Partner in duurzaamheidsvraagstukken. ModuPark. Modulaire parkeeroplossingen met toekomst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Partner in duurzaamheidsvraagstukken. ModuPark. Modulaire parkeeroplossingen met toekomst"

Transcriptie

1 ModuPark Modulaire parkeeroplossingen met toekomst

2 1 INLEIDING 3 2 DUURZAAM DOOR FLEXIBEL EN DEMONTABEL BOUWEN VERPLAATSBAAR & UITBREIDBAAR DESIGN EN RE-USE 8 3 VERMINDERING VAN DE MILIEUEFFECTEN TIJDENS EXPLOITATIE INLEIDING ALGEMENE UITGANGSPUNTEN: 10 4 GEANALYSEERDE OPTIES EFFICIËNTE VERLICHTING Uitgangspunten: Aanbeveling: ELEKTRICITEIT OPWEKKING DOOR ZONNECELLEN (PV) Uitgangspunten: Aanbevelingen: DE KLEINSCHALIGE WINDMOLENS Uitgangspunten: Aanbeveling: THERMISCHE ENERGIE OPWEKKEN DOOR ZONNECOLLECTORREN Uitgangspunten: Aanbevelingen: OPLAADPUNTEN VOOR ELEKTRISCH AANGEDREVEN AUTO S 18 6 COMPENSATIE VAN DE CO2 EMISSIES 19 BIJLAGE 1 20 Efficient Lighting: 20 BIJLAGE 2 21 Optie 1: excl. gebruik SDE subsidie 21 Optie 1: incl. gebruik SDE subsidie 22 Optie 2: excl. gebruik SDE subsidie 23 Optie 2: incl. gebruik SDE subsidie 24 BIJLAGE 3 25 Swift Turbine: 25 Energy Ball: 26 QR5: 27 ONZE CONTACTGEGEVENS 28 2

3 1 Inleiding In dit rapport zal het duurzame karakter van een product ontwikkeld vanuit Ballast-Nedam de ModuPark worden behandeld. De ModuPark is een parkeergarage die wordt gebouwd met oog voor mens en milieu, vanaf de eerste schets tot en met sloop. ModuPark is een uniek concept dat zowel voor overheid als particuliere instanties een duurzame oplossing biedt voor haar parkeerprobleem. De grote toename van het gebruik van motorvoertuigen in de laatste decennia heeft er voor gezorgd dat de aanwezigheid van parkeerplaatsoplossingen een belangrijke voorwaarde is voor bijna elke nieuwbouw, onafhankelijk van de vorm en het gebruik hiervan. Traditionele parkeergarages zijn vaak energie- en materiaalintensieve constructies die als het gevolg van veranderingen in behoefte vaak gesloopt moeten worden voordat hun geplande levensduur verstreken is, wat resulteert in een aanzienlijke hoeveelheid afval. Om dit probleem te vermijden, heeft Ballast Nedam een modulaire parkeergarage ontwikkeld die kan worden gedemonteerd en verplaatst als het haar functie op een bepaalde locatie verliest. Dit concept heet de ModuPark. De ModuPark bestaat uit een skelet van staalprofielen, waar vervolgens prefab betonnen vloerdelen tussen worden gemonteerd. De garage heeft maximaal 4 verdiepingen van één tot vier niveaus. Door heel Nederland zijn reeds verschillende van deze modulaire parkeerplaatsen gebouwd. De gehele modulaire constructie bestaat uit standaard maten en elementen, hierdoor is het ontwerp zeer flexibel. De Modupark kan bijna in elke vorm en grootte worden uitgevoerd. In vergelijking met traditionele parkeergarages heeft het modulaire karakter van de ModuPark verder als voordeel dat de bouwtijd aanzienlijk korter is. Zo kan een ModuPark parkeergarage worden voltooid in minder dan 3 maanden. Ook is het gewicht aanzienlijk minder, omdat er een lichte staalconstructie gebruikt wordt resulteert dit in een goedkopere fundering. Hiermee is de ModuPark, zowel van tijdelijke als permanente parkeer toepassing, een zeer duurzame oplossing. 3

4 2 Duurzaam door flexibel en demontabel bouwen De laatste jaren heeft flexibel en demontabel bouwen vanuit een duurzaamheids gedachte een grote ontwikkeling doorgemaakt, terwijl de kwaliteit op zowel technisch en esthetisch vlak als de levensduur van een modulaire parkeergarage vergelijkbaar is gebleven met de bouw van traditionele bovengrondse parkeergarage. Figuur 1 Detailaansluiting van staalconstructie en prefab vloerelementen Figuur 2 Bouwproces ModuPark garage 2.1 Verplaatsbaar & Uitbreidbaar Veranderende wensen en eisen van onze opdrachtgevers leiden steeds vaker tot verkorten van de gebruiksperiode van een parkeergarage. Dit zorgt ervoor dat de garage aangepast of gesloopt moet worden, wat weer leidt tot een grotere belasting voor ons leefmilieu en omgeving. Het bouwsysteem van de ModuPark maakt het mogelijk om een grote flexibiliteit in het ontwerp in te bouwen. Hierdoor kan de garage zich aanpassen aan mogelijke krimp, groei, veranderende eisen en demografische ontwikkelingen. De garages kunnen als nodig verplaatst worden en elders worden opgebouwd. 4

5 De volgende paragraaf is een CO 2 inventarisatie van het toegepaste materiaal voor de ModuPark ten opzichte van een traditioneel gebouwde parkeergarage. Onderstaande uitgangspunten dienen als basis voor het vergelijk. De maatvoering is gebaseerd op een gemiddelde parkeergarage bestaande uit 3 verdiepingen waar ca. 350 auto s kunnen parkeren. Eén van de ModuPark garages die reeds gebouw is heeft dezelfde afmetingen, dit zorgt ervoor dat de resultaten accuraat en onderbouwd zijn. Voor een traditionele parkeergarage wordt uitgegaan van een geschatte hoeveelheid materiaal gebaseerd op standaard afmetingen voor kolommen, verdiepingshoogte, fundatie, vloerafmetingen ed. Het Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie (NIBE) is gehanteerd om de emissies van de toegepaste materialen te berekenen. Het instituut heeft diverse studies gedaan om zo over alle levensfasen te kunnen onderbouwen. De fasen worden verdeeld in: grondstoffase, productiefase, constructiefase, gebruiksfase en sloop/afvalfase. De hoeveelheid brandstof die nodig is om het materiaal van werkplaats naar bouwplaats/assemblageplaats is in de onderbouwing ook meegenomen, daarnaast is ook het benodigde brandstof welke tijdens de uitvoeringsfase nodig is meegenomen. Als gebruiksfase van de ModuPark beëindigd kan deze afgebroken worden en elders opnieuw worden opgebouwd. Hergebruik van de ModuPark zorgt voor een verdere reductie van CO2 emissies t.o.v. nieuwbouw parkeergarage. De emissie die nog overblijven gelden alleen voor transport en (de-)montage. 5

6 De grafieken geven, vanuit een levenscyclusperspectief, de vergelijking weer van de duurzaamheidimpact tussen de ModuPark en een parkeergarage die op de traditionele manier is gebouwd. Het beperkt zich tot de belangrijkste gebruikte constructie materialen voor de bouw van dergelijke parkeergarages, zijnde betonfundatie (prefab en in-situ gestort), stalen frames, het transport en de mankracht nodig om het gebouw te plaatsen. Aspecten die tijdens de exploitatie aan de orde komen, zoals o.a. stroomvoorziening en verlichting zijn hierin niet meegenomen. Grafiek 1 Vergelijking CO 2-emmisie Traditioneel en ModuPark per fase bouwproces De grafieken geven een vergelijking van de CO 2 -emissie van een traditioneel en modulair te bouwen parkeergarage weer. De vergelijking is geënt op een parkeergarage met ruimte voor 350 auto's, verdeeld over drie verdiepingen. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op de milieu-indeling van producten zoals gepubliceerd door NIBE (Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Ecologie). In grafiek 1 wordt de CO 2 -emissie over de 2 bouwwijze per fase vergeleken, de fase betreft productie, de bouw en de verwijdering van alle materialen. Grafiek 2 de totale CO 2 -emissie weer over het bouwproces, wat leidt tot een halvering van CO 2 -emissies van de ModuPark t.o.v. een traditioneel gebouwde parkeergarage. 6

7 Grafiek 2 Vergelijking van totale CO 2-emissie beide bouwsystemen Figuur 3 ModuPark in de omgeving 7

8 2.2 Design en Re-use Ten opzichte van een traditionele parkeergarage zal de hoeveelheid bouw-en sloopafval tot een minimum beperkt zijn. Daarnaast brengt de verplaatsbaarheid en het verlengen van de levensduur van de ModuPark nieuwe mogelijkheden van duurzaam bouwen. Dit kan voor opdrachtgevers in een tijd dat duurzaamheid een hot topic is een doorslaggevende factor zijn om voor een ModuPark te kiezen. In het geval van de ModuPark zijn het niet alleen het materiaal wat hergebruikt wordt maar ook de gehele constructie. Dit voorkomt de noodzaak voor productie van nieuw materiaal. Dat leidt tot aanzienlijke besparing van hoeveelheid grondstoffen en energie voor de productie ervan. Als een parkeergarage niet langer nodig is, (meestal na maximaal 25 tot 30 jaar) is er alleen nog energie nodig om de gehele constructie te demonteren, te vervoeren en weer op te bouwen. De grafieken geven een vergelijking van de CO 2-emmisie van de ModuPark en het hergebruik van dit systeem weer. Grafiek 3 geeft de vergelijking over de CO 2-emissies van de ModuPark en het hergebruik van dit systeem per fase weer. Wanneer de elementen van een ModuPark worden hergebruikt is de totale CO2-emissie gerelateerd aan de materialen verlaagd met ongeveer 75%, dit wordt weergegeven in grafiek 4. Grafiek 3 Vergelijking ModuPark en hergebruik ModuPark per fasen 8

9 Grafiek 4 vergelijking van de totale CO 2-emissies ModuPark en hergebruik ModuPark Door het efficiënte gebruik van materialen resulteert dit in een parkeerplaats met bijna de helft van de nadelige milieueffecten dan bij een conventionele parkeergarage. In vergelijking met het bouwen van een nieuwe parking op de traditionele manier, zou dit neerkomen op meer dan ton vermeden CO2-uitstoot (zie grafiek 5), welk overeenkomt met de uitstoot van 10 gemiddelde dieselauto s die 24 keer de Aarde rond rijden. Op het gebied van duurzaamheid past het ModuPark geheel in de ambitie van Ballast Nedam betreft het realiseren van duurzaam vastgoed. Door vanaf de werkplaats het hoogwaardige prefab elementen op de bouwplaats te laten komen is de bouwplaats alleen nog maar een assemblageplaats. De bouwplaats is hierdoor zo efficiënt mogelijk in te richten. Verder resulteert het ModuPark systeem in een reductie van verkeersbewegingen van- en naar de bouwplaats. Grafiek 5 Vergelijking van de totale CO 2-emissies over de 3 geanalyseerde opties 9

10 3 Vermindering van de milieueffecten tijdens exploitatie 3.1 Inleiding In aanvulling op de reeds genoemde voordelen van een modulaire parkeer garage, kunnen verdere emissiereducties worden gerealiseerd in de exploitatiefase door milieuvriendelijke opties te implementeren die zelfs ook een deel van de emissies die vrijkomen tijdens de bouwfase kunnen compenseren, of op een of andere manier verbeteren van de omgeving en het landschap. Dergelijke kenmerken kunnen zijn: Energie efficiënte verlichting, opwekken van energie d.m.v. zon-pv en/of zonnewarmte, opwekken van energie d.m.v. kleine windturbines, laadstations voor elektrische auto's, etc. 3.2 Algemene uitgangspunten: Voor alle technieken geld teen minimale levensduur van 25 jaar. In de analyse wordt een schatting van 2% jaarlijkse verhoging van de elektriciteitsprijs aangehouden, met een basisbedrag van /kwh. De elektriciteit die aan het net wordt terug geleverd, de aan het net geleverde elektriciteit zal vergoed worden met de huidige prijs voor elektriciteit op dat moment. Een emissiefactor van 0.615g CO 2/kWh wordt aangehouden voor de gemiddelde Nederlandse elektriciteit. Een discontovoet van 3% wordt aangehouden, evenals een lineaire waardevermindering. 10

11 4 Geanalyseerde opties 4.1 Efficiënte verlichting De parkeergarage dient voor de veiligheid voldoende helder verlicht te zijn. Het energieverbruik van de lichtbronnen is ten opzichte van de toegepaste lichtbronnen in een ModuPark makkelijk te reduceren door aanwezigheidsdetectie op te nemen en energiezuinige lichtbronnen op te nemen. Daarnaast kan men denken aan vervanging van de verlichting voor energie efficiënte, fluorescente opties Uitgangspunten: Gebaseerd op de reeds verkregen informatie, zijner 256 lampen nodig om de gehele parkeergarage te verlichten. De lampen zijn afgestemd voor een dagelijks gemiddelde van 12 uren, 365 dagen in het jaar, en totaal verbruik van uren per jaar. Elke lamp heeft een verbruik van 70W en een levensduur van branduren en kost ca. 35,= (ref. Philips tl-d Super 80) Een meer energie efficiëntere lamp (geen LED technologie) verbruikt 58W en een levensduur van branduren met een kostprijs van 43,=. (ref. Philips tl-d Xtreme) Een LED verlichtingssysteem geschikt voor parking functies heft een verbruik vasn 30W met een levensduur van branduren met een kostprijs van 350,=. (ref. Philips Pacific LED WT460C) 11

12 4.1.2 Aanbeveling: In dit rapport worden 2 opties van energie efficiënte verlichting verder uitgewerkt. De eerste optie bestaat uit efficiënte TL-D verlichting en de tweede optie omschrijft het LED systeem. Voor beide opties wordt uitgegaan van een levensduur van 25 jaar, voor beide toepassing geldt een aan zienlijke reductie op de CO2 uitstoot. De vervanging van de verlichting voor een energie efficiënte, fluorescente optie (zoals Philips tl-d Xtreme) wordt meer geadviseerd. Gezien zijn lange levensduur, moeten de energie efficiënte lampen minder worden vervangen tijdens de gebruiksfase van een parkeergarage, welke de investeringskosten meer dan 40% lager maakt. Bovendien geeft het een verminderingen van ongeveer 20% op het energieverbruik een aanzienlijke besparingen in de elektriciteitskosten, die meer dan ,= over het de gebruiksfase van het project bedragen. Een uiteindelijke energie besparing over een levensduur van een project zal neerkomen op zo n ,=. In een situatie waar LED verlichting wordt toegepast zal een verdere reductie op energieverbruik mogelijk zijn, echter is de aanschaf van deze verlichting 2,5 keer hoger dan traditionele verlichting (70W) toegepast in parkeergarages. Echter kan tijdens de exploitatie fase het energieverbruik drastisch worden verminderd t.o.v. traditionele toepassingen, zal kan een reductie van kosten van 57% worden bereikt. De totale besparingen die de aanvankelijk hogere investering en het lagere energieverbruik leidt tot een opbrengst van meer dan ,=. Figuur 4 Energiezuinige LED verlichting Figuur 6 Energiezuinige TL-D verlichting 12

13 4.2 Elektriciteit opwekking door Zonnecellen (PV) Uitgangspunten: Voor het energieverbruik wordt energie efficiënte verlichting aangehouden met een elektriciteitsvraag van kwh per jaar. De PV zonnepanelen hebben een geschatte opbrengst van 210Wp. De gemiddelde zon instraling bedraagt 850 uur per jaar. De panelen hebben een levensduur van 25 jaar, met een efficienctieverlies van 0.8% per jaar. De panelen bezetten een oppervlak van 3 m 2 per paneel. De panelen hebben een daadwerkelijk oppervlak van ongeveer 1.5 m 2, in deze analyse wordt gerekend met het dubbele oppervlak om de optimale opbrengst te krijgen hierdoor houden we geen rekening met schaduw als belemmenrende factor. Voor de paneelkosten worden uitgegaan van 3,=per Wp. Gezien ModuPark geen dak heeft om de panelen te installeren, worden de hogere installatiekosten van 2,=/Wp verondersteld dit omdat de constructie aangepast dient te worden voor montage van PV panelen. Verder dient er rekening gehouden te worden met de constructie gezien er extra gewicht aan gevel of op dak zal worden aangebracht. De kosten voor het onderhoud zullen 1% van de investeringskosten per jaar bedragen. Een discontovoet van 3% wordt aangehouden, evenals een lineaire waardevermindering. Een prijs voor elk kwh dat aan het net geleverd wordt, staat gelijk aan de prijs van de elektriciteit dat geleverd wordt. Geen feed-in tarieven of subsidies voor productie worden overwogen. Wanneer SDE subsidie wordt overwogen, betekend dit extra inkomsten à 0.249/kWh dat aan het net geleverd wordt Aanbevelingen: De elektriciteitsproductie doormiddel van zon-pv is nog niet financieel voordelig zonder enig soort subsidies. Enerzijds, is het een goede manier om elektriciteit op plaats voor eigen gebruik te op te wekken, als er genoeg PV panelen worden geplaatst. Daarnaast zullen de CO2 emissies tijdens de bouwfase door het leveren van elektriciteit aan het net worden vermeden ter compensatie van elektriciteitsproductie opgewekt met fossiele brandstoffen. 13

14 Twee opties worden voor gelegd: 1) genoeg PV panelen installeren en daarmee de elektriciteitsvraag in te vullen of 2) zoveel mogelijk PV panelen installeren, en daarmee de gehele parkeergarage te bekleden met panelen. Optie 1: Hiervoor is een investering van ca ,= noodzakelijk om de benodigde 348 stuks PV panelen te monteren. Aangezien bijna geen elektriciteit aan het net wordt geleverd, verbetert het verkrijgen van een subsidie niet de financiële prestaties van het project en na 25 jaar van leven is de netto contante waarde (NCW) met of zonder subsidie meer dan ,=. Het is ook duidelijk dat tijdens de bouwfase geen CO2 emissies worden gecompenseerd. Optie2: De gehele buiten constructie van de ModuPark met PV panelen behandelen. Hierdoor zal de extra opgewekte elektriciteit bijna 80% van de CO 2 emissies over het toegepaste materiaal en de bouwfase compenseren. Dit kan worden bereikt door 756 PV panelen te plaatsen, de initiële investeringskosten hierover bedragen zo n ,=. Voor het geval dat een subsidie SDE aan het project wordt verleend, kan een NCW over een levensduur van 25 jaar van ,= worden bereikt, terwijl een negatieve NCW van ,= ontstaat over een investering zonder gebruikt van subsidie. To cover demand To cover area With SDE Without SDE With SDE Without SDE Initial investment NPV Total CO2 avoided kg CO Percentage of demand covered % 100% 100% 100% 100% Percentage of construction offsetted % 0% 0% 79% 79% Tabel 1 Figuur 7 zon-pv opstelling (opwekking elketriciteit) 14

15 4.3 De kleinschalige Windmolens Uitgangspunten: Drie verschillende modellen beproefde windturbines zijn geanalyseerd. De Swift met een opgesteld vermogen van 1.5 kw, de Energy Ball met een vermogen van100 W en de met een vermogen van 4.2 kw. De belastingduurkromme zijn afkomstig van de fabrikanten en zijn gebaseerd op de volgende windsnelheden: voor de Swift geldt een opbrengt van kwh/jaar bij een windsnelheid van 5m/s, voor de Energy Ball geld teen opbrengst van 200 kwh/jaar en voor de QR5 geldt een opbrengt van kwh/jaar. De prijzen van de turbines variëren in de verschillende rapporten, die kleinschalige windturbines beschrijven, van 8.400,= voor de Swift, 4.300,= voor de Energy Ball tot ,= voor de QR5. De prijzen zijn incl. montage en installatiekosten). De turbines zijn in alle gevallen berekend op basis van initiële kosten. Als een investering van ca ,= word aangehouden, leidt dit tot een mogelijke toepassing van 5 stuks Swift turbines, 11 stuks Energy Balls of 1 stuk QR5 om te installeren. Figuur 8 3 type kleinschalige windmolens (van link naar recht: energy ball, swift, QR5) 15

16 4.3.2 Aanbeveling: Aangezien geen subsidies voor deze technologie werden overwogen, is in geen van de toe te passen technieken een initiële investering over een levensduur van 25 jaar terug te verdienen. In termen van de elektriciteitsproductie komt de Swift als beste turbine naar voren, deze kan 3% van de elektriciteitsvraag opwekken, en bespaard meer dan kg CO2 over een levensduur van 25 jaar. Swift Energy Ball QR5 Number of turbines Initial investment NPV Total CO2 avoided kg CO Percentage of demand covered % 3% 3% 13% Percentage of construction offsetted % 0% 0% Tabel 2 0% 16

17 4.4 Thermische energie opwekken door zonnecollectorren Uitgangspunten: Gezien ModuPark een open gebouw is, is er geen verwarming nodig. Indien de gebouwde omgeving om de parkeergarage een warmtevraag heeft, kan de parkeergarage gezien de omvang goed dienen om warmte te leveren aan woon-, commerciële en/of industriële functies waar warmte aan geleverd kan worden. Deze systemen kunnen water met een temperatuur tussen 35 C en 60 C leveren, dit is voldoende om een laag temperatuur verwarmingssysteem te voorzien van warmte. Een systeem uit 12 panelen met 18 vacuümbuizen bestaan elk, en een de opslagboiler die van L, met al zijn componenten kosten dit systeem ongeveer ,= en zal een oppervlak van ca. 40m 2 innemen. De kosten voor een dergelijke installatie nog hoger uitpakken, gezien ModuPark geen dakconstructie heeft dat een standaardinstallatie van deze panelen kon toestaan Aanbevelingen: Indien een parkeergarage in een omgeving gesitueerd zal worden waar ere en warmtevraag is, kan de ModuPark naast het oplossen van een parkeerprobleem ook dienst verlenen om warmte aan naast gelegen gebouwen te leveren. Het leveren van warm water d.m.v. collectoren kon de gemeenten of industrieën aanmoedigen om warm waterproductie opgewekt door fossiele brandstoffen te branden te reduceren, wat weer leidt tot het vermijden van CO2 emissies. Figuur 8 zonnecollector opstelling (opwekking warmte) 17

18 4.5 Oplaadpunten voor elektrisch aangedreven auto s In 2020 wil ons kabinet één miljoen elektrische auto s in Nederland hebben rijden. Hiervoor dient als randvoorwaarden worden gesteld dat er een goede infrastructuur met oplaadpunten word gerealiseerd. Het ModuPark kan hier een belangrijk in gaan spelen. In combinatie met een duurzame parkeergarage als ModuPark ontstaat op deze manier een duurzame keten van parkeren en rijden. Om het duurzaamheidbeeld van ModuPark te verbeteren is een van de maatregels het opnemen van elektrische laadpunten voor elektrische/hybride auto's. Deze zouden in de daarvoor bestemde ruimten kunnen worden geplaatst (d.w.z. dicht bij de uitgangen) om het gebruik van schoon vervoer te bevorderen. Het voorzien van laadpunten is zeker een advies gezien er steeds meer elektrische auto s rondrijden. Bovendien is het aantrekkelijk om deze systemen te implementeren als men batterijen voor een vrije of voor lagere prijs te laden, hierdoor sta je garant voor een zekere bezetting. Figuur 9 Elektrische oplaadpunten voor voertuigen 18

19 6 Compensatie van de CO2 emissies Doelstelling van de ModuPark is volledig CO2-neutraal te zijn, door het toepassen van mogelijke verduurzamingmaatregels kan dit niet doel bereikt worden. De resterende emissies worden gecompenseerd door CO2 certificaat te kopen. Één CO2 certificaat bedraagt één gereduceerde ton CO2, door dit soort certificaten te kopen zal een project dat duurzame energie of bosbouw impliceert (ergens in de wereld) worden gefinancierd. In deze projecten zal getracht worden duurzame energie voor fossiele brandstof als schone(groene) energie te vervangen. Voorbeelden zijn: landbouwbedrijven draaiend op windenergie, waterkracht en zonne-energie. Sommige projecten concentreren zich ook in de vermindering van methaanemissies, specifiek gericht op biocomposting en biogasproductie. Het aanplanten van nieuwe bossen leidt tot herstel van planten en bomen als manier om CO2 in de atmosfeer te absorberen. Om de hoeveelheden CO2 in de atmosfeer effectief te verminderen, dienen al deze projecten te voldoen aan strenge kwaliteitscriteria, zoals de Voluntary Carbon Standard (VCS), the Gold Standard (GS), de Normen voor the Climate, Community and Biodiversity Standards (CCB) en Normen voor de Schone duurzame energie technieken (CDM). Om klimaatveranderingen tegen te gaan, leveren deze projecten een positieve bijdrage aan de lokale bevolking op het gebied van werkgelegenheid, toegang tot energie, verbetering van levensomstandigheden, verbetering van gezondheid, armoedestrijd en ook overdracht van kennis en technologieën. De kosten voor deze certificaten variëren per project maar zijn gemiddelde tussen 9,= en 13,= per elke gecompenseerde ton CO2. 19

20 Bijlage 1 Efficient Lighting: 20

21 Bijlage 2 Optie 1: excl. gebruik SDE subsidie 21

22 Optie 1: incl. gebruik SDE subsidie 22

23 Optie 2: excl. gebruik SDE subsidie 23

24 Optie 2: incl. gebruik SDE subsidie 24

25 Bijlage 3 Swift Turbine: 25

26 Energy Ball: 26

27 QR5: 27

28 Onze contactgegevens Ballast-Nedam Sustainability Services Ringwade LM Nieuwegein T (030) F (030) E Ballast-Nedam ModuPark vof Ringwade LM Nieuwegein T (030) M (06) E

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

Wie wind niet durft, verliest!

Wie wind niet durft, verliest! Wie wind niet durft, verliest! Onderzoek naar de (on)haalbaarheid van de doelstellingen van de gemeente Hellendoorn op het gebied van duurzame energie en CO2-reductie met en zonder windmolens 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

EnergyCarport. Greenteq Energiebesparende Systemen

EnergyCarport. Greenteq Energiebesparende Systemen EnergyCarport Greenteq Solutionsbv. A. Torenlaan10 3851NR Ermelo T.0341-842709 I. www.greenteqsolutions.com E.info@greenteqsolutions.com EnergyCarport Deze geheel nieuwe carport heeft een dakconstructie

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Tweede halfjaar 2013

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Tweede halfjaar 2013 Voortgangsrapportage Scope 1 en 2 CO2 emissies Tweede halfjaar 2013 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 04-12-2013 F. Wuts Draft 0.2 1-2-2014 F. Wuts Aanpassing naar aanleiding van Audit

Nadere informatie

MEI Westerkwartier 4 april 2011

MEI Westerkwartier 4 april 2011 Duurzame Energie veranderingen in de markt van Photo Voltaische systemen (PV) MEI Westerkwartier 4 april 2011 Frans Debets Duurzame energie 4 redenen om het te ontwikkelen 1. Klimaatbeleid, CO2 reductie

Nadere informatie

JERTS-studie rond kleine en middelgrote windturbines

JERTS-studie rond kleine en middelgrote windturbines Openbreken van de markt voor kleine en middelgrote windturbines JERTS-studie rond kleine en middelgrote windturbines JERTS-studie rond KMWT Ruimtelijke verdeling van de gemiddelde windsnelheid Schatting

Nadere informatie

edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017

edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017 1 edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017 2 Inleiding Voor u ligt het de evaluatie van het Duurzaamheidsuitvoeringsplan 2016: het edup

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

foto : Project voorbeeld Straat Postcode /plaats Opdrachtgever Telefoon Contactpersoon Agent Rapport Behandeld door Sterk.co

foto : Project voorbeeld Straat Postcode /plaats Opdrachtgever Telefoon Contactpersoon Agent Rapport Behandeld door Sterk.co foto Project Straat Postode /plaats Opdrachtgever Straat Postcode /plaats Telefoon Contactpersoon Telefoon Agent Rapport Behandeld door Telefoon Sterk.co Rekenmodule basis gegevens Project nr Inhoud M3

Nadere informatie

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum

Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN. Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum Fire Seminar 2015 Kingspan Group Tiel DUURZAAM BOUWEN Hoe doen we dat ook alweer? Gert Jan van Beijnum 1 1 Relevantie voor de bouwsector Bouwactiviteiten en gebouwen hebben een aanzienlijk aandeel in milieulast

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting MKBA Windenergie Lage Weide Delft, april 2013 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M.J. (Marnix) Koopman Inleiding Het Utrechtse College en de Gemeenteraad zetten in op de ambitie

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2014, Vito, januari 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2014 bedraagt 5,7 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN 4 juli 2007 19:11 uur Blz. 1 / 8 cursus Luc Volders - 2-7-2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: FB Projectgegevens: testpand 1234AB Software: EPA-W Kernel 1.09 07-06-2007 Vabi Software

Nadere informatie

Praktijknetwerk Stal vol Energie 23 maart 2012. Jan Onne Bosman

Praktijknetwerk Stal vol Energie 23 maart 2012. Jan Onne Bosman Praktijknetwerk Stal vol Energie 23 maart 2012 Jan Onne Bosman Programma Warmte uit de composteringsstal Elektriciteit van het dak Composteringsstal en warmte aanbod Temperatuur in composteringsstal 50

Nadere informatie

In het hol van de leeuw?

In het hol van de leeuw? In het hol van de leeuw? Ing. Ruud Brunst Manager Applications 5-10-2016 remeha.nl We horen vaak Gas raakt op of fosiele brandstoffen worden schaars maar is dat wel zo? remeha.nl Gas zal nog lang beschikbaar

Nadere informatie

Ketenanalyse stalen kozijnen in project "Mauritshuis"

Ketenanalyse stalen kozijnen in project Mauritshuis Ketenanalyse stalen kozijnen in project "Mauritshuis" Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Wat is een ketenanalyse 3 1.2. Activiteiten Koninklijke Woudenberg 3 1.3. Opbouw 4 Stap 1: Globale berekening van

Nadere informatie

Harderwijk in de zon

Harderwijk in de zon Harderwijk in de zon Informatieavond zonne-energie Veluwe Duurzaam samen met Gemeente Harderwijk 17 juni 2014 ir. A.D. Hekstra Handicom Solar solar@handicom.nl 0341-412629 Vanavond Zonnestraling -> warmte

Nadere informatie

Agenda Informatieavond Zonnepanelen

Agenda Informatieavond Zonnepanelen Informatieavond Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 19:30 21:45 Agenda Informatieavond Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem. Utrecht)

Nadere informatie

Mogelijkheden collectieven

Mogelijkheden collectieven Mogelijkheden collectieven Welke mogelijkheden zijn er 23 januari 2914 Roelof Dijkstra Sectorstrategie Inhoud Over Enexis Trias Energetica Standaard situatie Zon-PV op eigen woning Collectieve opwek Waarom

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech

zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech zelf duurzaam & rendabel energie opwekken met zonnepanelen van Stetech informatiebrochure pv-systemen Stetech BV - Nijverheidsweg 27-9482WB - Tynaarlo - T.0592-541597 - F.0592-542433 - info@stetech.com

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Beta Testbedrijf E. van Dijk 007 Kleveringweg 12 2616 LZ Delft info@vabi.nl Delft, 8 februari 2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: Opdrachtgever BV A. Bee Projectgegevens: Voorbeeldproject

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

Ketenanalyse: Parkeren met of zonder parkeerdetectie- en verwijssysteem

Ketenanalyse: Parkeren met of zonder parkeerdetectie- en verwijssysteem Ketenanalyse: Parkeren met of zonder parkeerdetectie- en CO2 Prestatieladder Ketenanalyse parkeerdetectie- en Datum: 10-01-2015 Versie:5 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1 Vaststellen

Nadere informatie

Total Zero Antwoorden op uw vragen

Total Zero Antwoorden op uw vragen Wat is Total Zero? DPD Pakketservice heeft toegezegd om vanaf juli 2012 in zijn zes belangrijkste markten volledig CO 2 -neutraal te werken: dit nieuwe initiatief draagt de naam Total Zero. Als eerste

Nadere informatie

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Energie in de provincie Utrecht Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Doel van Onderzoek Dit onderzoek dient om: 1. Een nieuw overzicht samen te stellen van het energiegebruik

Nadere informatie

Business Cases LED verlichting in de Zorgsector

Business Cases LED verlichting in de Zorgsector Business Cases LED verlichting in de Zorgsector Business Cases Het gebruik van LED verlichting in de Zorgsector Door: Daan Bording Betreft: Afstudeeropdracht Bachelor Science, Business & Innovation (SBI)

Nadere informatie

Windenergie. Verdiepende opdracht

Windenergie. Verdiepende opdracht 2015 Windenergie Verdiepende opdracht Inleiding; In dit onderdeel leer je meer over windenergie. Pagina 1 Inhoud 1. Windenergie... 3 1.1 Doel... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3 Verwerking... 9 Pagina 2 1. Windenergie

Nadere informatie

Tijdelijke duurzame energie

Tijdelijke duurzame energie Tijdelijke duurzame energie Tijdelijk Uitgewerkte businesscases voor windenergie, zonne-energie en biomassa Anders Bestemmen Tijdelijke duurzame energie Inleiding In het Corporate Innovatieprogramma van

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Eerste halfjaar 2013

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Eerste halfjaar 2013 Voortgangsrapportage Scope 1 en 2 CO2 emissies Eerste halfjaar 2013 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 01-10-2013 F. Wuts Draft 1.0 8-10-2013 F. Wuts Update en aanpassing van een aantal

Nadere informatie

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting

Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Een beginnershandleiding voor energiezuinige verlichting Waarom leren over energiezuinige verlichting in je huis? Het is uitgewezen dat we ongeveer 90% van ons leven binnenshuis doorbrengen. Een goed verlichte

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 19-08-2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen Nefit Zonnestroom N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m CentroSolar PV-systemen Een stroom gratis zonne- Elektriciteit van eigen huis De zon is de meest duurzame energiebron. In Nederland levert

Nadere informatie

Online beschikbaar op www.proclam.be, energie

Online beschikbaar op www.proclam.be, energie REKENBLADEN om een eerste inschatting te maken van de terugverdientijden van fotovoltaïsche systemen, zonthermische systemen en windturbines in uw eigen bedrijfssituatie Online beschikbaar op www.proclam.be,

Nadere informatie

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal

Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Duurzaam, mvo, energiezuinig & klimaatneutraal Huidge situatie aarde Het klimaat verandert, de aarde warmt op Huidge situatie energie Energievoorraad stagneert Huidge situatie bevolking De arbeidsmarkt

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2015, Vito, september 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2015 bedraagt 6,0 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

ROMS interieur & display makers

ROMS interieur & display makers Gespreksverslag januari 2013 Duurzaamheid ROMS interieur & display makers Waarderveldseweg 97 Dhr. O. Meijer 023-5347284 oscar@roms.nl Rinco Bakker 06 532 95 684 energiecoach@parkmanagement.nl Aanleiding:

Nadere informatie

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden College Onderwerp Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden OORJV004 Collegevoorstel Inleiding In Oudheusden ontwikkelt Woonveste samen met de gemeente Heusden het plan Castellum. Er worden

Nadere informatie

DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT FAB5+ BOUWEN MET FAB5+

DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT FAB5+ BOUWEN MET FAB5+ DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT FAB5+ BOUWEN MET FAB5+ BOUWEN MET FAB5+ FAB5+ DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT 02 Inhoud Introductie 3 Het 5S-bouwsysteem? 5 Waarom 5S gebruiken? 7 Isolatiewaarde 11 De praktijk

Nadere informatie

Wijzer worden van duurzame huisvesting

Wijzer worden van duurzame huisvesting De Meeuw Nederland De Meeuw en Duurzaam Bouwen Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com Wijzer worden van duurzame huisvesting

Nadere informatie

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 CO-2 Rapportage 2014 Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 Aalten 28-04-2015 Versie 2.2 J.Nannings Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

Duurzame accommodaties. Jaap Veld

Duurzame accommodaties. Jaap Veld Duurzame accommodaties Jaap Veld Zelziuz Zelziuz Advies Zon Thuis Zon Bedrijf Zon Agri Zon Thuis voor huurders Zonnestroom van Wp naar kwh Vermogen zonnestroominstallatie gespecificeerd in Watt peak (Wp)

Nadere informatie

Grote verscheidenheid aan projecten in functie en omvang

Grote verscheidenheid aan projecten in functie en omvang Grote verscheidenheid aan projecten in functie en omvang Brede school Langedijk Ervaring met onderwijs en onderwijsgebouwen Brede School tzand Nominatie Scholenbouwprijs 2009 Kreileroord Brede school Klaverblad

Nadere informatie

Duurzaam bouwen is innovatief denken... slim clubhuis.nl

Duurzaam bouwen is innovatief denken... slim clubhuis.nl Duurzaam bouwen is innovatief denken... Duurzaam bouwen =toekomstbestendig bouwen Duurzaam bouwen is goed voor mens, milieu en portemonnee: * mens; comfort, gezondheid, welzijn * milieu; biodiversiteit,

Nadere informatie

Besparen door Duurzame Energie

Besparen door Duurzame Energie Besparen door Duurzame Energie Soester Zakenkring 29 januari 2013 Agenda Welkom De bedrijven: wie zijn wij? Praktijkcase: ISO 14001 bij Van Dorresteijn. Besparingen n.a.v. energiescan. Zonnepanelen. Is

Nadere informatie

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017 TVVL lezing EAE BREEAM 15 feb 2017 introductie Jean Frantzen Adviseur Duurzaam Bouwen DGMR Bouw bv Breeam Expert 2 Inhoud Intro Duurzaam? Doelen stellen Meten Breeam Breeam voor EAE 3 Waarom de bouw verduurzamen?

Nadere informatie

Carbon Footprint 2014

Carbon Footprint 2014 Carbon Footprint 2014 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Projectnummer: 550613 Versie: 1.1 Datum: 19-6-2015 Status: Defintief Adres Kievitsweg 13 9843 HA, Grijpskerk Contact Tel. 0594-280 123 E-mail: info@oosterhofholman.nl

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014

Arnold Maassen Holding BV. Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 Arnold Maassen Holding BV Voortgangsrapportage scope 1 en 2 1e halfjaar 2014 G.R.M. Maassen 24-10-2014 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Scope 1 en 2... 3 2.1 Voortgang in relatie tot reductiedoelstellingen....

Nadere informatie

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh]

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh] Notitie Petten, 15 december 2014 Afdeling Policy Studies Van Aan Carolien Kraan, Sander Lensink S. Breman-Vrijmoed (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Basisprijzen SDE+ 2015 Samenvatting

Nadere informatie

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek

Introductie. Ernst van Tongeren. Directeur Besseling Installatietechniek Introductie Ernst van Tongeren Directeur Besseling Installatietechniek Programma 1. Presentatie duurzame technieken (E. vantongeren) 2. Bouwkundige randvoorwaarden (H. Nieman) 3. Presentatie praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

4 Energiebesparingsadvies

4 Energiebesparingsadvies 4 Energiebesparingsadvies 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het energiebesparingsadvies voor het gebouw gepresenteerd. Allereerst wordt een inventarisatie gegeven van de reeds getroffen en onderzochte

Nadere informatie

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer

Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Renewable energy in the Reijerscop area Peter Dekker Luc Dijkstra Bo Burgmans Malte Schubert Paul Brouwer Introductie Methode Subsidies Technologien Wind Zon Geothermisch Biomassa Externe Investeerders

Nadere informatie

WELKOM. woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout

WELKOM. woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout WELKOM woensdag 27 november 2013 Henk van Campenhout 1 Bespaar op uw lasten, spaar het milieu 2 Wie zijn wij? Doel: Het terugdringen van energie uit fossiele brandstoffen naar nul. EGM Energy Guard & Manufacturing

Nadere informatie

Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman

Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman Het ontwerpen van PV-installaties (zonnestroomsystemen) Jacco Putman Topics - Korte intro - Het ontwerpen Artist's rendering of Orange's solar concept tent - Keuze van panelen en omvormers - Wat betekent

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 25-01-2016 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar)

Informatieavond Zonnepanelen. Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) Informatieavond Zonnepanelen Hans Pulles in samenwerking met: Wilko Kistemaker (Groen Zonnig) Pieter Biewenga (NewSolar) 16 mei 2013 Agenda Informatieavond 19:30 Welkom Aanleiding Energiepunt Wonen (Gem.

Nadere informatie

Samenvatting bevindingen Energiescan

Samenvatting bevindingen Energiescan techniplan adviseurs bv R A A D G E V E N D I N G E N I E U R S B U R E A U SIH-103X1-E-MV002A blad 1 van 6 Status: CONCEPT Project : Hogeschool Windesheim Zwolle Onderwerp : Samenvatting bevindingen Energiescan

Nadere informatie

Bio-energiecentrales Eindhoven

Bio-energiecentrales Eindhoven Bio-energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Programmamanager Energie Gemeente Eindhoven December 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2. Duurzame energie en activiteiten op lokaal niveau 3. Bio-energie centrales

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder Q1-Q2-Q3 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 11-11-2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie

CO2 reductie Scope 1 & 2 (%)

CO2 reductie Scope 1 & 2 (%) CO2 reductie in procenten O Oktober 2016 Extern Vanaf januari 2015 is Pilkes gecertificeerd voor niveau 5 van de CO2-Prestatieladder. Dit is het hoogste niveau op de ladder. Inmiddels is er een nieuwe

Nadere informatie

Zelf Duurzaam Stroom opwekken

Zelf Duurzaam Stroom opwekken Zelf Duurzaam Stroom opwekken De meest efficiënte thuiscentrale ter wereld Gas wordt stroom Innovatieve Brandstofcel-technologie De BlueGEN wordt op uw gasaansluiting aangesloten en wekt vervolgens stroom

Nadere informatie

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE)

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Peter Nuijten Mob: 06-22811585 E-mail: peter.nuijten@hotmail.nl 1 Concept Energie coöperatie

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder CO 2 -Prestatieladder Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. BRANDSTOF... 4 REDUCTIEDOELSTELLING... 4 RESULTATEN... 4 3. ELEKTRICITEIT... 5 4. GROENAFVAL... 6 KETENANALYSE... 6 REDUCTIEDOELSTELLING... 6 HOEVEELHEID

Nadere informatie

BEVINDINGEN ENERGIECONCEPT ORANGERIE VAN KASTEEL AMSTENRADE Aan: Mevrouw L. van Lidth de Jeude-d'Ansembourg en Arjan Oosterhof

BEVINDINGEN ENERGIECONCEPT ORANGERIE VAN KASTEEL AMSTENRADE Aan: Mevrouw L. van Lidth de Jeude-d'Ansembourg en Arjan Oosterhof BEVINDINGEN ENERGIECONCEPT ORANGERIE VAN KASTEEL AMSTENRADE Aan: Mevrouw L. van Lidth de Jeude-d'Ansembourg en Arjan Oosterhof Van: Kamiel Jansen en Jörg Blass [NIBE] Datum: 18-01-2015 (laatste aanpassingen

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest / NewSolar

Informatieavond Zonnepanelen. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest / NewSolar Informatieavond Zonnepanelen Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest / NewSolar 24 september2013 Agenda Informatieavond Zonnepanelen en -boilers 19:30 Welkom & aanleiding Groen Zonnig Nieuwegein

Nadere informatie

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014

Hands on energiescan sportverenigingen. Energiek vooruit 18 september 2014 Hands on energiescan sportverenigingen Energiek vooruit 18 september 2014 Inhoud 1. Wat houdt de scan in? 2. Uitkomst van de scan 3. Aandacht voor financiering 4. Workshop 1. Wat houdt de scan in? Intake

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

Voorbeeldproject Cradle to Cradle ABC2C september 2013

Voorbeeldproject Cradle to Cradle ABC2C september 2013 Voorbeeldproject Cradle to Cradle 1 Voorbeeldproject Cradle to Cradle Kennispaper Cradle to Cradle: Een nieuwe bouwbenadering 2 Voorbeeldproject Cradle to Cradle De pijlers van mijn verhaal of: waar hebben

Nadere informatie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie 1 Bosch Solar zonne-energie 2 Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag uit. Huishoudelijke apparaten,

Nadere informatie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie Hernieuwbare energie 1 1 Leefmilieu Brussel - BIM Gesticht in 1989, Leefmilieu Brussel - BIM is de administratie voor energie en leefmilieu van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is de gesprekspartner

Nadere informatie

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering

Haalbaarheid van Zon-PV. 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Haalbaarheid van Zon-PV 26 November 2012 Jan Willem Zwang Martin Marquering Agenda Zon-PV Algemeen Business case Giesbers Business case Flynth Investeren door Green Spread Over Green Spread Zonnepanelen

Nadere informatie

De Energie Revolutie

De Energie Revolutie De Energie Revolutie Proof, not promises Maximale CO2-reductie Maximaal Rendement Review Mijnsheerenland Type woning: Vrijstaande woning Locatie woning: Mijnsheerenland Systeem: HONE 501T Ligging: Oost

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

Product naam: MM02673

Product naam: MM02673 Product naam: MM02673 Specificaties MM02673: Levensduur L90: 20000u Lengte: 74 mm Wattage: 7.00W Diameter: 50 mm Kleur: 2800K Gewicht: 82 gr Lumen: 750 lm Spanning: 230 V Cd: 320 cd Beschermingsklasse:

Nadere informatie

WELKOM. Woensdag 10 december 2014. Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen

WELKOM. Woensdag 10 december 2014. Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen WELKOM Woensdag 10 december 2014 Presentatie: Leo van der Grinten en Jaap van de Sande Verkoopadviseur: Ralf Leunissen 1 Pebble Green Systems 2 KLNE Europe 3 Thuisvester 4 Oomen 5 Van Poppel 6 Agenda Wie

Nadere informatie

Scope 3 doelstelling Pilkes

Scope 3 doelstelling Pilkes Januari 2015 Extern Vanaf november 2013 is Pilkes door TÜV gecertificeerd voor niveau 3 van de CO 2-Prestatieladder. Begin 2015 hopen we dat ons CO2 reductiesysteem voldoet aan de eisen van niveau 5, de

Nadere informatie

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Raadsvergadering, 10 december 2013 Voorstel aan de Raad Nr.: 20131210 8 RV Agendapunt: 8 Datum: 19 november 2013 Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

MKI score van wegen aanleg en onderhoud

MKI score van wegen aanleg en onderhoud MKI score van wegen aanleg en onderhoud Inleiding Duurzaam gebruik van materialen & grondstoffen is onder te verdelen in twee hoofdonderwerpen: Keuze voor materialen & grondstoffen. Hierbij spelen aspecten

Nadere informatie

LED VERLICHTING & VvE s

LED VERLICHTING & VvE s LED VERLICHTING & VvE s LED s make a difference in the world! Energiezuinig wonen De ontwikkelingen gaan snel anno 2015! Een snel groeiend aantal VvE s ontdekt: 1. De hoge besparingsresultaten. Gebruik

Nadere informatie

Case study tbv BREEAM Credit MAN 9 tbv nieuwbouw kantoor en bedrijfshal GKB te Barendrecht

Case study tbv BREEAM Credit MAN 9 tbv nieuwbouw kantoor en bedrijfshal GKB te Barendrecht Case study tbv BREEAM Credit MAN 9 tbv nieuwbouw kantoor en bedrijfshal GKB te Barendrecht Beschrijving van het project: GKB Vastgoed BV realiseert aan de Augustapolder 13 te Barendrecht een nieuw kantoor

Nadere informatie

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV Indeling presentatie 1. Zon als duurzame energiebron 2. Wetgeving 3. PV in de praktijk 4.

Nadere informatie

Ketenanalyse Asbestinventarisatie

Ketenanalyse Asbestinventarisatie Ketenanalyse Asbestinventarisatie Search Consultancy November 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek... 3 1.2. Projectafbakening... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

kwh 28,2 ton CO2 15,0 personenwagen in km km 0,22 kg CO2 / km 28,3 ton CO2 15,1 Subtotaal 56,5 ton CO2 30,1

kwh 28,2 ton CO2 15,0 personenwagen in km km 0,22 kg CO2 / km 28,3 ton CO2 15,1 Subtotaal 56,5 ton CO2 30,1 CO₂-Prestatieladder Hoogstraten Wegenbouw is sinds 2014 gecertificeerd op niveau 3 voor de CO₂ - Prestatieladder. Er is een plan van aanpak geschreven conform de norm ISO 14064-1. Hieruit is over 2013

Nadere informatie

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart.

Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht. Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. Spaar de natuur - Gebruik het juiste licht Philips MASTER TL-D Eco. Energiezuinige TL-D verlichting waarmee u geld bespaart en de natuur spaart. 2 Verlichting is verantwoordelijk voor circa 14% van het

Nadere informatie

Informatie Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar

Informatie Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar Informatie Zonne energie Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar 18 mei 2015 Informatie Zonnepanelen en -boilers Aanleiding Groen Zonnig Houten Zonnepanelen:

Nadere informatie