DOS. Drugbeleid Op School. SGKSO Haacht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DOS. Drugbeleid Op School. SGKSO Haacht"

Transcriptie

1 DOS Drugbeleid Op School SGKSO Haacht

2 Inleiding De prilste versie van dit draaiboek drugpreventie kwam al tot stand in januari Het was het resultaat van een eerste samenwerkingsproject tussen verschillende scholen van de nieuw opgerichte scholengemeenschap. De doelstelling was vooral het bespreekbaar maken van de illegale-drug-problematiek en proberen een gemeenschappelijke aanpak inzake preventie, hulpverlening en sanctionering op te starten. In 2008 werd het draaiboek geactualiseerd door een werkgroep van directies, leerlingbegeleiders en CLB-medewerkers. De focus bleef liggen op de illegale drugs. Het draaiboek moest zorgen voor een blijvende alertheid en een gemeenschappelijk kader vormen waarbinnen de verschillende scholen een eigen drugbeleid verder konden uitwerken. Een volgende evaluatie werd binnen vijf jaar voorzien. Het resultaat daarvan ligt hier voor u. De werkgroep van directies, leerlingbegeleiders en CLB-medewerkers werd versterkt door preventiewerkers van het CGG-VBO (Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Vlaams-Brabant-Oost) en lokale gemeentelijke preventiewerkers. Binnen de werkgroep werd men het al vlug eens dat de focus moest worden verruimd. Niet enkel de illegale drugs maar ook alcohol, tabak, medicatie, energy-drinks, games, kwamen in het vizier als mogelijke oorzaken van het minder functioneren van leerlingen. Uiteraard had dit zijn consequenties voor de visietekst en de vier pijlers: regelgeving, begeleiding, educatie en structurele maatregelen. De bedoeling blijft dat binnen het algemene kader van dit DOS scholengemeenschap de verschillende scholen een eigen DOS-beleid verder uitwerken dat aansluit bij de concrete schoolsituatie, de eigen schoolcultuur en het opvoedingsproject. De preventiewerkers van het CGG-VBO en van de betrokken gemeentes engageren zich om hieraan mee te werken. Een volgende evaluatie wordt opnieuw voorzien binnen vijf jaar. Updates van de tekst kunnen sneller gebeuren naar aanleiding van nieuwe gegevens en/of ontwikkelingen. De leden van de werkgroep zouden dan ook verheugd zijn om via hun directies zoveel mogelijk feedback te krijgen, zodat een verdere optimalisatie van dit werkinstrument mogelijk is. Tenslotte een woord van dank aan alle leden van de werkgroep voor hun open en constructieve samenwerking. Willy Schreurs Coördinerend directeur maart 2014 DOS SGKSO HAACHT P. 2

3 2 3 Inleiding Inhoud Inhoud 4 Visietekst 5 Pijler 1: regelgeving 8 Relatie met politiediensten 10 Pijler 2: begeleiding 12 Relatie met CLB 14 Pijler 3: educatie 15 Pijler 4: structurele maatregelen 16 Advies- en doorverwijsadressen 18 Literatuur DOS SGKSO HAACHT P. 3

4 Visietekst De opdracht van onze scholengemeenschap bestaat er in om vanuit een christelijk opvoedingsproject kwalitatief hoogstaand onderwijs en vorming aan te bieden. Gezondheidsopvoeding en werken aan het algemeen welbevinden zijn daarbij essentiële onderdelen. Dit impliceert dat we werk moeten maken van een geïntegreerd drugpreventiebeleid waarbij we onze leerlingen de nodige bouwstenen voor welbevinden aanreiken. Daarmee bedoelen we: een prettige leeromgeving en voldoende afwisseling in activiteiten buiten de klas. Herkenbare en duidelijke regels die voor leerlingen bijna evident aanvaardbaar zijn, maar die ook ruimte laten voor flexibiliteit. Omgang met leerlingen, gekenmerkt door positieve betrokkenheid en appreciatie voor hen als persoon. Welbevinden groeit maar als leerlingen zich verantwoordelijk mogen voelen voor domeinen die hen aanbelangen. In onze maatschappij zijn echter zowel legale als illegale drugs aanwezig en onze leerlingen kunnen/ zullen daarmee in aanraking komen. Vooral tijdens de puberteit, die nu eenmaal gepaard gaat met experimenteergedrag, zijn ze op dat vlak erg kwetsbaar. Problematisch gebruik heeft een invloed op het schoolse gebeuren en staat het welbevinden van de leerling in de weg. Onze scholengemeenschap wil dan ook de nodige aandacht geven aan het thema drugs door het implementeren van een drugbeleid. De opzet van een drugbeleid op school (DOS) is leerkrachten, leerlingbegeleiders, CLB en directie een gemeenschappelijke visie te geven over omgaan met het thema drugs en hen stimuleren én ondersteunen om dit verder concreet uit te werken binnen de eigen school. Onder drugs verstaan we dan alle legale en illegale genotmiddelen: alcohol, tabak, cannabis en andere illegale drugs, psychoactieve medicatie maar ook energydrinks en games. Het drugbeleid bestaat uit vier grote pijlers: regelgeving met duidelijke grenzen en consequenties, begeleiding, educatieve initiatieven en structurele maatregelen. Het draaiboek bevat algemene richtlijnen die verder dienen uitgewerkt te worden binnen de aparte scholen. Er wordt ook aandacht besteed aan de relatie met het CLB en met politiediensten en parket. Tenslotte worden er ook suggesties gegeven voor advies- en doorverwijsadressen en literatuur. Deze visietekst wordt bekendgemaakt bij personeelsleden, ouders en ook leerlingen. In elk schoolreglement van onze SG wordt ernaar verwezen en op de verschillende websites kan de integrale brochure geraadpleegd worden. DOS SGKSO HAACHT P. 4

5 Pijler 1: regelgeving De school legt duidelijke regels en grenzen vast rond drugs en reageert consequent wanneer de regels overschreden worden... Deze regels en procedures rond druggebruik maken het zowel voor de leerlingen als voor personeelsleden duidelijk wat er van hen verwacht wordt en welke consequenties volgen bij het niet naleven van de regels. Deze consequenties kunnen al dan niet samen gaan met een begeleidingstraject. Regels werden vastgelegd voor alle middelen (alcohol, tabak, medicatie, cannabis en andere illegale drugs, energy-drinks, games) en dit zowel voor bezit van middelen, gebruik, onder invloed zijn, doorgeven en dealen (zie tabel). Het beleid voorziet niet enkel procedures voor het vaststellen van een overtreding, maar ook voor het vermoeden van. Op deze manier krijgen personeelsleden meer vertrouwen, handvaten en een mandaat om tijdig en adequaat in te grijpen. Vaststellen van Schoolcontext = schoolterrein, schoolgebouw, directe omgeving van de school (zie schoolreglement) + schooldagen, excursies en evenementen georganiseerd door de school Legende: V=verboden, T=toegelaten zonder voorwaarden Bezit Gebruik Onder invloed zijn Doorgeven Dealen Alcohol V V* 1 V V V Tabak T V nvt V V Medicatie zonder T V* 2 V V* 3 V voorschrift Medicatie op voorschrift V* 4 V* 2 V V V Cannabis V V V V V Andere illegale drugs V V V V V Energydrinks V V V V V Gokken V V V V V Gamen / V V / / *1: Een uitzondering kan enkel: onder strikte voorwaarden: enkel voor leerlingen vanaf het 6 e jaar + maximum 2 eenheden. tijdens buitenlandse reizen of feestelijkheden op school. mits toestemming van de begeleiders en/of directie. *2: Gebruik van medicatie kan alleen indien het medisch verantwoord is en beperkt is tot de aanbevolen dagdosis. *3: Voor het doorgeven van medicatie zonder voorschrift, wordt er tijdens extra-muros activiteiten gehandeld volgens het stappenplan van de preventieadviseur. *4: Bezit van medicatie op voorschrift kan alleen indien het voor deze persoon is voorgeschreven door een arts. DOS SGKSO HAACHT P. 5

6 Vermoeden van In de dagdagelijkse praktijk zal een drugprobleem niet noodzakelijk worden blootgelegd door het vaststellen van een regelovertreding. Vaak zal het verminderd functioneren van leerlingen aanleiding geven tot een intensere opvolging die uiteindelijk al dan niet een drugproblematiek ontdekt. Pas bij het vaststellen van een regelovertreding volgt de gepaste consequentie (pijler 1), bij vermoeden volgt er geen sanctie, maar wordt een begeleidend stappenplan gevolgd (zie pijler 2) DOS SGKSO HAACHT P. 6

7 DOS SGKSO HAACHT P. 7

8 Relatie met politiediensten 1. Brief van het Parket van de Procureur des Konings te Leuven, 4 oktober (aangepast maart 2008 na contact met het Parket, bevestigd door het Parket in maart 2013) DRUGGEBRUIK "Het beleid van het Parket blijft er één van hulpverlening ten aanzien van de druggebruikers. 1) Het Parket vraagt de lokale en federale politie, indien zij geconfronteerd worden met een druggebruiker, om onmiddellijk een therapeutisch advies voor te stellen. Indien de minderjarige ingaat op het aangeboden therapeutisch advies, zal het dossier normaliter afgesloten worden. Bij het niet volgen kan de minderjarige gedagvaard worden. 2) Kadert het druggebruik evenwel in een POS-situatie (problematische opvoedingssituatie), dan zal door het Parket een bijkomende verwijzing naar het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg gebeuren. Gebeurde het aanbod tot therapeutisch advies nog niet vanwege de politiediensten op het ogenblik dat het dossier of het proces-verbaal bij het Parket aankomt, dan zal het Parket op zijn beurt de jongere doorverwijzen naar het MAT (Mobiel Ambulant Team) 3) Wordt er niet ingegaan op het aanbod van politie of Parket, dan wordt de jongere vooralsnog gedagvaard voor de jeugdrechtbank, maar wel met hetzelfde oogmerk namelijk het motiveren tot het volgen van een leer- of werkproject rond drugs, onder leiding van het BAS. (Begeleidingsdienst Alternatieve Sancties) DEALEN Indien uit onderzoek blijkt dat de minderjarige dealt op school zal de jeugdrechter gevorderd worden met het oog op het nemen van een maatregel, maar ook hier zal, wanneer het dealen niet op grote schaal gebeurde en de verslavingsproblematiek de bovenhand haalt, het hulpverlenend karakter de voornaamste doelstelling en reden van het optreden van het Parket zijn. Wanneer scholen geconfronteerd worden met leerlingen die drugs gebruiken, dienen zij zo vlug mogelijk hulpverlenend op te treden in samenwerking met de ouders. Bij aantreffen van de drugs zelf en bij informatie naar dealers en netwerken hier rond dient de politie onverwijld in kennis gesteld te worden met het oog op het vrijwaren van de medeleerlingen. DOS SGKSO HAACHT P. 8

9 Dit beleid neemt niet weg dat U zich best voor elke druggebruiker tot de lokale en/of federale politie wendt. In dat geval wordt het proces opgestart, waarvan hierboven sprake. Wanneer U in Uw brief om tweerichtingsverkeer vraagt, dan meen ik hierop positief te kunnen antwoorden indien Uw verzoeken niet een individuele persoon betreffen maar vragen betreffen van een algemene orde. Ook belangrijke informatie die U zou geven i.v.m. drugdealers en drugnetwerken en die geleid hebben tot positieve of zelfs negatieve resultaten, kunnen rekenen op een feedback, zij het op algemene wijze. 2. Veiligheidsprotocol tussen scholen en lokale politie De scholen van onze scholengemeenschap behoren niet tot dezelfde politiezone, ze zijn verdeeld over meerdere politiezones: de politiezone BRT (Begijnendijk/Rotselaar/Tremelo) voor het Montfortcollege Rotselaar de politiezone Haacht voor de Don Bosco scholen te Haacht, Sint-Angela Tildonk en Sint-Michielsinstituut Keerbergen de politiezone Heist-op-den-Berg voor de afdeling van het Sint-Michielsinstituut in Schriek Elke politiezone heeft een aanspreekpunt voor de scholen. Drugsproblemen worden ook best eerst via deze aanspreekpunten gemeld. PZ Boortmeerbeek/ Haacht/Keerbergen - Dienst lokale recherche inspecteurs Patrick STEENWERCKX en Gerry SERNEELS - TEL PZ BRT (Begijnendijk/Tremelo/Rotselaar) - Dienst lokale recherche inspecteurs Geert THOMAS en Frank CAES - TEL PZ HEIST (Heist-op-den-Berg) - Dienst lokale recherche inspecteurs Davy BOSMANS en Alain JAQUES specifiek wat betreft minderjarigen hoofdinspecteur Carlo POORTMANS TEL DOS SGKSO HAACHT P. 9

10 Pijler 2: begeleiding Leerlingen die door drugs of druggebruik minder functioneren en/of in de problemen komen, hebben nood aan extra hulp of begeleiding. De aparte scholen werken een begeleidingsaanbod uit met aandacht en ruimte voor specifieke noden van de individuele leerling. Deze begeleiding kan intern georganiseerd worden, vanuit de cel leerlingenbegeleiding, al of niet met ondersteuning door het CLB (zie relatie met CLB) maar ook extern, door externe hulpverlening of diensten (zie advies- en doorverwijsadressen) Uiteraard wordt daarbij de rol van alle participanten, het CLB, de klassenraad en de leerlingbegeleiders, individuele leerkrachten, directie, verhelderd, alsook het door wie en wanneer inlichten van ouders en/of het inschakelen van externe diensten. Hierbij gelden aparte afspraken voor meerderjarige leerlingen. Speciale aandacht gaat naar de communicatie tussen de verschillende betrokkenen; wie neemt wat op, wanneer en hoe, en vooral ook wie volgt het op en communiceert terug? Hieronder volgt een algemeen voorbeeld van hoe een begeleidingstraject eruit kan zien. Dit traject wordt echter verder uitgewerkt en geconcretiseerd binnen elke afzonderlijke school, rekening houdend met de eigen schoolstructuur en het eigen schoolklimaat. DOS SGKSO HAACHT P. 10

11 opvolgen van het functioneren door alle leerkrachten minder functioneren houdt een (vermoeden van) regelovertreding in PIJLER REGELGEVING bezorgdheid verkennend gesprek met de leerling door de leerkracht herstel bezorgdheid feedback Communicatie signaleren van het minder functioneren op de klassenraad bezorgdheid feedback herstel ouders Communicatie bespreking Cel Leerlingenbegeleiding CLB herstel bezorgdheid feedback begeleidingsgesprekken door leerlingenbegeleider/clb herstel bezorgdheid feedback externe hulpverlening herstel DOS SGKSO HAACHT P. 11

12 Relatie met CLB Het CLB is vaak de plaats waar schoolexterne hulpverlening een start neemt. Naast het preventieve, schoolondersteunende aanbod omtrent gezondheidszorg op school, heeft het CLB dan ook een laagdrempelig begeleidingsaanbod voor de leerling (en zijn ouders). Het CLB situeert zich op het raakvlak tussen onderwijs en hulpverlening. Vanuit deze specifieke positie werkt de CLB-begeleider samen met de school en kan hij de draaischijf vormen naar het ruimere netwerk van jeugdhulp. Elke CLB er, ongeacht zijn discipline, is gebonden door een beroepsgeheim (geheimhoudingsplicht). Het begeleidingstraject kan starten op vraag van de leerling zelf (en/of zijn ouders). Maar veelal komt het signaal en de aanzet van het zorgoverleg op school, de cel leerlingenbegeleiding. Bij middelengebruik ligt dit laatste voor de hand. Het CLB neemt volgende kerntaken op zich: Onthaal De CLB-medewerker zal de aanleiding ter sprake brengen en voorstellen wat het in deze context kan betekenen. De leerling wordt op de hoogte gebracht van de spelregels van de begeleiding, conform het decreet van de rechten van de minderjarige in de hulpverlening. Dit betekent o.m. dat de leerling moet instemmen met de CLB-begeleiding, dat hij inspraak heeft in het verloop ervan, dat hij bepaalt wat en wanneer aan informatie met derden wordt gedeeld. Vraagverheldering/diagnose Een grondige intake is nodig om zicht te krijgen op de ernst van het middelengebruik (frequentie, aard, probleembesef, ). Risicofactoren en beschermende factoren worden in kaart gebracht. Zowel bij de leerling zelf, zijn thuissituatie, zijn vriendenkring, de schoolcontext, In het kader van het algemeen welbevinden van de jongere is het van belang deze vraagverheldering ook breed te houden. Het is mogelijk om bij de intake ook de ouders te betrekken, hetzij op vraag van de ouders, hetzij na overleg met de leerling. Ook een verdere bespreking binnen de cel leerlingenbegeleiding kan de zorgvraag verder verhelderen. De CLB er kan het nodig vinden om de problematiek te bespreken met andere teamleden op het centrum, zoals bv. de CLB-arts. DOS SGKSO HAACHT P. 12

13 Begeleiding De vorige fase moet het mogelijk maken om de verdere strategie in de hulpverlening te bepalen. Bij ernstig gebruik zal de CLB-medewerker werken in de richting van een doorverwijzing. Bij experimenteel gebruik kan gedacht worden aan een kortdurende begeleiding door het CLB zelf om samen met de leerling oplossingen te vinden voor deze problematische situatie. Bij de begeleiding van de jongere wordt veelal voorgesteld om de ouders in het verhaal te betrekken, mits akkoord van de jongere. In ernstige noodsituaties is dit akkoord niet nodig. Het CLB kan voor de schoolcontext relevante informatie uitwisselen met de cel leerlingenbegeleiding. Ook dit wordt met de leerling besproken. In de loop van de hulpverlening wordt het verloop regelmatig samen met de leerling geëvalueerd. Doorverwijzing en samenwerking met het netwerk van hulpverlening Doorverwijzing is niet steeds eenvoudig. Het veronderstelt enig probleembesef bij de leerling en het geloof dat hij er iets kan aan doen. Methodieken als motiverende gespreksvoering worden gebruikt om de leerling tot een hulpvraag te brengen. Het CLB werkt samen met het netwerk om de leerling vlot te verwijzen, de verwijzing op te volgen en om relevante informatie en adviezen uit de hulpverlening terug te vertalen naar de schoolcontext. De CLB-medewerker kan contact blijven houden met de leerling en hem als contactpersoon verder ondersteunen in zijn stappen binnen de jeugdhulp. Vanuit haar draaischijffunctie kan het CLB ook nu voor de schoolcontext relevante informatie bespreken met de cel leerlingenbegeleiding. Het CLB kan in dit kader zeker een belangrijke rol spelen in de opstap naar een schoolexterne hulpverlening. De CLB-medewerker dient zich als professioneel hulpverlener te houden aan de wettelijke beschermingsregels van de jongere in de hulpverlening. De cel leerlingenbegeleiding op school is de uitgelezen plaats om een opvolging van de betrokken leerling te waarborgen. DOS SGKSO HAACHT P. 13

14 Pijler 3: educatie Leerlingen krijgen informatie over alcohol en andere drugs. Leerlingen informeren draait niet enkel om productinformatie. In het kader van preventie hebben we aandacht voor kennis, attitudevorming, waarden en normen en het aanleren van sociale vaardigheden. Informeren moet genuanceerd gebeuren en aansluiten bij de doelgroep. Preventie kan gedaan worden aan de hand van vormingssessies, projectdagen en zelfs tijdens de reguliere lessen. Belangrijk bij preventie op school is: 1. implementatie in alle graden; 2. geschikte methodiek; 3. genuanceerd, niet moraliserend. Ook de leerkrachten en het opvoedend personeel vormen een belangrijke doelgroep in deze pijler, maar dan om hen handvaten en hulpmiddelen aan te reiken om op een deskundige manier met het drugthema om te gaan. De scholen evalueren het eigen aanbod van initiatieven om er voor te zorgen dat in het curriculum van de leerlingen overlappingen worden weggewerkt en hiaten opgevuld. Indien wenselijk, kunnen externe diensten worden aangesproken. Zo kan het CGG VBO te Leuven vormingen aanbieden aan het onderwijspersoneel, omtrent grenzen stellen, spreken over drugs in de klas, productinformatie, motiverende gespreksvoering, Zie bijlage 1: slides voor lesmateriaal DOS SGKSO HAACHT P. 14

15 Pijler 4: structurele maatregelen Het is een constante zorg van de school om te werken aan een positief klas- en schoolklimaat waarin het voor leerlingen en leerkrachten aangenaam is om te leven en te werken. Voorbeelden om het welbevinden van leerlingen en het klimaat van een school te versterken zijn voldoende inspraak geven aan leerlingen, positieve contacten tussen leerlingen en leerkrachten, een aangename infrastructuur, een school die voldoende actie onderneemt, Van de school wordt verwacht dat ze een visie heeft op gezondheidseducatie, dat ze die visie uitschrijft en dat ze alle onderwijsparticipanten hiermee vertrouwd maakt. De scholen van de scholengemeenschap willen de drugproblematiek kaderen binnen het bredere domein van gezondheidsvoorlichting en -opvoeding. In de verschillende schoolreglementen is daarom een tekst opgenomen rond hun drugbeleid op school. DOS SGKSO HAACHT P. 15

16 Advies- en doorverwijsadressen ADVIES VAD (Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw) Vanderlindenstraat Brussel ida (Informatie over Drugs en Alcohol) met doorverwijsgids en informatie DrugLijn Intergemeentelijke preventiewerkers!wim Augustijns Begijnendijk-Rotselaar-Tremelo Provinciebaan 20, 3110 Rotselaar of /Facebook drugspreventie Rotselaar Sofie Fruyt Haacht-Keerbergen-Kortenberg Wespelaarsesteenweg 85, 3150 Haacht CGG VBO Preventie (Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Vlaams-Brabant Oost vzw) Vaartkom 31, verdiep Leuven CGG De Pont te Mechelen Preventie (Centrum Geestelijke Gezondheidszorg vzw) Hanswijkstraat Mechelen DOS SGKSO HAACHT P. 16

17 DOORVERWIJSADRESSEN HULPVERLENING/VROEGINTERVENTIE De Sleutel Dagcentrum De Sleutel Frederik de Merodestraat Mechelen De Spiegel (Kessel-Lo) Pellenbergstraat Kessel-Lo MAT/MSOC/Het Veerhuis ( t Wit Huis als deelwerking) Maria Theresiastraat Leuven CGG VBO (Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Vlaams-Brabant Oost vzw) Vaartkom 31, verdiep Leuven CGG De Pont te Mechelen (Centrum Geestelijke Gezondheidszorg vzw) Hanswijkstraat Mechelen Intergemeentelijke preventiewerkers Wim Augustijns Begijnendijk-Rotselaar-Tremelo Provinciebaan Rotselaar of drugspreventie Rotselaar Sofie Fruyt Haacht-Keerbergen-Kortenberg Wespelaarsesteenweg 85, 3150 Haacht JAC (Jongeren Advies Centra, deelwerking van CAW) CAW Leuven - Redingenstraat Leuven CGG Passant, afdeling Haacht Jennekensstraat Haacht DOS SGKSO HAACHT P. 17

18 Literatuur Drugbeleid Op School (DOS). Handleiding voor de coach/draaiboek. Drugbeleid Op School (DOS) is een concept, geïntroduceerd begin jaren negentig, dat scholen ondersteuning biedt bij het planmatig omgaan met het alcohol- en drugthema. Doorheen de jaren werd het concept verder uitgewerkt, in antwoord op veranderingen in het maatschappelijk gebeuren waarbinnen de school zich situeert. Best-practice-ervaringen, ondersteund door evidence-basedonderzoek, resulteerden in het 'Draaiboek voor een Drugbeleid Op School'. Het is opgevat als handleiding voor regionale en lokale preventiewerkers, CLB-medewerkers, gezondheidscoördinatoren, die scholen ondersteunen bij het uitwerken van een drugbeleid (herziene versie), 10,00 bestellen via website VAD (www.vad.be) Juridische handvatten voor het gebruik en misbruik van alcohol en andere drugs op school Omgaan met alcohol en andere drugs op school kan niet los gezien worden van het wettelijk kader. Veranderingen in de wetgeving, o.a. het decreet betreffende het stelsel van leren en werken, het Besluit van de Vlaamse Regering betreffende het multidisciplinaire dossier in de centra voor leerlingenbegeleiding en de Collectieve arbeidsovereenkomst nr. 100 van 1 april 2009 vroegen om een actualisering van de publicatie. De essentie van de editie van 2006 met informatie over de wetgeving, burger- en strafrechtelijke aansprakelijkheid, zwijgplicht, zwijgrecht, de school als privaat domein, drugcontroles,... werd weerhouden. Specifieke aanvullingen werden onder meer gemaakt rond ordeen tuchtmaatregelen in het deeltijds onderwijs, de grenzen van begeleidingscontracten, communicatie van en naar de werkgever van de leerling, Dit naslagwerk is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij het schoolgebeuren (herziene versie), 7,50 te bestellen via website VAD (www.vad.be) VAD Leerlingbevraging in het kader van een drugbeleid op school (schooljaar )/ dossierrapport Het syntheserapport bevat de gegevens van leerlingenbevragingen in het secundaire onderwijs tijdens het schooljaar Het geeft naast de gangbare cijfers over het gebruik van legale en illegale middelen, dit jaar ook een fiche over de relatie tussen roken en cannabisgebruik. 2011, 7,50 te bestellen via website VAD (www.vad.be) Inventaris materiaal en doorverwijsgids: te vinden op Meer informatie over sector onderwijs: te vinden op Mededeling VVKSO drugbeleid op een gezonde school : M-VVKSO DOS SGKSO HAACHT P. 18

19 ! Lespakket (3 tot 8 lessen: niet écht plukpakket ) over cannabis voor tweede graad.! Volgens nieuwe VOET! Invalshoek 'vriendschap en relaties : brug cannabisthematiek en bredere aanpak, met ondersteunen van normen en vaardigheden.! Lerarenhandleiding 'Maat in de shit : methodieken rond communicatievaardigheden en beschermende sociale normen.! Pakket (! 12): leerkrachtenhandleiding, leerlingenbrochure, flyer voor de leerlingen en affiche.! 3 à 6 spelers, vanaf 14 jaar! Info & bespreekbaar maken risico s TAD + gokken! 5 x 5 jongeren van 14 tot 16 jaar! Spelboodschap: Begin er niet te vroeg mee (alcohol), veel alcohol is niet de norm.! Kennis en attitude! 32 euro! 1 tot 3 uur (uitspelen)! Als eerste band backstage en hoofdact festival! 50 of 80 minuten! 8 euro of gratis downloaden! Over verslaving, TAD + medicijnen! Vragen en opdrachten, themagericht! Vanaf 15 jaar! 4 à 16 spelers! 75 à 100 minuten! 125! Verborgen verleiders herkennen & verslaving voorkomen! Grens?! 10 à 14 jaar! 10 à 20 spelers! 75 à 100 minuten! 125 DOS SGKSO HAACHT - bijlage 1: lesmateriaal

20 ! Leren kennen instanties hulp bij drugproblemen! Beeld gevolgen druggebruik! Vanaf 15 jaar! 10 à 30 spelers! 90 à 120 minuten! 125! Spel welbevinden & risico s! Alle onderwijsrichtingen.! Denken, durven, doen! 6 teams door fictieve stad! Winnaar: kiest klas- actie passend bij thema en die nadien wordt uitgewerkt! Voor Middelen en Seksualiteit vanaf 14 à 15 jaar, andere thema s 12 tot 18 jaar! 6 tot 30 spelers! 2 lesuren! 50 euro! Bordspel voor 3 à 7 jongeren met licht verstandelijke beperking! Vragen m.b.t. kennis, vaardigheden, meningen & stellingen TAD! 55 euro of (gratis) via CGG, preventiediensten! Alcohol en cannabis! Beelden: denken over en dialoog op gang brengen! Jongeren verstandelijke handicap! Bijhorende brochures! 10 euro of gratis downloadbaar! Werken met jongeren (14 tot 18 jaar) rond relaties en seks, alcohol en andere drugs! Methodieken en praktische tips! 2,5 euro of gratis downloadbaar! Bijna herwerkt! 97 spelbeschrijvingen voor jongeren van 9 tot 15 jaar! Angst, depressie, onzekerheid, verlegenheid, minderwaardigheid.! Via IK-JIJ-WIJ spelen kunnen probleemkinderen sociaal gedrag uitproberen.! Weinig voorbereiding! Voor hele klas of kleine groep! 12,50 euro DOS SGKSO HAACHT - bijlage 1: lesmateriaal

21 ! Tienen, Zoutleeuw en Herent! CC De Wildeman Herent: 4 gratis toneelvoorstellingen (max. 150 ll-en/ voorstelling) op 24 & 25/09/2012! Materiaal ter nabespreking, eventueel door preventiewerker begeleid.! Snel inschrijven via provincie of lokale drugpreventiewerker Tips en aandachtspunten over opvoeden & omgaan met druggebruik Opvoeden is geen kinderspel Pubers op zoek naar zichzelf Hoe problemen voorkomen? Wat als mijn kind gebruikt? Hoe reageert u het best?! ( vind hier uw sector : onderwijs )! CGG Vlaams- Brabant Oost vzw ( preventie ) 016/ ! Over drugs en verslaving Op de bank bij de jurist! Op vraag door CGG: Spreken over drugs in de klas Speedcursus Productinfo Omgaan met Maat in de shit- lessenpakket..! Geregeld vorming in Provincehuis: Grenzen stellen Info, materialen, vorming leerlingen of ouders, vroeginterventie Intergemeentelijke preventiediensten drugs & alcohol BRT (Begijnendijk -Rotselaar- Tremelo) BHK (Boortmeerbeek- Haacht- Keerbergen Kastze (Kampenhout- Steenokkerzeel- Zemst) Motiverende gespreksvoering DOS SGKSO HAACHT - bijlage 1: lesmateriaal

22 ! Wetenschappelijk onderbouwde methodiek voor middelbaar onderwijs (ASO, TSO, BSO)! Preventie (KT, LT, curatief en primair) psychische problemen (angst, depressie, schizofrenie, stress, pijn) bij jongeren op school.! Accepteren (Accept) van gebeurtenissen, gedachten en gevoelens! realiteit, wie je bent! Focus op wat je echt belangrijk vindt (Commitment) & rechtstreeks beïnvloed kan worden (gedrag, het NU)! 6- tal sessies (bv. sessie controle ) van 2 uur, voorlopig voor 5 e jaars.! Interactieve aanpak met oefeningen en metaforen doet jongeren allerlei dingen ervaren en inzichten verwerven.! Vanaf september projectsubsidie provincie voor halftijds ACT- trainer arrondissement Leuven. Uitwerking volgt.! Van PW-er (s) met leerkracht- observator tot leerkracht als (zelfstandig) begeleider? DOS SGKSO HAACHT - bijlage 1: lesmateriaal

DOS. Drugbeleid Op School. SGKSO Haacht

DOS. Drugbeleid Op School. SGKSO Haacht DOS Drugbeleid Op School SGKSO Haacht Inleiding De prilste versie van dit draaiboek drugpreventie kwam al tot stand in januari 2000. Het was het resultaat van een eerste samenwerkingsproject tussen verschillende

Nadere informatie

DOS-BELEIDSPLAN

DOS-BELEIDSPLAN DOS-BELEIDSPLAN 2017-2018 DRUGS OP SCHOOL Inhoud 1 Visie DOS... 2 2 Vier pijlers... 3 2.1 Regelgeving met duidelijke grenzen en consequenties... 3 2.2 Begeleiding... 6 2.2.1 Wie doet wat bij VERMOEDEN

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op school.

Alcohol- en drugpreventie op school. Alcohol- en drugpreventie op school. Aan de slag! Voor leerkrachten in het secundair onderwijs Alcohol, cannabis, psychoactieve medicatie, gokken en gamen zijn niet weg te denken uit de leefwereld van

Nadere informatie

You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen

You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen V.U. Paul Van Deun VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - januari 2016 D/2016/6030/3 De DrugLijn is een initiatief van VAD - VAD wordt gefinancierd

Nadere informatie

CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date?

CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS CHECKLIST DOS (DRUGBELEID OP SCHOOL) Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? Als school heeft u de opdracht om te werken rond verschillende gezondheidsthema s, gekaderd in een

Nadere informatie

Aan de slag met de leerlingenbevraging

Aan de slag met de leerlingenbevraging Aan de slag met de leerlingenbevraging Programma Introductie Resultaten VAD- leerlingenbevraging Actieplan DOS Introductie Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs Preventie en hulpverlening Methodiek

Nadere informatie

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS of TAD-beleid 1 Als school heeft u de

Nadere informatie

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid

brugge.be/preventie PREVENTIE sherrie smith Dreamstime Stock Photos CHECKLIST DOS of TAD-beleid brugge.be/preventie sherrie smith Dreamstime Stock Photos PREVENTIE CHECKLIST DOS of TAD-beleid Is ons Tabak, alcohol- en drugbeleid nog up-to-date? CHECKLIST DOS of TAD-beleid 1 Als school heeft u de

Nadere informatie

CROSS-OVER 2/12/2014

CROSS-OVER 2/12/2014 CROSS-OVER 2/12/2014 SKILLVILLE: Alcohol, tabak en cannabis Historiek Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september 2012 Impact van het ontwikkelen en inzetten van een educatieve game ter

Nadere informatie

STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: DE BEVOLKING VERANTWOORD EN KRITISCH LEREN OMGAAN MET GENOTSMIDDELEN

STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: DE BEVOLKING VERANTWOORD EN KRITISCH LEREN OMGAAN MET GENOTSMIDDELEN Actieplan voor Drugpunt, & 2013 STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: DE BEVOLKING VERANTWOORD EN KRITISCH LEREN OMGAAN MET GENOTSMIDDELEN Locatie Meetpunten / indicatoren O.D. 1.1. De bevolking heeft kennis mbt

Nadere informatie

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen Drugpunt 24 februari 2015 Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen DRUGPUNT TEAM Filip Claeys filip.claeys@drugpunt.be 09/381 86 63 of 0498

Nadere informatie

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs V E R E N I G I N G V O O R A L C O H O L - E N A N D E R E D R U G P R O B L E M E N ( V A D ) W W W. V A D. B E Een beleid opzetten Middelengebruik

Nadere informatie

Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek. 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst)

Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek. 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst) Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst) Programma Timing 9u00-9u15 9u15-10u15 10u15-10u30 10u30-11u30 11u30 Inhoud Verwelkoming Workshop deel I Pauze Workshop deel II Broodjesmaaltijd

Nadere informatie

EN STRUCTURELE MAATREGELEN...

EN STRUCTURELE MAATREGELEN... 1 Inhoud 1. Visietekst verslavende middelen VTI Tielt... 3 2. Uitwerking van de eerste pijler:... 5 A. REGELS... 5 B. PROCEDURES... 7 3. Uitwerking van de tweede pijler: BEGELEIDING... 11 4. Uitwerking

Nadere informatie

Indicatorenmeting 2012 Secundair Onderwijs

Indicatorenmeting 2012 Secundair Onderwijs Indicatorenmeting 2012 Secundair Onderwijs Gezondheidsbeleid in Vlaamse scholen VIGeZ 2013 i.s.m. VAD en Logo s Guido Van Hal Indicatorenmeting 2012 Rapport te raadplegen op www.vigez.be Op welke gezondheidsthema

Nadere informatie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie Presenteert Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie (9 september 2014) http://www.skillville.be 1 Doelstelling van het pakket Alcohol-, tabak-, en drugspreventie... 4 1.1 Alcohol... 4 1.2 Tabak...

Nadere informatie

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen.

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen. Alcohol- en drugbeleid ( pijler sanctioneren ) Cannabis en andere illegale drugs Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op

Nadere informatie

'UXJSUHYHQWLHLQKHW RQGHUZLMV

'UXJSUHYHQWLHLQKHW RQGHUZLMV 'UXJSUHYHQWLHLQKHW RQGHUZLMV +HWJHPHHQWHOLMNDDQERGYDQGUXJSUHYHQWLHHQ YURHJLQWHUYHQWLHLQ$VVHQHGH 'UXJSUHYHQWLHGLHQVW$VVHQHGH 0DUNW*HPHHQWHKXLV $VVHQHGH %HVWHGLUHFWLH %HVWHOHHUNUDFKWHQHQOHHUOLQJHQEHJHOHLGHUV

Nadere informatie

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid De hulpverlening in KIDS is gericht op de maximale ontplooiing van de totale persoon. Communicatie neemt daarin een belangrijke plaats, en is zowel middel als

Nadere informatie

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Verstandelijke beperking en middelengebruik Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Johan woont al enkele jaren zelfstandig. Als begeleider ga jij twee

Nadere informatie

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs

Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs Een alcohol- en drugbeleid voor het secundair onderwijs V E R E N I G I N G V O O R A L C O H O L - E N A N D E R E D R U G P R O B L E M E N ( V A D ) W W W. V A D. B E Een beleid opzetten Middelengebruik

Nadere informatie

Mechelen PrOS-project

Mechelen PrOS-project www.besafe.be Mechelen PrOS-project Mechelen PrOS-project FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid 2014 Mechelen PrOS-project I. Projectbeschrijving

Nadere informatie

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA INHOUD Inleiding 1. Waarom een drugbeleid? 2. Uitgangspunten 3. Regelgeving 4. Procedures 5. Hulpverlening 6. Vorming & Voorlichting 7. Evaluatie Inleiding In onze samenleving

Nadere informatie

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken D R U G S preventie B E L E I D regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken inleiding Het drugspreventiebeleid handelt over het bezit, gebruik en verspreiden

Nadere informatie

TERUGKOMDAG. 15 november 2016

TERUGKOMDAG. 15 november 2016 TERUGKOMDAG 15 november 2016 PROGRAMMA TERUGKOMDAG 9u00-10u30: Integrale Jeugdhulp. En wat met de school? 10u30 11u00 pauze (lokaal A03.03) 11u00-12u00: Trajectgroepen. Groepen trajectcoachen Isabelle

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht drugs 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over cannabis en andere drugs De materialen zijn verkrijgbaar bij VAD.

Nadere informatie

Maat in de shit Studievoormiddag vvsg 17 juni 2009

Maat in de shit Studievoormiddag vvsg 17 juni 2009 Maat in de shit Studievoormiddag vvsg 17 juni 2009 Christophe Kino Preventiewerker CAT Infopunt, deelwerking CGG ECLIPS Gent vzw Maat in de shit Situering CGG Eclips vzw CAT Infopunt Preventiehuis Curatiehuis

Nadere informatie

www.besafe.be Lokeren SOVA-project

www.besafe.be Lokeren SOVA-project www.besafe.be Lokeren SOVA-project Lokeren SOVA-project: Sociale vaardigheidstraining voor leerkrachten en leerlingen secundair onderwijs FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie

Nadere informatie

Bram Deeren VCLB Oostkust Blankenberge

Bram Deeren VCLB Oostkust Blankenberge Centrum voor Leerlingenbegeleiding Astridlaan 35 8370 Blankenberge tel. 050/ 41.84.22 fax. 050/ 42.68.43 info@clboostkust.be www.clboostkust.be Bram Deeren VCLB Oostkust Blankenberge Voorstelling CLB-team

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP. Gezondheidsconferentie 2016

Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP. Gezondheidsconferentie 2016 Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP Gezondheidsconferentie 2016 Probleem KOAP? Aandacht voor KOAP Herkenning geven Opgroeien in een gezin met stress en negatieve interacties Jonge

Nadere informatie

Een drugbeleid op onze school

Een drugbeleid op onze school Een drugbeleid op onze school 1. Waarom een drugbeleid? We zijn het er allemaal over eens dat jongeren het zeker niet gemakkelijk hebben in onze samenleving. Jongeren met problemen zijn zeer vatbaar voor

Nadere informatie

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond alcohol, illegale drugs, medicatie en gokken. Doelgroep Meander: Iedereen met problemen in verband met

Nadere informatie

DRUGS. Inhoudstafel: Heb je vragen over drugs? Heb je problemen met drugs? In deze wegwijzer staan alle diensten die jou kunnen helpen.

DRUGS. Inhoudstafel: Heb je vragen over drugs? Heb je problemen met drugs? In deze wegwijzer staan alle diensten die jou kunnen helpen. DRUGS Drugwegwijzer: alcohol tabak medicatie illegale drugs Inhoudstafel: Zoek je de juiste dienst? 4 Wil je informatie over drank, drugs, pillen, gokken? 5 Heb je een zoon of dochter die drugs gebruikt?

Nadere informatie

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015

Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs. CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Regionaal overleg: Alcohol en andere drugs CGG Kempen Ellen Van Eynde 17 maart 2015 Kennismaking Preventiewerker van het Alcohol- en drugteam De Meander De Meander is onderdeel van het Centrum voor Geestelijke

Nadere informatie

Samenwerkingsakkoord tussen Parket lokale politie Halse secundaire scholen CLB s - stad Halle

Samenwerkingsakkoord tussen Parket lokale politie Halse secundaire scholen CLB s - stad Halle Samenwerkingsakkoord tussen Parket lokale politie Halse secundaire scholen CLB s - stad Halle 1. Doelstellingen 1.1. Dit samenwerkingsakkoord dient om de veiligheid en de bescherming van personeelsleden

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit Menukaart Gezonde basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

STAPPENPLAN VANUIT HET STANDPUNT VAN DE LEERLING. (Uitgangspunt : mogelijke scenario's rond drugs vanuit het standpunt van de leerling) SANCTIE

STAPPENPLAN VANUIT HET STANDPUNT VAN DE LEERLING. (Uitgangspunt : mogelijke scenario's rond drugs vanuit het standpunt van de leerling) SANCTIE DRUGSBELEID : STAPPENPLAN VANUIT HET STANDPUNT VAN DE LEERLING (Uitgangspunt : mogelijke scenario's rond drugs vanuit het standpunt van de leerling) FEIT, GEBEURTENIS ACTIE OPVOLGING SANCTIE Ik heb een

Nadere informatie

NOG TIJD ZAT voor een enquête

NOG TIJD ZAT voor een enquête 13/11/2014 NOG TIJD ZATvoor een enquête Waarom? Wie? Voorstelling resultaten enquêtes en geplande acties NOG TIJD ZAT voor een enquête Enquête jongeren - algemeen 1668 jongeren 62% van 12 tot 15 jaar 29%

Nadere informatie

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Pantone 430C Pantone 7426C Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Eenheid voor Zelfmoordonderzoek Locoregionale Uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Hoe blijf jij fit in je hoofd?

Nadere informatie

brugge.be preventie Drugeducatief

brugge.be preventie Drugeducatief brugge.be preventie Drugeducatief aanbod voor scholen 2014-2015 Beste directies en ander onderwijzend personeel, Het onderwijs krijgt de belangrijke taak om jongeren mee te ondersteuning in hun ontwikkeling.

Nadere informatie

Unplugged, van intentie tot implementatie. Hoe laten we alle puzzelstukjes samenvallen?

Unplugged, van intentie tot implementatie. Hoe laten we alle puzzelstukjes samenvallen? Unplugged, van intentie tot implementatie Hoe laten we alle puzzelstukjes samenvallen? Drugbeleid op school Regelgeving Persoonlijke normen en waarden van de begeleiders Begeleiding Visie Educatie en structurele

Nadere informatie

Thema Subthema Benaming Wat? Omschrijving Foto

Thema Subthema Benaming Wat? Omschrijving Foto Thema Subthema Benaming Wat? Omschrijving Foto Alcohol Alcohol en jongeren: een bundel voor iedereen die rond dit thema aan de slag wil Werkmap Achtergrondinformatie over alcoholgebruik, productinformatie,

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel

Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel ((Interventie preventiecoaches geestelijke gezondheid) (gezondheidsthema welbevinden) 1 Schoolkenmerken Maria Assumptalyceum Stalkruidlaan 1 1020 Brussel Directie:

Nadere informatie

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Voorstelling CAD Limburg Hulpverlening Enerzijds hebben wij bij de CAD verschillende hulpverleners ter beschikking. Dit zijn mensen die iedere dag bezig zijn met de begeleiding

Nadere informatie

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos intergemeentelijke preventiedienst drugs en alcohol Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos provincie vlaams brabant wezembeek-oppem Wemmel kraainem linkebeek drogenbos

Nadere informatie

Daidalos vzw. Veiligheidsondersteunend beleid

Daidalos vzw. Veiligheidsondersteunend beleid Daidalos vzw Veiligheidsondersteunend beleid Daidalos vzw: Situering Voorziening Bijzondere Jeugdbijstand Mobiele/ semi-ambulante hulpverlening bij Problematische opvoedingssituaties (POS): hoofdzakelijk

Nadere informatie

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen!

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! INFO LOKAAL ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! Mei: Drugs- en alcoholbeleid Alcohol en andere drugs worden frequent gebruikt door jongeren, in het uitgaansleven, maar ook in de jeugdvereniging

Nadere informatie

Beleidsplan ter bevordering van welzijn en welbevinden in onderwijsinstellingen

Beleidsplan ter bevordering van welzijn en welbevinden in onderwijsinstellingen Beleidsplan ter bevordering van welzijn en welbevinden in onderwijsinstellingen Van wettelijke verplichtingen voor personeel naar globaal beleid voor iedereen Voorstelling in Kinepolis Brussel, 24 oktober

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

THE NEXT LEVEL- OVER GAMEN IN DE JEUGDHULP. Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs Femke Wijgaerts Karen Vanmarcke

THE NEXT LEVEL- OVER GAMEN IN DE JEUGDHULP. Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs Femke Wijgaerts Karen Vanmarcke THE NEXT LEVEL- OVER GAMEN IN DE JEUGDHULP Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs Femke Wijgaerts Karen Vanmarcke Studie en onderzoek Beleidsvoorbereiding Preventie en hulpverlening Vorming Netwerken

Nadere informatie

GIDS VOOR EEN DRUGBELEID OP SCHOOL

GIDS VOOR EEN DRUGBELEID OP SCHOOL GIDS VOOR EEN DRUGBELEID OP SCHOOL Hoe gaat de school op de beste manier om met alcohol, illegale drugs, genotsmiddelen, psychoactieve medicatie, gokken en problematisch gamen? Colofon Auteurs Nina De

Nadere informatie

Naam van de schoolexterne interventie: Arktos HERGO

Naam van de schoolexterne interventie: Arktos HERGO Naam van de schoolexterne : Arktos HERGO 1. Inhoud vd schoolexterne Algemeen kader 1 : Ontstaansgeschiedenis 2 Visie Een HERGO is een groepsoverleg waarin alle partijen betrokken bij een incident, samen

Nadere informatie

Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren

Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren Alcohol- en druggebruik bij Vlaamse jongeren VAD-leerlingenbevraging Doel: aanvullend bij educatieve pakketten een zicht geven op middelengebruik bij leerlingen Survey, o.b.v. vragenlijst Gebaseerd op

Nadere informatie

Bijlage 1:Begrippenlijst

Bijlage 1:Begrippenlijst Bijlage 1:Begrippenlijst In het kader van het project protocollering diagnostiek is het nuttig een aantal termen te definiëren zodat deze op een uniforme wijze kunnen worden gehanteerd. Deze termen worden

Nadere informatie

Vormingsaanbod voorjaar 2015. Preventie gamen, tabak, alcohol, drugs en suïcide

Vormingsaanbod voorjaar 2015. Preventie gamen, tabak, alcohol, drugs en suïcide Vormingsaanbod voorjaar 2015 Preventie gamen, tabak, alcohol, drugs en suïcide OVERZICHT VORMINGEN VORMINGSAANBOD GAMEN, TABAK-, ALCOHOL EN DRUGPREVENTIE 5 FEBRUARI 2015 EEN RONDLEIDING IN DE WERELD VAN

Nadere informatie

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn

De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen. Kristel Bovijn De werking van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Oost- Vlaanderen Kristel Bovijn Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK) Het VK is het meldpunt voor vermoedens van kindermishandeling, -verwaarlozing

Nadere informatie

Educatief materiaal om te werken rond relaties en seksualiteit met de bijhorende VOET

Educatief materiaal om te werken rond relaties en seksualiteit met de bijhorende VOET 1 Educatief materiaal om te werken rond s en seksualiteit met de bijhorende VOET Beddengoed, voorbehoedmiddelengids voor jongeren Een heldere en leerrijke brochure, bruikbaar in klasverband. Het boekje

Nadere informatie

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG 2 Inleiding In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg. We leggen uit wat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg is, wie er werken

Nadere informatie

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG 2 JIJ EN HET ONDERSTEUNINGSCENTRUM JEUGDZORG / 3 INLEI DING In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum jeugdzorg. We leggen uit wat het

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht Alcohol 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over alcohol Deze materialen zijn verkrijgbaar bij VAD. www.vad.be,

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit Menukaart Gezonde basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Zelfreflectieformulier ondersteunend personeel

Zelfreflectieformulier ondersteunend personeel School Naam personeelslid Zelfreflectieformulier ondersteunend personeel PERSOONLIJKE STELLINGEN 1 voor ONDERSTEUNEND PERSONEEL ter voorbereiding van een FUNCTIONERINGSGESPREK 2. I Enkele richtlijnen en

Nadere informatie

De sociale plattegrond

De sociale plattegrond De sociale plattegrond Sector: Agentschap Jongerenwelzijn Spreker: Tom Elen (Agentschap Jongerenwelzijn) H1 - Opdracht Agentschap Jongerenwelzijn (beleidsdomein = WVG) Afdeling Preventie- en Verwijzersbeleid

Nadere informatie

Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf. Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer

Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf. Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer Preventie als basis voor een alcohol- en drugbeleid in het bedrijf Pleidooi voor een actief fase 2 -beleid op de werkvloer Marc TACK teamleider preventie CGG Eclips Gent ssies 2012-2013 Van waaruit? CGG

Nadere informatie

Familiewerking CAT Gent

Familiewerking CAT Gent Familiewerking CAT Gent deelwerking CCG ECLIPS Congres Geestelijke Gezondheidszorg Gent, 15 september 2010 Tomas Van Reybrouck Speerpunten werking CAT: Ambulante werking voor mensen met verslavingsproblematiek

Nadere informatie

Alcohol en drugbeleid

Alcohol en drugbeleid Alcohol en drugbeleid Probleemstelling Er waren in de organisatie verschillende meldingen van problemen rond drankmisbruik. Het arbeidsreglement was niet voldoende uitgewerkt om tot een duidelijke aanpak

Nadere informatie

Klas-in-zicht Wat? Hoe gaan we tewerk? Aan de slag en verder?

Klas-in-zicht Wat? Hoe gaan we tewerk? Aan de slag en verder? Klas-in-zicht Wat? Een negatieve groepsdynamiek, leerlingen die niet met elkaar overeenkomen, een vertroebelde relatie tussen leerlingen en leerkrachten, moeilijk les kunnen geven door storend gedrag zijn

Nadere informatie

Gezondheidsbeleid in scholen in kaart gebracht.

Gezondheidsbeleid in scholen in kaart gebracht. Gezondheidsbeleid in scholen in kaart gebracht. Eline De Decker Saidja Steenhuyzen Tineke Vansteenkiste Gezondheidsconferentie 16 december 2016 1 VIGeZ vzw, 2016, Inhoud presentatie Kadermethodiek Gezonde

Nadere informatie

Met vereende kracht naar een nieuwe jeugdhulp in Vlaanderen

Met vereende kracht naar een nieuwe jeugdhulp in Vlaanderen Met vereende kracht naar een nieuwe in Vlaanderen Een woordje geschiedenis 1998: commissie ad hoc Bijzondere Jeugdzorg 1999: maatschappelijke beleidsnota BJZ 1999-2004: experimentele pilootregio s 2004:

Nadere informatie

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Document opgesteld door: vzw de Keeting vzw Recht-Op Kroonstraat 64/66 Lange Lobroekstraat 34 2800 Mechelen 2060 Antwerpen email: info@dekeeting.be

Nadere informatie

Wegwijs in de alcohol en drugproblematiek. in het Pajottenland

Wegwijs in de alcohol en drugproblematiek. in het Pajottenland Wegwijs in de alcohol en drugproblematiek in het Pajottenland Informatieve sites Voor uzelf, of om door te geven aan de bezorgde ouder, de jongere of de volwassen gebruiker of ze eerst eens samen door

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol School: Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan

Nadere informatie

Aanbod alcohol-en drugpreventie en geestelijke gezondheid voor het secundair onderwijs

Aanbod alcohol-en drugpreventie en geestelijke gezondheid voor het secundair onderwijs Aanbod alcohol-en drugpreventie en geestelijke gezondheid voor het secundair onderwijs 2017-2018 Inhoud Voorwoord 3 Beleidsmatige ondersteuning 4 Activiteiten & vorming 6 Vorming of infosessies voor onderwijzend

Nadere informatie

Studienamiddag 21/04/2015

Studienamiddag 21/04/2015 Studienamiddag 21/04/2015 SKILLVILLE: online leerplatform in de klas Hoe SKILLVILLE je kan helpen bij de vakoverschrijdende eindtermen Aanloop Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september

Nadere informatie

Zelftests, en veel meer. 1 juni 2017

Zelftests, en veel meer. 1 juni 2017 Zelftests, en veel meer 1 juni 2017 1994 zichtbaarheid van het gebruik door media-aandacht, veranderende gebruikspatronen en de toegenomen maatschappelijke bespreekbaarheid. vragen aan hulpverlening en

Nadere informatie

Integraal samenwerkingsproject Tactus Ambiq (2010-2012)

Integraal samenwerkingsproject Tactus Ambiq (2010-2012) www.ambiq.nl Integraal samenwerkingsproject Tactus Ambiq (2010-2012) Februari 2012 Inhoud Geschiedenis samenwerking Ambiq-Tactus Uitgangspunten Uitwerking Plannen 2012 e.v. Werkzame elementen Vragen Geschiedenis

Nadere informatie

Concept Layout en grafische vormgeving Verantwoordelijk uitgever Datum van uitgifte:

Concept Layout en grafische vormgeving Verantwoordelijk uitgever Datum van uitgifte: 1 Concept: Sofie Van den Bussche en Thomas Schadron Layout en grafische vormgeving: Thomas Schadron Verantwoordelijk uitgever: Permanente ondersteuningscel voor de CLB s GO! Datum van uitgifte: december

Nadere informatie

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen Voorstelling project Bemiddeling op School Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen 1. Inleiding: het verhaal van PIVA 2. De werking van ADAM algemeen 3. Het project Bemiddeling

Nadere informatie

middelengebruik en verstandelijke beperking Een folder voor hulpverleners uit de verslavingszorg

middelengebruik en verstandelijke beperking Een folder voor hulpverleners uit de verslavingszorg middelengebruik en verstandelijke beperking Een folder voor hulpverleners uit de verslavingszorg Eric komt in begeleiding om zich te laten behandelen voor alcohol- en cannabisgebruik. Hij doet vlot zijn

Nadere informatie

Gezondheidsbeleid: visie van onze school

Gezondheidsbeleid: visie van onze school Gezondheidsbeleid: visie van onze school Wij stellen ons tot doel onze leerlingen de nodige kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes bij te brengen voor een gezonde leefstijl met respect voor zichtzelf

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding

Hoofdstuk 1. Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding Hoofdstuk Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding 5 . Hoe vind ik mijn weg in de map Leerzorg - Handleiding HOE BEGIN JE ER AAN? Kennis maken met de map Werk bij voorkeur in een team: leerkrachten,

Nadere informatie

Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp. Een gids voor ouders

Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp. Een gids voor ouders Decreet Rechtspositie van de Minderjarige in de Integrale Jeugdhulp Een gids voor ouders Verantwoordelijk uitgever: Permanente Ondersteuningscel voor de CLB s GO! 2 CLB & Integrale Jeugdhulp? Centra voor

Nadere informatie

PROJECT : K'ATER (Kiem-theater)

PROJECT : K'ATER (Kiem-theater) Het K'(iem the)ater stelt s voor aangespoord zijn verantwoordelijkheden op te nemen in een sfeer van verbondenheid en wederzijds respect. Niet alleen de verslaving op zich wordt aangepakt, maar ook alle

Nadere informatie

Samen werken tegen kindermishandeling

Samen werken tegen kindermishandeling Samen werken tegen kindermishandeling 29 september 2014, Antwerpen Sofie De Smet, medewerker VK Gent Luc Vlerick, medewerker VCLB regio Gent Detectie en aanpak: een zoektocht binnen een driehoeksverhouding

Nadere informatie

ZO HERKEN JE DRUGPROBLEMEN (uit draaiboek drugbeleid op school van de VAD)

ZO HERKEN JE DRUGPROBLEMEN (uit draaiboek drugbeleid op school van de VAD) ZO HERKEN JE DRUGPROBLEMEN (uit draaiboek drugbeleid op school van de VAD) Hoe kunnen drugproblemen zich manifesteren? Drugbezit of onder invloed zijn op school, is slechts één manier waardoor een drugprobleem

Nadere informatie

Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de operationele doelstellingen van de centra voor leerlingenbegeleiding

Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de operationele doelstellingen van de centra voor leerlingenbegeleiding Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de operationele doelstellingen van de centra voor leerlingenbegeleiding Informatiebrochure voor de CLB-medewerker www.ond.vlaanderen.be/clb 03 Waarom

Nadere informatie

Inleiding : Aanzet tot een project Impact van middelenmisbruik op de kinderen Het antwoord van ons project: Uitbouw van een netwerk Acties gericht

Inleiding : Aanzet tot een project Impact van middelenmisbruik op de kinderen Het antwoord van ons project: Uitbouw van een netwerk Acties gericht Inleiding : Aanzet tot een project Impact van middelenmisbruik op de kinderen Het antwoord van ons project: Uitbouw van een netwerk Acties gericht naar de kinderen Acties gericht naar hulpverlening en

Nadere informatie

Inspiratiemap. voor acties rond cannabis of andere drugs, alcohol en tabak voor het hoger onderwijs

Inspiratiemap. voor acties rond cannabis of andere drugs, alcohol en tabak voor het hoger onderwijs inspiratiemap Inspiratiemap voor acties rond cannabis of andere drugs, alcohol en tabak voor het hoger onderwijs Campagne over cannabispreventie Cannabis is de meest gebruikte illegale drug in Vlaanderen.

Nadere informatie

Aanmeldingsfiche Centraal MeldPunt

Aanmeldingsfiche Centraal MeldPunt Aanmeldingsfiche Centraal MeldPunt 1 03/2013266 Datum aanmelding.../.../... Contactpersoon CMP (in te vullen door CMP) Gegevens aanmelder Naam: Functie dienst: Adres: Contactgegevens: telefoon: e-mail:

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

Vormingsaanbod Psychiatrisch Expertiseteam (PET)

Vormingsaanbod Psychiatrisch Expertiseteam (PET) Vormingsaanbod Psychiatrisch Expertiseteam (PET) Steeds meer krijgen zorgverstrekkers en medewerkers uit de eerste lijn tijdens hun werk te maken met mensen met (een vermoeden van) geestelijke gezondheidsproblemen.

Nadere informatie

WETGEVING DRUGS CDO KORTRIJK. Pedagogische studiedag. Vrijdag 28 januari 2011 31-01-11 POLITIEZONE VLAS

WETGEVING DRUGS CDO KORTRIJK. Pedagogische studiedag. Vrijdag 28 januari 2011 31-01-11 POLITIEZONE VLAS WETGEVING DRUGS CDO KORTRIJK Pedagogische studiedag Vrijdag 28 januari 2011 SPREKER : BART COUSSEMENT Commissaris van Politie Politiezone Vlas (Kortrijk-Kuurne-Lendelede) Directie Risicomanagement Voetbalcel

Nadere informatie

Schoolbrochure met schoolreglement algemene informatie

Schoolbrochure met schoolreglement algemene informatie Schoolbrochure met schoolreglement algemene informatie DEEL 3 Met de ouders Samenwerking Jullie zijn onze partners in de opvoeding van je kind. Goede samenwerking is hierbij cruciaal. Je kan steeds bij

Nadere informatie

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding De HGW-bril toegepast in de cel woensdag 20 februari 2013 Kris Loobuyck 1 2 3 VVKSO 1 Uitgangspunten van HGW 4 HGW biedt kansen! 5 We zijn gericht op het geven van haalbare en bruikbare adviezen. We werken

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

Een leerling heeft niet langer een probleem, wel een oplossing Een eerste kennismaking voor CLB-medewerkers en leerlingenbegeleiders

Een leerling heeft niet langer een probleem, wel een oplossing Een eerste kennismaking voor CLB-medewerkers en leerlingenbegeleiders Het gemotiveerd verslag Een leerling heeft niet langer een probleem, wel een oplossing Een eerste kennismaking voor CLB-medewerkers en leerlingenbegeleiders Het gemotiveerd verslag 2 3 Een gemotiveerd

Nadere informatie