RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE JAARVERSLAG 2014!!!!!!!!!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE JAARVERSLAG 2014!!!!!!!!!"

Transcriptie

1 RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE JAARVERSLAG 2014

2 INHOUDSOPGAVE Dankwoord 3 Samenvatting 5 1. Geschiedenis van de vereniging 6 2. Doestellingen van de vzw 8 3. Werkfilosofie en meerwaarde 9 4. Activiteitenoverzicht Herhaling en nieuwigheden in onze manier van werken Voorlopige financiële balans Hoe kunt u ons helpen? 33 Bijlages 1. Handvest van de vzw Straatverplegers Plan 2013 van de gratis toiletten en fonteinen met drinkbaar water van Brussel Lijst met douches van Brussel #$%&&'()*+,--./-.0*1,21)34-5)*.6'* Affiche «voorzorgen tegen luizer en schurft» Affiche «voorzorgen tengen de koude» Affiche «voorzorgen tegen de warmte» 40 "

3 :21;<--.= In 2014 hebben we onze werking verder opgebouwd en versterkt. Elke dag stonden we weer versteld van onze patiënten, die telkens weer obstakels weten te overwinnen om te overleven en te werken aan een betere toekomst. Soms was de ontreddering nabij, maar dankzij hun eigen capaciteiten kwamen ze er altijd weer bovenop. Dat boeit en verheugt ons, en stimuleert ons om ons werk voort te zetten. Bedankt aan ieder van hen De bemoedigende resultaten die we hebben neergezet, zijn mede te danken aan de inzet en de betrokkenheid van het team van Straatverplegers vzw en de vrijwilligers, de steun en het vertrouwen van de vele schenkers en sympathisanten. Hartelijk dank aan iedereen Wij hebben de steun en samenwerking genoten van: KOIS INVEST En ook van : STIB, Intys consulting, DPD, onderzoekster in de gezondheidseconomie Katerina Vellopoulou en ons team van vrijwilligers. Wij hopen dat u in de concrete resultaten van onze acties uw bijdrage herkent en we bedanken u nogmaals voor uw inzet. Voor het jaar 2013 danken wij in het bijzonder de volgende partners voor hun financiële steun: 8

4 En ook : het Venture Philanthropy Fonds, het Fonds André, het Fonds Aline, het Fonds Vinci en het Fonds AW beheerd door de Koning Boudewijnstichting, het medisch-sociaal fonds van het ICB, de bedrijven MIVB, Alcogroup, Bash Management, de EIB, de vzw Œuvres du Soir en de teams van Entraide Saint-Vincent de Paul. Het team van de vzw Straaverplegers #

5 Ons klinisch werk is in 2014 vrij radicaal geëvolueerd. Tot voor kort deden we altijd een beroep op bestaande diensten om onze patiënten te plaatsen in een onderkomen. Maar nu hebben we nog een extra mogelijkheid: wooneenheden die voorbehouden zijn voor onze patiënten en waar wij, althans gedurende de eerste maanden, de coördinatie en de organisatie van de begeleiding in handen hebben. Op deze manier hopen wij op termijn meer plaatsen beschikbaar te hebben om onze patiënten sneller een onderkomen te kunnen bieden. Van de acht patiënten die we dit jaar definitief gehuisvest hebben, zijn er vier geholpen via deze oplossing. Voor deze patiënten, en ook voor ons, is het een hele verademing dat we deze mogelijkheid hebben. Deze innovatie heeft natuurlijk veel tijd en energie van ons gevergd, wat een paar cijfers heeft doen dalen: 38 patiënten gevolgd A in 2014 tegenover 42 in 2013, en zes patiënten in de post-follow-up in 2014 tegenover elf in Niettemin zijn er drie nieuwe follow-ups opgestart in 2014, tegenover één of twee de vorige jaren. De curve gaat dus weer in stijgende lijn en die tendens zal wellicht nog sterker worden. Andere bemoedigende cijfers: twaalf mensen wonen sinds dit jaar niet meer op straat. Een definitieve oplossing is er nog niet voor iedereen, maar hun leefomgeving is nu op zijn minst een stuk stabieler en beter voor hun gezondheid (elf patiënten, van de 31 gevolgde mensen, leven vandaag nog op straat). twee van onze patiënten met psychiatrische problemen zijn nu goed op weg naar een duurzame oplossing. We hebben intussen ook al behoorlijk wat nuttige ervaring opgedaan met zulke situaties, die vaak heel complex en delicaat zijn. Bovendien waren onze opleidingen een groot succes, zelfs tot in het buitenland, want er is een tweedaagse module gegeven in Polen. In totaal zijn er vijftien opleidingen gegeven, aan in totaal 193 mensen, met daarbovenop nog de lessen aan 400 hogeschoolstudenten. Tot slot is er op financieel vlak verbetering gekomen: we beschikken nu over een ruimer budget dankzij terugkerende financiering, wat al lang een doelstelling was. A B-*C'()5'10,21=*;C'1'D()*2(5','5*'5*14$AA >

6 A$E*D()'*=*1'D,21=*,*.*1'0' Analyse op het terrein en evaluatie van de behoeften - Contactname met het verenigingsleven en de zorgverleningsector - Vergadering over samenwerkingsverbanden, opzetten van het partnerschap en bepalen van de activiteiten van de vzw Lancering van de activiteiten gericht op daklozen 2 dagen/week - 2 halftijdse verpleegkundigen Versterking van het team: een deeltijdse werknemer (1/3) - Straatwerk: 3 dagen per week Studie over mensen in armoede met huisvestingsproblemen - Uitbreiding van het straatwerk met bijstand aan huis voor mensen in armoede met huisvestingsproblemen - Grondig denkwerk en studie om de impact van de vzw te vergroten Versterking van het team op het terrein : de voor de coördinatie van de opleidingen verantwoordelijke verpleegkundige gaat voltijds aan de slag aanwerving van een deskundige arts : twee dagen per week follow-up van de patiënten, onderzoek en ontwikkeling van de vzw aanwerving van een voltijdse verpleegkundige voor de opleidingen, de ontwikkeling van preventie-instrumenten en de follow-up van de patiënten - Lancering van nieuwe acties (opleidingen en preventie-instrumenten) Opzetten van een post-follow-uptraject voor personen die hun leven weer structuur hebben gegeven en toegang hebben gekregen tot hygiëne en een betere gezondheid - Invoering van de functie «vrijwillige bezoeker» - Versterking van het team op het terrein : deskundige arts stapt over naar halftimebaan een van de verpleegkundigen die verantwoordelijk zijn voor de post-follow-up van patiënten krijgt meer werkuren aanwerving van een maatschappelijk assistente om het team te helpen bij de organisatie van de administratieve taken (één dag per week) Verkoop van diensten aan de openbare sector - Versterking van het team op het terrein : aanwerving van een voltijdse verpleegkundige aanwerving van een maatschappelijk assistente één dag per week aanwerving van een administratieve kracht drie dagen per week 2012 Oprichting van een databank Ontwikkeling van het huisvestingsproject Samenstelling van vier werkgroepen : hygiëne, sans-papiers (illegale daklozen), mentale gezondheid, huisvesting Versterking van het team op het terrein : Aanwerving van een voltijdse verpleegkundige Aanwerving van een deeltijdse maatschappelijk assistente Aanwerving van een voltijdse financieel/administratief/logistiek verantwoordelijke 9

7 Oprichting van het huisvestingsproject Housing Fast en opname in het project Housing First Belgium - Versterking van het team op het terrein: aanwerving van 2 maatschappelijk assistenten (1,5 VTE) om de plaatsing in een onderkomen te versnellen aanwerving van een verpleegkundige (0,5 VTE) ad-hocaanwerving van 2 verpleegkundigen in opleiding - nieuw sociaal secretariaat, Acerta, voor het administratieve personeelsbeheer - invoering van de Europese methodologie van het logische kader om onze acties te evalueren - afwerking van een patiëntendatabank - studie en oprichting van een professionele databank voor het beheer van contacten en schenkingen - vertaling van de website in het Engels Arts/expert nu voltijds in dienst - Het team op het terrein is opgedeeld in twee groepen: het straatteam en het huisvestingsteam - Integratie in het Réseau WaB, dat diensten samenbrengt die werkzaam zijn op het vlak van verslavingen - Integratie in de Feantsa (Europese Federatie van nationale organisaties die met daklozen werken, op Europees niveau) F

8 "$:-*CD5*CC'10*1,21=*,/< Onze vereniging, Straatverplegers vzw, wil sinds 2005 een medische tussenpersoon zijn. We willen ervoor zorgen dat mensen die in grote armoede leven een betere band krijgen met hun omgeving en met de gezondheidszorg. «Iedereen kan zich bewust worden van het belang om goede zorg te dragen voor zijn gezondheid en hygiëne. Iedereen zou op een gemakkelijke manier verzorging moeten kunnen krijgen.» Intussen is de vzw gegroeid en zijn er tal van projecten opgestart voor de duurzame herintegratie van mensen die in extreme armoede leven. Wij zetten dit proces in gang met aandacht voor hygiëne en opwaardering door zorgverlening, waarnaast we ook samenwerken met verschillende actoren uit het psychosociale en medische net. Wij bieden follow-up tot de dakloze een stabiel onderkomen heeft gevonden en er een netwerk ontstaat rond die persoon. Deze integrale aanpak garandeert duurzame resultaten van onze acties, zodat de mensen niet opnieuw op straat komen te staan. G

9 8$I*.;&'C-D-&'**16**.<22.=* Werkfilosofie: Enerzijds cultiveert Straatverplegers een positieve houding. Alle geslaagde acties, alle stappen die met een patiënt werden afgelegd, alle projecten die vorm krijgen, alle vruchtbare samenwerking, alle steun van de schenkers elke stap in de goede richting, hoe groot of klein ook, wordt onder de aandacht gebracht en aan de groep meegedeeld via het goednieuwsboek. Dit wil zeggen dat we s maandags, tijdens de teamvergadering, het goede nieuws van de voorbije week opsommen. Door op die manier aan de nieuwe week te beginnen, bewaren we een positieve en motiverende sfeer, wat ons in staat stelt om doeltreffend te werken en vooruitgang te boeken, zonder eraan te twijfelen dat alles mogelijk is. Het zorgt er ook voor dat we ons bewust zijn van de concrete vooruitgang die we hebben geboekt en dat we op hetzelfde elan kunnen verdergaan. Dezelfde tactiek hanteren we tegenover de patiënten: we herinneren hen aan de stappen die ze al hebben gezet, vestigen de aandacht op kleine successen en leggen de nadruk op hun vorderingen. Anderzijds hamert de vzw op de waardering van middelen en mogelijkheden. Van elke patiënt werd een paspoort gemaakt met daarin een opsomming van hun positieve punten, opdat ze regelmatig worden herinnerd aan datgene waar ze van houden en wat ze kunnen. Zo kunnen ze die troeven als toekomstproject voor ogen houden. De vzw Straatverplegers streeft er ook naar het bestaande psycho-medisch-sociale netwerk beter naar waarde te schatten en de daklozen ernaartoe te brengen. In de opleidingen die we geven rond hygiëne en bestaansonzekerheid leggen we ook de nadruk op alle middelen en mogelijkheden (ook de niet-professionele), van de deelnemers. Als we kijken naar onze instrumenten, is het plan van de drinkwaterfonteinen en gratis toiletten in Brussel bedoeld om de bestaande structuren te herwaarderen en eraan te herinneren waar ze zich bevinden, om het gebruik ervan aan te moedigen. Hetzelfde geldt voor de lijst van de beschikbare douches in de zomer en in de winter, waarbij we ook de nadruk leggen op het bijzondere belang en het enthousiasme van elke gebruiker. Kortom: de vzw Straatverplegers legt vooral de nadruk op wat functioneert, en is gericht op het opwaarderen van bestaande middelen en mogelijkheden en op het bieden van concrete oplossingen. Meerwaarde: Proactieve aanpak: wij benaderen de mensen actief en pakken samen met hen de hygiëne en gezondheid aan. Actie op meerdere niveaus: wij handelen op individueel niveau (de patiënten), op maatschappelijk niveau (opleiding van veiligheidsagenten, ons werk met de handelaars en het publiek), op omgevingsniveau (beter gebruik van de bestaande infrastructuur, informatiemiddelen) Systematische aanpak: de meest kwetsbare patiënten worden regelmatig en van nabij gevolgd tot ze een onderkomen en daardoor stabielere levensomstandigheden hebben; daarna follow-up met grotere tussenpozen om terugval te voorkomen Efficiëntie: wij treden op als tussenpersoon tussen de daklozen en de verschillende medischsociale diensten, als aanvulling op hun werkzaamheden, om dubbel werk te vermijden en op die manier de impact van onze acties te optimaliseren. Tot zover wat de vzw Straatverplegers in theorie is, maar het is moeilijk op papier te zetten wat het team precies drijft en bezielt en wat ons werk precies zin geeft. Er leeft evenwel een positieve geest van vernieuwing en creativiteit die we nodig hebben om vooruit te komen. Het enthousiasme van iedereen, de wilskracht en de proactieve houding van het team maken dit alles mogelijk. Als men van deze werkfilosofie één ding moet onthouden, dan is het die geest, die overtuiging dat alles mogelijk is en dat we er vlotter, sneller en efficiënter komen met ieders ideeën en de inzet van ons allemaal. H

10 Net zoals de vorige jaren zijn de activiteiten van de vzw als volgt op te delen: Werk op het terrein het belangrijkste van al Opleidingen rond hygiëne en armoede voor veiligheidsagenten, maatschappelijk werkers en gezondheidswerkers Verspreiding van affiches via ons netwerk om te helpen op te treden tegen bepaalde ziekten, maar ook tegen de kou, de hitte en gebrek aan hygiëne "#$%&'%(")%)"##"*+% A. Overzicht van onze gebruikelijke klinische activiteiten : De vooropvolging : voor de talrijke vragen afkomstig uit het netwerk, particulieren alsook van onze eigen waarnemers op het terrein, hebben wij een vooropvolging omgeving opgebouwd. Dit voor alle mensen die wij momenteel jammer genoeg (nog) niet kunnen opvolgen. Het lijkt ons belangrijk om aandachtig te blijven en steeds de meest noodzakelijke noden te onthouden, zodat we voorrangsregeling voor de mensen kunnen opstellen van zodra er een plaats vrij komt. Een patiënt komt in vooropvolging van zodra er een plaats vrijkomt en deze als uitzonderlijk kwetsbaar wordt aanzien. Een patiënt komt in vooropvolging van zodra er een plaats vrijkomt en deze als uitzonderlijk kwetsbaar wordt aanzien. De kwetsbaarheidsgraad wordt bepaald aan de hand van verschillende criteria: weinig of geen steun van andere verenigingen, gezondheidsrisico s (chronische aandoeningen, leeftijd ), CVCscore (mate van sociale integratie) lager dan 6, op straat leven in Brussel. De opvolging : IDR beschouwt hygiëne en basis gezondheidsverzorging prioriteit voor de opvang van deze patiënten en hun re-integratie. Dit draagt bij tot de verbetering van het zelfbeeld van de patiënt. Want inderdaad, ook het zelfbeeld van onze patiënten is van essentieel belang en wij werken steeds op basis van hun persoonlijke middelen. Het is zo dat de straatverpleegsters en -verplegers hun diensten aanbieden op het terrein, de daklozen raad geven en motiveren om voor zichzelf te zorgen, voor hun persoonlijke hygiëne en hun gezondheid, maar ook begeleiden naar hun afspraken bij artsen of in geval van hospitalisatie. Op deze manier kan de patiënt toetreden tot het medisch circuit en dankzij de aanwezigheid van onze arts, is de coördinatie van de medische opvang mogelijk tussen de verschillende diensten. De aanwezigheid van een maatschappelijk assistent heeft ervoor gezorgd dat we een verbetering konden realiseren op vlak van opvolging en dit dankzij een uitgebreid sociaal dossier per patiënt. De patiënt wordt in contact gebracht met het netwerk van sociale verenigingen. Dit in kaart brengen heeft ook als doelstelling de straatverplegers de mogelijkheid te geven om hun werk te centraliseren en hierdoor een beter zicht te krijgen op de sociale problemen en moeilijkheden. De laatste evolutie in ons werk richt zich tot het gedeelte behuizing. Het overlijden van enkele patiënten heeft aangetoond dat we het aspect behuizing niet konden loskoppelen van de verdere opvolging. Het volstaat niet om enkel te werken op de hygiëne en het in contact brengen met de gezondheidssector, want de straat op zich is vaak het grootste gevaar. Bijgevolg hebben wij samengewerkt met de verschillende partners (rusthuizen, sociale huisvestigingsmaatschappijen, tijdelijke behuizing) zodat het aanbod en de mogelijkheden van huisvestiging voor onze patiënten verhoogd kan worden. Anderzijds zorgen wij in geval van overlijden wel voor een waardige uitvaart voor de patiënt en dit dankzij het «Collectief voor overledenen op straat». De na-volging : IDR doet ook een ruime postopvolging; een maandelijks contact met de professionals, die van ons de zorg voor de patiënten aan huis overgenomen hebben, zorgt ervoor dat we goed kunnen nagaan of alles in orde is en hiermee kan een terugval naar de straat vermeden worden. Wij houden ook regelmatig een rechtstreeks contact met de patiënten (telefonische oproepen en briefwisseling) zodat we ons kunnen verzekeren van hun welzijn in hun woning alsook het feit dat ze niets ontbreken. Omdat wij een medische vereniging zijn, denken wij dat het belangrijk is om dit rechtstreeks contact met de patiënten te behouden in het kader van een analyse over de impact van behuizing op het sterftecijfer.

11 Daarbij komt ook dat de patiënten regelmatig bezoek krijgen van onze vrijwilligers, die een specifieke opleiding gekregen hebben. Deze laatste vergroten ook het netwerk en de toekomstperspectieven van de patiënt. Het is gezelschap dat we aanbieden, om de patiënt uit de eenzaamheid te houden. Via deze weg, wordt herval vermeden, is het voor ons een klankbord over de toestand van de patiënt en kunnen we tijdig ingrijpen indien nodig. Tegelijkertijd werken de straatverplegers samen met een adviesbureau gespecialiseerd in een proefproject : Housing Fast. Dit laatste betreft de initiatie van een gemengde huisvesting, studio's voor daklozen en andere mensen met een gemiddeld inkomen. De specifieke aanpak is om een behuizing aangepast in Brussel te bieden en dit in een plaats waar er ook medische, psychologische en sociale teams, een regelmatig nauwlettend toezicht hebben om op die manier terugval te voorkomen. Vandaag ga ik in het ziekenhuis M. V. bezoeken, die momenteel een alcoholontwenningskuur volgt. Hij is heel blij met de kleren en boeken die ik heb meegebracht (hij is dol op sciencefiction). Het is niet de eerste keer dat M. een ontwenningskuur volgt. In het verleden is hij er al meermaals in geslaagd om lange tijd niet te drinken. Daar is hij fier op, maar hij vraagt zich af wat hem er telkens weer toe drijft om opnieuw naar het glas te grijpen. We praten over het parcours dat hij nu al jarenlang aflegt: straat kuur nazorg opvangtehuis straat. Deze keer kan ik hem gelukkig een ander traject voorstellen: ik toon hem foto's van appartementen die Straatverplegers vzw binnenkort zal kunnen aanbieden aan haar patiënten. Ik zeg hem dat we er eentje kunnen reserveren voor hem als hij dat zou willen. Er verschijnt een grote glimlach op het gezicht van M. hij is duidelijk in de wolken Eindelijk een project dat hem zal brengen waar hij altijd al wezen wilde: een eigen thuis. (Laetitia, verpleegster, Straatverplegers vzw) AA

12 B. Housing Fast-cel Tegelijkertijd werken de straatverplegers samen met een adviesbureau gespecialiseerd in een proefproject : Housing Fast. Dit laatste betreft de initiatie van een gemengde huisvesting, studio's voor daklozen en andere mensen met een gemiddeld inkomen. De specifieke aanpak is om een behuizing aangepast in Brussel te bieden en dit in een plaats waar er ook medische, psychologische en sociale teams, een regelmatig nauwlettend toezicht hebben om op die manier terugval te voorkomen. Historiek van het project, en bestaande expertise inzake begeleiding en huisvesting: De centrale doelstelling van de Straatverplegers via het project Housing Fast is de blijvende reintegratie van daklozen in een woonst. Zo kan het ziekte- en sterftecijfer van deze mensen worden verlaagd en wordt hun gevoel van welzijn verbeterd. Dit impliceert stabiele huisvesting. Hun veldwerk toont aan dat zelf diegenen die al meerdere jaren op straat leven, de straat blijvend kunnen verlaten. Het gehanteerde traject naarre-integratie heeft verschillende stappen gaande van de bewustwording van het belang van hun hygiëne en gezondheid tot psychologische, medische en/of sociale ondersteuning en opvolging. Centraal staat het in contact komen met zichzelf en zelfwaarde en zelfzekerheid ontwikkelen. Het herhuisvestingproject is gestart in 2010 toen een maatschappelijk assistente werd aangeworven voor het opstarten van partnerschappen met verschillende sociale huisvestings actoren, rusthuizen om de toegang tot de huisvestingsmarkt voor onze klanten te verhogen. Om andere alternatieven te bestuderen werd een haalbaarheidsstudie uitgevoerd in 2011 en 2012 met de hulp van 4 universitaire studenten (van Solvay), een bedrijf gespecialiseerd in sociale impact (KoisInvest) et andere specialisten van herhuisvesting van daklozen in New York, Wenen en Amsterdam. In 2013 zijn we blijven evolueren: we hebben een begeleidingscomité opgericht (samengesteld uit Droit sans toit, het Maison médicale de la Senne, de federatie van gezondheidscentra Intergroupe, vzw Tractor, SSM le Méridien en SACADO thuisbegeleidingsdienst voor ex-daklozen), we hebben contracten en overeenkomsten opgesteld voor de plaatsing van onze patiënten in een onderkomen, en we hebben een gebouw aangekocht (via onze partner Kois Invest). Drie patiënten hebben al een nieuw onderkomen gevonden via dit project. Het project is overigens geselecteerd als te evalueren project door Housing First Belgium. Coördinatie van de werkzaamheden tussen de exploitanten 'Housing First' in Brussel is aan de gang. In 2014 hebben verschillende mensen deelgenomen aan dit project. Allemaal hebben ze hun huur betaald en ruim tachtig procent van hen is stabiel gehuisvest gebleven. Hun perspectieven op herstel, een groter welzijn en stabilisatie zijn heel bemoedigend. Er zijn tal van werkgroepen opgericht om te komen tot een definitie van onze werking op het vlak van huisvesting, onze Housing Fast -cel en de opbouw daarvan met de Housing First -projecten. We hebben inmiddels ook een cel opgericht die voormalige daklozen volgt die nu duurzaam gehuisvest zijn, ongeacht het type huisvesting. Wanneer het gaat om individuele wooneenheden nemen wij het voortouw met deze innovatieve Housing First -aanpak. Vandaag zijn we met M. T. op pad om een administratief probleem geregeld te krijgen. We lopen verschillende instanties af om formaliteiten te vervullen. Meer dan twee uur lang schuimen we de drukke stad af. Nadien nodigt M. ons uit: Kom, we gaan bij mij thuis een koffietje drinken. Ik sta erop De sfeer is vrij ontspannen, tot we aankomen in de grote hal van het gebouw waar hij woont. Wij, de begeleiders, komen wat tot rust, maar M. wordt juist zenuwachtiger, gaat luider praten, alsof hij de leemte moet vullen die er plots is. Ik hou niet van stilte, ik heb liever drukte en lawaai om me heen. Tijd om te werken aan het omgaan met eenzaamheid en het breken met oude gewoonten. Zo dient er zich dus spontaan een aspect aan waar we samen aan kunnen werken. (Vincent, maatschappelijk assistent, Straatverplegers vzw) A"

13 C. Bijzonder karakter van de activiteiten in 2014: Verbeteringen: Kwantitatief: Activiteiten: 972 ontmoetingen (1414 in 2013) en 451 verzorgingen (570 in 2013). Verderop lichten we toe hoe deze cijfers te interpreteren zijn. Qua impact: van achttien patiënten is de situatie sterk verbeterd: zeven zijn stabiel gehuisvest en elf leven niet meer op straat, evenveel zoals het jaar voordien (achttien patiënten). Vijf mensen zijn overleden (drie in 2013), maar zij waren allemaal stabiel gehuisvest, sommigen al jarenlang, en de gemiddelde leeftijd bij overlijden was 64 jaar. Kwalitatief : Vier patiënten zijn opnieuw in een onderkomen geplaatst, met Straatverplegers vzw als belangrijkste tussenpersoon en coördinator van de begeleiding een nieuwe ontwikkeling, zeker op deze schaal. Deze manier van werken leert ons erg veel over het vaak moeilijke herhuisvestingsproces, over hoe belangrijk het is om een actief netwerk op te bouwen rond de betrokkene en om genoeg vertrouwen te hebben in diens capaciteiten. Ook al vergt deze manier van werken veel van ons, vooral in het begin, voor sommige patiënten is dit echt een extra kans. Voor drie van onze psychiatrische patiënten ziet de toekomst er een stuk rooskleuriger uit: een van hen is permanent gehuisvest, een andere leeft niet langer op straat - we zijn op zoek naar een duurzame oplossing voor hem - en de derde wacht in een voorlopig onderkomen tot er een plaats vrijkomt in een instelling die ze zelf heeft gekozen, waar ze aangepaste verzorging zal krijgen en waar ze zo lang mag blijven als ze maar wil. Tot slot zijn we ook gestart met de follow-up van een nieuwe psychiatrische patiënte. Het aantal patiënten dat we volgen ligt stabiel rond de dertig. Dat betekent dat er voor elke doorstroming naar de post-follow-up voortaan ook een nieuwe patiënt kan worden gevolgd. Tot voor kort was dat niet mogelijk omdat het aantal gevolgde patiënten sinds 2010 te hoog lag. Dit jaar zijn er bovendien vier patiënten uit de post-follow-up opnieuw bij de follow-up terechtgekomen, en hebben vier mensen intense woonbegeleiding gekregen, waardoor we slechts drie nieuwe patiënten konden volgen in plaats van de verwachte zeven. A8

14 D. Ons straatwerk in cijfers: Inleiding: Deze presentatie omvat enkele statistieken met betrekking tot onze activiteiten. Er wordt een vergelijking gemaakt tussen verschillende jaren, met een kanttekening over de interpretatie van de gegevens. Een woordje uitleg over de gebruikte termen: Ontmoetingen: elk contact met iemand die op straat leeft (dus meer dan alleen maar het zien van iemand die op straat leeft, zonder enige vorm van contact). Follow-up: als iemand zich niet verzorgt (of niet wordt verzorgd door een andere dienst) op het gebied van gezondheid en hygiëne, dan neemt ons team de situatie wekelijks onder de loep en worden er therapeutische doelstellingen vastgelegd. Verzorging: aanbrengen van verband en zalf, massages, enz. Advies: over gezondheid, preventie of verzorging. Acties: telefoongesprekken en vergaderingen over een patiënt Analyse : TABEL 1 Brutoresultaten Ontmoetingen Zorgverlening Advies Acties Brutoresultaten personen Aantal verschillende personen met wie er ontmoetingen zijn geweest Aantal gevolgde personen Bespreking van de resultaten : Soms moesten we in het kader van ons herhuisvestingsproject intensief bezig zijn met enkele bepaalde patiënten, waarbij elke ontmoeting veel tijd in beslag nam. Dat stond ons straatwerk een beetje in de weg, maar we zijn erin geslaagd om ons straatwerk toch zo te organiseren dat we ook andere mensen konden blijven ontmoeten. We mogen zeggen dat we in ons opzet geslaagd zijn: we hebben 38 patiënten gevolgd in plaats van 42, 972 ontmoetingen gehad in plaats van 1414 en 99 verschillende mensen begeleid in plaats van 172. We doen voort met onze gebruikelijke activiteiten maar ontwikkelen er ook nieuwe. Het is uiteraard de bedoeling om in 2015 tot meer herhuisvestingen te komen en meer mensen te volgen. Onze verzorgingen, adviezen en interventies evolueren normaal als we kijken naar het feit dat we minder patiënten volgen (de twintig patiënten waar we de meeste acties voor hebben ondernomen vertegenwoordigen 72% van alle interventies in plaats van 67%). We onderstrepen elk jaar weer hoe noodzakelijk en belangrijk het is om nauw samen te werken in het netwerk, en onze 6704 contacten met het netwerk (tegenover 8473 in 2013) bevestigen dat ook dit jaar. A#

15 In 2014 hebben we 38 patiënten intensief gevolgd: vijventwintig mannen en dertien vrouwen (34%). De gemiddelde leeftijd is 54 jaar bij de mannen en 53 jaar bij de vrouwen; 74% heeft de Belgische nationaliteit. Tellen we daarbij de 38 patiënten in de post-follow-up, dan komen we aan 76 verschillende patiënten die in 2014 op geregelde tijdstippen op onze aandacht konden rekenen. Zeven patiënten hebben een definitief onderkomen gevonden (ook zeven in 2013), zeven patiënten zijn naar de post-follow-up doorgestroomd (elf in 2013), vijf patiënten zijn overleden (drie in 2013) en één iemand is spoorloos verdwenen (ook een in 2013). Eind 2014 zaten er 31 patiënten in de follow-up (29 in 2013) en 38 in de post-follow-up (42 in 2013). Zeer stabiele resultaten dus. Nu er weer mensen doorstromen naar de follow-up, kunnen we stilaan meer aandacht geven aan de categorie van patiënten in de pre-follow-up. In 2013 stonden er 61 patiënten op onze lijst. Eind 2014 hebben we ons bestand grondig bijgewerkt, en nu zitten er nog 38 patiënten in de pre-folllow-up. M. zit op de grond te bedelen. Hij is alleen. We komen hem tegen en vinden dat hij er heel moe uitziet. Dat valt meteen af te lezen aan zijn gezicht en zijn blik. We knopen een gesprek aan, en al gauw zegt hij dat alles hem boos maakt. We stellen hem voor om naar Samu Social te gaan, waar hij kan overnachten. Hij zegt dat hij niet wil omdat hij bang is dat hij gaat vallen als hij probeert op te staan. Maar hij voegt eraan toe: maar wacht anders nog een beetje. We praten nog zo'n 40 minuten over koetjes en kalfjes. Gaandeweg voelt M. zich beter, in staat om op te staan en op weg te gaan. Met zijn drieën staan we op en gaan we tot aan de dichtstbijzijnde metrohalte voor de rit naar Samu. Daar aangekomen gaat M. zitten en vraagt hij een kommetje soep om zich op te warmen. Daar eindigt onze begeleiding. We nemen afscheid, M. bedankt ons en zegt: Als ik eens wat geld heb, dan koop ik bloemen voor jullie (Célestine, verpleegster, Straatverplegers vzw) TABEL 2 Acties Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt Patiënt A>

16 Bespreking van de resultaten : We hebben nu een vrij goed zicht op de situaties en hoe ze evolueren. Het is nu ook interessant om de commentaren van vorig jaar nog eens te bekijken in het licht van de ontwikkelingen in De twintig patiënten waar we in 2014 de meeste acties voor hebben ondernomen, krijgen hieronder een nummer van een tot twintig (in dalende volgorde van het aantal interventies). De patiënten die tot deze groep behoorden in 2013, maar niet meer in 2014, worden aangeduid met een letter, naarmate ze voorkomen in de bespreking. Het aantal acties in 2013 en 2014 wordt dan vermeld, om te kunnen vergelijken. Vorig jaar hebben we de patiënten ruwweg in verschillende groepen onderverdeeld, namelijk: " Groep patiënten voor wie de inspanningen in 2013 hebben geleid tot flinke vooruitgang en voor wie zulke inspanningen wellicht niet meer nodig zullen zijn in 2014 We constateren dat dit inderdaad klopt in vijf van de zeven gevallen. Patiënt 1. We hebben enorme inspanningen geleverd om het netwerk te mobiliseren (ook in 2013 patiënt 1). Er is vooruitgang geboekt, maar het gaat trager dan verwacht. Dit jaar zou het stabilisatiejaar moeten worden voor deze psychiatrische patiënte. Patiënt A. Hij is teruggekeerd naar zijn land van herkomst: behalve enkele contacten om te horen hoe het hem daar vergaat, vallen er verder geen acties meer te ondernemen (we zijn van 329 acties naar drie acties gegaan). Patiënt B. Na onze toenadering hebben we haar administratie in orde gebracht. De patiënte heeft een onderkomen gevonden via het Housing First-project van de andere Brusselse operator (Smes-B). Ze krijgt verzorging en haar situatie is gestabiliseerd. Er vallen verder geen acties meer te ondernemen (we zijn van 271 acties naar 52 acties gegaan). Patiënt 9. Na vele inspanningen en een eerste plaatsing in een onderkomen is M. verhuisd naar een ander onderkomen (elf in 2013). Nu gaat het goed en zit M. in de post-follow-up. Patiënt 3. De patiënt is geplaatst in een onderkomen, vervolgens elders opnieuw geplaatst (patiënt 15 in 2013) en zit nu in de stabilisatiefase. Patiënt C. Gestabiliseerd, doorgestroomd naar de post-follow-up, nadien in september overleden aan een chronische aandoening (we zijn van 189 acties naar 73 acties gegaan). Patiënt D. Deze persoon is gehuisvest, gestabiliseerd en doorgestroomd naar de post-follow-up (we zijn van 187 acties naar vier acties gegaan). A9

17 " Groep patiënten voor wie we onze inspanningen hebben opgevoerd en bij wie er wel schot in de zaak is gekomen, maar die nog geen definitieve stabilisatie hebben bereikt In zes van de negen gevallen hebben we voorlopige stabiliteit verkregen, en één patiënt is zelfs permanent gehuisvest. Voor twee andere betrokkenen is dat voorlopig nog niet gelukt, en voor een negende patiënt is er wel enige vooruitgang, maar de resultaten zijn voorlopig eerder mager. Patiënt 11. De weliswaar voorlopige stabilisatie is gebeurd in maart (patiënt 2 in 2013). Er volgt nog een intensieve periode in 2015 omdat we ons willen inspannen om dit jaar een definitieve oplossing te vinden. Patiënt 6. We hebben het doel bereikt: we wachten nu tot de gevonden oplossing in de praktijk wordt gebracht (patiënt 3 in 2013). We voorzien nog een kleine piek in het aantal acties op het moment van de definitieve plaatsing. Patiënt 7. We hebben een zekere vorm van voorlopige stabilisatie bereikt (patiënt 4 in 2013), de definitieve herhuisvesting is voorzien voor januari en dan verwachten we nog enkele maanden een sterke piek. Patiënt 16. Voorlopige stabilisatie in februari (patiënt 5 in 2013). We verwachten een mogelijk zeer grote piek op het moment van definitieve plaatsing. Patiënt E. Voorlopig geen succes met de herhuisvesting. We blijven acties ondernemen om een nieuwe kans te bieden (344 acties naar 68 acties). Patiënt 8. Voorlopige stabilisatie (patiënt 8 in 2013). Een definitieve oplossing zal waarschijnlijk ook enige tijd zorgen voor een piek in de activiteiten. Patiënt 5. Definitief geplaatst in een onderkomen (patiënt 12 in 2013). Waarschijnlijk ligt de meest intense periode achter ons, maar de eerste jaarhelft zal wellicht toch nog druk worden. Patiënt 15. Afgesprongen poging om een oplossing te vinden voor deze psychiatrische patiënte (patiënt 13 in 2014). We blijven acties ondernemen om een nieuwe kans te bieden. Patiënt 12. We zijn onze acties voor deze patiënt aan het opvoeren (patiënt 15 in 2013). De vooruitgang wordt gehinderd door het feit dat de patiënt een illegaal statuut heeft. " Twee patiënten voor wie het aantal acties vrij constant blijft Van allebei is de situatie nu veranderd: Voor de ene is de situatie sterk verbeterd. Voor de andere is de follow-up intenser geworden om gezondheidsredenen. Patiënt 2. Is geplaatst in een onderkomen, maar enige tijd later is hij moeten verhuizen, wat de toename van het aantal acties verklaart (patiënt 10 in 2013). Gelet op het psychiatrische profiel van M. en op het feit dat hij nu gehuisvest is, verwachten we een zeer drukke eerste jaarhelft. We mogen wel niet vergeten dat zijn situatie spectaculair verbeterd is: we hadden niet verwacht dat er zo snel vooruitgang zou komen. Patiënt 10. Gezien de achteruitgang van zijn gezondheidstoestand en zijn moeilijke administratieve situatie hebben we onze inspanningen voor hem de voorbije maanden sterk opgedreven (patiënt 14 in 2013). We moesten er bij momenten zelfs voor zorgen dat hij niet overleed op straat De situatie blijft zeer complex, al is er enige vooruitgang geboekt. De toekomst blijft onzeker voor deze patiënt. We zullen in het komende jaar waarschijnlijk nog veel acties ondernemen voor en met hem. AF

18 " Tot slot, de patiënt die zijn onderkomen verlaat of dreigt te verlaten, en weer enkele maanden in een onstabiele situatie terechtkomt Patiënt F. Voorlopig lijkt deze persoon helemaal gestabiliseerd (182 acties, tegenover 29 acties in 2013). Patiënt 3. Moest de instelling verlaten waar zij behandeld werd, en is in een individuele woning geplaatst, vandaar de intensievere follow-up (patiënt 20 in 2013). We verwachten nog een intense follow-up, toch zeker in de eerste jaarhelft. Deze twee laatste voorbeelden illustreren hoe belangrijk de post-follow-up is om gestabiliseerde personen in het oog te houden en te voorkomen dat ze weer op straat komen te staan. " Nieuwe patiënten in de groep van de twintig patiënten waar we de meeste acties voor hebben ondernomen Patiënt 13. Patiënt van wie de gezondheidstoestand is verslechterd in de instelling waar hij behandeld werd, en die vervolgens naar een andere instelling is overgebracht een overgang van een voorlopige naar een definitieve oplossing. Patiënt 14. Psychiatrische patiënt zonder papieren, voor wie we momenteel beduidend meer acties ondernemen, nadat we met veel geduld zijn vertrouwen hebben moeten winnen, terwijl we informatie verzamelden via diverse administratieve diensten. Patiënt 17. Oudere patiënt voor wie we dringend een oplossing moeten vinden. Patiënt 18. Psychiatrische patiënt die naar een andere instelling zal worden overgebracht. Deze patiënt is van de post-follow-up opnieuw in de follow-up moeten komen omdat zijn situatie erop achteruitging. Patiënt 19. Patiënt uit de post-follow-up die tijdelijk weer in de follow-up moest, omdat hij dreigde zijn onderkomen te verliezen. Er is nu een definitieve oplossing gevonden en hij zit weer in de post-follow-up. Patiënt 20. Patiënt met tuberculose die voor behandeling en controle opgenomen moest worden. De conclusies voor 2013 blijven ook in 2014 geldig: om een goede relatie met een patiënt tot stand te brengen of te onderhouden zijn niet veel contacten -met andere instellingen nodig, maar wel een aanwezigheid op het terrein. Om de situatie te veranderen is er echter inzet en coördinatie van meerdere actoren nodig, maar die inspanningen worden vervolgens beloond met een drastische afname van de aanwezigheid op het terrein en van de communicatie-inspanningen. In een stabiele situatie blijkt het nodig een bepaalde mate van contact te bewaren en paraat te blijven om opnieuw in te grijpen, als we willen vermijden dat we opnieuw van nul moeten vertrekken. TABEL 3 Maand Uitgaande oproepen Acties 2014 Inkomende oproepen Vergaderingen Totaal van de acties Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September October November December TOTAAL AG

19 We ontmoeten M. K. en vergezellen hem naar een medisch specialist. Hij voelt zich ziek en moe, maar hij stemt er toch mee in om naar zijn doktersafspraak te gaan. Wij voelen aan dat hij steun nodig heeft en een duwtje in de rug moet krijgen om deze moeilijke stappen te nemen. We gaan naar een centrum in de buurt van Namen, waar M. op consultatie gaat bij de dokter. Alles gaat goed, zegt hij na afloop. We merken inderdaad dat zijn zelfbeeld beter is en dat hij gemotiveerd is om zorg te dragen voor zichzelf. En dat motiveert ook ons enorm (Pierre, verpleger, Straatverplegers vzw) AH

20 Wij kennen M. F. nu al een paar jaar. Hij is afkomstig uit Polen en heeft het al vaak met ons gehad over zijn moeder, broers en zussen die in Polen wonen. Vandaag gaan we hem bezoeken in het ziekenhuis met een vrijwilligster en vriendin van de vereniging, en een van haar vele talenten is dat ze Pools spreekt, wat soms enorm handig is. M. is woedend over zijn situatie. Hij wil niets liever dan weer aan de slag gaan als tuinman bomen snoeien is zijn specialiteit maar dat laat zijn huidige gezondheidstoestand niet toe. We praten met hem over zijn moeder: hoe lang heeft hij al niets meer van haar gehoord? Al een hele tijd. Hij maakt zich zorgen om haar. We stellen hem voor om haar op te bellen, maar hij wil niet. Hij is bang. Wat moet hij dan zeggen, wat zal ze denken? Wij proberen te achterhalen waarom hij zo bang is, maar ook de sfeer wat te verlichten. We maken er dan maar een grapje van: is hij bang dat mama hem een standje zal geven, misschien? En het is nog wel Kerstmis, is dat geen goede reden om nog eens contact te hebben, al is het maar per telefoon? M. stemt er uiteindelijk mee in. We vormen het nummer en houden onze adem in. De telefoon gaat over, en dan neemt er iemand op zijn moeder M. steekt meteen van wal en weet van geen ophouden. Hij blijft maar vertellen, met een grote glimlach op zijn gezicht. Hij bedankt ons uitvoerig. Als we afscheid van hem nemen is hij aangedaan, maar ook veel rustiger. (Laetitia, Straatverplegers vzw) % % % % %

21 % % % % "A

22 ,'-"*.*+/"+% Opleiding Hygiëne en armoede : Thema: Hygiëne is een moeilijk aan te snijden thema, ook voor maatschappelijk werkers en zorgverleners. Het is een lastig onderwerp en vaak taboe. Veel gezondheidswerkers die geconfronteerd worden met mensen die in armoede leven, weten niet hoe ze over hygiëne of een gebrek aan hygiëne kunnen gaan praten. Ze zijn bang dat de relatie met de persoon die ze helpen of verzorgen hierdoor onder druk komt te staan, en de moed zakt hen in de schoenen omdat ze niet weten waar ze terechtkunnen voor advies of steun. De opleidingen Hygiëne en armoede, die in 2009 werden georganiseerd, werden ook in 2012 voortgezet. Even ter herinnering: het gaat om een vorming waarvan drie verschillende versies beschikbaar zijn: één voor zorgverleners, één voor maatschappelijk werkers en één voor veiligheidsagenten. Doelstellingen: Voor zorgverleners: - een betere communicatie garanderen met het doelpubliek (daklozen): de zorgverleners inzicht bieden in het leven op straat, uitleg geven over daklozen en hoe ze best aangesproken worden. - De behandelingen aanpassen aan de levensomstandigheden op straat door samen met de zorgverleners de verschillende elementen te analyseren waarmee rekening gehouden moet worden. Voor maatschappelijk werkers: - hen bewustmaken van het belang van hygiëne, ook als hun doelpubliek hier niet naar vraagt of hier geen aandacht aan besteedt. - Hen hulpmiddelen bieden om de hygiëne te evalueren van de mensen die ze ontmoeten. - Hen de hulpmiddelen geven om het onderwerp hygiëne aan te snijden bij de mensen die ze onder hun hoede nemen. Voor veiligheidsagenten: - de communicatie met daklozen verbeteren: de veiligheidsagenten inzicht bieden in het leven op straat, uitleg geven over daklozen zijn en hoe ze best aangesproken worden. - Hen bewustmaken dat ook zij een schakel vormen in het steunnetwerk voor daklozen, dat ze hierin een belangrijke rol spelen en dat ze in bepaalde omstandigheden een beroep kunnen doen op dit netwerk. ""

23 Verloop : Dit jaar wilden we beter inspelen op de vraag van groepen en daarom hebben we verschillende opleidingsformules voorgesteld. Om een groep werknemers van meer dan twaalf personen te kunnen inschrijven (de standaardmodule van twee dagen is voorzien voor maximaal twaalf personen) hebben we opleidingen à la carte van één dag voorgesteld. Zo kan een onbeperkt aantal personen inschrijven, en bovendien worden er minder verschillende thema's besproken dan in de opleiding van twee dagen. Wat de inhoud van de opleidingen betreft, hebben we het principe gehandhaafd dat de deelnemers ruim de tijd krijgen om te spreken, zodat ze uitvoerig kunnen vertellen wat ze hebben meegemaakt en hoe ze daar tegenover staan. Dat vormt nog steeds de basis van de twee opleidingsdagen. Dit systeem maakt het mogelijk om de opleiding individueel aan te passen en af te stemmen op de verwachtingen van elke groep. Tijdens de tweede dag worden alle besproken instrumenten nog eens systematisch besproken en komen er ook enkele rollenspellen aan bod. Personen die deelnamen aan de opleiding van januari tot december 2014 Veiligheid: TOTAAL: 7 personen Beambten van de MIVB Zorgverleners: TOTAAL: 73 personen Gezondheidscentra (maisons médicales): Aster, Nord, Normane Béthune, Noyer, Primeurs, Kruidtuin, Perspective, La Senne, Begijnhof, Maalbeek, Kattebroek Dokters van de Wereld Brussel Maatschappelijk werkers: TOTAAL: 113 personen Gemengde groep in Doornik: Relais Santé, Chêne de Membré, IMSTAM, mobiel team mentale gezondheid 107, straathoekwerking SAIS, CRP Les Marronniers (PACT-dienst), ChwaPI, Relais Social Twee groepen thuiszorgwerkers van het Centrum voor gezinshulp in Eigenbrakel (Centre Familial Braine l'alleud) Drie gemengde groepen in Charleroi (georganiseerd door HELHA): SHM le Baucoy, PMScentrum Hornu 2, Centre Espoir et Joie, Antenne Sociale Plan HP, de Christelijke Mutualiteit, IMP St-Joseph Theux, Cliniques Universitaires Saint-Luc, socio-professionele-integratiewerker AWIPH, Maximet-centre, L Exception Service, CRIT van het team (psychiatrie), Maison de Géronsart Jambes, IMP René Thône (scholen) Marcinelle, sociale dienst gespecialiseerde basisschool La Cordée, sociale dienst van CHR Val de Sambre, HELHA, onderneming voor aangepast werk Métalgroup, IRAHM Brussel, vzw Le Triangle, OCMW Boussu, SESA l Etrier, IMP Sainte Gertrude, Foyer Jambois en zijn filialen, vzw Champs Libres, Ferme de la Clarine, AMO Le Déclic, Brailleliga Gemengde groep in Namen (georganiseerd door het opleidingscentrum van de OCMW): OCMW Ittre, OCMW Hamme-sur-Heure, OCMW Terhulpen, OCMW Charleroi, ISBW (SAFA) Gemengde groep in Brussel: Gezondheidscentrum Perspective, vzw Bravvo, Brailleliga Centrum voor gezinshulp Luik en omstreken (georganiseerd door het Centrum voor gezinshulp in Eigenbrakel); centra voor gezinshulp van Luik, Verviers en Eigenbrakel Groep werknemers van Zytnia Shelters en Wolska Shelters in Warschau (Polen), georganiseerd door Caritas Archidiecezji Waeszawskiej "8

24 Het is zover, we zijn vertrokken voor een week vol ontdekkingen, verrijkende ontmoetingen, interessante uitwisselingen en massa's ideeën om de opleidingen rond Hygiëne en armoede nog te verbeteren. Het probleem schuilt soms in onszelf Als sociaal werker weet ik veel dingen Werken met de capaciteiten van de patiënt in kwestie, daar ga ik voortaan elke dag mee aan de slag Vochtige doekjes zijn ideaal om het onderwerp hygiëne aan te snijden. Allemaal inzichten die de Poolse maatschappelijk werkers met ons deelden na twee dagen opleiding. Deze uitwisselingen tussen de Belgische en de Poolse realiteit hebben iedereen positieve energie en een nieuwe dynamiek gegeven. Een opleiding geven in Warschau was een hels karwei De voorbereiding in België, de contacten met de gemotiveerde tolk, de bezoeken aan de opvangcentra in Warschau, en de enthousiaste groep hebben uiteindelijk een mooi resultaat opgeleverd, en we popelden om het team er alles over te vertellen (Anne en Célestine, docenten, Straatverplegers vzw) Opleiding apotheekbeheer: Thema: Deze opleiding handelt over het gebruik van de verschillende producten in een professionele apotheek, en over de vraag wanneer je op wie een beroep kunt doen bij een medisch probleem. Doelstellingen: - de basisinhoud van een apotheek leren gebruiken en bijhouden - elementaire hygiënemaatregelen kennen - weten wanneer en op welke gezondheidsprofessional een beroep te doen Verloop: De opleiding, die twee uur in beslag neemt, wordt gegeven door twee verpleegkundigen, voor 1 tot 12 deelnemers per sessie. De opleiders brengen een grote vakjesdoos mee, met daarin alle nodige producten voor eerste hulp, een fiche met uitleg over elk product, een tabel om in- en uitgaande producten bij te houden, en een schrift met alle bijsluiters. Daar gaan de deelnemers dan mee aan de slag. "#

25 Bewustmaking in hogescholen rond hygiëne en opvang van mensen die in armoede leven: (400 deelnemers) Institut d Enseignement Supérieur Infirmier: ISEI (3e jaar verplegersopleiding) Haute École Francisco Ferrer Site van UVC Brugmann in Doornik, Paramedische categorie (3e jaar) Parnasse, richting Ergotherapie (1e jaar) Institut Supérieur de Formation Sociale et de Communication Bewustmaking rond de daklozenproblematiek en de werking van Straatverplegers vzw op colloquia en conferenties: - Tedx Mines Nancy - Conférence Nationale des Plaies et Cicatrisations (Nationale conferentie over wonden en littekens) Parijs - Les femmes en errance Charleroi. - Colloquium over stomatotherapie Workshop Soigner à petits prix/sdf Charleroi - Parcours de soin, parcours de santé, parcours de vie - Erasmusziekenhuis Brussel - Themamiddag: bewustmaking rond hygiëne in het lokale multidisciplinaire netwerk Brussel - Het Rode Kruis Parijs - Feantsa Brussel - Vincentiaanse dag te Torhout - Vzw Seuil - Filantropie Werkt Koning Boudewijnstichting Brussel - Misericordie- Italië - Colloquium Housing First/Fast Brussels Forum Armoedebestrijding (BFA) Brussel - Parochiaal centrum Burst - Leerkracht Sint-Martinusscholen Herk-de-Stad - FioPSD. - Colloquium Sociale Innovatie van het BFA - 20 km van Brussel Activiteiten in het netwerk: Er zijn verschillende presentaties en uitwisselingen van beste praktijken gehouden binnen het netwerk, voor een goede samenwerking bij de behandeling van onze patiënten. Zo wordt onwetendheid weggewerkt en wordt de follow-up van de patiënten beter. Er zijn ontmoetingen geweest met de volgende diensten: ">

26 Mobiel psychologisch team van het Hôpital Chêne aux Haies in Bergen Erasmusziekenhuis Réseau WAB Hepatitis C-netwerk Verschillende artsen in ons netwerk: Gezondheidscentrum Le Miroir, Maison Médicale de la Senne, een huisarts in Anderlecht, Medicureghem, Maison Médicale des Marolles Home 'Le Myosotis Maatschappelijk assistenten van het OCMW Samu (1000 Brussel) Babbelkot Urgentiedienst Sint-Jan Andere ontmoetingen en uitwisselingen van beste praktijken: Project Chez Soi (Montréal) uitwisselingsnamiddag in Brussel Presentatie op de week van de Brusselse sector voor daklozenhulp Regionaal overleg van LA STRADA Deelname aan symposia en conferenties: "Information et dialogue sur la transversalité au sein d'un réseau de soins, georganiseerd door HERMESplus (http://hermesplus.be/organisaties/hermes/) Colloquium Entreprises sociales: pourquoi et comment mesurer votre impact social? Home street home Conferentie over huisvesting naar aanleiding van de komende verkiezingen (www.relaissocialcharleroi.be) Studiedag over opvang in de sector van de mentale gezondheid (SSM-ULB) (http://www.ulb.ac.be/assoc/ssm/conf_sem.htm) Feantsa: uitwisselingsseminar over dakloosheid in Bergamo (op Europees niveau) (http://www.feantsa.org) Souffrance et Travail Social (www.souffrance-travailsocial.be) Hygiène : normes et valeurs éthiques pratiques de réseau Accompagner sans s'épuiser (http://www.parole.be) Brussels Forum Armoedebestrijding: Uitwisselingsseminar over Housing First-praktijken in België en in Canada (http://www.fblp.be) Colloquium Armoede en ineffectiviteit van rechten Niet-toegang tot en niet-gebruik van rechten (http://www.armoedebestrijding.be/colloquium_armoede-en-ineffectiviteit-vanrechten_16december2014.htm) Conferentie Aanbod alcohol en maatschappelijke gevolgen (FOD Volksgezondheid) Rondetafelconferenties: Uitwisselingsmoment rond personen met het syndroom van Korsakov Toegang tot zorg (http://www.inami.fgov.be/news/fr/pdf/mdm-programme-a5-fr.pdf) Koning Boudewijnstichting To care or not to care Andere: Dreamstorming georganiseerd door Ashoka Opleiding Assertieve Communicatie (www.ligue-enseignement.be) Inleiding tot Acceptance & Commitment Therapy (ACT) (http://www.act-on-life.be/) Opleiding: Les étapes vers le rétablissement ( De stappen in de richting van herstel, georganiseerd door Réseau WAB) Opleiding: Comment mieux s'adresser à un groupe? (Leren hoe je een groep toespreekt Aanwezigheid op de Impactwedstrijd van Ashoka Wedstrijden: hoofdwinnaar van de Prix Convergences Europe voor het project Housing Fast (met Care & 1000 Homes) "9

RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE

RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE JAARVERSLAG 2013 INHOUDSOPGAVE Dankwoord 3 Samenvatting 5 1. Geschiedenis van de vereniging 6 2. Doestellingen van de vzw 8 3. Werkfilosofie en meerwaarde 9 4. Activiteitenoverzicht

Nadere informatie

Samen voor kankerpatiënten

Samen voor kankerpatiënten Samen voor kankerpatiënten DE ZIEKTE EVEN VERGETEN OM ER BETER TEGEN TE VECHTEN De Stichting Mimi Ullens: de gulle daad van een oud-patiënte De Stichting Mimi Ullens werd in december 2004 opgericht, op

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Infirmiers de Rue Belgische Ashoka Fellow Ashoka: Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Émilie: Ik kom uit Namen, België, en groeide op in een groot gezin. Ik ben de tweede

Nadere informatie

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First?

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First? Housing First Wat is Housing First? Het aanbieden van een individuele woonst én langdurige begeleiding aan mensen die chronisch dakloos zijn en kampen met een verslavings en/of psychiatrische problematiek.

Nadere informatie

RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE

RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE RE-INTEGRATIE DOOR HYGIËNE JAARVERSLAG 2012 INHOUDSOPGAVE Dankwoord Samenvatting 1. Geschiedenis van de vereniging 6 2. Doestellingen van de vzw 7 3. Activiteitenoverzicht 2012 8 4. Nieuwigheden in onze

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten OPROEP 2012 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in

Nadere informatie

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007

BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007 BEVORDERING VAN DE COMMUNICATIE TUSSEN ZORGVERLENERS BETROKKEN BIJ DE ZORG VOOR OUDERE AFHANKELIJKE PERSONEN EINDRAPPORT - PERIODE : 2007 COORDINATEN VAN DE GDT : GDT van de regio: oostende Adres :Hospitaalstraat

Nadere informatie

DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING

DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING BEGELEIDER VOORBEREIDING OP DE VERWIJZING NAAR DE WERKWINKEL De begeleider gaat in gesprek met de klant om te horen waar hij werkt(e).

Nadere informatie

Sint-Norbertus. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l

Sint-Norbertus. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l Sint-Norbertus Stationsstraat 22c 2570 Duffel tel : 015 30 40 30 pcsintnorbertushuis@emmaus.be www.pz-duffel.be Geachte lezer, Deze brochure laat u in kort

Nadere informatie

EXPERIMENT nieuwe buren

EXPERIMENT nieuwe buren EXPERIMENT nieuwe buren Cliënten zijn het best af als zij zoveel mogelijk op eigen kracht in zo normaal mogelijke omstandigheden kunnen functioneren. Daar kan geen professional tegenop. Als we in staat

Nadere informatie

Materiële hulp voor kinderen die illegaal verblijven

Materiële hulp voor kinderen die illegaal verblijven Versie nr: 1 Laatste wijziging: 12-06-2007 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Waartoe dient deze fiche? 3) Wat verstaan we onder materiële hulp aan kinderen die illegaal in België verblijven? 4) Wat omvat

Nadere informatie

standpunt noodhulp 18 augustus 2009

standpunt noodhulp 18 augustus 2009 Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

Verlies, verdriet en rouw

Verlies, verdriet en rouw Verlies, verdriet en rouw Albert Schweitzer ziekenhuis november 2013 pavo 0233 Inleiding Iemand die u dierbaar was, waar uw zorg naar uitging, is overleden. Het wegvallen van de overledene brengt wellicht

Nadere informatie

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en fiscaliteit - Herstructureringen en overgang van ondernemingen

Nadere informatie

1. Bepalen van de prioriteiten

1. Bepalen van de prioriteiten 1 1. Bepalen van de prioriteiten Bij het bepalen van prioriteiten heeft men aandacht voor: bevestigen en borgen van wat goed gebleken is (= behoud-punten); verbetering van de vastgestelde werkpunten (=

Nadere informatie

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid SIS-kaart dringende medische hulp handicap gezinsplanning mutualiteit medisch centrum apotheek ziekenhuis dokter van wacht Gezondheid Ik leef in België. Heb ik recht op gezondheidszorg? In België heeft

Nadere informatie

Gebruikersparticipatie

Gebruikersparticipatie Gebruikersparticipatie Ik ben de Communicatiedienst van K&G Voor de onderstaande informatiebrochures hebben we een project gebruikersparticipatie opgezet: - Kind in Beeld - Voeding en beweging - Taalstimulering

Nadere informatie

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt.

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt. Hoofdstuk 7 Emoties Nu is het tijd om door te gaan. Je hebt je dwarslaesie, je bent hopelijk klaar met al de medische dingen, nu is het tijd om ook je gevoelens aandacht te geven. Dus: ga lekker zitten,

Nadere informatie

Interprofessionele vorming Omgeving Stationsbuurt

Interprofessionele vorming Omgeving Stationsbuurt Interprofessionele vorming Omgeving Stationsbuurt = Stationsbuurt Noord / Stationsbuurt Zuid / Nieuw Gent UZ / Watersportbaan - Ekkergem Donderdag 19 november 2015 SPEEDDATE PROFESSIONELE SPEEDDATE Apotheker

Nadere informatie

Parelcoaching. Leuven. Perinatale zorg versterken door lokale samenwerking

Parelcoaching. Leuven. Perinatale zorg versterken door lokale samenwerking Parelcoaching Leuven Perinatale zorg versterken door lokale samenwerking 1. Historiek Historiek 2004: Opstart Parelcoaching UZLeuven Voorzichtige opstart Parelnetwerk Leuven 2014 Parelnetwerk goeddraaiend

Nadere informatie

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Document opgesteld door: vzw de Keeting vzw Recht-Op Kroonstraat 64/66 Lange Lobroekstraat 34 2800 Mechelen 2060 Antwerpen email: info@dekeeting.be

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

Toespraak. Toespraak staatssecretaris Van Rijn bij EUconferentie. Dames en heren,

Toespraak. Toespraak staatssecretaris Van Rijn bij EUconferentie. Dames en heren, Toespraak Toespraak staatssecretaris Van Rijn bij EUconferentie over dementie 9 mei 2016 Dames en heren, Kijk om u heen. U ziet portretten van mensen met dementie. Ze zijn gemaakt door de kunstenaar Herman

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

BelRAI- project: BelRAI en Thuiszorg

BelRAI- project: BelRAI en Thuiszorg BelRAI- project: BelRAI en Thuiszorg Noot vooraf: Deze leidraad werd geschreven voor thuiszorgorganisaties die deelnemen aan het BelRAI- project van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen

Nadere informatie

In 20 minuten krijg je een goed beeld van de situatie van de persoon met een handicap

In 20 minuten krijg je een goed beeld van de situatie van de persoon met een handicap Getuigenissen van enkele partners in de gemeentes 2,5 maand na het lanceren van de nieuwe online aanvraagprocedure My Handicap vroegen we enkele partners uit de gemeentes naar hun ervaringen. Ruim 4850

Nadere informatie

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans Jaar verslag 2013 ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL LEVANTO is ontstaan in een turbulente periode van verandering in het maatschappelijk veld. Vanuit de overtuiging dat zelfredzaamheid, herstel, participatie

Nadere informatie

Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 -

Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 - Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 - Minister Onkelinx en de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu zijn erg betrokken bij de problematiek van het

Nadere informatie

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013 Care for You Viviane De Boey 25/2/2013 2008 gestart met brainstormen over aanwezigheidsbeleid/ absenteïsme: Belangrijke items na het brainstormen : Ondersteuning van de werknemer / zorg dragen voor/ geen

Nadere informatie

Wat maakt een doorgangswoning tot een specifiek model binnen de OCMW - hulpverlening?

Wat maakt een doorgangswoning tot een specifiek model binnen de OCMW - hulpverlening? Wat maakt een doorgangswoning tot een specifiek model binnen de OCMW - hulpverlening? concept met 6 pijlers drie deelmodellen Een doorgangswoning is een vorm van aangepaste OCMWdienstverlening. 1 vorm

Nadere informatie

Wetenschappelijke studie geeft zicht op de leefomstandigheden van daklozen en mensen zonder papieren

Wetenschappelijke studie geeft zicht op de leefomstandigheden van daklozen en mensen zonder papieren Kabinet van Staatssecretaris voor Maatschappelijke Integratie en Armoedebestrijding Philippe COURARD Kabinet van Minister van KMO'S, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid Sabine LARUELLE Persbericht

Nadere informatie

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2009 pavo 0202 Inleiding Als u last heeft van een burn-out door stress op het werk kunt u de therapiegroep werkstresshantering

Nadere informatie

Ria Massy. De taart van Tamid

Ria Massy. De taart van Tamid DE TAART VAN TAMID Ria Massy De taart van Tamid De taart van Tamid 1 Hallo broer! Hallo Aziz! roept Tamid. Zijn hart klopt blij. Aziz belt niet zo dikwijls. Hij woont nog in Syrië. Bellen is moeilijk in

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

WOONCLUB KORTRIJK De woonclub ondersteunt mensen in kansarmoede of in een kwetsbare positie bij het zoeken van een woning op de private en/of sociale huurmarkt De werking Op 9 november 2009 ging de woonclub

Nadere informatie

Mama Leert! Terugblik Evaluatie Heden Toekomst

Mama Leert! Terugblik Evaluatie Heden Toekomst Mama Leert! 2016 2017 - Terugblik Evaluatie Heden Toekomst Terugblik ESF oproep 320 ikv vh AMIF-programma 2014-2020: Proeftuinen inburgering op maat van laaggeletterde moeders met jonge kinderen (0-3)

Nadere informatie

Uw ZorgCompaan. Aupairzorg in uw eigen huis, veilig en vertrouwd!

Uw ZorgCompaan. Aupairzorg in uw eigen huis, veilig en vertrouwd! Aupairzorg in uw eigen huis, veilig en vertrouwd! 24 uur per dag, 7 dagen in de week persoonlijke zorg en begeleiding in uw eigen vertrouwde huis en omgeving. Onmogelijk? Integendeel. Met ons aupairzorgconcept

Nadere informatie

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België?

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? 4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? Sinds 12 januari 2007 is in België de 'opvangwet' van kracht. Dit is een bundel van bepalingen die de asielopvang regelen. De opvangwet

Nadere informatie

Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen.

Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen. Structuur van de palliatieve zorg in Vlaanderen. Dr. Y. Lievens 1,2, Dr. J. Menten 1, I. Bossuyt 1, M. Depril 1. 1 Palliatief-supportteam Dienst Gezwelziekten Universitaire Ziekenhuizen K.U.Leuven 2 Correspondentieadres

Nadere informatie

FORMATION-RELAIS. 1996-2015 C P F B H o g e r o n d e r w i j s v o o r s o c i a l e p r o m o t i e, v e r b o n d e n a a n d e U C L 26/03/2015

FORMATION-RELAIS. 1996-2015 C P F B H o g e r o n d e r w i j s v o o r s o c i a l e p r o m o t i e, v e r b o n d e n a a n d e U C L 26/03/2015 JE HOGERE STUDIES ONDERBREKEN OM DE 1996-2015 C P F B H o g e r o n d e r w i j s v o o r s o c i a l e p r o m o t i e, v e r b o n d e n a a n d e U C L TIJD TE NEMEN VOOR EEN HERORIËNTERING EN EEN HERONTDEKKING

Nadere informatie

Artsenkrant wordt betalend Lancering AK Club FAQ (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS)

Artsenkrant wordt betalend Lancering AK Club FAQ (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS) Artsenkrant wordt betalend Lancering AK Club FAQ (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS) Waarom wordt Artsenkrant betalend? Is 99 euro niet duur voor een krant die ik tot nu toe gratis ontving? Betaal ik onmiddellijk

Nadere informatie

PROGRAMMA 2015 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ

PROGRAMMA 2015 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ PROGRAMMA 2015 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ Vragen Antwoorden Statuut van de begunstigden Wat is het statuut van de personen

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ---------------------------------------------------------------------------------- CENTRALE RAAD VOOR HET BEDRIJFSLEVEN NATIONALE ARBEIDSRAAD ADVIES Nr. 1.402 Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

En hoe nu verder? Kiezen in een context van langdurige zorg

En hoe nu verder? Kiezen in een context van langdurige zorg En hoe nu verder? Kiezen in een context van langdurige zorg Jeroen Knaeps Prof. dr. Chantal Van Audenhove SAMEN KIEZEN Naar een evidence based overleg tussen zorgverstrekker en patiënt MICRO MICRO Evoluties

Nadere informatie

ACTIEPLAN 2011 GEWESTELIJKE COORDINATIE INZAKE PARTNER- EN INTRAFAMILIAAL GEWELD BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

ACTIEPLAN 2011 GEWESTELIJKE COORDINATIE INZAKE PARTNER- EN INTRAFAMILIAAL GEWELD BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST ACTIEPLAN 2011 GEWESTELIJKE COORDINATIE INZAKE PARTNER- EN INTRAFAMILIAAL GEWELD BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Permanente acties Actie 1: Coördineren en leiden van het Gewestelijk Overlegplatform inzake

Nadere informatie

Forensischezorg: circuit of kortsluiting?

Forensischezorg: circuit of kortsluiting? Forensischezorg: H. Beeuwsaert I. Cogneau J. De Ridder DG EPI Dienst Gezondheidszorg Gevangenissen Forensische zorg: Het is moeilijk goed te doen als geïnterneerde. Van zodra je een stap verkeerd zet,

Nadere informatie

Mensen in Nood - Geel

Mensen in Nood - Geel Mensen in Nood - Geel M.I.N. Geel staat voor Mensen in Nood die in Geel wonen. Het is een V.Z.W, die opgericht werd in 1991. Momenteel zijn er twaalf vrijwilligers. Het doel van de vereniging is om mensen

Nadere informatie

DE BRUSSELSE OCMW'S LEVEREN GOED WERK

DE BRUSSELSE OCMW'S LEVEREN GOED WERK Association de la Ville et des Communes de la Région de Bruxelles-Capitale a.s.b.l. Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest v.z.w. Section "CPAS" Afdeling "Maatschappelijk

Nadere informatie

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

Verpleegkundige handelingen door mantelzorgers. Alles over verpleegkundige handelingen door mantelzorgers.

Verpleegkundige handelingen door mantelzorgers. Alles over verpleegkundige handelingen door mantelzorgers. Verpleegkundige handelingen door mantelzorgers Alles over verpleegkundige handelingen door mantelzorgers. 2 ~ Socialistische Mutualiteit Brabant Neem jij de zorg op voor iemand uit je omgeving die door

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Deze brochure kan ook ondersteunend zijn voor iedereen die met het gezin in contact komt: maatschappelijk

Nadere informatie

De installatiepremie

De installatiepremie De installatiepremie Versie nr: 1 Laatste wijziging: 22-09-2008 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Wat is een installatiepremie? 3) Wie heeft recht op een installatiepremie? 4) Aan welke voorwaarden moet

Nadere informatie

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu?

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu? VZW LOOPBAANCENTRUM Voor u zit iemand met een burn-out wat nu? Voor u zit iemand met een burn-out... wat nu? Een burn-out heb je niet alleen Voordat iemand een burn-out krijgt, is hij al lange tijd roofbouw

Nadere informatie

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi.

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi. Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken multi morbiditeit Nieuwe werkwijze voor mensen met meerdere chronische aandoeningen Werkt

Nadere informatie

tips voor zorgverleners 1. geef speciale aandacht aan oudere kinderen in het kinderziekenhuis tips voor jongeren

tips voor zorgverleners 1. geef speciale aandacht aan oudere kinderen in het kinderziekenhuis tips voor jongeren tips en verbeterpunten tips en verbeterpunten tips e Uit het onderzoek Op Eigen Benen Verder zijn een aantal duidelijke aanbevelingen naar voren gekomen. De meeste kunnen vertaald worden naar verbeterpunten

Nadere informatie

Niveau: Doel van de functiefamilie

Niveau: Doel van de functiefamilie Functiefamilie: Niveau: BEGELEIDING VAN PERSONEN C Doel van de functiefamilie Praktisch, socio-psychologisch en procedureel begeleiden van personen (asielzoekers, geplaatste jongeren, ) tijdens hun verblijf

Nadere informatie

Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening.

Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening. Sport en bewegen in de spreekkamer: enkele boeiende spanningsvelden in de diabeteszorgverlening. Mirjam Stuij Sportexpert.nl, oktober 2015 Mulier Instituut In mijn vorige bijdrage voor Sportexpert schreef

Nadere informatie

FORUM STRESS 29/10/04

FORUM STRESS 29/10/04 FORUM STRESS 29/10/04 FORUM STRESS F. Hostyn Frank Hostyn ; D.Brouhon 20.10.2004 29.10.2004 Doelstellingen Uitvoering van CAO 72 Uitbouw van een welzijnsbeleid Methode Verzamelen van informatie via verschillende

Nadere informatie

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7)

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP BEGELEIDING (voorheen ZZP 7) GEBRUIKERSINFORMATIE ZORGPROFIELEN V&V PROTEION 1 2 Inleiding In de kleinschalige

Nadere informatie

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise

Ons Advies. graag. Zij komen ook bij u thuis. Behandeling & expertise Ons Advies & Behandelteam helpt u graag Zij komen ook bij u thuis Behandeling & expertise Welkom Vertrouwd en verantwoord Woonzorg Flevoland is een organisatie die een breed aanbod heeft aan zorg, diensten

Nadere informatie

GDF SUEZ wordt ENGIE. Een medewerker afwezig? Regels en praktische tips

GDF SUEZ wordt ENGIE. Een medewerker afwezig? Regels en praktische tips GDF SUEZ wordt ENGIE Een medewerker afwezig? Regels en praktische tips Nagenoeg 40% van de afwezigheden wegens ziekte houdt verband met de arbeidsomstandigheden (soort werk, omgeving, sfeer, uurregeling,

Nadere informatie

DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS

DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS O6 DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS 6.1. Nationale Hoge Raad voor personen met een handicap De Nationale Hoge Raad voor personen met een handicap (NHRPH) onderzoekt dossiers die te maken hebben

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

PROGRAMMA 2016 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ

PROGRAMMA 2016 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ PROGRAMMA 2016 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ Vragen Antwoorden Statuut van de begunstigden Wat is het statuut van hervestigde

Nadere informatie

Oproep tot vrijwilligers

Oproep tot vrijwilligers Oproep tot vrijwilligers DoucheFLUX vzw stelt zinvolle activiteiten voor om de armen vooruit te helpen als een werkelijk maatschappelijke partij, om hen een gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen te

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer

Kinderen en vrijwillige terugkeer Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Woord vooraf Als ouder wilt u het beste voor uw kinderen. Maar in sommige situaties is het niet gemakkelijk

Nadere informatie

pagina 2 van 11 Als ik iets niet begrijp, dan voel ik mij vrij om vragen te stellen aan mijn zorgverlener(s). In een zorginstelling moet ik er zelf oo

pagina 2 van 11 Als ik iets niet begrijp, dan voel ik mij vrij om vragen te stellen aan mijn zorgverlener(s). In een zorginstelling moet ik er zelf oo pagina 1 van 11 Vragenlijst Veilige Zorg Invullen namens: NPCF - Nanda Beck Tekstgrootte: A A A Veiligheid in de gezondheidszorg Als patiënt moet u er op kunnen vertrouwen dat de zorg veilig is. Veiligheid

Nadere informatie

DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID

DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID DE VIJF FUNCTIES BINNEN HET VERNIEUWDE MODEL GEESTELIJKE GEZONDHEID Functie 1 Activiteiten op het vlak van preventie; geestelijke gezondheidszorgpromotie; vroegdetectie, -interventie en -diagnosestelling

Nadere informatie

Samen de kennis Samen de zorg

Samen de kennis Samen de zorg Samen de kennis Samen de zorg voor dementerende ouderen met ernstige gedragsproblemen Dementerende ouderen met ernstige gedragsproblemen hebben meer zorg en ondersteuning nodig dan een regulier zorgcentrum

Nadere informatie

Gezondheid, onze zorg!

Gezondheid, onze zorg! Gezondheid, onze zorg! Pleisters op de wonde volgens de Limburgse armoedeverenigingen Voorwoord Beste lezer Gezondheidszorg... Het lijkt vanzelfsprekend, maar is dat wel zo voor iedereen? Als we ermee

Nadere informatie

EEN ZAMBIAANSE SPIEGEL

EEN ZAMBIAANSE SPIEGEL 26 EEN ZAMBIAANSE SPIEGEL Marike Spruyt - de Kloe / Willemieke Reijnoudt De grootste kracht van christelijk onderwijs is dat het bijdraagt aan karakterverandering. Op onze school komen kinderen uit arme

Nadere informatie

Voorbeelden compententieprofiel mentor

Voorbeelden compententieprofiel mentor BIJLAGE 1 Voorbeelden compententieprofiel mentor Voorbeeld 1 Meetindicator voor competenties en gedragingen van een mentor, opgesteld door Ryhove, beschutte werkplaats in Gent (PH= persoon met een handicap)

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Bijlage 2: Interview cliënten

Bijlage 2: Interview cliënten Bijlage 2: Interview cliënten Cliënt 1 vrijdag 28/03/2014 Persoonsgegevens Leeftijd: 39 jaar Geslacht: Man Periode van artikel 60: 2009-2010 (1 jaar) OCMW: Heers Werkplaats: TEAM Land van herkomst: Tsjetsjenië

Nadere informatie

WEGWIJS IN. medische hulp. Versie januari 2017 Medische hulp

WEGWIJS IN. medische hulp. Versie januari 2017 Medische hulp WEGWIJS IN medische hulp Versie januari 2017 Medische hulp WEGWIJS IN DE (DRINGENDE) MEDISCHE HULP in zes stappen... Wat is medische hulp? Is de medische hulp afhankelijk van mijn verblijfsituatie? Hoe

Nadere informatie

Met de zesde staatshervorming is de bevoegdheid voor de moeder-kindeenheden naar Vlaanderen overgeheveld.

Met de zesde staatshervorming is de bevoegdheid voor de moeder-kindeenheden naar Vlaanderen overgeheveld. SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 502 van KATRIEN SCHRYVERS datum: 23 maart 2015 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Moeder-kindeenheden - Stand van zaken Voor de meeste vrouwen

Nadere informatie

. "I am not what happened to me. I am what I choose to become."

. I am not what happened to me. I am what I choose to become. VERGEVING EN ZELFBEELD. "I am not what happened to me. I am what I choose to become." IS DEZE WORKSHOP IETS VOOR MIJ? Vaak denkt men bij vergeving aan mensen, die iets vreselijks is aangedaan of zelf een

Nadere informatie

GAMS België. GAMS België

GAMS België. GAMS België 14 15 Emoties zijn reacties op allerlei zaken die zich afspe- VGV is een uiterst pijnlijke ingreep die vaak onder len rondom ons: angst, vreugde, woede, verbazing, dwang en zonder waarschuwing wordt uitgevoerd.

Nadere informatie

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure. Chronische revalidatie dienst Sp

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure. Chronische revalidatie dienst Sp I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Chronische revalidatie dienst Sp IIInhoudsopgave Inleiding 4 Wat is chronische revalidatie 5 De opname 6 Multidisiplinair team 7 Dagindeling 9 Ontslag

Nadere informatie

Maison BILOBA Huis. Basisideeën

Maison BILOBA Huis. Basisideeën Maison BILOBA Huis Basisideeën Goed wonen E.MM.A biedt woongelegenheid aan senioren uit de buurt rond de Brabantstraat, om hen in staat te stellen een beter leven te leiden in hun buurt. Het BILOBA Huis

Nadere informatie

Opdat we aan onze patiënten kunnen zeggen: U bent in goede handen

Opdat we aan onze patiënten kunnen zeggen: U bent in goede handen Opdat we aan onze patiënten kunnen zeggen: U bent in goede handen Preventie van zorginfecties en bestrijding van microbiële resistentie via promotie van de handhygiëne Nationale campagne 2010-2011 Conform

Nadere informatie

Barones Monique van Oldeneel tot Oldenzeel - Venture Philantropy FAQ. Selectiecriteria

Barones Monique van Oldeneel tot Oldenzeel - Venture Philantropy FAQ. Selectiecriteria Barones Monique van Oldeneel tot Oldenzeel - Venture Philantropy FAQ 1. Kandidaten Kan een feitelijke vereniging zich kandidaat stellen? Kan een coöperatieve die werkt met de waarden van de sociale economie

Nadere informatie

Omdat het langere tijd zo goed ging heeft de arts in 2008 de medicatie verminderd.

Omdat het langere tijd zo goed ging heeft de arts in 2008 de medicatie verminderd. Congres GGZ 2014 Geacht publiek, Waarschijnlijk hebben jullie de aankondiging van mijn mededeling gelezen: mijn neef heeft in een toestand van zware psychose zijn beide ouders om het leven gebracht. Dit

Nadere informatie

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS 2011 Klanttevredenheid Vereenzaming Ouderen Soest VOS Stichting Welzijn Ouderen Soest Molenstraat 8c 3764 TG Soest 035 60 23 681 info@swos.nl www.swos.nl KvK 41189365 Klanttevredenheidsonderzoek Vereenzaming

Nadere informatie

Opdrachtsverklaring Missie - Visie

Opdrachtsverklaring Missie - Visie Opdrachtsverklaring Missie - Visie 1. Missie Sint-Lodewijk biedt aangepast onderwijs en/of begeleiding op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een motorische beperking. Ook het gezin en breder

Nadere informatie

LESSONS LEARNED THEMA S

LESSONS LEARNED THEMA S LESSONS LEARNED Ramp in de Rue Léopold Bijdrage van de gemeentediensten Présentatie: Marc MINET, kabinetschef van de burgemeester 1 THEMA S Plan van de uiteenzetting I. Algemeen organogram van het beheer

Nadere informatie

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten

nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten De nalatenschap Een manier om het leven verder te zetten Aan uw testament werken is niet altijd gemakkelijk. Het is echter voor ieder van u de enige manier om te garanderen dat uw wensen perfect gerespecteerd

Nadere informatie

Cijfers. Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 2009 30.754 2007 21.486 2002 11.873 2011 36.949 2003 13.309 2004 14.030 2008 24.407 2005 15.

Cijfers. Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 2009 30.754 2007 21.486 2002 11.873 2011 36.949 2003 13.309 2004 14.030 2008 24.407 2005 15. Cijfers Evolutie leden-verzekerden (sociëtarissen) 4 35 3 25 2 15 1 5 22 11.873 23 13.39 24 14.3 25 15.712 19.727 27 21.486 28 24.47 29 3.754 21 34.726 211 36.949 38.763 Evolutie verzekeringscontracten

Nadere informatie

op vrijwillige voeten over vrijwilligersbeleid en hoe dit opzetten

op vrijwillige voeten over vrijwilligersbeleid en hoe dit opzetten op vrijwillige voeten over vrijwilligersbeleid en hoe dit opzetten 1 OP VRIJWILLIGE VOETEN In het huidige vrijwilligerslandschap is het niet altijd gemakkelijk om vrijwilligers bij te houden als organisatie

Nadere informatie

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfdoding. en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfdoding en depressie Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfdoding De Zelfmoordlijn tel. 02 649 95 55 www.zelfmoordlijn.be Werkgroep Verder Voor wie achterblijft na

Nadere informatie