P R O J E C T R A P P O R T

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "P R O J E C T R A P P O R T"

Transcriptie

1 AAN : J. Blok Paraaf OG DATUM : 6/6/2006 VAN : J. Felder Paraaf PL AFDELING : RDQA Implementatie Energiezorg CC : TREFWOORDEN : Titel: Projectevaluatie Milieuzorg binnen Vredestein Banden BV. Aan dit project is in het kader van het Besluit milieusubsidies, regeling milieugerichte technologie een subsidie verleend uit het programma Stimulering Productgerichte Milieuzorg 2002 dat gesubsidieerd wordt door het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Novem beheert dit programma. Novem bestelnummer: PAGE: 1/13

2 Samenvatting: Middels het uitvoeren van technische, juridische en organisatorische analyses is een bedrijfsintern Milieuzorgsysteem ontwikkeld waarmee productgerichte milieuzorg voor Vredestein Banden BV geborgd is. Summary: By performing technical, juridical and organisational analysis an internal Environmentalcaresystem is developed, to assure the application of product focused environmental care within the Vredestein organisation. Trefwoorden: Milieuzorgsysteem; Milieuaspecten. Keywords: Environmentalcaresystem: Environmental aspects. PAGE: 2/13

3 Inleiding: Deze rapportage bevat een evaluatie van het Milieu project binnen Vredestein Banden BV dat gesubsidieerd is middels het project: De Cirkel Rond: Productgerichte milieuzorg bij Vredestein Banden. Beschreven wordt hoe vanuit analyse, systeemdefinitie, systeeminrichting en implementatie Vredestein zich voorbereid heeft op een ISO14001 certificering. De wens tot uitvoering van dit project komt uit de interne organisatie. In de loop der jaren waren er al diverse milieugerichte verbeteracties uitgevoerd, verspreid door de organisatie en zowel productgericht als locatiegebonden. Middels dit project word gestreefd naar een meer integrale aanpak van Milieuzorg. Gekozen middel is het ontwikkelen en inrichten van een Milieuzorgsysteem. Doelstelling project: Het opzetten en implementeren van een bedrijfsintern milieuzorgsysteem dat certificeerbaar is op basis van NEN-EN-ISO Plan van aanpak: 1. Technische analyse 2. Bestuurlijk juridische analyse 3. Organisatorische analyse 4. Milieuzorgsysteem definitie 5. Systeeminrichting, uitvoeren actieplannen 6. Implementatie, TVB s toewijzen Een projectgroep met medewerkers van het merendeel van de directe en indirecte afdelingen zijn hierin vertegenwoordigd. Uitvoering en Resultaat: Gestart is met het bepalen van de elementen van het in te richten zorgsysteem en de onderlinge samenhang van deze elementen 1. De verschillende analyses hebben geresulteerd in het inrichten van een Juridisch Register 2 en een Milieuaspectenregister 3. Middels het milieuzorghandboek en procedures wordt geborgd dat deze registers ondersteunen bij het voldoen aan het gedefinieerde milieubeleid. Een uitgebreid plan voor het wegzetten van de milieutaak in de organisatie gekoppeld aan een opleidingsplan is de aanjager voor de uitvoering van de integrale milieutaakstelling 4. Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn vastgelegd in een matrix 5. Opleidingsplan is gestart en wordt verder uitgerold. Gestart is met lijnmanagement en het opleiden van de milieuauditors voor een juiste terugkoppeling en controle van het systeem. Voortgang en verbetering op milieuaspecten wordt gestuurd middels het monitoringplan en het Milieujaarplan. Met de invulling en toepassing van de systeemelementen is voldaan aan de doelstelling om ingericht te zijn middels een Milieuzorgsysteem in lijn met ISO Conclusies: Van een organisatie met een zeer beperkt milieubewustzijn (d.i. dat kennis zeer geconcentreerd was bij milieucoördinator en facilitair manager) is dit geëvolueerd naar een organisatie met een groeiend milieubewustzijn. Waarbij kennis zowel via de lijnorganisatie als wel via kennisspecialisten beschikbaar is. 1 Schematische weergave van het milieuzorgsysteem, zie Bijlage 1. 2 Voorbeeldblad uit juridisch register, zie Bijlage 2. 3 Geanonimiseerd voorbeeldblad van het Milieuaspectenregister, zie Bijlage 3. 4 Visie met betrekking tot invulling van Integrale Milieutaakstelling, zie Bijlage 4. 5 Beperkte TVB, zie Bijlage 5. PAGE: 3/13

4 De beschikbaarheid van een helder ingericht milieuzorgsysteem heeft een efficiënte sturing op milieuaspecten mogelijk gemaakt. Aanbevelingen: Verder invulling geven in de organisatie aan de integrale milieutaakstelling zal de komende jaren voor een groei in milieubewustzijn bedrijfsbreed opleveren. Het opzetten en voorbereiden van een samenhangend systeem en dit begeleid implementeren leidt tot een snelle adaptatie van het onderwerp milieu. PAGE: 4/13

5 Bijlage 1: Schematische weergave van het Milieuzorgsysteem. BEDRIJFSVOERING Marketing & Verkoop PRIMAIRE PROCES Ontwikkeling Productie Opslag & Transport MILIEU- EFFECTEN LCA (productgebonden) MILIEU RISICO INVENTARISATIE (locatiegebonden) ALGEMENE WET- EN REGELGEVING VEREISTEN Bedrijfsspecifieke vertaling VERGUNNINGEN Gebruiksvergunning Lozingsvergunning oppervlakte water (WVO) Milieuvergunning (Wm) CONVENANTEN JURIDISCH REGISTER REGISTER WET- EN REGELGEVING VERGUNNINGEN BESTAND CONVENANTEN BEHEER & ANALYSE ASPECTEN REGISTER (locatiegebonden) VERGUNNINGEN REGISTER Actiepunten om te voldoen aan wet & regelgeving (juridische verbeteringen) Verbeter / besparingspotentieel (technische verbeteringen) Actiepunten om te voldoen aan wet & regelgeving (anders dan t.a.v. milieuaspecten) ACTIEPLANNEN (borging milieutaak) TIJD MIDDELEN MENSEN MilieuJaarPlan (jaarlijks) Kernenergievergunning Verbeteractiviteiten Routinematige activiteiten (=monitoringsplan) Activiteiten n.a.v. wijzigingen EVALUATIE van effectiviteit INTERNE RAPPORTAGE MANAGEMENT REVIEW (halfjaarlijks) MJV (jaarlijks) EXTERNE RAPPORTAGE verplicht (jaarlijks voor 1 april) milieuvergunning LEGENDA: NMP Nationaal MilieubeleidsPlan MJA2 MeerJarenAfspraak 2 IMT Integrale Milieu Taakstelling EPS Energie Potentieel Scan ECA Energie Consumptie Analyse EBP Energie BesparingsPlan BMP BedrijfsMilieuPlan MZP MilieuZorgProgramma MJV MilieuJaarVerslag LCA Life Cycle Assesment Activiteit niet geïmplementeerd BEVOEGD GEZAG (coördinerend) VERANTWOORDELIJKE voor rapportage Branche samenwerking MJA2 convenant IMT convenant ECA => EPS Bedrijfsnoodplan EBP (herziening 4 jaarlijks) Periodieke acties Contracten met klanten KLANTEN CONTRACTEN ISO [milieubeleid] MILIEUZORGSYSTEEM Milieuhandboek MILIEU AUDITS Organisatorische verbeteringen BMP 2010 (herziening 4 jaarlijks) MZP (herziening jaarlijks) MJA2 convenant IMT convenant ALGEMENE BELEIDSRICHTLIJNEN NMP (lange termijn plan) THEMA'S WVO vergunning (kwartaalrapportage) KADER FINANCIËLE HAALBAARHEID - TECHNISCHE MOGELIJKHEDEN - OPERATIONELE BEHOEFTEN - MAATSCHAPPELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID jfelder december2005 PAGE: 5/13

6 Bijlage 2: Milieu aspect Juridisch Register Categorie Identificatie Compartimenten Inhoud Datum vaststelling Laatste wijziging Algemeen Wet Algemene wet Bestuursrecht Alle Procedure van de Algemene Wet bestuursrecht (artikelen 3.5, en 3.19lid 2) is van belang bij de aanvraag van de Wet milieubeheer (Wm) vergunning en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren (Wvo) vergunning. Algemeen Wet Milieubeheer Alle De Wet milieubeheer is op 1 januari 1993 ontstaan uit de Wet algemene bepalingen milieuhygiëne (Wabm). De Wm is een raamwet; hierin staan algemene regels. In de Wm zijn de gemeenschappelijke elementen van een aantal milieuwetten samengevoegd. De Hinderwet is bij het van kracht worden van de Wm vervallen. Belangrijke hoofdstukken uit de Wm zijn de milieuplannen en -programma's, milieukwaliteitseisen, inrichtingen, afvalstoffen en procedures. Een belangrijke basis voor de Wet milieubeheer is dat iedereen die weet of kan vermoeden dat zijn of haar gedrag nadelige gevolgen kan hebben voor het milieu, verplicht is dergelijk handelen achterwege te laten of maatregelen te nemen die de gevolgen zoveel mogelijk beperken of ongedaan maken. Algemeen Besluit Milieuvergunning Alle Een milieuvergunning stelt regels aan de milieuoverlast, zoals geur-, stank- en stofhinder, maar ook aan water-, lucht- en bodemverontreiniging, die wordt veroorzaakt door een bedrijf (inrichting). Een milieuvergunning is in veel gevallen noodzakelijk voor het oprichten en in werking hebben van een inrichting. Ingevolge artikel 8.1 Wet milieubeheer is het verboden om zonder daartoe verleende vergunning een inrichting op te richten, in werking te hebben, te veranderen of de werking van de inrichting te veranderen. Water Wet Verontreining Oppervlakte Water Water Voorwaarden aan lozingen van afvalwater, koelwater en hemelwater volgens het ALARA principe welke zijn verwoord in een vergunning die specifiek voor Vredestein geldt. Water Wet Grondwaterwet De kernregel is dat het in Nederland verboden is om grondwater te onttrekken of te infiltreren, tenzij daartoe door de provincie een vergunning is verleend. Door het onttrekken daalt de grondwaterstand in de omgeving en dat kan leiden tot verdroging van de natuur en droogteschade voor de landbouw. Bij een beslissing over zo'n vergunning houdt de provincie dan ook rekening met de betrokken belangen, andere grondwateronttrekkingen, bodemverontreinigingen, grondwaterverontreinigingen, onroerende zaken zoals maaivelddaling en zettingschade aan gebouwen en archeologische objecten. In iedere vergunning worden daarom voorwaarden opgenomen die eventuele negatieve gevolgen zoveel mogelijk beperken, of compenseren. Bij kleine hoeveelheden , stb , Stb (Stb. 239) , Stb. 477 Sb.536, , Stb , Stb. 282 PAGE: 6/13

7 Bijlage 3: MilieuAspectenRegister Milieuaspecten 2005 Verbruik grondstoffen - grondstoffen - energie - water Afval - bedrijfsafval - gevaarlijk afval (vast) - gevaarlijk afval (vloeibaar) Emissies - water - bodem (bodembedreigend) - lucht Hinder - geluid - licht - geur - verkeer - zwerfvuil Externe veiligheid - brandveiligheid - inrichting - gasflessen (opslag en handeling) - opslag en verlading gevaarlijke stoffen - accu's (opladen) - gassen (in stationaire tanks) - Mogelijke milieuincidenten - overslag bij brand naar derden - schadelijke stoffen bij brand - verontreinigd bluswater - vrijkomen gevaarlijke stoffen - lekkages naar bodem - explosiegevaar P Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 9 Afdeling 10 Totaal score Te nemen actie Voorschrift / Regelgeving Aspect speelt niet Aspect speelt, maar is niet significant Aspect is significant en er wordt voldaan aan de eisen en het is geborgd Aspect is significant, er moet onderzocht worden of er aan de gestelde eisen word voldaan en of het is geborgd. Aspect is significant, maar er wordt niet voldaan aan de eisen Er is een preventieoptie mogelijk Wie Bij mogelijke milieuincidenten Geen sprake van mogelijk milieuincident Mogelijk milieuincident is geborgd Er moet onderzocht worden of het incident is geborgd. Calamiteiten voorzieningen in strijd met formele eisen PAGE: 7/13

8 Bijlage 4: INTEGRALE MILIEUTAAKSTELLING BINNEN VREDESTEIN BANDEN BV. Strategie voor implementatie en borging milieutaak. Samenvatting. Hier wordt voorgesteld om het implementeren en borgen van de milieutaak als integraal onderdeel van de bedrijfsvoering, vorm te geven middels taakverantwoordelijken in alle verantwoordelijkheidsgebieden. Waarbij de taak aansluit bij het taakniveau van de diverse medewerkers. Hierbij zal m.n de invulling van de operationele taken het meeste vergen aan kennisoverdracht maar ook de grootste kans geven op vergroting van de milieubewustzijnontwikkeling. Middels de taakverantwoordelijken worden verantwoordelijkheden ingebed in de dagelijkse operatie en wordt kennis binnen teams op een efficiënte wijze verspreid middels de bestaande (informele) overlegstructuren. Inleiding. Onderdeel van het ISO14001 project, is de organisatorische inrichting rondom het thema milieu. Aangezien de eerste twee fasen van het project, de juridische en technische analyse en inrichting grotendeels gerealiseerd zijn, richt de aandacht zich nu op de organisatorische inrichting. Als projectgroep nemen we hierbij het geformuleerde milieubeleid als uitgangspunt, te weten: Naleven wet- en regelgeving en andere onderschreven eisen. Verbeteren milieuprestaties. Milieu als integraal onderdeel van de bedrijfsvoering. In dit voorstel vormt het derde beleidspunt de basis voor de voorgestelde strategie voor implementatie en borging van de milieutaak, als integraal onderdeel van de bedrijfsvoering. Dit voorstel bevat een eerste voorstel dat verder in detail uitgewerkt moet worden nadat overeenstemming bestaat over de te volgen strategie. Visie en resultaat. De noodzaak van het integreren van de milieutaak in de dagelijkse operatie is evident en staat niet ter discussie. Desondanks kan reeds ingeschat worden dat een goede implementatie en juiste organisatorische structuur essentieel is om dit ook werkelijk te realiseren. Dit is mede ingegeven door de huidige kennis en mindset ten aanzien van milieu, de bestaande werkdruk maar ook de ervaringen met betrekking tot de invoering van het kwaliteitszorgsysteem. Met dit strategisch voorstel voor de organisatorische inrichting rondom de milieutaakstelling wordt als resultaat nagestreefd: Een excellente en vanzelfsprekende uitvoering van de milieutaakstelling zoals geformuleerd in het milieubeleid. Middels een transparante inrichting van de systeempijlers (eisen operatie & output - organisatie (zie figuur 1.), het toepasbaar overdragen van kennis en informatie, een juiste toewijzing van taken, verantwoordelijkheden en bijbehorende bevoegdheden en een vastgestelde structuur voor controle en evaluatie van de performance. PAGE: 8/13

9 PIJLERS MILIEU EISEN (juridische inrichting) OPERATIE & OUTPUT (technische inrichting) ORGANISATIE (organisatorische inrichting) KENNIS KENNIS KENNIS KENNIS KENNIS KENNIS KENNIS TAKEN VERANTWOORDELIJKHEDEN BEVOEGDHEDEN CONTROLE & EVALUATIE VAN PERFORMANCE CONTINU VERBETEREN Figuur 1. Milieu pijlers en inrichtingsgebieden. De achterliggende visie hierbij is, dat kennis ten aanzien van milieuvereisten leidt tot bewustzijn ten aanzien van milieuaspecten. Zodat het handelen in lijn met het milieubeleid vanzelfsprekend gerealiseerd wordt (zie figuur 2.): INVESTEREN ONTWIKKELEN RESULTATEN KENNIS BEWUSTZIJN HANDELEN Figuur 2. Schematische weergave van de visie. Aandachtsgebieden ter voorbereiding van de implementatie: Noodzakelijke milieukennis en kennis/betekenis van eigen taak (kwaliteit). Continuïteit in eigenaarschap ten aanzien van milieu door verantwoordelijkheidstoewijzing en bijpassende bevoegdheden en communicatiestructuur (borging). Verklaarbare en daarmee acceptabele werkbelasting (reële taakstelling leidt tot acceptatie en uitvoering). Uitgangspunten bij het bepalen van de strategie: Aansluiten bij de huidige totale organisatorische inrichting. Het kader voor de inrichting is de huidige hiërarchische inrichting en beoordelingssystematiek 6. Efficiënte en logische taaktoewijzing zodat de werklast bedrijfsbreed gelijk blijft of afneemt. Streven naar een excellente uitvoering van de milieutaak als onderdeel van de totale organisatie. 6 Raakvlakken met veiligheid en ARBO worden hier buiten beschouwing gelaten, gezien de huidige organisatiestructuur. PAGE: 9/13

10 Strategie en beschrijving opties. Voor de realisatie van de milieutaakstelling kunnen we taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden op drie niveaus onderscheiden. De navolgende beschrijving van de opties richt zich dan ook op het strategisch, tactisch en operationeel niveau. Deze indeling biedt in een later stadium van dit voorstel de mogelijkheid voor een toelichting met betrekking tot STRATEGISCH TACTISCH OPERATIONEEL Figuur 3. Te onderscheiden taakniveaus in de organisatie 7. taakstelling en eigenaarschap, door een koppeling te leggen tussen specifieke verantwoordelijkheden en het niveau van opereren in de organisatie. Optie 1: Milieutaak, centrale verantwoordelijkheid. De huidige organisatorische inrichting ten aanzien van de milieutaakstelling is, globaal gezien, te beschouwen als een inrichting waarbij de milieutaak is gecentraliseerd. Dit komt logischerwijs tot uiting in de inrichting op operationeel niveau en de interactie met het tactische niveau. Op strategisch niveau is de Algemeen Directeur verantwoordelijk voor een correcte bedrijfsvoering conform de geldende milieu wet- en regelgeving. Dit wordt gerealiseerd middels de jaarlijkse formulering van het milieubeleid voor Vredestein Banden BV en het beschikbaar stellen van mensen en middelen voor het voorkomen en verminderen van de milieubelasting en de daarbij optredende milieueffecten ten gevolge van de bedrijfsvoering. Naleving en controle vindt structureel plaats middels het halfjaarlijkse management review en het Milieujaarverslag. Waar zinvol wordt dit uitgebreid met aanvullende (project)monitoring in het kader van belangwekkende wijzigingen in wet- en regelgeving, de omgeving, het product en/of het proces van Vredestein Banden BV en naar aanleiding van eventueel optredende calamiteiten. Voor de informatievoorziening en implementatie van milieutaken is een milieucoördinator aangesteld. Sinds kort aangevuld met de manager QEA die benoemd is als directievertegenwoordiger milieu. De taken op tactisch niveau, zoals inventariseren, coördineren en organiseren van de milieuwerkzaamheden en op basis van analyses verbeteringen doorvoeren vallen van oudsher onder de afdeling P&O. De verantwoordelijkheid voor uitvoering van deze taken op tactisch niveau is neergelegd bij de milieu- en veiligheidscoördinator, evenals het verkrijgen, onderhouden en overdragen van kennis. In de huidige praktijk wordt de operationele uitvoering ook regelmatig beschouwd als een verantwoordelijkheid van de milieucoördinator 8. Sinds enige tijd (start project ISO 14001) wordt een deel van de tactische taken, zoals het inrichten van een milieuzorgsysteem, ingevuld door de afdeling QEA. Uit het voorgaande blijkt reeds dat de taken op operationeel niveau, uitzonderingen daargelaten, redelijk ad hoc en/of op basis van eigen inzicht, werkdruk en goodwill uitgevoerd worden. Dit heeft geresulteerd in een 7 Taakniveaus zijn niet persé conform hiërarchische niveaus. 8 Hier wordt niet verder ingegaan op de diversiteit aan oorzaken die hieraan ten grondslag liggen. PAGE: 10/13

11 bedrijfsvoering waar de minimale eisen ten aanzien van de verplichtingen worden ingevuld en gaat de eerste aandacht uit naar het instandhouden c.q. periodiek orde op zaken stellen. Knelpunten en/of geconstateerde nadelen van de gecentraliseerde inrichting: - Structureel capaciteit tekort op tactisch niveau. - Kennis ten aanzien van milieu op operationeel niveau duidelijk voor verbetering vatbaar (directe relatie met de mate van milieubewustzijn). - Informatievoorziening van tactisch naar strategisch niveau kan gerichter, waardoor strategische besluiten op basis van belang, risico s en financiële afwegingen efficiënt genomen kunnen worden. - Door het missen van inzicht en overzicht over de milieutaakstelling is de mindset ten aanzien van milieu weinig positief en valt in algemene zin te karakteriseren met milieutaken zijn extra ballast en geen core-business. Pré s van gecentraliseerde inrichting: - Eén aanspreekpersoon voor milieu: milieucoördinator. - Kennis geconcentreerd bij één persoon. De milieucoördinator is milieuspecialist. Optie 2: Milieutaak, decentrale verantwoordelijkheid. In deze paragraaf wordt als alternatief voor een inrichting waarin de milieutaakstelling een centrale verantwoordelijkheid is, de inrichting beschreven waarbij de milieutaakstelling een decentrale verantwoordelijkheid is. Dit betreft puur de beschrijving van de inrichting zonder op dit moment een vergelijk te maken tussen de beide inrichtingsvormen, zie hiervoor hoofdstuk 4. De inrichting op strategisch niveau is logischerwijs conform de inrichting op strategisch niveau bij een centrale inrichting. Waarbij de algemeen directeur verantwoordelijk is voor het bepalen van het beleid en de beslissingen ten aanzien van de inzet van mensen en middelen voor de uitvoering van dit beleid. De milieucoördinator en directievertegenwoordiger milieu zijn verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan de directie en verantwoordelijk voor de vertaling en implementatie van het beleid in de organisatie. Op tactisch niveau worden als verantwoordelijkheidsgebieden onderscheiden: - Het verkrijgen en onderhouden van inhoudelijke kennis op de deelgebieden, wet- en regelgeving, de technische inrichting en de organisatorische inrichting. - Het implementeerbaar aanbieden van informatie (operationeel / strategisch niveau) naar aanleiding van wijzigingen in wet- en regelgeving, de omgeving en/of het product of proces van Vredestein Banden BV. - Op basis van analyses van de performance en informatie uit de interne organisatie, het voorstellen en coördineren van verbeteringen zowel op organisatorisch/systeemgebied als in de technische inrichting. - Coördineren en voorschrijven van milieugerelateerde activiteiten. - Adviseren ten aanzien van, en het coachen van de bedrijfsbrede ontwikkeling met betrekking tot milieu. De verantwoordelijkheid voor de taken op tactisch niveau is onder te brengen op ondersteunende afdeling(en) vanwege de bedrijfsbrede insteek. Zowel de milieucoördinator als de milieusysteemcoördinator zijn kennisspecialisten op specifieke deelgebieden, waarbij de samenwerking tussen beide disciplines essentieel en door een goede taakverdeling vanzelfsprekend is. Afdelingen als Procestechnologie, TCE, Engineering, M&V en Inkoop hebben op tactisch niveau een taak voor implementatie van de milieutaak binnen het eigen proces en/of als mentor voor de ontwikkeling van afdelingen waaraan ondersteuning/dienst geleverd wordt. Op operationeel niveau worden milieugerelateerde activiteiten breed ingebed in de organisatie doordat uitvoering deel uitmaakt van de dagelijkse operationele werkzaamheden. Om deze situatie te beheren en te borgen wordt een specifieke taakverantwoordelijke benoemt die beschikt over competenties om het proces van kennis opbouw, groei in milieubewustzijn en ook de bijbehorende beslisbevoegdheden in te vullen. Het benoemen van regeltaakhouders PAGE: 11/13

12 milieu binnen de huidige organisatiestructuur van productieteams en ondersteunende afdelingen sluit de taak aan bij een realiseerbare span of control. Verder kan de communicatie ingebed worden in de bestaande team- en afdelingsoverleggen. Aangevuld met een team en afdeling overschrijdend milieu overleg. Op deze wijze is de milieutaakstelling integraal geborgd en ontstaat een juiste invulling van taken en een helder escalatiestructuur bij verbetertrajecten en/of eventueel voorkomende problemen (zie figuur 4.). Voorstel ISO14001 inrichting. COACH MILIEU Strategisch niveau MENTOREN MILIEU Tactisch niveau REGELTAAKHOUDERS MILIEU Operationeel niveau Figuur 4. Voorstel structuur organisatorische inrichting. In dit hoofdstuk worden de voor- en nadelen van beide opties aangegeven. ONDERWERPEN: CENTRALE VERANTWOORDELIJKHEID T.A.V. MILIEU DECENTRALE VERANTWOORDELIJKHEID T.A.V. MILIEU kennis specialisten + + kennis in organisatie - + uitvoeringsverantwoordelijken - + span of control - + indirecte uren + (korte termijn); +/- (langere termijn) - (korte termijn); 0 (lange termijn) bewustzijn & eigenaarschap - + bijkomend: cultuur verandering - ++ (lange termijn) Figuur 5. Voor- en nadelen van organisatorische inrichtingsopties. De voor- en nadelen van beide opties bevestigen dat de aanleiding voor de opstart van het ISO project juist is geweest. Dit betrof de wens om middels de implementatie van een milieuzorgsysteem conform ISO14001 te streven naar een betere beheersbaarheid en borging van de milieutaak in de organisatie. Vandaar dat het niet verwonderlijk is dat de voorkeur uitgaat naar optie 2, een decentrale verantwoordelijkheid. Dit wordt beschouwd als een beheersbare aanpassing in de huidige organisatorische inrichting. PAGE: 12/13

13 Bijlage 5: Taken Verantwoordelijkheden en Bevoegdheden Matrix. Afdeling Grondstoffenmagazijn Mengerij directoraat Directeur Productie & Techniek Directeur Productie & Techniek Wie Afdelingsmanager Coördinator Uitvoerende Afdelingsmanager Productiemanager Coördinator verantwoordelijk & wie bevoegd Voorfabriek werknemer Voorfabriek Plan Do Check Act Opstellen milieubeleid B B Opstellen doelstellingen B B Opstellen milieuprogramma B B Opstellen actieplannen n.a.v milieuprogramma B B Monitoring milieugegevens T T Interne audits B B Procedures (opvolgen en opstellen) T T Wet- en regelgeving B B Opleiding B B Milieuregistraties T T Communicatie/overleg T T Management Review T T Preventieve & Correctieve acties T T Preventieve acties V= Verantwoordelijk T= Taak B= Betrokken/Bevoegd PAGE: 13/13

Organisatie Arbo en Milieu bij de Universiteit Leiden

Organisatie Arbo en Milieu bij de Universiteit Leiden De Demingcyclus als hulpmiddel bij risicobeheersing A. Noort, J.H.W. Maasen Adres : Interne Arbodienst Universiteit Leiden, Postbus 9500, 2300 RA Leiden e-mail : a.noort@arbodienst.leidenuniv.nl Organisatie

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

Productgerichte MilieuZorg bij Duinrell: "bouwen aan de keten"

Productgerichte MilieuZorg bij Duinrell: bouwen aan de keten Productgerichte MilieuZorg bij Duinrell: "bouwen aan de keten" Eindrapport Novem projectnummer: 366100/ 2039 " Aan dit project is in het kader van het besluit milieusubsidies, regeling milieugerichte technologie

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens Maarssen, 16 februari 2015 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling C O L O F O N Het format voor dit document is opgesteld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 20 633 Milieuzorg Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTE- LIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Beleid en doelstellingen / directieverantwoordelijkheid

Hoofdstuk 2 Beleid en doelstellingen / directieverantwoordelijkheid Hoofdstuk 2 Beleid en doelstellingen / directieverantwoordelijkheid 2.1 KAM beleidsverklaring De directie van Axent Groen BV onderschrijft het volgende KAM-beleid: Het beleid is er op gericht te willen

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

Energiezorg in relatie tot uw zorgsysteem

Energiezorg in relatie tot uw zorgsysteem Energiezorg in relatie tot uw zorgsysteem Linkinglists tussen de Referentie Energiezorg en ISO 14001 Versie december 2002 Zowel voor de industrie als voor profit- en non-profitorganisaties Inhoudsopgave

Nadere informatie

C.V.I. 1.4 Milieuzorgsysteem

C.V.I. 1.4 Milieuzorgsysteem 1 MILIEUZORG 1.4 MILIEUZORGSYSTEEM Auteur : Ing. T.J. Verkleij TNO Voeding Zeist november 2000 blad 1 van 7 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING.......................................................... 3 2 INTENTIEVERKLARING

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan

Energiemanagement actieplan Energiemanagement actieplan Vandervalk+degroot-groep Waalwijk, 15 oktober 2013 Auteur(s): Arend-Jan Costermans Ed den Breejen Antoine Steentjes Joni Ann Hardenberg Geaccordeerd door: Leo van der Valk Algemeen

Nadere informatie

1. Waar staan we nu? (de nulmeting)

1. Waar staan we nu? (de nulmeting) Amsterdam, 19 september 2015 Hoe zet u een praktisch milieumanagementsysteem voor uw organisatie op? Het stappenplan "ISO 14001 in 7 stappen" helpt u op weg! Onderstaand stappenplan is opgebouwd aan de

Nadere informatie

Een arbo en milieuzorgsysteem volgens ISO14001 en veilig werken op een ziekenhuislaboratorium

Een arbo en milieuzorgsysteem volgens ISO14001 en veilig werken op een ziekenhuislaboratorium Een arbo en milieuzorgsysteem volgens ISO14001 en veilig werken op een ziekenhuislaboratorium Het arbo en milieuzorgsysteem Het UMC Utrecht beschikt over een arbo-en milieuzorgsysteem. Het milieudeel is

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens: Naam ALFEN bv Adres Hefbrugweg 28 Plaats 1332AP Almere Tel 036 549 3400 website www.alfen.com KvK nr. 3903 7364 Pagina 1 van 6 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

MILIEUJAARVERSLAG 2014-2015

MILIEUJAARVERSLAG 2014-2015 MILIEUJAARVERSLAG 2014-2015 GEMEENTE HAARLEMMERLIEDE & SPAARNWOUDE Vastgesteld: april 2016 Inhoudsopgave Inleiding... - 3 - Procedure vaststelling Milieuverslag en programma... - 3 - Uitbesteding aan ODIJmond

Nadere informatie

Handboek Energiemanagementsysteem

Handboek Energiemanagementsysteem Croon Elektrotechniek B.V. Facilitaire Diensten Hoofdkantoor Rotterdam Schiemond 20-22 3024 EE Rotterdam Postbus 6073 3002 AB Rotterdam Telefoon +31 10-448 33 44 www.croon.nl Handboek Energiemanagementsysteem

Nadere informatie

Energie Management Actieplan Mei 2015 Versie 4

Energie Management Actieplan Mei 2015 Versie 4 Energie Management Actieplan Mei 2015 Versie 4 Colt International Beheer BV Korte Oijen 4 5433 NE KATWIJK Postbus 29 5430 AA CUIJK Tel: 0485-399 999 Website: www.coltinfo.nl E-mail: info@coltinfo.nl Opgesteld

Nadere informatie

Nulmeting regionale brandweer Zuidoost-Brabant taakinhoudelijk deel (taakvervulling volgens PVPP)

Nulmeting regionale brandweer Zuidoost-Brabant taakinhoudelijk deel (taakvervulling volgens PVPP) Nulmeting regionale brandweer Zuidoost-Brabant taakinhoudelijk deel (taakvervulling volgens PVPP) versie november 2002 Gemeente: Ingevuld 1 door + functie: Telefoon: email: Definitie pro-actie: Pro-actie

Nadere informatie

BEDRIJFSOVERDRACHT: EEN STAPJE TERUG OF EEN GROTE STAP VOORUIT?

BEDRIJFSOVERDRACHT: EEN STAPJE TERUG OF EEN GROTE STAP VOORUIT? BDRIJFSOVRDRACHT: STAPJ TRUG OF GROT STAP VOORUIT? Pagina 1 van 6 BDRIJFSOVRDRACHT: STAPJ TRUG OF GROT STAP VOORUIT? Overnames, bedrijfsopvolging en fusies zijn geen zaken waarin een organisatie snel ervaring

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013 ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN code: B1308 3 oktober 2013 datum: 3 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Onderdelen van het energiemanagement actieplan 5 2.1

Nadere informatie

Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder. Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening:

Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder. Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening: Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening: Inhoudsopgave: 1 Introductie... 3 1.1 Doel CO 2 -prestatieladder...

Nadere informatie

ASSET MANAGEMENT KEN DE RISICO S, DAN IS ALLES BEHEERSBAAR

ASSET MANAGEMENT KEN DE RISICO S, DAN IS ALLES BEHEERSBAAR ASSET MANAGEMENT KEN DE RISICO S, DAN IS ALLES BEHEERSBAAR Jan A. Kamphuis Voorzitter NVDO Sectie Food, Beverages & Farma / Partner Traduco B.V. Food Event 2015 De Verkadefabriek, Den Bosch 03 december

Nadere informatie

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 12-03-2010 Autorisatie: M.

Nadere informatie

Energie Management Actieplan Mei 2016 Versie 5

Energie Management Actieplan Mei 2016 Versie 5 Energie Management Actieplan Mei 2016 Versie 5 Colt International Beheer BV Korte Oijen 4 5433 NE KATWIJK Postbus 29 5430 AA CUIJK Tel: 0485-399 999 Website: www.coltinfo.nl E-mail: info@coltinfo.nl Opgesteld

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze Energie Management Actieplan 2015 Status: definitief versie 1.0 Datum: november 2015 Datum gewijzigd: n.v.t. Auteur: U.Dorstijn Pagina 1 Inhoud

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Nuth,20augustus 2015 Auteur(s): Tom Kitzen Theo Beckers Geaccordeerd door: Serge Vreuls Financieel Directeur C O L O F O N Het format voor dit

Nadere informatie

Page 1 of 14. Deel 1: Procedures 1. Algemeen. Milieuhandboek Versie 1.0 1 april 2014. Page 1 of 14. 1.1.1: Inhoud en structuur handboek

Page 1 of 14. Deel 1: Procedures 1. Algemeen. Milieuhandboek Versie 1.0 1 april 2014. Page 1 of 14. 1.1.1: Inhoud en structuur handboek Milieu Page 1 of 14 Versie beheer Versie no. Datum Wijzigingen Auteur(s) 001 13-06-2014 H. Luksen Page 1 of 14 Milieu Page 2 of 14 Inhoud 0. MANAGEMENTVERKLARING 4 1. DOEL, INHOUD, STRUCTUUR MILIEUMANAGEMENTSYSTEEM

Nadere informatie

Energie actie- en meetplan 2015

Energie actie- en meetplan 2015 Energie actie- en meetplan 2015 3.B.2 Opgesteld door: Energie actie- en meetplan 2014-2020 Cheryl de Vette Van Beek Infra Groep B.V. CO2 Prestatieladder, versie 2.2 Geaccordeerd door: Peter van Beek Directeur

Nadere informatie

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Asset Management is duurzaam 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Traduco bedrijfsvestigingen Traduco vestiging noordwest Heerhugowaard Traduco vestiging oost i/o Traduco vestiging

Nadere informatie

Milieuzorgsystemen. Dirk Weydts Centexbel. een gezamenlijk initiatief van:

Milieuzorgsystemen. Dirk Weydts Centexbel. een gezamenlijk initiatief van: Milieuzorgsystemen Dirk Weydts Centexbel een gezamenlijk initiatief van: met steun van: MILIEU Toenemend milieubewustzijn Overheidsbemoeiingen: wetgeving, normen, overheidsaanbestedingen, Normalisatie

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Opzet werksessies Energiebesparing in de Zorg

Opzet werksessies Energiebesparing in de Zorg Opzet werksessies Energiebesparing in de Zorg Uitgangspunten: 6 sessies gedurende een jaar. De werksessies zullen in overleg bij de deelnemende organisaties plaatsvinden. Doel van de werksessies is het

Nadere informatie

Energiezorg in relatie tot uw zorgsysteem. Linking List tussen de Referentie Energiezorg en ISO 14001:2004

Energiezorg in relatie tot uw zorgsysteem. Linking List tussen de Referentie Energiezorg en ISO 14001:2004 Energiezorg in relatie tot uw zorgsysteem Linking List tussen de Referentie Energiezorg en ISO 14001:2004 MJA2 en Energiezorg Energiezorg zorgt voor een blijvende verlaging van het energiegebruik, en daarmee

Nadere informatie

Energiezorg management systeem. Symposium Groene ICT

Energiezorg management systeem. Symposium Groene ICT Energiezorg management systeem Symposium Groene ICT Voorstellen Marco Kappe Directeur Service Delivery Vancis 2 fysieke datacenters Housing van de (nationale supercomputer) Leveren van Co locatie Leveren

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

GEDEPUTEERDE STATEN DER PROVINCIE GRONINGEN

GEDEPUTEERDE STATEN DER PROVINCIE GRONINGEN GEDEPUTEERDE STATEN DER PROVINCIE GRONINGEN Groningen, 2 oktober 2001 Nr. 2001-16006/40, RMM Verzonden: 10 oktober 2001 Beslissen bij dit besluit op de aanvraag tot het veranderen van de vergunning ingevolge

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP F.G. van Dijk (Directie) C.S. Hogenes (Directie & lid MVO groep) Opdrachtgever : Van Dijk Maasland Groep Project : CO 2 Prestatieladder Datum : Maart 2011 Auteur :

Nadere informatie

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Nummer : 2009.09833V Venlo, Bijlage(n) : Het Dagelijks Bestuur heeft op 12 augustus 2009 een aanvraag om vergunning op grond van de Wet verontreiniging

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN code: B1308 1 oktober 2013

COMMUNICATIEPLAN code: B1308 1 oktober 2013 COMMUNICATIEPLAN code: B1308 1 oktober 2013 datum: 1 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/11 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Belanghebbenden 4 2.1. Interne doelgroepen 4 2.2. Externe doelgroepen

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Handboek Milieumanagementsysteem Zernike Institute for Advanced Materials

Handboek Milieumanagementsysteem Zernike Institute for Advanced Materials Datum: 14-07-2010 Page: 1 of 10 Inhoudsopgave 0 INLEIDING... 2 1 MILIEUJAARPLAN EN MILIEUACTIELIJST... 3 1.1 WERKWIJZE OPSTELLEN MILIEUACTIELIJST... 3 1.3 UITVOERING MILIEUACTIELIJST... 3 2 MILIEUASPECTEN...

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Legal Entity Department Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens : Naam International Paint (Nederland) bv Adres Kleidijk 88 Plaats 3160 AB Rhoon Tel 010-5033566 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

OHSAS certificaat voor het waarborgen van veiligheid

OHSAS certificaat voor het waarborgen van veiligheid OHSAS 18001-certificaat voor het waarborgen van veiligheid > continue verbetering > voordelen > internationaal erkende norm > eigen verantwoordelijkheid > compleet arbo- en veiligheidsmanagementsysteem

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Energie Management Actieplan Rijssen, Juli 2013 Auteur: L.J. Hoff Geaccodeerd door: M. Nijkamp Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding Pagina 3 2. Beleid CO₂ reductie Pagina 4 3. Borging CO₂ prestatieladder

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Calamiteitenplan Gorlaeus Laboratoria

Calamiteitenplan Gorlaeus Laboratoria Calamiteitenplan Gorlaeus Laboratoria Versie WEB 5 In het calamiteitenplan zijn de procedures vastgelegd die binnen de Gorlaeus Laboratoria gevolgd worden in geval van een (milieu)calamiteit of brand.

Nadere informatie

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN.

WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. WWW.CAGROUP.NL COMPLIANCE RADAR HET MEEST COMPLETE BESTURINGSSYSTEEM VOOR GEMEENTEN. COMPLIANCE RADAR De Compliance Radar helpt gemeenten een brug te slaan tussen beleidsdoelstellingen en uitvoering. Door

Nadere informatie

Communicatieplan m.b.t. CO2

Communicatieplan m.b.t. CO2 Communicatieplan m.b.t. CO2 Opgesteld door : H. van Roode en Y. van der Vlies Datum : 20 februari 2014 Goedgekeurd door : H. van Roode Datum: 20 februari 2014 Blad 2 van 11 Inhoudsopgave Inleiding... 3

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 200 VIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2014 Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Milieuzorg 2

Branchetoetsdocument: Milieuzorg 2 pagina van 5 Branchetoetsdocument: Milieuzorg 2 Versie 4.0 VERVALLEN per --0-20 Deelbranche(s) Autowas Algemene beschrijving & doelstelling van de branchekwalificatie De beroepsbeoefenaar kent het belang

Nadere informatie

MF 1.5 Versie 2.0 Intern controleformulier Datum:

MF 1.5 Versie 2.0 Intern controleformulier Datum: Interne auditprocedure: Ten behoeve van een systematische controle op de werking van het milieuzorgsysteem moet er periodiek een controle worden uitgevoerd naar: Good housekeeping op de diverse werkplekken

Nadere informatie

Relatie eindtermen en toetstermen deelkwalificatie Bedrijfsbeheer Carrosseriebranche Niveau 4 CREBO-nummer: 55011

Relatie eindtermen en toetstermen deelkwalificatie Bedrijfsbeheer Carrosseriebranche Niveau 4 CREBO-nummer: 55011 elatie eindtermen en toetstermen deelkwalificatie Bedrijfsbeheer Carrosseriebranche Niveau 4 CEBO-nummer: 55011 Eindterm Markering en Verkoop 1 De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek

Nadere informatie

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer Auditstatuut Systeemtoezicht Wegvervoer Datum: 17 januari 2013 Status: vastgesteld versie 1.0 Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Voorwoord 3 2 Audits 4 2.1 Systeemcriteria 4 3 Traject audit 5 3.1 Self-assessment

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

Kwaliteitsverbetering van een bedrijfsnoodorganisatie door middel van scenario s Danny A. Jolly, Regionale brandweerorganisatie

Kwaliteitsverbetering van een bedrijfsnoodorganisatie door middel van scenario s Danny A. Jolly, Regionale brandweerorganisatie Kwaliteitsverbetering van een bedrijfsnoodorganisatie door middel van scenario s Danny A. Jolly, Regionale brandweerorganisatie Jolly@rbogv.nl Inleiding Om verschillende typen incidenten als gevolg van

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan 1.A.1-1.A.2-1.A.3 2.A.1-2.A.2-2.A.3 2.C.2 3.B.2

Energiemanagement Actieplan 1.A.1-1.A.2-1.A.3 2.A.1-2.A.2-2.A.3 2.C.2 3.B.2 1.A.1-1.A.2-1.A.3 2.A.1-2.A.2-2.A.3 2.C.2 3.B.2 Opdrachtgever Van der Waal & Partners B.V. Colofon Opdrachtgever Van der Waal & Partners B.V. Projectnaam Energiemanagement Actieplan Projectnummer 9222

Nadere informatie

Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001. Introductie

Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001. Introductie Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001 Introductie September 2010 Inleiding In toenemende mate vragen opdrachtgevers aan marktonderzoekbureaus, met name bij aanbestedingen, hoe zij omgaan met het aspect

Nadere informatie

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen.

Doel van de rol Iedere Compliance Officer heeft als doel het beheersen van de risico s die BKR loopt in haar strategische en operationele processen. FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: BKR Compliance Officer Security & Risk BKR is een onafhankelijke stichting met een maatschappelijk doel. BKR streeft sinds 1965, zonder winstoogmerk, een financieel

Nadere informatie

Informatiebeveiliging als proces

Informatiebeveiliging als proces Factsheet Informatiebeveiliging als proces Informatiebeveiliging onder controle krijgen en houden FORTIVISION Stadionstraat 1a 4815 NC Breda +31 (0) 88 160 1780 www.db-fortivision.nl info@db-fortivision.nl

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Commissie Ruimte, Verkeer en Wonen, 2 februari 2015 Agenda Onderwerpen 1. Verbetertraject beheersing grondexploitaties

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

sectorplan 2 Procesafhankelijk industrieel afval

sectorplan 2 Procesafhankelijk industrieel afval sectorplan Procesafhankelijk industrieel afval 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Resten van oliehoudende zaden, plantaardig afval, hoogovenslakken, grondtarra.. Belangrijkste bronnen

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

EINDTERMEN DEELKWALIFICATIE BEDRIJFSBEHEER CARROSSERIEBRANCHE. 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen.

EINDTERMEN DEELKWALIFICATIE BEDRIJFSBEHEER CARROSSERIEBRANCHE. 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen. Versie 2002 EINDTEMEN DEELKWALIFICATIE BEDIJFSBEHEE CAOSSEIEBANCHE Marketing en Verkoop 1. De kandidaat kan de doelstellingen en de fasen van een marktonderzoek noemen. 2. De kandidaat kan aan de hand

Nadere informatie

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f.

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4 A 2 en 3 B 2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma v_1, 1/7 Inhoud Inhoud... 2

Nadere informatie

ISO 14001-Normeringen van het. Grafimedia Milieuzorg Certificatiesysteem

ISO 14001-Normeringen van het. Grafimedia Milieuzorg Certificatiesysteem ISO 14001-Normeringen van het Grafimedia Milieuzorg Certificatiesysteem Versie: november 2011 Uitgave van de branche (SCGM) Pagina 2 van 44 Versie: november 2011 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. Toepassingsgebied

Nadere informatie

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1)

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Het CO 2 -reductiebeleid van

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Wijziging Uitvoeringsregeling milieuverslaglegging

Wijziging Uitvoeringsregeling milieuverslaglegging VROM, VW Wijziging Uitvoeringsregeling milieuverslaglegging Regeling van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, en de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

ISO 14001 Grafimedia Auditrapport Van Elst Grafische Afwerking B.V. Apeldoorn

ISO 14001 Grafimedia Auditrapport Van Elst Grafische Afwerking B.V. Apeldoorn ISO 14001 Grafimedia Auditrapport Van Elst Grafische Afwerking B.V. Apeldoorn Observatie(s) Kleine tekortkoming(en) Grote tekortkoming(en) / Hold points Stichting Certificatie GrafiMedia ISO 14001-auditrapport

Nadere informatie

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705

Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Functieprofiel: Arbo- en Milieucoördinator Functiecode: 0705 Doel Initiëren, coördineren, stimuleren en bewaken van Arbo- en Milieuwerkzaamheden binnen een, binnen de bevoegdheid van de leidinggevende,

Nadere informatie

*15.182956* 15.182956

*15.182956* 15.182956 omgevingsvergunning wijzigen van vergunningvoorschriften (ogv art 2.31 WABO) wijzigen van vergunningvoorschriften (ogv art 2.31 WABO) Beschikking 236848 *15.182956* 15.182956 ONTWERP-OMGEVINGSVERGUNNING

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

INTREKKING VERGUNNING

INTREKKING VERGUNNING INTREKKING VERGUNNING verleend door College van B&W van de gemeente Groningen op 15 augustus 1984 INGEVOLGE DE WET MILIEUBEHEER VOOR het uitbreiden en wijzigen van de inrichting aan de Oude Roodehaansterweg

Nadere informatie

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Versie : 00-00-00 Vervangt versie : 00-00-00 Geldig m.i.v. : Opsteller : ------------------- Pag. 1 van 5 Goedkeuringen : Datum: Paraaf: teamleider OK/CSA : DSMH

Nadere informatie

Aanpak hemelwater Chemie-Pack

Aanpak hemelwater Chemie-Pack Aanpak hemelwater Chemie-Pack Commissie Bestuur en Middelen, 7 juni 2012 Jeroen de Vugt Projectleider Uitvoering Chemie-Pack Onderwerpen Situatie en omstandigheden Algemene aanpak Aanpak (hemel)water Zuiveringsstudie

Nadere informatie

Communicatieplan. Auteur(s) Koen Cleemput, Tim Van Damme Datum 24-07-2015 Versie 2.0 Controle door M. Van der Horden

Communicatieplan. Auteur(s) Koen Cleemput, Tim Van Damme Datum 24-07-2015 Versie 2.0 Controle door M. Van der Horden Communicatieplan Auteur(s) Koen Cleemput, Tim Van Damme Datum 24-07-2015 Versie 2.0 Controle door M. Van der Horden Goedkeuring door Status B. Geltmeyer Definitief 1. COMMUNICATIEPLAN Doelgroep Frequentie

Nadere informatie

Beschikking Wet milieubeheer

Beschikking Wet milieubeheer Beschikking Wet milieubeheer Besluit van burgemeester en wethouders van Woensdrecht. Datum beschikking: 16-12-2008 Onderwerp aanvraag Op 3 juli 2008 is een aanvraag om vergunning ingevolge de Wet milieubeheer

Nadere informatie

20 Tinten Groen. Communicatieplan t.b.v. CO2-prestatieladder Certificering. Datum : Augustus 2016

20 Tinten Groen. Communicatieplan t.b.v. CO2-prestatieladder Certificering. Datum : Augustus 2016 plan t.b.v. CO2-prestatieladder Certificering 20 Tinten Groen Datum : Augustus 2016 plan Cor Millenaar B.V. / G-center B.V. 2015 2016 Versie 2 2016 pag. 1. INHOUDSOPGAVE Pag. 1. Inleiding 3 2. doelstellingen

Nadere informatie

Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid

Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Het CO2 reductie beleid van ons bedrijf... 3 2.1 ENERGIESTROMEN... 3 2.2 DOELSTELLINGEN SCOPE 1 EN 2... 3 2.3 MAATREGELEN OM

Nadere informatie

Klachten en Meldingen. Managementdashboard

Klachten en Meldingen. Managementdashboard Welkom bij de demonstratie van het Welkom bij de systeem demonstratie van Welkom bij de systeem demonstratie van het Management Klachten en Meldingen System Managementdashboard Systemen van Inception Borgen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Bijlage 2: Maatwerkbeleid in het kader van het Activiteitenbesluit

Bijlage 2: Maatwerkbeleid in het kader van het Activiteitenbesluit Bijlage 2: Maatwerkbeleid in het kader van het Activiteitenbesluit Deze bijlage maakt deel uit van de Beleidsregel VTH 2016 provincie Groningen Algemeen Artikel 1 Begripsbepalingen In deze beleidsregel

Nadere informatie

Gezocht: Krachtige Stafmanager Financiën en Bedrijfsvoering. Voel jij je aangetrokken tot de dynamische ontwikkelingen binnen Primair Onderwijs?

Gezocht: Krachtige Stafmanager Financiën en Bedrijfsvoering. Voel jij je aangetrokken tot de dynamische ontwikkelingen binnen Primair Onderwijs? Gezocht: Krachtige Stafmanager Financiën en Bedrijfsvoering Voel jij je aangetrokken tot de dynamische ontwikkelingen binnen Primair Onderwijs? Ben jij de krachtige, financiële duizendpoot die behalve

Nadere informatie

Risico Management. Arbeidsinspectie. Jan Slijpen Teamleider MHC-Zuid Directie MHC. Toepassing Risico Management door AI

Risico Management. Arbeidsinspectie. Jan Slijpen Teamleider MHC-Zuid Directie MHC. Toepassing Risico Management door AI Risico Management Toepassing Risico Management door AI Jan Slijpen Teamleider MHC-Zuid Directie MHC Arbeidsinspectie en relatie met Toezicht op Bedrijven 16/02/2011 Rode Draad Toepassing Risico Management

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

ADVIES OMGEVINGSVERGUNNING, ONDERDEEL MILIEU

ADVIES OMGEVINGSVERGUNNING, ONDERDEEL MILIEU *D152097259* D152097259 ADVIES OMGEVINGSVERGUNNING, ONDERDEEL MILIEU Aanvrager : P.C. van Tuijl Kesteren b.v. Datum besluit : Onderwerp : uitbreiding bedrijfsgebouw Van Tuijl Marsdijk Lienden Gemeente

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Opening. Welkom. Theo Drenth ICT & Kwaliteitszorg. Friso Ypma Commercieel manager

Opening. Welkom. Theo Drenth ICT & Kwaliteitszorg. Friso Ypma Commercieel manager Opening Introductie Harwig Wat is ISO 14001 Waarom ISO 14001 De weg naar certificering Resultaat tot nu toe Borging en continuering Duurzame oplossingen Afsluiting Agenda Opening Welkom Theo Drenth ICT

Nadere informatie

De tweede editie van ISO 14001: meer dan oude wijn in nieuwe zakken

De tweede editie van ISO 14001: meer dan oude wijn in nieuwe zakken De tweede editie van ISO 14001: meer dan oude wijn in nieuwe zakken Wat mag je verwachten van een herziening van een norm waarvoor in het jaar 2000 is besloten dat die gericht is op verduidelijking van

Nadere informatie