Inventarisatie concentreringstechnieken. Werkdocument X

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inventarisatie concentreringstechnieken. Werkdocument 95.141X"

Transcriptie

1 Inventarisatie concentreringstechnieken Werkdocument X auteurs: drs. N.R. Bijlsma en ir. R.P. Boulan datum: 12 oktober 1995

2 Inhoud werkdocument 1.0 Inleiding Algemene informatie concentreringstechnieken INFOS EMP EMC EMM Adsorptie INFOS ISMIS EMP EMC EMM Destillatie en strippen INFOS ISMIS EMP EMC EMM Membraantechnieken INFOS ISMIS EMP EMC EMM Ionenwisseling INFOS ISMIS EMP EMC EMM Extractie INFOS ISMIS EMP EMC EMM 24

3 8.0 Verdamping INFOS ISMIS EMP EMC EMM Vriesconcentreren INFOS ISMIS EMP EMC EMM Magnetische separatie INFOS ISMIS EMP EMC EMM Electrolyse INFOS ISMIS EMP EMC EMM Electrocoagulatie/electroflotatie INFOS ISMIS EMP EMC EMM Conclusies 29

4 1.0 Inleiding In het cluster Zuiveringstechnieken bestond de indruk, dat de informatie/kennis die binnen de hoofdafdeling EM over verschillende afvalwaterzuiveringstechnieken aanwezig is vrij diffuus/versnipperd is vastgelegd en onvoldoende toegankelijk is voor de medewerkers. Daarom is een project gestart met als doel inzichtelijk te maken welke informatie binnen EM beschikbaar is en waar zij zich bevindt. In dit werkdocument wordt ingegaan op de concentreringstechnieken. Aan andere technieken, zoals bezinking, flotatie, filtratie, oxydatie en biologische zuivering wordt in andere werkdocumenten aandacht besteed. Het doel van deze exercitie is in de eerste plaats om de informatie die binnen EM beschikbaar is te inventariseren en beter toegankelijk te maken voor de medewerkers. Daarnaast zou inzichtelijk gemaakt moeten worden op welke gebieden onvoldoende informatie beschikbaar is. In een vervolgstap zou deze informatie verworden kunnen worden. Bij de inventarisatie is als volgt te werk gegaan. Als uitgangspunt voor deze inventarisatie zijn de beschrijvingen van concentreringstechnieken genomen uit het RIZA werkdocument "Inventory of treatment techniques for industrial waste water (nr x) van J. Joziasse en H. Pols en de daarop gebaseerde 'Monografieen informatiesysteem technieken - compartiment water' van het RIVM (notanr ). Beide boekwerken geven een goede algemene informatie over de technieken. De monografieen zijn ook op de bestanden-pc beschikbaar (bestand IT, toegankelijk via ISIS) Van deze technieken is nagegaan welke informatie in de EM-bestanden INFOS en ISMIS aanwezig is. Vervolgens is in interviews nagegaan welke informatie bij de adviseurs van EMP, EMC en EMM beschikbaar is. Hierbij is o.m. gevraagd naar informatie over praktijktoepassingen, kosten, rendementen en contactpersonen uit het veld. Eerst wordt aangegeven welke informatie in de bestanden INFOS en ISMIS aanwezig is en waar zij te vinden is. Van de in INFOS gevonden artikelen wordt de code gegeven en een korte typering van het artikel. De in ISMIS gevonden informatie wordt in drie kolommen achtereenvolgens weergegeven: naam bedrijf; naam memoveld in ISMIS; uitgebreidheid informatie* en aard van verwij derde stoffen. *: in het algemeen is de informatie in de memovelden summier (geen verwij deringsrendementen en kosten), alleen als dat niet zo is wordt de aard van de informatie aangegeven. Vervolgens wordt kort weergegeven welke informatie bij welke medewerker aanwezig is. Tenslotte wordt een korte algemene beschrijving gegeven van de techniek. Waar mogelijk is uitgegaan van de monografien (de beschrijvingen zijn daarin iets uitgebreid t.o.v. werkdocument x), als daar geen beschrijving van de onderhavige techniek in staat is de beschrijving uit het RIZA werkdocument x gegeven.

5 2.0 Algemene informatie concentreringstechnieken 2.1 INFOS -trefwoord afvalwaterzuivering 84 AFZ 005 zie 84 AKA AFZ 003 VN-EEG studie afvalwaterzuivering 1984, o.a. korte beschrijvingen van technieken (communaal: l e, 2 e en 3 e trap, slibbehandeling; industrieel: omgekeerde osmose, ultrafiltratie, actief kool, ionenwisseling, precipitatie) 87 AFZ 001 rapport over schaalvergrotingsmethoden voor het ontwerpen van zuiveringen; hierin komen aan de orde: vaste stof-waterscheiding, vloeistof-waterscheiding, adsorptie, membraanfiltratie, strippen, extractie, neutralisatie, aerobe en anaerobe biologische zuivering -trefwoord afvalwaterzuivering 1 90 AFZ 001 TNO/RIZA overzicht zuiveringstechnieken (Joziasse) 91 AFZ 001 beknopt overzicht zuiveringstechnieken, m.n. biologische systemen en membraanfiltratie -trefwoord afvalwaterzuivering 2 82 AFZ 001 verwijderingsmethoden voor anorganische verbindingen: electrodialyse, omgekeerde osmose, ionenwisseling en geactiveerde alumina adsorptie; algemeen artikel met enige theoretische onderbouwing 82 AFZ 002 algemeen artikel over lozingen van organische microverontreinigingen en mogelijke technische en beleidsmatige maatregelen in Zweden 82 AFZ 003 verwijdering van TOC met o.a. omgekeerde osmose als tweede stap na actief kool adsorptie 87 AFZ 002 zie 87 AFZ AFZ 002 case Duitse petrochemische fabriek, o.a. stoomstrippen en adsorptie aan macromoleculaire harsen van organochloorverbindingen 89 AFZ 003 zeer globaal artikel over de toegepaste zuiveringsmethoden in de chemische industrie in Duitsland -trefwoord fysische zuivering 89 FYZ 001 model ter bepaling van de kosten van condensatie en stoomstrippen 90 FYZ 001 werkdocument Joziasse: adsorptie, electroforese, magnetische separatie, microfiltratie 93 FYZ 001 'macro-porous polymer' deeltjes (MPP) voor de verwijdering van koolwaterstoffen; Akzo studie naar de toepasbaarheid op verschillende afvalwaterstromen

6 :^- :^Mitt^tfittr^5a«aaBW^:i^il^7ll(l'lV"^ riza m -trefwoord concentratietechnieken 81 CON 001 EPA artikel: beschrijving verschillende technieken, verouderd en zeer globaal 85 CON 001 behandeling van percolatiewater met hyperfiltratie, globaal overzichtsartikel 86 CON 001 zwevend stof in afvalwater van Canadese electriciteitscentrales; uitgebreide studie bezwaarlijkheid, karakterisering, procesbeschrijving en behandelingstechnieken 86 CON 002 vergelijking verdamping, membraanfiltratie en vriesconcentratie; ontwerp, problemen en kosten 89 CON 001 vriesconcentreren, algemeen overzichtsartikel 89 CON 002 verdampen, algemeen overzichtsartikel 89 CON 003 electroforese, algemeen overzichtsartikel (Joziasse) 89 CON 004 verdamping, algemeen overzichtsartikel (Joziasse) 89 CON 005 vriesdrogen, algemeen overzichtsartikel (Joziasse) 90 CON 001 ophopingstechnieken, algemeen overzichtsrapport (Joziasse) 90 CON 002 concentratietechnieken, algemeen overzichtsrapport (Joziasse) N.B. alle stukken van Joziasse zijn voorlopers van de RIZA-nota X van Pols en Joziasse -trefwoord scheidingstechnieken 82 SCT 001 "Terugwinning van azijnzuur uit afvalstromen", vergelijking van Extractie, kristallisatie en destillatie voor de terugwinning van azijnzuur. Globaal. 79 SCT 002 "Advances in solid liquid separation-ill", korte beschrijving van verschillende membraantechnieken, b.v. ultra filtratie en cross flow filtratie. Lijkt me wat gedateerd. 89 SCT 002 "Scheiding alkanen en aromaten met superkritisch kooldioxide", theoretisch verhaal. -trefwoord textielindustrie 85 TEX 001 'Studie van de zuivering van en de herwinning van afvalwater in de textielindustrie' Literatuurstudie waarin verschillende mogelijkheden voor het ontkleuren van textielafvalwater op een rijtje zijn gezet (o.a. omgekeerde osmose, ultrafiltratie, ionenwisseling en elektrolyse).

7 -trefwoord vluchtige organische verbindingen 84 VLU 002 'Reinigung organisch belasteter wasser durch luftstrippen". Beschrijving van het verwijderen van smaak en reuk door organische verbindingen uit water door het doorblazen van lucht, schatting van de benodigde luchtdebieten. Aardig maar een beetje oud. -trefwoord zuiveringstechnieken 88 ZUT 001 "Verslag symposium over chemisch fysische behandeling van industrieel afvalwater gehouden in Nivilles..." Globaal verslag, met adsorptie en ultrafiltratie. Verder praktijkvoorbeelden en kosten. 85 ZUT 001 'Laboratoriumproeven voor fysisch/chemische zuiveringstechnieken'. Actief kooladsorptie. Literatuurstudie, op basis daarvan zijn adsorptie isothermen opgesteld. Lijkt gedateerd. 2.2 EMP bibliotheek: Monografien informatiesysteem technieken, compartiment water. TNO Rapportnr , 1992 (beschrijvingen van technieken zijn in dit document opgenomen). Bij de EMP bibliotheek (Kitty) is ook toegang tot het computerbestand. Water treatment handbook. Degremont, sixt edition Beschrijving van verschillende afvalwaterzuiveringstechnieken. geeft een goed overzicht maar de hoeveelheid informatie per techniek is zeer beperkt JW scheidingsprocessen polytechnisch zakboek; Manual on disposal of refinery wastes - liquid wastes (1969), o.m. mogelijkheden van verschillende zuiveringstechnieken in raffinaderijen; 2.3 EMC Gerrit firma Staveren heeft bij het bestrijdingsmiddelenformuleerbedrijf Luxan een afvalwaterzuivering gebouwd (BM Destroyer), die een combinatie is van oxydatie, ultrafiltratie, microfiltratie, omgekeerde osmose en biologische zuivering; achtergrondinformatie is beschikbaar Loek eigen syllabus t.b.v. cursus, overzicht van algemene informatie over verschillende zuiveringstechnieken; EPA studie naar verschillende zuiveringstechnieken in de galvanische industrie (ionenwisseling, membraan); TAUW-rapport grondwatersaneringstechnieken, toepasbaarheid; POGB-rapport grondwatersaneringstechnieken, toepasbaarheid; RIVM-rapport grondwatersaneringstechnieken, samenvatting/eindrapport naar TAUW rapportages; RIZA-nota grondwatersaneringstechnieken, toepasbaarheid;

8 mmmmimmmm riza Koos Haskoning-rapporten verwijdering van ammoniak, zware metalen, gechloreerde koolwaterstoffen, polycyclische koolwaterstoffen met verschillende technieken, kostenvergelijking; Milieu Magazine artikel, top 5 waterzuivering, algemeen overzichtsartikel; syllabus Milieutechniekdag 1994 (o.a. pertractie, magnetische ionenwisseling); EPA-rapport, recovery systems in plating industry, samenvatting; CUWVO-nota textielindustrie, vergelijking verschillende fysisch-chemische technieken, veel waardevolle referenties; Bouwdienst-nota over zuivering retourwater uit baggerspeciedepots, inventarisatie verschillende technieken, dimensionering, kosten; Peter V 'Afvalwaterzuivering bij kolenvergassing, een inventarisatie van de mogelijkheden.' TNO; maart 1991, ref.nr Per stof en vervolgens per afvalwaterstroom worden een aantal saneringstechnieken op een rijtje gezet en vergeleken, ook m.b.t de kosten. 2.4 EMM -Gerard Harmsen M. Boncz, 'een inventarisatie van small-seale-installaties voor afvalwaterbehandelingstechnieken'; beschrijving, randvoorwaarden en mogelijkheden van technieken; alle referenties zijn gebundeld in ordners bij Gerard; overzicht produkten EMM 1993; overzicht produkten EMM 1994; Stimuleringsregeling Milieutechnologie, projecten die mede door V en W worden betaald, praktijkgerichte demonstratieprojecten en pilotproeven, stukken en rapporten in hangmappenkast, Gerard H.; Programmatische Bedrijfsgerichte Technologie Stimulering, resultaten van in dit kader gesubsidieerde projecten zijn opvraagbaar bij de betrokken bedrijven zelf; IOP-MT preventie en milieubiotechnologie, tamelijk fundamentele onderzoeksprojecten, fact sheets van in dit kader gesubsidieerde projecten zijn aanwezig in de kast van Gerard; algemene artikelen over verschillende zuiveringstechnieken: stapel 3 in kast Gerard; -Hans Rienks RIZA-nota (SPA 95.02) 'Project effluent polijsting' o.a. rendementen en kosten van verschillende technieken bij deze toepassing; EPA-rapport Guidelines for Waterreuse, over technieken voor behandeling effluenten van communale zuiveringen, zodat hergebruik in en de industrie mogelijk wordt; EPA-rapport Selected Readings, literatuuroverzicht; 8

9 liw 3.0 Adsorptie Met adsorptie wordt beoogd met name opgeloste stof uit afvalwater te verwijderen door deze te hechten (adsorberen) aan een vaste stof (adsorbens) waarmee het afvalwater in contact wordt gebracht. Adsorptie wordt in het bijzonder toegepast voor de verwijdering van een breed scala organische (micro)verontreinigingen. Adsorptie aan actief kool wordt in het algemeen toegepast bij een concentratieniveau van de verontreinigingen in het te behandelen afvalwater tot enkele mg/1, in incidentele gevallen tot enkele tientallen mg/1. Harsadsorptie wordt toegepast bij hogere influentconcentraties, tot circa 100 mg/1. Bij deze methode is bijna altijd het doel waardevolle stoffen uit processtromen terug te winnen. 3.1 INFOS -trefwoord adsorptie 85 ADS 002 adsorptie van vluchtige koolwaterstoffen aan sediment en zwevend stof 85 ADS 004 adsorptie van organische stoffen aan actief slib 85 ADS 005 adsorptie van naftaleen in verschillende koolwaterstofmengsels door klei en sediment; bepaling adsorptiecoefficienten 88 ADS 001 selectieve adsorptie; overzichtsartikel 89 ADS 001 adsorptie; overzichtsartikel Joziasse 89 ADS 002 biosorpie van metalen; overzichtsartikel Joziasse 89 ADS 003 ph afhankelijkheid van de adsorptie van kleurstoffen aan bentoniet -trefwoord actief kool 83 AKK 001 opwerking actief kool met zoutzuur 84 AKK 002 modellering van granulair actief kool systemen voor de voorspelling van zuiveringsrendementen 84 AKK 003 actief kool adsorptie; overzichtsrapport Pols 93 AKK 001 veiligheidsaspecten van rookgasreiniging met actief kool -trefwoord actief kooladsorptie 00 AKA 001 productinformatie Norit; actief poederkool dosering in biologische zuivering; overzichtsrapporten; voorspelling voorkeur bepaalde chemische verbindingen voor adsorptie aan actief kool; 80 AKA 002 overzicht van adsorptie isothermen voor een groot aantal toxische organische stoffen 81 AKA 001 verwijdering van bestrijdingsmiddelen met actief kool 82 AKA 003 regeneratie actief kool; overzichtsmemo 82 AKA 004 vergelijkend onderzoek van verschillende oplosmiddelen voor actief kool regeneratie 82 AKA 005 ph- en zwevend stof afhankelijkheid van de verwijdering van organische verbindingen met behulp van zwevend stof 84 AKA 001 actief kool adsorptie; overzichtsartikel Pols

10 84 AKA 002 actief poederkool in combinatie met snelle zandfilters als verwijdering voor opgeloste organische verbindingen 86 AKA 001 actief kool adsorptie als CZV verwijdering in de farmaceutische industrie 88 AKA 001 onderzoek aan de kinetiek en modellering van adsorptie van verontreinigingen aan actief kool 89 AKA 001 adsorptie; overzichtsartikel 3.2 ISMIS -technieknaam actief-kooladsorptie (4) Akzo Delfzijl Aramide Delfzijl Elf Atochem Rt Broomchemie Delamine Delamine Duphar Duphar GE Plastics Shell Pernis TTR Botlek Hoechst Vliss. BASF Arnhem AKZODEL1 ARAMI1 ATOCHEM 1 BRCHEM01 DELA01 DELA02 DUPHA03 DUPHA06 GEP06 SHELLPER03 TTRBOT01 HOECHV6 BASF5 globale info; aniline globale info; DNOC globale info; dichloormethaan amines dioxines globale info; EOC1, pesticiden globale info; EOC1 behoorlijke info;? drins, EOC1 EOC1 nauwelijks info; organische verb.? -technieknaam harsadsorptie (28) Akzo Botlek Akzo Hengelo GEP 3.3 EMP AKZOB06 AKZOHEN1 GEP01 fenoxyzuren, chloorcresol (niet uitgevoerd) redelijke info; kwik fenol, aceton, tolueen, bisfenolaceton bibliotheek: Carbon Adsorbtion Handbook, uitgebreid handboek met theoretische achtergronden, toepassingen, case histories, regeneratie technieken Dju Gert Shell Pernis actief kool adsorptie voor verwijdering organochloorverbindingen en drins, rendementen 90-95%, drins nog steeds aanwezig bij grondwateronttrekkingen, weinig achtergrondinfo; eigen stage, actief kool adsorptie voor verwijdering dioxines, berekeningen aan verwijdering en dimensionering; notitie over actief kool adsorptie van dichloormethaan bij Xantar; contactpersonen: Chemviron en Norit; 10

11 Bert JW bij afvalverwerkers en tankautoreinigers als organochloorverwijdering: RTT, tankautoreiniger: actief koolkolom voor geconcentreerde voorwasstromen voor biologische zuivering, info in aanvraag; AVB/TCA/TCR, afvalverwerker: actief koolkolom als voorbehandeling van specifieke afvalwaterstromen, zeer summiere info in aanvraag; WM, afvalverwerker/tankautoreiniger: actief kool duplex-filter als effluent pollisher van biologische zuivering, incidenteel gebruikt om EOX-eis te halen, info in aanvraag; AVR, afvalverbranding: verwijdering organochloor, PCB en dioxine uit gaswaswater van rookgasreiniging, uitgebreide informatie in archief: -MER roosteroven 0 en DTO-10, door AVR -Garznhemehnger? DTO-9, december 1992 door TNO -optimalisatie waterzuivering DTO-9, maart 1994 door DHV goed artikel over CZV verwijdering uit percolatiewater, praktijkvoorbeelden 3.4 EMC geen informatie gevonden 3.5 EMM -Gerard Harmsen actief kooladsorptie: 2 mappen met achtergrond-info (75% theoretisch; 25% praktisch, o.a. dioxineverwijdering bij Akzo Delfzijl); handboeken: Norit, 'Activated carbon, a fascinating material', theoretisch naslagwerk; contactpersoon: Jos Boere (Norit Research) harsadsorptie: studie HTS Dordrecht naar de verwijdering van chloorfenol met XAD-hars vs. actief kool, vrij beperkt rapport met weinig overtuigende resultaten voor toepassing in afvalwaterzuivering

12 4.0 Destillatie en strippen Strippen is een techniek waarbij het afvalwater intensief in contact wordt gebracht met een zogenaamd stripgas. Hierbij kunnen vluchtige verbindingen overgaan naar de gasfase. De toepasbaarheid wordt voor een belangrijk deel bepaald door de vluchtigheid van de verontreiniging (constante van Henry). In de praktijk wordt als stripgas gebruik gemaakt van lucht of stoom. Bij destillatie wordt het afvalwater verwarmd. Zodra het kookpunt van een verontreiniging bereikt is, verdampt deze en kan door condensatie teruggewonnen worden. 4.1 INFOS -trefwoord distillatie 89 DST 001 trouble shooting in destillatiekolommen III, schotelkolommen, achtergrondartikel 89 DST 002 trouble shooting in destillatiekolommen II, gepakte kolommen, achtergrondartikel 89 DST 003 trouble shooting in destillatiekolommen IV, hulpapparatuur, achtergrondartikel 89 DST 004 trouble shooting in destillatiekolommen I, algemeen achtergrondartikel 89 DST 005 ontwerp van een stoomstripper voor de behandeling van acrylonitril-houdend afvalwater, praktijkvoorbeeld -trefwoord strippen 82 SIT 002 'Strippen'. H.B. Pols, juli 1982; Principe, evenwichten, stoom versus luchtstrippen; doorgerekend, strippen van ammoniak; achtergrondartikelen. 88 SIT 001 'Capaciteit Tetra en DCM strippers bij Arami.' ontwerpgegevens + berekeningen strippers Arami. 83 SIT 001 rapport over de ervaringen met het strippen van vluchtige gehalogeniseerde koolwaterstoffen met een plaatbeluchter. Vrij oppervlakkig. 88 SIT 003 'Analyzing chemical absorbers and strippers.'; grafische methode voor globale dimensionering of de schatting invloed van een procesparameter. 92 SIT memo's van Gert Stam over strippen, n.a.v. Xantar en iets over strippen in het algemeen. 89 SIT 001 'Stripping', Joziasse. Voorloper van de "inventory of...waste water" (werkdocument x, van J. Joziasse en H.B. Pols. 86 SIT 001 'Ways to Tackle the VOC Problem.'; strippen van vluchtige koolwaterstoffen bij de drinkwaterbereiding; bereikbare effluent concentraties; globaal. 93 SIT 001 'Operation of counter current air-stripping towers at higher loading rates.'; aanpassing van conventionele strippers, waardoor hogere belastingen kunnen worden toegepast. Op basis van pilotproeven. 88 SIT 002 'Dichloormethaan, tetra en actief chloor in afvalwater Arami.'; saneringen bij Arami, weinig over strippen. 86 SIT 002 'Removal of halogenated organics from contaminated groundwaters.'; state of the art van factoren die het massa transport bij strippen bei'nvloeden. 12

13 83 SIT 002 'Decreasing the investment for stripping ammonia from water.'; strippen bij hogere temperaturen; met name een alternatieve warmtewisselaar. 4.2 ISMIS -technieknaam stoomstrippen (22) Akzo Amsterdam Akzo Amsterdam Akzo Botlek Akzo Botlek Akzo Botlek Akzo Delfzijl Akzo Delfzijl Akzo Delfzijl Akzo Dordrecht Akzo Dordrecht Andeno Aramide Delfzijl Aramide Delfzijl Arco BASF Arnhem BASF Arnhem BASF Arnhem Booy Clean BP Europoort Broomchemie Broomchemie Broomchemie Cytec Dow Terneuzen Dow Terneuzen Dow Terneuzen Dow Terneuzen DSM Umuiden Duphar Duphar Dupont Eka Chemie Exxon Europoort GEP GEP Hoogovens ICI ICI Katalistiks Kemira Pernis Kemira Pernis Kemira Rozenburg AKZOA02 AKZOA04 AKZOB02 AKZOB05 AKZOB07 AKZODEL02 AKZODEL3 AKZODEL5 AKZODOl AKZOD02 ANDENO1 ARAMI 1 ARAMI3 ARCOOUD01 BASF1 BASF2 BASF3 BOOY1 BP1 BRCHEM02 BRCHEM03 BRCHEM07 CYANAMD01 DOWT05 DOWT06 DOWT07 DOWT08 DSMIJ1 DUPHA02 DUPHA05 DUPONT 1 EKA1 EXXONCHE01 GEP02 GEP03 HOOGOV03 ICI1 ICI2 KATALIS2 KEMIRAP1 KEMIRAP2 KEMIRAR1 globale info; ammoniak ammoniak ethyleendichloride xyleen HC1 globale info; organochloorverb. globale info; ammoniak Cl 2 CS 2 ; fabriek is gesloten CS 2 Br 2 aniline dichloormethaan aceton, methanol; t-butylalcohol styreen vinylchloride, monochlooretheen acrilonitril geen info, EOC1 H 2 S, ammoniak dichloormethaan, trichloorfenol, dibroomfenol, EOX chloorbenzeen 1,2-dichloorethaan, 1,2-dibroomethaan, 1-broom, 2-chloorethaan acrylonitril, acrylamide MAK's 1,1 -dichlooretheen, 1,1,1 -trichloorethaan redelijke info; aldehyden, aceetaldehyde nauwelijks info; EOC1 redelijke info; ammoniak redelijke info; organochloor ammoniak tetrahydrofuraan fenol cobalt-complex dichloormethaan tolueen H 2 S, ammoniak chloorbenzeen aniline, fenol ammoniak redelijke info; ammoniak redelijke info; ammoniak redelijke info; ammoniak

14 2i Kemira Rozenburg KEMIRAR2 Kuwait Raff. KUWAIT2 Hydro Agri SI. NSM1 PFW Barneveld PFW1 Shell Moerdijk SHELLMOE05 Shell Pernis SHELLPER02 Shell Pernis Shell Pernis Shell Pernis Shell Pernis Shell Pernis Shell Europoort Texaco Total Unimills BASF Arnhem Cargill A'dam Cargill A'dam SHELLPER04 SHELLPER05 SHELLPER06 SHELLPER09 SHELLPER10 SHELLR2 TEXAC02 TOTAL2 UNIMILLS1 BASF5 CARGSOJA01 CARGMULT01 -technieknaam vacuumstoomstrippen (23) geen records -technieknaam luchtstrippen (24) redelijke info; H 2 S, ammoniak H 2 S, ammoniak redelijke info; ammoniak dichloormethaan, 1,2-dichloorethaan nauwelijks info; H 2 S, ammoniak redelijke info; hexaan (niet uitgevoerd) methy 1 i sobuty lketon 2-butanol 2-butanol dimethylketon, methylmercaptaan, di-isopropylether chloorbenzeen H 2 S, ammoniak H 2 S, ammoniak H 2 S, ammoniak hexaan vinylchloride hexaan hexaan ACZC Sluiskil Akzo Botlek Arami Delfzijl Dow Terneuzen Shell Moerdijk ACZC3 AKZOB08 ARAMI2 DOWT13 SHELLMOE04 redelijke info; ammoniak Cl 2 Cl 2, tetrachloormethaan aromaten (N 2 -stripper) aceetaldehyde, acetonitril (N 2 -stripper) -technieknaam distillatie (30) Akzo Botlek Arco Broomchemie Dow Terneuzen DSM Resins HvH Exxon Botlek GEP Methanol Chemie Morton Thiokol Shell Moerdijk Shell Pernis Shell Pernis AKZOB07 ARCOOUD02 BRCHEM08 DOWT05 DSMRES01 EXXONRPP01 GEP04 MCN1 MORTON01 SHELLMOE03 SHELLPER04 SHELLPER06 HC1, indirecte stoomverhitting isopropanol, aceton methylethylketon, aceton benzeen, ethylbenzeen, polyethylbenzenen (in process) alcoholen, butanol, xyleen, glycol, vinylacetaat alcoholen tolueen, methanol redelijke info; formaldehyde, methanol methanol koolwaterstoffen, in process epichloorhydrine, methylisobutylketon butaan, buteen, 2-butanol 14

15 Synthese SYNTH1 methanol, isobutanol, butanol Witco WITCO03 nauwelijks info; koolwaterstoffen Witco WITCO04 methanol Witco WITCO06 isopropanol Gist-brocades GISTDEL03 TEA, ammoniak 4.3 EMP Dju strippen Shell Pernis ECH fabriek, eerste stap zuivering voor verwijdering product uit afvalwater, weinig informatie; JW Dupont, strippen t.b.v. formaldehydeverwijdering, achtergrondinformatie; raffinaderijen, behandeling zuurwater Rianne strippen bij Climax Molybdenum, NH 3 en S0 2 verwijdering, weinig informatie Gert strippen: model op PC met handleiding (in ontwikkeling), theoretisch achtergronddocument over model, notitie over dichloormetaanverwijdering door strippen bij Xantar, informatie over praktijktoepassingen bij Akzo Rotterdam, Akzo Delfzijl, Aramide Delfzijl, GEP en DSM Geleen) 4.4 EMC Joan Loek strippen van vluchtige organische verbindingen in een biologische zuivering; Philips Duphar, verwijdering fenolen in process en afvalwater, installatie wordt nu voor grondwatersanering gebruikt, informatie in dossier; 4.5 EMM -Gerard Rijs STOWA rapport 95-11, "Behandeling van stikstofrijke retourstromen op rwzi's. Praktijk aan stoomstrippen met dampverdichting bij de rwzi Amsterdam-Oost" STOWA rapport 95-12, "Behandeling van stikstofrijke retourstromen op rwzi's. Praktijk aan lucht- en stoomstripinstallaties bij de rwzi Utrecht"

16 5.0 Membraantechniekcn Een membraan kan worden gezien als een scheidingswand tussen twee homogene fasen, die selectief bepaalde verbindingen door kan laten dan wel tegenhouden. Gebaseerd op dit basisprincipe zijn verschillende uitvoeringsvormen ontwikkeld, zoals omgekeerde osmose en microfiltratie, die in de afvalwaterzuivering toegepast kunnen worden. De materiaalkeuze van het membraan kan worden afgestemd op de verontreiniging(en). Periodiek dienen membranen vervangen te worden, wat een belangrijke kostenpost kan vormen. 5.1 INFOS -trefwoord membraantechnieken 81 MEM 001 'Verslag symposium membraanfiltratie '; globaal en lijkt gedateerd. 87 MEM 001 'Membraanelektrolyse; een nieuwe aanpak voor galvanisch afvalwater.;'globale beschrijving van een door ESMIL op de markt gebrachte membraanelektrolyse voor de verwijdering van zware metalen uit afvalwater. 00 MEM 002 'Ultrafiltration von 61-wasser-emulsionen.'; folder leverancier over ultrafiltratie; leuk overzicht van de installatie en procesomstandigheden. 87 MEM 003 'Membraanfiltratie (4-delige serie).'; overzicht van membraanprocessen. In de vier delen wordt ingegaan op: Transportmechanismen door membranen; Membraantypen en uitvoeringsvormen; Systeemschakeling van membranen; Toepassingslimiteringen bij membraanfiltratie. Goed algemeen overzicht van membranen en hun mogelijkheden. 89 MEM 005 'Membraanprocessen in de praktijk'; kort overzichtje van toepassingsmogelijkheden van membranen; globaal. 87 MEM 002 'Membrane utilization in Hazardous Metal Removal from Wastewater in the electronic Industry'; verbeteren membraan zuiveringssysteem door verbetering van de voorbehandeling. 88 MEM 002 'Pervaporatie van vluchtige organische componenten'; conclusies van een rapport over pervaporatie, het volledige rapport is bij Gerard Rijs. 89 MEM 004 'Crossfolw micro filters'; toepassingsgebied, limiteringen, systeem mogelijkheden, concurrerende technieken, globale kostenindicatie; goed artikel. 89 MEM 003 'pervaporatie' Concept rapport 13 mei 1989; beschrijving proces, werkingsprincipe, typen, bedrijfszekerheid, randvoorwaarden, toepassingsgebied en vrij uitgebreid kosten (waarschijnlijk een concept van de monografien). 89 MEM 006 'Gemobiliseerde vloeistofmembranen halen nitraat uit grondwater' ; het transport door en het stabiliseren van vloeistofmembranen; weinig bruikbare info. 84 MEM 005 'Reverse osmosis treatment tot control inorganic and volatile organic contamination'; Vrij oud artikel; verwijdering (mogelijkheden/rendementen) van anorganische en organische verontreinigingen uit afvalwater; weinig nieuws. 92 MEM 002 'Separation of hazardous organics by low pressure reverse osmosis membranes.'; experimenteel onderzoek naar selectieve verwijdering van organische componenten met composiet membranen (omgekeerde osmose); hoge flux bij relatief lage druk. 16

17 93 MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM MEM ISMIS 'Gebruik van ultrafiltratie voor reiniging van spoelwater (en hergebruik) in de verfindustrie.'; Demo project; vrij globaal, voorbeeld van toepassing. 'Development of a combined ultrafiltration and carbon adsorption system for industrial wastewater reuse and priority pollutant removal.'; Beschrijving van een proefproject voor de verwijdering van zware metalen en organische verontreinigingen uit wasserij-afvalwater door ultrafiltratie gecombineerd met actief kool adsorptie. 'Application of revers osmosis to complex industrial wastewater treatment.'; Overzicht van toepassingen van omgekeerde osmose; rendementen. Folders van NAJADE, WAVIN en ABCOR. 'Membraanfiltratie een fysisch-technische scheidingsmethode.'; wat theoretische achtergronden over membraanfiltratie; gedateerd. 'Crossflow filtration'; Kort, weinig nieuws. Folder van Guttling (leverancier) over hun ultrafiltratie installatie. 'Membrane separation processes'; Overzichtsartikel, omgekeerde osmose, elektrodyalyse en ultrafiltratie; Uitgebreid; proces, voorbehandeling, ontwerp, rendementen, randvoorwaarden, toepassingen en kosten voor. Folder van van Opbergen (leverancier) over hun omgekeerde osmose. Tnv. treatm. techn. for ind. wastewater'; Hoofdstuk uit de inventarisatie van Joziasse en Pols over zuiveringstechnieken (werkdocument x). 'Hergebruik van spoelvloeistof d.m.v. membraantechnologie met nullozing als doel.'; Onderzoek, mogelijkheden voor hergebruik van spoelvloeistof bij een verffabriek m.b.v. ultrafiltratie staat. 'Nieuwe toepassingen membranen in milieutechnologie.'; Overzichtje. 'Omgekeerde osmose.'; Concept januari 89. Uitgebreid verhaal over omgekeerde osmose; werkingsprincipe, typen apparaten, bedrijfszekerheid, randvoorwaarden, toepassingsgebied en kosten; Voorloper van de monografien. 'Ultrafiltratie/microfiltratie.'; Niet meer aanwezig. ACZC Hoogovens Shell Pernis DOW Terneuzen Hoogovens ATOCHEM 5.3 EMP ACZC4 HOOGOV04 SHELLPER03 DOWT03 HOOGOV12 ATOCHEM01 precoatvacuiimfiltratie, PAK, sumiere info precoatvacuumfiltratie, PAK, summiere info precoatvacuiimfiltratie, DRINS, EOC1, summiere info hyperfiltratie, polyglycol, zeer summier ultrafiltratie, olie, summier kaarsenfilter, methyl 4,6 dinitrofenol, zeer summier Richard "Membraantechnologie", documentatiemap voor een symposium te Ede d.d. 3 november 1987; Niels Shell Moerdijk BMP doornemen; documentatie NSC-symposium (14 december 1994), lezing van Amerongen (Process Design) over toepassing van verschillende membraantechnieken op afvalwater van industriele textiel wasserij en, rendementen en kosten;

18 David JW Gert Leo EMI Uden (compactdisk fabriek) voor nikkelverwijdering (in: 9,5 mg/1; uit 1 mg/1); Facet, goed overzicht van verschillende toepassingen, vooral metaalverwijdering, proefinstallatie, contactpersoon van Duin; Stork, in levensmiddelenproductie en voor percolatiewater, proefinstallatie, contactpersoon Jan Sietsema. Dupont. kleurstoffenverwijdering; artikel over drinkwater, economische optimalisatie (1993, 14); documentatie NSC-symposium (13 mei 1993), lezingen ten Wolde (Stork) overzicht membraantechnieken en Bult (TAUW) pertractie, pilotonderzoek, toepassingen en kosten; pertractie: proefinstallaties bij DSM Geleen en Arami Delfzijl, kosteninformatie in kosmos, veel kennis bij TAUW; omgekeerde osmose: proefstudie sulfaat- en kwikverwijdering bij Arami Emmen; Drie artikelen over membraantechnologie met als doel hergebruik van water. Kooij, E. Spoelwater van de verfindustrie bruikbaar als grondstof. Procestechnologie mei 1993; Beumer E. Roestvast staal beitsen en dan..? Roestvast staal 4/92. Wasserlack fur Stahlblech Scope 7/ EMC Gerrit Piet RJ Loek Nils omgekeerde osmose t.b.v. opwerken gietwater in de glastuinbouw verwijdering van Al uit afvalwater in de galvanische industrie voor recirculatie (Siemens Duitsland); Akzo wil dit ook gaan toepassen; KEMA-rapport over fabricage van demiwater uit oppervlaktewater met omgekeerde osmose (i.p.v. met ionenwisseling uit drinkwater) oude studies over eiwitafscheiding bij AVEBE; RWB-rapport, overzichtstudie membraantechnieken; TNO-rapport, membraantechnieken voor behandeling van kleurstofhoudend afvalwater uit de textielindustrie; TU Twente-rapport pervaporatie (M. Mulder), proefopstelling voor verwijdering van trichloorbenzeen uit grondwater; Tebodin-rapport haalbaarheidsstudie membraantechnieken in grondwatersanering, kosten/schaalgrootte; VROM afval stoffenreeks 'Behandeling van percolatiewater stortterreinen', deel C hyperfilteratie (= omgekeerde osmose); archiefdossier Wieringerweer S.O.W. te Middenmeer, toepassing hyperfiltratie (RO) op percolatiewater van de afvalstortplaats; 18

19 5.5 EMM -Gerard Harmsen handboeken: 'Handbook of industrial membrane technology' 'Aachener Membran Kolloqium' artikelen op stapel 1 in kast van Gerard H. (index ligt er bovenop); hangmap 'membranen' in ladenkast; rapport 'ultra-/microfiltratie in de galvanoindustrie'; reverse osmosis, pilotplant bij Neproma eerste toepassing voor afvalwaterbehandeling, nog geen rapporten beschikbaar; TNO-rapport over pervaporatie, conclusie: niet toepasbaar voor afvalwaterbehandeling; literatuuroverzicht reverse osmosis, M. Boncz; hangmap pertractie in ladenkast; pertractie: projecten i.h.k.v. IOP en Stimuleringsregeling; contactpersonen pertractie bekend bij Gerard H. (Akzo, TNO); suggestie: literatuursearch extractie, pertractie, macro porous polymer (MPP); bij membraantechnieken gaan de ontwikkelingen relatief snel, contactpersonen in het veld zijn daarom belangrijk; -Gerard Rijs studie micro/ultrafiltratie slibwater en verdunningswater, kosten; STOWA rapport 95-09, "Behandeling van stikstofrijke retourstromen op rwzi's. Praktijkonderzoek aan de membraanbioreactor bij slibverwerkingsbedrijf Sluisjesdijk"; RWZI 2000 rapport 91-03, "Perspectives for the utilization of membrane-assisted sludge retention in municipal waste water treatment plants", (biz. 68) RWZI 2000 rapport 94-03, "Fundamenteel onderzoek vermindering slibproductie", (biz. 68) RWZI 2000 rapport 94-04, "Alternatieven voor de slibretentie bij hooggesuspendeerde waterzuiveringssystemen", (biz. 71) -Hans Rienks Nederlandse Membraangids (Haskoning), overzicht verkrijgbare membranen en hun toepassingsgebied; 'Membraanfiltratie, theorie en modellering', TU Delft afstudeerverslag

20 ^-/ ak 6.0 Ionenwisseling De techniek is gebaseerd op binding van ionen aan een (veelal synthetisch) vast materiaal. Op een dragermateriaal zijn geladen groepen gebonden die een electrochemische binding aan kunnen gaan met ionen uit een waterfase. De aard van de geladen groepen bepaalt voor een belangrijk deel welke ionen gebonden kunnen worden en de selectiviteit. Omdat verontreinigingen zoals onopgeloste of gesuspendeerde stoffen de ionenwisselaar onbruikbaar kunnen maken, moet de samenstelling van het afvalwater bekend zijn. 6.1 INFOS trefwoord ionenwisseling 86 IOW 001 Folder van Gutling over hun ionenwisselingssysteem. 83 IOW 001 'Reclamation of wastewater constituents by ion exchange.'; vierdelige serie, deel 2 (systeem opzet, recirculate) en 4 (stabiliteit hars) zitten in infos, deel 1 en 3 ontbreken; redelijk diepgaand, gericht op het proces; geen toepassingsgebeiden. resultaten of kosten. 88 IOW 001 'Dowex monosphere'; niet interessant. 89 IOW 001 Het hoofdstuk uit werkdocument x ("inventory of treatment techniques for industrial waste water", J. Joziasse en H.B. Pols). Goed kort overzcht. 89 IOW 002 Het hoofdstuk uit werkdocument x ("inventory of treatment techniques for industrial waste water", J. Joziasse en H.B. Pols) over vloeibare ionenwisselaars. Goed kort overzicht. 82 IOW 004 'special application of ion exchange'; Overzicht van door duolite geleverde harsen en hoe deze te gebruiken; gedateerd. 00 IOW 001 'Impact of improved ion-exchange materials and new techniques on separation perfomence'; overzicht van ontwikkelingen in ionenenwisseling en mogelijkheden om problemen met ionenwisseling op te lossen; geen toepassingen of resultaten. 82 IOW 005 'Preventing fouling of ion exchange resins' I en II; algemeen; typen fouling en manieren om die te beperken. 82 IOW 002 'Desalination by continuous ion exchange based on thermally regenerable magnatic microresins"; beschrijving van een pilotproef met een continu magnetische ionenwisselaar voor het ontzouten van afvalwater (Sirotherm proces); diepgaand; specifiek. 87 IOW 001 'Upcore couter-current regenerated ion exchange technology.'; beschrijving van een door ESMIL op de markt gebrachte ionenwisselaar. 91 IOW 001 'Ionenwisseling van zware metalen.'; onderzoek naar de selectiviteit van ionenwisselaars bij de verwijdering van koper en nikkel uit industrieel afvalwater. 87 IOW 002 'Ionenwisselaars, monografie'; werking, types, toepassingsgebieden, kosten van ionenwisselaars. Hoofdstuk uit de monografieen. 20

21 -trefwoord zware metalen 87 ZWM 001 'Elimination of heavy metals from waste water using a modification of the carix ion exchange process'; Resultaten van een onderzoek naar de verwijdering van Koper en nikkel. 6.2 ISMIS AKZO Amsterdam AKZOA01 AKZO Amsterdam AKZOA05 Hoogovens HOOGOV14 Hoogovens HOOGOV14 Hoogovens HOOGOV17 MCN MCN2 zeldzame aarden, summiere info tolueensulfonamide, zeer summier zware metalen, tin, zeer summier zware metalen, zeer summier chroom, zeer summier chromaat, zeer summier 6.3 EMP Dju Bert Kitty Tebodin-rapport over kwikverwijdering uit afvalwater bij chloorelectrolyse: achtergronden, uitvoering, kosten; DHV-rapport 'Optimalisatie waterzuivering DTO-9' uit 1994, uitgebreide informatie over mogelijkheden en kosten van ionenwisseling als polijsting (metaalverwijdering) op waterzuivering van rookgasreiniging; nieuwste versie monografien staat bij Kitty; daar hebben we ook toegang tot het computerbestand. 6.4 EMC Joan werkdocument X, Ag verwijdering in ziekenhuizen en de grafische industrie, kosten en rendementen; foldermateriaal 'van Vlodrop' toepassing zilver-verwijdering contactpersoon: dhr. de Graaf (directeur) Peter V 'Antimoon in afvalwater van textielveredelingsbedrijven.' Antimoon verwijdering met ionenwisseling. 6.5 EMM -Gerard Harmsen HAS Den Bosch, rapport afstudeerprojecten over selectiviteit verschillende ionenwisselaars, rapporten kwalitatief niet zo goed, selectiviteit bleek gering; handboek: 'Waste Water Treatment by Ion Exchange' (gecopieerd); lopende projecten: RU Leiden (Driessen, metalen) en TU Twente (kroonesters), verbeteren selectiviteit, erg fundameteel, nog weinig toepassingsgericht; TNO-MT, onderzoek in IOP-kader naar verbetering van de capaciteit d.m.v. configuratieaanpassing: artikelen in hangmap (niet up to date); informatie uit witte kast wordt nog uitgezocht;

22 ,M-,mt!Mt,r riza 7.0 Extractie Het afvalwater wordt in contact gebracht met een organische oplosmiddel dat niet mengbaar is met water. Verontreinigingen met een hogere oplosbaarheid in het oplosmiddel dan in water gaan over naar de organische fase. De verontreinigingen kunnen (bijvoorbeeld met destillatie) worden verwijderd uit het oplosmiddel, zodat dit opnieuw gebruikr kan worden. 7.1 INFOS -trefwoord. extractie 88 EXT EXT EXT EXT EXT EXT 95 EXT 'Monografie Solvent extractie'; werkingsprincipe, typen apparaten, bedrijfszekerheid, randvoorwaarden, toepassingsgebied en kosten. 'Extractiesystemen.'; Oktrooibeschrijving van een vloeistof/vloeistof extractieapparaat. Weinig link met de praktijk. 'The essentials of Extraction.'; theoretische achtergronden van extractie; systeemopbouw; kosten. Conclusies van een onderzoek naar terugwinning van azijnzuur door extractie 'Supercritical processes win CPI accaptance.'; toepassingsmogelijkheden voor superkritische extractie. 'Opwerking van zinkchloride door middel van solvent extractie; laboratoriumonderzoek', TNO-studie 1991 'Opwerken van zink uit zinkchloride door middel van solvent extractie met DEHPA; Pilot-plant onderzoek', TNO-studie ISMIS technieknaam extractie (8) Akzo Arnhem Akzo Botlek Akzo Ede Dow Terneuzen Shell Pernis Shell Pernis Shell Pernis Shell Pernis Shell Pernis Elf Atochem Rt Gist-brocades AKZOARN1 AKZOB04 AKZOEDE1 DOWT02 SHELLPER02 SHELLPER09 SHELLPER10 SHELLPER11 SHELLPER12 ATOCHEM02 GISTDEL03 goede info; zink redelijke info; chloorcresolen, cresol, fenoxyzuren zink amines bestrijdingsmiddelen fenol dichloorbenzonitril, EOC1 (EOC1) EOC1 organozwavel, EOC1 ammoniak, TEA 22

23 7.3 EMP Dju Gert Shell Pernis, in process verwijdering van DCH in ECH fabriek, weinig informatie; macro porous polymer: achtergrondinformatie over verwijdering van chloorkoolwaterstoffen uit grondwater van Akzo Weert, rendementen, kosten, dimensionering; solvent extractie bij Akzo Rotterdam en DSM Geleen, globale info; 7.4 EMC geen informatie gevonden 7.5 EMM -Gerard Harmsen hangmap extractie in ladenkast; enige informatie beschikbaar bijv. over het bepalen van verdelingscoefficienten; liquid membrane permeation, hierbij is extractiemiddel omgeven door membraan, map met informatie in kast; macro porous polymer, informatie over pilotplant bij Elf Petroland, Gerard bundelt de bij hem aanwezige info in een map, contactpersoon: dhr. Meijer (Akzo):

24 8.0 Verdamping Door water te verdampen uit afvalwater wordt een scheiding bereikt tussen geconcentreerde verontreinigingen en water. De verontreinigingen kunnen dan verder verwerkt worden en het gecondenseerde water gebruikt in het proces. De techniek kan worden toegepast op bijvoorbeeld zouten, of andere verbindingen van anorganische of organische aard, voor zover deze in opgeloste vorm aanwezig zijn en niet of minder vluchtig zijn dan water. Als uitvoeringsvormen zijn onder meer omloopverdampers en filmverdampers bekend. 8.1 INFOS geen informatie gevonden 8.2 ISMIS geen informatie gevonden 8.3 EMP David Bert slib verwerking sanering WM, op deelstroom en effluent bioloog, gereed 1996, informatie in dossier (saneringsonderzoeken 1994 en aanvraag 1995); literatuursearch uitgevoerd, resultaten in map gebundeld, verschillende waardevolle artikelen over theoretische achtergronden, uitvoeringen, toepassingsgebieden, kosten; 8.4 EMC Loek Tebodin-rapport over behandeling kleurstofhoudend afvalwater in de textielindustrie (in doos); NIZO-rapport over behandeling kaaspekel; 8.5 EMM -Gerard Harmsen weinig info, enige aanzetten voor vergelijking met andere technieken (Gerard H. zoekt dit nog uit) 24

25 9.0 Vriesconcentreren De techniek is gebaseerd op de vorming en afscheiding van ijskristallen. Op deze wijze wordt "zuiver water" onttrokken en blijft een geconcentreerde afvalstroom over. De techniek is niet gevoelig voor corrosie (i.t.t. verdamping) en er hoeven geen hoge kosten gemaakt te worden voor vervanging van membranen. 9.1 INFOS 89 KRS 001 voorstudie voor een vriesconcentratie-installatie bij ACZC, Franstalig, door BEFS, is niet uitgevoerd. KRS "Separations become crystal clear", algemeen artikel over kristallisatie KRS bedrijfsinformatie Niro b.v., technische achtergronden en energiebehoefte van vriesconcentreren 9.2 ISMIS technieknaam uitvriezen (31) Dow Terneuzen DOWT10 nauwelijks info; lithiumbromide; volgens bedrijf geen afvalwaterbehandeling 9.3 EMP GdV Niels ACZC, na voorstudie niet uitgevoerd wegens onbekendheid en onzekerheid van de technologie bij kooksfabrieken, informatie in INFOS informatie leverancier Niro; pilotproeven t.b.v. afvalwater polymeerfabriek van Shell Singapore 9.4 EMC geen informatie gevonden 9.5 EMM geen informatie gevonden

26 10.0 Magnetische separatie Bij deze techniek worden verontreinigingen gehecht aan een magnetische drager (zoals magnetiet of een magnetische ionenwisselaar). Deze drager wordt vervolgens met een magneet gescheiden van de afvalwaterstroom. De methode kan worden toegepast op bijvoorbeeld zware metalen, die vervolgens kunnnen worden teruggewonnen INFOS geen informatie gevonden 10.2 ISMIS geen informatie gevonden 10.3 EMP GdV Niels Hoogovens pelletfabriek, kwikverwijdering, na voorstudie niet uitgevoerd documentatie NSC-symposium (14 december 1994) lezing Urlings (TAUW) 10.4 EMC geen informatie gevonden 10.5 EMM -Gerard Harmsen onderzoek i.h.k.v. stimuleringsregeling, TAUW rapporten, in hangmappen in kast proefproject magnetische ionenwisseling, waarbij Oosterhof-Holman (Envimag) de installatie bouwt en ICI Watercare Australie de hars levert contactpersonen: dhr. Urlings en Reuver (TAUW) -Gerard Rijs RWZI 2000 rapport 89-03, "Selectieve verwijdering van zware metalen uit ruw riool water met behulp van een magneet", biz. 78; RWZI 2000 rapport 93-02, "Magnetisch defosfateren op rwzi's", biz

27 11.0 Electrolyse Bij deze techniek ondergaan verontreinigingen aan een electrode een electrochemische reactie. Een goed voorbeeld hiervan is het omzetten van metaalionen in de metallische vorm. Het neergeslagen metaal kan vervolgens teruggewonnen worden. Een electrochemische reactie aan de ene electrode gaat altijd gepaard met een reactie aan de andere electrode waarbij de omgekeerde electronenstroom optreedt. //./ INFOS geen informatie gevonden 11.2 ISMIS geen informatie gevonden 11.3 EMP Niels documentatie NSC-symposium (14 december 1994) lezing de Jong (TNO) over electrolytische metalenverwijdering, mogelijkheden en kosten 11.4 EMC Joan werkdocument X, Ag verwijdering in ziekenhuizen en de grafische industrie, kosten en rendementen; foldermateriaal 'van Vlodrop' toepassing zilververwijdering EMM geen informatie gevonden

28 12.0 Electrocoagulatie/electroflotatie Electrocoagulatie is een bijzondere uitvoeringsvorm van coagulatie waarbij grote opgeloste en kleine gesuspendeerde deeltjes electolytisch worden gedestabiliseerd. Hierdoor kan een scheiding bereikt worden tussen de deeltjes en de waterfase. Bij electroflotatie vormen de gedestabiliseerde deeltjes een drijflaag, die afgescheiden kan worden INFOS geen informatie gevonden 12.2 ISMIS geen informatie gevonden 12.3 EMP Bert informatie Morselt, leverancier van electroflotatie, beschrijving en gehaalde waarden in de praktijk; informatie BAER, idem; praktijksituatie WM, voorbehandeling van metaalhoudende afvalwaterstromen, informatie in vergunningaanvraag 1994 in archiefdossier; TAUW-rapport 'praktijkonderzoek zuivering slakkenpercolaat AVR' uit 1993, proeven met electrocoagulatie voor verwijdering van metalen, uitgebreide informatie over testen en resultaten, in archiefdossier en eigen dossier; 12.4 EMC Piet toepassing in de galvanische industrie 12.5 EMM geen informatie gevonden 28

29 llllflll M riza 13.0 Conclusies Algemeen kan worden geconcludeerd, dat het uitvoeren van de inventarisatie nuttig is geweest. Er is gebleken dat er veel informatie bij medewerkers aanwezig is die niet via de informatie bestanden kan worden achterhaald. Je moet weten dat een collega van een bepaald onderwerp op de hoogte is om de informatie te kunnen traceren. Regelmatig werd tijdens de interviews de opmerking gemaakt dat het een goede zaak was dat deze inventarisatie werd uitgevoerd. Op zich is dit al een teken, eigenlijk zou de vraag moeten opborrelen: "Waar is dat nou voor nodig?". Met betrekking tot de informatie bestanden kan worden geconcludeerd dat deze de laatste vijf jaar onvoldoende zijn aangevuld. INFOS is redelijk bijgewerkt tot zo'n 5 jaar geleden. Het bestand bevat veel overzichtsartikelen, waardoor snel een eerste indruk over een techniek kan worden verkregen. Het bestand bevat relatief weinig informatie over toepassingen en prestaties van technieken in de praktijk en over kosten (dit hangt waarschijnlijk samen met de constatering dat het bestand de laatste jaren onvoldoende is aangevuld, de interesse voor kosten dateert van de laatste paar jaar). Ook ISMIS is redelijk gevuld tot zo'n vijf jaar geleden. Het niveau van de informatie is zeer globaal. Je kan uit het systeem halen bij welke bedrijven een techniek is toegepast, en daar blijft het zo'n beetje bij. Voor meer informatie moet dan het dossier van dat bedrijf, of de betrokken adviseur worden geraadpleegd. GRISPY bevat geen informatie die voor deze inventarisatie interessant is. Wat opvalt is, dat de bestanden goed zijn bijgehouden in de periode dat er 6en persoon verantwoordelijk was voor het opzetten en vullen van het systeem. In de situatie waarbij alle medewerkers de informatie moeten aanleveren en er slechts een persoon verantwoordelijk is voor het invoeren van het aangeleverde materiaal, stokt het bijhouden van de bestanden. Men is kennelijk onvoldoende betrokken bij het bijhouden van de bestanden en zoekt niet gericht naar interessante informatie. Er kan worden geconcludeerd dat bij de medewerkers algemene informatie over technieken redelijk redelijk beschikbaar is. Voor onderwerpen waar iemand persoonlijk bij betrokken is vaak meer informatie (b.v. theoretische achtergronden, informatie over proefinstallaties) bekend. De kennis over praktijkprestaties van installaties is duidelijk minder. Verder is er relatief weinig bekend over de kosten van installaties. Investeringkosten en soms (toekomst)schattingen van de jaarlijkse lasten zijn soms nog wel beschikbaar, maar informatie over wat een installatie nu uiteindelijk echt (ge)kost (heeft) is zelden beschikbaar. Het RIZA richt zich bij de advisering met name op die situaties waarin het RIZA een meerwaarde kan bieden t.o.v. de kennis van de waterkwaliteitsbeheerders. Het verzamelen en beschikbaar maken/houden van informatie over technieken en de ontwikkelingen daarin is daarom van belang. De ervaring van de afgelopen jaren leert, dat het bijhouden van de informatie bestanden alleen goed gebeurt als er iemand verantwoordelijk is voor zowel de aanvoer van informatie als de invoer daarvan in de bestanden. Het lijkt dan ook goed om iemand verantwoordelijk te maken voor het verzamelen van informatie/kennis en het beschikbaar maken/houden daarvan. Daarbij zijn er twee mogelijkheden:

30 - 6en persoon (documentalist) verantwoordelijk maken voor het verzamelen van de informatie, het onder de aandacht brengen en beschikbaar maken daarvan. - verschillende mensen verantwoordelijk maken voor het verzamelen van informatie over specifieke onderwerpen. Daarnaast kan er dan een coordinator worden aangewezen die verantwoordelijk is voor het beschikbaar houden van de verzamelde info (b.v. invoer in bestanden). Ook m.b.t. de nu uitgevoerde inventarisatie kan worden geconcludeerd dat die alleen zijn waarde behoudt als er iemand verantwoordelijk is voor het up to date houden daarvan en mensen periodiek aanspoort om nieuwe informatie aan te geven. Tenslotte kan worden geconcludeerd dat er de komende jaren aandacht moet worden gericht op het verzamelen van informatie over kosten en praktijkprestaties van verschillende technieken. 30

Cursus Afvalwaterbehandeling en zuiveringstechnieken

Cursus Afvalwaterbehandeling en zuiveringstechnieken Cursus Afvalwaterbehandeling en zuiveringstechnieken Inleiding Afvalwaterzuivering is het zuiveren van afvalwater van organische en chemische afvalstoffen. Doelstelling daarbij is in het algemeen dat het

Nadere informatie

Tabellen met achtergrondwaarden en maximale waarden voor grond en baggerspecie uit bijlage B, hoofdstuk 4 van de Regeling bodemkwaliteit.

Tabellen met achtergrondwaarden en maximale waarden voor grond en baggerspecie uit bijlage B, hoofdstuk 4 van de Regeling bodemkwaliteit. Tabellen met achtergrond en maximale voor grond en baggerspecie uit bijlage B, hoofdstuk 4 van de Regeling bodemkwaliteit. Tabel 1 geeft de norm voor toepassen van grond of baggerspecie op of in de bodem,

Nadere informatie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Prof. ir. Hans van Dijk 1 Afdeling Watermanagement Sectie Gezondheidstechniek Inhoud hydrologische kringloop kwalitatief 1. regenwater 2. afstromend/oppervlaktewater. infiltratie

Nadere informatie

Productie van drinkwater uit oppervlaktewater m.b.v. energie-efficiënte membraanfiltratie- technieken

Productie van drinkwater uit oppervlaktewater m.b.v. energie-efficiënte membraanfiltratie- technieken Productie van drinkwater uit oppervlaktewater mbv energie-efficiente membraanfiltratie-technieken Productie van drinkwater uit oppervlaktewater m.b.v. energie-efficiënte membraanfiltratie- technieken Subsidieregeling

Nadere informatie

Totale verwerking van mest en/of digestaat

Totale verwerking van mest en/of digestaat Totale verwerking van mest en/of digestaat Verwerking van slib, mest en/of digestaat is geen eenvoudige zaak. Zeker niet wanneer het doel is deze te verwerken tot loosbaar water en fracties die een toegevoegde

Nadere informatie

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Waterverontreiniging: aard en omvang 9 1.1 Oorzaken van de waterverontreiniging 9 1.2 Om welke stoffen gaat het? 10 1.3 Kengetallen van waterverontreiniging 12 1.4 Afsluiting

Nadere informatie

OPTIES VOOR MESTVERWERKING

OPTIES VOOR MESTVERWERKING OPTIES VOOR MESTVERWERKING Wim Rulkens, Sectie Milieutechnologie, WUR, wim.rulkens@wur.nl Focus: Verwerken van mest met als doel: Productie van waardevolle componenten voor hergebruik Productie van energie

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

Duurzame groei mogelijk door waterhergebruik

Duurzame groei mogelijk door waterhergebruik Duurzame groei mogelijk door waterhergebruik Waterhergebruik bij FrieslandCampina Aalter Door: Gert Snijders Datum: 19 maart 2015 Inhoud Informatie over site FrieslandCampina Aalter Projecten Condensaat

Nadere informatie

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN

CONSERVERING EN RECIPIËNTEN 1 INLEIDING CONSERVERING EN RECIPIËNTEN Deze procedure vervangt de procedures CMA/1/B van januari 2005. Monsters kunnen tengevolge van fysische, chemische of biologische reacties wijzigingen ondergaan,

Nadere informatie

TECHNIEKBLAD 17. Zeoliet adsorptie

TECHNIEKBLAD 17. Zeoliet adsorptie 89 TECHNIEKBLAD 17 Zeoliet adsorptie Synoniemen, afkortingen en/of procesnamen n.v.t. Verwijderde componenten - KWS - Solventen - NH 3 Principeschema 90 Procesbeschrijving Zeoliet is een aluminiumsilicaat

Nadere informatie

riikswaterstaat riza rijksinstituut voor integraal zoetwaterbeheer en afvalwaterbehandeling tel. 03200-7041 I, fax. 03200-49218 doorkiesnummer 607

riikswaterstaat riza rijksinstituut voor integraal zoetwaterbeheer en afvalwaterbehandeling tel. 03200-7041 I, fax. 03200-49218 doorkiesnummer 607 ministerie van verkeer en waterstaat riikswaterstaat riza rijksinstituut voor integraal zoetwaterbeheer en afvalwaterbehandeling tel. 03200-7041 I, fax. 03200-49218 doorkiesnummer 607 Cyanide bij grondwatersaneringen

Nadere informatie

Lijst met pakketten voor een laboratorium als vermeld in artikel 6, 5, e):

Lijst met pakketten voor een laboratorium als vermeld in artikel 6, 5, e): VLAREL bijlage 3 Lijst met pakketten voor een laboratorium als vermeld in artikel 6, 5, e): MA MA.1 MA.2 MA.3 MA.4 MA.5 MA.6 MA.7 MA.7.1 MA.7.2 monsternemingen van afvalstoffen en andere materialen en

Nadere informatie

Ontzilting met restwarmte door middel van het Memstill-proces

Ontzilting met restwarmte door middel van het Memstill-proces Ontzilting met restwarmte door middel van het Memstill-proces Bart Kregersman 18 November, 2010 Inhoud Introductie Keppel Seghers Memstill principe Pilootinstallaties Volgende stappen Toekomstperspectief

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19

INHOUD. Voorwoord 13. Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 23 1. Inleiding

Nadere informatie

PFOS; Stofgedrag in de bodem. Transportmechanismen, routes en effect

PFOS; Stofgedrag in de bodem. Transportmechanismen, routes en effect PFOS; Stofgedrag in de bodem Transportmechanismen, routes en effect Alette Langenhoff Tim Grotenhuis Joop Harmsen WU, vakgroep Milieutechnologie WU, vakgroep Milieutechnologie WUR, Alterra Inhoud Introductie

Nadere informatie

WATERHERGEBRUIK IN DE AUTOMOBIELINDUSTRIE

WATERHERGEBRUIK IN DE AUTOMOBIELINDUSTRIE AQUARAMA TNAV WORKSHOP - 22 mei 2007 Duurzaam watergebruik in de industrie WATERHERGEBRUIK IN DE AUTOMOBIELINDUSTRIE Kringloopsluiting in de fosfatatiezone via omgekeerde osmose Jan Gruwez TREVI nv TREVI

Nadere informatie

Du Pont de Nemours (Nederland) B.V. Productie van demiwater uit oppervlaktewater

Du Pont de Nemours (Nederland) B.V. Productie van demiwater uit oppervlaktewater Du Pont de Nemours (Nederland) B.V. Productie van demiwater uit oppervlaktewater 50-V1200 Historie In Dordrecht (locatie Baanhoek) produceert Evides Industriewater voor DuPont gedemineraliseerd water (demiwater)

Nadere informatie

Activiteiten C&T technics bv :

Activiteiten C&T technics bv : Activiteiten : Chemische Oppervlaktebehandeling voor het lakken en coaten Ontlakken van vrijwel alle metalen en sommige kunststoffen Industrieel reinigen: Plastic industrie Proces industrie Petrochemische

Nadere informatie

55e Vakantiecursus in Drinkwatervoorziening & 22e Vakantiecursus in Riolering en Afvalwaterbehandeling URINE APART INZAMELEN? Introductie Afvalwaterzuivering vindt zijn oorsprong in de behoefte om de stedelijke

Nadere informatie

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver Mobiele waterzuivering voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver ing Afvalwater zuiveren voor de deur Afvalwater zuiveren voor de deur? Niet

Nadere informatie

(Veront)reiniging kleding brandweer in relatie tot gezondheid. 17 april 2013 Ten Cate

(Veront)reiniging kleding brandweer in relatie tot gezondheid. 17 april 2013 Ten Cate (Veront)reiniging kleding brandweer in relatie tot gezondheid 17 april 2013 Ten Cate Reska Kalter Arbo Unie Vestiging Hengelo 06 5250 1499 Fred van de Kolck Arbo Unie Arbo Unie Vestiging Nijmegen 06 5250

Nadere informatie

Techniek afvalwaterzuivering

Techniek afvalwaterzuivering Techniek afvalwaterzuivering Cursusboek Nieuwegein, 2013 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2013 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 4.0 Niets van

Nadere informatie

Conservering en behandeling van watermonsters

Conservering en behandeling van watermonsters Conservering en behandeling van watermonsters oktober 2010 Pagina 1 van 9 WAC/I/A/010 INHOUD 1 DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 TERMEN EN DEFINITIES... 3 3 PRINCIPE... 3 4 VOORBEHANDELING... 9 4.1 HOMOGENISATIE...

Nadere informatie

Bijlage 1 Topografische ligging Onderzoekslocatie locatie Winkelcentrum De Vlieger te Zoetermeer projectnummer 10.10.3079.2243 schaal n.v.t datum november-10 Bijlage 2 Situatietekening Bijlage 3 Boorstaten

Nadere informatie

Scheidingsmethoden. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Scheidingsmethoden. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Emiel D 05 November 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/60571 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Tabel 1 - Waterkwaliteit voor een aantal parameters (indien geen eenheid vermeld is de eenheid in mg/l). aeroob grondwater

Tabel 1 - Waterkwaliteit voor een aantal parameters (indien geen eenheid vermeld is de eenheid in mg/l). aeroob grondwater Oefenopgaven Zuivering Vraag 1 In de onderstaande tabel staan de analyses van het ruwe water van drie zuiveringsstations gegeven. Het betreft een aeroob grondwater, een oppervlaktewater (directe zuivering)

Nadere informatie

KOELTORENS: BEHANDELING SUPPLETIEWATER DOET WERKINGSKOSTEN DALEN

KOELTORENS: BEHANDELING SUPPLETIEWATER DOET WERKINGSKOSTEN DALEN Nieuwsbrief MilieuTechnologie, februari 2008 (Kluwer, jaargang 15, nummer 2) Jan Gruwez & Stefaan Deboosere, Trevi nv jgruwez@trevi-env.com www.trevi-env.com KOELTORENS: BEHANDELING SUPPLETIEWATER DOET

Nadere informatie

Tabel 1: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming

Tabel 1: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Tabel 1: Gemeten gehalten in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Grondmonster MM1 (bg) MM2 (og) Certificaatcode 2014057040 2014057040 Boring(en) 2, 3, 5, P1 2, P1 Traject (m -mv) 0,00-0,50

Nadere informatie

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Slibverwerking... 1 2.1 Biologische afvalwaterzuivering en slibproductie... 1 2.2 Slibverwerking... 2 2.3 Enkele voorbeelden van een slibverwerkingsketen... 4 2.3.1 Biologische

Nadere informatie

Afwegingen bij Afvalwaterzuivering

Afwegingen bij Afvalwaterzuivering Afwegingen bij Afvalwaterzuivering Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu De uitgangspunten voor de bescherming van het milieu tegen verontreiniging door de lozing van afvalwater zijn

Nadere informatie

Omgekeerde osmose en electrodeïonisatie toegepast bij ketelvoedingswater. EUROWATER BELGIUM nv GENT PURE WATER TREATMENT

Omgekeerde osmose en electrodeïonisatie toegepast bij ketelvoedingswater. EUROWATER BELGIUM nv GENT PURE WATER TREATMENT Omgekeerde osmose en electrodeïonisatie toegepast bij ketelvoedingswater. EUROWATER BELGIUM nv GENT PURE WATER TREATMENT From water analysis to turn key solutions Water analysis Construction Production

Nadere informatie

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels Grijs Water Recuperatie Rik Daneels Water in de stad, vandaag Water in de stad, vandaag Vlaanderen: Waterhuishouding lijkt in orde Maar: Grondwaterreserves onder druk!!! Gezamelijke acties vereist Alternatieve

Nadere informatie

Van biofuels naar biobased

Van biofuels naar biobased Van biofuels naar biobased PPA-dag, 11 maart 2010, Delft Rolf Blaauw Wageningen Universiteit en Researchcentrum Food & Biobased Research Inhoud Introductie De chemische industrie nu Chemicaliën uit biomassa

Nadere informatie

Membraanfiltratie in de brouwerijsector

Membraanfiltratie in de brouwerijsector Membraanfiltratie in de brouwerijsector DRIJFVEREN VOOR MBR 1. Brouwerijen in België booming business 2. Geen zuivering? heffingen creëren business plan 3. Regenwachtbekken? biologie 4. Ruimtetekort? MBR

Nadere informatie

Membraantechnologie. 1 Inleiding. 2 Membraanprocessen

Membraantechnologie. 1 Inleiding. 2 Membraanprocessen Membraantechnologie 1 Inleiding Membraantechnologie heeft zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot een volwaardige scheidingstechnologie. De kracht van membraantechnologie ligt in het werken zonder

Nadere informatie

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x]

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x] Ministerie van Verkeer en WalersUai Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling RIZA doorkiesnummer 0320 298498 Werkdocument Kd-waarden van

Nadere informatie

Bijlage 4: Milieu en energieprestaties: Emissies van de toekomstige rwzi Utrecht (DM 851139)

Bijlage 4: Milieu en energieprestaties: Emissies van de toekomstige rwzi Utrecht (DM 851139) Notitie HASKONINGDHV NEDERLAND B.V. WATER TECHNOLOGY Bijlage 4: Milieu en energieprestaties: Emissies van de toekomstige rwzi Utrecht (DM 851139) Aan : E. Rekswinkel, M. Boersen Van : Wim Wiegant Controle

Nadere informatie

Proceswater voor Dow Deutschland, Werk Stade (Hamburg) Bereiding van demiwater uit Elbewater

Proceswater voor Dow Deutschland, Werk Stade (Hamburg) Bereiding van demiwater uit Elbewater Proceswater voor Dow Deutschland, Werk Stade (Hamburg) Bereiding van demiwater uit Elbewater Historie 50-V1200 De 16 fabrieken van Dow Deutschland in Stade, nabij Hamburg in Duitsland, produceren in totaal

Nadere informatie

MBTF. Milieutechniek. Impressie: Moving Bed Trickling Filter 19 februari 2006

MBTF. Milieutechniek. Impressie: Moving Bed Trickling Filter 19 februari 2006 Milieutechniek Leeuwerik 11 8532 AW Lemmer Telefoon 0514-533746 Telefax 0514-534003 E-mail: rcl@planet.nl Impressie: Moving Bed Trickling Filter 19 februari 2006 MBTF Datum 18 februari 2006 Versie 4 RCL

Nadere informatie

Water hergebruiken is nog maar het begin. Doctoraat van Anh Tran, 26 november 2014

Water hergebruiken is nog maar het begin. Doctoraat van Anh Tran, 26 november 2014 Water hergebruiken is nog maar het begin Doctoraat van Anh Tran, 26 november 2014 Waterschaarste en de uitputting van natuurlijke hulpbronnen zijn belangrijke uitdagingen voor duurzame ontwikkeling. Volgens

Nadere informatie

Eindexamen havo scheikunde pilot 2013-I

Eindexamen havo scheikunde pilot 2013-I Ontkleuring van drinkwater Het grondwater dat in het westen van Friesland wordt gebruikt voor de productie van drinkwater, wordt gewonnen in gebieden met een veenbodem waarin een mengsel van humuszuren

Nadere informatie

Oefenopgaven CHEMISCHE INDUSTRIE

Oefenopgaven CHEMISCHE INDUSTRIE Oefenopgaven CEMISCE INDUSTRIE havo OPGAVE 1 Een bereidingswijze van fosfor, P 4, kan men als volgt weergeven: Ca 3 (PO 4 ) 2 + SiO 2 + C P 4 + CO + CaSiO 3 01 Neem bovenstaande reactievergelijking over

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: tot Vervangt bijlage d.d.:

Deze bijlage is geldig van: tot Vervangt bijlage d.d.: Eemland 1A 9405 KD Assen Nederland Locatie(s) waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor Monsterneming a Oppervlaktewater Monsterneming t.b.v. fysisch en chemisch onderzoek (alle

Nadere informatie

Klaar voor de praktijk!

Klaar voor de praktijk! Biologische zuivering afvalwater reiniging spuit Rik de Werd, mei 2014 Klaar voor de praktijk! Foto s: PPO, TOPPS, PC Fruit Scheidingstechnieken Adsorptie: binden aan een oppervlak Bijv. koolstoffilter

Nadere informatie

Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser. Geachte heer Plegt,

Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser. Geachte heer Plegt, Deventerstraat 10 7575 EM Oldenzaal Retouradres: Postbus 336, 7570 AH Oldenzaal Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser telefoon 0541 57 07 30 telefax 0541 57 07 31 e-mail

Nadere informatie

Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001

Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001 Ontwikkeling nieuwe minerale olie standaard RIVM-NMi-001 Michel van Son NMi Van Swinden Laboratorium B.V. Afdeling MDKV+CH Datum: 22 juni 2007 Rapportcode: S-CH.07.11 De werkzaamheden die worden beschreven

Nadere informatie

Fosfor in en uit Afvalwater

Fosfor in en uit Afvalwater Fosfor in en uit Afvalwater Crystalactor Geestmerambacht. Foto: DHV Arnold Zilverentant Juni 2011 DHV 2011 All rights reserved Alleen voor intern gebruik DHV Groep Wereldwijd actief 5,500 medewerkers Verbonden

Nadere informatie

sectorplan 27 Industrieel afvalwater

sectorplan 27 Industrieel afvalwater sectorplan Industrieel afvalwater 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Industriële afvalwaterstromen (niet reinigbaar in biologische afvalwaterzuiveringsinstallaties) 2. Belangrijkste bronnen

Nadere informatie

Aardolie is een zwart, stroperig mengsel van heel veel stoffen, wat door middel van een bepaalde scheidingsmethode in zeven fracties gescheiden wordt.

Aardolie is een zwart, stroperig mengsel van heel veel stoffen, wat door middel van een bepaalde scheidingsmethode in zeven fracties gescheiden wordt. Meerkeuzevragen Naast koolstofdioxide en waterdamp komen bij verbranding van steenkool nog flinke hoeveelheden schadelijke stoffen vrij. Dit komt doordat steenkool ook zwavel- en stikstofatomen bevat,

Nadere informatie

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Scheikunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Fossiele brandstof Koolwaterstof Onvolledige verbranding Broeikaseffect Brandstof ontstaan door het afsterven van levende organismen,

Nadere informatie

Voorkomen van Biofouling op membraan systemen door nutriënten limitatie

Voorkomen van Biofouling op membraan systemen door nutriënten limitatie Voorkomen van Biofouling op membraan systemen door nutriënten limitatie AquaNL 215 : Seminar Afvalwater en Milieu Efficiënter watergebruik, energiebesparing en circulaire economie Auteur : Marcel Boorsma,

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING INLEIDING Landustrie Sneek BV bezit een ruime hoeveelheid kennis en ervaring in het transporteren en behandelen van riool-

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 Nummer 1 Mei Minder spui met geavanceerde oxidatie

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 Nummer 1 Mei Minder spui met geavanceerde oxidatie Jaargang 2 Nummer 1 Mei 2012 Minder spui met geavanceerde oxidatie Sinds begin 2011 loopt op twaalf teeltbedrijven een onderzoek naar de waterstromen en naar de mogelijkheden om lozing naar het oppervlaktewater

Nadere informatie

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN 1.Inleiding 14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN WATERVERONTREINIGING IN HET BRUSSELS GEWEST Het Brussels Gewest ligt voor het grootste deel in het subbekken van de Zenne. Deze waterloop en zijn

Nadere informatie

DHV B.V. Woningstichting Barneveld/Apeldoornsestraat te Voorthuizen bijlage 1 MD-DE

DHV B.V. Woningstichting Barneveld/Apeldoornsestraat te Voorthuizen bijlage 1 MD-DE DHV B.V. BIJLAGE 1 Regionale tekening Woningstichting Barneveld/Apeldoornsestraat te Voorthuizen bijlage 1 MD-DE21259-1 - DHV B.V. BIJLAGE 2 Situatietekening met boringen en peilbuis Woningstichting Barneveld/Apeldoornsestraat

Nadere informatie

Inleiding nieuwe ontwikkelingen

Inleiding nieuwe ontwikkelingen Inleiding nieuwe ontwikkelingen Voor de drink- en industriewaterbehandeling Uitdagingen in de grondwaterzuivering Weren de Vet Paramaribo, 10 februari 2011 Nieuwe bedreigingen en kansen Bedreigingen: Verontreiniging

Nadere informatie

Watertechniek en mestverwerking

Watertechniek en mestverwerking Watertechniek en mestverwerking Workshop Wetsus & Innovatienetwerk 27 juni 2012 Leon Korving combining scientific excellence with commercial relevance 1 Rioolwater vs mest Overeenkomsten: Herkomst (vnl.

Nadere informatie

WAC/III/D/032 Bepaling van het totale stikstofgehalte

WAC/III/D/032 Bepaling van het totale stikstofgehalte Verontreinigende stof WAC en CMA-codes Code beschrijving Anorganische stoffen 1 Asbest 2 Chlorides (als Cl) CMA/2/I/C.3 Chloride, bromide, nitriet, nitraat, sulfaat en fosfaat met ionenchromatografie WAC/III/C/001

Nadere informatie

Aanpak hemelwater Chemie-Pack

Aanpak hemelwater Chemie-Pack Aanpak hemelwater Chemie-Pack Commissie Bestuur en Middelen, 7 juni 2012 Jeroen de Vugt Projectleider Uitvoering Chemie-Pack Onderwerpen Situatie en omstandigheden Algemene aanpak Aanpak (hemel)water Zuiveringsstudie

Nadere informatie

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Organische vracht continue on-line bewaken Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Waardeketen Organische stoffen TOC/CZV correlatie Inhoud Afvalwater karakteristiek zuivel-industrie Redenen om

Nadere informatie

Van aardgas naar methanol

Van aardgas naar methanol Van aardgas naar methanol Van aardgas naar methanol J.A. Wesselingh G.H. Lameris P.J. van den Berg A.G. Montfoort VSSD 4 VSSD Eerste druk 1987, 1990, 1992, 1998, licht gewijzigd 2001 Uitgegeven door: VSSD

Nadere informatie

Waterbodemonderzoek (1)

Waterbodemonderzoek (1) Waterbodemonderzoek (1) Schutssluis Sluissloot Inspectie civieltechnisch gedeelte sluis. In opdracht van de gemeente Zaanstad heeft Witteveen+Bos, Raadgevend ingenieurs b.v. te Deventer een indicatief

Nadere informatie

Drinkwater een goede bron voor de levensmiddelenindustrie. VMT/EHEDG bijeenkomst Geo Bakker, 2 december 2014

Drinkwater een goede bron voor de levensmiddelenindustrie. VMT/EHEDG bijeenkomst Geo Bakker, 2 december 2014 Drinkwater een goede bron voor de levensmiddelenindustrie VMT/EHEDG bijeenkomst Geo Bakker, 2 december 2014 Wetgeving Inhoud Drinkwaterkwaliteit Drinkwaterzuivering Verandering van drinkwaterkwaliteit

Nadere informatie

1 Module 5: Cluster afvalstromen en de verwerking ervan 3. 2 Installatie 1: Tankcleaninginstallaties 4

1 Module 5: Cluster afvalstromen en de verwerking ervan 3. 2 Installatie 1: Tankcleaninginstallaties 4 Inhoud 1 Module 5: Cluster afvalstromen en de verwerking ervan 3 2 Installatie 1: Tankcleaninginstallaties 4 3 Installatie 2: Afvalwaterzuiveringinstallaties 6 3.1 Mogelijke LOC-scenario s bij afvalwaterzuiveringinstallaties

Nadere informatie

Toiletpapier een waardevolle grondstof GaLiCos: Strippen NH 3 uit afvalwater

Toiletpapier een waardevolle grondstof GaLiCos: Strippen NH 3 uit afvalwater Toiletpapier een waardevolle grondstof GaLiCos: Strippen NH 3 uit afvalwater Aquarama Trade Fair TNAV Workshop 23 oktober 2014 Coos Wessels Toiletpapier in afvalwater 10 tot 14 kg per persoon per jaar

Nadere informatie

Afvalwater: een bron van mogelijkheden. 12 april 2016 Sigrid Scherrenberg

Afvalwater: een bron van mogelijkheden. 12 april 2016 Sigrid Scherrenberg Afvalwater: een bron van mogelijkheden 12 april 2016 Sigrid Scherrenberg 1 Jouw poep is goud waard! 2 Rotterdam Innovative Nutrients, Energy & Watermanagement (RINEW) Doel: Het realiseren van een innovatieve

Nadere informatie

Bepaling van vaste stoffen in suspensie. Methode door filtratie op glasvezelfilter

Bepaling van vaste stoffen in suspensie. Methode door filtratie op glasvezelfilter Bepaling van vaste stoffen in suspensie. Methode door filtratie op glasvezelfilter september 2011 Pagina 1 van 5 WAC/III/D/002 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR

Nadere informatie

BIJLAGE 1 Normentabel uit bijlage 1 van de Circulaire bodemsanering 2009 BIJLAGE 2 Normentabellen uit bijlage 1 van het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water 2009 BIJLAGE 3 Normentabel

Nadere informatie

Heavy metal. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Heavy metal. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Dick Naafs 11 February 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/57859 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST

VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST VERTALING MINISTERIE VAN HET WAALSE GEWEST N. 2003 967 [2003/200311] 16 JANUARI 2003. Besluit van de Waalse Regering houdende sectorale voorwaarden inzake watergebruik i.v.m. de vervaardiging van kleurstoffen

Nadere informatie

Chemicaliënvastheid van Redoxproducten

Chemicaliënvastheid van Redoxproducten Infoblad 1093 Chemicaliënvastheid van Redoxproducten Chemicaliënvastheidsgegevens van Redoxmetaalcoatings Voor de bescherming en het onderhoud van fabrieksinstallaties, machines, apparatuur, leidingen,

Nadere informatie

Aanvullende code van goede praktijk 1

Aanvullende code van goede praktijk 1 Aanvullende code van goede praktijk 1 Bovengrondse grondwaternabehandeling Leefmilieu Brussel PAGINA 1 VAN 50 CGP AUX 1 15/10/2015 BOVENGRONDSE GRONDWATERBEHANDELING Inhoud 1 Inleiding...3 2 Beschrijving

Nadere informatie

ISSO Seminar 14 mei 2009

ISSO Seminar 14 mei 2009 ISSO Seminar 14 mei 2009 Legionellaveilig en milieuverantwoord beheren van klimaatinstallaties Parallelsessie Waterbehandeling ter voorkoming van Legionella in Luchtbevochtigingsinstallaties Ron Brands,

Nadere informatie

Legionella: overzicht 2000-2008. Legionella pneumophila. Legionella pneumophila

Legionella: overzicht 2000-2008. Legionella pneumophila. Legionella pneumophila Legionella: overzicht 2000-2008 Rudy Calders Verantw. Labo microbiologie, zwembadhygiëne, grootkeukenhygiëne PIH Antwerpen 140 120 122 100 80 60 59 58 40 43 43 41 50 32 27 29 20 7 6 14 0 '96 '97 '98 '99

Nadere informatie

Dit document is van toepassing op de vergunningaanvraag lozing brijn en reststromen waarbij effluent AWZI Suiker Unie als grondstof wordt ingenomen.

Dit document is van toepassing op de vergunningaanvraag lozing brijn en reststromen waarbij effluent AWZI Suiker Unie als grondstof wordt ingenomen. Toelichting vergunningaanvraag Effluent lozing brijn en reststromen BEM1301457 gemeente Steenbergen Gietwaterfabriek TOM 1. Inleiding Tuinbouwontwikkelingsmaatschappij (TOM) ontwikkelt het glastuinbouwgebied

Nadere informatie

Water kwaliteit: chemie. Dr.ir. J.Q.J.C. Verberk Zaal D

Water kwaliteit: chemie. Dr.ir. J.Q.J.C. Verberk Zaal D Water kwaliteit: chemie Dr.ir. J.Q.J.C. Verberk Zaal D 1 Hoe chemisch gaat het worden? Niet veel moeilijker dan deze chemie Enige belangrijke formule is: CaCO 3 + CO 2 +H 2 O Ca 2+ + 2 HCO - 3 Evenwichtsreactie

Nadere informatie

INTRODUCTIECURSUS BOUWCHEMIE HOOFDSTUK 5: ORGANISCHE CHEMIE

INTRODUCTIECURSUS BOUWCHEMIE HOOFDSTUK 5: ORGANISCHE CHEMIE INTRODUCTIECURSUS BOUWCHEMIE HOOFDSTUK 5: ORGANISCHE CHEMIE OVERZICHT 1. Structuur van het koolstofatoom 2. Isomerie 3. De verzadigde koolwaterstoffen of alkanen 4. De alkenen 5. De alkynen 6. De alcoholen

Nadere informatie

Antwoorden deel 1. Scheikunde Chemie overal

Antwoorden deel 1. Scheikunde Chemie overal Antwoorden deel 1 Scheikunde Chemie overal Huiswerk 2. a. Zuivere berglucht is scheikundig gezien geen zuivere stof omdat er in lucht verschillende moleculen zitten (zuurstof, stikstof enz.) b. Niet vervuild

Nadere informatie

Samenvatting Zure gassen zijn veelvuldig aanwezig in verschillende concentraties in industriële gassen. Deze moeten vaak verwijderd worden vanwege corrosie preventie, operationele, economische en/of milieu

Nadere informatie

Standpunt Nieuwe Sanitatie

Standpunt Nieuwe Sanitatie Standpunt Nieuwe Sanitatie Vastgesteld door het college van dijkgraaf en hoogheemraden op 12 juni 2012. Inleiding Over de manier van inzameling- en zuivering van huishoudelijk afvalwater ontstaan nieuwe

Nadere informatie

Afvalwaterzuivering: hergebruik van proceswater Biomembraansystemen moeten negatieve ervaringen uit verleden doen vergeten

Afvalwaterzuivering: hergebruik van proceswater Biomembraansystemen moeten negatieve ervaringen uit verleden doen vergeten Afvalwaterzuivering: hergebruik van proceswater Biomembraansystemen moeten negatieve ervaringen uit verleden doen vergeten Biologische afvalwaterzuivering wordt al decennia lang toegepast in de voedingsindustrie

Nadere informatie

Samenvatting resultaten Technologiecluster endotoxinen en waswater

Samenvatting resultaten Technologiecluster endotoxinen en waswater Samenvatting resultaten Technologiecluster endotoxinen en waswater René Jurgens, Suzanne Spaan, Piet Jacobs Contact: René Jurgens (rene.jurgens@tno.nl; 088 86 62733) 2 Project onderdeel van programma rond

Nadere informatie

ZUIVER WATER VRAAGT OM ZUIVERE OPLOSSINGEN. Water Treatment Chemicals

ZUIVER WATER VRAAGT OM ZUIVERE OPLOSSINGEN. Water Treatment Chemicals ZUIVER WATER VRAAGT OM ZUIVERE OPLOSSINGEN Water Treatment Chemicals Zuiver water vraagt om zuivere oplossingen Zelfs afvalwater moet aan strenge normen voldoen De inwoners van Groenland kennen minstens

Nadere informatie

Bepaling van petroleumether extraheerbare stoffen in water

Bepaling van petroleumether extraheerbare stoffen in water Bepaling van petroleumether extraheerbare stoffen in water Januari 2012 1/5 WAC/IV/B/005 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 PRINCIPE... 3 3 OPMERKINGEN... 3 4 APPARATUUR, MATERIAAL EN REAGENTIA... 3 4.1

Nadere informatie

ISSO Seminar 14 mei 2009

ISSO Seminar 14 mei 2009 ISSO Seminar 14 mei 2009 Legionellaveilig en milieuverantwoord beheren van klimaatinstallaties Parallelsessie Waterbehandeling ter voorkoming van Legionella in Luchtbevochtigingsinstallaties Cumulus is

Nadere informatie

De compacte installatie voor de zuivering van industrieel afvalwater.

De compacte installatie voor de zuivering van industrieel afvalwater. De compacte installatie voor de zuivering van industrieel afvalwater. Fijn filtratie Electrolyse CURAQ Ell Filter DE SPEERPUNTEN CURAQ - Innovatief en uniek de pluspunten Electrolyse CURAQ Ell filter Fijn

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19049 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19049 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19049 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Lindenburg, Petrus Wilhelmus Title: New electromigration-driven enrichment techniques

Nadere informatie

Bepaling van petroleumetherextraheerbare stoffen in water

Bepaling van petroleumetherextraheerbare stoffen in water Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Bepaling van petroleumetherextraheerbare stoffen in water Versie januari 2012 WAC/IV/B/005 Inhoud INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED 3 2 PRINCIPE 3

Nadere informatie

Kunststof Warmtewisselaars WWW.POLYCOIL.EU

Kunststof Warmtewisselaars WWW.POLYCOIL.EU Kunststof Warmtewisselaars WWW.POLYCOIL.EU 1 PolyCoil warmtewisselaars De Polycoil warmtewisselaar is een revolutionaire kunststof warmtewisselaar welke is ontwikkeld na jaren van onderzoek door Cesaroni

Nadere informatie

Aspecten van een synthese. September 2011 dr. P.S. Peijzel

Aspecten van een synthese. September 2011 dr. P.S. Peijzel Aspecten van een synthese September 2011 dr. P.S. Peijzel Inhoud: Aspecten van een synthese Nabespreken ARB-Toets Wat is het doel van een synthese? Het in handen krijgen van een gewenste stof door middel

Nadere informatie

MEMO. : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012. : Brouwhuis - Stationskwartier

MEMO. : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012. : Brouwhuis - Stationskwartier MEMO Aan : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken Van : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012 Onderwerp : Brouwhuis - Stationskwartier Bodem- en grondwaterkwaliteit De locatie

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Uitdagingen. Pagina 02. De bestanddelen van water. Pagina 06. Pagina 13. Hoe ontstaat kalkvorming. Pagina 15

Inhoud. Voorwoord. Uitdagingen. Pagina 02. De bestanddelen van water. Pagina 06. Pagina 13. Hoe ontstaat kalkvorming. Pagina 15 Waterweetjes Voorwoord Inhoud Drinkwater is het belangrijkste levensmiddel en vormt de basis voor goede hygiëne. Het wordt op allerlei manieren gebruikt - als drank, voor het bereiden van voedsel en dranken

Nadere informatie

Indien u gegevens wenst over de meetonzekerheden van een methode, kunnen wij u deze op verzoek verstrekken.

Indien u gegevens wenst over de meetonzekerheden van een methode, kunnen wij u deze op verzoek verstrekken. EIJKELKAMP AGRISEARCH EQUIPMENT B.V. POSTBUS 4 6987 ZG GIESBEEK Datum Relatienr Opdrachtnr. Blad 1 van 7 12.11.2012 35003676 337666 ANALYSERAPPORT Opdracht 337666 Bodem / Eluaat Opdrachtgever 35003676

Nadere informatie

AL-West B.V. ANALYSERAPPORT. SITA REMEDATION NV Dhr. P. Perseo WESTVAARTDIJK GRIMBERGEN BELGIQUE. Geachte heer, mevrouw,

AL-West B.V. ANALYSERAPPORT. SITA REMEDATION NV Dhr. P. Perseo WESTVAARTDIJK GRIMBERGEN BELGIQUE. Geachte heer, mevrouw, SITA REMEDATION NV Dhr. P. Perseo WESTVAARTDIJK 83 1850 GRIMBERGEN BELGIQUE Datum Relatienr Opdrachtnr. 11.04.2016 35003796 577583 ANALYSERAPPORT Opdrachtgever Uw referentie Opdrachtacceptatie 07.04.16

Nadere informatie

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties Project Certificaten Toetsversie 19454BEATRIXSTRAAT 2 416751 versie 5.10 24 Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) Toetsdatum : 02072012 Monsterreferentie Monsteromschrijving 2627285 MM8 01 (1560)

Nadere informatie

Verwijdering van natuurlijk organisch materiaal frac7es door anionwisseling

Verwijdering van natuurlijk organisch materiaal frac7es door anionwisseling Verwijdering van natuurlijk organisch materiaal frac7es door anionwisseling Anke Gre(e en Luuk Rietveld (TU Del(), Marco Dignum (Waternet), Emile Cornelissen (KWR) Natuurlijk organisch materiaal is een

Nadere informatie

Bodemonderzoek op de voormalige stort Brandlichterweg te Denekamp

Bodemonderzoek op de voormalige stort Brandlichterweg te Denekamp Bodemonderzoek op de voormalige stort Brandlichterweg te Denekamp 30 oktober 2009 Bodemonderzoek op de voormalige stort Brandlichterweg te Denekamp Kenmerk R001-4664010LRG-ltr-V01-NL Verantwoording Titel

Nadere informatie

Waterhergebruik in de automobielindustrie

Waterhergebruik in de automobielindustrie Volvo Cars Gent Waterhergebruik in de automobielindustrie Omgekeerde osmose in het fosfatatieproces Overzicht resultaten pilootproeven Volvo Cars Gent - Editie 2 - No part of this publication may be reproduced

Nadere informatie

12.1 Indeling volgens NEN-EN 1008

12.1 Indeling volgens NEN-EN 1008 12 Aanmaakwater 12 Aanmaakwater is een essentiële grondstof voor beton; zonder water geen hydratatie. Het is daarom belangrijk dat het aanmaakwater geen verontreinigingen bevat die: het hydratatieproces

Nadere informatie