STUDIECENTRUM ANNEX BIBLIOTHEEK UVA BINNENGASTHUISTERREIN AMSTERDAM

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STUDIECENTRUM ANNEX BIBLIOTHEEK UVA BINNENGASTHUISTERREIN AMSTERDAM"

Transcriptie

1 STUDIECENTRUM ANNEX BIBLIOTHEEK UVA BINNENGASTHUISTERREIN AMSTERDAM 1 juli 212 BiermanHenketarchitecten

2 colofon opdrachtgever Universiteit van Amsterdam J. Daniels M. de Ruiter R. Schepers architect Bierman Henket architecten Janneke Bierman Joep van As Binnengasthuisterrein; zicht op hoofdentree Tweede Chirurgische Kliniek 2 adviseur constructie adviseur bouwkosten Pieters Bouwtechniek F. Schreuders Brink Groep E. Deiman

3 inhoudsopgave inleiding geschiedenis van het Binnengasthuisterrein stedenbouwkundige kenmerken Binnengasthuisterrein bestemmingsplan analyse hoven Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis analyse gebouwstructuur waardestelling Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis uitgangspunten herontwikkeling programma van eisen concept hoofd entree impressie hof doorsnede plattegronden gerealiseerd programma van eisen studie hof dak uitgangspunten hof dak zichtlijnen studie

4 Oudezijds achterburgwal Grimburgwal Binnengasthuisstraat Vendelstraat Nieuwe Doelenstraat braakliggend terrein Zusterhuis woningen luchtfoto Binnengasthuisterrein met de Tweede Chirurgische Kliniek en Zustershuis 4 2e Chirurgische Kliniek

5 inleiding De Universiteit van Amsterdam realiseert een universiteitscluster voor de Geesteswetenschappen in de binnenstad van Amsterdam, op en rond het Binnengasthuisterrein en het Oudemanhuispoortcomplex. Een studiecentrum annex bibliotheek voor de faculteit Geesteswetenschappen is hiervan een integraal onderdeel en is bedoeld als de centrale ontmoetingsplek van de faculteit voor de Geesteswetenschappen. Het studiecentrum annex bibliotheek wordt gesitueerd ter plaatse van de locatie Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis. Met dit structuurontwerp is de haalbaarheid van een studiecentrum en bibliotheek met behoud van de bestaande rijksmonumentale gebouwen onderzocht. Dit Structuurontwerp is ontwikkeld door Bierman Henket architecten (BHa) in opdracht van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en in overleg met Stadsdeel Centrum, Bureau Monumenten & Archeologie van de gemeente Amsterdam (BMA) en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Het Structuurontwerp is een uitvloeisel van de REGELING REALISATIE STU- DIECENTRUM ANNEX BIBLIOTHEEK BINNENGAST- HUISTERREIN d.d. 1 mei 212 tussen het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel Centrum en het College van Bestuur van de UvA. Het structuurontwerp is ontwikkeld met de genoemde partijen in de periode april t/m juni 212 in een aantal werkbijeenkomsten. Het proces van het structuurontwerp is afgerond met een bijeenkomst met de bestuurders van de betrokken organisaties op 25 juni 212. Het Structuurontwerp is gemaakt op basis van de onderstaande vertrek- en uitgangspunten uit de REGE- LING. UvA maakt een nieuw ontwerp met als vertrekpunt mogelijke herbestemming van de gebouwen van de Tweede Chirurgische Kliniek en het Zusterhuis; het Studiecentrum annex bibliotheek komt op de locatie Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis op het Binnengasthuisterrein; het geactualiseerde programma van eisen (oktober 211) vormt de basis voor het Structuurontwerp, in het bijzonder worden de daarin opgenomen vloeroppervlakten, afmetingen en onderlinge relaties aangehouden voor het Structuurontwerp, in welk verband het bestaande vloeroppervlak kan worden vergroot door onderkeldering, door de overkapping en door volledige bebouwing van de Binnenhof indien dat nodig is; een en ander met uitzondering van de in het bedoelde programma van eisen voorziene autoparkeergarage die niet zal worden gebouwd; voor de realisatie van het Studiecentrum/bibliotheek is het uitgangspunt dat, tegen voor de UvA aanvaardbare investerings- en exploitatiekosten, gestreefd zal worden naar een kwalitatief hoogwaardig plan, zowel uit oogpunt van functionaliteit, flexibiliteit en toekomstwaarde als uit oogpunt van restauratie en herbestemming van de monumentale panden. Dit plan zal recht doen aan de ruimtelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied in welk kader de verhouding van de maat en schaal van de toegevoegde elementen tot de bestaande gebouwen van belang is; in dat verband zijn aanpassingen aan de binnendan wel buitenzijde van de bestaande gebouwen en eventuele doorbraken mogelijk en dat het Binnenhof achter de Tweede Chirurgische Kliniek volledig kan worden bebouwd ten behoeve van het Studiecentrum/bibliotheek indien dat nodig is; het Structuurontwerp, de vergunningaanvraag en andere noodzakelijke publiekrechtelijke toestemmingen door het Stadsdeel aan relevante regelgeving zullen worden getoetst met inachtneming van daarmee samenhangende publiekrechtelijke bevoegdheden en verplichtingen zoals voorzien in de REGELING; er een fietsenstalling wordt opgenomen in het Structuurontwerp die in ieder geval ruimte biedt aan een hoeveelheid fietsen die gelijk is aan het verwachte aantal gebruikers van het Studiecentrum/bibliotheek dat met de fiets komt; het beeld van een aaneengesloten gevelwand langs de Nieuwe Doelenstraat hersteld wordt; het huidige parkeerterrein Nieuwe Doelenstraat 11 behoort tot de bouwlocatie voor het Studiecentrum/bibliotheek. Dit Structuurontwerp vormt gelet op de REGELING, de basis voor de ontwikkeling van het definitieve architectonische ontwerp en daarmee voor de aanvraag van de benodigde publiekrechtelijke toestemmingen. Het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Centrum heeft in de REGELING de intentie uitgesproken zich met gebruik van en binnen de mogelijkheden van zijn (publiekrechtelijke) bevoegdheden maximaal in te willen spannen om zo spoedig mogelijk de (voorbereiding van de) realisatie van het Studiecentrum/bibliotheek, met in achtneming van deze Regeling en op basis van het Structuurontwerp, mogelijk te maken. 5

6 Kinderkliniek, 1989 groene restruimte, 1912 parkachtige sfeer, met op de achtergrond de entree van de Kliniek, 1912 plein voor de entree van de Kliniek, 1912 binnenhof, 1981 entree Binnengasthuisterrein, 1912 onderdoorgang Chirurgische Kliniek, 1912 entreepoort Binnengasthuisterrein,

7 geschiedenis van het Binnengasthuisterrein reconstructie van het oude kloostercomplex uit 1544 het gasthuis Het Binnengasthuisterrein wordt omsloten door de Kloveniersburgwal, Nieuwe Doelenstraat, Oude Turfmarkt, Grimburgwal, Oudezijds Achterburgwal en de Slijkstraat. Vanaf de 14e eeuw werd het terrein grotendeels in beslag genomen door 2 kloosters: het Oude en het Nieuwe Nonnenklooster. Binnen het stedelijk weefsel vormden de kloosters een ommuurd, sterk naar binnen gekeerd complex dat niet toegankelijk was voor publiek. Ook de interne structuur van de kloosters week af van het stedelijk weefsel in de rest van de stad. Naast woon- en pakhuizen bestonden de kloosters uit onbebouwde gedeelten zoals binnenhoven, moestuinen en boomgaarden. Op blokniveau past het klooster wel in de structuur van Amstel en burgwallen. Na de Alteratie van 1578 werden de kloosters onteigend. Het complex behield, in tegenstelling tot andere kloosters in de stad, zijn grote schaal. Het Onze Lieve Vrouwengasthuis en Sint Pietergasthuis werden gehuisvest in de voormalige kloosters. In 1633 werd op de plaats van de oude stadsmuur de Nieuwe Doelenstraat gemaakt. In de loop van de zeventiende eeuw ontstond er aan deze straat een rand van luxueuze woonhuizen rondom de gebouwen van het gasthuis. In de achttiende eeuw was het gasthuis een groot, onoverzichtelijk complex van gebouwen en open plekken. Bij de verdichting van het gebied werd niet uitgegaan van een stedenbouwkundig concept; nieuwe gebouwen werden toegevoegd in een aaneenschakeling van ad hoc plannen. Tussen 186 en 1913 was er een nieuwe bouwgolf op het Binnengasthuisterrein. Het overgrote deel van de overgebleven kloosterbebouwing verdween rond 188. Deze gesloten geschakelde bebouwing werd vervangen door een paviljoen structuur. In vergelijking met de oude bebouwing hadden de meeste gebouwen een veel minder sterke relatie met de onbebouwde ruimte. Bij deze structuur is er geen doorlopende rooilijn aanwezig en ontbreekt er een duidelijke voor- en achtergevel. De plinten van de gebouwen waren over het algemeen gesloten van karakter. De panden hebben meerdere ingangen die zowel aan de openbare ruimte grenzen als aan ruimten die meer semi-openbaar zouden kunnen worden genoemd. Een groot aantal gebouwen in het gebied zijn alleen via deze ruimten ontsloten. Midden op het terrein verdwijnen in 1897 nog meer kloostergebouwen om plaats te maken voor de Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis. In de volgende paragraaf zal hier verder op in worden gegaan. In 1981 verhuisde het Binnengasthuis, dat vier eeuwen lang het grootste ziekenhuis van de binnenstad was, samen met het Wilhelmina gasthuisnaar een nieuwe locatie in de Bijlmermeer, vanaf toen het Academisch Medisch Centrum genoemd. Verschillende gebouwen werden gesloopt. Daarvoor in de plaats kwamen het Service & Informatiecentrum van de UvA van architect Theo Bosch en een lange wand met sociale woningbouw van architect Paul de Ley gerealiseerd aan de Binnengasthuisstraat. Een groot deel van de gebouwen op het Binnengasthuisterrein zijn eigendom van de Universiteit van Amsterdam. Bron: Toelichting Bestemmingsplan Binnengasthuisterrein e.o., d.d. september 21. Monumentaal en schilderachtig, de gebouwen van het Binnengasthuis, Coert Peter Krabbe. 7

8 gesloten enclave kleine toegangen dmv poorten grote bouwvolumes N H C J K M E Nieuwe Doelenstraat, met rechts Zusterhuis toegangspoort tot gebied fietsroute door gebied Mensa Atrium 8

9 stedenbouwkundige kenmerken Binnengasthuisterrein diffuse buitenruimte Binnengasthuisstraat, met links de kliniek semi-openbare hoven structuur hof 3, gezien vanuit Oudemanhuispoort De geschiedenis van het terrein, waarin het gebied een gesloten enclave in de stad was met slechts één toegang aan de Grimburgwal is nog goed af te lezen in de stedenbouwkundige structuur. De bebouwing aan de randen van het terrein is in de afgelopen eeuw nauwelijks veranderd. De entree van het gebied aan de Nieuwe Doelstraat met het braakliggend terrein zijn nu een te grote opening in de straatwand. Het complex wordt ontsloten middels een aantal poorten en onderdoorgangen. De nieuwe poort in het Zusterhuis aan de Kloveniersburgwal uit 1986 maakt een belangrijke fietsverbinding mogelijk naar de oostelijke binnenstad. De bebouwing van het Binnengasthuisterrein onderscheidt zich van de omliggende bebouwing in de binnenstad. De bebouwing bestaat uit een aantal grotere alzijdige bouwvolumes. Deze typerende opbouw is een overblijfsel van het ziekenhuis concept van de tweede helft van de 19e eeuw. De meeste gebouwen op het terrein hebben weinig relatie met de onbebouwde ruimte. De plint van het overgrote deel van de gebouwen is vrij gesloten. Dit zorgt mede met de losse bebouwingsstructuur voor een diffuse buitenruimte. Niet alleen de bebouwingsstructuur maar ook de structuur van de openbare ruimte neemt een bijzondere positie in de binnenstad in. In de 19e eeuw had het openbaar gebied een groen en tuinachtig karakter. Tegenwoordig is het openbaar gebied steenachtig en wordt voor een groot gedeelte ingenomen door fietsparkeerplaatsen. In het gebied zijn een aantal (semi-)openbare hoven met een groen karakter aanwezig. De 4 hoven in het gebied zijn toegankelijk middels onderdoorgangen en staan hierdoor met elkaar in verbinding. In de huidige situatie zijn een aantal van deze onderdoorgangen afgesloten. 9

10 maximale goothoogte 18m maximale bouwhoogte 22m (vanaf maaiveld) vrijstelling tot 26m voor trappenhuizen ed openbaar groen tuinen en erven bebouwingsvlek mag voor 8% worden bebouwd Binnengasthuisstraat geen publieke toegangen functie Universitaire doeleinden en woondoeleinden 1

11 bestemmingsplan analyse bebouwingspercentages bestaande bebouwing 252m2 nieuw bouw 375m2 hof 85m2 totaal kavel: 439 m2 bestaand bebouwd incl. woningen: 252 m2, 57% bebouwd het hof/atrium: 85m2, 19% van totale kavel nieuw bebouwd ub inclusief hof excl. woningen: 3265 m2 totaal nieuw bebouwd ub en woningen: 374 m2, 86% bebouwd Het vigerende bestemmingsplan voor het gebied is het bestemmingsplan Binnengasthuisterrein e.o. en het bestemmingsplan hoek Binnengasthuisstraat- Vendelstraat. De Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis hebben de bestemming Universitaire doeleinden en woondoeleinden. De maximale bouwhoogte voor het gebouw bedraagt 22 meter, de maximale goothoogte 18 meter, beide vanaf maaiveld gezien. Er geldt een vrijstelling tot 26m voor trappenhuizen e.d.. De bebouwingsvlek mag voor 8% worden bebouwd. Het huidige hof van de Kliniek en Zusterhuis heeft in tegenstelling tot de andere hoven op het Binnengasthuis terrein geen specifieke bestemming als tuinen en erven of openbaar groen. De hof/atrium dient minimaal 2% van de totale kaveloppervlakte te zijn. Het vigerende bestemmingsplan bevat een algemene vrijstellingsbevoegdheid (artikel 12, onder c). principe doorsnede nok- en goothoogten 16+NAP 15 +NAP Binnengasthuisstraat Kliniek 27+NAP 11+NAP hof Zusterhuis 215+NAP 165+NAP 14+NAP Nieuwe Doelenstraat Aan de Binnengasthuisstraat zijn geen publieke toegangen toegestaan. Wel is het mogelijk hier een personeelsingang te realiseren. De invulling van het braakliggende terrein aan de Nieuwe Doelenstraat moet bijdragen aan het herstel van de historische randbebouwing. De expeditie mag slechts ontsloten worden via de Nieuwe Doelenstraat of de Kloveniersburgwal om zo het binnenterrein vrij te houden van autoverkeer. Afwijkingen van het bestemmingsplan Het bebouwingspercentage van het totale kavel wordt overschreden. In plaats van 8 % wordt 86 % bebouwd, waarbij de bebouwing van het hof volledig wordt meegeteld. Het hof wordt overkapt, en wijzigt in een binnenhof. De grootte van het binnenhof wordt 19 % van het totale kavel. 11

12 analyse straatwand en daklandschap type platdak: kap evenwijdig aan straat schaal door setback grotere bouwblokken type hybride: diverse kapvormen type zadeldak: kap loodrecht op straat voornamelijk woningen kleine/geen achtertuin type mansardekap 2: kap evenwijdig aan straat grotere bouwvolumes risalerende gevels met dakkapellen ed. type mansardekap 1: alzijdige kap opzich zelf staand blok diverse kapvormen contour nieuwbouw gevel aanzicht Nieuwe Doelenstraat 12

13 analyse hoven hof 1 achter het Allard Pierson Museum hof 2 van de Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis hof 3 tussen de Oudemanhuispoort en Vendelstraat Het Binnengasthuisterrein wordt gekenmerkt door een viertal (semi-)openbare hoven. De hoven hebben een groen karakter. De hof achter het Allard Pierson Museum (1) is alleen nog maar toegankelijk vanaf de Oude Turfmarkt en is semi-openbaar. De bebouwing rondom de hof bestaat onder andere uit het museum en de Bibliotheek Bijzondere Collecties, woningen en een kinderdagverblijf. De bebouwing is een combinatie verschillende gebouwen en telt 3 tot 4 verdiepingen. De hof van de Tweede Chirurgische Kliniek en het Zusterhuis (2) had oorspronkelijk 3 toegangen. Momenteel is alleen de doorgang aan de Vendelstraat nog geopend. De hof is vrij gesloten van karakter. De telefoontoren neemt een bijzondere positie in het hof in. De oorspronkelijke bebouwing is georiënteerd op het hof en heeft op diverse plaatsen een directe ontsluiting naar het hof. De openbare ruimte die onderdeel is van de Vendelstraat (3) vormt de verbinding tussen de Vendelstraat en de Oudemanhuispoort. De groene ruimte bestaat uit privétuinen, een speeltuin en er zijn een aantal bankjes. De ruimte heeft een groen karakter. De hoofdentree van de Oudemanhuispoort is direct gelegen aan de groene binnenhof (4). Het semi-openbare hof heeft een monumentaal karakter en meerdere toegangen. De bebouwing rondom het hof is eenduidig en in één architectuurstijl gebouwd hof 4 de Oudemanhuispoort semi-openbare hoven structuur 13

14 gang in Zusterhuis, 1981 hof met zicht op Zusterhuis, 1981 hoofdentree Chirurgische Kliniek, 1979 gevel hofzijde Tweede Chirurgische Kliniek, 1981 hoofdentree doorgang middengebouw C A A A B A linkervleugel rechtvleugel binnenplaats Doelenstraat inplantingsplan Tweede Chirurgische Kliniek; F.W.M. Poggenbeek 1897 doorgang C E A Kloveniersburgwal A 1 D 1 oorspronkelijke functionele opbouw, 1897, eerste verdieping Zusterhuis 1 kamer verpleegster 2 ziekenzaal 3 woonruimte directrice Kliniek A ziekenzaal B operatiezaal C kamer dokter D isoleerkamer E rouwkamer 14

15 Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis Het Zusterhuis en de Tweede Chirurgische Kliniek zijn tot stand gekomen in het kader van de gefaseerde modernisering van het Binnengasthuis. Beide gebouwen zijn kort voor 19 tot stand gekomen naar ontwerp van de architect F.W.M. Poggenbeek. De vorm en opzet van de gebouwen zijn sterk bepaald door de beperkingen van het beschikbare driehoekige terrein. Het Zusterhuis is een zelfstandig gebouw, dat een functionele band had met de Tweede Chirurgische Kliniek. Verpleegsters werden namelijk niet langer in de Klinieken ondergebracht, maar in een speciaal woongebouw met eigen voorzieningen: een zusterhuis. Het Zusterhuis is in twee fasen aanzienlijk uitgebreid, namelijk in 19 door Poggenbeek en in 1913 door de Dienst Publieke Werken van de gemeente Amsterdam. Het Zusterhuis ligt aan de zuidrand van het terrein, in de gevelwand van de Nieuwe Doelenstraat. In eerste instantie werd het gebouw geflankeerd door woningen. Aan de achterzijde bevindt zich een driehoekige binnenplaats of tuin, behorende bij het Zusterhuis en de Kliniek. Bij de uitbreiding van 19 heeft een vergroting naar het westen plaatsgevonden, waarbij het Zusterhuis door middel van een korte dwars vleugel kon worden aangesloten op de Kliniek. Doorverbindingen bleven achterwege. Bij de uitbreiding van 1913 werd het Zusterhuis in oostelijke richting uitgebreid aan de Kloveniersburgwal. Deze uitbreiding sluit onder een stompe hoek aan op het oudste gedeelte van het gebouw. Tweede Chirurgische kliniek W 1897 midden gebouw 1897 rechter vleugel N Z O HOF 1897 linker vleugel Zusterhuis KLINIEK bouw verbouw ZUSTERHUIS bouw verbouw 1897 F.W.M. Poggenbeek 19 F.W.M. Poggenbeek 1913 Dienst der Publieke Werken 1915 Dienst der Publieke Werken 1922 Dienst der Publieke Werken 1924 Dienst der Publieke Werken 195 Dienst der Publieke Werken 1959 Dienst der Publieke Werken 1981-heden Divers De Tweede Chirurgische Kliniek ligt aan de noordrand van het terrein. Het gebouw bestaat uit twee bijna haaks op elkaar aansluitende vleugels, voorzien van een overhoeks geplaatst middengebouw. De voorgevel van dit gebouw ligt in de as van de voormalige hoofdentree tot het gasthuisterrein en langs een gedempte sloot. De voorgevels van beide vleugels liggen oorspronkelijk aan doorgangen tussen de gebouwen, waarbij met name de westgevel van de rechtervleugel een ondergeschikt karakter heeft. In het begin van de jaren twintig werden een tweede operatiezaal en twee laboratoriumruimten, voorzien van een uitgebouwde erker en grote vensters, aan het gebouw toegevoegd. In 1959 vond nog een uitbreiding plaats met een operatiezaal. In 1986 werd een fietsonderdoorgang in het Zusterhuis gerealiseerd tussen de Kloveniersburgwal en de Vendelstraat. Bron: Binnengasthuisterrein te Amsterdam; Zusterhuis en Tweede Chirurgische Kliniek; bouwhistorische verkenning; april 24; Bureau voor bouwhistorisch onderzoek, J.A. van der Hoeve 15

16 twee verschillende gebouwen toren scharnierpunt verspringende rooilijn kliniek gesloten wand zusterhuis gesloten plint, geringe hoogte aansluiting kliniek met Zusterhuis in hof toren als scharnierpunt 16 doorlopende gevelwand Zusterhuis hofzijde gesloten lange gevelwand Zusterhuis straatzijde verspringende rooilijn kliniek gesloten plint met geringe verdiepingshoogte

17 analyse gebouw structuur hoofdentree en doorgangen diverse gelijkwaardige toegangen corridor structuur Zowel in architectonisch als functioneel opzicht hebben de Kliniek en het Zusterhuis een verschillend karakter. De gebouwen hebben niet dezelfde verdiepingshoogte en er zijn geen interne verbindingen. Ook de kapvorm en schaal van de gebouwen komt niet overeen. De oorspronkelijke telefoontoren vormt een scharnierpunt tussen de beide gebouwen. De toren is ook zichtbaar vanaf de Nieuwe Doelenstraat. De kliniek heeft een verspringende rooilijn waardoor het moeilijk is voor- en achtergevels te onderscheiden. Ook de scheiding tussen openbare- en privéruimte is hierdoor moeilijk waarneembaar. De lange gevelwand van het Zusterhuis is onderdeel van de gesloten rand van het Binnengasthuisterrein. Ter plaatse van de kruising tussen de Binnengasthuisstraat en Nieuwe Doelenstraat wordt deze wand storend onderbroken door een braakliggend terrein. De begane grond van de Kliniek heeft een geringe verdiepingshoogte. In deze gesloten plint bevonden zich oorspronkelijk nauwelijks publieke functies. Het complex heeft op de begane grond diverse gelijkwaardige toegangen. Deze toegangen ontsluiten direct aan de openbare ruimte of zijn gesitueerd aan het hof. De Kliniek heeft wel een duidelijke voorgevel, echter met een kleinschalige hoofdingang. De binnenhof was oorspronkelijk toegankelijk door middel van twee onderdoorgangen en een open verbinding. De onderdoorgangen zijn in de huidige situatie afgesloten. De twee gebouwen zijn opgezet middels een corridor structuur. De diverse kamers op de verdiepingen grenzen aan de doorlopende middengang. Aan deze gang bevinden zich ook de trappenhuizen. De corridors van het Zusterhuis en de Kliniek sluiten niet op elkaar aan. front gevel met kleinschalige ingang en diverse gelijkwaardige toegangen corridor Zusterhuis corridor kliniek 17

18 Cultuurhistorische waarde De cultuurhistorische waarde van de voormalige Chirurgische Kliniek en Zusterhuis, onderdelen van het academische ziekenhuis genaamd het Binnengasthuis, is van aanzienlijke betekenis voor de Amsterdamse binnenstad. Als gevolg van de ontwikkelingen en veranderende inzichten binnen de medische wetenschap wordt het Binnengasthuis, dat is gevestigd in oude kloosterbebouwing, in de periode gemoderniseerd. De bouw van de Tweede Chirurgische Kliniek en het Zusterhuis is hiervan een nu nog tastbaar resultaat. De Kliniek en het Zusterhuis maken deel uit van een groter complex en dragen daarmee bij aan de ensemblewaarde die het Binnengasthuisterrein heeft binnen de Amsterdamse historische binnenstad. Stedenbouwkundige waarde Het Binnengasthuis, dat na de Alteratie wordt ondergebracht in twee geconfisqueerde kloostercomplexen, vormt een enclave in de Amsterdamse binnenstad. De bebouwing aan de randen is gesloten, het binnenterrein wordt gekenmerkt door een hovenstructuur en een paviljoenachtige bebouwing. Het gebied is toegankelijk ter plaatse van de voormalige hoofdingang van het ziekenhuis aan de Grimburgwal, enkele poorten en de Binnengasthuisstraat. Het alzijdige bouwvolume is een overblijfsel van het ziekenhuisconcept uit de negentiende eeuw, dat wordt gekenmerkt door een losse bebouwingsstructuur met een diffuse openbare ruimte. De Tweede Chirurgische Kliniek is hiervan een voorbeeld: de gevelrooilijn verspringt en het gebouw heeft een groot aantal gelijkwaardige ingangen. De kliniek heeft echter een duidelijke hoofdentree die is gepositioneerd in de richting van de oorspronkelijke hoofdingang van het terrein. De voorgevel met klok en kap heeft aan de linker zijde een toren. De architectuur vormt mede de stedenbouwkundige ruimte. De schaal van de gebouwen in het binnengebied wijkt af van de randbebouwing, waarin onder andere het Zusterhuis is opgenomen. Het Zusterhuis heeft vanwege stedenbouwkundige redenen ter plaatse van de stompe hoek tussen de Nieuwe Doelenstraat en Kloveniersburgwal een kleinere hoogte. De gesloten rand van de enclave, die het Binnengasthuisterrein van oorsprong kenmerkt, wordt storend onderbroken door het braakliggende terrein op de hoek van de Nieuwe Doelenstraat en Binnengasthuisstraat. Niet alleen de bebouwingsstructuur maar ook de structuur van de openbare ruimte van het Binnengasthuisterrein heeft een bijzondere positie in de binnenstad. Onder andere vanwege de van oorsprong groene hoven structuur, die al aanwezig was in de voormalige kloostertuinen. Deze hovenstructuur is behouden gebleven zij het in een gewijzigde vorm. Architectonische waarde De in 1897 gebouwde Chirurgische Kliniek en Zusterhuis vormen een belangrijk onderdeel in het oeuvre van de Amsterdamse architect F.W.M. Poggenbeek ( ). Het Zusterhuis is ontworpen in een op Berlage geïnspireerde overgangsarchitectuur. De kliniek bestaat uit twee vleugels en een middengebouw. Aan de straatzijde en ter plaatse van de begane grond bevonden zich facilitaire ruimten, op de verdiepingen aan de zijde van het binnenhof de ziekenzalen. Aan deze hofzijde zijn de ziekenkamers voorzien van grote raamopeningen en openslaande deuren die uitkomen op balkons. De derde verdieping heeft aan de straatzijde een kap waardoor het gebouw minder hoog oogt. Aan de hofzijde zijn alle verdiepingen voorzien van een eenvoudige gemetselde gevel die is beëindigd met een plat dak. Hier bevinden zich de diverse uitstekende gemetselde schoorstenen, die onderdeel uitmaken van het oorspronkelijke ventilatiesysteem. 18

19 waardestelling Tweede Chirurgische Kliniek en Zusterhuis Het Zusterhuis uit 1897 heeft oorspronkelijk op de begane grond voornamelijk gemeenschappelijke ruimten waaronder de eetzaal. Deze laag heeft daarom ook een grotere verdiepingshoogte dan de Kliniek. Op de eerste, tweede en zolderverdieping bevonden zich de zusterkamers. De kamers zijn gelegen aan een centrale gang, welke door is gezet in de uitbreidingen van 19 en Aan deze gang bevinden zich ook verschillende trappenhuizen. De uitbreidingen zijn te onderscheiden van het oorspronkelijke hoofdvolume door het verschil in verdiepingshoogte, welke zichtbaar worden door de trapjes in de gangzones. De lange gevel aan de Nieuwe Doelenstraat is op maaiveldniveau vrij gesloten, met name door de later toegevoegde witte hekwerken. Het risalerende metselwerk zorgt voor enige schaal. Het gebouw heeft een mansarde kap met dakkapellen. Zowel de Kliniek als het Zusterhuis hebben op de verschillende verdiepingen een corridorstructuur met aan beide zijden kamers. Hoewel de delen aan de westzijde aan elkaar grenzen is er geen daadwerkelijke interne verbinding. De verdiepingshoogten van de gebouwen verschillen en daarmee ook de gevelindelingen. Wat de gebouwen wel verbindt is de hof, zowel de kliniek als het zusterhuis hebben hier ontsluitingen en zijn hierop georiënteerd. Interieur De corridorstructuur van zowel de Kliniek als van het Zusterhuis is kenmerkend. De hoge corridor van de Kliniek is plaatselijk voorzien van daglicht middels ramen aan de straatzijde. Aan deze gang grenzen de hoge ziekenzalen. De trappenhuizen van de bouwdelen hebben balustraden van fraai gedetailleerd smeedwerk en plaatselijk lambriseringen van tegelwerk. Deze verbijzonderen het interieur van het verder sober vormgegeven gebouw. Met name de half ronde trap ter plaatse van de hoofdingang is fraai. De grote gesloten lift in het midden van deze trap belemmert de oorspronkelijke ruimtelijkheid van het trappenhuis. Plaatselijk zijn nog kenmerkende detailleringen en vaste interieurelementen in de gebouwen aanwezig. De voormalige half ronde snijzaal/ collegezaal van de Kliniek is bijzonder. Oorspronkelijk was deze voorzien van een glazen kap. Functionele en typologische waarde De heldere organisatorische opzet van het ziekenhuis was één van de kwaliteiten van het ontwerp van Poggenbeek. Deze opzet is in het huidige gebouw nog steeds afleesbaar. Het belang van gezonde buitenlucht voor de patiënten blijkt uit het ontwerp van de balkons, de grote verdiepingshoogten en het ventilatiesysteem. Bronnen De Tweede Chirurgische Kliniek en het Zusterhuis, Bureau Monumenten & Archeologie, C.P. Krabbe, 21 Redengevende omschrijving Binnengasthuiscomplex, nummer , Amsterdam, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 21 Binnengasthuisterrein Amsterdam, Zusterhuis en Tweede Chirurgische Kliniek, bureau voor bouwhistorisch onderzoek, J.A. van der Hoeve, 24 19

20 2

21 uitgangspunten herontwikkeling Uitgangspunt voor de herontwikkeling is dat de monumentale waarde van het exterieur en het interieur wordt gerespecteerd. Aanpassingen aan het monument zullen echter vanwege functionele, bouwtechnische of installatietechnische redenen nodig zijn. Er wordt gezocht naar een balans tussen de architectonische waarde en de zwaarte van de benodigde ingrepen. Enkele aanpassingen die nodig zijn betreffen: De entree zal aangepast moeten worden om te kunnen voldoen als publieksentree voor de bibliotheek/ studiecentrum. Er zijn aanpassingen nodig aan het hoofdtrappenhuis om een goede hoofdverbinding met het hof mogelijk te maken. De niet oorspronkelijke lift wordt verwijderd. De voormalige snijzaal zal hergebruikt worden als collegezaal. De bestaande banken zijn echter niet meer bruikbaar vanwege de te kleine afstand tussen de banken (7cm ipv de vereiste 9 cm). De banken inclusief onderconstructie zal worden vervangen door nieuwe banken met een hedendaagse maatvoering. Een van de oude banken wordt, bij voorkeur ter plaatse, hergebruikt als referentie naar de voormalige snijzaal. Het bestaande dubbele trappenhuis wordt hergebruikt. De bestaande architectuur van de zaal wordt hersteld inclusief daklichten. Om funderingsherstel mogelijk te maken worden de begane grondvloeren verwijderd. Een trappenhuis aan de westzijde van de kliniek wordt mogelijk verwijderd om een rondlopende corridorstructuur mogelijk te maken. De bestaande balkons van de Kliniek worden verwijderd ten gunste van nieuwe balkons. Een gedeelte van de oude hekken kunnen worden herplaatst ter plaatse van videranden aan het hof. Ingrepen aan de gebouwen zijn nodig ten behoeve van de toekomstige klimaatinstallaties. Nieuwe roosters worden zoveel mogelijk geïntegreerd in bestaande ramen. Installatieruimten bevinden zich inpandig. Aanpassingen aan de gevels, ramen en deuren, met name aan de hofzijde, zullen noodzakelijk zijn ten behoeve van de functionaliteit van het gebouw. Bestaande vaste interieurelementen worden zoveel mogelijk hergebruikt en gehandhaafd in het gebouw. Aanpassingen aan de constructie van het gebouw zullen noodzakelijk zijn ten behoeve van de functionaliteit en veiligheid van het gebouw volgens de eisen van het bouwbesluit. huidige originele entree hoofdtrappenhuis originele tribune opstelling snijzaal balkon Kliniek aan hof zijde 21

22 luie toegang fietskelder opknappen binnengevel boeken uitleen en expeditie licht interieur verschillende studie ruimten één gecontroleerde centrale entree studieplaatsen in atrium routing via bibliotheek 22

23 functie ontwerp cruz y ortiz actualisatie PvE july 211 verschil PvE 211 met cruz y ortiz 24 level bijzonderheden programma van eisen Openbare ruimte Entrée Mulifunctionele zaal Zelfbedieningsuitleen Chatcafé Sanitair Onderwijsruimtes Balie, OPC en circ. ruimte Multimediazaal Audiozaal Computer/diaruimte Video editing Werkgroepzalen Talenpracticum Collegezalen Opslag media e.d. Studieplaatsen Studieplaatsen zonder collectie Studieplaatsen tussen collectie Studiecellen Groepsstudieruimtes Sanitair Collecties FGw in open toegankelijke opstelling FGw collectie Overige functies behorende bij collectie en -1 en 1,2 en ,2 en 3 4 1,2 en 3 1,2 en 3 1,2 en 3 1,2 en 3 hal, expositie,infobalie,lockers, garderobe 12 zitplaatsen in ruimtestaat 24 A6+B zitplaatsen 15 x 34 x OPC = raadpleegcomputerplekken 25 zitplaatsen 35 zitplaatsen 64 zitplaatsen 4 zitplaatsen 5 x 15 zitplaatsen 4 x 2 zitplaatsen 2 x 3 zitplaatsen 262 zitplaatsen 548 zitplaatsen 18 zitplaatsen 26 x 5 zitplaatsen 22 x lengte boekenplank incl. RR 9.m¹ i.p.v m¹ balie, bronnenkamers, print-scanfaciliteiten etc. programma (m2 BVO) Openbare ruimte Onderwijsruimten Bibliotheek en studieruimte Studieruimte zonder collectie Totaal Kantoren Depotruimte Expeditie Fietsparkeren Totaal Totaal (m2 BVO) resumé gevraagd programma gevraagd In het programma van eisen zijn 5 zones te onderscheiden: zie het schema hiernaast. 1. openbare ruimte Gevraagd wordt een ruime en overzichtelijke entree met daaraan gelegen de centrale balie, het chatcafé en de zelfbedieningsuitleen. Er is bij voorkeur één centrale entree met daaraan gekoppeld de toegangscontrole en de portier. De uitleen is gelegen nabij de expeditie. De multifunctionele zaal wordt bij voorkeur gesitueerd in de voormalige snijzaal. Vanuit de fietsenstalling is er een laagdrempelige, ruime en overzichtelijke toegang tot de entreehal. 2. onderwijsruimten Onderdeel van het programma zijn een aantal onderwijsruimten van verschillende grootten. Deze ruimten worden zoveel mogelijk gegroepeerd. De raadpleegcomputerplekken (OPC) bevinden zich in of nabij de entreehal. Kantoren en staf Kantoren stafmedewerkers Overige voorzieningen Sanitair Gesloten magazijn bijzondere collecties ,2 en 3 1,2 en 3 1,2 en 3-1 en -2 postkamer, schoonmaak, opslag, lockers etc. 3. kantoren Dit onderdeel bevat ongeveer 8 werkplekken voor stafmedewerkers met aanvullende voorzieningen. Expeditie en inpandige laad/losplaats Fietsparkeren Autoparkeren Installaties Verkeersruimte (horizontaal en verticaal) Totaal netto vloeroppervlak Totaal verhuurbaar vloeroppervlak en t/m 4-2 t/m fietsparkeerplaatsen 95 parkeerplaatsen, 2 x invalideparkeerplaatsen (excl. installaties en verkeersruimte) 4. depot en fietsenstalling Een nieuwe expeditie met inpandig laden en lossen zal gesitueerd worden in de nieuwbouw aan de nieuwe Doelenstraat. Een gedeelte van het ondergrondse programma bestaat uit depot/ magazijnruimte. Daarnaast is een inpandige fietsenstalling voor studenten en medewerkers onderdeel van het programma. De fietsenstalling moet zeer laagdrempelig en toegankelijk zijn. De stalling zal ook gebruikt worden door gebruikers van de gebouwen van de UvA in de omgeving. Totaal bruto vloeroppervlak actualisatie ruimtestaat UB-BG

24 studieplekken aan de gevel studieplaatsen tussen collectie dubbel hoge boekenkast flexibel gebruik kasten 24

25 programma van eisen 5. bibliotheek en studieplaatsen Er is ruimte nodig voor de collectie, de eigenlijke bibliotheek. Het betreft 9 m1 boekenplank. Er kan ruimte worden gewonnen door in de hoge ziekenzalen insteekvloeren/ -balkons te maken ten behoeve van de collectie. Zo ontstaan dubbel hoge boekenkasten die toch goed toegankelijk zijn. Daarnaast zijn er in totaal 958 studieplaatsen gevraagd in verschillende opstellingen. Het betreft studieplaatsen tussen de collectie, grotere studiezalen, studiecellen en groepsstudieruimtes. 25

26 nieuw grijpt in oud behoud semi-openbare hovenstructuur en verbinding overkapte binnenhof kliniek nieuw hof overkapte binnenhof zusterhuis 26

27 concept toegankelijkheid functie vlekken Het gevraagde programma is ongeveer 16m2 bvo. Het bestaande gebouw bestaat uit 8 m2 bvo. De rest van het programma, 7 a 8 m2 bvo, wordt in de nieuwbouw gerealiseerd. Het nieuwbouwgedeelte bevindt zich op het braakliggende terrein aan de Nieuwe Doelenstraat en in het hof. Een gedeelte van het programma kan ondergronds worden gerealiseerd. Nieuw en oudbouw grijpen in elkaar. hoofdentree kantoren en onderwijsruimten Een belangrijke kwaliteit van het Binnengasthuisterrein zijn de geschakelde groene hoven. Het hof tussen de Kliniek en het Zusterhuis blijft gehandhaafd, maar in gewijzigde vorm. Het hof wordt overkapt zodat er een binnenhof ontstaat. Het binnenhof krijgt een centrale positie in het complex. Hier bevindt zich de centrale hal op de begane grond. hof bestaande corridor structuur handhaven en doorzetten bibliotheek en studiecentrum kantoren en onderwijsruimten De hoofdentree bevindt zich in de toekomst ter plaatse van de huidige hoofdentree van de voormalige Kliniek. De kenmerkende corridorstructuur blijft gehandhaafd en wordt afgemaakt, zodat alle functies per verdieping aan elkaar worden gekoppeld. De bestaande trappenhuizen verzorgen het vertikaal transport, aangevuld met drie nieuwe liften. In de nieuwbouw en de voormalige ziekenzalen wordt de bibliotheek en studieruimte gerealiseerd. Hier is een zo groot mogelijke flexibiliteit gewenst. In de kleinere ruimten van de oudbouw worden de secundaire functies, kantoren en onderwijsfuncties gesitueerd. Zo ontstaat een heldere en overzichtelijke opbouw en zonering van ruimten. 27

28 hoofdentree portier trap naar fietsenstalling entee fietsen toegangscontrole trap naar collectie balie 28

29 hoofdentree De centrale entree wordt gesitueerd ter plaatse van de voormalige hoofdentree van de Kliniek. De toegang is van oorsprong zeer kleinschalig. De voorgevel zal aangepast moeten worden om een ruime toegang te garanderen. De karakteristieken van de bestaande gevelarchitectuur zullen gerespecteerd worden bij de aanpassing. Het entreegebied is in de toekomst zo ruim en overzichtelijk mogelijk. Daarvoor zijn wanddoorbraken onvermijdelijk. Vanaf de entree wordt via de toegangscontrole de hal in het hof bereikt. De onderste twee steken van de bestaande hoofdtrap worden aangepast en de bestaande lift wordt verwijderd. De belangrijke toegang van en naar de fietsenstalling wordt middels twee ruime trappen gerealiseerd. De toegang komt uit in het entreegedeelte vanwege de veiligheid en de toegangscontrole. De centrale balie bevindt zich in de nabijheid van de entree, is gemakkelijk vindbaar en gastvrij. zoekgebied aanpassingen entree 29

30 impressie hof 3

31 doorsnede 31

32 kelder -1 voorkeurs variant 32

33 begane grond hoofd entree fietsen entree personeel kantoren expeditie 33

34 eerste verdieping 34

35 tweede verdieping 35

36 derde verdieping 36

37 gerealiseerd programma van eisen programma (m2 BVO) gevraagd gerealiseerd Openbare ruimte 25 2 Onderwijsruimten Bibliotheek en studieruimte Studieruimte zonder collectie Totaal Kantoren Depotruimte Expeditie Fietsparkeren Totaal Totaal (m2 BVO) openbare ruimte. In de openbare ruimte bevinden zich de entreehal, het chatcafé en de multifunctionele zaal. Vanwege de bestaande maat van het hof en de maten van het bestaande gebouw is een kleiner entreegebied gerealiseerd. Dit entreegebied is kleiner dan in het vorige nieuwbouwplan (Cruz y Ortiz) maar wel in overeenstemming met het oorspronkelijke gevraagde programma van eisen. De multifunctionele zaal wordt gesitueerd in de voormalige snijzaal. Hierdoor zijn hier minder vierkante meters nodig. 2. onderwijsruimten Het gevraagde netto programma wordt gehaald, met uitzondering van 1 practicumruimte. In de verdere uitwerking wordt in dit onderdeel optimalisatie gezocht. 3. bibliotheek en studieruimte Dit gedeelte van het programma is volledig gerealiseerd en zelfs iets vergroot ten gunste van een ruime opstelling van boeken en studieplaatsen. 4. kantoren Het volledige gevraagde programma wordt niet geheel gerealiseerd. Echter het uitgangspunt dat er 8 werkplekken van netto 15 m2 per werkplek inclusief toiletruimten, vergaderruimten, pantry en kopieerruimte is bij benadering haalbaar. 5. depotruimte en fietsenstalling Door een hoge depotruimte te maken met verrijdbare stellingen kan het benodigde aantal vierkante meters geoptimaliseerd worden. Het gevraagd aantal vierkante meters wordt echter gerealiseerd. Het gevraagde aantal fietsparkeerplaatsen is binnen de getekende vierkante meters mogelijk. Uitgangspunt voor het fietsparkeren is een fietsliftsysteem, waarbij in twee lagen fietsen gestald kunnen worden. De fietsenstalling wordt ruim en overzichtelijk en is bereikbaar middels een fietshellingbaan. 37

38 B A D A B A B B D A C D C D C aansluiting kap met de toren verschillende goothoogten zicht vanaf Staalstraat aansluiting Kliniek en Zusterhuis 38

39 studie hof dak Er zijn een aantal varianten uitgewerkt voor het hof dak: variant B variant C variant D variant A variant B variant C variant D Variant A: De hoogte van het dak is vrijwel vlak en is iets hoger dan de kliniek. + Het dak is vrij eenduidig en daardoor technisch goed te maken. + De telefoontoren staat binnen in het hof - Het dak en de nieuwe gevel eronder komen prominent in beeld aan de zijde van de Kloveniersburgwal, Staalstraat en Vendelstraat. Variant B De vorm van het dak kromt van het hoge naar de lager gelegen daken. + Het dak is ruimtelijk het mooist voor het hof. + De telefoontoren staat binnen in het hof. + Architectonisch is dit de meest interessante variant. - Het dak is technisch ingewikkeld. - Het dak en de nieuwe gevel eronder komen prominent in beeld aan de zijde van de Kloveniersburgwal, Staalstraat en Vendelstraat. Variant C Het dak is lager gelegen en sluit ongeveer aan op de goot van het zusterhuis + Het dak is niet zichtbaar aan de Kloveniersburgwal en Staalstraat. - Het dak is technisch ingewikkeld door haar vele verschillende aansluitingen. - Ruimtelijk is het hof minder aantrekkelijk. - Het gevraagde programma is niet haalbaar doordat het bovenste balkon vervalt (25m2 bvo) - De telefoontoren staat half buiten en half binnen. Variant D Het dak heeft een recht en schuin gedeelte. Het schuine gedeelte overbrugt het hoogteverschil tussen de Kliniek en het Zusterhuis. + Technisch minder ingewikkelde variant. - De telefoontoren staat half buiten en half binnen en wordt schuin doorsneden. - Architectonisch problematisch aan de zijde van het hof nabij de telefoontoren. - Het schuine dak komt prominent in beeld aan de zijde van de Kloveniersburgwal, Staalstraat en Vendelstraat. De voorkeursvariant is variant B 39

40 zon- en lichtwering natuurlijke ventilatie geïntegreerde constructie duurzame installatietechniek verfijnde structuur aangenaam verblijf 4

41 uitgangspunten hof dak Het overkappen van het hof is een gecompliceerde architectonische en technische opgave. Aansluitingen Aan het hof grenzen verschillende gebouwen met verschillende hoogten. Het nieuwe hof dak moet op een logische manier aansluiten op alle hoogten van de bestaande gebouwen. Daarnaast vormt de karakteristieke telefoontoren een prominent element in het hof. Het nieuwe dak moet op een goede manier aansluiten op deze toren. De mooiste wijze van aansluiten op deze toren is haar geheel binnen te plaatsen. Zichtlijnen Het dak is zichtbaar vanaf de Staalstraat en de Kloveniersburgwal. Zie de zichtlijnen studie hierna. Een zorgvuldige kleinschalige maatvoering en verfijnde detaillering van het glasdak is essentieel. Verblijfsklimaat hof Het hof moet een aangenaam verblijfklimaat krijgen. Hierbij is aandacht voor akoestiek, beperking van de temperatuuroverschrijding, prettig daglicht en rust. Zon- en lichtwering Het integreren van een adequate zon- en lichtwering is een belangrijk onderdeel van de technische opgave voor het dak. Duurzame installatietechniek Er moet een adequaat klimatiseringsprincipe voor het dak worden ontworpen. Hierbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van duurzame technieken en energie. Exploitatie De exploitatielast van het gebouw en het dak moet marktconform zijn. Geïntegreerde constructie Gestreefd wordt naar een architectonisch en technisch hoogwaardig dak. De architectonische en technische integratie van de constructie is onderdeel van de opgave. 41

42 4 contour nieuwbouw volume aan de Nieuwe Doelenstraat 1 Zusterhuis gezien van af brug kruising Staalstraat - Kloveniersburgwal 2 zicht vanaf de Staalstraat, veraf 3 zicht vanuit de Amstel, t.p.v. Halvemaansbrug 5 zicht vanuit de Oudemanshuispoort 42

43 zichtlijnen studie 5 6 De overkapping van de hof zal niet alleen zichtbaar zijn in het interieur maar ook vanaf de omringende straten. Door middel van een zichtlijnenstudie is gekeken vanuit welke posities voorkeursvariant B zichtbaar is. 1 Aan de Nieuwe Doelenstraat wordt het braakliggende terrein ingevuld door de nieuwbouw. De kap zal vanaf deze straat niet zichtbaar zijn. overzicht van posities zichtlijnen Een belangrijke zichtlijn is de as gezien vanaf de Staalstraat en Kloverniersburgwal. Deze zichtlijn is onderdeel van het buffergebied Unesco werelderfgoed en van het beschermde stadsgezicht van Amsterdam. Omdat de borstwering van de Kliniek aanzienlijk hoger is dan de nok van het Zusterhuis zal de overkapping bij kap variant A, B en D, altijd zichtbaar zijn. Ditzelfde geldt voor het zicht vanaf de Halvemaansbrug, vanaf dit punt is de telefoontoren zichtbaar en ook de kap varianten A,B en D. Gezien vanaf de Vendelstraat is de glazen gevel en de kap zichtbaar. Vanaf de Grimburgwal, kijkend naar de hoofdentree van de Kliniek, is de kap niet zichtbaar. 6 zicht vanaf de Kloveniersburgwal 43

44 BiermanHenketarchitecten HAL 13A DEN EIKENHORST ESCH POSTBUS 2126 NL-526 CC VUGHT T +31 []

Sector Bouwen & Wonen Afdeling Projecten

Sector Bouwen & Wonen Afdeling Projecten Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 Fax 020 552 4433 www.centrum.amsterdam.nl Sector Bouwen & Wonen Afdeling Projecten Retouradres: Postbus 202, 1000 AE

Nadere informatie

VOORONTWERP FLORIS VERSTERSTRAAT 10. 25 april 2012

VOORONTWERP FLORIS VERSTERSTRAAT 10. 25 april 2012 VOORONTWERP FLORIS VERSTERSTRAAT 10 25 april 2012 5 Floris Versterstraat 10 Bestaande situatie 1:200 BEGANE GROND EERSTE VERDIEPING 6 TWEEDE VERDIEPING DERDE VERDIEPING ACHTERGEVEL VOORGEVEL 7 Floris Versterstraat

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving.

Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Beeldkwaliteitsplan Voormalige Eurobioscoop en omgeving. Inleiding De tender voor de voormalige Eurobioscoop heeft als doel de kwaliteiten van het bijzondere gebouw weer een rol te laten spelen in de nieuwe

Nadere informatie

UvA bibliotheek Binnengasthuis

UvA bibliotheek Binnengasthuis UvA bibliotheek Binnengasthuis P5 Roy Akkermans 1380044 MSc4 Interiors, buildings and cities Tutors: Mechthild Stuhlmacher Dirk Somers Henk Mihl Inhoud 1. Opgave 2. Locatie 3. Bibliotheek concept 4. Ruimtelijk

Nadere informatie

Brandweerkazerne Dordrecht

Brandweerkazerne Dordrecht opdrachtgever locatie ontwerp uitvoering functie Gemeente Dordrecht Leerpark, Dordrecht 2006 2010-2011 Brandweerkazerne Technische Dienst GHOR Leer- en werkplek Da Vinci College Brandweerkazerne Dordrecht

Nadere informatie

Stilte AUB! Het Stille-studiecentrum voor de Amsterdam UniversiteitsBibliotheek

Stilte AUB! Het Stille-studiecentrum voor de Amsterdam UniversiteitsBibliotheek Stilte AUB! Het Stille-studiecentrum voor de Amsterdam UniversiteitsBibliotheek Interiors, Buildings and Cities Mechthild Stuhlmacher, Dirk Somers and Henk Mihl 03-02-2012 Afstudeerpresentatie Mark Jongerius

Nadere informatie

Gemeente. Hof van Twente. beeldkwaliteitplan stadhuis Delden

Gemeente. Hof van Twente. beeldkwaliteitplan stadhuis Delden Gemeente Hof van Twente beeldkwaliteitplan stadhuis Delden Rho adviseurs Oenkerk 7 juli 2014 Gemeente Hof van Twente beeldkwaliteitplan stadhuis Delden Rho adviseurs Oenkerk referte: Guido van Loenen opdrachtnr.

Nadere informatie

GEURST& SCHULZE Plandeel A, grondgebonden woningen met klein appartementenblok

GEURST& SCHULZE Plandeel A, grondgebonden woningen met klein appartementenblok Plandeel A, grondgebonden woningen met klein appartementenblok In deze variant voor plandeel A wordt een programma van 21 eengezinswoningen en een appartementenblok voorgesteld. De bebouwing wordt gekenmerkt

Nadere informatie

VOORONTWERP BENNEBROEKSTRAAT 11-13

VOORONTWERP BENNEBROEKSTRAAT 11-13 VOORONTWERP BENNEBROEKSTRAAT 11-13 41 Bennebroekstaat Bestaande situatie 1:200 42 Bennebroekstaat Bestaande situatie 1:200 1 43 Bennebroekstraat 44 Bennebroekstraat ALGEMEEN De school aan de Bennebroekstraat

Nadere informatie

MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH. BiermanHenketarchitecten

MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH. BiermanHenketarchitecten 2013 MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH BiermanHenketarchitecten Ontwerp 2005-2008 Oplevering 2012 Opening 24 mei 2013 Architect Bierman Henket architecten Opdrachtgever Provincie Noord-Brabant (Het Noordbrabants

Nadere informatie

Appartementencomplex Hoflaan. inzendingen ARC 2015 - INTERIEUR. PEÑA architecture

Appartementencomplex Hoflaan. inzendingen ARC 2015 - INTERIEUR. PEÑA architecture 2 1 Appartementencomplex Hoflaan inzendingen ARC 2015 - INTERIEUR PEÑA architecture 0 Project informatie: Project: Appartementen complex Hoflaan Adres: Hoflaan 60, 3062 JJ, Kralingen in Rotterdam Opdrachtgevers:

Nadere informatie

Blok 4 August Allebéplein

Blok 4 August Allebéplein Blok 4 August Allebéplein Bouwenvelop 09-10-2014 Inhoud Inleiding, toelichting Matentekening Ruimtelijke randvoorwaarden Doorsneden Toelichting De bouwenvelop is opgesteld binnen het kader van het Uitwerkingsplan

Nadere informatie

HuisvesingsOntwikkeling Roetersstraat WB Amsterdam Postbus GG Amsterdam

HuisvesingsOntwikkeling Roetersstraat WB Amsterdam Postbus GG Amsterdam HuisvesingsOntwikkeling Roetersstraat 31 1018 WB Amsterdam Postbus 19268 1000 GG Amsterdam T 020 525 2443 Memo Datum 4 maart 2014 Onderwerp VO casco, argumentatie (fiets)entree UB Binnenstad, concept Inleiding

Nadere informatie

TE KOOP Kapel Nieuw Vredenhof Van Oldenbarneveltlaan 15, Haarlem

TE KOOP Kapel Nieuw Vredenhof Van Oldenbarneveltlaan 15, Haarlem TE KOOP Kapel Nieuw Vredenhof Van Oldenbarneveltlaan 15, Haarlem Kerkgebouw + dienstwoning met ruime bestemming herontwikkeling tot woningbouw mogelijk Omschrijving Het object betreft een vrijstaand voormalige

Nadere informatie

215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes

215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes 215 Hoofdweg renovatie 2 blokken portiek woningen 45 etage woningen, 15 maisonnettes VILLANOVA architecten, Rotterdam, 2012 zesxzes visuele communicatie - Nieuwe voorgevels, vanaf de hoek aan de Postjeskade

Nadere informatie

Woongebouw Vijfhuizen

Woongebouw Vijfhuizen Woongebouw Vijfhuizen Woongebouw voor 55 + bewoners Vijfhuizen Uitgangspunten Ontwerp voor nieuwbouwproject voor 20 appartementen voor 55+ bewoners, 4 groepswoningen en een dienstencentrum. Stedenbouwkundige

Nadere informatie

Ruimtelijke motivering ten behoeve van een dakopbouw op het pand van de voormalige V&D aan de Schapenmarkt 4-6

Ruimtelijke motivering ten behoeve van een dakopbouw op het pand van de voormalige V&D aan de Schapenmarkt 4-6 Ruimtelijke motivering ten behoeve van een dakopbouw op het pand van de voormalige V&D aan de Schapenmarkt 4-6 Gemeente s-hertogenbosch december 2016 Inhoudsopgave 1.1 Inleiding 1.2 Aanleiding 1.3 Vigerend

Nadere informatie

Woongebouw Vijfhuizen

Woongebouw Vijfhuizen Woongebouw Vijfhuizen Woongebouw voor 55 + bewoners Vijfhuizen Uitgangspunten Ontwerp voor nieuwbouwproject voor 20 appartementen voor 55+ bewoners, 4 groepswoningen en een dienstencentrum. Stedenbouwkundige

Nadere informatie

156 Abraham & Boddaert Verbouwing van monumentale school tot woongroep met ateliers en Boddaertcentrum Oosterparkbuurt, Amsterdam

156 Abraham & Boddaert Verbouwing van monumentale school tot woongroep met ateliers en Boddaertcentrum Oosterparkbuurt, Amsterdam 156 Abraham & Boddaert Verbouwing van monumentale school tot woongroep met ateliers en Boddaertcentrum Oosterparkbuurt, Amsterdam VILLANOVA architecten, Rotterdam, 1996 Project 156 - Abraham/Boddaert Verbouwing

Nadere informatie

Een nieuwe context voor een kerk: De Vredekerk te Bussum

Een nieuwe context voor een kerk: De Vredekerk te Bussum Een nieuwe context voor een kerk: De Vredekerk te Bussum Door Wim Westinga Opdrachtgever: Dudok Wonen Architect: Inbo Architecten BNA Woudenberg, Projectarchitect: Wim Westinga Aannemer: Slokker Bouwgroep

Nadere informatie

Burgermeester de Beaufortweg 61-63

Burgermeester de Beaufortweg 61-63 een toekomstgerichte oplossing voor de renovatie van twee kenmerkende gebouwen in Leusden Burgermeester de Beaufortweg 61-63 nieuwbouw renovatie restauratie herbestemming multifunctioneel woningbouw industrie

Nadere informatie

EUROPOL HOOFDKANTOOR DEN HAAG

EUROPOL HOOFDKANTOOR DEN HAAG EUROPOL HOOFDKANTOOR DEN HAAG OMSCHRIJVING PROJECT EUROPOL Het Europol Hoofdkantoor is gelegen aan het World Forum gebied en onderdeel van de Haagse internationale zone. Het gebouw bestaat uit een conferentiecentrum,

Nadere informatie

BALBOAPLEIN, SCHOOL EN WONINGEN AMSTERDAM

BALBOAPLEIN, SCHOOL EN WONINGEN AMSTERDAM BALBOAPLEIN, SCHOOL EN WONINGEN AMSTERDAM OMSCHRIJVING PROJECT BALBOAPLEIN Met de afbraak van de Joop Westerweelschool kwam er een bouwterrein vrij van ongeveer 100 bij 50 meter, gelegen tussen het Balboaplein

Nadere informatie

Capgemini LRCN Utrecht

Capgemini LRCN Utrecht Capgemini LRCN Utrecht Kantoor Capgemini Leidsche Rijn Centrum - Noord Locatie aan de A2 bij Utrecht Locatie kantoorgebouw 4 Aan de oostzijde van LRCN, parallel aan de A2, is een doorlopende kantorenwand

Nadere informatie

Tugelawegblokken Vernieuwing van twee woonblokken in de Transvaalbuurt. In opdracht van Ymere Ontwikkeling

Tugelawegblokken Vernieuwing van twee woonblokken in de Transvaalbuurt. In opdracht van Ymere Ontwikkeling Tugelawegblokken Vernieuwing van twee woonblokken in de Transvaalbuurt In opdracht van Ymere Ontwikkeling 1/10 Twee nieuwe Tugelablokken Met de realisatie van de Tugelablokken heeft M3H twee complete bouwblokken

Nadere informatie

Saxion Hogeschool Enschede

Saxion Hogeschool Enschede De nieuwbouw voor Saxion op de locatie van het gesloopte Natuurhistorisch Museum, vormt de laatste schakel in de stadscampus voor de Hogeschool Saxion. Deze locatie is een van de mooiste van, langs een

Nadere informatie

Twee nieuwe Tugelablokken in de Transvaalbuurt Amsterdam. In opdracht van Ymere Ontwikkeling

Twee nieuwe Tugelablokken in de Transvaalbuurt Amsterdam. In opdracht van Ymere Ontwikkeling Twee nieuwe Tugelablokken in de Transvaalbuurt Amsterdam In opdracht van Ymere Ontwikkeling 1/10 Twee nieuwe Tugelablokken De nieuwe Tugelablokken van M3H vervangen twee van de vijf bouwblokken in een

Nadere informatie

Bijlage 1 Beschrijving verloop ontwikkeling stedenbouwkundig plan herontwikkeling Riethorst

Bijlage 1 Beschrijving verloop ontwikkeling stedenbouwkundig plan herontwikkeling Riethorst Bijlage 1 Beschrijving verloop ontwikkeling stedenbouwkundig plan herontwikkeling Riethorst In deze bijlage wordt nader ingegaan op het proces dat de afgelopen jaren doorlopen is om te komen tot een stedenbouwkundig

Nadere informatie

Collectie bijzondere gebouwen

Collectie bijzondere gebouwen P R O J E C T Collectie bijzondere gebouwen Universiteitsbibliotheek in Amsterdam door atelier PRO 1 Een aantal panden aan de Oude Turfmarkt in Amsterdam is herbestemd tot bibliotheek Bijzondere Collecties

Nadere informatie

161 Weesperzijde renovatie en verbetering van 67 woningen aan de Amstel studieplan voor het optoppen van dit blok met 15 koopwoningen

161 Weesperzijde renovatie en verbetering van 67 woningen aan de Amstel studieplan voor het optoppen van dit blok met 15 koopwoningen 161 Weesperzijde renovatie en verbetering van 67 woningen aan de Amstel studieplan voor het optoppen van dit blok met 15 koopwoningen Oost/Watergraafsmeer, Amsterdam VILLANOVA architecten, Rotterdam, 1999

Nadere informatie

Ruimtelijke Onderbouwing Damstraat 42 Oudezijds Voorburgwal 242

Ruimtelijke Onderbouwing Damstraat 42 Oudezijds Voorburgwal 242 Ruimtelijke Onderbouwing Damstraat 42 Oudezijds Voorburgwal 242 1 Verplaatsing van een horeca en een winkel binnen de bestemming gemengde doeleinden. 1 Foto Denis Filyukov Verschenen op 1 Aanleiding en

Nadere informatie

Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014

Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014 Winfried van Zeeland Van den Berg Kruisheer Elffers Architecten l april 2014 Inhoud Inleiding Aanleiding Cornelis Elffers Vergelijkbare werken Historische betekenis van de school Het pand Kunstwerken Het

Nadere informatie

Avans Hogeschool. Breda

Avans Hogeschool. Breda Avans Hogeschool Breda Avans Hogeschool Breda Situatie Renovatie en nieuwbouw Het project betreft een complete renovatie en omvangrijke nieuwbouw van de Avans Hogeschool te Breda. Met de nieuwbouw wordt

Nadere informatie

Ontwikkeling locatie Tuincentrum Omvlee 1320 14 november 2013 Tuincentrum Omvlee. project werknr. datum opdrachtgever.

Ontwikkeling locatie Tuincentrum Omvlee 1320 14 november 2013 Tuincentrum Omvlee. project werknr. datum opdrachtgever. Zuidbargerstraat Oranjekanaal NZ Ontwikkeling locatie Tuincentrum Omvlee 1320 14 november 2013 Tuincentrum Omvlee project werknr. datum opdrachtgever Emmen centrum 1 Emmen 2 projectlocatie 3 2 Zuidbarge

Nadere informatie

Monumentenregister Nijmegen. Register van beschermde monumenten krachtens de Nijmeegse Monumentenverordening

Monumentenregister Nijmegen. Register van beschermde monumenten krachtens de Nijmeegse Monumentenverordening Register van beschermde monumenten krachtens de Nijmeegse Monumentenverordening Plaatselijke aanduiding monument Burchtstraat 53 Aanwijzingsbesluit 11-11-2015 MON ID-code 2746 Redengevende omschrijving

Nadere informatie

Project Basisschool Dr. Rijk Kramer school

Project Basisschool Dr. Rijk Kramer school Project Basisschool Dr. Rijk Kramer school Nieuw schoolgebouw in de Van Oldenbarneveldtstraat te Amsterdam Kodde architecten BNA in samenwerking met Martijn van der Hijden architecten In juli dit jaar

Nadere informatie

De Vlietstede te Rijnsburg

De Vlietstede te Rijnsburg voorlopig ontwerp datum Voorlopig ontwerp Woonzorgcomplex DSV Proj.no.: 6612 TOELICHTING LGEMEEN Het voorliggende schetsontwerp betreft de nieuwbouw van een woonzorgcomplex voor zorginstelling DSV De Vlietstede

Nadere informatie

MUSEUM DE FUNDATIE ZWOLLE. BiermanHenketarchitecten

MUSEUM DE FUNDATIE ZWOLLE. BiermanHenketarchitecten 2013 MUSEUM DE FUNDATIE ZWOLLE BiermanHenketarchitecten Ontwerp 2010 Oplevering 2013 Opening 31 mei 2013 Opdrachtgever Museum De Fundatie / Gemeente Zwolle Architect Adviseurs Aannemer Fotograaf Bierman

Nadere informatie

Bedrijventerrein Overamstel (deelgebied Daniël Goedkoopstraat / Willem Fenengastraat e.o.)

Bedrijventerrein Overamstel (deelgebied Daniël Goedkoopstraat / Willem Fenengastraat e.o.) Bedrijventerrein Overamstel (deelgebied Daniël Goedkoopstraat / Willem Fenengastraat e.o.) Beoordelingskader Bij de beoordeling of een bouwwerk voldoet aan redelijk eisen van welstand als bedoeld in art

Nadere informatie

Avans Hogeschool Breda

Avans Hogeschool Breda Avans Hogeschool Breda Avans Hogeschool Breda Situatie Renovatie en nieuwbouw Het project betreft een complete renovatie en omvangrijke nieuwbouw van de Avans Hogeschool te Breda. Met de nieuwbouw wordt

Nadere informatie

Museum De fundatie zwolle

Museum De fundatie zwolle 2013 Museum De fundatie zwolle Hal 13a Den Eikenhorst, Esch postbus 2126 nl-5260 cc Vught t +31 [0]411 601618 info@biermanhenket.nl www.biermanhenket.nl BiermanHenketarchitecten Ontwerp 2010 Oplevering

Nadere informatie

Donkerelaan 20. Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel :

Donkerelaan 20. Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel : Donkerelaan 20 Straat en huisnummer : Donkerelaan 20 Postcode en plaats : 2061 JM Bloemendaal Kadastrale aanduiding : A9941 Complexonderdeel : Naam object : Oude Dorpshuis Bouwjaar : 1929 Architect : H.W.

Nadere informatie

Woerden Stadshart Woerden, 1500 m2 winkels, 15 stadswoningen, restauratie pastorie

Woerden Stadshart Woerden, 1500 m2 winkels, 15 stadswoningen, restauratie pastorie Woerden Stadshart Woerden, 1500 m winkels, 15 stadswoningen, restauratie pastorie Opdrachtgever: Multi Development Ontwerp: 003 Uitvoering: 006 Architectenmaatschap Groeneweg & Van der Meijden Wijnstraat

Nadere informatie

werk en onderzoek op niveau

werk en onderzoek op niveau ERIBA Groningen werk en onderzoek op niveau Project ERIBA Locatie Groningen Opdrachtgever UMCG/ Rijksuniversiteit Groningen Functioneel/ Ruimtelijk PvE ICS adviseurs Het ERIBA-gebouw markeert de eerste

Nadere informatie

bijlagen bij de Toelichting

bijlagen bij de Toelichting bijlagen bij de Toelichting 50 Rhoadviseursvoorleefruimte 050100.1840401 51 Bijlage1 Kavelpaspoortenfasen3&4 Rhoadviseursvoorleefruimte 050100.1840401 52 Rhoadviseursvoorleefruimte 050100.1840401 Kavelpaspoor

Nadere informatie

TE KOOP Kerk Slootdorp Brink 55 57, Slootdorp Kerkgebouw + (kosters)woning

TE KOOP Kerk Slootdorp Brink 55 57, Slootdorp Kerkgebouw + (kosters)woning TE KOOP Kerk Slootdorp Brink 55 57, Slootdorp Kerkgebouw + (kosters)woning Aan deze verkoopinformatie kunnen geen rechten worden ontleend. 1. Omschrijving Het object betreft een vrijstaand voormalige Nederlands

Nadere informatie

: Turlings, Roermond; het ontwerp van de tuin is van J. Cuypers

: Turlings, Roermond; het ontwerp van de tuin is van J. Cuypers Kerngegevens gemeentelijk monument: Monumentnummer : GM086 Naam monument : Pand 'Schlangen' Adres : Rijksweg 1 Postcode en plaats : 6085 AA Horn Kadastrale aanduiding : HOR02 sectie D nr(s) 1993 Coördinaten

Nadere informatie

(designed by) Erick van Egeraat Erasmus University College ARC14 Interieur

(designed by) Erick van Egeraat Erasmus University College ARC14 Interieur (designed by) Erick van Egeraat Erasmus University College ARC14 Interieur (Designed by) Erick van Egeraat kreeg in 2010 de opdracht voor de renovatie, restauratie en transformatie van de voormalige stadsbibliotheek

Nadere informatie

rhenen schets-museumkwartier deel 1

rhenen schets-museumkwartier deel 1 rhenen schets-museumkwartier deel 1 Opdrachtgever: Gemeente Rhenen Stedenbouwkundig ontwerp: Aad Trompert, Amersfoort Architectuur: Van Leeuwen Architecten, Veenendaal 2 mei 2011 rhenen museumkwartier

Nadere informatie

Schouwburg de Kampanje Den Helder van Dongen Koschuch Architects and Planners ARC AWARD 2016

Schouwburg de Kampanje Den Helder van Dongen Koschuch Architects and Planners ARC AWARD 2016 Schouwburg de Kampanje Den Helder van Dongen Koschuch Architects and Planners ARC AWARD 2016 van Dongen Koschuch Architects & planners Schouwburg de Kampanje Den Helder EEN MARITIEM ENSEMBLE HET PROGRAMMA

Nadere informatie

167 pakhuis Afrika restauratie van een pakhuis t.b.v. kantoren en bedrijven 6500m2 Oostelijke Handelskade, Amsterdam VILLA NOVA architecten, Rotterdam

167 pakhuis Afrika restauratie van een pakhuis t.b.v. kantoren en bedrijven 6500m2 Oostelijke Handelskade, Amsterdam VILLA NOVA architecten, Rotterdam 167 pakhuis Afrika restauratie van een pakhuis t.b.v. kantoren en bedrijven 6500m 2 Oostelijke Handelskade, Amsterdam VILLANOVA architecten, Rotterdam de woningbouw en het pakhuis vanaf de Oostelijke Handelskade

Nadere informatie

Brederodelaan 57-75, 77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23

Brederodelaan 57-75, 77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23 Brederodelaan 57-75, 77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23 Straat en huisnummer : Brederodelaan 57-77, Van Ewijckweg 2-8, Duinlustparkweg 3-23 Postcode en plaats : 2061 KH, 2061 KL, 2061 LA Kadastrale

Nadere informatie

contactadres: Joost Glissenaar email: jpcglissenaar@zonnet.nl telefoon: 0626490219

contactadres: Joost Glissenaar email: jpcglissenaar@zonnet.nl telefoon: 0626490219 Cultureel Centrum CREA, Nieuwe Achtergracht 170, Amsterdam (www.crea.uva.nl) opdrachtgever; Universiteit van Amsterdam / CREA ontwerp: Joost Glissenaar, Amsterdam / architecten van Mourik, Den Haag projectarchitect:

Nadere informatie

Parkeergebouw LRCN - Utrecht

Parkeergebouw LRCN - Utrecht Parkeergebouw LRCN - Utrecht Parkeergebouw Leidsche Rijn Centrum - Noord Locatie Het gebouw verandert mee met gebied Leidsche Rijn Centrum Noord in Utrecht is een gebied dat momenteel volop in ontwikkeling

Nadere informatie

STUDIOSCHAEFFER ARCHITECTEN BNA

STUDIOSCHAEFFER ARCHITECTEN BNA VILLA TERRE NEUVE - BRUMMEN 07-10-2009 STUDIOSCHAEFFER ARCHITECTEN BNA PEGASUSSTRAAT 7-2516AR DEN HAAG - TEL: 070-3222757 - INFO@STUDIOSCHAEFFER.NL STUDIOSCHAEFFER ARCHITECTEN BNA Pegasusstraat 7 2516

Nadere informatie

Prinses Irenestraat, Elst. Buyten gewoon

Prinses Irenestraat, Elst. Buyten gewoon Prinses Irenestraat, Elst Buyten gewoon augustus 2014 centrum Elst Voor u ligt de integrale visie Levenslijnen van Wiegerinck architectuur stedenbouw en De Koning Creaties op het Sint Elisabeth Gasthuis

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai. 232.30.05.35.00 1 juli 2013

Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai. 232.30.05.35.00 1 juli 2013 Plek voor ideeën Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai 232.30.05.35.00 1 juli 2013 Beeldkwaliteitsplan Drachten, hoek Zuiderdwarsvaart-Raai 1 juli 2013 232.30.05.35.00 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Gebied 6 Woonwijken vooroorlogs tot jaren veertig

Gebied 6 Woonwijken vooroorlogs tot jaren veertig Gebied 6 Woonwijken vooroorlogs tot jaren veertig het gebied is roodgekleurd op de kaart Welstandsnota Overbetuwe 2010, gebied 6 Woonwijken vooroorlogs tot jaren veertig 93 Gebiedsbeschrijving Structuur

Nadere informatie

Beeldkwaliteitplan Erve Broekmate concept / Datum: 5 november 2012

Beeldkwaliteitplan Erve Broekmate concept / Datum: 5 november 2012 Beeldkwaliteitplan Erve Broekmate concept / Datum: 5 november 2012 Oorsprong van het plangebied Erve Broekmate is een locatie in het zuiden van Nijverdal. Ter hoogte van de kruising van de Keizersweg met

Nadere informatie

Deelgebied 4, Vorchten. 1. Beschrijving bestaande situatie

Deelgebied 4, Vorchten. 1. Beschrijving bestaande situatie Deelgebied 4, Vorchten 1. Beschrijving bestaande situatie der tijden zijn aanbouwen gerealiseerd, soms opvallend qua massa maar zodanig rekening houdend met de locatie en zichten dat zij geen afbreuk doen

Nadere informatie

Schetsontwerp Starterswoningen Achterweg 90 Voormalig Cultureel Centrum, Nieuwe Wetering.

Schetsontwerp Starterswoningen Achterweg 90 Voormalig Cultureel Centrum, Nieuwe Wetering. Schetsontwerp Starterswoningen Achterweg 90 Voormalig Cultureel Centrum, Nieuwe Wetering. 1 September 2014 Schetsontwerp Starterswoningen Achterweg 90 Voormalig Cultureel Centrum, Nieuwe Wetering. Project:

Nadere informatie

VILLANOVA. architecten. 243 Broederhuis Postjesweg, Amsterdam

VILLANOVA. architecten. 243 Broederhuis Postjesweg, Amsterdam VILLANOVA architecten Renovatie van voormalig broederhuis tot 30 studio s, 2 vrije sector woningen en 1 horeca gelegenheid 243 Broederhuis Postjesweg, Amsterdam projectgegevens adres ontwerp programma

Nadere informatie

TE KOOP MAASTRICHT KASTEEL DE BURGHT BURGHTSTRAAT 25 TE MAASTRICHT. VRAAGPRIJS 669.000,- k.k.

TE KOOP MAASTRICHT KASTEEL DE BURGHT BURGHTSTRAAT 25 TE MAASTRICHT. VRAAGPRIJS 669.000,- k.k. TE KOOP MAASTRICHT KASTEEL DE BURGHT BURGHTSTRAAT 25 TE MAASTRICHT Zeer representatief kasteel, gelegen in de Maastrichtse wijk Heer, met slotgracht en eigen parkeerterrein. Het souterrain is thans in

Nadere informatie

Kloostergang met krokodillenhuid

Kloostergang met krokodillenhuid Kloostergang met krokodillenhuid De anier -70 sociale huurappartementen Den Haag van Herk De Kleijn Schroeder & de Jong architecten bv lid N Groenhoedenveem 22 1019 L msterdam 020-4185131 www.hksj.nl info@vanherkdekleijn.nl

Nadere informatie

Bijlage 4. Advies RCE

Bijlage 4. Advies RCE Bijlage 4 Advies RCE Bestemmingsplan Uitbreiding Château St. Gerlach vastgesteld 11 mei 2015 Reactie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed inzake de voorgenomen bouw van een conferentiepaviljoen

Nadere informatie

Beeldkwaliteitplan Medisch centrum Bennekom e.o.

Beeldkwaliteitplan Medisch centrum Bennekom e.o. 1 Beeldkwaliteitplan Medisch centrum Bennekom e.o. 1. Inleiding 1.1. Aanleiding Om diverse logistieke en praktische redenen bestaat in Bennekom al enige tijd de behoefte om de plaatselijke huisartsen,

Nadere informatie

DAKKAPELLEN. Beschrijving en uitgangspunten welstandsbeleid

DAKKAPELLEN. Beschrijving en uitgangspunten welstandsbeleid DAKKAPELLEN Beschrijving en uitgangspunten welstandsbeleid Een dakkapel is een bescheiden uitbouw in de kap, bedoeld om de lichttoetreding te verbeteren en het bruikbaar woonoppervlak te vergroten. Dakkapellen

Nadere informatie

Verslag ambtelijke welstandstoets van d.d. 13 mei 2015

Verslag ambtelijke welstandstoets van d.d. 13 mei 2015 Verslag ambtelijke welstandstoets van d.d. 13 mei 2015 Aanwezig : M. Kavsitli, M.Overbeeke, W. Crusio en J. van Bergen Vooroverleg Aanvraag Agendapunt Aanvrager Bouwadres Aard bouw Toetsvorm Beschrijving

Nadere informatie

Het Kielzog - Huis voor Cultuur en Bestuur, Hoogezand-Sappemeer

Het Kielzog - Huis voor Cultuur en Bestuur, Hoogezand-Sappemeer Het Kielzog - Huis voor ultuur en estuur, Hoogezand-Sappemeer Programma Theater, kunstencentrum, bibliotheek, horeca en gemeentehuis Opdrachtgever Gemeente Hoogezand- Sappemeer Locatie Gorecht-Oost 157,

Nadere informatie

HINDOESTAANS CULTUREEL CENTRUM SHIV MANDIR / ALMERE Voorlopig ontwerp 23 september 2011. Dittmar Bochmann Architecten

HINDOESTAANS CULTUREEL CENTRUM SHIV MANDIR / ALMERE Voorlopig ontwerp 23 september 2011. Dittmar Bochmann Architecten HINDOESTAANS CULTUREEL CENTRUM SHIV MANDIR / ALMERE Voorlopig ontwerp 23 september 2011 Dittmar Bochmann Architecten In opdracht van de Stichting Brahm Rishi Kaylash Dhaam heeft Dittmar Bochmann Architecten

Nadere informatie

Te koop St. Annakapel met woonhuis Broederweg 10 en 12 te Kampen

Te koop St. Annakapel met woonhuis Broederweg 10 en 12 te Kampen Te koop St. Annakapel met woonhuis Broederweg 10 en 12 te Kampen Reliplan, specialisten in kerkelijk en bijzonder onroerend goed met een maatschappelijke bestemming. Buiksloterdijk 224 1025 WE AMSTERDAM

Nadere informatie

Verslag informatiebijeenkomst Koffie met de Buren 3 maart 2015. Locatie: Museum Café Bijzondere Collecties Datum: 3 maart 2015 Tijd: 18.30 21.

Verslag informatiebijeenkomst Koffie met de Buren 3 maart 2015. Locatie: Museum Café Bijzondere Collecties Datum: 3 maart 2015 Tijd: 18.30 21. Verslag informatiebijeenkomst Koffie met de Buren 3 maart 2015 Locatie: Museum Café Bijzondere Collecties Datum: 3 maart 2015 Tijd: 18.30 21.00 Gespreksleider Raymond Reesink, bedankt de aanwezigen voor

Nadere informatie

Gemeente Reusel - de Mierden. Beeldkwaliteitsplan Lensheuvel

Gemeente Reusel - de Mierden. Beeldkwaliteitsplan Lensheuvel Gemeente Reusel - de Mierden Beeldkwaliteitsplan Lensheuvel Documentatiepagina Opdrachtgever(s): Crijns Rentmeesters Titel rapport: Beeldkwaliteitsplan Lensheuvel te Reusel - de Mierden Rapporttype: Rapportnummer:

Nadere informatie

herontwikkeling Sint Jozefschool Peperstraat 29 Gouda november 2011

herontwikkeling Sint Jozefschool Peperstraat 29 Gouda november 2011 herontwikkeling Sint Jozefschool Peperstraat 29 Gouda november 2011 colofon non-design Rogier Krullaars Rob Wilhelmy Damsté Max van Steen Laan van Meerdervoort 218 2517 BK Den Haag w: www.non-design.nl

Nadere informatie

HUIS 20X3 - projectdocumentatie. Inzending ARC 16 - Innovatie Award

HUIS 20X3 - projectdocumentatie. Inzending ARC 16 - Innovatie Award HUIS 20X3 - projectdocumentatie Inzending ARC 16 - Innovatie Award HUIS 20X3 - ZIERIKZEE Locatie Oude Haven 17, Zierikzee Oplevering bouwkundig Januari 2016 Netto oppervlakte ca.120m2 Architect Tim de

Nadere informatie

Groninger Forum. NL Architects / Bureau Bouwkunde. Definitief Ontwerp Juni 2009

Groninger Forum. NL Architects / Bureau Bouwkunde. Definitief Ontwerp Juni 2009 Groninger Forum NL Architects / Bureau Bouwkunde Definitief Ontwerp Juni 2009 Inleiding Dit Definitief Ontwerp is een uitwerking van het Voorlopig Ontwerp voor het Groninger Forum van November 2008. Het

Nadere informatie

Wonen in een comfortabele. rietenkapvilla. Gevarieerd wonen in de gilden. 7 royale. bouwkavels te koop vanaf e 255, 00. per m 2 (incl.

Wonen in een comfortabele. rietenkapvilla. Gevarieerd wonen in de gilden. 7 royale. bouwkavels te koop vanaf e 255, 00. per m 2 (incl. Wonen in een comfortabele rietenkapvilla? 7 royale bouwkavels te koop vanaf e 255, 00 per m 2 (incl. BTW) Gevarieerd wonen in de gilden Toekomstige Hanzelijn Dronten geeft je de ruimte De woonwijk De Gilden

Nadere informatie

Artikel 19 Wonen - Karakteristiek

Artikel 19 Wonen - Karakteristiek Artikel 19 Wonen - Karakteristiek 19.1 Bestemmingsomschrijving De voor 'wonen-karakteristiek' aangewezen gronden zijn bestemd voor: a. wonen; b. aan huis verbonden beroepen; c. water; d. behoud van de

Nadere informatie

Baksteenhuis te Groenekan Particulier Marnix van der Meer, Steven Nobel, Rene de Korte, Roy van Maarseveen Bouwbedrijf Van Rhenen Woonhuis 2010-2013

Baksteenhuis te Groenekan Particulier Marnix van der Meer, Steven Nobel, Rene de Korte, Roy van Maarseveen Bouwbedrijf Van Rhenen Woonhuis 2010-2013 BAKSTEENHUIS titel opdrachtgever projectteam aannemer programma periode Baksteenhuis te Groenekan Particulier Marnix van der Meer, Steven Nobel, Rene de Korte, Roy van Maarseveen Bouwbedrijf Van Rhenen

Nadere informatie

Studentenwoningen, Zwolle

Studentenwoningen, Zwolle Studentenwoningen, Zwolle Programma Ontwikkeling studentenhuisvesting van 5 studentenwoningen inclusief gemeenschappelijke ruimtes, parkeervoorzieningen en.00 m² verhuurbare ruimte tbv zorgfuncties. Opdrachtgever

Nadere informatie

Portfolio. Architectenmarkt Capelle aan den IJssel

Portfolio. Architectenmarkt Capelle aan den IJssel Portfolio Architectenmarkt Capelle aan den IJssel Kavelwoning.nl de website met moderne zelfbouw woningen voor particulieren Kavelwoning.nl is opgezet door met als doel om het woningaanbod voor particulieren

Nadere informatie

IPSE YPENBURG APPARTEMENTEN EN ZORGPLAATSEN VOOR IPSE TE YPENBURG, DEN HAAG

IPSE YPENBURG APPARTEMENTEN EN ZORGPLAATSEN VOOR IPSE TE YPENBURG, DEN HAAG IPSE YPENBURG APPARTEMENTEN EN ZORGPLAATSEN VOOR IPSE TE YPENBURG, DEN HAAG In Ypenburg is AAARCHITECTEN benaderd voor het ontwerp van verschillende woningtypen. In het stedenbouwkundig plan van FARO en

Nadere informatie

HEIDELBERGLAAN 11, DE UITHOF, UTRECHT 550 STUDENTENWONINGEN EN 4070 M2 LESLOKALEN EN KANTOREN T.B.V. UITBREIDING HOGESCHOOL

HEIDELBERGLAAN 11, DE UITHOF, UTRECHT 550 STUDENTENWONINGEN EN 4070 M2 LESLOKALEN EN KANTOREN T.B.V. UITBREIDING HOGESCHOOL B De Uithof is lange tijd een monotone universiteitscampus geweest aan de rand van de stad waarin de gebouwen zonder enig verband los in de ruimte stonden. Als reactie hierop ontwikkelde Rem Koolhaas i.s.m.

Nadere informatie

Kerngegevens gemeentelijk monument: Adres : Margarethastraat 33

Kerngegevens gemeentelijk monument: Adres : Margarethastraat 33 Kerngegevens gemeentelijk monument: Monumentnummer : GM094 Naam monument : n.v.t. Adres : Margarethastraat 33 Postcode en plaats : 6014 AD Ittervoort Kadastrale aanduiding : ITV00 sectie B nr(s) 1138 Coördinaten

Nadere informatie

interieur 3e verdieping gebouw H

interieur 3e verdieping gebouw H Erasmus Universiteit Rotterdam interieur 3e verdieping gebouw H jefvandenputte architectuur 1 2 opgave De opgave heeft betrekking op de 3e verdieping van gebouw H van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Nadere informatie

beeldkwaliteitsplan locatie ons belang Staphorst 21 september 2012

beeldkwaliteitsplan locatie ons belang Staphorst 21 september 2012 beeldkwaliteitsplan locatie ons belang Staphorst 21 september 2012 Inleiding In de Welstandsnota Staphorst is aangegeven dat er bij nieuwe ontwikkelingen (zowel uitbreidingen als inbreidingen) gelet moet

Nadere informatie

Renovatie en nieuwbouw Rudolf Steiner College Rotterdam

Renovatie en nieuwbouw Rudolf Steiner College Rotterdam Renovatie en nieuwbouw Rudolf Steiner College Rotterdam Entreevide met bestaande trap. Gerenoveerde vleugel met hoofdentree aan de Tamboerstraat. Klassiek schoolgebouw in ere hersteld. oorspronkelijke

Nadere informatie

Gemeente Haaksbergen. Gebiedsvisie Buurserstraat/Julianastraat

Gemeente Haaksbergen. Gebiedsvisie Buurserstraat/Julianastraat Gemeente Haaksbergen Gebiedsvisie Buurserstraat/Julianastraat Vastgesteld door de gemeenteraad van Haaksbergen dd 30 mei 2012 Gemeente Haaksbergen Gebiedsvisie Buurserstraat/Julianastraat Opgesteld door:

Nadere informatie

ONTWERP. Nieuwbouw appartementen en bedrijfsruimte Burgemeester Reigerstraat nr. 10

ONTWERP. Nieuwbouw appartementen en bedrijfsruimte Burgemeester Reigerstraat nr. 10 ONTWERP Nieuwbouw appartementen en bedrijfsruimte Burgemeester Reigerstraat nr. 10 Het Plan - Burgemeester Reigerstraat nr. 10 Het plan betreft een modern woongebouw, met op de begane grond een bedrijfsruimte

Nadere informatie

Reddingmuseum Dorus Rijkers

Reddingmuseum Dorus Rijkers Reddingmuseum Dorus Rijkers adres: Willemsoord 60G, Den Helder oplevering: september 2015 ontwerper: temp. contactpersoon: Maarten van Tuijl adres: Baarsjesweg 224, Amsterdam m: 06-45182968, info@temparchitecture.com

Nadere informatie

Bouwhistorisch onderzoek

Bouwhistorisch onderzoek Bouwhistorisch onderzoek BOUWHISTORISCHE NOTITIE Adres : Gedempte Zuiderdiep 8 Status : Gemeentelijk monument Periode : januari 2003 Onderzocht door : Taco Tel en Henk Wierts Auteur : Taco Tel Datum :

Nadere informatie

Appartementengebouw Cinus

Appartementengebouw Cinus Appartementengebouw Cinus Cinus Appartementen gebouw Cinus Uit de analyse van het kruispunt (Spuikomweg - Coosje Buskenstraat - Spuistraat) blijkt dat het nu wordt gevormd door 5 koppen. Vier monolithische

Nadere informatie

Brouwerskolkweg 2. Datum foto : 09-08-2010

Brouwerskolkweg 2. Datum foto : 09-08-2010 Brouwerskolkweg 2 Straat en huisnummer : Brouwerskolkweg 2 Postcode en plaats : 2051 ED Overveen Kadastrale aanduiding : E2236 Complexonderdeel : Gemeentewerf Naam object : Publieke Werken Bouwjaar : 1936

Nadere informatie

Notitie monumentale waarden Van Sijpesteijnkade 25

Notitie monumentale waarden Van Sijpesteijnkade 25 Notitie monumentale waarden Van Sijpesteijnkade 25 Aanleiding In verband met de inpassing van het rijksmonument Van Sijpesteijnkade 25 binnen de grootschalige herontwikkeling van het gebied, is op 13 oktober

Nadere informatie

VERHUURBROCHURE. 8 appartementen in voormalig kantoorpand Marktstraat Raalte

VERHUURBROCHURE. 8 appartementen in voormalig kantoorpand Marktstraat Raalte VERHUURBROCHURE 8 appartementen in voormalig kantoorpand Marktstraat Raalte Verhuurbrochure Marktstraat 65 Raalte Inleiding... 3 De omgeving... 3 Duurzaamheid... 3 Hergebruik van gebouw... 3 Energiezuinig...

Nadere informatie

Kazerne Thomas a Kempislaan te Arnhem. terreinindeling voormalige marechaussee kazerne aan de Thomas a kempislaan 102 te Arnhem

Kazerne Thomas a Kempislaan te Arnhem. terreinindeling voormalige marechaussee kazerne aan de Thomas a kempislaan 102 te Arnhem Kazerne Thomas a Kempislaan te Arnhem Dit document verbindt de terreinindeling van de voormalige Marechaussee Kazerne aan de Thomas a Kempislaan met gemeentelijke kaders die er zijn voor deze Kazerne.

Nadere informatie

KAVELPASPOORTEN / WATERMOLEN 24 SCHAGEN Watermolen. Zaagmolen

KAVELPASPOORTEN / WATERMOLEN 24 SCHAGEN Watermolen. Zaagmolen KAVELPASPOORTEN / WATERMOLEN 24 SCHAGEN Watermolen Zaagmolen KAVELPASPOORTEN / WATERMOLEN 24 SCHAGEN Inhoud Beeldkwaliteit Kavelpaspoorten Projectnummer : 11008-001 Bestand : 11008-001-19 Datum : 30 september

Nadere informatie

3 augustus 2012. 32 woningen in groenzone

3 augustus 2012. 32 woningen in groenzone Plek voor ideeën Beeldkwaliteitsplan Daalkampen II 030.00.02.45.20.00 3 augustus 2012 32 woningen in groenzone Beeldkwaliteitsplan, Daalkampen II - 32 woningen in groenzone 030.00.02.45.20.00 3 augustus

Nadere informatie

brede school en woningen de barrier eindhoven

brede school en woningen de barrier eindhoven brede school en woningen de barrier eindhoven Uitbreiding van monument de opbouw tot een brede school met peuterspeelzaal, kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang, buurtontmoetingscentrum met gymzaal

Nadere informatie

Het Oude Hof te Renesse informatieplan 30 januari 2009

Het Oude Hof te Renesse informatieplan 30 januari 2009 Het Oude Hof te Renesse informatieplan 30 januari 2009 Inleiding Opdrachtgever, Ben v.d. Bos, heeft aan DEVRIES gevraagd een informatieplan te maken met betrekking tot de mogelijke realisatie van een hotel

Nadere informatie