zondag 8 maart 2015 van 11 tot 17 uur

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "zondag 8 maart 2015 van 11 tot 17 uur"

Transcriptie

1 zondag 8 maart 2015 van 11 tot 17 uur Universiteit Antwerpen - Grote Kauwenberg Antwerpen Info en reservatie uantwerpen.be/kinderuniversiteit Voor alle nieuwsgierigen tussen 8 en 14 jaar

2 De Kinderuniversiteit van de Universiteit Antwerpen wordt georganiseerd in samenwerking met Technopolis, het Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen en het Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie. Verantwoordelijke uitgever: Universiteit Antwerpen Departement Communicatie Prinsstraat Antwerpen Fotografie: Vincent Jauniaux en Jesse Willems

3 Welkom aan de Kinderuniversiteit Elk kind stelt zich heel wat vragen terwijl het de grote wereld leert kennen. Op de Kinderuniversiteit krijg je niet alleen de antwoorden, maar ontdek je ook de speelse kant van wetenschappen en het leven op de universiteit. Toverspiegels, gekke flubbers, reuzencamera s, bizarre beestjes en auto s die rijden op een houtskoolvuurtje nemen je mee naar een wereld die onwerkelijk lijkt, maar dichterbij is dan je zou denken. De Kinderuniversiteit is er speciaal voor alle kinderen en jongeren tussen 8 en 14 jaar. Maar ook ouders, grootouders, ooms of tantes, zussen en broers, meesters en juffen zijn welkom. Er worden ook enkele activiteiten voorzien voor de jongere broers en zusjes vanaf 6 jaar. Alle activiteiten zijn gratis. Deze elfde editie van de Kinderuniversiteit pakt uit met gevestigde waarden, maar er staan ook een heel aantal nieuwe activiteiten op de agenda. Die nieuwe proefjes, experimenten en workshops worden voor een deel georganiseerd door de wetenschappers en professoren van de nieuwe opleidingen van de Universiteit Antwerpen. Vanaf 1 oktober 2013 kan je op onze universiteit immers ook studeren voor vertaler/tolk, ingenieur, ontwerper of kinesist. Verderop in het programmaboekje zal je zien dat er professoren zijn die doorlopend experimenteren, anderen doen dat alleen op bepaalde uren. Hier moet je niet voor inschrijven en het kan best dat je mee mag helpen als je het een leuke proef vindt. Er zijn ook echte lessen zoals voor de universiteitsstudenten. Daar moet je minstens een halfuurtje stil voor zitten. De professoren en wetenschappers doen natuurlijk hun best om er een leuke les van te maken zodat je je geen ogenblik zal vervelen. Voor enkele van die lessen moet worden ingeschreven. Als je wil meedoen met onze workshops moet je vooraf kiezen en inschrijven via onze website Om alle kinderen de kans te geven vragen we om voor maximum drie workshops in te schrijven. Er is een beperkt programma voor de jongere broers en zusjes van zes tot acht jaar die al een eerste kijkje nemen op onze Kinderuniversiteit. Zij kunnen de doe-opstellingen van Technopolis testen. Er rijdt ook een Proefmobiel rond, waarmee een reeks proefjes worden gedemonstreerd. Tenslotte interviewt Rick de Leeuw enkele van onze professoren en geeft Stijn Meuris een lezing over het einde van onze aarde en van het heelal. 1

4 Inhoudsopgave Praktische informatie Kijk je ogen uit en doe mee Doorlopend en vrij toegankelijk Sporthal Tollende wereld... blz. 6 De wondere wereld van het heel kleine... blz. 6 Ik zie wat jij niet kan zien top secret... blz. 7 Dinosauriërs aan de Kinderuniversiteit... blz. 7 Spuitjes geven zonder pijn?... blz. 7 Vurige wetenschapsshow... blz. 7 Wandelgangen Gebouw K Koud, kouder, koudst... blz. 8 Wiskunde in de war... blz. 8 Computeren Zonder Stroom.... blz. 9 Vieze beestjes in zuiver water... blz. 9 Duizend Bruisballen en Gloeiende Augurken!... blz. 9 Volg les zoals een echte student Vrij toegankelijk Zet je diepste frons op: Filosoferen met kinderen.... blz. 10 Afval: opgesmurft staat netjes?.... blz. 10 Lang zullen ze leven (10 14 jaar)... blz. 10 Een teer onderwerp, geschikt voor nicotieners (13-14 jaar)... blz. 11 Doorgedraaid?! Geestelijke gezondheid op een geestige manier... blz. 11 Skeletten, botten en pezen.... blz. 11 Vooraf inschrijven Koken met Joris... blz. 12 Technopolis Wetenschappe-leuke show... blz. 13 Stijn en de sterren. Hoe lang gaat het hier nog duren? (10-14 jaar)... blz. 13 2

5 Workshops Vooraf inschrijven Baas van Europa voor één dag (12 14 jaar).... blz. 14 Goochelen met wiskunde... blz. 14 Neem je hond in de maling... De Boemerang.... blz. 15 Doktertje spelen, hoe leer je dat?... blz. 15 TaPas for KIDS: een vergrootglas voor jouw talenten en passies (10-12 jaar).. blz. 15 Mmmmmm lekker zoet (8-10 jaar)... blz. 16 Chinees is cool! (10-14 jaar).... blz. 16 Braakballen pluizen... blz. 16 Maar een spelletje? (12 14 jaar)... blz. 16 Een brug van papier... blz. 17 Je eerste programma met beelden en geluid maken... blz. 18 Kinderrechten voor de toekomst: duurzame ontwikkeling (9-14 jaar) blz. 18 Economie: kinderspel! (10 14 jaar)... blz. 18 Oud schrift: paleografie (12-14 jaar).... blz. 19 Haal eens DNA uit een kiwi!... blz. 19 Opgepast: vreemde krachten aan het werk... blz. 20 De vraagstaart: Rick de Leeuw interviewt wetenschappers en bekende breinen Vooraf inschrijven Professor Nina Hermans... blz. 21 Professor Floris Wuyts.... blz. 21 Professor Karolien Poels... blz. 21 Voor de jongere broers en zusjes Vrij toegankelijk Test je kennis...blz. 22 De Proefmobiel... blz. 23 Overzicht activiteiten Overzichtsplan 3

6 Praktische informatie Waar? Alle activiteiten worden georganiseerd op de Stadscampus van de Universiteit Antwerpen. De ingang van de Kinderuniversiteit ligt in het Agora-gebouw op de hoek van de Vekestraat en de Grote Kauwenberg in het centrum van de stad Antwerpen. Daar is ook het onthaal. Wanneer? De Kinderuniversiteit heeft plaats op zondag 8 maart De activiteiten starten om 11 uur en eindigen rond 17 uur. Gratis Alle activiteiten zijn gratis. Reserveren De activiteiten waarvoor je moet reserveren staan in het programma aangeduid met een Reserveren kan vanaf zaterdag 7 februari om 10 uur. Doe het snel, want voor de helft van de activiteiten zijn de plaatsen beperkt. Om zoveel mogelijk kinderen de kans te geven om deel te nemen aan een workshop willen we vragen om voor maximaal drie workshops per kind in te schrijven. Met het geprinte inschrijvingsformulier dient u zich aan te melden bij het onthaal. Dat kan op zondag 8 maart al vanaf uur. Mocht u technische problemen ondervinden bij het inschrijven kunt u dat melden via het telefoonnummer (Departement Communicatie). Inschrijven kan niet per telefoon. Reserveren kan via Vervoer De Stadscampus van de Universiteit Antwerpen ligt vlakbij het Centraal Station (zie plannetje). Je komt het best met de trein, de tram of de bus. Parkeren kan eventueel in de parkings in de buurt van de Stadscampus. Meer info: Honger of dorst? Je kan de ganse dag voor een hapje en een drankje terecht in het Agora caffee, vlakbij de ingang van de Kinderuniversiteit, in Gate 15 tegenover de ingang van gebouw K of bij het kraam van De Hongerkiller. Middagpauze Onze professoren en wetenschappers nemen ook allemaal een korte middagpauze. Het kan zijn dat sommige stands tussen 12 uur en 13 uur even niet bemand zijn. 4

7 Legende Gebouwen Reserveren verplicht via Fysica Letteren en filosofie Technologie Biologie Rechten/jusititie Milieu Microscopie Informatica Vraagstaart Chemie Geneeskunde Astronomie Wiskunde Economie politiek 5

8 Kijk je ogen uit en doe mee Met onze wetenschappers en professoren Voor deze activiteiten is reserveren niet nodig. Je kan ze bijna allemaal doorlopend bezoeken tussen 11 en 17 uur. Neem zeker eens een kijkje! Sporthal Agora, hoek Vekestraat - Grote Kauwenberg Tollende wereld De aarde draait rond: dat weet toch iedereen! Maar als ik naar buiten kijk, zie ik wel de zon bewegen van zonsopgang tot zonsondergang. Hoe kunnen we dan zo zeker zijn dat het de aarde is die draait? Vroeger gingen wetenschappers prompt naar de gevangenis als ze durfden beweren dat de wereld niet stil stond in het centrum van het heelal! Met onze reuzenslinger kun je zelf vaststellen dat de aarde héél langzaam rond haar as draait. Je zult ook formules ontdekken waarmee je kan berekenen hoe vlug dat gebeurt. Kom in de loop van de dag een paar keer langs, en je zal zelf zien dat de aarde telkens een stukje verder is gedraaid. De wondere wereld van het heel kleine Heb je al eens binnen in een plant gekeken? Met een microscoop kan je dat! Kijk samen met het Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie door de microscoop naar dingen die je niet met het blote oog kan zien. Greet Eyckmans en Joris Dirckx nemen je mee naar één van de beroemdste experimenten uit de negentiende eeuw: de slinger van Foucault die ons toont dat de aarde draait als een tol. 6

9 Ik zie wat jij niet kan zien top secret NIEUW Een spannende activiteit rond geheimschrift en onzichtbare inkt. Dure 007-gadgets zijn niet nodig: met huis-keuken-tuin-gerief kan je teksten tevoorschijn toveren en weer doen verdwijnen. Dit leer je aan de stand van de Toegepaste Ingenieurswetenschappen. Dinosauriërs aan de Kinderuniversiteit Het Museum voor Natuurwetenschappen zapt je terug naar het verleden, naar de tijd van de dinosauriërs of naar je eigen voorouders tijdens de ijstijd. Of zie je liever de wereld op zes poten voorbijlopen? Puzzel zelf een dinoskelet in elkaar of bewonder van dichtbij kriebelbeestjes zoals harige spinnen en kleurrijke insecten. Leef je zelf uit als een toekomstige paleontoloog met leuke doe-activiteiten uit ons paleolab of knutsel zelf een prachtige vlinder of bezige bij en leer meer over biodiversiteit. Kom dus zeker langs als je een hart voor de natuur hebt! Dat kan allemaal aan de stand van het Museum voor Natuurwetenschappen. Spuitjes geven zonder pijn? Pipi in een potje zonder morsen? NIEUW Aan onze Novosanisstand geven we graag meer uitleg over hoe onze Colli-Pee juist de eerste urine opvangt en waarom het prikken met onze VAX-ID juist zo pijnloos en efficiënt is. Met onze doe-het-zelf-activiteiten leer je waarom het zo belangrijk is om af en toe een plasje naar de dokter te brengen en je te laten vaccineren. Zeker komen dus! Voor meer info over wie wij zijn, kan je altijd terecht op onze website: of onze Facebook-pagina: Vurige wetenschapsshow Een voorstelling waarin op een geanimeerde en speelse manier allerlei wetenschappelijke principes worden gedemonstreerd. In deze show wordt op swingende wijze getoond waarom iets brandt, wat er eigenlijk gebeurt als iets geblust wordt of juist ontploft. Een aanstekelijke voorstelling voor het hele gezin! Een productie van Spelenderwijzer vzw Wanneer: en uur Duur: +/- 20 minuten 7

10 Wandelgangen gebouw K Koud, kouder, koudst Wat is warmte? En hoe maak je dingen koud? Wat is het koudste plekje in het bekende heelal? Dat zijn maar enkele vragen waarop je hier het antwoord krijgt. Gassen, vloeistoffen en vaste stoffen krijgen andere eigenschappen wanneer ze koud worden, en gaan over in elkaar. En bij de allerkoudste temperaturen krijg je een nieuwe toestand, die zich weer helemaal anders gedraagt dan de toestanden die je kent. Onze onderzoekers maken je zo enthousiast dat je het er warm van krijgt. Bevroren balonnen worden zo broos als een zeepbel Wiskunde in de war Vind je wiskunde ingewikkeld? Geraakt je maag ervan in de knoop? Brengt het je haar in de war? Neem dan nu de touwtjes zelf in handen en ontrafel met ons de meest warrige puzzels. Durf jij samen met de onderzoekers van het Departement Wiskunde-Informatica de uitdaging aan? 8

11 Computeren Zonder Stroom Computers kom je tegenwoordig overal tegen. Maar hoe werken ze juist? Hoe denken ze? En hoe kunnen we ze beter en sneller doen werken? Kom dit allemaal te weten samen met de onderzoekers van het Departement Wiskunde-Informatica. Zij leggen je enkele basisprincipes van een computer uit zonder er één aan te raken. Vieze beestjes in zuiver water Aan de hand van de ongewervelde diertjes in het water proberen we de waterkwaliteit te bepalen. Bekijk de diertjes goed, volg de tabel en breng de diertjes op naam. Als je al de diertjes bekeken hebt, kijk je achteraan in de tabel en zou je de kwaliteit moeten kunnen bepalen. Succes! Ontdek samen met de biologen wat voor gekke beestjes in onze vijvers leven. Duizend Bruisballen en Gloeiende Augurken! Word werknemer in onze bruisballenfabriek waar je de handen uit de mouwen steekt om mooi gekleurde en welriekende producten te maken met speciale eigenschappen. De bruisballen gebruik je in bad of douche. Je neemt de afgewerkte ballen proper ingepakt mee naar huis. Je werkt ook mee aan de productie van grondstoffen waar water in verdwijnt, of grondstoffen die rare dingen doen als je ze in water gooit. Je mengt grondstoffen die vanzelf handschoenen opblazen, om te kijken of ze van goede kwaliteit zijn. Aangezien we een innoverend ecologisch bedrijf zijn (alles bio goedgekeurd door de inspecteurs!) werken jullie ook aan de ontwikkeling van biologische augurken verlichting. Die wordt door jullie klaargestoomd voor de groeimarkt Troglodietiston, waar volgens onze reporter ter plaatse Kuifje nog tunnels zijn zonder licht aan het einde! Mon Odeurs, Sofie Slaets, Laurens Nagels, Linny Baeten en Veerle Smout leiden de Bruisballen- en rariteiten fabriek n.v. Duur: +/- 20 minuten Zelf aan de slag 9

12 Volg les zoals een echte student Vrij toegankelijk Zet je diepste frons op: Filosoferen met kinderen Al heel lang stellen volwassenen, maar ook kinderen zichzelf en anderen allerlei vragen die je niet zomaar met ja of neen kan beantwoorden. Het antwoord kan je ook niet snel even opzoeken of op een eenvoudige manier uittesten. Enkele voorbeelden: Moet je altijd doen wat goed is? Kan je denken zonder taal? Zijn we allemaal gelijk? Bestaat God en kan je dat bewijzen? Kies je zelf wie je bent en wat je zal worden? Vraagt het leven op aarde een inspanning van iedereen? Professor Luc Braeckmans van het Departement Wijsbegeerte en assistent Peter Visser zullen trachten samen met de kinderen klaarheid te scheppen door je filosofische vragen te onderzoeken. Afval: opgesmurft staat netjes? Afval is overal. En we maken er alsmaar bij. Maar waar gaat al dat afval naartoe? Wordt dat allemaal wel zo mooi gerecycleerd als we denken? En is al dat recycleren eigenlijk wel zo n goed idee? Is alles wat we weggooien eigenlijk wel afval? Misschien is het voor een ander juist erg waardevol... In de natuur vind je heel wat voorbeelden van planten, dieren en bacteriën die aan de slag gaan met afval van een ander. Zouden we daar niet eens een voorbeeld aan nemen? Lokaal: B.002 Wanneer: Duur: +/- 20 minuten Waar: B.001 Wanneer: uur Duur: +/- 1 uur Lang zullen ze leven (10 14 jaar) We horen of lezen wel eens dat in land A de kindersterfte toch wel hoog is, of dat in land B de mensen gemiddeld ouder worden. Als je hierover cijfers kan verzamelen, dan kan je dat allemaal in mooie grafieken bij elkaar brengen. Hoe kan je zo n grafiek voor een land maken? Wat kan je er allemaal uit aflezen? Blijft zo n grafiek hetzelfde als je hem na 50 jaar opnieuw zou maken? Kan je aan een grafiek zien of het gaat om een ontwikkelingsland of om een westers land? Hoe kan je zo n grafieken met elkaar vergelijken? Wat bedoelt men juist als men spreekt over levensverwachting? En waar ter wereld lijk je als pasgeboren baby de grootste kans te hebben om heel oud te worden? Samen met professor Ann De Schepper van de Faculteit Toegepaste Economische Wetenschappen proberen we deze vragen te beantwoorden, en bestuderen we grafieken op zoek naar opvallende resultaten. Waar: B.002 Wanneer: uur Duur: +/- 25 minuten 10

13 Een teer onderwerp, geschikt voor nicotieners (13-14 jaar) Roken, (n)iets voor jou? Natuurlijk niet! Wist je dat de sigaret in ons land verantwoordelijk is voor 50 sterfgevallen per dag? Maar waarom is roken zo dodelijk? Kankeronderzoeker professor Filip Lardon legt uit wat er allemaal gebeurt met je lichaam wanneer je rookt en waarom de sigaret zo verslavend is. Ook joints, waterpijp en passief roken komen aan bod. Je mag ook je eigen kennis hierover testen met een quiz. Roken of toch maar niet? Je komt het hier te weten! Lokaal: B.001 Wanneer: uur Duur: +/- 60 minuten Doorgedraaid?! Geestelijke gezondheid op een geestige manier Wat is psychologie? Wat zijn gevoelens en wat doen ze met mij? Waarom voel ik mij soms wat verdrietig? Wat is dat dan, psychisch ziek zijn? Moeten alle psychisch zieke mensen bij een psychiater op de bank gaan liggen? Wat doet de psychiater? Is een psychiater hetzelfde als een psycholoog? Veel vragen over geestelijke gezondheid, psychologie en psychiatrie Kom deze en veel andere antwoorden samen met ons ontdekken tijdens een interactieve lezing. Super(choko)tof(f) voor wie erbij is! CAPRI, Psychiatrisch Ziekenhuis Duffel-UZA en ZNA-UCKJA heten je van harte welkom! Waar: C.103 Wanneer: uur (8 tot 11 jaar) uur (12 tot 14 jaar) Duur: +/- 1 uur Skeletten, botten en pezen Hoe hard zijn onze botten? Wat is het gewicht van ons geraamte? Wat is een versleten knie? Leeft een bot? Hoe maak je en prothese vast in het bot? Wat is een meniscus? Hoe groeien botten terug aan elkaar na een breuk?.deze en nog meer vragen zullen beantwoord worden door professor Francis Van Glabbeek en Jan Gielis in een boeiend interactief verhaal met onder andere de hulp van een skelet, knie- en heupprothesen, platen, schroeven en pinnen!! Plezier verzekerd! Waar: B.003 Wanneer: 11, 12.20, uur Duur: +/- 25 minuten Jan Gielis toont waar het langste bot van ons lichaam zit 11

14 Vooraf reserveren Koken met Joris Chef Joris: nog geen ster, maar dat is een kwestie van tijd Na de successen van Jeroen Meus en Piet Huysentruyt konden we niet achterblijven: een eigen kookprogramma op de kinderuniversiteit. Maar wat blijkt? Koken is toch óók weer allemaal wetenschap! We bereiden samen een driegangenmenu met de wetten van de Fysica, en natuurlijk zullen kinderen uit het publiek weer de nodige hulp leveren. Ons kookprogramma gaat over lekkere en minder lekkere eitjes, een aardappel die maar niet gaar wil worden, je handen in kokend water steken het hoort er allemaal bij. Voor de durvers ligt de koksmuts alvast klaar. Lokaal: B.004 Wanneer: 15 uur Duurtijd: +/- 40 minuten 12

15 Technopolis Wetenschappe-leuke show Technopolis ontwikkelde het frietgeweer en de filmrolbazooka, twee wetenschappelijk verantwoorde wapens die zullen afgevuurd worden richting publiek. Kan een bankbriefje branden? Of hadden jullie graag nog meer vuur? Eindigen doen we met vuurwerk. We tonen het publiek waar die mooie kleuren van het vuurwerk vandaan komen. Bij een geslaagd vuurwerk horen natuurlijk ook knallen. Ook de wetenschapsshow van Technopolis wordt afgesloten met een knaller! Waar: K.001, Aula Rector Dhanis Wanneer: en uur Duur: +/- 30 minuten Stijn en de sterren. Hoe lang gaat het hier nog duren? (10-14 jaar) Een lezing over het einde van onze aarde en bij uitbreiding van het heelal. Het slechte nieuws is dat het hier binnen een half miljard jaar onherroepelijk gedaan is. Het goede nieuws is dat daar heel wat vuurwerk aan te pas komt. Een productie van Vegas Las Waar: C.204 Wanneer: uur Duur: 60 minuten + 30 minuten voor vragen uit het publiek Voor 150 kinderen/jongeren zonder ouders. Stijn Meuris beantwoordt de vragen van een enthousiast publiek 13

16 Workshops Let op: voor alle workshops, voorzien van een, moet je vooraf registreren via het online inschrijvingsformulier (www.uantwerpen.be/kinderuniversiteit). Houd er rekening mee dat activiteiten kunnen uitlopen en dat je voor een volgende activiteit misschien nog naar een ander gebouw moet gaan. Baas van Europa voor één dag (12 14 jaar) Elke dag nemen politici in Brussel belangrijke beslissingen. Over milieu, over vluchtelingen, over landbouw, over van alles en nog wat. Ook over wie bij Europa mag horen. Turkije is zo n land dat er graag bij wil zijn. Maar niet iedereen is het daarover eens. Sommige landen vinden dat een goed idee, andere landen helemaal niet. Ze hebben daar allemaal hun eigen redenen voor. Maar wie beslist daar nu eigenlijk over? In het echt zijn dat de eerste ministers en de presidenten van de landen van Europa. In deze workshop kruip je in de huid van de Europese leiders zoals Merkel, Hollande, Cameron en Michel. Je krijgt de mening van één van de politici over Turkije en vervolgens NIEUW ga je onder begeleiding onderhandelen met elkaar. Je probeert het met elkaar eens te worden: moet Turkije er nu bij of niet? Door te spelen merk je hoe moeilijk het is om over ingewikkelde zaken samen beslissingen te nemen. Zeker als je het allemaal eens moet geraken. Misschien lukt het, misschien ook niet. Net zoals in het echt. Trek je deftige kleren aan en speel voor één dag de baas over Europa! Professor Peter Bursens, Brecht Volders en Thalia Wyns van het Departement Politieke Wetenschappen leiden het spel. Waar: C.001 Wanneer: en uur Duur: 1.30 uur Goochelen met wiskunde Rekenen saai? Wiskunde moeilijk? Vergeet het! In deze workshop demonstreren Stijn Symens en Jan Adriaenssens wiskundige goocheltrucjes waarmee je jouw ouders kan overdonderen! Waar: C.101 Wanneer: 13, 14.20, 15 en uur. Duur: +/- 25 minuten Prof. Stijn Symens tovert met wiskunde 14

17 Neem je hond in de maling... De Boemerang Als je hout weggooit, loopt je hond er meteen achterna om het terug te halen. Maar als je dat hout slim in elkaar knutselt, en er een mooie boemerang van maakt, kan je hond rustig blijven zitten... het komt wel vanzelf terug! Neen.. geen elastiek, geen muur waarop het terugbotst, geen hulplijn... maar simpelweg wat druk van de lucht doet je houtconstructie terugkomen. In deze sessie leggen we uit hoe dat precies in elkaar zit, leer je hoe je zelf een boemerang kan maken en... mag je, met wat geluk, je eigen boemerang mee naar huis nemen! Waar: C.002 Wanneer: en uur. Duur: +/- 25 minuten Doktertje spelen, hoe leer je dat? Van je Fisher-Price-set naar de werkelijkheid Geeft je hart geheimen door langs de stethoscoop? Hoe moet je met een hamertje de kniepeesreflex opwekken? Reanimeren na een hartstilstand, de lichtkegel zien op een trommelvlies, je eigen bloeddruk en pols meten. Alles wat je altijd wilde weten maar niet durfde te vragen. De artsenschool van dr. Benedicte De Winter dr. Olivier Vanderveken dr. Nele Michels en dr. Carla Dingemans: allen daarheen! Waar: C.102 Wanneer: en uur Duur: +/- 45 minuten TaPas for KIDS: een vergrootglas voor jouw talenten en passies (10-12 jaar) In de lagere school ligt het programma vast. Je hoeft niet te kiezen wat je gaat doen. Maar in het middelbaar wordt dat anders. Wat doe jij graag? Waar ben je goed in? Hoe zie ik mezelf als ik volwassen zal zijn? Dat is de wereld van passies en talenten! Echt kiezen is nu nog wat vroeg, maar je kan wel spelen met verschillende rollen, jezelf bekijken door een andere bril, overleggen met anderen over wie je zou willen zijn Leuk om te vergelijken met wat je ouders of NIEUW je vrienden daarvan vinden. In deze workshop onderzoeken we de wereld van talenten en passies, we brengen die voor jou in kaart en we geven je tips hoe je daar zelf aan kan werken. Zin om je talenten en passies mee te onderzoeken? Kom dan naar de spannende wereld van TaPas for KIDS! Waar: D.013 Wanneer: 11.40, 13.40, 15 en 16 uur Duur: +/- 45 minuten 15

18 Mmmmmm lekker zoet (8-10 jaar) Hoeveel suiker zit er in een glas cola? En is die boterham met Nutella nu echt niet gezond? In deze workshop onderzoeken we hoe zoet ons ontbijt, onze tussendoortjes en drankjes wel zijn. Maar is suiker wel gezond? NIEUW Opgelet: In deze workshop gaan we proeven en smullen als uw kind een bepaalde voedselallergie heeft, gelieve dan vooraf contact op te nemen. Waar: D.014 Wanneer: 14 uur Duur: +/- 25 minuten Chinees is cool! (10-14 jaar) Braakballen pluizen Waar: D.015 Wanneer: 11 uur en uur Duur: 40 minuten Kom jij ook eens kijken wat er in de braakballen terug te vinden is? Zowat één miljard mensen spreken Chinees als moedertaal. Het duurt jaren alvorens je deze taal onder de knie krijgt: er zijn immers weinig aanknopingspunten met de Europese talen. Maar is de taal echt zo moeilijk? Aan het departement Vertalers en Tolken ontdek je de logica van het sierlijke karakterschrift, verheug je je over de efficiënte (en dus makkelijke) grammatica, en leef je je uit met de tonen van deze toontaal. Waar: E.207 (tweede verdieping Wanneer: 11.30, en uur Duur: 1 uur Maar een spelletje? (12 14 jaar) NIEUW Het lijken drolletjes, maar dat zijn het niet: het zijn braakballen. Deze braakballen vind je onder bomen. Het zijn resten eten, meestal van uilen. Dus als je zo n braakbal vindt, weet je dat er een uil in de buurt is geweest! Als je wil weten wat die uil gegeten heeft dan moet je de braakbal uitpluizen. In die bal kun je van alles tegenkomen: haren en botjes en soms zelfs het schedeltje van een muis, veertjes van kleine vogels en resten van insecten. ) NIEUW Spelletjes op laptops, tablets, en gsm s zijn erg populair. Maar sommige games zijn niet alleen leuk, ze leren je ook iets! Ontdek in deze workshop hoe we werken aan een computergame tegen cyberpesten! En geef jouw mening over de personages, het verhaal en de opdrachten! Like of dislike? Waar: K.102 Wanneer: 11 uur Duur: 1 uur 16

19 Een brug van papier Papier is toch niet sterk genoeg om een brug mee te maken? Met behulp van papier (of rietjes, karton, bamboe,...), plakband, een schaar en een meetlat tonen de onderzoekers van de opleiding Bouwkunde (Faculteit Toegepaste Ingenieurswetenschappen) hoe dit wel kan. Je leert kort over verschillende types van bruggen en hoe je de nodige stevigheid aan een brug kan geven. Het doel van deze workshop is het maken van een zo lang mogelijke brug in papier die het gewicht van een speelgoedautootje kan dragen. Waar: K.101 Wanneer: en 15 uur Duur: 1.30 uur De kinderen ontdekken, samen met hun ouders, hoe sterk een brug van papier kan zijn 17

20 Je eerste programma met beelden en geluid maken Jongens en meisjes worden uitgenodigd om hun eerste stapjes te zetten om een eenvoudig spel, een animatie of een verhaal te programmeren in Scratch. Scratch helpt jonge mensen creatief te leren denken, systematisch te redeneren en samen te leren werken. Ook de ouders kunnen meehelpen. En na de les kan je thuis je ontwerp verder verbeteren, ja, zelfs op Internet plaatsen. Wie: Jij alleen, maar het kan ook leuk zijn om samen met een vriendje te werken. Waar: K.103 Wanneer: 12, 14.20, uur Duur: +/- 1 uur Kinderrechten voor de toekomst: duurzame ontwikkeling (9-14 jaar) Het Kinderrechtenverdrag is de belangrijkste tekst over kinderrechten. Maar dat verdrag spreekt nauwelijks over de natuur, milieu of duurzame ontwikkeling. We kruipen in de huid van diplomaten die over verdragen onderhandelen, en schrijven een voorstel uit voor een nieuw recht van kinderen. Schrijf je mee? Dan word jij misschien degene die het recht op een speelbos, klimberg of zwemrivier uitvindt. Waar: K.201 Wanneer: uur Duur: +/- 45 minuten Economie: kinderspel! (10 14 jaar) Wie meedoet gaat niet alleen kunnen kopen en verkopen zoals op een echte veiling. Je mag ook beslissingen nemen in een verdeel en heers! probleem en ervaren wat de gevolgen zijn van samenwerken of profiteren?. En natuurlijk kunnen jouw beslissingen je een mooi meegenomen winst opleveren! En niet alleen voor geluksvogels maar ook, en vooral, voor slimmeriken. Nù plaatsen reserveren, want de vraag naar een plaatsje is groot terwijl het aanbod beperkt is Docent is professor Jan Bouckaert van de Faculteit Toegepaste Economische Wetenschappen. Waar: K.202 Wanneer: en uur Duur: +/- 30 minuten 18

21 Oud schrift: paleografie (12-14 jaar) De vorm van letters, de spelling, het taalgebruik en de woordenschat zijn door de eeuwen erg veranderd. Dat maakt het moeilijk om een oude tekst te ontcijferen. Zin om dat eens uit te proberen, als een echte paleograaf? We tonen je brieven, rekeningen, boedelinventarissen en andere Haal eens DNA uit een kiwi! Voordat je DNA kunt bestuderen om bijvoorbeeld een genetische ziekte vast te kunnen stellen, moet je allereerst DNA hebben. DNA zit namelijk niet zomaar op een makkelijk te vinden plek van je lichaam opgeslagen. Het zit verspreid door je hele lichaam, goed weggestopt in de celkernen van je cellen. Je zal het DNA eerst van die cellen, en alles wat daarbij hoort zoals organellen, eiwitten en membranen, moeten ontdoen. DNA isoleren uit cellen is de eerste stap in heel wat moleculair biologisch onderzoek. De genetische code lezen, genen opsporen, DNA van planten of bacteriën wijzigen,...: alles documenten uit de veertiende tot de negentiende eeuw. Kan je ze ontcijferen? NIEUW Waar: K.203 Wanneer: 11, 13 en 14 uur Duur: 40 minuten begint met een DNA-isolatie. Je kan DNA isoleren uit bacteriën, maar net zo goed uit een doodgewone kiwi. Als je een kiwi voor je ziet liggen, denk je nog niet direct aan lange dunne draden, maar zo ziet het DNA van een kiwi er toch echt uit. Met behulp van afwasmiddel, alcohol en zout toveren we samen het DNA uit de kiwi! Na de isolatie mag je het DNA mee naar huis nemen! Waar: wandelgangen van gebouw K Wanneer: 11, 13, 14, 15, en 16 uur Duur: +/- 40 minuten 19

22 Opgepast: vreemde krachten aan het werk Ben je naar de Slinger van Foucault gaan kijken? Dan weet je dat de slinger lijkt rond te draaien, maar dat de waarheid anders is. In een draaiend assenstelsel gebeuren nog wel meer rare dingen. Wij hebben speciaal voor de Kinderuniversiteit een reusachtig toestel gebouwd waarin je deze geheimzinnige effecten aan den lijve kan ondervinden. Deze demonstratie kan je maar op twee plaatsen in de wereld vinden, en één daarvan is de Universiteit Antwerpen! De plaatsen zijn érg beperkt. Je kan alleen de dag zelf reserveren: wie eerst komt, heeft meeste kans. Als je een plaatsje wil bemachtigen moet je s morgens bij het onthaal een ticket vragen: daarop zal het uur staan dat je aan het toestel verwacht wordt. Zorg dat je op het juiste uur aanwezig bent, want anders is je beurt voorbij! Maak samen met professor Dirckx en zijn assistenten een reis in een wereld waar alles krom loopt! Waar: Sporthal Wanneer: Om de 20 minuten van tot 16.40, alleen toegankelijk op vertoon van ticket op het juiste uur. Ouders wachten buiten aan het toestel. Duur: voorstelling 20 minuten, aanwezig 10 minuten vóór het begin van de voorstelling, anders gaat je plaats naar de eerste die komt, en is je beurt onherroepelijk voorbij! 20

23 De Vraagstaart Rick de Leeuw interviewt onze professoren Professor Nina Hermans Je lichaam in balans: Wat mag je nog eten? Waar: C.003 Wanneer: 12 uur Duur: +/- 25 minuten Professor Floris Wuyts Met zijn allen naar Mars? Waar: C.003 Wanneer: 14 uur Duur: +/- 40 minuten Professor Karolien Poels Games en Sociale Media Waar: C.003 Wanneer: uur Duur: +/- 25 minuten Rick de Leeuw en professor Blondé 21

24 Voor de jongere broers en zusjes Test je kennis In samenwerking met Technopolis. Test je kennis in de interactieve doe-opstellingen over de volgende thema s: Hokken voor de varkens Probeer een hok te bouwen voor de varkens door enkel de schotten te verplaatsen. Eerst vier hokken met in elk hok één varken, dan twee hokken, één voor één varken en één voor drie. In de knoop Verplaats een touw van het blauwe frame via het rode naar het gele frame, zonder de knoop in het touw los te maken. Deinende wolken Als je naar een bewegend patroon kijkt, wennen je hersenen aan de beweging. Als je dan van de beweging wegkijkt, zie je een soort nabeeld. Je neemt beweging waar, terwijl er helemaal geen is. Doe het experiment nog een keer en kijk nu eens naar je hand. Steek de steen ineen Maak een volledige dobbelsteen door negen vlakken op de juiste manier samen te voegen. Tandwieltafel Experimenteer met de tandwielen door ze in verschillende posities te zetten en zie hoe de overbrengingsverhouding verhoogt of verlaagt. Door het oog van de naald Steek de draad door het oog van de naald met één oog dicht. Dat kan behoorlijk moeilijk zijn, zeker zonder je hoofd te bewegen. Evenwichtige ballen Probeer de twee balletjes op de plateautjes bovenaan de helling te krijgen. (Tip: het zit hem in een zwiep van je pols.) Geschakeld Twee metalen lussen hangen in elkaar zoals een ketting. Probeer ze los te maken zonder ze stuk te maken. Hand-oog coördinatie Hoe gemakkelijk kan je met een laserstraal een gebogen vorm volgen door aan de links/ rechts en vooruit/achteruit knoppen te draaien? T of boom Probeer met vier stukken van een puzzel verschillende figuren te maken, zoals een kerstboom, een letter T, L of I! Zweepofoon Buisjes van verschillende lengte geven verschillende tonen als je er met een zweepje op slaat. Welke pijp heeft de hoogste en welke pijp heeft de laagste klank? Probeer zelf je lievelingsdeuntje te spelen. Punten pakken Hier kun je aan den lijve ondervinden dat grip eigenlijk gelijk is aan wrijving uitgeoefend op een oppervlak. Kun jij de kegels oppakken? Probeer de scherpste eerst. Afstotende magneten Elke ring is een magneet, met een pool bovenaan en een pool onderaan. De magneten zijn gestapeld met de gelijke polen naar elkaar toe. Ze stoten elkaar dus af. Waar: wandelgangen gebouw C Wanneer: doorlopend 22

25 De Proefmobiel De Proefmobiel doorkruist de wandelgangen, en toont met allerlei huis-, tuin- en keukenspulletjes dat wetenschap werkelijk overal in zit. Aan de hand van een hele reeks proefjes worden de verbazing en verbeelding van de toeschouwers geprikkeld! Uiteraard is het geheel interactief opgevat, en krijgen de kinderen ruim de kans om een en ander zelf uit te proberen... Een productie van Spelenderwijzer vzw Waar: wandelgangen gebouw C Wanneer: doorlopend met een onderbreking tijdens de show (Vurige wetenschapsshow) om en om uur 23

26 Kijk je ogen uit en doe mee Tollende wereld blz. 6 De wondere wereld van het heel kleine blz. 6 Ik zie wat jij niet kan zien top secret blz. 7 Dinosauriërs aan de Kinderuniversiteit blz. 7 Spuitjes geven zonder pijn? blz. 7 Vurige wetenschapsshow blz. 7 Koud, kouder, koudst blz. 8 Wiskunde in de war blz. 8 Computeren Zonder Stroom blz. 9 Vieze beestjes in zuiver water blz. 9 Duizend Bruisballen en Gloeiende Augurken! blz. 9 Volg les zoals een echte student Zet je diepste frons op: Filosoferen met kinderen blz. 10 Afval: opgesmurft staat netjes blz. 10 Lang zullen ze leven blz. 10 Een teer onderwerp, geschikt voor nicotieners blz. 11 Doorgedraaid?! blz. 11 Skeletten, botten en pezen blz. 11 Koken met Joris blz. 12 Technopolis Wetenschappe-leuke show blz. 13 Stijn en de sterren blz. 13 Workshops Baas van Europa voor één dag blz. 14 Goochelen met wiskunde blz. 14 Neem je hond in de maling... De Boemerang blz. 15 Doktertje spelen, hoe leer je dat? blz. 15 TaPas for KIDS blz. 15 Mmmmmm lekker zoet blz. 16 Chinees is cool! blz. 16 Braakballen pluizen blz. 16 Maar een spelletje? blz. 16 Een brug van papier blz. 17 Je eerste programma met beelden en geluid maken blz. 18 Kinderrechten voor de toekomst blz. 18 Economie: kinderspel! blz. 18 Oud schrift: paleografie blz. 19 Haal eens DNA uit een kiwi! blz. 19 Opgepast: vreemde krachten aan het werk blz. 20 De vraagstaart: prof. Nina Hermans blz. 21 De vraagstaart: prof. Floris Wuyts blz. 21 De vraagstaart: prof. Karolien Poels blz B.003 B.002 K.001 B.001 C C.001 D.013 D.015 E.207 K.102 K.101 K.1 K.201 K.202 K.203 K S S S S C.003 B C.002 C

27 Sporthal Sporthal Sporthal Sporthal Sporthal Sporthal Sporthal Gebouw K Gebouw K Gebouw K Gebouw K Gebouw K B B.003 K.001 B.001 C.103 B.004 C D C.001 C.101 C.101 C.101 C.101 C.102 C.102 D.013 D.013 D.013 D.014 E.207 E.207 K.101 K.103 K.103 K.202 K.203 K.203 K K K K S S S S S S S S S S S S C.003 C.003

28 Oude Leeuwenrui Ankerrui Tunnelplaats Italiëlei Cass rui Falconrui orp i rdstr. Ambtmanstr. Hoornstraat Stadswaag Paardenmarkt Lange Brilstr. Blindestr. Gratiekapelstr. Keizerstraat Venusstraat Vekestraat Prins straat Prinsesstr. Paardenmarkt P. Van Hobokenstr. Kattenstr. Frans Hals Plein at Kipdorp Sint-Jacobsmarkt est Borzestr. Markgravestr. C Koningstr. Aula Rector Dhanis B S K Sint-Jacobstr. A D Gr. Kauwenberg Kl. Kauwenberg Agora/onthaal Gebouw B Gebouw C Gebouw D Sporthal Lange Winkelstr. Gebouw K Aula rector Dhanis Rodestraat Osse mark Lange St. Annast

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Kinderen doen en ontdekken, (leren) experimenteren en sprankelen in Naturalis

Kinderen doen en ontdekken, (leren) experimenteren en sprankelen in Naturalis Programmaboekje TalentenKracht Publieksdag 2012 Kinderen doen en ontdekken, (leren) experimenteren en sprankelen in Naturalis Zondag 21 oktober 2012 Hartelijk welkom op deze speciale dag in Naturalis.

Nadere informatie

Jonge kinderen sprankelen in Naturalis

Jonge kinderen sprankelen in Naturalis Programmaboekje TalentenKracht Publieksdag Jonge kinderen sprankelen in Naturalis zondag 6 november 2011 Welkom! Hartelijk welkom op deze speciale dag in Naturalis! Je maakt vandaag kennis met de leukste

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Expeditie Boswachterscode

Expeditie Boswachterscode Boswachterscode Ontdek jij je zesde zintuig? Kinderen tussen de 7 en 10 jaar opgelet! Zet je zintuigen op scherp. Volg het spoor van Benno Buitenpret. Speciaal voor jou heeft hij zijn persoonlijke en buitengewoon

Nadere informatie

LICHT, CAMERA, ACTIE. 30 Supergeheime Fototips. ( Niet voor volwassenen! )

LICHT, CAMERA, ACTIE. 30 Supergeheime Fototips. ( Niet voor volwassenen! ) LICHT, CAMERA, ACTIE 30 Supergeheime Fototips ( Niet voor volwassenen! ) - 2 - Voorwoord Speciaal omdat het zomer is zal ik het niet te lang maken. We hebben namelijk veel leukere dingen te doen wanneer

Nadere informatie

WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK. Wat is dat? Eva van de Sande. Radboud Universiteit Nijmegen

WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK. Wat is dat? Eva van de Sande. Radboud Universiteit Nijmegen WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Wat is dat? Eva van de Sande Radboud Universiteit Nijmegen EERST.. WETENSCHAPSQUIZ 1: Hoe komen we dingen te weten? kdsjas Google onderzoek boeken A B C 1: We weten dingen door

Nadere informatie

Aanwijzing: Lees de verhalen op de borden boven de kist goed; er staan aanwijzingen op. Kijk goed in de kist. Valt je daar iets bijzonders op?

Aanwijzing: Lees de verhalen op de borden boven de kist goed; er staan aanwijzingen op. Kijk goed in de kist. Valt je daar iets bijzonders op? Ondergronds Opdrachten groepen 5, 6 en 7 In Ondergronds gaan kinderen aan de slag als een echte archeoloog. Ondergronds is een reconstructie van een archeologische opgraving. De leerlingen werken met echte

Nadere informatie

Kinderuniversiteit van de KU Leuven

Kinderuniversiteit van de KU Leuven Stap in de wereld van de Kinderuniversiteit van de KU Leuven en ontdek dat iedereen GENiaal is! Vrijdag 29 augustus om 13.30 uur Kinderuniversiteit KU Leuven op locatie in Cultuurcentrum Scharpoord Knokke-Heist.

Nadere informatie

Een retour Rotterdam

Een retour Rotterdam 71 71 HOOFDSTUK 5 Een retour Rotterdam WOORDEN 1 Wat hoort bij elkaar? 1 zebrapad a pinnen 2 auto b binnengaan 3 automaat c oversteken 4 ingang d parkeren 2 Kies uit: tram vertraging door de week strippenkaart

Nadere informatie

Hand-out Methodiek Lookalike

Hand-out Methodiek Lookalike Hand-out Methodiek Lookalike Methodiek Lookalike www.lookalike-traject.nl Amsterdam 2011 INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE LOOKALIKE... 3 FILOSOFIE EN WERKWIJZE... 3 INTRODUCTIE VOOR HET ONDERWIJS... 3 KUNSTZINNEGE

Nadere informatie

Welkom op verpleegeenheid D2, de kinderafdeling van ons ziekenhuis. Ziek zijn is niet altijd even prettig, zeker niet als je in het ziekenhuis ligt.

Welkom op verpleegeenheid D2, de kinderafdeling van ons ziekenhuis. Ziek zijn is niet altijd even prettig, zeker niet als je in het ziekenhuis ligt. Welkom Hallo Welkom op verpleegeenheid D2, de kinderafdeling van ons ziekenhuis. Ziek zijn is niet altijd even prettig, zeker niet als je in het ziekenhuis ligt. Toch kan een ziekenhuisopname best fijn

Nadere informatie

Plakrand. Plakrand. Plakrand. Plakrand. Plakrand. Plakrand

Plakrand. Plakrand. Plakrand. Plakrand. Plakrand. Plakrand zgt.nl Wat heb je nodig? - De 2 bouwplaten - Schoenendoos (niet te klein) - Stiften of kleurkrijtjes - Schaar of prikpen - Lijm - Eventueel gekleurde vouwblaadjes De doos Knip de twee hoeken van de lange

Nadere informatie

WETENSCHAPSDAG Zaterdag 4 oktober :00-16:00 uur Zeeuwse Bibliotheek

WETENSCHAPSDAG Zaterdag 4 oktober :00-16:00 uur Zeeuwse Bibliotheek WETENSCHAPSDAG Zaterdag 4 oktober 2014 10:00-16:00 uur Zeeuwse Bibliotheek Dit jaar is het thema van de Wetenschapsdag Top Secret oftewel geheimen ontrafelen. Kom kijken hoe leuk, interessant en belangrijk

Nadere informatie

Wat heb je nodig? De doos

Wat heb je nodig? De doos zgt.nl Wat heb je nodig? - De 2 bouwplaten - Schoenendoos (niet te klein) - Stiften of kleurkrijtjes - Schaar of prikpen - Lijm - Eventueel gekleurde vouwblaadjes De doos Knip de twee hoeken van de lange

Nadere informatie

Terra, de aarde, is ziek. Snuf snuf. Hatsjie! Au! Wat kriebelt en prikt er toch op mijn arme lijfje?

Terra, de aarde, is ziek. Snuf snuf. Hatsjie! Au! Wat kriebelt en prikt er toch op mijn arme lijfje? Terra is ziek Terra, de aarde, is ziek. Snuf snuf. Hatsjie! Au! Wat kriebelt en prikt er toch op mijn arme lijfje? Terra draait zich naar Laura, de zon. Terra en Laura zijn dikke vriendinnen. Laura, ik

Nadere informatie

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? 1 Linda van de Weerd Inhoud Moet je horen! 3 Trillingen 4 Luister! 5 Hard en zacht 6 Dichtbij en ver weg 7 Hoog en laag 8 Doof zijn 9 Moeilijke

Nadere informatie

Verpleegkunde RETO

Verpleegkunde RETO Verpleegkunde RETO - 2009 ? Kan Pictogrammen jij deze vragen beantwoorden? Voor deze activiteit heb je lijm nodig. Hier mag je een naam schrijven of je stempel zetten. Wat is niet juist. Zet er maar een

Nadere informatie

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG!

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG! proefritten Terwijl de meeloopdagen aan leerlingen de mogelijkheid geven om mee te lopen met onze studenten tijdens hun normale lessen en practica, worden de proefritten op maat ingericht voor leerlingen

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde Hier brandt de lamp. Naam: Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Opdracht 1. Wat werkt met elektriciteit. 1. Welk toestel heeft elektriciteit nodig om de kunnen werken? Zet een kruisje onder JA of NEEN.

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

De exodus. Foto s van het materiaal

De exodus. Foto s van het materiaal De exodus Focus van dit verhaal De focus van dit verhaal ligt bij de uittocht van het volk van God (Exodus 11:1 15:21). Het verhaal is één van de heilige verhalen en behoort tot de kernpresentatie. Lesdoelen

Nadere informatie

Simon de schildpad. 2015 J van Weert 1

Simon de schildpad. 2015 J van Weert 1 Programmeren met Simon Simon de schildpad 2015 J van Weert 1 Inleiding: Wat is programmeren eigenlijk? Een computer doet niets zonder een programma. Die programma s worden geschreven door mensen: programmeurs.

Nadere informatie

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het Werkbladen Uitdaging! Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het één ten koste van het ander? Waar word jij gelukkig van? De uitdaging van deze tool is dat je je eigen antwoorden bepaalt. We raden

Nadere informatie

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren.

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. WAARSCHUWING Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. INLEIDING BIJ DEZE SPECIALE EDTIE Je herkent het vast:

Nadere informatie

Kanker. Inhoud. Inleiding. Wat is kanker? Inleiding

Kanker. Inhoud. Inleiding. Wat is kanker? Inleiding Kanker Inhoud Inleiding Inleiding Wat is kanker? Soorten kanker In het kinderziekenhuis Wat kan je doen tegen kanker? Afsluiting Bronvermelding Ik houd mijn werkstuk over kanker, omdat het mij een moeilijk

Nadere informatie

Kitty de Wolf. Kijk op: www.banditsieraden.nl en www.facebook.com/banditsieraden. www.kosmosuitgevers.nl

Kitty de Wolf. Kijk op: www.banditsieraden.nl en www.facebook.com/banditsieraden. www.kosmosuitgevers.nl Kitty de Wolf Loomen met Supercoole loomideeën met Band-it! De vakantie is voorbij en het nieuwe schooljaar staat voor de deur. Erg? Nee, juist leuk! Met de ideeën in dit boek word je de coolste van de

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo. Krachtpatsers Primair Onderwijs ontdekkingsreis tussen fantasie en werkelijkheid Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.nl LESMATERIAAL KRACHTPATSERS

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

droooo droooo oooom speurtocht je stad je toekomst 12 april - 3 juli oba is Paleis voor Volksvlijt

droooo droooo oooom speurtocht je stad je toekomst 12 april - 3 juli oba is Paleis voor Volksvlijt droooo oooom je stad speurtocht droooo oooom je toekomst 12 april - 3 juli oba is Paleis voor Volksvlijt Een speurtocht door de tentoonstelling Volksvlijt2056 voor jong (en oud) Ooit, heel lang geleden,

Nadere informatie

Welkom op de Pionier

Welkom op de Pionier Welkom op de Pionier Wat lees je allemaal in dit boekje? 1. Wat is de Pionier voor een school? 2. Op school zijn verschillende klassen. 3. Zo gaat het op de Pionier. 4. Hoe ziet een schooldag er op onze

Nadere informatie

HANDIG SPELEN MET EEN HOND

HANDIG SPELEN MET EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG SPELEN MET EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER SPELEN MET EEN HOND. JE

Nadere informatie

Ga eens even bij jezelf na waarom je dit programma bent gaan volgen: wil je weg van iets of wil je ergens naartoe?

Ga eens even bij jezelf na waarom je dit programma bent gaan volgen: wil je weg van iets of wil je ergens naartoe? Je bent waarschijnlijk begonnen met Het VoedingsKompas vanuit het verlangen om iets te veranderen in je leven. Misschien wil je alleen maar méér energie, misschien wil je af van enkele lichamelijke klachten

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

ZOMERVAKANTIE 2015 ACTIVITEITEN JEUGD & SPORT

ZOMERVAKANTIE 2015 ACTIVITEITEN JEUGD & SPORT ZOMERVAKANTIE 2015 ACTIVITEITEN JEUGD & SPORT 1 Dries BOSMANS jeugddienst Dirk SMITS schepen van jeugd Ann SCHRIJVERS schepen van sport Gudrun NIJS sportdienst Wim GORISSEN jeugd- en sportdienst Zet je

Nadere informatie

Werkbladen In NEMO. Zoeken naar leven. Naam. School. groep 7-8. Klas

Werkbladen In NEMO. Zoeken naar leven. Naam. School. groep 7-8. Klas Zoeken naar leven groep 7-8 Naam School Werkbladen In NEMO Klas Zoeken naar leven Wat is leven, wat is dood en wat is levenloos? Jij leeft, een plant leeft en een hond ook. Een steen leeft niet. Maar leeft

Nadere informatie

4 april 2013. Schoolfotograaf Dinsdag 9 april komt de schoolfotograaf:

4 april 2013. Schoolfotograaf Dinsdag 9 april komt de schoolfotograaf: 4 april 2013 Na een koud, maar lang paasweekend zijn we begonnen met het laatste deel van het schooljaar. In de periode tot de meivakantie staat een aantal activiteiten op het programma: theoretisch en

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen.

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 103 103 HOOFDSTUK 7 Wat gaan we doen? WOORDEN 1 Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 2 Op 22 november zijn we 25 jaar

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

1 DISK, Boom Amsterdam

1 DISK, Boom Amsterdam aan dit woord gebruik je om uit te drukken dat iets met iets anders verbonden is al al dit woord gebruik je om uit te drukken dat iets eerder gebeurt dan je dacht alles, allemaal bij in de buurt van iets

Nadere informatie

Les 35. Een nieuw paspoort

Les 35. Een nieuw paspoort http://www.edusom.nl Thema Het stadhuis Les 35. Een nieuw paspoort Wat leert u in deze les? Informatie over het aanvragen en verlengen van uw paspoort of identiteitskaart. Vragen stellen bij het loket.

Nadere informatie

Bloemlezing van gedichten van de Dichters Kring 2013 2014. Verwondering maakt het leven mooier

Bloemlezing van gedichten van de Dichters Kring 2013 2014. Verwondering maakt het leven mooier Bloemlezing van gedichten van de Dichters Kring 2013 2014 Verwondering maakt het leven mooier Voorwoord Vorig jaar februari kwam de eerste gezamenlijke dichtbundel van de Dichters Kring Nederland tot stand.

Nadere informatie

dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op

dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op RUIMTE Naam: dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op www.schooltvbeeldbank.nl 1. Planeten Uit hoeveel planeten bestaat ons zonnestelsel? De aarde en dan nog.. planeten. (vul aantal in)

Nadere informatie

Zoals jullie weten, zet het Inspirocollege volop in op talenturen.

Zoals jullie weten, zet het Inspirocollege volop in op talenturen. Talenturen 2 de jaar Voorwoord Beste leerling, Zoals jullie weten, zet het Inspirocollege volop in op talenturen. Wij vinden het immers belangrijk dat je niet alleen met je neus in de boeken zit, maar

Nadere informatie

Workshop BSO Rakker-Pret.

Workshop BSO Rakker-Pret. Workshop BSO Rakker-Pret. Workshop-programma Toneel Vissen Boskunstwerk Kerstmobiel Experimenten uitvoeren Kleien Overzicht workshops Kalender 2013 Weerkalender Poppenkastpop sint of Piet Bootjes wedstrijd

Nadere informatie

In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie

In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie Hallo! Je houdt van je partner. Jullie zijn al geruime tijd samen en hebben misschien samen kinderen. Jullie leiden een druk bestaan en tijd

Nadere informatie

Open Bedrijvendag. Zoom in, zie meer. Instituut voor Referentiematerialen en -metingen. 4 oktober 2015 10:00-17:00. Claudio Divizia - Fotolia.

Open Bedrijvendag. Zoom in, zie meer. Instituut voor Referentiematerialen en -metingen. 4 oktober 2015 10:00-17:00. Claudio Divizia - Fotolia. Claudio Divizia - Fotolia.com Open Bedrijvendag Instituut voor Referentiematerialen en -metingen Joint Research Centre Zoom in, zie meer 4 oktober 2015 10:00-17:00 55 jaar JRC-IRMM 55 jaar JRC-IRMM 110

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3:

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3: lesbrieven leerkrachtenbestand Lesbrief 3: geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 KAPITEINS LOGBOEK derde Logboekbericht De kok

Nadere informatie

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het Maar het duurt maar heel even dat op de kop staan De wereld

Nadere informatie

Hotel Hallo - Thema 2 Hallo TELEVISIE KIJKEN

Hotel Hallo - Thema 2 Hallo TELEVISIE KIJKEN Hotel Hallo - Thema 2 Hallo opdrachten TELEVISIE KIJKEN 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer

Nadere informatie

Je onderzoekt de grond in jouw buurt. In de grond zitten miljoenen micro-organismen. Bijvoorbeeld

Je onderzoekt de grond in jouw buurt. In de grond zitten miljoenen micro-organismen. Bijvoorbeeld Hoe schoon is de lucht die je inademt? Is zwemwater hetzelfde als drinkwater? Zitten er veel of weinig microben in de grond? En wat betekent dat? Ontdek hoe gezond jouw buurt is en wat je zelf kan doen

Nadere informatie

weinig microben vergelijk jouw data

weinig microben vergelijk jouw data vergelijk jouw data veel microben Microben zijn de allerkleinste levende wezentjes op aarde die je niet zomaar kunt zien. Bacteriën, micro-algen en schimmels zijn bijvoorbeeld zulke micro-organismen. In

Nadere informatie

15 tips om de dag ontspannen te beginnen

15 tips om de dag ontspannen te beginnen 15 tips om de dag ontspannen te beginnen Het is voor werknemers met een drukke agenda vaak moeilijk goed voor hun lichaam te zorgen. Daarom heb je tools nodig om je lichaam en geest te ontspannen. Voor,

Nadere informatie

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde.

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. 1 In het begin GENESIS 1:1-25 In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. De aarde is nat en donker. God wil van de aarde iets heel moois maken.

Nadere informatie

GRABBELPAS & SPORTKAMPEN HERFSTVAKANTIE 2015

GRABBELPAS & SPORTKAMPEN HERFSTVAKANTIE 2015 GRABBELPAS & SPORTKAMPEN HERFSTVAKANTIE 2015 GRABBELPAS Hutselknutselstraat Grabbelpas kan je vergelijken met een uitgebreide menukaart. Met een grabbelpasje kan je kiezen uit verschillende gerechtjes:

Nadere informatie

Knutselen met Je knutsel Ei Kwijt

Knutselen met Je knutsel Ei Kwijt Het voorjaarszonnetje heeft zich de afgelopen paar dagen al vaak laten zien. Vergeet niet het is eigenlijk nog winter, maar tegen het einde van deze maand maart, begint officieel de lente! En dit gaan

Nadere informatie

Zomeraanbod - programma week 33 10 aug t/m 16 aug

Zomeraanbod - programma week 33 10 aug t/m 16 aug Zomeraanbod - programma week 33 10 aug t/m 16 aug Deze week: activiteit: Improvisatietheater door: Alludens, trainingen en entertainment leeftijd: 2 groepen: 12+ en 18+ activiteit: Speelse muzikale workshop

Nadere informatie

Hoe gaat het met je studie?

Hoe gaat het met je studie? 195 195 HOOFDSTUK 12 Hoe gaat het met je studie? WOORDEN 1 Kies uit: onvoldoende controleren gymnastiek mening huiswerk 1 Heb je je al gemaakt? 2 Ik was op school niet zo goed in. Ik vond sport niet leuk.

Nadere informatie

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren.

WAARSCHUWING. Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. WAARSCHUWING Als je wilt dat in je leven niets verbetert, leg dit boek dan NU weg. Het is niets voor jou. Koop een fles champagne en ga het vieren. INLEIDING Je herkent het vast: je stond met een glas

Nadere informatie

Welkom! Loopbaan-ID 2. Wie ben ik 4

Welkom! Loopbaan-ID 2. Wie ben ik 4 Loopbaan-ID 2 Wie ben ik 4 Hoe ben ik 6 Je familie 7 Hoe kies ik 8 Kiezen 9 Mijn 11 conclusies Welkom! Dit boekje is speciaal voor leerlingen van het ASHV gemaakt, omdat we willen dat je goede keuzes maakt

Nadere informatie

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Kinderen die een spreekbeurt willen geven Wat een goed idee! Je wilt je spreekbeurt houden over afval, afvalscheiding of recycling. Een super interessant onderwerp

Nadere informatie

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA

Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Doe je spreekbeurt over afval en Attero COLA Kinderen die een spreekbeurt willen geven Waar op de wereld wordt het afval nog verwerkt op de manier van vroeger? Wat een goed idee! Je wilt je spreekbeurt

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Project: Duurzaamheid

Project: Duurzaamheid : Project Wat is duurzaamheid? Vanuit dit project gaan we kijken naar wat duurzaamheid is. Het klinkt eigenlijk best wel sjiek! Het klinkt als iets dat heel lang mee gaat. Maar wat is duurzaamheid nu eigenlijk?

Nadere informatie

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Droppie in de Kwebben Hallo allemaal! Wat fijn dat jullie straks naar de Kwebben in Vught gaan! Mijn naam is Droppie en ik weet alles over water. Wist je dat water

Nadere informatie

1. INLEIDING 2. LESMATERIAAL

1. INLEIDING 2. LESMATERIAAL DOCENTENHANDLEIDING 1. INLEIDING Nederlands in Beeld (NIB) is bedoeld om zoveel mogelijk via beeldmateriaal de betekenis van woorden en zinnen duidelijk te maken. Cursisten met weinig schoolervaring hebben

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet Naam: Groep: LES 1 - WERKBLAD 1 Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet 1. OP STAP Bekijk het clipje: Op stap. Mensen gaan naar hun werk, naar school of op bezoek bij familie. Ze gaan boodschappen doen, naar

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

door Megan van den Berg

door Megan van den Berg door Megan van den Berg Ik houd m`n spreekbeurt over de dierenarts. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik veel van dieren hou en ik wil het later ook zelf worden. Spreekkamer Raar woord natuurlijk, spreekkamer.

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

Portfolio Natuurtalenten

Portfolio Natuurtalenten Portfolio Natuurtalenten Naschoolse Activiteiten van Natuur en Milieu Educatie Het NME heeft een breed aanbod van naschoolse cursussen waarbij Natuur en Milieu centraal staan, maar de werkvormen zeer divers

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R DE WILLIE WORTEL QUIZZZ Gaat er bij jou ook een lampje branden? Dan heb je het goede antwoord op de vraag gegeven. Maak een knotsgekke elektroquiz. Daarvoor gaan jullie zelf de quizvragen en antwoorden

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

HET BEWEGENDE KIND Ervaringsgerichte workshops peuterschrijfdans en bewegingsexpressie

HET BEWEGENDE KIND Ervaringsgerichte workshops peuterschrijfdans en bewegingsexpressie HET BEWEGENDE KIND Ervaringsgerichte workshops peuterschrijfdans en bewegingsexpressie De speelgoedtrein rijdt door het hele land. Soms snel, soms traag. Plots stopt de trein. Door het venster zien de

Nadere informatie

Klik op een stip... En krijg een wat als...?

Klik op een stip... En krijg een wat als...? Klik op een stip... En krijg een wat als...? Wat als er geen wetenschappers waren? Wat als je onzichtbaar was voor een dag? Wat als mensen staarten hadden? Wat als er iemand precies het zelfde was als

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Een

Nadere informatie

Infuuspleister Over de infuusnaald komt de infuuspleister. Deze houdt de naald op z n plaats.

Infuuspleister Over de infuusnaald komt de infuuspleister. Deze houdt de naald op z n plaats. Om te zien Spuitjes Iedereen heeft wel eens een prik gehad. Deze spuiten worden bijvoorbeeld gebruikt om medicijnen in te spuiten. Voor jouw veiligheid zitten er geen naalden aan. Spuitjes Infuusnaald

Nadere informatie

Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet. Hallo! Ik ben Oek.

Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet. Hallo! Ik ben Oek. Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet Hallo! Ik ben Oek. Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet Op deze kaarten kun je plaatjes vinden van mijn wereld. De wereld van Oek Welkom 1. - Hallo! -

Nadere informatie

Cambreur Classes. Wij nodigen jullie van harte uit, op woensdagmiddag van tot uur. Onze docenten hebben er vreselijk veel zin in.

Cambreur Classes. Wij nodigen jullie van harte uit, op woensdagmiddag van tot uur. Onze docenten hebben er vreselijk veel zin in. es Nieuw voor groep 7 8 februari voor havo/vwo: Wat heb jij mooie genen 15 februari voor vmbo: Rekenen en koken met appels 22 februari Geweldige Chemie 8 maart voor vwo: De magie van getallen 29 maart

Nadere informatie

naam:... klas:... school:...

naam:... klas:... school:... Hallo, Ik ben Nicky, de mascotte van het Speelgoedmuseum! Bezoek je samen met mij het museum? Volg de blauwe borden met museumroute. Zoek de verschillende afdelingen in het museum. Kijk goed rond en geef

Nadere informatie

Zoeken naar leven. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam:

Zoeken naar leven. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Zoeken naar leven Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Zoeken naar leven Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 11-2014 1 Zoeken naar leven Wat

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

SUPERLOOKS WORKSHOP MAKEUP SECRETS

SUPERLOOKS WORKSHOP MAKEUP SECRETS Gefeliciteerd! Je hebt de Superlooks make-upworkshop geboekt. Dit betekent dat je onder leiding van een professionele visagiste in één dag met professionele make-up en tools leert werken. Tijdens deze

Nadere informatie

Beleef eens een dag op de UHasselt!

Beleef eens een dag op de UHasselt! 2017 Beleef eens een dag op de UHasselt! Meeloopdagen Proefritten Coachingsdagen TAST-INGs Blijf op de hoogte van ons aanbod en bezoek regelmatig onze website www.uhasselt.be/uhasseltatschool. Ontdek op

Nadere informatie

Beste leden. Jullie leuke KLJ leiding - Bjorn - Brecht - Bram - Chiara - Jordy - Beirre (Bert) - Joren - Leandro - Charlie - Paulien - Kenneth

Beste leden. Jullie leuke KLJ leiding - Bjorn - Brecht - Bram - Chiara - Jordy - Beirre (Bert) - Joren - Leandro - Charlie - Paulien - Kenneth Beste leden Na hard zwoegen en werken zijn de examens en toetsen eindelijk voorbij (jeeeej). Wij willen jullie graag veel geluk toewensen in het nieuwe jaar 2015. De leiding heeft in ieder geval zeker

Nadere informatie

Kangoeroe de wereldwijde reken-, denk- en puzzelwedstrijd

Kangoeroe de wereldwijde reken-, denk- en puzzelwedstrijd Kangoeroe de wereldwijde reken-, denk- en puzzelwedstrijd Aan alle Wallaroes en hun leerkrachten: veel succes en, nog belangrijker, veel plezier! reken denk puzzel Kangoeroe.org Vlaamse Wiskunde Olympiade

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine?

Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine? Thema Op het werk. Lesbrief 13. Hoe werkt de machine? is op het werk. moet aan de machine werken. De chef vertelt eerst hoe de machine werkt. Dan werkt met de machine. De machine doet het niet. roept een

Nadere informatie

Doos der wijzen: opdracht één

Doos der wijzen: opdracht één Doos der wijzen: opdracht één Zet de schoenendoos voor je voet, en bekijk alle kanten goed. De bodem zie je nu helemaal niet, heb daarover geen verdriet. Neem het deksel er eens van, hoeveel kanten zie

Nadere informatie

Programmeren met Scratch

Programmeren met Scratch Programmeren met Scratch Inleiding Heb je zin om zelf een spelletje te maken, of een tof filmpje in elkaar te steken, maar weet je niet hoe je hieraan moet beginnen? Scratch is een zeer goed programma,

Nadere informatie

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC )

Nadere informatie