VOORTGEZET ONDERWIJS AMSTERDAM EXPO HOME TO WORLD CLASS EXHIBITIONS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VOORTGEZET ONDERWIJS AMSTERDAM EXPO 29.05.2014-14.09.2014 WWW.AMSTERDAMEXPO.NL HOME TO WORLD CLASS EXHIBITIONS"

Transcriptie

1 VOORTGEZET ONDERWIJS AMSTERDAM EXPO HOME TO WORLD CLASS EXHIBITIONS

2 VOORBEREIDING - KLEUREN & VORMEN Iedereen heeft wel eens met LEGO gespeeld: het is het meest populaire speelgoed aller tijden. De naam van LEGO is een verbastering van het Deense LEg GOdt, wat speel goed betekent. Het was oorspronkelijk houten speelgoed, maar het werd pas populair toen de bouwstenen van plastic werden gemaakt. Het moderne LEGO zoals jij dat kent, bestaat inmiddels meer dan vijfenvijftig jaar. Dat betekent dat niet alleen jij, maar ook jouw ouders er mee zijn opgegroeid. Sommige mensen raken er nooit mee uitgespeeld, ook op latere leeftijd niet. Dat worden AFOL s genoemd: Adult Fans of LEGO. Speciaal voor hen brengt LEGO superspecialistische bouwdozen op de markt die uit duizenden verschillende elementen bestaan. Maar Nathan Sawaya is niet onder de indruk van een paar duizend LEGO-steentjes. Hij heeft er wel 4 miljoen. Sawaya is een kunstenaar die van zijn hobby zijn beroep maakte. Hij volgt liever zijn fantasie dan bouwinstructies. In de tentoonstelling The Art of the Brick zie je hoe Nathan met die doodnormale LEGO-steentjes de meest wonderlijke kunstwerken maakt. KLEUREN Tegenwoordig zijn er LEGO-steentjes in allerlei maten en alle kleuren van de regenboog. In de winkel kun je kiezen uit meer dan vijftig verschillende kleuren. Dat was in de jaren vijftig, toen de moderne LEGO voor het eerst te koop was, wel anders. Destijds was de keuze beperkt tot drie gekleurde blokjes: rood, geel en blauw. Dat is geen toeval. In de schilderkunst worden dat al eeuwenlang de hoofdkleuren of primaire kleuren genoemd. Primair betekent eerste : het zijn de kleuren die je niet kunt maken door verf te mengen. Maar die je wel nodig hebt om andere kleuren te maken. De basis dus. Als iets in de schilderkunst werkt, wil dat niet zeggen dat het er in de moderne techniek precies hetzelfde aan toe gaat. De kleuren van een beeldscherm jouw monitor of televisie - worden bijvoorbeeld gemaakt door de kleuren rood, blauw en groen. Daar komt de afkorting RGB vandaan. Volgens de kleurentheorie van de kunstschilders kun je door twee primaire kleuren te mengen secundaire kleuren verkrijgen. Zo maakt geel en blauw samen groen, en krijg je oranje als je rood en geel mengt. Secundaire betekent tweede. En daar stopte het niet bij. Want door een primaire en een secundaire kleur met elkaar te mengen, ontstaan tertiaire kleuren. Daarvan zijn er heel veel. De Zwitserse kunstschilder en docent Johannes Itten maakte er een handige kleurencirkel van. 2 Voortgezet Onderwijs

3 Zwart & wit Zie jij ook welke twee kleuren er niet in de kleurencirkel staan? Inderdaad: zwart en wit. Dat zijn namelijk niet-kleuren. De reden voor die naam heeft te maken met hoe wij kleur waarnemen. Een lichtstraal is een mengsel van allerlei kleuren. Dat kun je aantonen als je de lichtstraal kunt opbreken, bijvoorbeeld door water. Dan ontstaat er een regenboogeffect waarin alle kleuren uit elkaar vallen. Als een lichtstraal niet gebroken wordt, maar ongehinderd op een oppervlak valt, dan zal dat oppervlak (afhankelijk van het materiaal) bepaalde kleuren absorberen en andere kleuren niet. Die laatste worden dan teruggekaatst naar jouw oog. Een groen oppervlak neemt bijvoorbeeld alle kleuren uit het spectrum op, behalve groen. Er zijn ook oppervlakken die alles absorberen en helemaal niets reflecteren: dat zien wij als zwart. Het tegenovergestelde is een oppervlak dat juist niets vasthoudt en alles terugstraalt. Dat zien wij als wit. Wit is dus niet één enkele kleur, maar alle kleuren samen. En dat maakt wit (en zwart) een niet-kleur. Kleurcontrasten Johannes Itten beschreef een aantal kleurcontrasten: wat er gebeurt als kleuren elkaar raken of met elkaar in botsing komen. Dat is het Kleur-tegen-Kleurcontrast. Wat doen twee verschillende kleuren naast elkaar? Als het om twee primaire kleuren gaat (bijvoorbeeld rood en blauw) dan is het verschil het grootst. Of in de volksmond: bont. Twee tertiaire kleuren naast elkaar geeft een veel minder duidelijk effect. Een ander belangrijk contrast in de kunst is het Licht-Donkercontrast. Het grootste contrast zit natuurlijk tussen zwart en wit, maar er zijn Licht-Donkercontrasten mogelijk van een en dezelfde kleur, want het gaat om de intensiteit. Licht- en donkergroen naast elkaar bijvoorbeeld. In het Warm-Koudcontrast gaat het om de gevoelstemperatuur. Alle kleuren die in het spectrum dicht bij rood liggen, ervaren wij mensen als warme kleuren. En de kleuren die rond blauw zijn verzameld hebben een koele uitstraling. Het Complementair Contrast is het heftigste kleurcontrast dat bestaat. Dan zijn er twee kleuren naast elkaar gebruikt die elkaars absolute tegenpool zijn op Ittens kleurencirkel. Daarop zie je bijvoorbeeld dat lichtblauw en oranje recht tegenover elkaar liggen, en geel tegenover paars. Leg twee complementaire kleuren naast elkaar en je krijgt een echt visueel knaleffect. Voortgezet Onderwijs 3

4 Opdracht 1 - Kleuren naast elkaar Een van Johannes Ittens land- en tijdgenoten was de expressionistische schilder Paul Klee ( ). Een expressionistisch schilderij wil allesbehalve een realistische weergave van de werkelijkheid zijn. Klee was zeer geïnteresseerd in kleur en kleurentheorie, en kende het werk van Itten dan ook goed. Dat hij gefascineerd was door kleur kun je duidelijk aan zijn werk New Harmony / Nieuwe Harmonie (1936) aflezen. Je zou kunnen zeggen dat Klee zijn tijd vooruit was. LEGO moest nog worden uitgevonden, maar dit werk heeft er al best veel van weg. In de tentoonstelling The Art of the Brick kun je met eigen ogen zien hoe Nathan Sawaya dit bekende abstracte schilderij naar LEGO vertaalde. a. Hoeveel kleuren gebruikte Klee. De ordening van de kleuren is allesbehalve toevallig. Zie jij welk ordeningsprincipe Klee toepaste? Ook Vincent van Gogh maakte contrastrijke schilderijen, waar hij soms twee totaal verschillende kleuren pal naast elkaar zette. In Starry Night / Sterrennacht (1889) levert dat een heel spannend kijkspel op. Ook dit werk is in The Art of the Brick in een LEGO-uitvoering te zien. b. Welke kleurcontrast gebruikt Van Gogh hier vooral? Ook San Giorgio Maggiore at Dusk / San Giorgio Maggiore bij Schemering, een meesterwerk van de impressionist Claude Monet is op The Art of the Brick te zien in een LEGO-versie. Impressionisten mengden kleuren niet van te voren op hun palet, maar gaven de voorkeur om contrasterende kleuren recht naast elkaar te zetten. Als de toeschouwer van een afstandje naar het resultaat kijkt, mengen de kleuren zich dan in diens oog. Dat maakt het effect erg levendig. Impressionistische schilders vermeden het gebruik van echt zwart. In plaats daarvan creerden zijn donkere tinten door complementaire kleuren te mixen. c. Welke complementaire kleurcontrasten gebruikte Monet hier? 4 Voortgezet Onderwijs

5 Opdracht 2 Hier zie je drie kunstwerken van Nathan Sawaya. Het kleurgebruik is behoorlijk verschillend. Beschrijf wat er zo opvallend aan de kleuren is en ook waarom je denkt dat Nathan voor deze kleur(en) koos. a. b. c. Voortgezet Onderwijs 5

6 Vormen Tegenwoordig kun je LEGO in alle vormen en maten krijgen, maar de meest voorkomende steentjes zijn nog steeds rechthoekig. Omdat het gros van de LEGO-steentjes uit rechte hoeken bestaat, zijn de meeste LEGO-bouwsels zoals je die op de doos ziet ook recht en hoekig. Vandaar dat je voornamelijk gebouwen (zoals een ziekenhuis, politiekantoor of tankstation) en voertuigen (auto s, treinen en ruimteschepen) op de doos zult zien. Het zijn architectonische constructies, die voornamelijk uit geometrische vormen bestaan. Dat zijn vormen die je met een passer of een liniaal kunt construeren. Ze worden veel gebruikt in de architectuur, omdat ze via wiskundige formules exact te berekenen zijn en goed op elkaar aansluiten. In de natuur komen geometrische figuren niet voor: de kromme, grillige lijnen worden ook wel organische vormen genoemd. Nathan Sawaya vindt het een uitdaging om met de geometrische LEGO-steentjes toch een organische vorm te benaderen. Vandaar dat hij veel menselijke standbeelden maakt. Van een afstandje lijken die beelden toch minder recht en hoekig. Of als je je ogen een beetje dichtknijpt. Een perfecte ronding maken kan niet, maar met genoeg steentjes kun je wel aardig in de buurt komen. Omdat Nathan zo goed rondingen kan maken, mag hij zich LEGO Meester Bouwer noemen. Om die eretitel te verdienen, moest hij een moeilijk examen afleggen. Binnen drie kwartier moest Nathan een bal van LEGO-steentjes bouwen. Daarna volgde de proef op de som, want alleen als de LEGO-bal ook echt lekker rolt, mag je door voor de eretitel. Opdracht 3 Kijk nu nog eens naar dit kunstwerk. Nathan gebruikt drie bekende vormen in plaats van de hoofden. Schrijf hier welke vormen dat zijn, in volgorde van welke vorm uit de minste en meeste bouwstenen bestaat. 1. De minste LEGO-stenen bevat: 2. Daarna komt: 3. De meeste stenen zitten in: 6 Voortgezet Onderwijs

7 TIJDENS HET BEZOEK In de tentoonstelling The Art of the Brick is een bijzondere verzameling LEGO -kunstwerken te zien, bedacht en gemaakt door de Amerikaan Nathan Sawaya. Hij speelde als klein jongetje al met LEGO, maar is er eigenlijk nooit mee gestopt. Na zijn studie ontdekte Nathan dat LEGO meer is dan alleen maar speelgoed. Je kunt er ook échte kunstvoorwerpen mee maken! Op deze tentoonstelling zie je daar de mooiste voorbeelden van. Net als bij andere kunst is het niet de bedoeling dat je de voorwerpen aanraakt, want dan kunnen ze beschadigen. Bij de tentoonstelling horen een aantal vragen en opdrachten. Als je goed kijkt, dan vind je de meeste antwoorden vanzelf. Op de muur bijvoorbeeld! Heb je straks alle vragen goed ingevuld en de opdrachten gemaakt? Dan ben je hard op weg om net zo n creatief genie te worden als Nathan Sawaya. En wie weet inspireert het jou wel om jouw LEGO (van vroeger) weer eens tevoorschijn te halen om zelf iets unieks te bouwen. Opdracht 1 - Materiaalgebruik Het materiaal waarmee een kunstenaar werkt, is bepalend voor hoe het kunstwerk eruit ziet en aanvoelt. De tentoonstelling van vandaag bestaat volledig uit plastic. Het leuke is dat kunstenaars met de meest uiteenlopende materialen en technieken werken. Zo zijn er schilderijen van zand gemaakt, mozaïeken van beschilderde rijstkorrels en kunstwerken van pindakaas! Daarmee vergeleken zijn LEGO-steentjes opeens helemaal niet zo n vreemd kunstenaarsmateriaal. Een aantal voorwerpen die je vandaag gaat zien, zijn LEGO-uitvoeringen van al bestaande kunstwerken. Hou in elke ruimte goed je ogen open, op zoek naar het materiaal van het bestaande kunstwerk dat Nathan naar LEGO-plastic vertaalde. 1. Olieverf: 2. Hout: 3. Marmer: 4. Kalksteen: 5. Botten: Voortgezet Onderwijs 7

8 Opdracht 2 - Kunstenaars Veel kunstenaars laten zich inspireren door andere kunstenaars! Nathan Sawaya is geen uitzondering. Hij maakte met LEGO reproducties van bekende schilderijen en beeldhouwwerken uit de kunstgeschiedenis. Misschien ben jij een echte kunstkenner en ken je namen van de oorspronkelijke makers. En anders moet je goed rondkijken, want de antwoorden vind je op de muur! 1. Kiss / De Kus is geschilderd door: 2. The Scream / De Schreeuw is een schilderij van: 3. Wie schilderde dit paard? 4. schilderde de mysterieuze lach van de Mona Lisa. 8 Voortgezet Onderwijs

9 Opdracht 3 - Hollands Glorie Onder de LEGO -reproducties van bekende schilderijen bevinden zich er drie van Nederlandse schilders. Welke Nederlanders zijn dat? Wist je dat? Nathan Sawaya gebruikt precies dezelfde LEGO-steentjes als jij thuis. Hij heeft er alleen ietsjes meer. In zijn werkplaats heeft hij 4 miljoen bouwstenen. Die zijn allemaal netjes geordend op kleur en vorm, want anders gaat er te veel tijd verloren aan zoekwerk. Sowieso kost het maken van een kunstwerk met LEGO aardig wat tijd. Zo doet Nathan over een menselijk figuur tussen de twee en drie weken. Hij gebruikt daar dan tussen de en verschillende stenen voor. Als je thuis dus zelf ook een LEGO-mens wil maken, dan is het slim om klein te beginnen. Niet meteen met een figuur met schaal 1:1 (dus ware grote), maar kleiner. Nathans Hugman (Knuffelman) is daarvan een goed voorbeeld. Wist je dat? In de tentoonstelling is een speciale Beeldentuin, waarin beroemde standbeelden uit de geschiedenis bij elkaar staan. Nathan Sawaya is eigenlijk ook een soort beeldhouwer: een LEGO-beeldhouwer. Het grote verschil is dat beeldhouwers vormen creëren door al wat overbodig is weg te beitelen, terwijl Nathan juist vorm creëert door elementen aan elkaar toe te voegen. Daarbij behandelt Nathan de LEGO-steentjes net wat anders dan jij thuis, want hij lijmt ze aan elkaar vast. Dat doet hij omdat zijn kunstwerken de hele wereld rondreizen en dus vaak in- en uitgepakt worden. Als hij de steentjes niet vast zou lijmen, dan zou er tijdens het transport makkelijk iets kunnen afbreken. Aangezien alle kunstwerken origineel zijn, is er geen bouwinstructie om de zaak weer goed in elkaar te zetten. Dan kun je maar beter alles vastlijmen. Een nadeel is dat Nathan soms halverwege het maakproces erachter komt dat hij ergens een foutje heeft gemaakt. Als hij dan een stuk opnieuw moet doen, is dat niet gemakkelijk. Dan moet Nathan met hamer en beitel het foute gedeelte eraf slopen. Een heel ouderwetse manier van beeldhouwen dus! Voortgezet Onderwijs 9

10 Opdracht 4 - Wereldbeelden Van de oorspronkelijke beelden, of sculpturen komen er twee uit het oude Griekenland, twee uit Egypte en twee uit Frankrijk. Kun jij het juiste land bij het juiste beeld plaatsen? En hoe zouden deze beelden eruit zien als ze in chronologische volgorde opgesteld stonden, dus met het oudste beeld aan het begin en het meest recente werk aan het eind? a. b. c. d. e. f. a. b. c. d. e. f. Chronologische volgorde: 10 Voortgezet Onderwijs

11 Opdracht 5 - Getallen Je hebt vast nog nooit zoveel LEGO -steentjes bij elkaar gezien als vandaag. Maar welk kunstwerk heeft de minste en welke de meeste blokjes? Tip: probeer eerst te raden uit hoeveel blokjes jij denkt dat het voorwerp bestaat. Kijk daarna pas op het bordje aan de muur. Had je aardig gegokt of zat je er heel ver naast met jouw schatting? a. Het voorwerp met de minste LEGO-steentjes is: Geschat aantal stenen: Werkelijk aantal stenen: b. Het voorwerp met de meeste LEGO-steentjes is: Geschat aantal stenen: Werkelijk aantal stenen: Wat is kunst? Poeh, wat een lastige vraag! Het éne juiste antwoord bestaat namelijk niet. Omdat smaken verschillen, denkt iedereen net wat anders over wat wel kunst is en wat niet. Heel algemeen kun je zeggen dat kunst iets is wat door een mens wordt gemaakt, met het voornaamste doel om schoonheid te realiseren, een emotie op te wekken of de beschouwer aan het denken te zetten. Een kunstwerk moet het liefst origineel of uniek zijn: dingen die van de lopende band komen rollen, vinden we niet zo heel snel kunst. Opdracht 6 Kies een van de volgende kunstwerken uit: Yellow / Geel, Red Face Mask / Rood Gezichtsmasker of Swimmer / De Zwemster. Kijk 1 minuut lang stil naar het kunstwerk. Probeer daarna hier op te schrijven wat je allemaal voelde of dacht: Voortgezet Onderwijs 11

12 Opdracht 7 Kunstenaars hebben vaak een bepaalde bedoeling met een werk. Het gaat dus niet per se om het scheppen van schoonheid. In deze ruimte vind je een aantal beelden als Grasp / Greep, My Boy / Mijn Jongen en Hands / Handen. Dit zijn kunstwerken waarin Sawaya persoonlijke verhalen, angsten of dromen vorm heeft gegeven. Kies een kunstwerk uit en beschrijf hieronder wat de kunstenaar volgens jou hiermee wil zeggen, of welk verhaal er aan ten grondslag zou kunnen liggen. 12 Voortgezet Onderwijs

13 Waar vind je kunst? Vaak worden kunstwerken in een mooie lijst aan de muur gehangen of tentoongesteld, in een galerie of in een museum. Ook daar bestaan weer uitzonderingen op. Street art oftewel straatkunst is kunst die je in de buitenlucht tegenkomt, vaak op de meest onverwachte plekken. Een mooie muurschildering als graffiti bijvoorbeeld. Nathan maakt ook straatkunst, met Hugman. Die zie je op deze tentoonstelling alleen binnenskamers, maar de volgende keer misschien wel bij jou op de stoep? Opdracht 8 - Mooi, mooier, mooist 1. Wat is volgens jou het allermooiste kunstwerk van deze tentoonstelling? 2. Wat zijn de elementen die dit werk zo mooi maken in jouw ogen? 3. Is het mooiste kunstwerk tegelijkertijd ook het meest bijzondere, of is dat verschillend? Voortgezet Onderwijs 13

14 Opdracht 9 - Tekenen Als Nathan een kunstwerk maakt, begint hij niet zomaar in het wilde weg met bouwen. Eerst gaat hij op zoek naar een goed idee. Als hij dat heeft, dan pakt hij zijn schetsblok en begint hij met tekenen. Pas als hij tevreden is met zijn tekening, gaat hij het kunstwerk uitvoeren met LEGO -steentjes. Nathan gebruikt daar trouwens speciaal ruitjespapier voor. Als een kunstenaar iets (na)tekent om zich voor te bereiden, dan wordt dat een voorstudie genoemd. Zo n tekening hoeft niet tot in de puntjes perfect te zijn, of te zijn ingekleurd. Maar door te tekenen, dwing je jezelf om heel geconcentreerd en goed naar iets te kijken. Kies één interessant kunstwerk uit en teken dat na op deze pagina. Met jouw voorstudie ga je later, terug op school, weer aan de slag. Probeer het kunstwerk daarom nu al zo goed mogelijk te bekijken en te schetsen. 14 Voortgezet Onderwijs

15 NA HET BEZOEK Opdracht 1 - Van schets naar LEGO -bouwplaat Net als de meeste beeldhouwers maakt Nathan vaak schetsen als voorbereiding op het eigenlijke werk. Hij gebruikt daarvoor speciaal millimeterpapier, waarmee hij die schetsen kan vertalen naar de LEGO -vorm. Hieronder zie je het millimeterpapier dan Nathan gebruikt genaamd brick paper. Teken nu de voorstudie die je op de tentoonstelling hebt gemaakt over op dit speciale raster. Extra Nu kun je aan de hand van jouw LEGO-tekening het kunstwerk echt gaan maken in LEGO. Misschien dat je niet genoeg stenen thuis hebt of op school, maar dat is geen probleem. Ook op de computer kun je met LEGO bouwen, via de website Daar heb je ontelbaar veel stenen om te gebruiken. Let op: misschien dat je jouw leraar of ouders even om hulp moet vragen, want deze site doet het niet op elke internetbrowser. Het beste is om de gratis Chrome-browser te downloaden en installeren via Voortgezet Onderwijs 15

16 Opdracht 2 - Ontwerp je eigen Hugman Hugman is een van de kleinere creaties van Nathan Sawaya, maar zelfs die bestaat nog uit een paar honderd stenen. De kans is groot dat je die niet thuis of op school beschikbaar hebt. Toch kun je zelf, redelijk eenvoudig, een eigen Hugman van LEGO ontwerpen. LEGO stelt namelijk een gratis computerprogramma beschikbaar, voor pc en Mac. De LEGO Digital Designer is te downloaden via ldd.lego.com/nl-nl/download. Dat programma is voor LEGO wat Word is voor documenten en Photoshop voor beeldbewerking. Dit geavanceerde designprogramma laat je met allerlei digitale gereedschappen relatief simpel een object van virtuele LEGO-steentjes ontwerpen. Knippen, plakken, kopiëren of steentjes van vorm of kleur veranderen is daarmee een fluitje van een cent. Bovendien kun je jouw ontwerp opslaan en delen. Het programma gebruikt daarvoor een eigen bestandsformat,.lxf. Als je op die extensie op internet zoekt, dan kun je veel door andere enthousiastelingen gemaakte LEGO-creaties downloaden en importeren. Gebruik de LEGO Digital Designer om een eigen Hugman te creëren. De afmetingen, kleur of precieze vorm is helemaal aan jou het is dus niet de bedoeling om die van Nathan steen voor steen te dupliceren. Misschien is jouw Hugman wel heel wat minder knuffelig, of heeft hij eerder zijn armen over elkaar gevouwen. Begin vooral niet al te groot. Voor Nathan is een project van maar 273 LEGOsteentjes een eitje, maar voor een beginneling is dat nog steeds behoorlijk ambitieus. Ben je tevreden over jouw virtuele Hugman? Dan kun je, als je zin hebt én genoeg LEGO in huis hebt, hem ook echt gaan maken. Een handige functie van de LEGO Digital Designer is dat hij op grond van jouw bouwplaat een automatische bouwinstructie genereert. 16 Voortgezet Onderwijs

17 Opdracht 3 - Geef Nathan een opdracht Veel kunstenaars maken vrij werk. Dat betekent dat ze zelf bepalen wat ze maken en hoe ze het maken. Maar soms hebben kunstenaars ook een opdrachtgever. Die betaalt dan het materiaal en het loon, maar mag in ruil daarvoor ook zeggen wat de kunstenaar moet maken. Zo maakte Rembrandt zijn zelfportret lekker voor zichzelf, maar het beroemde De Nachtwacht was een betaalde klus van de vereniging die op het schilderij staat afgebeeld. Als jij een rijke opdrachtgever zou zijn, wat voor kunstwerk zou je dan bij Nathan bestellen? Omschrijf hieronder zo precies mogelijk hoe jouw LEGO -droomvoorwerp eruit zou zien. Bijvoorbeeld hoe groot het moet worden, of het een 2 of 3-dimensionaal ontwerp is, welke kleuren Nathan moet gebruiken, en waar het komt te staan of te hangen. WIN EEN SCHOOLREIS VOOR DE HELE KLAS! Heb je één van deze creatieve opdrachten gemaakt? Of misschien wel allemaal? Lever ze dan in bij jouw leraar of lerares. Als die ze naar Amsterdam EXPO stuurt, dan maak jij kans op een excursie of schoolreisje naar een volgende tentoonstelling, en dan mag je de hele klas meenemen. Vergeet niet jouw naam, school en leeftijd te vermelden! Amsterdam EXPO t.a.v. Afdeling Educatie Gustav Mahlerlaan MC Amsterdam Voortgezet Onderwijs 17

BASISONDERWIJS AMSTERDAM EXPO 29.05.2014-14.09.2014 WWW.AMSTERDAMEXPO.NL HOME TO WORLD CLASS EXHIBITIONS

BASISONDERWIJS AMSTERDAM EXPO 29.05.2014-14.09.2014 WWW.AMSTERDAMEXPO.NL HOME TO WORLD CLASS EXHIBITIONS BASISONDERWIJS 29.05.2014-14.09.2014 AMSTERDAM EXPO WWW.AMSTERDAMEXPO.NL HOME TO WORLD CLASS EXHIBITIONS VOORBEREIDING - KLEUREN & VORMEN Iedereen heeft wel eens met LEGO gespeeld: het is het meest populaire

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING VOORTGEZET ONDERWIJS

DOCENTENHANDLEIDING VOORTGEZET ONDERWIJS DOCENTENHANDLEIDING VOORTGEZET ONDERWIJS 29.05.2014-14.09.2014 AMSTERDAM EXPO WWW.AMSTERDAMEXPO.NL HOME TO WORLD CLASS EXHIBITIONS DOCENTENHANDLEIDING THE ART OF THE BRICK Beste docent, Hieronder vindt

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt!

Kunst&Cultuur BEELDENDE VORMING MUZIEK [1] leeropgave1. Introductie. Bij muziek ga je aan de slag met het thema en met muziek die jou aanspreekt! Kunst&Cultuur leeropgave1 Introductie IT S MY WORLD IK BEN... BEELDENDE VORMING Bij beeldende vorming creëer je met je handen. Jij maakt wie je zelf bent! MUZIEK Bij muziek ga je aan de slag met het thema

Nadere informatie

Inleiding tot de opdrachten Beeldelementen

Inleiding tot de opdrachten Beeldelementen BEELDELEMENTEN Lesbrief over: Licht Kleur Vorm Ruimte Compositie Inleiding tot de opdrachten Beeldelementen Het uiterlijk van een kunstwerk/bouwwerk of interieur wordt bepaald door verschillende aspecten.

Nadere informatie

Catalogus tentoonstelling Junglegroep

Catalogus tentoonstelling Junglegroep Catalogus tentoonstelling Junglegroep Rembrandt van Rijn (zelfportret) Wereldberoemd om de Nachtwacht. Schilderde veel portretten. Dit ben ik op mijn zelfportret: Aan alle bezoekers van deze tentoonstelling:

Nadere informatie

De leerling weet de kleurenleer van itten De leerling weet wat contrasten zijn. De leerling weet iets meer over de kunststroming op-art

De leerling weet de kleurenleer van itten De leerling weet wat contrasten zijn. De leerling weet iets meer over de kunststroming op-art Lesformulier Beginsituatie van de leerling: Opdracht: De leerling kan verven. De leerling past de kleurenleer toe in de kleurencirkel. Daarnaast past hij ook de contrasten toe in de hokjes. De eindopdracht

Nadere informatie

Verzadigde kleuren/ zuivere kleuren

Verzadigde kleuren/ zuivere kleuren Kleurencirkel Een kleurencirkel is een gemakkelijke manier om kleuren te rangschikken. In een cirkel zie je de primaire kleuren citroengeel, magenta rood en cyaanblauw. Daar tegenover liggen de secundaire

Nadere informatie

Introductie. Kunst 1.1

Introductie. Kunst 1.1 D 6 4 9656 9 Introductie In dit hoofdstuk word jij flink aan het denken gezet. Heb jij je wel eens afgevraagd wat kunst precies is? Wanneer is iets een kunstwerk en wanneer niet? In dit hoofdstuk ga je

Nadere informatie

beeldanalyse-kunstbeschouwing

beeldanalyse-kunstbeschouwing beeldanalyse-kunstbeschouwing Bij het kijken naar kunstwerken kun je je allerlei vragen stellen wat het kunstwerk met je doet. Door aandachtig te kijken verzamel je informatie over vorm en inhoud. In deze

Nadere informatie

Mens in actie. Zo groot ben jij!

Mens in actie. Zo groot ben jij! Handvaardigheid klas 2H/V februari 2015 Mens in actie Op de foto hiernaast is een bronzen beeld van een schaatser te zien, aangebracht aan de muur van het stadhuis van Haastrecht. Het beeld is gemaakt

Nadere informatie

Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst

Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst Kijkwijzer Ruimtelijke Kunst Beeldbeschrijving * Inhoudsopgave Deel I Deel II Deel III Deel IV Deel V Basisopdrachten Wat is het? Techniekverkenning Beeldbeschrijving Opdrachten voor thuis of in de klas

Nadere informatie

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken:

Me, myself and I. Je gaat op de volgende manieren portretten maken: Me, myself and I Wat ga je doen? Je gaat een heel bijzonder boekje maken. Het wordt een vouwboekje (=leporello) zoals je op het plaatje hierboven duidelijk kunt zien. Dat boekje zal een heel persoonlijk

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie

Thema: de K van. Moeilijkheid : *** Samenleving Tijdsduur : ***

Thema: de K van. Moeilijkheid : *** Samenleving Tijdsduur : *** Thema: de K van. Moeilijkheid : *** Samenleving Tijdsduur : *** Nederland juf Yvonne Het land Doel: Na deze opdracht weet je heel wat over bekende en beroemde kunstschilders van vroeger en nu. Uitleg opdracht:

Nadere informatie

Bijvoorbeeld: Rood, je ziet een rood voorwerp omdat de rode lichtgolven op het voorwerp weerkaatsen, en alle andere lichtgolven door het voorwerp

Bijvoorbeeld: Rood, je ziet een rood voorwerp omdat de rode lichtgolven op het voorwerp weerkaatsen, en alle andere lichtgolven door het voorwerp Wat is kleur? Om kleur te kunnen zien hebben we altijd een lichtbron nodig, Is het donker dan zien we niks Een lamp, de zon kleur is eigenlijk niets anders dan weerkaatsing van licht Bijvoorbeeld: Rood,

Nadere informatie

theorie tekenen onderbouw

theorie tekenen onderbouw theorie tekenen onderbouw inhoud deel 1 technieken en materialen deel 2 ruimtelijkheid deel 3 vorm deel 4 ruimte en licht deel 5 kleur deel 6 compositie deel 7 inleiding kunstgeschiedenis schriftelijke

Nadere informatie

Kijkwijzer. niveau** BEELDBESCHRIJVING SCHILDERIJEN. SPECIAL: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2007. Noot voor de leerling

Kijkwijzer. niveau** BEELDBESCHRIJVING SCHILDERIJEN. SPECIAL: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2007. Noot voor de leerling Kijkwijzer niveau** BEELDBESCHRIJVING SCHILDERIJEN SPECIAL: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2007 Malin Persson, Sound, silence, echo, 2007 Noot voor de leerling Gebruik een clipboard en uitsluitend

Nadere informatie

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT:

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT: Schilderkunst Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. 1. Definitie SCHILDERIJ: tweedimensionaal vlak iets wordt voorgesteld kleur- en vormmiddelen FIGURATIEF ABSTRACT: figuratief: verwijst

Nadere informatie

Spiekkaart Kunst. Pagina 1 van 5. 1. Over kunst en kunstenaars. U t o p i a r t 2 7 S p i e k k a a r t K u n s t. www.utopiart27.

Spiekkaart Kunst. Pagina 1 van 5. 1. Over kunst en kunstenaars. U t o p i a r t 2 7 S p i e k k a a r t K u n s t. www.utopiart27. Pagina 1 van 5 Spiekkaart Kunst 1. Over kunst en kunstenaars 1.1. Wat is kunst? Wat zijn kunstwerken? Wat is een kunstenaar? Als mensen creatief aan de slag gaan maken ze kunstwerken. Mensen die kunst

Nadere informatie

Wat is kleur eigenlijk?

Wat is kleur eigenlijk? Wat is kleur eigenlijk? Kleur kan je eigenlijk zien als licht. In een witte lichtstraal, bijvoorbeeld een straal van de zon, zitten alle kleuren van de regenboog. Weerkaatst zo n straal op een voorwerp

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn:

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn: Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; Nijntje in het museum 2; Krokodil en het meesterwerk 3; Kloddertje 4; Meneer Kandinsky was een schilder 5; Het kleine museum Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik

Nadere informatie

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Als je straks klaar bent met school ga je waarschijnlijk werken. Misschien wil je wel automonteur of metaalbewerker

Nadere informatie

Daarnaast komen de 3 secundaire kleuren, die ontstaan door 2 primaire kleuren te mengen.

Daarnaast komen de 3 secundaire kleuren, die ontstaan door 2 primaire kleuren te mengen. Iedereen heeft wel een voorkeur voor bepaalde kleuren. Maar met alleen je favoriete kleuren is het toch knap lastig om een evenwichtig kleurenplan voor je tuin te maken. Passen de gekozen kleuren wel bij

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

Ontwerp je eigen prefabhuis

Ontwerp je eigen prefabhuis Ontwerp je eigen prefabhuis Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Wist jij dat er in Nederland iets meer dan 7 miljoen huizen staan? Tegenwoordig worden de meeste

Nadere informatie

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent,

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent, Workshop Schilderen Beste docent, Samen met uw klas gaat u schilderen op doeken met als thema: Vol vuur voor Afrika! Hiervoor heeft u materiaal en een stappenplan nodig. Na het stappenplan vindt u een

Nadere informatie

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL!

RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! 2017 RIETVELDS MEESTERWERK LEVE DE STIJL! DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE + BEELDPAKKET VOORBEREIDENDE LES + VERWERKING Beste leerkracht, Voorafgaand aan het museumbezoek bij de tentoonstelling Rietvelds

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Je gaat tijdens het lezen vragen stellen. Lees de uitleg. Een tekst lezen gaat niet vanzelf. Je bent dan druk bezig. Tijdens het lezen komen er vragen in je hoofd op. Sommige

Nadere informatie

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief.

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief. Kijkwijzer beeldaspecten Groep 7 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 7 de KunstKabinetsen 7.10 Complementaire kleuren en 7.14 Vogel of kikvors? in groepjes of klassikaal

Nadere informatie

Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez

Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez Pagina 1 van 6 Zoekkaart Kunstenaars: Inti Hernandez 1. Propia Initiativa Dit is het kunstwerk dat Inti maakte voor de tentoonstelling Utopiart27. Propia Iniciativa, Digitale print 3 foto s van performance

Nadere informatie

Kleur-tegen-kleur contrast

Kleur-tegen-kleur contrast Kleurcontrasten DE KLEURENLEER VAN ITTEN Goethe was een van de eerste wetenschappers die met een kleurenleer voor de dag kwam, maar de meest bekende kleurenleer hebben we te danken aan de schilder Johannes

Nadere informatie

Vincent van Gogh. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/41036

Vincent van Gogh. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/41036 Auteur DigilessenPO Laatst gewijzigd 06 december 2012 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/41036 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling te-ke-naar fo-to lijst-je et-sen e-zel kun-ste-naar

beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling te-ke-naar fo-to lijst-je et-sen e-zel kun-ste-naar Auditieve oefeningen kunst Hakken en plakken (hak de woorden in stukken, laat de kinderen het hele woord zeggen) beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling

Nadere informatie

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi.

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Hoe ziet de woonkamer in jouw huis eruit? Hebben jullie behang met bloemen, zijn de muren in een mooie kleur geverfd of hebben jullie

Nadere informatie

JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2

JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS. LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2 JONG GELEERD MONDRIAAN EN DE STIJL VOOR KLEUTERS LEES- EN VERTELTEKST s GROEP 1 2 VOOR DE LEERKRACHT MUSEUMLESBESCHRIJVING Dit is een kennismakingsles voor jonge kinderen die misschien wel voor het eerst

Nadere informatie

2 Vroege renaissance 2.1

2 Vroege renaissance 2.1 2 Vroege renaissance Giotto di Bondone, rond 1315 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de 14e eeuwse kunstenaar Giotto di Bondone, die in Italië een nieuwe kunststijl introduceerde. Voor het

Nadere informatie

Groene vormgeving en styling

Groene vormgeving en styling Groene vormgeving en styling WEGWIJZER Deze module bestaat uit vier hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit vijf vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Terugblik en Begrippen. Elk onderdeel

Nadere informatie

ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK

ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK Informatie over de kunstenaar De Belgische kunstenaar Philippe Van Snick (geb. 1946) onderzoekt met minimale middelen de ruimtelijke mogelijkheden van schilderkunst.

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Voor de toets van periode 1 leer je de volgende begrippen. Al deze begrippen staan op wiki.roncalli.nu

Voor de toets van periode 1 leer je de volgende begrippen. Al deze begrippen staan op wiki.roncalli.nu Voor de toets van periode 1 leer je de volgende begrippen. Al deze begrippen staan op wiki.roncalli.nu Bekijk de plaatjes op de wiki in kleur!!! Kleur Kleurencirkel De kleurencirkel wordt besproken in

Nadere informatie

Begrippenlijst 5 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 5 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 5 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3 of 4 Computeranimatie Massamedia Mixed-media Genre Geëmotioneerd Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL PASPOORTEN M.C. Escher 17 juni 1898 27 maart 1972 Leeuwarden Tekeningen die niet klopten. Maurits Cornelius Escher werd geboren in in 1898 in een Friese familie. Hij was de jongste thuis en zijn familie

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding

Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding Voor deze les heb je nodig: een computer met internet verbinding Klik op de volgende link : http://www.spreekwoord.nl/ Op deze pagina kun je allerlei Nederlandse spreekwoorden en gezegdes vinden. In de

Nadere informatie

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt PROGRAMMA 2011 2012 Uitgangspunt van de lessen is dat kennis van de schilderkunstige technieken en stromingen vanuit de eigen ervaring wordt ontdekt en ontwikkeld. De opdrachten hebben betrekking op zowel

Nadere informatie

Kleuren in je interieur

Kleuren in je interieur Week 3 KLEURENPLAN Kleuren in je interieur In de vorige stap heb je je plattegrond gemaakt met een meubelopstelling. Nu gaan we kijken hoe je kleuren in je interieur kunt toepassen. Kleur is zowel een

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

KLEUR. Boek2, H12 p.7 t/m p.44

KLEUR. Boek2, H12 p.7 t/m p.44 KLEUR Boek2, H12 p.7 t/m p.44 Kleur Herhaling: Wat is kleur? Spectrum, golflengte Golflengte die wordt teruggekaatst is kleur van het voorwerp Staafjes/ kegeltjes Kleur Klassiek kleurenpalet gaat uit van

Nadere informatie

Thinking of Art Stijldocument

Thinking of Art Stijldocument Thinking of Art Stijldocument Niels de Jong GDD1A Inspiratie: M.C. Escher Inhoudsopgave Inleiding...2 1 Moodboard / stijlinspiratie kiezen...2 Kiezen stijlinspiratie...3 Beeldmateriaal in Moodboards...4

Nadere informatie

LICHT, CAMERA, ACTIE. 30 Supergeheime Fototips. ( Niet voor volwassenen! )

LICHT, CAMERA, ACTIE. 30 Supergeheime Fototips. ( Niet voor volwassenen! ) LICHT, CAMERA, ACTIE 30 Supergeheime Fototips ( Niet voor volwassenen! ) - 2 - Voorwoord Speciaal omdat het zomer is zal ik het niet te lang maken. We hebben namelijk veel leukere dingen te doen wanneer

Nadere informatie

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen Klee Lesmateriaal groep 5 en 6 deel 1: klassikale les op school bij de tentoonstelling Klee en Cobra Het begint als kind 28.01-22.04 2012 en Cobra Opnieuw beginnen Dit is Paul Klee En dit ook. En dit is

Nadere informatie

Liefde ik heb je zo lief! Kijktocht Voortgezet onderwijs havo vwo onderbouw

Liefde ik heb je zo lief! Kijktocht Voortgezet onderwijs havo vwo onderbouw Liefde ik heb je zo lief! Kijktocht Voortgezet onderwijs havo vwo onderbouw 1 zaal 3 2 zaal 4 zaal 5 Liefde ik heb je zo lief! zaal 2 zaal 1 Ingang Uitgang begane grond Als je verliefd bent wil je er over

Nadere informatie

ZAAIEN EN WIEDEN SPEURTOCHT

ZAAIEN EN WIEDEN SPEURTOCHT ZAAIEN EN WIEDEN SPEURTOCHT NAAM.. LEEFTIJD.. EMAILADRES. TELEFOON.. Onder alle deelnemers aan deze speurtocht verloten wij drie exemplaren van het boek: Een hele kunst. Dit boek staat in de kinderboeken

Nadere informatie

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

5 lessen voor maar 5!!!

5 lessen voor maar 5!!! Aanbod naschoolse activiteiten Brede school Heemse 5 lessen voor maar 5!!! Toneelspelen Ontdek t! Lijkt het je leuk om op een podium te staan? Je in te leven in een ander? Een persoon of een typetje te

Nadere informatie

Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes.

Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes. Opdracht 1 Deze opdracht doe je in een groepje van vier. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Er zijn vier verschillende plaatjes. 1. Zoek in de klas naar een klasgenoot met een ander plaatje dan

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 20152016 week 1 t/m week 2 8 verschillende tekenopdrachten In deze introductieopdracht laat je zien wat voor vaardigheden en technieken je beheerst op het gebied van tekenen. 8 kleine tekeningen maken

Nadere informatie

Kennismaken. Marcel Duchamp. Kunstwerken. Kunstbeschouwing. Heb je alle onderwerpen gehad, dan klik je op de gele pijl! Einde

Kennismaken. Marcel Duchamp. Kunstwerken. Kunstbeschouwing. Heb je alle onderwerpen gehad, dan klik je op de gele pijl! Einde 1887-1968 Kennismaken Marcel Duchamp Kunstwerken Kunstbeschouwing Heb je alle onderwerpen gehad, dan klik je op de gele pijl! Einde Marcel Duchamp was een Frans kunstenaar. Eerst werkte hij als kunstschilder

Nadere informatie

Informatie toetsweek 2, leerjaar 1 juni 2014

Informatie toetsweek 2, leerjaar 1 juni 2014 Informatie toetsweek 2, leerjaar 1 juni 2014 Hieronder staat waar de toetsen over zullen gaan en wat je mee moet nemen, lees dit goed en neem alles mee wat meegenomen moet worden. Wiskunde: Rekenmachine

Nadere informatie

HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 1, LES 1 GROEP 4

HANDLEIDING BLOK 1, WEEK 1, LES 1 GROEP 4 HANDLEIDING BLOK, WEEK, LES GROEP achtergrondinformatie Leesstrategie Waarom lees ik de tekst? (Leesdoel bepalen) Lesdoelen De kinderen kunnen: vertellen wat een tekst is; opnoemen welke teksten ze voor

Nadere informatie

MINDSTORM LEGO ROBOTS

MINDSTORM LEGO ROBOTS MINDSTORM LEGO ROBOTS Les 1: Robot basis, en programma aanpassen Les 2 & 3 & 4 : Eigen robot bouwen Les 5 & 6 : Robot programmeren Les 7: Geschiedenis opzoeken robots Les 8 & 9 & 10 : Film maken en op

Nadere informatie

Bescherm je foto s met een watermerk

Bescherm je foto s met een watermerk Bescherm je foto s met een watermerk Het is vervelend wanneer een ander met je foto's aan de haal gaat. Je steekt er niet alleen tijd en moeite in maar ook wettelijk heb je rechten over je eigen foto's.

Nadere informatie

JE CULTURELE ZELFPORTRET

JE CULTURELE ZELFPORTRET JE CULTURELE ZELFPORTRET Dit is het culturele zelfportret van Vul alles in hele antwoordzinnen in. Gebruik een ander lettertype of een andere kleur voor de antwoorden. Plak hier je pasfoto Film/tv 1 Ga

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt Bijgewerkt: 20 oktober 2008 Zoek: ga. Begin: Nieuws Amstelveen Geschiedenis Foto's Gebeurtenissen Monumenten Partnersteden Straten Kerken Exposities Links Sponsoren Over de site Javier Gómez en Arian Winterink

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

http://www.kidzlab.nl/index2.php?option=com_content&task=vi...

http://www.kidzlab.nl/index2.php?option=com_content&task=vi... Veelvlakken De perfecte vorm Plato was een grote denker in de tijd van de Oude Grieken. Hij was een van de eerste die de regelmatige veelvlakken heel bijzonder vond. Hij hield ervan omdat ze zulke mooie,

Nadere informatie

KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer:

KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer: KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer: Naam: Klas: Datum: Feiten Een kijkwijzer is bedoeld om je mee te nemen in de waarneming en het kijken te intensiveren: kortom je gaat steeds meer dingen zien,

Nadere informatie

LESPAKKET HOLLANDS LICHT NAAM:. KLAS:..

LESPAKKET HOLLANDS LICHT NAAM:. KLAS:.. LESPAKKET HOLLANDS LICHT NAAM:. KLAS:.. INLEIDING Voor je ligt het lespakket over Hollands Licht. Hier draait het om de mythe dat het licht in Holland iets heel bijzonders is, beroemd geworden dankzij

Nadere informatie

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan A-tekst De aquarel Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan In de 19de eeuw maakte de Nederlandse aquarel een ongekende bloeiperiode door. De artistieke idealen van die tijd vonden in dit medium een perfecte

Nadere informatie

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10

Ben ik dat? voorstelling 2d Hoofdstuk 10 voorstelling 2d Hoofdstuk 10 Ben ik dat? 1 Een pasfoto is zo gemaakt. Maar lijkt hij wel? De meeste mensen zijn nooit zo tevreden over hun pasfoto. Dat ligt niet aan de foto maar aan jezelf: je ziet jezelf

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS KIJKWIJZER MONDRIAAN VOOR BEGINNERS Naam: Datum: VOORTGEZET ONDERWIJS NIVEAU > > > > Deze kijkwijzer gaat over Piet Mondriaan en hoort bij de tentoonstelling Mondriaan & De Stijl. Hoe ga je te werk Een

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

Dit werk doet me denken aan een werk van Marcel Duchamp uit Als ik de titel vertaal heet het Naakt dat de trap af komt. Het werk hangt in de

Dit werk doet me denken aan een werk van Marcel Duchamp uit Als ik de titel vertaal heet het Naakt dat de trap af komt. Het werk hangt in de Beste Piet, Ik heb leerlingen van groep 6 van basisschool Het Landje gevraagd om een werk te maken dat jij gemaakt zou kunnen hebben na dit werk uit : Jij bent op dit moment 45 jaar en maakte in een werk

Nadere informatie

Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 1

Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 1 Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 1 Giardino beeldentuin (Jos van Vreeswijk) 4-1 16-02-2007 13:02 Pagina 2 Jos van Vreeswijk is meer dan dertig jaar beeldhouwer en nog

Nadere informatie

2 Eeuw van het Verstand

2 Eeuw van het Verstand 2 Eeuw van het Verstand Caravaggio, 1600 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de barok in Zuid-Europa en de Gouden Eeuw in Nederland. Zowel in de 16e als de 17e eeuw leefden een aantal van de

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas Yellow Submarine is een animatiefilm uit 1968. Deze film is gebaseerd op de muziek van The Beatles. Toen deze film uit kwam was deze erg vernieuwend. De beelden in de film zijn psychedelisch. Ze zijn vol

Nadere informatie

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++

DE STIJL OF TOCH JE EIGEN STIJL? NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Deze leskaart gaat over (misschien wel) Nederlands beroemdste kunststroming: De Stijl. Initiatiefnemer was kunstenaar Theo van Doesburg. Samen met o.a. Bart van der Leck en Piet Mondriaan

Nadere informatie

Verzamelen. Les 1. Verzamelen. Opdracht. Lesbrief groep 7 en 8. Van: Heb jij een verzameling? JA / NEE

Verzamelen. Les 1. Verzamelen. Opdracht. Lesbrief groep 7 en 8. Van: Heb jij een verzameling? JA / NEE Regionaal Historisch Centrum Eindhoven Postbus 191, 5600 AD Eindhoven www.rhc-eindhoven.nl Lesbrief groep 7 en 8 Verzamelen Van: Les 1 Verzamelen Heel veel mensen sparen iets. Als je iets spaart, dan krijg

Nadere informatie

3-5 uur Mozaïek. Beeldende aspect Voorkennis

3-5 uur Mozaïek. Beeldende aspect Voorkennis Onderwerp 1 / 2 Deze les wordt u aangeboden door www.pro-kunst.nl Een lessendatabase voor en door kunstdocenten uit het Speciaal- en Praktijk Onderwijs. Dit is een initiatief van: Linda Batenburg, Nita

Nadere informatie

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI H.A.N.G. PLEKKEN Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI Binnenkort ga je met je klas op bezoek bij het Nederlands Architectuur instituut (NAi). Daar zal je het programma H.A.N.G. plekken volgen.

Nadere informatie

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht. Duur: gemiddeld zo n 2 uur per opdracht.

Flevolandse Verhalen. Lesvorm: onderwijs-leergesprek en creatieve opdracht. Duur: gemiddeld zo n 2 uur per opdracht. Flevolandse Verhalen Lesbrief met twee verwerkingslessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling SITUATIES / Laboratorium Flevoland in Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs bovenbouw groep 5-8

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Ik mis je in alle kleuren

Ik mis je in alle kleuren Ik mis je in alle kleuren Ik mis je in alle kleuren Met gedichten van Margreet Jansen en illustraties van Angelique Bosman Voor... een lotgenotengroep van de Stichting Jonge Helden Ik schrijf je vandaag

Nadere informatie

opdrachten voor een vrijetijdsticker

opdrachten voor een vrijetijdsticker Opdracht 1 Bezoek een museum, galerie of atelier in Zeeland Ga naar een museum, galerie of atelier, met je ouders, opa, oma of met vriendjes. Deelnemers herken je aan de Kinderkunstweekposter en het deelnamebordje.

Nadere informatie

Leergebied: Zuid Nederland. Constructies

Leergebied: Zuid Nederland. Constructies Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Toepassen Geschiedenis Mensen bouwen al duizenden jaren huizen om in te wonen. In de prehistorie woonden de mensen in Limburg al

Nadere informatie

Paulo op bezoek in de klas

Paulo op bezoek in de klas Kunst voor peuters en kleuters Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 0, 1 en 2. Met de informatie en lessuggesties kunt in de klas aan de slag met beeldende kunst. Het kijken naar en praten

Nadere informatie

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS

MONDRIAAN VOOR BEGINNERS KIJKWIJZER VOORTGEZET ONDERWIJS, NIVEAU * MONDRIAAN VOOR BEGINNERS Naam: Datum: > > > > Deze kijkwijzer gaat over Piet Mondriaan en hoort bij de tentoonstelling Mondriaan en De Stijl. Hoe ga je te werk

Nadere informatie