Robèrt Smits Fractievoorzitter GroenLinks Bodegraven-Reeuwijk Februari 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Robèrt Smits Fractievoorzitter GroenLinks Bodegraven-Reeuwijk Februari 2013"

Transcriptie

1

2 I VOORWOORD Velen hebben het over duurzaamheid, maar vaak blijft het bij woorden. Zo horen en lezen we dagelijks over nieuwe initiatieven op het gebied van duurzaamheid in Nederland, maar er wordt tegelijkertijd aan nieuwe kolencentrales gewerkt. We zien hier tegengestelde bewegingen, zowel korte- als langetermijndenken en oude fossiele economie naast nieuwe duurzame economie. Dit moeten we doorbreken. Zorgen voor onze toekomst kan alleen door eenduidig samenhangende keuzes te maken richting een duurzame toekomst. Laten we beginnen met lokaal energiebeleid, als behapbaar onderdeel van de duurzame samenleving in brede zin. Op dit onderdeel zijn hier en nu resultaten nodig en mogelijk: de CO2-uitstoot in onze gemeente kan verminderd worden. Deze doelstelling, minder CO2 uitstoten, kan op twee manieren bereikt worden. 1. Het energieverbruik kan worden verminderd door efficiënter en bewuster om te gaan met energie; 2. We kunnen meer schone duurzame energie benutten. Beide krijgen aandacht in dit document en in de beoogde gemeentelijke doelstellingen. Wat het opwekken van duurzame energie betreft zijn en blijven wij voorstander van windenergie, passend in de omgeving en opgewekt dicht bij de gebruikers. Eén windmolen zou al een grote stap zijn om de doelen op het gebied van duurzame energie te realiseren. Maar we weten dat je het daarmee alleen niet redt, er is een goede mix nodig, vooral met zonne-energie. Wij bevinden ons daarbij in goed gezelschap. De VNG geeft deze combinatie ook aan in haar recente (januari 2013) analyse over decentrale duurzame elektriciteit. Zij stelt dat windenergie financieel gezien de beste optie is, maar ruimtelijke inpassingsproblemen geeft, terwijl zonne-energie meer maatschappelijk draagvlak heeft maar minder financieel rendement oplevert. Volgens de VNG ligt de mix voor de hand, is dit financieel rendabel en draagt het bij aan nieuwe lokale werkgelegenheid. Wij benadrukken als GroenLinks graag deze nieuwe groene banen als spin off van duurzaam energiebeleid. Wat de rol van de gemeente betreft gaan wij voor integraal beleid, waarbij de gemeente regisseur, stimulator en/of organisator is en samenwerkt met anderen. Wij besteden in dit document aandacht aan de samenwerking met particulieren, woningcorporaties en het bedrijfsleven, elk met hun specifieke rol op dit gebied. Zo blijkt bijvoorbeeld particulier initiatief in opmars. Op 300 plaatsen in Nederland zijn er lokale initiatieven om zelf energie te produceren. Mensen wachten niet meer op de overheid en gaan zelf op weg naar een andere samenleving. Geweldig dat gemeenschapszin en samenwerking toenemen in onze individualistische maatschappij, maar een overheid mag daarbij niet achterlopen. Zij moet met visie en daden dit soort voorlopers faciliteren en deze beweging verbreden naar grotere groepen.

3 II De gemeente Bodegraven-Reeuwijk heeft nog weinig concrete stappen gezet naar een duurzame toekomst. In de Raad zijn we tot nog toe niet verder gekomen zijn dan het voeren van discussies over een ontwerpvisie. Daarom heeft een aantal leden van de GroenLinks afdeling Bodegraven Reeuwijk de koppen bij elkaar gestoken en presenteer ik hierbij met enige trots een heus ambitieus document over Lokaal Energiebeleid. Het is niet alleen een visie, een stip op de horizon, maar het zijn ook aanbevelingen om te komen tot uitvoering: doelstellingen die haalbaar zijn, aanbevelingen die niet ingewikkeld zijn maar uitvoerbaar. Kortom, realistisch uitvoerbaar. Zin in de toekomst is de GroenLinks slogan die u al van ons kent. Vrij hiernaar is het onderwerp van dit document: Energie in de toekomst. Het geeft aan waar we naar toe willen, maar ook dat er daarvoor de nodige energie van ons gevraagd wordt. Robèrt Smits Fractievoorzitter GroenLinks Bodegraven-Reeuwijk Februari 2013

4 1 ACHTERGROND Fossiele brandstoffen (olie, gas en kolen) als energiebronnen raken op en worden duurder. Deze energiebronnen leiden door CO2 en uitstoot van andere schadelijke stoffen tot het opwarmen van de aarde en tevens tot het voortijdig sterven van mensen en milieuschade. Er zal daarom vooruitgang geboekt moeten worden op duurzame energie (zon, wind, biomassa en water). De Nederlandse overheid is zich hiervan bewust. Het huidige kabinet kiest voor een aandeel duurzame energie in 2020 van 16 procent (zie bijlage) en er zijn (inter)nationale afspraken om in 2020 in Nederland de CO2 uitstoot met 20% verminderd te hebben t.o.v GroenLinks is van mening dat deze doelstellingen minimaal ook lokaal moeten gelden. De doelstelling van de gemeente Bodegraven Reeuwijk, zoals verwoord in de ontwerp-energievisie (2011), vindt zij onder de maat. Om de doelstellingen te realiseren is een scala van samenhangende, gerichte activiteiten nodig op lokaal niveau. Bij energiebeleid geldt (helaas) dat er niet één enkelvoudige, forse maatregel voldoende is om het beoogde resultaat te bereiken. Er zijn veel maatregelen samen nodig. Het gaat dus om én - én in plaats van óf óf beleid. Er zijn dus naast energiebesparing ook initiatieven nodig op het gebied van het opwekken van duurzame energie. En op het gebied van duurzame energie zal aan meerdere schone energiebronnen tegelijk moeten worden gewerkt, zoals: wind, zon en biomassa. In Bodegraven-Reeuwijk zijn de noodzakelijke energiedoelstellingen niet te halen zonder windenergie. En GroenLinks is zich bewust van het feit dat je het met windenergie alleen ook niet redt, ook omdat dit alleen proportioneel mogelijk is in onze Groene Hart gemeente. De gemeente is niet alleen aan zet, zij zal particulieren, woningcorporaties en het bedrijfsleven een zetje in de rug moeten geven. Sterker nog: om de lokale doelstellingen te kunnen realiseren is structurele samenwerking met hen noodzakelijk. Zij zou naast de concrete doelstellingen een ambitie kunnen formuleren die alle partijen aanspreekt en inspireert tot activiteiten, zoals: Groenste bedrijvenstad in 2020 of 1000 blauwe daken in Hanteren van een lokale doelstelling, die (minimaal) op het niveau ligt van de landelijke doelstellingen, nl.: 16% aandeel duurzame energie in 2020 en 20% energiebesparing in 2020 (t.o.v. 1990); Niet uitsluiten van initiatieven op het gebied van windenergie, als bijdrage aan de realisatie van deze doelstellingen; Formuleren van een inspirerende lokale ambitie; Samenwerking van de gemeente als regisseur met particulieren, woningcorporaties en bedrijven, om deze doelstellingen en ambitie te realiseren, o.a. door bijpassende concrete afspraken (opnieuw) te maken.

5 PARTICULIEREN Particuliere huishoudens gebruiken in onze dorpen 30-35% van de totale energie, daar valt dus bij besparing veel winst te behalen. De huidige economische ontwikkelingen bieden kansen, omdat de energieprijzen van fossiele brandstoffen stijgen en de techniek van duurzame energie verbetert. Maar energiebesparing leeft nog niet erg bij het grote publiek: het gaat niet vanzelf en niet snel genoeg. De gemeente zal particulieren een zetje in de rug moeten geven, zo mogelijk samen met dorps- en wijkteams. Er is goede voorlichting nodig, online en dicht bij de mensen (bijv. met milieucoaches). Om investeringen te kunnen doen moeten particulieren goedkoop kunnen lenen. De gemeente zou dit kunnen faciliteren door een fonds hiervoor te vormen. Huurders vergen een andere aanpak dan kopers. Voor energiemaatregelen in huurhuizen is samenwerking met woningcorporaties nodig. In dit geval kan wijk voor wijk of huizenblok voor huizenblok gewerkt worden. Aanschaffen en inzetten van het softwarepakket Energie in Beeld; Interactieve kaart ontwikkelen om geschiktheid van alle daken voor het opwekken van zonne-energie online te bekijken; Uitschrijven van een energiebesparingswedstrijd i.s.m. de wijk- en dorpsteams; Actieve voorlichting aan burgers, o.a. door milieucoaches en workshops; Lokale opslagcapaciteit en transport voor lokaal opgewekte energie; Vormen van een eigen gemeentelijk fonds bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) t.b.v. een duurzaamheidslening voor particulieren zodat particuliere investeringen mogelijk worden; stimuleren van het gebruik hiervan. Toepassen en handhaven van een energieprestatie coëfficiënt (EPC) van maximaal 0.6 bij (ver)bouw van woningen, samen met de woningcorporaties en actieve burgers; actief toewerken naar 0.0 in voldoende ambtelijke capaciteit en kennis op het gebied van energiebesparing en opwekken van duurzame energie om particulieren te kunnen ondersteunen. WONINGCORPORATIES Energiezuinige huizen leiden tot grote besparingen, zowel qua energie als qua kosten voor de bewoner. Er zijn weliswaar prestatieafspraken gemaakt met Mozaïek Wonen en de Woningbouwvereniging Reeuwijk, maar deze corresponderen niet met het landelijk convenant energiebesparing dat het Rijk met de vereniging van woningcorporaties (Aedes) heeft afgesloten. Het is van groot belang dat de gemiddelde energiezuinigheid voor alle huurwoningen in 2020 energielabel B wordt. Daarnaast zullen mogelijkheden moeten worden benut om duurzame energie op te wekken via zonnepanelen, zonnecollectoren en warmte-koude-opslag. 2

6 3 Hiervoor kunnen afspraken in kwantitatieve zin worden gemaakt. Om de doelstellingen te realiseren kunnen natuurlijke momenten, zoals bij verhuizing of (ver)bouw, worden benut. Er kan wijk-voor-wijk of woonblokvoor-woonblok worden gewerkt in samenwerking met huurders. Evalueren, bijstellen en verlengen van het ambitieniveau in de prestatieafspraken met Mozaïek Wonen en Woningbouwvereniging Reeuwijk, zodanig dat deze (minimaal) in de pas gaan lopen met het landelijke convenant in de huursector. Concreet uitwerken van de doelstellingen in aantallen en maatregelen, zowel voor energiebesparing als voor het gebruik van duurzame energiedoelen. Organiseren van goed overleg tussen huurders c.q. huurverenigingen, woningcorporaties en gemeente, met name over de woonlasten na de ingreep. BEDRIJFSLEVEN Ook bedrijven blijken een zetje in de rug nodig te hebben om daadwerkelijk aan de slag te gaan met energiebesparing en energieopwekking. Daarvoor is samenwerking tussen de gemeente en het georganiseerd bedrijfsleven noodzakelijk. Er vonden de afgelopen jaren reeds twee energiebesparingsprojecten plaats in samenwerking met het bedrijfsleven. Van de ervaringen in deze projecten moet worden geleerd. Systematische aandacht voor energiebesparing bij de (her)inrichting van bedrijfsterreinen kan veel opleveren. De gemeente moet het provinciale convenant gaan vertalen in concrete afspraken. Energiebesparing als onderdeel van duurzaam ondernemen kan worden gestimuleerd, bijvoorbeeld door branchegewijze projecten en het faciliteren van initiatieven van de bedrijven zelf. Handhaving van de Wet Milieubeheer door de Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH) in opdracht van de gemeente blijft belangrijk, maar daarnaast blijkt een adviesrol van de ODMH ook zeer effectief te zijn. Tot slot moet ook hier worden onderzocht of voor grote investeringen op het gebied van energiebesparing bedrijven kunnen lenen onder aantrekkelijke voorwaarden via een fonds. Uitvoeren van het provinciale convenant op het gebied van duurzame bedrijfsterreinen, in overleg met (toekomstig) parkmanagement; Afspraken maken met het georganiseerd bedrijfsleven over energiemaatregelen per bedrijventerrein; Faciliteren van initiatieven van (kringen van) bedrijven die aan de slag willen (van onderop); Actief toezicht houden op de wettelijke verplichtingen (Wet Milieubeheer) van bedrijven; Investeren in de adviesrol van de ODMH; Onderzoeken van mogelijkheden naar meer branchegewijze energieprojecten; Onderzoek doen naar de mogelijkheden van een fonds voor investeringen, samen met het georganiseerd bedrijfsleven. In het zonnetje zetten van bedrijven die reeds bezig zijn met duurzaamheid.

7 GEMEENTE ALS ONDERNEMING GEMEENTE ALS OVERHEID 4 GroenLinks vindt dat de gemeente het goede voorbeeld moet geven. Het zal de gemeente sieren als zij van haar eigen werkorganisatie een maatschappelijk verantwoordelijke onderneming (MVO) maakt. In dit kader is niet alleen aandacht nodig voor de gebouwen van de gemeente, maar ook voor de semipublieke gebouwen. Denk aan: scholen, zorginstellingen, culturele en sportvoorzieningen. Het levert niet alleen milieuwinst op, maar ook exploitatiewinst die ten goede kan komen aan de gebruikers. De reikwijdte is nog groter als ook alle inkoop en aanbestedingen 100% duurzaam zijn, zodat in de gehele keten van leveranciers en uitvoerende organisaties energiebesparing een economisch issue wordt. Een energieplan maken en uitvoeren voor elk (semi)publiek gebouw, met concrete maatregelen op het gebied van onderhoud; Inkopen van groene stroom niet alleen voor het gemeentehuis, maar voor elk (semi)publiek gebouw; Stimuleren van gebruik van de fiets en OV voor personeel en gebruikers; Faciliteren van de komst van elektrische oplaadpunten op parkeerplaatsen bij (semi)publieke gebouwen; Aanschaffen van een schoon gemeentelijk wagenpark; 100% duurzaam inkopen. Bij de realisatie van de energiedoelstellingen en ambitie heeft volgens Groen- Links de gemeente als overheid een aantal rollen, nl. als regisseur, stimulator en organisator. De regie nemen betekent niet alleen samenwerken met derden, maar dit ook echt regisseren. Energiebesparing zal integraal moeten worden uitgevoerd, zowel qua beleid als qua organisatie. Maar de eindverantwoordelijkheid moet in portefeuille worden gegeven bij één coördinerend wethouder en goed worden belegd in de werkorganisatie. Dit vergt verandering ten opzichte van nu. Dit kan mooi nu de gemeente toch een nieuwe organisatie opbouwt. Toetsen op energiebeleid van elk bestemmings- en inrichtingsplan; Maatregelen versnellen op het gebied van energiezuiniger maken van de openbare verlichting, samen met de contractpartner Citytec, waarbij de resultaten van Reeuwijk worden benut;. Ruimte geven aan fietsers in overleg met de fietsersbond; Stimuleren van openbaar vervoer (bus en trein) in overleg met de vervoerders; Ruimhartig beleid voor het plaatsen van oplaadpunten voor elektrische auto s bij bedrijven en particulieren (vergunningen); Stimuleren van het delen van het gebruik van auto s; Energiebeleid integraal en transparant uitvoeren, maar eindverantwoorde

8 5 lijkheid geven aan een coördinerend wethouder en een coördinerend ambtenaar met voldoende specifiek budget en kennis; Benutten van de Milieuraad als adviesorgaan; Herijken van de afspraken met de Omgevingsdienst Midden Holland betreffende de uitvoering van energiebesparing. Kostenberekeningen voor energiemaatregelen niet beperken tot de investering, maar langere levensduur, lagere exploitatiekosten en minder afval ook meenemen (Total Cost of Ownership). Bevorderen van projectmatig werken, zowel intern binnen de gemeente als extern met samenwerkingspartners. Van: GroenLinks Bodegraven-Reeuwijk Verschenen: Februari 2013 Opgesteld door op dit terrein deskundige leden binnen en buiten de raadsfractie. Dit zijn onder hoofdredactie van Robèrt Smits: Esther van den Bor, Broos de Groot, Sietse de Haan en Andre Veldman. Eindredactie: Marlou Min.

1. Achtergrond en belang 9. 2. Particulieren 11 2.1. Inleiding en doelstellingen 2.2. Particulier energieverbruik 2.3.

1. Achtergrond en belang 9. 2. Particulieren 11 2.1. Inleiding en doelstellingen 2.2. Particulier energieverbruik 2.3. 0 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 2 SAMENVATTING, MET AANBEVELINGEN 4 VAN VISIE NAAR ACTIVITEITEN 9 1. Achtergrond en belang 9 2. Particulieren 11 2.1. Inleiding en doelstellingen 2.2. Particulier energieverbruik

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie 1 Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie Wij willen Betaalbare, Duurzame, Eigen Energie in Oosterhout 3 Waarom ONE Betaalbaar Duurzaam Eigen Samen Goedkoper dan de markt Winsten

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014 Stook je rijk 2014 Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector 29 Oktober 2014 Programma 19.00 uur Inloop 19.30 uur Opening en aanleiding 19.40 uur Presentatie Woonbond, Robert Willé 19.50 uur

Nadere informatie

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Inhoudsopgave. www.sgphuizen.nl 2

Inhoudsopgave. www.sgphuizen.nl 2 februari 2010 Inhoudsopgave Inleiding...3 Besparen op straatverlichting...4 Energieplus huis...4 Garantiefonds Energie...4 Mobiliteit...5 Aardgas/groen gas is dé alternatieve brandstof...5 Elektrische

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Duurzaamheid en Bedrijventerreinen Gemeente Alphen aan den Rijn

Duurzaamheid en Bedrijventerreinen Gemeente Alphen aan den Rijn 1. Welkomstwoord/opening 2. DPL als beleidsinstrument voor duurzame ontwikkeling 3. Project Duurzame bedrijventerreinen 4. Ronde Tafel Gesprekken 5. Discussie en vervolgafspraken 6. Afsluiting 7. Napraten

Nadere informatie

ROUTEKAART DUURZAAM OSS

ROUTEKAART DUURZAAM OSS ROUTEKAART DUURZAAM OSS 2025-2030 Duurzaam Oss Alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal of energieleverend in 2025 Bestaande woningen en gebouwen energiezuiniger maken Verduurzamen verkeer en vervoer

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

Practice what you preach

Practice what you preach Beste lezer, In deze nieuwsbrief staat het volgende centraal: Wat leeft er onder de medewerkers van VHL Leeuwarden & Velp als het om duurzaamheid gaat. Daarnaast is de huidige stand van zaken omtrent zonnepanelen

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade

Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade Samen energie besparen! Convenant Energiebesparing 2009-2011 - Gemeente Kerkrade 2 Voorwoord Beste mensen, voor u ligt de folder over het convenant energiebesparing 2009 2011. Dit is een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Gemeenteraad. Motie. Datum : 30 juni : ChristenUnie, CDA, Gemeentebelangen. : Duurzaamheid in Hoogeveen

Gemeenteraad. Motie. Datum : 30 juni : ChristenUnie, CDA, Gemeentebelangen. : Duurzaamheid in Hoogeveen Gemeenteraad Motie Datum : 30 juni 2016 Fractie Onderwerp : ChristenUnie, CDA, Gemeentebelangen : Duurzaamheid in Hoogeveen De raad van de gemeente Hoogeveen in vergadering bijeen op 30 juni 2016, Constateert

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken.

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken. Geacht college, raad en toehoorders, Ik wil graag beginnen met een compliment voor deze begroting, die naar het schijnt in een bijzonder korte tijd is opgesteld. En daarnaast voor de uiterst overzichtelijke

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

De Poel in het zonnetje!

De Poel in het zonnetje! Welkom op deze informatie-avond. Heeft u de presentielijst ingevuld? Huis2050 - elk gebouw naar energie-nul dia 1 Gastheer is Vecht en Omstreken Huis2050 geeft de informatie U bepaalt wat er gebeurt Huis2050

Nadere informatie

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college,

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college, Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W Datum: 16 juni 2015 Betreft: duurzaamheidslening Geacht college, Op 30 oktober 2014 is tijdens de programmabegroting 2015 een motie van het

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente 3 Doel 1: Een klimaatbestendig en energieneutraal Sliedrecht 4 Mileubeleidsplan en uitvoeringsprogramma 2010-2011 De gemeente vindt duurzaamheid

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Startbijeenkomst Energiestrategie Midden-Holland Woensdag 22 juni 2016 Workshopronde I sessie C Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) GR: samenwerking van

Nadere informatie

Realisatie energieambitie Wageningen

Realisatie energieambitie Wageningen Dr.ir. Mieke Oostra - lector Innovatieve Technologie in de Bouw - Saxion & lector Ruimtelijke Transformaties - Hanzehogeschool Realisatie energieambitie Wageningen 11 juni 2015 AMBITIE wageningen OPVALLEND

Nadere informatie

Men gebruikt steeds meer windenergie in Nederland. Er wordt steeds meer windenergie gebruikt in Nederland.

Men gebruikt steeds meer windenergie in Nederland. Er wordt steeds meer windenergie gebruikt in Nederland. Herhalingsoefeningen De sprong, thema 8 Vocabulaire Oefening 1 Vul het goede woord in. Verander de vorm als dat nodig is. Kies uit: bewegen, bijdragen aan, biologisch, duurzaam, energiebronnen, energierekening,

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Beleidsplan Drechtse Stromen 2014-2020

Beleidsplan Drechtse Stromen 2014-2020 Beleidsplan Drechtse Stromen 2014-2020 BELEIDSPLAN DRECHTSE STROMEN 2014-2020 Dordrecht, juni 2014 1. INLEIDING Drechtse Stromen is een burgerinitiatief en is actief sinds het najaar van 2012. In dit beleidsplan

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl

Energievisie Borne 22 september 2011. Michel Leermakers Linda Rutgers Twence. Co Kuip HVC. www.twence.nl Energievisie Borne 22 september 2011 Michel Leermakers Linda Rutgers Twence Co Kuip HVC Inhoud van vanochtend Gemeente Borne Visie Twence Werkwijze Energievisie Resultaten Huidige energieconsumptie Bronpotentieel

Nadere informatie

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen In de afgelopen maanden heeft de Stichting Groene Hart samen met IVAM en Grontmij hard gewerkt aan het verduurzamen van vier bedrijfsterreinen ITC, gemeente Alphen

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

AMBITIEDOCUMENT ZONNE-ENERGIE UITWERKING OMGEVINGSVISIE - GEMEENTE OPSTERLAND

AMBITIEDOCUMENT ZONNE-ENERGIE UITWERKING OMGEVINGSVISIE - GEMEENTE OPSTERLAND GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Opsterland. Nr. 25469 16 februari 2017 AMBITIEDOCUMENT ZONNE-ENERGIE UITWERKING OMGEVINGSVISIE - GEMEENTE OPSTERLAND 1.INLEIDING ZONNE-ENERGIE IN OPKOMST Het

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Gerben van Lunteren, Feike van der Zandt, Aernoud Olde, Renske den Exter, Raoul Santibanez Gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden,

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de praktijk

Elektrisch rijden in de praktijk We gaan elektrisch vooruit! Een impuls voor elektrisch vervoer in Rotterdam Elektrisch rijden in de praktijk Klimaatprobleem? Google earth januari 2009 Rotterdam Climate Initiative Als stad met wereldhaven

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, 28 oktober 2014 Auteur: E. Oudshoorn Geaccordeerd door: L.A. Droog Directeur E. Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Dat kan beter vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Dat kan beter vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/82623 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Lokale aanpak energiebesparing. Particuliere woningen

Lokale aanpak energiebesparing. Particuliere woningen Lokale aanpak energiebesparing Particuliere woningen Gertjan Brand Gernand Plaggenmars verbinder, organisator en adviseur combineert theorie en praktijk: strategie, beleid, uitvoering resultaat praktische

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID Milieu-uitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 2015 AANLEIDING Door stijgen energieprijzen en aandacht voor klimaatveranring is energiebesparing en opwekken van duurzame energie een

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Wat wordt de energiestrategie van de gemeente?

Wat wordt de energiestrategie van de gemeente? Wat wordt de energiestrategie van de gemeente? Programma raadsrotonde 17 mei 2010 Opening avond door rotondevoorzitter. Inleiding; (door Conny Huijskes; 10 minuten) - Uitleg opzet avond /in het begin toelichten

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Energie en Co2 reductie voor Rijks en gemeentelijke monumenten.

Energie en Co2 reductie voor Rijks en gemeentelijke monumenten. Energie en Co2 reductie voor Rijks en gemeentelijke monumenten. Energiebesparing en duurzaamheid, wie heeft het er niet over. In Nederland willen we vaak vooroplopen en bij de top drie in de wereld horen,

Nadere informatie

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd RAADSVOORSTEL Onderwerp : Pilot energieaanpak woningen Raadsvergadering : 2 december 2009 Politieke markt d.d.: - Agendapunt : 6 Portef.houder : wethouder Berkelder Voorstelnummer : 236649 BenW-besluit

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid"

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid" Inleiding! Wat zijn de plannen van de politieke partijen op gebied van duurzaamheid en wat betekent het voor de bouw?" Dit document zet de verschillende

Nadere informatie

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst

Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Klimaatcompensatie investeren in een schone toekomst Van warme douche, autorit en vliegvakantie tot het verwarmen van ons huis: alles wat we in ons dagelijks leven doen, leidt tot uitstoot van broeikasgassen.

Nadere informatie

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016 Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 1 1 Inleiding Op 18 februari 2015 heeft Provinciale Staten van Fryslân het beleidsstuk

Nadere informatie

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen.

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen De maatregelen verdienen zichzelf terug. Daar valt met de huidige lage rentestand niet tegenop te sparen. aldus Henk Brouwer (VVE Beheerder) van

Nadere informatie

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen

Masterclass IV. Energie op bedrijventerreinen Masterclass IV Energie op bedrijventerreinen Programma Tijd Onderwerp Wie 16.00 Welkom Aleida van den Akker / Margreet Verwaal (Provincie Zuid-Holland) 16.05 Context en urgentie Wiebe Brandsma (Provincie

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Raadsnotitie. Bijlagen

Raadsnotitie. Bijlagen Raadsnotitie GEMEENTEBESTUUR onderwerp Energiestrategie Venlo Beesel Venray team ROSEB Rn nummer 2013 1 collegevergadering d.d. raadsvergadering 11 december 2012 d.d. 23 januari 2013 programma Veelzijdige

Nadere informatie

Energie besparen met uw huurders

Energie besparen met uw huurders Energie besparen met uw huurders Mijn e-loket helpt u: uw energiebeleid te communiceren energielabels inzichtelijk te maken CO2 uitstoot met uw huurder te verminderen Mijn e-loket helpt uw huurders: bewust

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011 Workshop J De kracht van een klimaatfonds 05 april 2011 Presentatie Ad Phernambucq Zeeuws Klimaatfonds: Klimaatneutraal met Zeeuwse Projecten Nationaal Energie- en klimaatbeleid Doelstelling: Duurzame

Nadere informatie

Hoe denken Schiedammers over bepaalde duurzame maatregelen en in hoeverre dragen zij zelf bij aan een duurzaam Schiedam?

Hoe denken Schiedammers over bepaalde duurzame maatregelen en in hoeverre dragen zij zelf bij aan een duurzaam Schiedam? Hoe denken Schiedammers over bepaalde duurzame maatregelen en in hoeverre dragen zij zelf bij aan een duurzaam Schiedam? Kenniscentrum MVS november 2015 oud papier gescheiden aanbieden textiel gescheiden

Nadere informatie

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Een 10 puntenplan voor gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Doet uw gemeente voldoende aan het klimaatprobleem? Iedere aanpak van het klimaatprobleem begint lokaal. Internationaal

Nadere informatie

Wie wind niet durft, verliest!

Wie wind niet durft, verliest! Wie wind niet durft, verliest! Onderzoek naar de (on)haalbaarheid van de doelstellingen van de gemeente Hellendoorn op het gebied van duurzame energie en CO2-reductie met en zonder windmolens 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Aanvulling revolverend fonds Duurzaamheidslening

RAADSVOORSTEL. TITEL Aanvulling revolverend fonds Duurzaamheidslening Gemeente Amersfoort RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4311288 Aan : Gemeenteraad Datum : 7 februari 2013 Portefeuillehouder : Wethouder P. van den Berg Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

ROMS interieur & display makers

ROMS interieur & display makers Gespreksverslag januari 2013 Duurzaamheid ROMS interieur & display makers Waarderveldseweg 97 Dhr. O. Meijer 023-5347284 oscar@roms.nl Rinco Bakker 06 532 95 684 energiecoach@parkmanagement.nl Aanleiding:

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec)

Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec) Milieubarometerrapport 2014 (2014 mei t/m dec) DZyzzion Milieubarometer - 2014 (2014 mei t/m dec) DZyzzion Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar

Nadere informatie

De strijd voor energiebesparing en vermindering van CO 2 -uitstoot:

De strijd voor energiebesparing en vermindering van CO 2 -uitstoot: Energiebesparing bij de Gemeente Heusden: plan van aanpak Datum: 26 mei 2016 Status: versie 2, definitief De strijd voor energiebesparing en vermindering van CO 2 -uitstoot: De gemeente geeft het voorbeeld,

Nadere informatie

Energiebesparing in de Leidse huursector

Energiebesparing in de Leidse huursector - Leiden - 2014 Rondetafel 26 juni Energiebesparing in de Leidse huursector Bert Bakker StookjerijkTrofee 2014 prijsuitreiking op slotbijeenkomst do avond 20 november te Utrecht Energieprestaties 2013

Nadere informatie

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030 Terugblik en vooruitblik Donderdag 4 juni 2015 WELKOM! ACHTERGROND VAN DEZE AVOND Samenwerking van diverse

Nadere informatie

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE)

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Peter Nuijten Mob: 06-22811585 E-mail: peter.nuijten@hotmail.nl 1 Concept Energie coöperatie

Nadere informatie

Vragenlijst met scores in procenten

Vragenlijst met scores in procenten Vragenlijst met scores in procenten Het percentage tussen haakjes is het aandeel respondenten dat de vraag heeft beantwoord. De gemeente Amersfoort wil als stad in 2030 CO2-neutraal te zijn. Dit betekent

Nadere informatie

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18%

Onderverdeeld naar sector bedraagt het energieverbruik procentueel: 32% 18% Aan: gemeenteraad Van: B&W Datum: 9 november 2009 Betreft: Motie 134 "Meetbare stappen Duurzame Energie" In de raadsvergadering van 22 april 2009 is naar aanleiding van het onderwerp Duurzaamheidsplan

Nadere informatie

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014 Energiecafé BECO 16 Oktober 2014 Programma Welkom Introductie Presentatie Voorzitter BECO Peer Verkuijlen Waarom BECO? Gemeente Bernheze wethouder Wijdeven Energiemarkt in beweging DE Unie Rense van Dijk

Nadere informatie