1 De neiging voelen, hebben om diepgravende vragen te stellen: waarom? 6 Liefde hebben voor, gepreoccupeerd zijn met logica en theorie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 De neiging voelen, hebben om diepgravende vragen te stellen: waarom? 6 Liefde hebben voor, gepreoccupeerd zijn met logica en theorie"

Transcriptie

1 Deze lijst bevat een opsomming van uitingen van de vijf overprikkelbaarheden, aangevuld met uitingen hiervan onder spanning. De lijst is samengesteld uit verschillende artikelen en boeken over de TPD, begaafdheid en persoonlijkheidsontwikkeling, persoonlijke ervaringen en kenmerkenlijsten van begaafde personen. Heb je aanvullingen hierop? Mail dit graag naar Samengesteld door Lotte van Lith en Valerie Schuling Intellectueel 1 De neiging voelen, hebben om diepgravende vragen te stellen: waarom? 2 Probleemoplossingsgericht 3 Graag puzzelen 4 De neiging hebben te zoeken naar dé waarheid 5 Overwegend analytisch 6 Liefde hebben voor, gepreoccupeerd zijn met logica en theorie 7 Een scherp observatievermogen 8 Onafhankelijk denken 9 Kritisch zijn: aannames en de norm bevragen en naar de essenties zoeken 10 Symbolisch denken, alternatieve verbanden zien 11 Bedenken van nieuwe, originele ideeën en concepten 12 Denken over het eigen denken, metacognitie 13 Een intellectuele honger hebben 14 Onverzadigbaar nieuwsgierig 15 Geconcentreerd, focus 16 Vermogen tot aanhoudende intellectuele inspanning 17 Gretige lezer 18 Scherp kunnen observeren 19 Dingen gedetailleerd kunnen herinneren, een gesprek, een tekst 20 Of juist de grote lijn snel begrijpen 21 Gedetailleerde plannen maken, gemakkelijk concretiseren 22 Leren is leuk! 23 Het vermogen hebben tot zelfreflectie, zelfkritische houding

2 24 Verdiepen in morele vraagstukken en introspectie 25 Tolerantie voor ambiguïteit 26 Geordend of juist hak-op-de-tak maar flexibel daarin 27 Relativeren 28 Genuanceerd en flexibel problemen benaderen 29 Superieure capaciteit tot redeneren, abstraheren 30 Extensieve vocabulaire 31 Fascinatie voor woorden, woordspelingen 32 Leert nieuwe dingen gemakkelijk 33 Kan meerdere perspectieven tegelijkertijd hanteren 34 Voorkeur voor patroonherkenning 35 Zoekt graag en gericht naar bewijs 36 Zelfstandig Emotioneel 1 Gemotiveerd, betrokken, overtuigd, doorzettingsvermogen 2 Complimenteus, enthousiast 3 Oog voor zaken die andere mensen niet zien en aanvoelen 4 Goed inschattingsvermogen, intuïtief vermogen 5 Indrukopwekkend, stimulerend 6 Betrouwbaar, gevoel voor rechtvaardigheid, voorkeur voor eerlijke en open houding 7 Verantwoordelijkheidsgevoel 8 Diep contact maken (oogcontact, lichamelijk contact niet schuwen) 9 Behouden in contact uit beleefdheid en respect 10 Interesse tonen en behoeften van anderen kunnen waarnemen en behartigen 11 Ruimte voor andermans eigenheid creëren 12 Doortastend, oog voor belangen 13 Kwetsbaarheid of afhankelijkheid tonen, vertrouwen overstemt angst

3 14 Zingeving ervaren desondanks/ dankzij 15 Openhartig, open zijn 16 Spontaan, jezelf over kunnen geven in het moment, durven delen 17 Het vrije kind durven zijn, spelen! 18 Verbazing, verwondering ervaren, frisheid in ervaren van bekende situaties en personen 19 Aanvoelen wat er echt toe doet door ontvankelijkheid voor emotionele communicatie 20 Een sterk en verfijnd persoonlijk gevoelsbewustzijn 21 Trefzeker de emotie bij de muziek kunnen benoemen 22 Sterk vermogen tot empathie: mededogen en bezorgdheid hebben voor anderen, inlevingsvermogen en voorstellingsvermogen, beslissingen mede gebaseerd op dit inleven 23 Een sterke hechting aan personen 24 Een sterke hechting aan dieren 25 Een sterke hechting aan plaatsen 26 Emotionele nuanceringen en extremen kennen en herkennen 27 Een emotionele sensitiviteit hebben voor bijzondere kenmerken in een situatie, voor subtiele signalen 28 Sterk bewustzijn van eigen gevoelens en hoe ze veranderen : metacognitie kunnen inzetten middels direct contact met lichamelijke signalen, weten hoe deze te interpreteren 29 Je richten op het maken van verbinding, samenwerking nastreven of bewust over eigen wens solide te werken 30 Het gevoel in overeenstemming te komen met je omgeving, omgaan met tegenstellingen en diversiteit 31 De beleving van de ander ervaren: de woorden uit de mond nemen 32 Vragen naar de zin van leven en dood, van eindigheid en tijdelijkheid Beeldend 1 Sterk vermogen tot gedetailleerde en levendige visualisaties 2 Frequent gebruik van beelden en metaforen

4 3 Plezier ervaren in het uitdenken en voorstellen van (ogenschijnlijk) absurde ideeën en mogelijkheden 4 Inventief, creatief, fantasievol 5 Spel leuk vinden 6 Creatieve oplossingen voor alledaagse vraagstukken 7 Liefde voor literatuur 8 Opgaan in kunst 9 Out of the box denken 10 Denken in beelden, structuren en beweging 11 Systemen uitdenken 12 Veel plezier ervaren in het omdraaien, omdenken van stereotyperingen, vastgeroeste denkbeelden 13 Voorkeur voor grote lijnen, goed kunnen abstraheren of goed details kunnen onthouden en deze concretiseren 14 Technisch handig 15 Fotografisch geheugen 16 Divergent denken 17 Gedreven door creativiteit 18 Bij het luisteren naar muziek, een verhaal 'zien' afspelen 19 Animisme 20 Handvaardig 21 Associatief: en/en 22 Hoe zou iets kunnen zijn?...!, groot voorstellingsvermogen 23 Ruimtelijk inzicht: interieur, exterieur, navigeren, computerspellen 24 Mind mapping, via kleuren leren 25 Diepte van de dingen kunnen zien, enthousiasme bij complexe gedachten 26 Wegdenken, dagdromen 27 Opgaan in natuur, oog voor subtiele verschillen en verandering van omgeving 28 Verschillende ruimtelijke ervaringen 29 Kunstzinnig zijn, zelf kunst maken of graag betekenis aan ontlenen

5 30 Openheid naar ervaring, mogelijkheden van situaties en probleemstellingen inzien 31 Opvallend gevoel voor humor 32 Lachen om absurditeit van alledaagse zaken 33 Zelfspot 34 Inplannen van creatieve bezigheden in de vrije tijd 35 Taal of andere symboliek mede begrijpen via kleur, geluid en zintuigelijke ervaring die niet direct met desbetreffende codering in verband lijkt te staan 36 Projectieve identificatie Psychomotorisch 1. Een grote beweeglijkheid 2. Opgewonden, energiek, enthousiast 3. Voorkeur voor afwisseling 4. Gevoel voor ritme en patronen dat zich vertaalt naar lichamelijke uitingen 5. Snel en veel praten 6. Nadrukkelijk non-verbaal communiceren 7. Bezig willen zijn 8. Gedrevenheid, competitiedrang, overtuigd 9. Organisatiegericht 10. Sportliefhebber 11. Ondernemer, organisatiedrang 12. Een veelheid aan interesses 13. Leiderschapskwaliteiten 14. Oplossingsgericht 15. Op zoek naar uitdagingen 16. Snelle reactietijd en verwerkingssnelheid 17. Grote focus bij interesse 18. Minder behoefte aan slaap

6 Sensueel 1. Sterk genieten van zintuiglijke waarnemingen. Van schoonheid Beeldende kunst Literatuur Muziek Geluiden Kleuren Vormen Verhoudingen De natuur 2 Plezier hebben in, versterkte ervaring van: Zien Ruiken Proeven Aanraken Horen 3 Verrukt en verheugd zijn over : Mooie voorwerpen (specifieker: bv luxe producten) Muziek Vormen Kleuren Harmonie Evenwicht Patronen 4 Een drang voelen naar comfort en luxe, bewondering 5 Sterke reactie op veranderingen in de omgeving: licht, geluid 6 Drang naar aanraking

7 7 Drang naar sensuele uiting van ervaringen: bijvoorbeeld dansen, stoeien, koken, beeldhouwen, aanraken en beleven van natuur 8 Gaat ook vaak samen met een wens tot kunstzinnige uitingen: schilderen, tekenen, schrijven, piano spelen 9 Frisheid in ervaring van reeds bekende omgeving en situaties 10 Intiem contact heel prettig vinden en als grote behoefte ervaren 11 De behoefte om bewonderd te worden 12 Behoefte om in de schijnwerpers te staan 13 Waardering voor schoonheid van kleding en interieur 14 Een snelle geprikkeldheid van de huid ervaren, koud - en warmverschillen snel opmerken 15 Geen labeltjes aan kleren prettig vinden, sokken binnenstebuiten willen 16 Geen nauwsluitende kleding dragen, oog voor gemak en luxe 17 Ervaring van verschillende zintuigen goed onderscheiden, of juist in relatie tot elkaar begrijpen en ervaren Intellectueel Bij emotionele spanning: 1 Extreem kritisch naar zelf en anderen, externe locus of control, afreageren 2 Geen focus op ontwikkeling, enkel op de wil te weten als zodanig 3 Perfectionisme vanuit controledrang 4 Betweterigheid, cynisme, negatief problematiserende houding 5 Focus op morele vraagstukken kan leiden tot wanhoop door een gevoel van hulpeloosheid of zinloosheid 6 Kennis inzetten om veiligheid te waarborgen, mogelijk ten koste van anderen 7 Relativeren tot nihilisme, daarmee geen standpunt kunnen innemen 8 Intellectualiseren: vermijden, ondermijnen, argument for argument s sake, alles in twijfel trekken, controle middels retoriek 9 Controle willen hebben: neiging tot projectie, alles op jezelf betrekken, overwegend oplossingsgerichte reactie op conflicten, weinig oog voor ambiguïteit en emotionele beleving 10 Terugtrekken in wereld van theorie, compulsief informatie zoeken 11 Weinig tot geen bevestiging geven voor subjectieve ervaring van de ander

8 12 Onbeslisbaarheid, procrastinatie, blijven twijfelen 13 Geweten externaliseren, beslissingen buiten jezelf leggen 14 Verbale agressie, taalvaardigheid inzetten om je af te zetten, de ander klem zetten 15 Lijstjes maken, schema s hanteren, zekerheden zoeken 16 Onlogisch?! Overal reden achter zoeken, achterdochtig zijn, tevens door veel betekenis te zoeken Emotioneel Bij emotionele spanning: 1 Het hebben van complexe gevoelens en emoties die verwarring oproepen 2 Schaamte en schuld wanneer de persoon eigen waarden en overtuigingen negeert, niet nakomt 3 Sterke inhibitie 4 Drang om volledige overeenstemming te vinden, 'syntony' 5 Jezelf tot object van frustratie of verlangens 'maken', afhankelijk opstellen 6 Schaamtegevoelens die tot vermijding en vluchtgedrag leiden 7 Schuldgevoelens die tot overcompensatie sturen 8 Psychosomatische klachten: Buikpijn Trillen Hoofdpijn Slecht slapen Blozen Hartkloppingen Opvliegers Warm worden Zweethanden 9 Vasthouden aan gevoelsherinneringen van ervaringen in het verleden, herbelevingen 10 Veel bezig zijn met de dood, angst voor de dood 11 Gevoel hebben gek te worden, te desintegreren, bang voor controleverlies

9 12 Angstig zijn, veel met risico-inschatting bezig zijn, wantrouwend 13 Terugtrekken bij moeilijke situaties, confrontatie vermijden 14 Depressieve gevoelens hebben, wanhoop 15 Een intens gevoel hebben van eenzaamheid 16 Last van schuldgevoelens hebben 17 Excessief andermans wensen volgen, geen eigen mening durven in te nemen 18 Jezelf verliezen in de ander, eigen referenties en wensen uit het oog verliezen 19 Angst voor afwijzing is groter dan vertrouwen in begrip en autonomie 20 Zelfmoordgedachten hebben 21 Zwart-wit denken 22 Impulsief 23 Manisch, hypomaan Te trots, arrogant, ondermijnend Schuldig Angstig Afreageren, gefrustreerd, externe locus of control Star, afzetten, negeren Afwezig, emotioneel afsluiten Object van frustraties en verlangens (zoeken/worden) 24 Neurotisch, dwangmatig gedrag 25 Miskennend 26 Rechtlijnig 27 Opwinding, zenuwachtig, nerveus 28 Als kind gedragen (met de deuren smijten, schreeuwen, onophoudelijk huilen: regressief gedrag vertonen) 29 Verslavingsneiging 30 Snel verraden voelen, extreem gericht zijn op begrip ontvangen 31 Slecht tegen kritiek kunnen 32 Alles op zichzelf willen doen, op zichzelf betrekken

10 33 Agressie als verweer tegen eigen kwetsbaarheid 34 Bang om gekwetst te worden 35 Dominante verlatingsangst 36 Eindeloos 'sorry' zeggen 37 Onbeslisbaarheid Beeldend Bij emotionele spanning: 1 Fantasie en werkelijkheid niet meer kunnen scheiden 2 Leven in een schijnwereld 3 Heftige dromen 4 Betekenis in symboliek zoeken, directe confrontaties vermijden 5 Snel wegdromen bij verveling 6 Inleven in supersterren om spiegeling te vinden 7 Imaginaire vriendjes hebben 8 Coping vestigen op hoop, droombeelden 'hoe het ook zou kunnen zijn' 9 Het leven dramatiseren, 'pedant' taalgebruik 10 Magisch en animistisch denken 11 Verdwijnen in games, films, televisie, internet 12 Theatraal, 'acting out' 13 Gevoelig voor de beleving van de ruimte, verandering van ruimte 14 Chaotisch, onnavolgbaar, ongestructureerd, tegenstrijdige keuzen maken 15 Uitstelgedrag, met 'leuke, creatieve' zaken bezighouden 16 Sterke projectie, nadruk op de patronen en gelijkenissen, minder op de onderlinge verschillen. Of juist nadruk op details, met verminderd aandacht voor gelijkenissen. Psychomotorisch Bij emotionele spanning: 1. Overdreven veel praten en kletsen, erg drukke conversaties bij emotionele interne conflicten 2. Impulsiviteit

11 3. Zenuwachtig gedrag (tics, nagelbijten, trommelen met de vingers) 4. Workaholic gedrag 5. De clown uit hangen, acting out 6. Moeilijk om stil te zitten, lichamelijke onrust 7. Slaapbehoefte is drastisch minder 8. Burn out, overwerken 9. Niet goed kunnen doseren van energie 10. Bazig gedrag 11. Controledrang 12. Agressief 13. Angstig 14. Ongeduldig 15. Verlaagd concentratievermogen 16. Anderen niet uit laten praten 17. Desinteresse 18. Continu sporten 19. Per se willen winnen, slechts tegen verlies kunnen Sensueel Bij emotionele spanning: 1 Excessief eten, snoepen 2 Spanningen via seksuele activiteit (obsessief) kanaliseren, vermijden van confrontaties 3 Behoefte aan fun shopping 4 Veel aandacht willen, aandacht opeisen, afgeleid zijn, verlaagd concentratievermogen 5 Irritaties, kortaf, afblaffen 6 Theatrale reactie, vermijden van directe confrontaties 7 Neiging tot verslaving 8 Inleven in beroemde personen, artiesten om spiegeling te vinden, afsluiten van directe leefomgeving 9 Nostalgie, melancholische muziek prefereren, sentiment

12 10 Jezelf afsluiten, geen contact maken, in je schulp trekken en stimuli drastisch verminderen 11 Verliezen in intensiteiten en geen oog meer voor andere elementen van leven

Door Renata Hamsikova IeKu Advies

Door Renata Hamsikova IeKu Advies EEN GIDS VOOR OUDERS JONGE HOOGBEGAAFDE KINDEREN Door Renata Hamsikova IeKu Advies WWW.IEKU.NL IS JE KIND HOOGBEGAAFD? Sommige mensen zullen het misschien belachelijk vinden dat je je kind, dat nog zo

Nadere informatie

OMGAAN MET WAT IS ANGST? BANG ZIJN IS OK! 23/02/2015 KINDERANGSTEN

OMGAAN MET WAT IS ANGST? BANG ZIJN IS OK! 23/02/2015 KINDERANGSTEN OMGAAN MET KINDERANGSTEN Brainstorm: Angsten bij kinderen An Coetsiers Kinderpsycholoog/gedragstherapeut www.depraatdoos.be Hannah, 3 jaar Anouk, 10 jaar BANG ZIJN IS OK! WAT IS ANGST? Is een normaal verschijnsel

Nadere informatie

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Even mezelf voorstellen Boeken - Jansen, G.: Denk wat je wilt, doe wat je droomt - Jansen, G.: Leef! - Jansen, G.: Laat los: ruimte

Nadere informatie

In je element met wie je bent!

In je element met wie je bent! In je element met wie je bent! SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Conferentie 'Bijzonder Begaafd' 28 september 2016 - Nieuwegein Desirée Houkema Doelen workshop Bewuste aandacht voor persoonlijke

Nadere informatie

Module 1. De vier kenmerken van hooggevoeligheid

Module 1. De vier kenmerken van hooggevoeligheid De vier kenmerken van Hooggevoeligheid Hooggevoeligheid heeft volgens E.N. Aron 4 kenmerken: 1. diepgaande verwerking van informatie 2. emotionele intensiteit 3. sensorische gevoeligheid 4. overactivatie

Nadere informatie

Oud worden en sterven met de oorlog

Oud worden en sterven met de oorlog Oud worden en sterven met de oorlog Mede mogelijk gemaakt door de Stichting 1940-1945 1 Oud worden en sterven met de oorlog Over wie gaat het Schokkende gebeurtenissen Kenmerken en stressreacties Verwerking

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Voorwoord bij de derde druk 11

Voorwoord bij de derde druk 11 Inhoud 5 Voorwoord bij de derde druk 11 Woord vooraf 13 Hoofdstuk 1 Specifieke begeleidingsbehoeften van 15 hoogbegaafde kinderen Inleiding 1.1. Hoogbegaafde kinderen hebben behoefte aan begrip 25 en aanvaarding

Nadere informatie

Het voelt nu anders. Veranderde emoties na hersenletsel. Niels Farenhorst Klinisch psycholoog

Het voelt nu anders. Veranderde emoties na hersenletsel. Niels Farenhorst Klinisch psycholoog Het voelt nu anders Veranderde emoties na hersenletsel Niels Farenhorst Klinisch psycholoog Anderen zeiden: Ik ben nu eerder emotioneel Mijn stemmingen wisselen snel Ik erger mij overal aan Ik ben onzeker

Nadere informatie

Jong en rouw hoe moet dat nou?

Jong en rouw hoe moet dat nou? Jong en rouw hoe moet dat nou? Wat is rouwen?? Rouwen is je aanpassen aan de veranderde situatie Je kunt niet tegengaan dat de vogels van verdriet overvliegen, maar je kunt wel voorkomen dat ze nesten

Nadere informatie

HAND- OUT GRATIS VIDEO CURSUS HOOGGEVOELIG KIND. Janneke van Olphen

HAND- OUT GRATIS VIDEO CURSUS HOOGGEVOELIG KIND. Janneke van Olphen HAND- OUT GRATIS VIDEO CURSUS HOOGGEVOELIG KIND Janneke van Olphen Aan welk gedrag herken je een hooggevoelig kind? Neemt subtiele veranderingen snel waar (in beeld, geluid, textuur, in sfeer) Heeft oog

Nadere informatie

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Inleiding 2 INLEIDING DANS Leerlingen in het basisonderwijs dansen graag. Het sluit aan bij hun natuurlijke creativiteit, fantasie en bewegingsdrang.

Nadere informatie

Over mensen met psychische of psychiatrische problematiek. Bijeenkomst voor kerken, raden en verenigingen in de gemeente Aalburg 19 november 2009

Over mensen met psychische of psychiatrische problematiek. Bijeenkomst voor kerken, raden en verenigingen in de gemeente Aalburg 19 november 2009 Over mensen met psychische of psychiatrische problematiek Bijeenkomst voor kerken, raden en verenigingen in de gemeente Aalburg 19 november 2009 Programma 19.30 uur Opening 19.35 uur Inleiding door Gertie

Nadere informatie

Ont - moeten. www.psysense.be

Ont - moeten. www.psysense.be Ont - moeten www.psysense.be Definitie van relatie Een relatie is iets waarbij je geeft en neemt, je streeft naar een win/win situatie. Je toont een relatie in een gebaar. De gebaren zijn vaak oprechter

Nadere informatie

Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst

Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst Negatieve factoren bij het ontstaan van onveilige hechting en faalangst. I Kind - afwezig ontmoediging van eigen initiatief - onvoorspelbaar cognitie wordt vertraagd - onverschillig minder lust aan eigen

Nadere informatie

Interessen: Wat vind ik leuk?

Interessen: Wat vind ik leuk? Interessen: Wat vind ik leuk? Opdracht 1: Zet een kruisje bij de punten die je leuk vindt om te doen. Omcirkel vervolgens drie punten die je het allerleukst vindt om te doen. Ik vind het leuk om iets van

Nadere informatie

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Basis emoties 28-3-2012. Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Basis emoties 28-3-2012. Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties AGRESSIE en psychiatrische sen Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties Basis emoties Psychofysiologische reactie op een prikkel Stereotype patroon van motoriek,

Nadere informatie

Welkom! HB Café Arnhem 25 april 2014 Eva Pama. Hooggevoeligheid, heel gewoon bij hoogbegaafden. Delphi model hoogbegaafdheid

Welkom! HB Café Arnhem 25 april 2014 Eva Pama. Hooggevoeligheid, heel gewoon bij hoogbegaafden. Delphi model hoogbegaafdheid HG in kracht Welkom! HB Café Arnhem 25 april 2014 Eva Pama Hooggevoeligheid, heel gewoon bij hoogbegaafden Herken en erken je hooggevoeligheid, en leer er praktisch mee om te gaan, zodat het jouw kracht

Nadere informatie

ADHD - MONITOR. Voornaam, naam en geboortedatum van het kind : CLB-medewerker :

ADHD - MONITOR. Voornaam, naam en geboortedatum van het kind : CLB-medewerker : Signaallijst 1 : Lichamelijk functioneren Gezondheid Astma Epilepsie Eczeem Allergie Diabetes Zintuiglijke ontwikkeling Gezicht Gehoor Slaap Slaappatroon Hoeveelheid slaap Voeding Voedingspatroon Variatie

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

General information of the questionnaire

General information of the questionnaire General information of the questionnaire Name questionnaire: Adult Temperament Questionnaire Original author: Rothbart, Ahadi, & Evans Translated by: Hartmann & Rothbart Date version: 2001 Language: Nederlands

Nadere informatie

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Even mezelf voorstellen Boeken - Jansen, G.: Denk wat je wilt, doe wat je droomt - Jansen, G.: Leef! - Jansen, G.: Laat los: ruimte

Nadere informatie

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn

AUTISME EN CONFLICTHANTERING. Anneke E. Eenhoorn AUTISME EN CONFLICTHANTERING Anneke E. Eenhoorn UITGANGSPUNT UITGANGSPUNT DRIE VOORBEELDEN Rosa van 8 jaar. Na een ogenschijnlijk gewone dag op school, haalt ze fel uit Mike van 11 jaar. Na een kleine

Nadere informatie

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014 Basis emoties AGRESSIE en psychiatrische stoornissen Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties Psychofysiologische reactie op een prikkel Stereotype patroon van motoriek,

Nadere informatie

Bijlage 7.3 Praten over gedachten en gevoelens

Bijlage 7.3 Praten over gedachten en gevoelens Bijlage 7.3 Praten over gedachten en gevoelens bussum 2010 Als kinderen goed over hun gevoelens kunnen praten, zal dit zijn uitwerking hebben op hun verdere ontwikkeling. Kinderen die hun gevoelens niet

Nadere informatie

Hoogbegaafde kinderen in het basisonderwijs Susan Bögels

Hoogbegaafde kinderen in het basisonderwijs Susan Bögels Hoogbegaafde kinderen in het basisonderwijs Susan Bögels 21 oktober 2010 Amsterdam Wat is hoogbegaafdheid? Een IQ hoger dan 135 Creativiteit Motivatie Energie Of.. Playful masters of the learning game

Nadere informatie

HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN

HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN HOOGSENSITIVITEIT BIJ KINDEREN Reinhilde Vermeulen 1. Inleiding: hooggevoeligheid Pionier: Elaine N. Aron en Arthur Aron Begrip HSP in 1997 geïntroduceerd in de wetenschappelijke literatuur Uitgangspunt:

Nadere informatie

Visie (Pedagogisch werkplan)

Visie (Pedagogisch werkplan) Visie (Pedagogisch werkplan) Gastouderopvang De Krummeltjes stelt zich tot doel om een omgeving te bieden waarin kinderen kunnen opgroeien tot zelfstandige en evenwichtige mensen met respect voor anderen

Nadere informatie

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie.

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Via dit mailadres kunt u ook informatie aanvragen over de docentenhandleiding

Nadere informatie

Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende ontwikkelingsgebieden

Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende ontwikkelingsgebieden Bijlage: Voorbeeldschema van mijlpalen in de verschillende sgebieden Ontwikkeling 4-6 jaar 7-9 jaar 10-12 jaar Taal Opbouwen basiswoordenschat. Woordenschat en zinsbouw neemt sterk toe. Redelijk tot goed

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

Testuitslag SCL-90-R

Testuitslag SCL-90-R Testuitslag SCL-90-R Afgenomen op: 5-4-13 15:32:37 Gekozen normgroep: SCL90 De gewone bevolking/'normalen' (normgroep 2) SCL-90-Schaal Ruwe score Normscore ANG - Angst 33 Zeer hoog AGO - Agorafobie 10

Nadere informatie

Het Beeld van Onszelf

Het Beeld van Onszelf Het Beeld van Onszelf Onze natuurlijke staat van zijn is bewust-zijn, een bewustzijn dat niet van iets is, maar een allesomvattende staat van zuiver ervaren. Binnen dit bewustzijn is onze geest evenwichtig,

Nadere informatie

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Hoe verwerk je een schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen

Nadere informatie

Erfgoedonderwijs. 1. Wat is erfgoed? 2. Waarom erfgoedonderwijs? 3. Erfgoedonderwijs en 21e eeuws leren. 4. Erfgoed in de klas voorbeelden

Erfgoedonderwijs. 1. Wat is erfgoed? 2. Waarom erfgoedonderwijs? 3. Erfgoedonderwijs en 21e eeuws leren. 4. Erfgoed in de klas voorbeelden Erfgoedonderwijs 1. Wat is erfgoed? 2. Waarom erfgoedonderwijs? 3. Erfgoedonderwijs en 21e eeuws leren 4. Erfgoed in de klas voorbeelden ERFGOED DOEN! Wat is erfgoed? Wat is erfgoed? Definitie Materiële

Nadere informatie

MMPI-2 Code type 1-2/2-1

MMPI-2 Code type 1-2/2-1 Code type 1-2/2-1 somatische klachten, drankproblemen, communiceert ziekte, zorgen over gezondheid, angst, onrust, gedeprimeerd, ongelukkig introvert, verlegen, twijfelzucht, wantrouwend, hypochonder,

Nadere informatie

Stimulerend signaleren

Stimulerend signaleren Stimulerend signaleren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Desirée Houkema /thema/stimulerend signaleren Talenten worden zichtbaar als ze gestimuleerd worden productief Dabrowski: overexcitabilities

Nadere informatie

Praktisch Mentaliseren

Praktisch Mentaliseren Praktisch Mentaliseren Gieke Free SPV Mary Kwint GZ-psycholoog FACT 4 persoonlijkheidsstoornissen Indeling Oefening Definitie Hechting Modi van functioneren Videofragmenten Mentaliserende interventies

Nadere informatie

Onzichtbare koffer WERKBLAD 1. De onzichtbare koffer van. Overtuigingen over zichzelf: Overtuigingen over anderen: Overtuigingen over de wereld:

Onzichtbare koffer WERKBLAD 1. De onzichtbare koffer van. Overtuigingen over zichzelf: Overtuigingen over anderen: Overtuigingen over de wereld: WERKBLAD 1 Onzichtbare koffer De onzichtbare koffer van Overtuigingen over zichzelf: Overtuigingen over anderen: Overtuigingen over de wereld: Wat kan ik doen om de koffer van deze leerling opnieuw in

Nadere informatie

VUB 13/05/2015 Symposium HSP LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.be. linda@gevoeligopvoeden.be LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.

VUB 13/05/2015 Symposium HSP LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden.be. linda@gevoeligopvoeden.be LINDA T'KINDT. www.gevoeligopvoeden. Hoogsensitieve kinderen en uitdagingen voor ouders http//: http//:www.hspvlaanderen.be linda@hspvlaanderen.be VUB 13/05/2015 Symposium HSP Wie ben ik? Linda T Kindt Mede auteur van het boek Mijn kind is

Nadere informatie

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven

Executieve functies en emotieregulatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Executieve functies en emotieregulatie Annelies Spek Klinisch psycholoog/senior onderzoeker Centrum autisme volwassenen, GGZ Eindhoven Inhoud 1. Executieve functies en emotieregulatie 2. Rol van opvoeding

Nadere informatie

De scorelijst competenties collectieve belangenbehartiger

De scorelijst competenties collectieve belangenbehartiger De scorelijst competenties collectieve belangenbehartiger De scorelijst bestaat uit de twaalf competenties van de collectieve belangenbehartiger met daarbij steeds vier stellingen. Per stelling kunt u

Nadere informatie

Resultaten en ervaringen polikliniek. 12 juni 2012 sms symposium, presentatie sms poli

Resultaten en ervaringen polikliniek. 12 juni 2012 sms symposium, presentatie sms poli SMs-poli Resultaten en ervaringen polikliniek 1 hoe werkt de SMs-poli, wat kunnen wij betekenen? uitkomsten uit onderzoek tot nu toe: - ouders - leerkracht/begeleider bevindingen poli: - ouders - orthopedagogen

Nadere informatie

Omgaan met Autisme. Handout workshop 27 mei 2016

Omgaan met Autisme. Handout workshop 27 mei 2016 Omgaan met Autisme Handout workshop 27 mei 2016 Informatie 1. Medicatie Hoewel er geen medicijn is dat direct werkt op autisme zijn er wel diverse medicijnen die ene positief effect kunnen hebben op dat

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

meer over Hoogbegaafdheid, ook in relatie tot hoog sensitiviteit

meer over Hoogbegaafdheid, ook in relatie tot hoog sensitiviteit Home Nieuwetijdskinderen Meedoen? Meehelpen? Bloggen? Over mij Contact Links Sitemap Boeken Channeling Heldervoelen etc. HSP Lezingen & agenda Nieuwetijdskinderen / volwassenen Indigo Kristalkinderen Levensverhalen

Nadere informatie

Kinderen op bezoek op de Intensive Care

Kinderen op bezoek op de Intensive Care Kinderen op bezoek op de Intensive Care Informatie voor ouders/verzorgers Als een ouder of een familielid op de Intensive Care is opgenomen, kan dit voor kinderen veel vragen oproepen. Kinderen hebben

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan VVKBaO Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Oefening: Innerlijke stemmen Tijd: 30 minuten

Oefening: Innerlijke stemmen Tijd: 30 minuten Oefening: Innerlijke stemmen Tijd: 30 minuten Intro Sta je wel eens stil bij al de innerlijke stemmen die je in je hoofd hoort? Vaak hoor je ze op een wat strenge, zeurderige of klagende toon. Ze zijn

Nadere informatie

HOOGBEGAAFD HOOG INTELLIGENT ONTWIKKELINGSVOORSPRONG

HOOGBEGAAFD HOOG INTELLIGENT ONTWIKKELINGSVOORSPRONG HOOGBEGAAFD HOOG INTELLIGENT ONTWIKKELINGSVOORSPRONG Dan komt de grote dag. Je mag naar school. Je verbaast je dat enkele kinderen huilen. School is toch fantastisch, dat is toch het instituut waar je

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Crisis: signalen herkennen

Crisis: signalen herkennen Crisis: signalen herkennen Een crisis komt doorgaans niet plots opzetten. De eerste tekenen zijn vaak een aantal dagen of weken al zichtbaar. Deze tekenen kunnen als waarschuwingssignaal opgevat worden,

Nadere informatie

Verlies en rouwverwerking bij kinderen

Verlies en rouwverwerking bij kinderen Verlies en rouwverwerking bij kinderen 2 Met deze informatie willen wij u helpen om kinderen en jong volwassenen te begeleiden bij het ziekteproces en eventueel voor te bereiden op het sterven van iemand

Nadere informatie

Theorie over mentaliseren

Theorie over mentaliseren Theorie over mentaliseren Wat is mentaliseren? Mentaliseren is iets, wat iedereen doet en wat iedereen in meerdere of mindere mate kan. Het betekent dat je beseft dat gedrag (externe toestanden), voortkomt

Nadere informatie

Faalangst. Informatie en tips voor ouders en verzorgers

Faalangst. Informatie en tips voor ouders en verzorgers Faalangst Informatie en tips voor ouders en verzorgers Wat is faalangst? Faalangst is angst die optreedt in situaties waarin er bepaalde prestaties van uw kind worden verlangd. Het is de angst om niet

Nadere informatie

The Riverside Situational Q sort (3.15); Dutch

The Riverside Situational Q sort (3.15); Dutch The Riverside Situational Q sort (3.15); Dutch 1. Situatie is potentieel/mogelijk aangenaam. 2. Situatie is complex. 3. Er moet iets gedaan worden. 4. Iemand probeert indruk te maken op P. 5. Iemand probeert

Nadere informatie

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl

Betrokken bij Buiten. Het puberbrein als basis. Welkom. 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Betrokken bij Buiten Welkom Het puberbrein als basis 4 februari 2016 Anniek Verhagen anniek.verhagen@xs4all.nl Pubers Welk (puber)gedrag valt jou het meest op? We zijn allemaal puber geweest Leef je in!

Nadere informatie

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt.

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt. Hoofdstuk 7 Emoties Nu is het tijd om door te gaan. Je hebt je dwarslaesie, je bent hopelijk klaar met al de medische dingen, nu is het tijd om ook je gevoelens aandacht te geven. Dus: ga lekker zitten,

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

Training: (gast)psychologie

Training: (gast)psychologie Training: (gast)psychologie Training 3 Laura de la Mar Gemeente Oldenzaal Facilitair 8 januari 2015 1. Terugblik training 2 en opdracht bespreken 2. Zelfkennis 3. Wie is je klant? 4. Wat zijn je uitdagingen?

Nadere informatie

* Kleuters uitdagen werkt!

* Kleuters uitdagen werkt! voor wie JA zegt tegen actief en inspirerend onderwijs * Kleuters uitdagen werkt! Dolf Janson Kleuter is een ontwikkelingsfase Kleuter is geen leeftijdsaanduiding Wat betekent dit voor jonge kinderen met

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

VERWERKING NA EEN INGRIJPENDE GEBEURTENIS 1

VERWERKING NA EEN INGRIJPENDE GEBEURTENIS 1 SOCIAAL WERK VERWERKING NA EEN INGRIJPENDE GEBEURTENIS 1 U bent recent betrokken geweest bij een gebeurtenis waarbij u geconfronteerd werd met een aantal ingrijpende ervaringen. Met deze korte informatie

Nadere informatie

Persoonlijkheidsprofiel. Anoniem

Persoonlijkheidsprofiel. Anoniem Anoniem 2012 1. Inleiding Dit is jouw persoonlijkheidsprofiel. Het profiel is gebaseerd op de antwoorden die jij hebt gegeven in de vragenlijst. Jouw antwoorden zijn vergeleken met die van een grote groep

Nadere informatie

Mini symposium 5 leefstijlen bij sterven

Mini symposium 5 leefstijlen bij sterven Mini symposium 5 leefstijlen bij sterven Gent 25 april 2013 Opzet Opstarten Toelichting op STEM Introductie in leefstijlen bij sterven + casuïstiekbespreking Verschillen in omgaan met verdriet Afsluiting

Nadere informatie

Nederlands. Mondeling onderwijs

Nederlands. Mondeling onderwijs Nederlands Mondeling onderwijs - Kerndoel 1: De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven. Gebruik

Nadere informatie

Rouw en Verdriet bij Ouderen. Marie-Christine Adriaensen CGG Brussel - Elder

Rouw en Verdriet bij Ouderen. Marie-Christine Adriaensen CGG Brussel - Elder Rouw en Verdriet bij Ouderen Marie-Christine Adriaensen CGG Brussel - Elder Ouder worden: spontane ongewilde onomkeerbare veranderingen Fysieke veranderingen - Gezondheid - Mobiliteit - Fysieke capaciteiten

Nadere informatie

SIPP persoonlijkheidsvragenlijst

SIPP persoonlijkheidsvragenlijst SIPP persoonlijkheidsvragenlijst Deze vragenlijst bestaat uit een aantal stellingen. Deze stellingen hebben betrekking op de laatste 3 maanden. Door per stelling aan te geven in hoeverre u het hier bent,

Nadere informatie

Hooggevoelige kinderen. Joke Klein Ikkink 27 maart 2014

Hooggevoelige kinderen. Joke Klein Ikkink 27 maart 2014 Hooggevoelige kinderen Joke Klein Ikkink 27 maart 2014 Programma Voorstellen Uitleg hooggevoeligheid deel 1 Oefening Uitleg hooggevoeligheid deel 2 Vragen Programma Voorstellen Uitleg hooggevoeligheid

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

Hoofdstuk 9 Oefeningen

Hoofdstuk 9 Oefeningen Hodstuk 9 De eerste stap in werken aan jezelf is ook meteen de belangrijkste stap: Het durven onderkennen van je innerlijke conflicten en dat je daardoor je emoties nog niet voor je kan laten werken. De

Nadere informatie

Inspiratietips om je persoonlijkheid te ontdekken en te bevorderen. Enneagramtype Myers-Brigs Type Indicator

Inspiratietips om je persoonlijkheid te ontdekken en te bevorderen. Enneagramtype Myers-Brigs Type Indicator Inspiratietips om je persoonlijkheid te ontdekken en te bevorderen Enneagramtype Myers-Brigs Type Indicator Enneagramtype Het Enneagramtype beschrijft negen typen mensen met elk hun eigen succesvolle strategische

Nadere informatie

gaan. Van belang is dat we er op een goede manier mee leren omgaan.

gaan. Van belang is dat we er op een goede manier mee leren omgaan. Over geluk, angst en weerbaar zijn Ouders willen hun kinderen opvoeden tot weerbare mensen. De laatste jaren is hier meer aandacht voor. De samenleving wordt steeds complexer, aan kinderen worden veel

Nadere informatie

Ik leer anders Opleidingscentrum

Ik leer anders Opleidingscentrum Er bestaat geen specifiek type beelddenker. Beelddenkers herkennen zich bijna altijd in meer dan één van bovenstaande types. Deze observatielijst geeft een goede indicatie of een leerling een beelddenker

Nadere informatie

houd altijd de specifieke leerling met zijn individuele hulpvraag in het achterhoofd

houd altijd de specifieke leerling met zijn individuele hulpvraag in het achterhoofd Sleutelwoord is structuur De school is een uitgelezen plaats om de leerling met het Syndroom van Asperger te leren omgaan met leeftijdgenoten. Goede begeleiding is dan van belang. Docent kunnen veel voor

Nadere informatie

Vrouwen en autisme. Lezing 26 mei 2016 bij autismecafé i.o.v Carrefour NOP Emmeloord. Mariëlle Witteveen Mieke Bellinga. www.deuvel.

Vrouwen en autisme. Lezing 26 mei 2016 bij autismecafé i.o.v Carrefour NOP Emmeloord. Mariëlle Witteveen Mieke Bellinga. www.deuvel. Vrouwen en autisme Lezing 26 mei 2016 bij autismecafé i.o.v Carrefour NOP Emmeloord Mariëlle Witteveen Mieke Bellinga Even voorstellen Uitleg autisme Waarneming Informatieverwerking Prikkels Autisme bij

Nadere informatie

Verslavingszorg en meer...

Verslavingszorg en meer... Verslavingszorg en meer... Wanneer spreek je van VERSLAAFD? Het 12 Steps Minnesota Model gaat uit van 4 criteria, tezamen vormen zij de MACHTELOOSHEID 1. Controleverlies over de inname 1 is teveel 100

Nadere informatie

Signalen van werkdruk en energie

Signalen van werkdruk en energie Signalen van werkdruk en energie Uitkomsten deelnemers 23 juni 2011 - Seminar arbocatalogus VVT / Erna van der Weerd 1 juli 2011 Deze overzichten geven weer wat de deelnemers als signalen van te hoge en

Nadere informatie

Filosoferen over kunst. Educatief programma over kunst voor primair en voortgezet onderwijs. 4 k i d s

Filosoferen over kunst. Educatief programma over kunst voor primair en voortgezet onderwijs. 4 k i d s de kunstuitleen arnhem thuis in beeldende kunst Filosoferen over kunst Educatief programma over kunst voor primair en voortgezet onderwijs 4 k i d s Verder kijken dan je neus lang is Zonder kunst is het

Nadere informatie

Signalen bij partnergeweld

Signalen bij partnergeweld Datum: 31/10/2013 Auteur: Kris De Groof Versie: Def Herkomst: Methodisch kader Aan de Slag Doel: Bestemming: Handelingskader 1712 Signalen bij partnergeweld 1. Algemene signalen van partnergeweld 1.1.

Nadere informatie

De oplossingsgerichte benadering

De oplossingsgerichte benadering Inhoud Inleiding 19 Leeswijzer 21 Deel I De oplossingsgerichte benadering 1 Principes van oplossingsgericht begeleiden 27 Inleiding 27 1.1 De oplossingsgerichte benadering in het onderwijs 28 1.2 De basisprincipes

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10 Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? 15 Les 3. Oneindigheid Hoeveel is oneindig + 1? 19 Les 4. Democratie

Nadere informatie

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness?

Wat is assertiviteit en hoe kan het je helpen met je persoonlijke wellness? Wellness Ontwikkelings Activiteit Assertief zijn Hoe deze techniek je leven kan verbeteren Voordelen Meer zelfvertrouwen Meer geloof in je eigen kunnen Eerder nee durven te zeggen Vermindering van Weinig

Nadere informatie

Les 3. Stap 2 van Innerlijke Verbinding

Les 3. Stap 2 van Innerlijke Verbinding Les 3 Stap 2 van Innerlijke Verbinding Kies voor de intentie om uzelf en anderen lief te hebben. Het maken van deze keuze opent uw hart, nodigt goddelijke Liefde en Mededogen binnen en beweegt u in de

Nadere informatie

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal De Vakman De leerling kan gericht luisteren van intuïtief naar bewust waarnemen luisteren naar het eigen musiceren weten wat je hoort zich de muziek inwendig voorstellen de muzikale parameters en componenten

Nadere informatie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie Samen de Wereld Kleuren Pedagogische visie 2 SWK-Kinderopvang Samen de Wereld Kleuren Samen de Wereld Kleuren SWK-Kinderopvang: Samen de Wereld Kleuren Onze kinderopvangorganisaties hebben aandacht voor

Nadere informatie

Informatie-avond hoogsensitiviteit

Informatie-avond hoogsensitiviteit Informatie-avond hoogsensitiviteit Jozefschool Nootdorp 6 april 2016 Janou Vos, kindercoach en counsellor, Sprankelkinderen Welkom! Even voorstellen. Themabijeenkomst hoogsensitiviteit 06-04-2016 1 1 Wat

Nadere informatie

Na de schok... Informatie voor leerkrachten

Na de schok... Informatie voor leerkrachten Na de schok... Informatie voor leerkrachten Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen met kinderen een aangrijpende

Nadere informatie

Bijzonder Begaafd. Doelen workshop. Eigen casus. Juni 2016. Passende ondersteuning voor 'dubbel bijzondere' leerlingen

Bijzonder Begaafd. Doelen workshop. Eigen casus. Juni 2016. Passende ondersteuning voor 'dubbel bijzondere' leerlingen Bijzonder Begaafd SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Passende ondersteuning voor dubbel bijzondere leerlingen /thema/dubbel-bijzonder Doelen workshop Je weet... wat de term dubbel bijzonder

Nadere informatie

2013-2017. Huiswerkbeleid

2013-2017. Huiswerkbeleid 01-017 Huiswerkbeleid Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep Visie op onderwijs Basisvisie Leerinhouden/Activiteiten De voor- en nadelen van het geven van huiswerk Voordelen Nadelen Richtlijnen voor het

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Diagnostische bronnen

Diagnostische bronnen Diagnostische bronnen Testinformatie MMPI-2 Observatie Testattitude Validiteit Inhoudschalen Empirische schalen HL-schalen, suppl. Schalen Kritieke items Klinische informatie Anamnese Biografie Somatiek

Nadere informatie

Jongeren en gamen. Joke Bollebakker Hella Schikkinger

Jongeren en gamen. Joke Bollebakker Hella Schikkinger Jongeren en gamen Joke Bollebakker Hella Schikkinger November 2015 Gameverslaving, onschuldig tijdverdrijf of obsessie? Onderwerpen van de Workshop: * Feiten en cijfers over gamen... * Waarom zijn computerspelletjes

Nadere informatie

DE CLOWN EN DE KUNST VAN HET BEWEGEN

DE CLOWN EN DE KUNST VAN HET BEWEGEN DE CLOWN EN DE KUNST VAN HET BEWEGEN STAGE VAN 3 WEKEN PARIJS 1 Algemene presentatie De clown is een personnage ontstaan vanuit zijn eigen persoonlijkheid, die zijn menselijkheid ervaart en deelt in empathie

Nadere informatie

Talentenwijzer. 1 ) Optimistisch Ik ben een optimistisch, enthousiast en positief ingesteld persoon.

Talentenwijzer. 1 ) Optimistisch Ik ben een optimistisch, enthousiast en positief ingesteld persoon. Talentenwijzer Hieronder vind je jouw persoonlijke uitkomst van de Talentenwijzer. Nummer 1 betekent meest op mij van toepassing, nummer 31 betekent minst op mij van toepassing. 1 ) Optimistisch Ik ben

Nadere informatie

Complexe rouw. Prof. dr. Jos de Keijser. 8 oktober Zorg Diensten Groep. Symposium Kennis & kunde delen in de postmortale zorg

Complexe rouw. Prof. dr. Jos de Keijser. 8 oktober Zorg Diensten Groep. Symposium Kennis & kunde delen in de postmortale zorg faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen Datum 23-10-2014 Complexe rouw Prof. dr. Jos de Keijser 8 oktober Zorg Diensten Groep Symposium Kennis & kunde delen in de postmortale zorg Normale rouw

Nadere informatie

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders Hoe verwerk je een schokkende gebeurtenis? Informatie voor ouders Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat voor iedereen ingrijpende gevolgen. Als kinderen

Nadere informatie

Van klacht naar kracht, een nieuwe kijk op hooggevoeligheid. Lusanne Hogeweg

Van klacht naar kracht, een nieuwe kijk op hooggevoeligheid. Lusanne Hogeweg Van klacht naar kracht, een nieuwe kijk op hooggevoeligheid Lusanne Hogeweg Hooggevoeligheid wordt vaak beschouwd als een lastige karaktertrek. Ten onrechte, meent Lusanne Hogeweg. Haar boodschap aan alle

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie