Echtscheidingen in Japan.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Echtscheidingen in Japan."

Transcriptie

1 Laura Schepers Katholieke Universiteit Leuven 2 de kandidatuur Japanologie Prof. D. Vanoverbeke H. Coppens Bibliografische zoektocht Encyclopedie: Echtscheidingen in Japan. mikudarihan ( 三 下 半 )³

2 Inhoudstafel 1 inleiding 3 2 het zoekproces Bibliotheek Databanken..5 Nacsis, Picarta, Bas, Libis 2.3 Zoeken op het internet.8 Google Amazon..9 Yahoo..9 3 besluit 10 2

3 1 inleiding Bij het leren van een cursus van prof. W. Vande Walle werd mijn aandacht getrokken door een bepaalde paragraaf in de cursus. 1 Ook al werden maar enkele zinnen aangehaald mijn interesse werd meteen gewekt. In deze paragraaf werd namelijk vermeld dat de man zich in de Edo-periode uit de echt kon laten scheiden door middel van een echtscheidingsbrief. Echtscheidingen zijn een steeds meer voorkomend westers fenomeen.dit, en ook het boek dat prof. D.Vanoverbeke mij aanraadde, heeft me dan tenslotte ook er toe bewogen om dit thema te kiezen. 2 Het algemene thema echtscheiding op zich leek mij al een zeer boeiend onderwerp, maar nadat ik dan uiteindelijk enkele interessante internetsites had gevonden ben ik me hierin verder gaan verdiepen. In sommige bronnen over de Edo-periode werd vermeld dat de vrouw een vrij onderdanige houding had en daarom geen inspraak had bij een echtscheiding. 3 Ook had ze geen recht om een echtscheiding aan te vragen, maar andere bronnen spreken dit weer tegen door te zeggen dat de familie van de vrouw de echtgenoot onder druk een mikudarihan / 三 下 半 (echtscheidingsbrief) liet opstellen. 4 Er werd zelfs vermeld dat de vrouwen hier soms misbruik van maakten, en deze echtscheidingsbrief gebruikten om hun echtgenoot te kunnen verlaten voor een minnaar. Datgene gaf me dan ook een totaal andere visie op de Japanse vrouwen, die er soms toch in slaagden om hun onderdanige positie in de maatschappij te omzeilen. Dankzij deze informatie heb ik beslist om meer aandacht te besteden aan de sociologische kant van echtscheidingen in plaats van mij toe te leggen op de wetten en rechtspraak. Ik wil namelijk meer aandacht besteden aan de vrouw en hoe ze met echtscheidingen omgingen en waar ze terecht kwamen. Ook leek het mij zeer fascinerend om de evolutie na te gaan van echtscheidingen in Japan. Wordt het tegenwoordig aanvaard? Hoe is de positie van de vrouw veranderd, kan ze een echtscheiding aanvragen? Mijn initiële zoekresultaten leverden weinig op, het was namelijk veel gemakkelijker om informatie te vinden die handelde over hedendaagse rechtspraak en co-ouderschap in Japan, etc. Maar dankzij een artikel, dat intrigerend informatie bevatte, ben ik tot de conclusie gekomen dat ik te algemene trefwoorden gebruikte, ik zocht immers altijd op simpele 1 Vande Walle, Willy, Geschiedenis van Japan tot 1868, syllabus , cursus gedoceerd in kader van het vak Geschiedenis van Japan tot 1868, KULeuven, Leuven, Fuess, Harald. Divorce in Japan: family, gender, and the state, Stanford: Stanford University Press, (2004). 3 Kawase, Maiko. Divorce. < ( ). 4 Wijers-Hasegawa, Yumi. Experts cast light on female empowerment in Edo Period. The Japan Times Online. < >. ( ). 3

4 trefwoorden zoals divorce of rikon. 5 Dit was voornamelijk omdat ik niet voldoende op de hoogte was over het onderwerp. Dus gebruikmakende van de informatie die ik had gevonden en andere trefwoorden (enkiridera/ 縁 切 り 寺, Tokeiji/ 東 慶 時, mikudarihan/ 三 行 半, ) die ik uit mijn bronnen heb gehaald, kon ik mijn zoektocht hervatten. Met meer resultaten tot gevolg. 2 het zoekproces 2.1 Bibliotheek Mijn zoektocht in de Oost-Aziatische bibliotheek leverde aanvankelijk niet veel resultaten op. Hoewel ik al eerder een bezoekje had gebracht aan de bibliotheek, toch was het moeilijk om wegwijs te worden tussen alle boeken. Ik had wel al mijn onderwerp echtscheidingen gekozen maar had ik nog geen idee over hoe ik dit verder zou kunnen verwerken. Na het al eerder vermelde boek, Harald Fuess gelezen te hebben kreeg ik echter de smaak te pakken, en startte ik mijn ijverige zoektocht. 6 Dit waren mijn eerste vondsten: Perez, Louis G. Daily life in modern Japan. Westport (Conn.): Greenwood Press, (2002). Tadashi, Takagi. Marriage and divorce in the Edo period. JapanEcho, nr. 5 (2003): Mijn eerste resultaten vond ik een beetje teleurstellend, ik had namelijk verwacht dat ik toch wat meer zou vinden. Ik had de moed bijna opgegeven en was al aan het overwegen om een ander (gemakkelijker?) onderwerp te zoeken. Maar zoals ik al eerder had vermeld, ik was niet voldoende op de hoogte over het thema. De sessies over databanken en zoeken op het Internet hebben mij hierbij verder geholpen. Maar hierover zal ik later uitbreiden. Met behulp van Libis en de zoektermen die ik had verworven heb ik dus mijn research verder gezet, en ik ben gekomen tot volgende resultaten: Orpett Long, Susan. Family change and the life course in Japan: Cornell East Asia Series. New York: Cornell University, Wijers-Hasegawa, Yumi. Experts cast light on female empowerment in Edo Period. The Japan Times Online. < >. ( ). 6 Zie voetnoot 2 4

5 Tsuya, Noriko O., Bumpass, Larry. Marriage, work, and family life in comparative perspective: Japan, South Korea, and the United States. Honolulu: University of Hawai i Press, Of deze laatste relevante informatie voor mijn onderwerp bevat ben ik nog niet kunnen nagaan. Toen mijn zoektocht in de bibliotheek bijna afgerond was, besloot ik om divorce of rikon op te zoeken in een encyclopedie. 7 Dit had ik beter in het begin van mijn zoektocht gedaan, maar het leek mij een goede manier om nog een paar extra zoektermen te vinden en/of meer informatie te vinden over het onderwerp. Maar tevergeefs moest ik tot de vaststelling komen dat ook al zou ik mijn zoektocht zo begonnen zijn, het zou me toch niets opgeleverd hebben. Onder de term divorce vond ik namelijk alleen maar informatie over de verschillende soorten echtscheidingen, dit is goede achtergrond informatie, maar er werd niets vermeld over mikudarihan en enkiridera (divorce temples). Omdat de termen mikudarihan en enkiridera mij al bekent waren dankzij mijn zoektocht op het Internet zocht ik deze op. enkiridera leverde mij niets op maar mikudarihan daarentegen leverde mij het volgende op: kakekomidera ( 駆 け 込 み 寺 ) : refuge temples jisha bugyô ( 寺 社 奉 行 ) : A woman could be granted the right of divorce by commissioners of temples and shrines. 7 Tokeiji ( 東 慶 時 ) en Mantokuji( 満 徳 時 ) : Dit waren in de Edo-periode de enige erkende refuge temples. 2.2 Databanken. Ik ben begonnen met zoeken in Nacsis Webcat met de voor de hand liggende term divorce in Japan, maar dit bracht mij enkel 2 bruikbare resultaten op en 1 hiervan had ik al eens in de bibliotheek uitgeleend. Humbert-droz, Wolfgang. Das ehescheidungsrecht in Japan: die geltende Ordnung vor ihrem sozialgeschichtlichen Hintergrund. Köln: C. heymann, Fuess, Harald. Divorce in Japan: family, gender and the state, Stanford, Calif.: Stanford University Press, Omdat het vorige trefwoord niet veel opleverde, ben ik op zoek gegaan naar een aantal andere termen zoals Marriage in Japan en matrimony, etc. maar het bleek dat ik dan aan het afwijken was van mijn onderwerp. Uiteindelijk ben ik op het Internet gaan zoeken naar artikels over 7 Japan, an illustrated encyclopedia 1+2, Tokio, kodansha, Zie inleiding: voetnoot 2 5

6 echtscheidingen in Japan. Mijn werkwijze verliep op een andere volgorde dan de sessies van encyclopedie maar dit was volgens mij de beste wijze om mijn zoektocht op een vlotte manier te kunnen laten verlopen. Op internet vond ik de termen mikudarihan en Enkiridera, deze leverden mij relatief veel resultaten op, maar dit waren jammer genoeg enkel Japanse. Omdat veel van deze resultaten moeilijk te lezen waren heb ik er maar een paar vermeld: Ishii ryousukechyo ( 石 井 良 助 著 ). 江 戸 の 離 婚 : 三 行 り 半 と 縁 切 寺 (Edono rikon: mikudarihanto enkiridera, Eng: Divorce in the Edo period: divorce letters and divorce temples). Tokio : nihonkeizai shinbunshya( 日 本 経 済 新 聞 社 ), Igarashi tomiochyo ( 五 十 嵐 富 夫 著 ). 縁 切 寺 (enkiridera, Eng: divorce temples). Tokio: kashiwas hyobou ( 柏 書 房 ), Mijn zoektocht in Picarta was heel wat beter. Onder het trefwoord divorce in Japan kreeg ik 18 resultaten, heel wat meer dan de resultaten in Nacsis. Slechts 1 leek mij bruikbaar. Onder mikudarihan en enkiridera vond ik hier niets. Sasaki, Masahito, Wilson, Terry L. Marriage and Divorce in Japan, vol Ook zocht ik op BAS, ook onder mikudarihan vond ik hier niets. Maar deze keer had ik meer geluk want enkiridera leverde me deze keer wel iets op en ook de term divorce in Japan leverde 2 bronnen op. Kumagai, Fumie. Changing divorce in Japan. Minneapolis, Dutton, Anne. Temple divorce in Tokugawa Japan: a survey of documentation on Tokeiji and Mantokuji. Center for Japanese Studies, University of Michigan, Wright, Diana E. Mantokuji: more than a divorce temple. Center for Japanese Studies, University of Michigan, Maar hier stopte mijn research niet, want met het opzoekingswerk dat ik had verricht in de bibliotheek en de zoektermen die ik had gevonden in de encyclopedie zette ik me er toe aan om mijn resultaten die ik had gevonden in de databanken verder uit te breiden: Nacsis Webcat: kakekomidera : Dit had 21 Japanse bronnen tot resultaat. Ik heb de volgende 2 bronnen uitgekozen omdat ze van toepassing leken te zijn op 6

7 mijn onderwerp, maar ook omdat ik de titels van deze 2 volledig kon vertalen. Inoue zenjyouchyo ( 井 上 禅 定 著 ). 駆 込 寺 : 離 婚 いまとむかし (kakekomidera: rikon imato mukashi, Eng: Refuge temples: divorce, present and past). Tokio : gendaishishyuppankai ( 現 代 史 出 版 会 ), Igarashi tomiochyo ( 五 十 嵐 富 夫 著 ). 駈 込 寺 : 女 人 救 済 の 尼 寺 (kakekomidera: nyonin kyuusaino amadera, Eng: Refuge temples: A rescue nunnery for women):. Tokio : kashiwa shyobou ( 塙 書 房 ), jisha bugyô : Hier kreeg ik 3 Japanse resultaten, maar geen enkele leek bruikbaar. Tokeiji / Mantokuji : Tokeiji gaf mij geen enkel resultaat, Mantokuji echter leverde mij 10 resultaten. Deze waren natuurlijk ook allemaal in het Japans, gebruikmakend van mijn woordenboek heb ik deze geprobeerd te vertalen, maar ook deze bronnen waren niet van toepassing voor mijn onderwerp. Picarta/Bas: Met de termen mikudarihan, enkiridera, kakekomidera, jisha bugyô, Tokeiji had ik weinig geluk, maar met de zoekterm mantokuji vond ik in Bas 4 resultaten waarvan er 2 noemenswaardig leken, maar helaas had ik deze reeds vermeld. 9ˉ10 Uiteindelijk eindige ik mijn zoektocht in databanken in Libis, en daar vond ik de volgende resultaten: Divorce + Japan : Het boek van Harald Fuess dat ik hier vond, had ik al gelezen en vond ik ook tijdens het zoeken op internet, en in de bibliotheek. 11 mikudarihan, enkiridera, kakekomidera, jisha bugyô, Tokeiji, Mantokuji brachten mij niets op. 9 Dutton, Anne. Temple divorce in Tokugawa Japan: a survey of documentation on Tokeiji and Mantokuji. Center for Japanese Studies, University of Michigan, Wright, Diana E. Mantokuji: more than a divorce temple. Center for Japanese Studies, University of Michigan, Zie voetnoot 2 7

8 Wel wil ik er op wijzen dat ik mijn zoektocht in Libis had willen starten, zo kon ik immers het meest efficiënt achterhalen of er bruikbare boeken aanwezig waren in de Oost-Aziatische bibliotheek. Maar omwille van technische omstandigheden ging dit niet en heb ik dit dus als laatste moeten doen. 2.3 Zoeken op het internet. Mijn zoektocht begon bij Google, hier gebruikte ik dezelfde zoektermen die ik ook had gebruikt bij het zoeken in databanken. Het zoeken leverde me altijd veel, maar teleurstellende resultaten op. De meeste resultaten waren ofwel totaal onbruikbaar, of ze handelden over echtscheidingen in Japan maar dan werd er enkel iets vermeld over de hedendaagse problemen, wetgeving, etc. Maar de Internetsites die ik vond, hebben me heel wat informatie opgeleverd en me geholpen doorheen mijn zoektocht. Ook ben ik een kijkje gaan nemen op Amazon. De boeken die ik hier vond leken mij echt de moeite waard om te vermelden. Google: Kawase, Maiko. Divorce.< ( ). Dit is een van de betere sites die ik heb gevonden. Heel de site handelt over de positie van de Japanse vrouw in de Heian en Edoperiode. Het meest interessante is hier dat de positie van de Japanse vrouw wordt uitgelegd aan de hand van genji monogatari emaki Smits, Gregory. East Asian History. < ( ). Het is zeker de moeite waard om hier iets op te zoeken. Ik zelf ben naar search this site gegaan en daar heb ik het trefwoord divorce ingegeven. En zo ben ik dan weer aan bruikbare informatie geraakt. Wijers-Hasegawa, Yumi. Experts cast light on female empowerment in Edo Period. The Japan Times Online. <http://www.japantimes.co.jp/cgibin/getarticle.pl5?nn f1.ht m >. ( ). Dit artikel, hoewel kort, bevat het veel informatie. Hierin worden de meest belangrijke zaken die van toepassing zijn op mijn onderwerp aan gehaald. Zoals vb. de verwijzing naar de Mantokuji en de Tokeiji. Alsook de verwijzing naar Tadashi Takagi. Takagi, Tadashi. Mikudarihan: Edo no rikon to joseitachi. Tokio: Heibonsha, Tesaka, chizuko. Divorce as a new lifestyle. Compass online.< 8

9 Amazon: htm>. ( ). Omdat ik vooral informatie had gevonden over echtscheidingen in het verleden zoals bijvoorbeeld de Edo-periode, leek het mij ook wel interessant om iets te zoeken over echtscheidingen in het hedendaags Japan. Olson, Lawrence. How the Japanese divorce: Notes on divorce and the family court in Japan. American Universities Field Staff, De Becker, J. E. The Japanese law of marriage and divorce. s.n, Takagi,Tadashi. Mikudarihan to enkiridera: Edo no rikon o yominaosu. Kodansha, Takagi, Tadashi. Enkiridera Mantokuji no kenkyu. Seibundo, Omdat ik de naam Tadashi Takagi meerdere keren was tegen gekomen zocht ik verder op zijn naam en vond nog een werk van hem. 12 Takagi, Tadashi. Enkiridera Tokeiji shiryô. Tokio: Heibonsha, Yahoo: Kamakura Today en Konde, Tadashiro. Sightseeing: Tokeiji. Kamakura today, were the world comes for information on Kamakura. < ( ). Hier vond ik niet veel informatie over echtscheidingen, maar dit leverde mij wel veel achtergrondinformatie op over de Tokeiji. Er wordt wel een kleine paragraaf over echtscheidingen aangehaald, maar niet iets dat ik nog niet wist. 12 International research center for Japanese studies < ( ). 9

10 3 besluit De conclusie die ik uit mijn zoektocht heb getrokken is, zoals ik wel had verwacht, dat het een zeer belangwekkend onderwerp is. Wat me wel teleurstelde was dat er zo weinig informatie over te vinden was. Over echtscheidingen in het hedendaagse Japan, alle soorten echtscheidingen die er bestaan, en co-ouderschap vond ik op het internet in overvloed. Maar echt veel degelijke bronnen vond ik op het internet niet. De bronnen die mij bruikbaar leken waren dan weer te oppervlakkig of handelden elke keer over hetzelfde onderwerp zonder dat er een nieuwigheid in werd vermeld. Maar toch was Google voor mij de beste keuze, want het gaf me de beste resultaten. Wat mijn zoektocht in de bibliotheek betreft, ook dit leverde net zoals het internet weinig resultaat op. Zeker in de eerste fase van mijn zoektocht. Maar dankzij de sessie van databanken zoals ik al eerder had vermeld werd dit vlug verholpen. Zo kon ik bijvoorbeeld met behulp van Libis nog een aantal andere boeken vinden die mij wel van toepassing leken te zijn. Mijn trefwoorden waren volgens mij voldoende gevarieerd hoewel het veel tijd heeft opgeëist om een goed artikel te vinden dat mij kon verder helpen in mijn zoektocht en dat mij de nodige zoektermen verschafte. In tegenstelling tot het zoeken op internet waren de resultaten die ik vond bij het zoeken in de databanken veel beter. Maar jammer genoeg waren vele van deze bronnen in het Japans zodat ik er maar enkele heb kunnen vermelden omdat deze meestal te moeilijk waren om te lezen. Toch heb ik geprobeerd om de meeste, die mij geschikt leken te vertalen. Dit had dan weer tot gevolg dat de lange lijst van Japanse bronnen vrij snel ingekort werd, want de meeste bronnen die interessant leken kon ik uiteindelijk toch niet gebruiken. Maar in het algemeen heeft het zoeken in databanken mij de meeste resultaten opgeleverd. Het aantal voor mij bruikbare bronnen die ik vond waren zowel bij Picarta, Nacsis en ook bas ongeveer hetzelfde. De zoektocht op zich was enorm boeiend en leerrijk en heeft me er toe aangezet om me verder te verdiepen in dit onderwerp. Het gebrek aan trefwoorden was in het begin het grootste probleem, het gevolg was dat ik geen idee had hoe ik mijn zoektocht moest verder zetten, zoals ik al vermeld had in de inleiding. Maar dankzij de sessie over het opzoeken op internet werd dit al vlug opgelost en kwamen deze trefwoorden ook goed van pas bij het opzoeken in databanken. Ook ben ik tijdens mijn zoektocht binnengestapt in een paar boekenwinkels, waar ik dacht met een beetje geluk een bruikbaar boek te kunnen vinden. In De Slegte vond ik zo een boek maar de inhoud en de verwijzing naar echtscheidingen stelde zo weinig voor dat het niet de moeite waard is om het te vermelden. 10

11 Maar ook al heb ik vele keren aangehaald dat ik meer had verwacht van mijn resultaten toch vind ik dat ik in mijn opzet geslaagd ben. Want er zijn nog een aantal boeken, die ik gevonden en ook vermeld heb tijdens het zoeken op Amazon die mij zeker nog de moeite waard lijken om te lezen. Ik ben er dus bijna zeker van dat die boeken mij nog zouden kunnen verder helpen in mijn zoektocht, zoals vb. de boeken van Tadashi Takagi. Wat mij opviel tijdens mijn zoektocht, was het feit dat ik deze naam (Tadashi Takagi) meerdere malen tegen kwam. Waardoor ik tot de conclusie kwam dat dit wel eens een belangrijke naam zou kunnen zijn voor mijn zoektocht over echtscheidingen. Als gevolg ben ik meer achter- grondinformatie gaan zoeken over deze persoon, wat mij veel belangrijke werken opleverde die door hem geschreven zijn Zie 2.3 zoeken op het internet: Amazon 11

12 12

Man Vrouw Relaties In Japan:

Man Vrouw Relaties In Japan: Stephen Bavin Japanologie 2 e Bachelor Man Vrouw Relaties In Japan: Modernisering van de Wetgeving Encyclopedie van de Japanologie Prof. D. Vanoverbeke en H. Coppens 2005 2006 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...3

Nadere informatie

BRONNENONDERZOEK 2010/2011

BRONNENONDERZOEK 2010/2011 Bronnenonderzoek Namen Begeleiders Informatie verzamelen : inleiding Om informatie te verzamelen zul je verschillende bronnen moeten raadplegen. Al zoekende zul je merken dat er bronnen zijn waarvan je

Nadere informatie

Essay Research Methodology 9 juli Michelle Plaisier CMD2C

Essay Research Methodology 9 juli Michelle Plaisier CMD2C Essay Research Methodology 9 juli 2013 Michelle Plaisier 0848133 CMD2C Is Wikipedia een betrouwbare bron voor het doen van onderzoek? Wikipedia is de grootste en meest gebruikte online encyclopedie. Wikipedia

Nadere informatie

apanse kalligrafie - Encyclopedie Inleiding Voorbereiding Zoektermen Japanese Studies Home

apanse kalligrafie - Encyclopedie Inleiding Voorbereiding Zoektermen Japanese Studies Home apanse kalligrafie - Encyclopedie 1 of 5 5/12/2012 13:52 Japanese Studies Home Japanse kalligrafie Uit Encyclopedie Kristof Van Schil Encyclopedie van de Japanologie 2007-2008: individuele oefening Onderzoeksthema:

Nadere informatie

20/11/2015 HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? INHOUD SESSIE

20/11/2015 HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? INHOUD SESSIE HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? Stieve Van der Bruggen 1 INHOUD SESSIE 1) Google 2) Wikipedia 3) Waarom de bibliotheek? 4) Efficiënt opzoeken via LIMO 5) Enkele nuttige databanken 6) Enkele oefeningen +

Nadere informatie

Interview verslag! Anouk van Houten 538565. Interview verslag. Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen

Interview verslag! Anouk van Houten 538565. Interview verslag. Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen Interview verslag Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen Inhoudsopgave: Voorwoord -!!!!! blz. 3 Wempe Webdesign -!!!! blz. 4 Opleiding -!!!!!! blz. 4 Beroepskeuze

Nadere informatie

Taal In welke taal worden de cursussen aangeboden? Frans. Waar en wanneer heb jij een taalcursus gevolgd? Ik heb geen taalcursus gevolgd.

Taal In welke taal worden de cursussen aangeboden? Frans. Waar en wanneer heb jij een taalcursus gevolgd? Ik heb geen taalcursus gevolgd. Erasmusbestemming: Toulouse, Frankrijk. Academiejaar: 2015 2016. Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? De universiteit is zeer centraal

Nadere informatie

PAPER ENCYCLOPEDIE JAPAN. "Homoseksualiteit in Japan door de eeuwen heen"

PAPER ENCYCLOPEDIE JAPAN. Homoseksualiteit in Japan door de eeuwen heen Sven Van Stichel Tweede kandidatuur Japanologie PAPER ENCYCLOPEDIE JAPAN "Homoseksualiteit in Japan door de eeuwen heen" Academiejaar 2004-2005 Tweede Semester Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Theoretische

Nadere informatie

Het Christendom tijdens de Tokugawa-periode

Het Christendom tijdens de Tokugawa-periode et Christendom tijdens de Tokugawa-periode - Encyclopedie 1 of 7 5/12/2012 13:00 Japanese Studies Home Het Christendom tijdens de Tokugawa-periode Uit Encyclopedie Inleiding Eén van de belangrijke gebeurtenissen

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

17/02/2017 HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? INHOUD SESSIE

17/02/2017 HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? INHOUD SESSIE HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? Stieve Van der Bruggen 2016-2017 1 INHOUD SESSIE 1) Google 2) Wikipedia 3) Waarom de bibliotheek? 4) Efficiënt opzoeken via LIMO 5) Enkele nuttige databanken 6) Nuttige plaatsen

Nadere informatie

Module 1 Starting out Unit 1 Solid ground strokes

Module 1 Starting out Unit 1 Solid ground strokes Unit 1 Solid ground strokes 1 Ik heb met behulp van de informatie uit de brochure twee goede tennisrackets geselecteerd voor ons bedrijf. 2 Ik heb het bestelformulier volledig en juist ingevuld. 1 Ik vond

Nadere informatie

16/02/2016 HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? INHOUD SESSIE

16/02/2016 HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? INHOUD SESSIE HOE EN WAAR EFFICIËNT ZOEKEN? Stieve Van der Bruggen 1 INHOUD SESSIE 1) Google 2) Wikipedia 3) Waarom de bibliotheek? 4) Efficiënt opzoeken via LIMO 5) Enkele nuttige databanken 6) Enkele oefeningen +

Nadere informatie

2.1 FaVoriete leestips

2.1 FaVoriete leestips Verhalend 2.1 FaVoriete leestips Van klasgenoten heb ik de volgende tips gekregen van boeken/tijdschriften die mij leuk lijken: 1.... 2.... 3.... Van de leraar heb ik de volgende tips gekregen van boeken/tijdschriften

Nadere informatie

Mijn dochter; boulimia en borderline

Mijn dochter; boulimia en borderline Mijn dochter; boulimia en borderline Mijn dochter; boulimia en borderline E.M. van der Linden Schrijver: E.M. van der Linden Coverontwerp: via Brave New Books ISBN: 9789402130331 E.M. van der Linden Dit

Nadere informatie

OBSERVATIE. Hoe kom je in een creatieve mindset? De observatie van een kunstenaar en hoe hij aan zijn creativiteit komt. Robbert Kooiman G&I 1-C

OBSERVATIE. Hoe kom je in een creatieve mindset? De observatie van een kunstenaar en hoe hij aan zijn creativiteit komt. Robbert Kooiman G&I 1-C OBSERVATIE Hoe kom je in een creatieve mindset? De observatie van een kunstenaar en hoe hij aan zijn creativiteit komt Robbert Kooiman G&I 1-C Contents Inleiding... 2 Covert of Overt... 2 Analyse... 3

Nadere informatie

Jij hebt iets bijzonders te delen, een mooi verhaal of jij hebt iets unieks te bieden waardoor jij het leven van je klanten positief kan veranderen.

Jij hebt iets bijzonders te delen, een mooi verhaal of jij hebt iets unieks te bieden waardoor jij het leven van je klanten positief kan veranderen. Business Passionista Passion, Power & Purpose Jij hebt iets bijzonders te delen, een mooi verhaal of jij hebt iets unieks te bieden waardoor jij het leven van je klanten positief kan veranderen. Be a woman

Nadere informatie

leerlingen sociale veiligheid

leerlingen sociale veiligheid Verslag vragenlijst voor leerlingen over sociale veiligheid juni 2011 OBS De Rolpaal Samenvatting Eens in de 2 jaar wordt er een vragenlijst afgenomen over de sociale veiligheid op school. Dit is in 2009

Nadere informatie

Voorwoord Met oprechte blijdschap schrijf ik het voorwoord voor dit boek. Ik ken Henk Rothuizen al vele jaren en heb hem zien opgroeien tot een man van God, met een bediening die verder reikt dan zijn

Nadere informatie

Deze site gaat je niet gelukkig maken...

Deze site gaat je niet gelukkig maken... naam wachtwoord login informatie aanmelden Deze site gaat je niet gelukkig maken... Dat wil zeggen dat je hier niet leert hoe je een leven zonder teleurstelling, pijn, somberheid, angst, onzekerheid of

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Help, ik moet een werkstuk maken!

Help, ik moet een werkstuk maken! Help, ik moet een werkstuk maken! Je gaat de komende tijd bezig met het maken van een werkstuk. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp?

Nadere informatie

Portret van H. Gerealiseerd door H. en Linde Stael In samenwerking met het SIHO

Portret van H. Gerealiseerd door H. en Linde Stael In samenwerking met het SIHO Portret van H. Gerealiseerd door H. en Linde Stael In samenwerking met het SIHO Dit portret gaat over H., een vrouw die met een evoluerende spierziekte nog lang voor de klas heeft gestaan in het lager

Nadere informatie

chevy stevens bij uitgeverij cargo

chevy stevens bij uitgeverij cargo Onwetend chevy stevens bij uitgeverij cargo Vermist Chevy Stevens Onwetend Vertaald door Paul Witte 2011 de bezige bij amsterdam Cargo is een imprint van uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam Copyright 2011

Nadere informatie

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne.

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Bij research Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Opdracht 1 Stagelogboek De eerste dag heb ik bij Ron Steijvers stage gelopen en die is project leider ontwikkelaar, vooral

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Projectdefinitie. Plan van aanpak

Projectdefinitie. Plan van aanpak Projectplan DOT2 Projectdefinitie ICT is niet meer weg te denken uit ons onderwijs (Hasselt, 2014). Als (toekomstige) leerkracht is het belangrijk dat je daar op inspeelt en kennis hebt van de laatste

Nadere informatie

Hans van der Beek. over schrijven en alles

Hans van der Beek. over schrijven en alles Hans van der Beek over schrijven en alles Hijschrijftcolumns,boekenennogveelmeer, behoorttotde KunstenMedia redactievanhet Parool,isvadervantweejongensenisbezigte halveren.juist,afvallen.hansvanderbeekschrijft.

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

Module 5 Reaching A2 Unit 1 ID&T goes to Brazil

Module 5 Reaching A2 Unit 1 ID&T goes to Brazil Unit 1 ID&T goes to Brazil 1 Ik heb misschien meerdere malen moeten luisteren naar de voicemail en kijken naar de DVD, maar heb er uiteindelijk wel de benodigde informatie uit weten te halen. 2 Ik heb

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

Eric Sleeuwits en Chantal van der Wijk

Eric Sleeuwits en Chantal van der Wijk Dankwoord Allereerst wil ik alle mensen bedanken die mij hebben geholpen bij het schrijven van dit boek en de mensen die mij in de tussentijd gesteund hebben. Zoals mijn collega s, ouders en vriendin.

Nadere informatie

Module 1. Welke soorten informatiebronnen zijn er? www.thomasmore.be/bibliotheek

Module 1. Welke soorten informatiebronnen zijn er? www.thomasmore.be/bibliotheek www.thomasmore.be/bibliotheek Module 1 Welke soorten informatiebronnen zijn er? Gebaseerd op de tutorials informatievaardigheden van Bibliotheek Letteren - K.U.Leuven Module 1 In deze module maak je kennis

Nadere informatie

Wat te regelen voor Japan?

Wat te regelen voor Japan? Wat te regelen voor Japan? Naar aanloop van een eventuele studie in Japan, zijn er vast een boel praktische vragen. Wat moet ik doen met mijn bachelorpaper? Hoe zit dat juist met die motivatiebrieven?

Nadere informatie

Docent Kunsteducatie in de schijnwerpers

Docent Kunsteducatie in de schijnwerpers Docent Kunsteducatie in de schijnwerpers Master-thesis over de werkwijze van de docent kunsteducatie in het VMBO en VWO Tirza Sibelo Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen Richting: Sociologie

Nadere informatie

braille Anna Guitjens april 2014

braille Anna Guitjens april 2014 braille Anna Guitjens april 2014 Inleiding Ik heb het onderwerp Braille gekozen omdat ik er nog meer over wil weten. Ik heb namelijk mijn spreekbeurt in groep 7 ook over braille gehouden. Over braille

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag

Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag Bepaal eerst de probleemstelling of hoofdvraag De probleemstelling is eigenlijk het centrum waar het werkstuk om draait. Het is een precieze formulering van het onderwerp dat je onderzoekt. Omdat de probleemstelling

Nadere informatie

Growth & Reflection. Opleverdatum: 18 juni 2014

Growth & Reflection. Opleverdatum: 18 juni 2014 Growth & Reflection Growth & Reflection Opleverdatum: 18 juni 2014 Multimediaal Reclamebureau 2013/2014 Inleiding Er zit alweer een half jaar bij MMR op en ik heb weer veel nieuwe dingen geleerd en nieuwe

Nadere informatie

Module 5. Hoe informatiebronnen zoeken met LIMO? www.thomasmore.be/bibliotheek

Module 5. Hoe informatiebronnen zoeken met LIMO? www.thomasmore.be/bibliotheek www.thomasmore.be/bibliotheek Module 5 Hoe informatiebronnen zoeken met LIMO? Gebaseerd op module 3 van de tutorials informatievaardigheden van Bibliotheek Letteren - K.U.Leuven Module 5 In deze module

Nadere informatie

Rona Jaffe Van alles het beste

Rona Jaffe Van alles het beste Van alles het beste Rona Jaffe Van alles het beste Vertaald door Petra C. van der Eerden Uitgeverij De Arbeiderspers Amsterdam Antwerpen Copyright 1958 Rona Jaffe Copyright Nederlandse vertaling 2011

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 stadsspel op dinsdag 2 september. Emily Leon

Nieuwsbrief 1 stadsspel op dinsdag 2 september. Emily Leon Nieuwsbrief 1 stadsspel op dinsdag 2 september. Emily Leon Op dinsdagnamiddag 2 september 2014 beleefden we samen met onze klas (7CZR) een aangenaam stadspel in Aalst. De zon was van de partij en iedereen

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

Hoofdstuk 10 Google Positie google

Hoofdstuk 10 Google Positie google Hoofdstuk 10 Google 10.1 Positie google Touch of Body staat voor rebels, gewaagd en stijlvol. Dit zijn de kenmerken van Touch of Body en die zijn erg van belang. Ze zijn van belang voor de rangrode in

Nadere informatie

Bronnen voor genderstudies

Bronnen voor genderstudies Bronnen voor genderstudies Deel 1: Belangrijke werkinstrumenten in een wetenschappelijke bibliotheek - Catalogi 1. Algemeen 2. ALEPH Online versus CDROM Browse versus search Basket en mail Trefwoorden

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D RESEARCH CONTENT Loïs Vehof GAR1D INHOUD Inleiding ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ blz. 2 Methode -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

STAGEVERSLAG. Jidde Jacobi

STAGEVERSLAG. Jidde Jacobi STAGEVERSLAG Jidde Jacobi VOORWOORD Tijdens mijn stage heb ik veel nieuwe kennis opgedaan en reeds verworven kennis toe kunnen passen. Ik zie dit dan ook als een goede aanvulling van mijn studie. Bij deze

Nadere informatie

Op bouwen staat geen leeftijd. www.sibomat.be

Op bouwen staat geen leeftijd. www.sibomat.be Op bouwen staat geen leeftijd. www.sibomat.be Op Batibouw botsten we op Sibomat. We waren op de juiste plek op het juiste moment. - Catheline John S. (70) en Catheline S. (64) hebben geen tijd om zich

Nadere informatie

Gezinsmilieu en het vooruitzicht op een huwelijk voor kinderen

Gezinsmilieu en het vooruitzicht op een huwelijk voor kinderen Pagina 1 / 14 Gezinsmilieu en het vooruitzicht op een huwelijk voor kinderen Kinderen uit intacte gezinnen hebben vaker een positieve houden ten opzicht van het huwelijk en hogere verwachtingen van hun

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

Wat was de prijs/maand om deze accommodatie te huren? 326 Hoe was de prijs/kwaliteit verhouding voor deze accommodatie?

Wat was de prijs/maand om deze accommodatie te huren? 326 Hoe was de prijs/kwaliteit verhouding voor deze accommodatie? VRAAG ANTWOORD Gewoon een nummer voor de administratie van de bevraging 55 Heb je een taaltest moeten afleggen voor je mocht starten met studeren aan de universiteit die je gekozen hebt? Nee Hoe zag de

Nadere informatie

Ik ben 48 jaar oud, ben gehuwd en moeder van 5 kinderen. Vandaag ben ik Gemeente en OCMWraadslid.

Ik ben 48 jaar oud, ben gehuwd en moeder van 5 kinderen. Vandaag ben ik Gemeente en OCMWraadslid. Ik ben 48 jaar oud, ben gehuwd en moeder van 5 kinderen. Vandaag ben ik Gemeente en OCMWraadslid. Mijn hobby s zijn tennis en bridge. 48 jaar oud, licentiaat in de rechten, master in financiën, studies

Nadere informatie

8 Stappen naar Succes

8 Stappen naar Succes 8 Stappen naar Succes Ik ga je een geheim vertellen; Al meer dan 4 jaar was ik zelfstandig Trainer en ik heb geworsteld en gezocht naar; Focus Mijn missie Wie is mijn doelgroep? Hoe kan ik een stabiel

Nadere informatie

LIMO zoekt gedrukte EN elektronische publicaties - in de catalogi van de K.U.Leuven bibliotheken en de andere bibliotheken van Libisnet -in LIRIAS =

LIMO zoekt gedrukte EN elektronische publicaties - in de catalogi van de K.U.Leuven bibliotheken en de andere bibliotheken van Libisnet -in LIRIAS = LIMO zoekt gedrukte EN elektronische publicaties - in de catalogi van de K.U.Leuven bibliotheken en de andere bibliotheken van Libisnet -in LIRIAS = academische publicaties K.U.Leuven - databanken en e-book

Nadere informatie

ZELF EEN WEBLOG MAKEN

ZELF EEN WEBLOG MAKEN ZELF EEN WEBLOG MAKEN Kristof De Loose ICT-coördinator GBS De Waterleest Eppegem GBS De Pimpernel Zemst-Laar Zelf een weblog maken - 1 - Kristof De Loose INHOUD Inleiding 2 Wat is een weblog? 3 Waarom

Nadere informatie

Ik weet dat het soms best wel allemaal wat ingewikkeld kan lijken.

Ik weet dat het soms best wel allemaal wat ingewikkeld kan lijken. WELKOM Bedankt om dit gratis e-book te downloaden! J Ik weet dat het soms best wel allemaal wat ingewikkeld kan lijken. Als anderen vertellen over de hosting van hun website, en updates doen en backups

Nadere informatie

Reflectie op het onderzoek

Reflectie op het onderzoek Reflectie op het onderzoek Naar aanleiding van mijn gehouden onderzoek omtrent ICT-communicatie op het HMC wil ik terugkijken naar mijn handelen en de verworven kennis. Een terugblik op de aanpak, het

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka : Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Ingrid : Ik ben opgegroeid in Antwerpen, een belangrijke stad in Vlaanderen, België. Ik heb een oudere

Nadere informatie

SEO. Wat is SEO? Het optimaliseren van je online informatie, zodat deze zo goed mogelijk scoort in de zoekresultaten op relevante zoekopdrachten.

SEO. Wat is SEO? Het optimaliseren van je online informatie, zodat deze zo goed mogelijk scoort in de zoekresultaten op relevante zoekopdrachten. SEO Leerdoel: De student kan SEO planmatig toepassen op een mediacampagne criterium goed voldoende onvoldoende SEO advies plan Het SEO adviesplan van de student gaat verder dan een check met de geijkte

Nadere informatie

Periode: CBT examens 15 april t/m 30 april 2014

Periode: CBT examens 15 april t/m 30 april 2014 Periode: CBT examens 15 april t/m 30 april 2014 1. Doet u dit examen voor de eerste keer of gaat het om een herexamen? Eerste keer 279 70% Herexamen 104 26% Niet beantwoord 16 4% Totaal 399 2. Als de voorlopige

Nadere informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Oriëntatie op het onderwerp Wat is het onderwerp Welke zoektermen Welke bronnen Zoeken naar informatie Welke informatiebronnen Kiezen en beoordelen van informatie

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B

Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B Look! Inspire : De schaduw kant van verslavende middelen Daan Hermans G&I 1B 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 3 Tijdlijn verzameling..4 week 1 & 2..4 week 3 & 4..5 week 5 & 6..6 week 7...7 De verwerkingskeuze....7

Nadere informatie

Latijn: iets voor jou?

Latijn: iets voor jou? : n j i t a L r o o v s iet jou? De Romeinen en wij Waar komen onze letters vandaan? Hoe komen we aan de namen van de maanden? De antwoorden op vele van deze vragen vind je vaak in het verleden bij de

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

10 foto s van typografische fouten en verbetering: 1 Vietnamees Restaurant Welcome Seafood : Voor verbetering: Na verbetering:

10 foto s van typografische fouten en verbetering: 1 Vietnamees Restaurant Welcome Seafood : Voor verbetering: Na verbetering: 10 foto s van typografische fouten en verbetering: 1 Vietnamees Restaurant Welcome Seafood : Foto genomen op 09-09-2015 om 08:14. Ik loop elke dag langs dit bord onderweg naar het centraal station in Amsterdam.

Nadere informatie

Yakuza:Crime Incorperated.

Yakuza:Crime Incorperated. David-Matthew Connolly 2de Kan Japanologie Yakuza:Crime Incorperated. Encyclopedie 2005 v2.0 1 1.Index 2.Inleiding...3 3.Informatie verzamelen... 4 3.1 Bibliotheek...4 3.2 Databanken:NACSIS, PICARTA, JIN,

Nadere informatie

Tweetalig vwo op Eijkhagen. That s interesting!

Tweetalig vwo op Eijkhagen. That s interesting! Tweetalig vwo op Eijkhagen That s interesting! Meer dan 75% van de lessen in het Engels Find out if TTO is right for you! Wat is tweetalig onderwijs? Als je kiest voor het tweetalige vwo van Eijkhagen

Nadere informatie

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen.

1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. 1. Probleemstelling formuleren en sleutelwoorden bepalen. Vooraleer je aan een literatuuronderzoek begint, is het belangrijk om voldoende informatie over je onderwerp te verzamelen via vakwoordenboeken,

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 3 ... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 3 ... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is 3... Google: zoeken op het internet Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen 3, Hoe moet je zoeken op Google? Deze handleiding toont je hoe dit moet. Als

Nadere informatie

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 3 ... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Iedereen online, van 9 tot 99 jaar. Les 3 ... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 3... Google: zoeken op het internet. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Leerkrachten WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom?

Nadere informatie

Seksualiteit in Japan: Wat zijn de verschillen in mentaliteit tussen het Westen en Japan, en hoe zijn die tot stand gekomen?

Seksualiteit in Japan: Wat zijn de verschillen in mentaliteit tussen het Westen en Japan, en hoe zijn die tot stand gekomen? Japanese Studies Home Seksualiteit in Japan Uit Encyclopedie Onderzoeksvraag Seksualiteit in Japan: Wat zijn de verschillen in mentaliteit tussen het Westen en Japan, en hoe zijn die tot stand gekomen?

Nadere informatie

Erasmusbestemming: Stockholm... Academiejaar: 2013. - 2014. Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit

Erasmusbestemming: Stockholm... Academiejaar: 2013. - 2014. Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit Erasmusbestemming: Stockholm... Academiejaar: 2013. - 2014. Één semester Universiteit Waar is de universiteit ergens gelegen (in het centrum/ ver uit het centrum)? Er is éen grote campus voor alle universiteitsrichtingen

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

Design Document If This Then That. HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art

Design Document If This Then That. HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art Design Document If This Then That HSP moodlight Liad Damhuis G&I1B Game Art Concept Iedereen ervaart wel eens stress of een drukke ruimte die ze even teveel wordt waar ze even weg van moeten gaan om tot

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Welke krachten en drempels ervaren deelnemers door de workshops van Artability in Thessaloniki?

Welke krachten en drempels ervaren deelnemers door de workshops van Artability in Thessaloniki? 7. Bijlage Resultaten enquête Welke krachten en drempels ervaren deelnemers door de workshops van Artability in Thessaloniki? 1. Waarom ben je aan het project begonnen? (Για ποιό λόγο ξεκίνθςεσ να ςυμμετζχεισ

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

Starter (leerjaar 1): Ontwikkelen naar: Gevorderde (leerjaar 4): Kenmerkend gedrag Kenmerkend gedrag Kenmerkend gedrag Ik: Ik: Ik: - werk vooral met korte opdrachten (10 minuten) - heb moeite om mijn aandacht

Nadere informatie

Project Interactieve multimedia

Project Interactieve multimedia Project Interactieve multimedia Jerney van Schagen Inleiding: Het eerste idee van het project bij mij was dat het een vrij breed project zou worden, maar in een van de eerste colleges kwam ik er al gauw

Nadere informatie

Op zoek naar die oude radio

Op zoek naar die oude radio Op zoek naar die oude radio Je bent nog in de dertig en op zoek naar een radio en dat wordt dan ook nog eens een oude radio, waarvan je eigenlijk niet zoveel wist. Gerwout van der Veen verhaalt zijn belevenissen

Nadere informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie

Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Stappenplan zoeken en verwerken van informatie Oriëntatie op het onderwerp Wat is het onderwerp? Welke zoektermen? Welke bronnen? Zoeken naar informatie Welke informatiebron gebruik je? Hoe zoek je digitale

Nadere informatie

Rondje Duitsland 2013

Rondje Duitsland 2013 Rondje Duitsland 2013 Inleiding. Als alternatief voor het bezoeken van een beurs hebben we, een goede aquariumkennis (Hans Wilderink) en ik (Henk Berends), besloten om een aantal dieren-/aquariumwinkels

Nadere informatie

Culture Shock -PIM. GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl. Esra Atescelik juni 2009 1

Culture Shock -PIM. GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl. Esra Atescelik juni 2009 1 GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl Esra Atescelik juni 2009 1 Inhoudsopgave 1. Concept Culture Shock.3 1.1 Definitief concept 4 1.2 Interactief gedeelte van de film..4

Nadere informatie

Google met energie. Michiel Hochstenbach Universitair Docent Scientific Computing Group Wiskunde Faculteit Wiskunde en Informatica

Google met energie. Michiel Hochstenbach Universitair Docent Scientific Computing Group Wiskunde Faculteit Wiskunde en Informatica Google met energie Michiel Hochstenbach Universitair Docent Scientific Computing Group Wiskunde Faculteit Wiskunde en Informatica www.win.tue.nl/ hochsten TU/e publieksdag 5 oktober 8 Google: wist U dat-jes...

Nadere informatie

Peeters Leen 2 e Bachelor, Japanologie K.U. Leuven. Japonisme. Encyclopedie van de Japanologie 2005 2006 Prof. Dimitri Vanoverbeke Hans Coppens

Peeters Leen 2 e Bachelor, Japanologie K.U. Leuven. Japonisme. Encyclopedie van de Japanologie 2005 2006 Prof. Dimitri Vanoverbeke Hans Coppens Peeters Leen e Bachelor, Japanologie K.U. Leuven Japonisme Encyclopedie van de Japanologie 005 006 Prof. Dimitri Vanoverbeke Hans Coppens Inhoudsopgave. Inleiding 3. Zoektocht 4.. Opzoekingswerk in de

Nadere informatie

De examenperiode is een moeilijke tijd. Je moet hard studeren en je hebt veel stress. Wat is een goede studiemethode en wat doe je beter niet?

De examenperiode is een moeilijke tijd. Je moet hard studeren en je hebt veel stress. Wat is een goede studiemethode en wat doe je beter niet? TIPS VOOR DE EXAMENS De examenperiode is een moeilijke tijd. Je moet hard studeren en je hebt veel stress. Wat is een goede studiemethode en wat doe je beter niet? Wat moet je doen? 1. Lees de tekst op

Nadere informatie

Scriptie over Personal Branding en Netwerking

Scriptie over Personal Branding en Netwerking Scriptie over Personal Branding en Netwerking 1e versie - 16 november 2012 Jana Vandromme Promotor: Hannelore Van Den Abeele 1. Inhoudstafel 1. Inhoudstafel 2. Onderzoeksvragen 2.1 Onderzoeksvraag 1 2.2

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Evaluatie project webshop 2.0

Evaluatie project webshop 2.0 Evaluatie project webshop 2.0 Kim Krijt MM2A Kim Ik vind dat de productie erg goed is verlopen, wij hebben onderling geen problemen gehad. Ik vind dat er erg goed werk is geleverd. Als ik het vergelijk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Stappen 1 Ervaringen 2 Wireframes 3 PIOTR TEKIEN HKU GAME ART GAR-1B

Inhoudsopgave. Stappen 1 Ervaringen 2 Wireframes 3 PIOTR TEKIEN HKU GAME ART GAR-1B Inhoudsopgave Stappen 1 Ervaringen 2 Wireframes 3 PIOTR TEKIEN HKU GAME ART GAR-1B PORTFOLIO 1 - STAPPEN Stappen INTRODUCTIE Voordat ik over mijn stappen vertel, wil ik kort toelichten dat ik eerder een

Nadere informatie

l Wouter mag Floor niet slaan. l Wouter mag geen alcohol drinken (geen druppel!).

l Wouter mag Floor niet slaan. l Wouter mag geen alcohol drinken (geen druppel!). 3. Net keek mama heel beteuterd toen ze me een nachtzoen kwam geven. Vind je het echt erg dat ik zoveel moet werken? vroeg ze. Wat moest ik daarop zeggen? Ze keek zo droevig! Valt wel mee, hoor, zei ik.

Nadere informatie

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks Jeroen Bessems INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Samenwerken Specialist Ondernemend Generalist Methodisch & gestructureerd Originaliteit & creativiteit Informatievaardig Onderbouwing & verantwoording Kritische

Nadere informatie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie id 3 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten Land (bestemming)

Nadere informatie

Zoeken in WorldCat Discovery

Zoeken in WorldCat Discovery Zoeken in WorldCat Discovery In de bibliotheekcatalogus vindt u alle boeken, e-books, tijdschriften, e-journals etc. van de Theologische Universiteit Kampen, maar ook die van vele andere Nederlandse en

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie