Boek 4 Hoofdstuk 1: Waar blijft je geld?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Boek 4 Hoofdstuk 1: Waar blijft je geld?"

Transcriptie

1 Boek 4 Hoofdstuk 1: Waar blijft je geld? Jesse kan niet kiezen a Jesse wil op streetdance, op zaalvoetbal, hij wil nieuwe zaalvoetbalschoenen en een nieuwe PlayStation. b nieuw oud oud x 100 % = 99 x 100 %= 30,3% korting, dus Jesse heeft geen gelijk. c Antwoord kan zijn: nee, want reclame heeft niets te maken met de kwaliteit van een product. Weet je het nog? 1 Behoeften kun je verdelen in primaire (basis) en secundaire (luxe) behoeften. Voorbeelden van primaire behoeften: voedsel, kleding, woonruimte. Voorbeelden van secundaire behoeften: tv, computer, vakantie. 2 Je moet kiezen welke behoeften je het belangrijkst vindt en welke je minder belangrijk vindt. 3 a Inkomen> bijvoorbeeld: als je meer verdient kun je ook meer kopen. b Geslacht> bijvoorbeeld: vrouwen kopen vrouwenkleding en mannen kleding voor mannen. c Leeftijd> bijvoorbeeld: ouderen kopen een elektrische fiets en een jongere een racefiets. 4 A 5 Voorbeeld: je klasgenoot heeft een nieuwe mobiele telefoon gekocht en zegt dat het voor jou ook iets is. 6 C 7 A 8 A 9 AH gebruikt hier de marketinginstrumenten prijsbeleid en productbeleid. 10 B 11 Consumentenbond, ROVER, Vereniging Eigen Huis, ANWB. 12 Suzanne kan gratis reparatie of vervanging eisen, omdat zij als consument recht heeft of een deugdelijk product, ook als de garantieperiode voorbij is. 13 Consumer Power is de macht van de gezamenlijke consumenten om de producenten te dwingen rekening te houden met wat zij willen. 14 Een product met een keurmerk geeft de consument zekerheid dat het aan bepaalde eisen voldoet. 15 Een zuiniger apparaat spaart het milieu en zorgt ervoor dat de consument minder geld kwijt is aan energiekosten. 1.1 Waar kies je voor? 1 Eigen antwoord. 2 a Het vakantiehuis is een voorbeeld van secundaire behoefte, omdat het geen noodzakelijke

2 behoefte is, maar iets om het leven aangenamer te maken. b Onderwijs reken je tot secundaire behoefte, want je kunt zonder onderwijs leven. c Gehandicapten of ouderen die slecht ter been zijn kunnen afhankelijk zijn van een auto of brommer om zich te verplaatsen. 3 De ouders van Amir hebben twee behoeften. Zij hebben behoefte aan een nieuwe vloer en vakantie. Zij hebben niet voldoende middelen (geld) om zowel een nieuwe vloer te kopen als op vakantie te gaan. Hun prioriteit is een nieuwe vloer en dus besteden ze ook een gedeelte van hun vakantiegeld aan deze vloer. 4 Leidingwater is schaars, want er worden productiefactoren opgeofferd voordat het leidingwater bij jou uit de kraan loopt. 5 Schaarse goederen: zonnebrand, eten, drinken. Vrije goederen: zeewater, lucht, zonlicht, wind. 6 Het is voor de vader van Amir goedkoper om zelf de vloer aan te leggen, of hij vindt het leuk om te doen. 7 Jongeren hebben veel geld vrij te besteden. Jongeren hebben veel vrije tijd. Jongeren hebben vaak een belangrijke stem binnen het gezin. Jongeren willen graag het nieuwste van het nieuwste hebben bijvoorbeeld mobieltjes. 8 a nieuw oud oud x 100 = 89 x 100 = 18,0% b x 105 = per maand per maand x 12 maanden = per jaar 9 De fabrikanten richten zich op de kinderen en de ouders. 10 P van product: Naast A-merken ook het AH huismerk en Euroshopper producten verkopen. P van Prijs: iedere week is er een aantal producten in de aanbieding en verschil in prijs tussen A-merk, huismerk en Euroshopper. P van plaats: op welke locaties zitten de supermarkten, maar ook welke plaats krijgt een product in het schap: ooghoogte of onderaan? P van promotie: reclames op televisie en de Bonusfolder. 11 Als Bose zou worden afgeprijsd, zouden klanten kunnen denken dat Bose niet goed is / geen goede kwaliteit heeft. Bose wil juist bekend staan om z n goede kwaliteit en wil de kwaliteit waarborgen. 12 Unilever zal als eis hebben gehad dat Albert Heijn de verpakking / de potten moet veranderen omdat ze teveel op die van Calvé (Unilever) lijken. 13 a Aan de linkerkant is het een commerciële informatieve reclame. Het geeft informatie over de eigenschappen van de harde schijf. De afbeelding rechts is ideële reclame. b De reclame aan de linkerkant heeft als doel om mensen te informeren over dit product en ze te verleiden tot een aankoop van de harde schijf. De ideële reclame heeft als doel om mensen anders (aardiger) op elkaar te laten reageren. Als een onbekend iemand aardig tegen je doet, worden we vaak achterdochtig en reageren daar juist niet aardig op. 14 De koeien van de biologische boerin staan wel in de wei en bij de melk van deze koeien past wel de tekst Van Hollandse weide. Ze vindt het oneerlijk dat Albert Heijn dat ook doet, terwijl die koeien alleen maar op stal staan. 1.2 Sta je samen sterker?

3 15 De verkoper van de winkel wil graag de vloer verkopen, en geeft misschien niet altijd onafhankelijke of betrouwbare informatie. 16 Een voordeel van advies inwinnen bij familie of vrienden: Zij kunnen je vertellen wat hun ervaring met het product is. Daardoor kun je beter beslissen of jij dat product ook koopt. Omdat het familie is / vrienden zijn, kun je er meestal wel op vertrouwen dat ze eerlijk zullen zijn. Een nadeel kan zijn: zij zeggen dat het een goed product is en jij bent er na aankoop juist niet tevreden over, dan kun je ruzie/onenigheid krijgen. 17 Deze telefoons scoren bij het testoordeel (ruim) voldoende, en ze zijn ook een stuk goedkoper dan de telefoons die het hoogste testoordeel hebben. Daarom zijn ze de beste koop: Ze hebben een goede prijs / kwaliteitsverhouding. 18 C ( 40 en ++ bij energieverbruik) 19 a ROVER b ANWB (en soms ook de Consumentenbond) c Vereniging Eigen Huis d Consumentenbond 20 a Ja. Wakker Dier roept consumenten op geen kiloknallers meer te kopen. Als consumenten samen optreden om invloed te hebben op wat C1000 verkoopt dan is dat een voorbeeld van consumer power. b Dan was C1000 misschien met een grote voorraad vlees blijven zitten. Consumenten hadden uiteindelijk zelfs naar een andere supermarkt kunnen gaan voor hun boodschappen. C1000 was dan (veel) klanten kwijtgeraakt. 21 a Ongeveer 10 tot 15 jaar. b Zowel de vloerenlegger als de fabrikant willen niet opdraaien voor de kosten van het oplossen van het probleem van de houten vloer. 22 Ja, het consumentenrecht geldt ook als je via wehkamp.nl of bol.com iets koopt. Dit zijn gewone bedrijven. Het consumentenrecht geldt niet als je iets van een particulier (privé persoon) koopt, bijvoorbeeld via marktplaats.nl 23 B 24 In ieder geval de wet consumentenkoop. De houten vloer is te snel krom dus het is geen deugdelijk product. Ook de wet productaansprakelijkheid is van toepassing. Als de vloer zo krom is dat je er zelfs over struikelt, kan er (gevolg)schade ontstaan. 25 Bij een aankoop via internet heb je het product nog niet kunnen vastpakken / aantrekken (bij kleding). Je moet dan wat langer de tijd hebben om te beoordelen of het product wel voldoet aan je wensen. 26 Voorbeelden van een goed antwoord: Ja, door het keurmerk weet je dat de winkelier je meer zekerheid biedt. Je mag er vanuit gaan dat de winkelier dan ook deugdelijke producten verkoopt. Nee, een keurmerk zegt niets over de kwaliteit van de producten zelf. Het zegt alleen iets over een langere zichttermijn en bijvoorbeeld makkelijker terugsturen. Dat heeft niets te maken met de kwaliteit van de producten die de winkel aanbiedt. 27 De geschillencommissie zal waarschijnlijk zeggen dat de ouders van Jesse een nieuwe camera moeten krijgen of dat de webwinkel hun geld terug moet geven. Jesses ouders hebben volgens de Wet consumentenkoop recht op een deugdelijk product. De camera ging al na 8 maanden kapot. Dat is natuurlijk veel te snel. Een camera hoort gewoon 5 tot 10 jaar mee te gaan. 1.3 Kun je genoeg kopen?

4 28 a Het kan zijn dat de inkoopprijzen hoger zijn geworden of dat zijn bedrijfskosten zijn gestegen. b cola> nieuw - oud 1,90-1,70 oud x 100% = 1,70 x 100% = 11,8% Chips> nieuw oud 0,40-0,30 oud x 100% = 0,30 x 100% = 33,3% 29 a In 1975 had Nederland de hoogste inflatie. b In 1987 was er sprake van deflatie. 30 In de kantine en in het algemeen zijn de prijzen gestegen. Er is dus inflatie waardoor de koopkracht van Jesse en Amir daalt. 31 a 3%+5%+24%+6%+1%+15%+16%+1%+4%+3%+11%=89% 100%-89%=11% b De artikelgroep Wonen, water en energie. Huurkosten en hypotheekkosten samen met water en energiekosten zijn de grootste maandelijkse uitgaveposten voor consumenten. 32 Kleding en schoenen: 5% - 10% = 4,5% van het boodschappenmandje. Wonen water en energie 24% + 4% = 25% van het boodschappenmandje. Kleding en schoenen daalt 0,5% en wonen water en energie stijgt 1% in het boodschappenmandje. Dus niet gunstig. 33 1,25 % x 3,54 = 0,04 loonstijging per uur. Hij werkt 8 uur per week: 8 x 0,04 = 0,32 loonstijging per week. De prijsstijging van een colaatje is 0,20 en van chips 0,10. Samen is dat 0,30. Amir heeft dus per week net voldoende loonsverhoging om de prijsstijgingen te compenseren. 34 a 2006 > > >? > : 100 x 109 = 2.370,75 b Het loon van Amirs vader is tussen 2006 en 2011 met 9% gestegen, maar de prijzen zijn in diezelfde periode gestegen met 8%. Dus Amirs vader is er maar 1% op vooruit gegaan. 35 a Zijn nominale inkomen is gestegen met 9%. b Zijn reële inkomen is gestegen met 1% (nominale stijging inflatie). 36 B 37 a Als de lonen stijgen zullen ook de prijzen van producten verhoogd worden. b De overheid richt zich tot de vakbonden en werkgevers(organisaties). 38 a Het vervoer van producten is duurder door hogere brandstofkosten. b Er is olie nodig om de machines te laten draaien. Hierdoor stijgen de productiekosten. 39 Als de rente omhoog gaat, zullen de mensen meer sparen en minder lenen. Ze geven dus minder geld uit, zodat er minder vraag is naar goederen en diensten. Als gevolg hiervan zullen de prijzen minder stijgen, zodat de inflatie minder wordt. 1.4 Spaar jij het milieu? 40 a eigen antwoord: denk aan afvalscheiding, spaarlampen etc. b 6 uur x 0,17 kwh = 1,02 kwh per dag > 1,02 kwh x 0,22 = 0,22 0,22 per dag x 365 dagen = 81,91 jaarlijkse elektriciteitskosten. 41 Toename van het aantal inwoners: hoe meer inwoners, hoe meer er wordt geconsumeerd (gekocht/verbruikt).

5 Een stijging van het gemiddeld inkomen per inwoner: hoe meer je verdient, hoe meer je gaat kopen/consumeren. Verandering in ons consumentengedrag, vaker iets nieuws willen hebben: Als je steeds iets nieuws wil, koop je sneller nieuwe spullen, dus consumeer je meer. 42 Linker plaatje: vervuiling van lucht, verbruik van energiebronnen (olie). Rechter plaatje: verbruik van grondstoffen (voor verpakking en de producten zelf), en het ontstaan van afval. 43 a 75 leerlingen x 60 km p/week x 0,08 = 360 kg CO2 uitstoot per week 360 kg CO2 x 52 weken = kg CO2-uitstoot per jaar te besparen als iedereen elektrisch rijdt. b Bij de productie van de scooter is ook milieuvervuiling ontstaan. Daarnaast moet de scooter ook worden opgeladen. Dat kost stroom en het opwekken van stroom is niet milieuvriendelijk. Als de scooter wordt weggedaan levert dat weer afval op. 44 a Mensen kopen steeds meer elektrische apparaten. Elektrische apparaten worden steeds vaker / langer gebruikt. b Tijdens een economische crisis kopen mensen minder (dure) elektrische apparaten. Ook wordt er misschien extra gelet en bezuinigd op energieverbruik, omdat dat geld scheelt. 45 a Onjuist. In de periode 1990 tot 1998 nam het aantal gloeilampen nog toe. b Juist. Het aantal lampen in 1990 was ± 22. In 2009 ± 45, dus verdubbeld. c Onjuist. In 2003 was dat aandeel nog minder dan 50%. Van de ongeveer 40 lampen waren toen nog ongeveer 25 gloeilampen. Dat is meer dan 50%. 46 a Nee. Volgens het stroometiket wordt er ook kolen, aardgas en zelfs nucleair gebruikt voor deze stroom. Dat is dus absoluut geen groene stroom. Echte groene stroom wordt opgewekt door zonne- en windenergie en eventueel waterkracht. b In een biomassacentrale worden houtsnippers verbrand. Daarbij komt ook rook vrij. Deze rook is weer schadelijk (luchtverontreiniging). 47 a Vooral Natuurmonumenten koopt natuurgebieden op. b De overige 4 (Natuur & Milieu, Milieudefensie, Greenpeace en het WNF (Wereld Natuur fonds) voeren acties. 48 a Het EU-logo voor biologische producten. b Op bijvoorbeeld houten schuttingdelen of houten tuinmeubelen. c Het EU Ecolabel. d Eigen antwoord: denk aan: Ja, want biologische producten zijn beter voor het milieu, diervriendelijker, gezonder en lekkerder. Nee, want ik vind het zonde van mijn geld om meer te betalen voor biologische producten. Herhalingsopgaven Paragraaf 1.1 H1 Primaire behoeften eten drinken woonruimte kleding veiligheid Secundaire behoeften vakantie computer boot caravan wasdroger H2 a Naar aanleiding van de uitslag van het marktonderzoek weet Hi of er behoefte is aan MTVMobile-abonnementen. b Jongeren.

6 H3 a Naast A-merken ook producten van het huismerk en van goedkope merken verkopen. b Plaatsbeleid, prijsbeleid en promotiebeleid. H4 B H5 Reclame Code Commissie. H6 Zelfvoorziening H7 C H8 a Ouderen. b nieuw oud oud x 100% = x 100% = 28,6% Paragraaf 1.2 H9 Gerben en Jojanneke kunnen zich richten tot de Vereniging eigen huis. H10 De omschrijving past bij de ANWB. H11 a nr. 3: Dell V313w of nr. 5: Brother DCP-195c. B Er kan ook gelet worden op het gebruiksgemak, het stroomverbruik en afdrukkwaliteit. H12 H13C De HP Photosmart kost 200 en de Brother DCP-195c kost x 100% = 150% H14 Zij heeft minimaal 7 dagen bedenktijd volgens de wet koop op afstand. H15 a Het gaat hier over de colportagewet. b Koopt u iets boven de 34 euro? Dan hebt u zeven (kalender)dagen bedenktijd. Hebt u spijt? Dan kunt u de overeenkomst schriftelijk ongedaan maken. Paragraaf 1.3 H16 a juist b onjuist (de prijzen zijn met 1,0% gestegen t.o.v. 2009) c juist H17 a 2008 B 2009 (2,5%-1,2%=1,3%) H18 jaar Indexcijfer lonen cpi

7 , ,5 104,0 H19 a (1%) = b De prijscompensatie had tot gevolg dat de koopkracht van Bart niet daalde. Paragraaf 1.4 H20 De toename van consumptie komt door bijvoorbeeld: - Een toename van het aantal inwoners van ons land. - Een stijging van het gemiddeld inkomen per inwoner. - Een verandering in ons consumentengedrag; we willen bijvoorbeeld vaker iets nieuws hebben om ons te onderscheiden van anderen. H21 Oorzaken van milieuschade kunnen zijn: - De vervuiling van lucht door bijvoorbeeld auto-uitlaatgassen. - De vervuiling van het water door lozing van afvalwater door fabrieken. - De vervuiling van de bodem door een lekkende ondergrondse tank. - Het verbruik van energiebronnen door verwarming van huizen. - Het verbruik van grondstoffen bijvoorbeeld papier. - Het ontstaan van afval door het verbruik van artikelen. H22 Je kunt je milieubewust gedragen door: - Bij de aankoop van goederen te kiezen voor milieu- en diervriendelijke producten. - Minder te consumeren. - Vaker het openbaar vervoer of de fiets te nemen. - Je afval te scheiden zodat een deel gerecycled wordt. H =110 gram CO² x = gram CO² per auto per jaar x 15 auto s = gram CO². H24 C H25 a Het keurmerk geeft de consument zekerheid dat het product beter is voor het milieu dan andere producten. b Het FSC keurmerk (nummer 4). c Het EU-logo voor biologische producten (nummer 3).

CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling. Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25

CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling. Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25 CPI = 122,5 Wat zegt dit? Hoe bereken je dit? Categorieën Aandeel Prijsstijging Optelling Voeding 40% 10% Kleding 35% -5% Overig 0 CPI 102,25 ConsumentenPrijsIndexcijfer Consumenten Prijsindexcijfer in

Nadere informatie

2COLLEGE RUIVEN. Lesbrief Marketing. Consumptie. PSB en JKH

2COLLEGE RUIVEN. Lesbrief Marketing. Consumptie. PSB en JKH 2COLLEGE RUIVEN Lesbrief Marketing Consumptie PSB en JKH 2016-2017 Deze lesbrief geeft extra informatie over Marketing die je nodig hebt voor je PTAtoetsen en eindexamen. De lesbrief is onderdeel van exameneenheid:

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

Hoe groot is onze CO 2 afdruk?

Hoe groot is onze CO 2 afdruk? Hoe groot is onze CO 2 afdruk? Hoe groot is onze CO 2 afdruk? Hoeveel bomen zouden er nodig zijn om onze CO 2 weer uit de lucht te halen? Hoeveel CO 2 haalt een boom uit de lucht? Hoeveel CO 2 haalt een

Nadere informatie

ALGEMENE ECONOMIE /03

ALGEMENE ECONOMIE /03 HBO Algemene economie Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 M Productiefactoren: alle middelen die gebruikt worden bij het produceren: NOKIA: natuur, ondernemen, kapitaal,

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS DE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS ACTIES RONDE 1 NEDERLANDSE REGERING De regering beloont mensen als hun koophuis minder warmte verliest (isoleren). De -meter daalt met 5 punten. Het kost 1500 euro. : -1500

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Les De kosten van energie

Les De kosten van energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les De kosten van energie Werkblad Les De kosten van energie Werkblad Elke dag gebruiken we heel wat energie om het huis warm te houden en te verlichten, televisie te kijken,

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 1 vrijdag 25 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 1 vrijdag 25 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 1 vrijdag 25 mei 9.00-10.30 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD Module 4 Nu en later Inflatie Definitie: stijging van het algemeen prijspeil Gevolgen van inflatie koopkracht neemt af Verslechtering internationale concurrentiepositie Bij

Nadere informatie

Les De kosten van energie

Les De kosten van energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les De kosten van energie Werkblad Les De kosten van energie Werkblad Elke dag gebruiken we heel wat energie om het huis warm te houden en te verlichten, televisie te kijken,

Nadere informatie

Soort opdracht Overleg met je docent of je deze opdracht alleen of met een medeleerling maakt.

Soort opdracht Overleg met je docent of je deze opdracht alleen of met een medeleerling maakt. Naam: Klas/groep: Datum: Kopen een kunst Leerdoelen Je kunt aangeven met welke invloeden de consument te maken heeft bij het doen van aankopen. Je kunt aangeven waar de consument goede productinformatie

Nadere informatie

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 4 Kopen is kiezen 4.1 Contant betalen, betalen met pinpas en betalen met chipknip.

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 4 Kopen is kiezen 4.1 Contant betalen, betalen met pinpas en betalen met chipknip. Hoofdstuk 4 Kopen is kiezen 4.1 Contant betalen, betalen met pinpas en betalen met chipknip. 4.2 a. 1 cent, 2 cent, 5 cent, 10 cent, 20 cent, 50 cent, 1 euro en 2 euro. b. 5 euro, 10 euro, 20 euro, 50

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Domein E: Ruilen over de tijd. fransetman.nl

Domein E: Ruilen over de tijd. fransetman.nl Domein E: Ruilen over de tijd Rente : prijs van tijd Nu lenen: een lagere rente Nu sparen: een hogere rente Individuele prijs van tijd: het ongemak dat je ervaart Algemene prijs van tijd: de rente die

Nadere informatie

EXTRA. 4,20 Ymkje 24,05. 5,55 Barbara 20,15 22,75 25, = 55 Ontvangsten in natura en loon van januari.

EXTRA. 4,20 Ymkje 24,05. 5,55 Barbara 20,15 22,75 25, = 55 Ontvangsten in natura en loon van januari. Hoofdstuk Van zakgeld naar inkomen ETRA Op de tekeningen staan de inkomsten van Koen. Kleur het vakje onder elke tekening. In de legenda staat welke kleuren je moet gebruiken. In de tabel hieronder staat

Nadere informatie

Thema 1 Pizzeria. Deel 1 Consumptie

Thema 1 Pizzeria. Deel 1 Consumptie 1 Thema 1 Pizzeria Deel 1 Consumptie 1. Ieder mens probeert zo veel mogelijk wensen te vervullen. Iedereen begint daarbij met de belangrijkste behoeften: eten, drinken, kleding en een dak boven je hoofd.

Nadere informatie

Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN

Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN 1 Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN Deel 1 Consumptie 1. Ieder mens probeert zo veel mogelijk wensen te vervullen. Iedereen begint daarbij met de belangrijkste behoeften: eten, drinken, kleding en een dak boven

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2003 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2003 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 punt toegekend. RECHT PARKETVLOER 1 maximumscore 2 Uit het antwoord moet blijken dat Ralf blijkbaar prioriteit geeft aan woongenot

Nadere informatie

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 1

ANTWOORDEN HOOFDSTUK 1 ANTWOORDEN EINDTOETS HOOFDSTUK 1 VAN ZAKGELD NAAR INKOMEN ANTWOORDEN HOOFDSTUK 1 TOETS 1 VAN ZAKGELD NAAR INKOMEN 1 Theo, want 10 + 15 is meer dan 12 + 11. 2 B 3 B 4 Bijv. haar loon. 5 A 6 15 + 5,25 52

Nadere informatie

Antwoorden stencils OPGAVE 1 11.313 pond. (36,41%) 1,48 miljard als het BNP in procenten harder is gestegen dan het bedrag in ponden in procenten

Antwoorden stencils OPGAVE 1 11.313 pond. (36,41%) 1,48 miljard als het BNP in procenten harder is gestegen dan het bedrag in ponden in procenten Antwoorden stencils OPGAVE 1 1. Nominaal Inkomen 1996 = 25,34 miljard pond x 1,536 = 38,92224 miljard pond Bevolkingsomvang 1996 = 3.340.000 x 1,03 = 3.440.200 Nominaal Inkomen per hoofd = 38,92224 miljard

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Samenvatting Ruim zeven op de tien Leidenaren is van mening dat het klimaat de laatste tien jaar aan het veranderen is. Dit is iets minder dan vorig jaar. Qua belangrijkheid

Nadere informatie

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering.

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering. Top 100 vragen. De antwoorden! 1 Als de lonen stijgen, stijgen de productiekosten. De producent rekent de hogere productiekosten door in de eindprijs. Daardoor daalt de vraag naar producten. De productie

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Bernd Roemmelt / Greenpeace 2. NOORDPOOL OPDRACHT 1 Bekijk het filmpje: 1. Welke landen liggen rondom de Noordpool? 2. In welke zee ligt de Noordpool? Bernd Roemmelt / Greenpeace

Nadere informatie

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Ruilen over de tijd Intertemporele substitutie Bedrijven lenen geld om te investeren

Nadere informatie

Vragenlijst met scores in procenten

Vragenlijst met scores in procenten Vragenlijst met scores in procenten Het percentage tussen haakjes is het aandeel respondenten dat de vraag heeft beantwoord. De gemeente Amersfoort wil als stad in 2030 CO2-neutraal te zijn. Dit betekent

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. HET GROTE ONDERNEMERSSPEL 1 B 2 A 3 maximumscore 2 Voorbeeld van een juiste berekening: Loonkosten in twee jaar:

Nadere informatie

OP KAMERS Opdrachtenblad Categorie:

OP KAMERS Opdrachtenblad Categorie: Opdrachten Opdracht 1 Jasmina raadt Wesley aan om wat vaker bij zijn ouders te gaan eten. Welke tips kun je nog meer bedenken om geld te besparen op het moment dat je wat krapper zit? Wesley woont op kamers.

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD

Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD Betalen Als je een boodschap doet of bijvoorbeeld een trui koopt, moet je afrekenen. Betalen kan op verschillende manieren.

Nadere informatie

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst

4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst 4.1 De collectieve arbeidsovereenkomst De arbeidsvoorwaarden van veel werknemers zijn vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst. Dit is een overeenkomst die per bedrijf of bedrijfstak wordt afgesloten

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DUURZAAM PRODUCEREN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

LES 2: Klimaatverandering

LES 2: Klimaatverandering LES 2: Klimaatverandering 1 Les 2: Klimaatverandering Vakken PAV, aardrijkskunde Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend, samenwerken, kritisch denken Materiaal Computer met

Nadere informatie

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M)

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M) 1) Geef de omschrijving van trendmatige groei. 2) Wat houdt conjunctuurgolf in? 3) Noem 5 conjunctuurindicatoren. 4) Leg uit waarom bij hoogconjunctuur de bedrijfswinsten zullen stijgen. 5) Leg uit waarom

Nadere informatie

stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 1 STANDPUNT voor VMBO/LWOO & BBL Werkboek deel 2 Jan de Leeuw Van: Klas: School: Schooljaar:

stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 1 STANDPUNT voor VMBO/LWOO & BBL Werkboek deel 2 Jan de Leeuw Van: Klas: School: Schooljaar: stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 1 STANDPUNT voor VMBO/LWOO & BBL Werkboek deel 2 Jan de Leeuw Van: Klas: School: Schooljaar: stp lwo wb.2 09-03-2005 12:44 Pagina 3 Hoofdstuk 1 Dierproeven Paragraaf

Nadere informatie

'Waar komt melk vandaan?' 'Uit de winkel!'. Natuurlijk weet iedereen dat melk uit de koe komt, maar je staat er niet zo vaak bij stil!

'Waar komt melk vandaan?' 'Uit de winkel!'. Natuurlijk weet iedereen dat melk uit de koe komt, maar je staat er niet zo vaak bij stil! Kijkje in de keuken 'Waar komt melk vandaan?' 'Uit de winkel!'. Natuurlijk weet iedereen dat melk uit de koe komt, maar je staat er niet zo vaak bij stil! Tussen de productie van voeding en het opeten

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2003

Stadsenquête Leiden 2003 Hoofdstuk 21. Milieu Samenvatting Zeven op de tien Leidenaren kent de Milieustraat, aan de J.C. de Rijpstraat, een voorziening waar inwoners van Leiden op vertoon van een legitimatie hun grof huishoudelijk

Nadere informatie

De energie van Zeewolde. Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken!

De energie van Zeewolde. Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken! De energie van Zeewolde Help mee Zeewolde de groenste gemeente van Nederland te maken! De energie van Zeewolde Als jongste gemeente van Nederland zijn we al goed bezig als het om duurzaamheid gaat! De

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Delen als manier om samen te verduurzamen Duurzaamheidkompas meting #11 December 2013

Duurzaamheidk. Delen als manier om samen te verduurzamen Duurzaamheidkompas meting #11 December 2013 Duurzaamheidk mpas Delen als manier om samen te verduurzamen Duurzaamheidkompas meting #11 December 2013 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-,

Nadere informatie

EXAMENTRAINER. 1 In de folder van Plusklus staat vermeld: Beste. 2 In een folder van telefoonwinkel Teleshop ziet Nina

EXAMENTRAINER. 1 In de folder van Plusklus staat vermeld: Beste. 2 In een folder van telefoonwinkel Teleshop ziet Nina EXAMENTRAINER Opgave 1 Nina mobiel bron 1 Uit een folder van Plusklus en Teleshop Veel scholieren hebben een eigen mobieltje (gsm). Nina wil daarom ook een eigen gsm kopen. In een folder ziet ze een advertentie

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van het energieverbruik op school.

Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van het energieverbruik op school. Startactiviteit groep 1/2 Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van het energieverbruik op school. Subdoelen 1. Leerlingen en leraren worden zich bewust van welke apparaten

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken.

In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken. DE ZUIVELSECTOR > Inleiding In Nederland zijn het klimaat en het landschap zeer geschikt voor veeteelt. Logisch dat we veel koeien houden en melkproducten maken. De zuivelsector is belangrijk voor de Nederlandse

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit?

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Een middagje shoppen. a 75 209 x 100% = 35,9%. b 209 : 3,72 = 56,18. Dus zij moet 57 uur werken om de nieuwe jas te kunnen kopen. c Zij had eerst kunnen sparen of zij had

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING

DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING DE KRACHT VAN HET BETER LEVEN KEURMERK 1-METING Marcel Temminghoff en Niek Damen Presentatie door Monique van Holland Mei 2015, project 18016 1 Resultaten 1.1 Relevantie keurmerk en diervriendelijker 1.2

Nadere informatie

4.1 Klaar met de opleiding

4.1 Klaar met de opleiding 4.1 Klaar met de opleiding 1. Werken in loondienst - Bij een bedrijf of bij de overheid (gemeente, provincie, ministerie); - Je krijgt loon/salaris; - Je hebt een bepaalde zekerheid, dat je werk hebt,

Nadere informatie

Spaar energie! Wat is energie? Zelf aan de slag. Waarom energie besparen? Sommige centrales die elektriciteit. Stijn Dekelver

Spaar energie! Wat is energie? Zelf aan de slag. Waarom energie besparen? Sommige centrales die elektriciteit. Stijn Dekelver Stijn Dekelver De maand oktober is al enkele jaren de maand van de energiebesparing. De overheid roept dan alle mensen in Vlaanderen op om zuinig om te gaan met energie. Sommige centrales die elektriciteit

Nadere informatie

Praktische tips voor klimaat en portemonnee. Klimaatsparen

Praktische tips voor klimaat en portemonnee. Klimaatsparen Praktische s voor klimaat en portemonnee Klimaatsparen CO 2 en geld besparen De gemiddelde Nederlander stoot per jaar 12.000 kg CO 2 uit (28.000 kg CO 2 per huishouden). De meeste kilo s gaan op aan verwarming,

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Verbeter de aarde. Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013

Verbeter de aarde. Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013 Verbeter de aarde Waarom en hoe je mee kunt doen! Anneke Brom 24-2-2013 Lees hoe je door eenvoudige acties kunt meewerken aan het welzijn van de aarde. Bekijk de aardevriendelijke producten en campagnes

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Snoepen op het Christiaan Hagen College 1 A 2 maximumscore 2 Voorbeelden van juiste eigenschappen (twee van de

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Bijna elf miljoen Nederlanders kochten vorig jaar. Geen last van opdringerige verkopers. Online winkelen

Bijna elf miljoen Nederlanders kochten vorig jaar. Geen last van opdringerige verkopers. Online winkelen Online winkelen Geen last van opdringerige verkopers Terwijl de kopers wegblijven uit de winkelstraten, wordt er online elk jaar meer gekocht. Ook steeds meer SeniorWeb-leden durven het aan. Waarom vinden

Nadere informatie

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing?

Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? Lessenplan C2C, dé duurzame oplossing? (gebaseerd op lessen van 50 minuten) Les 1 en 2: Bekijken van de DVD Afval is Voedsel (Vpro Tegenlicht 6 oktober 2006) Maken van de verwerkingsopdrachten. De DVD

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

CONCEPT. Venster 1 - Klanten

CONCEPT. Venster 1 - Klanten Venster 1 - Klanten In de nieuwe economie hoeft de klant niet alles zelf te hebben, als hij/zij het maar kan gebruiken en er verder geen omkijken naar heeft. In de nieuwe economie hoeven mensen niet alles

Nadere informatie

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland 1. Aanzetten Tropisch Nederland 1.a Tropisch Nederland Jij gaat aan de slag met het dossier Tropisch Nederland. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN STAP ONDERDEEL

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2004

Stadsenquête Leiden 2004 Hoofdstuk 16. Milieu Samenvatting Leiden heeft een Milieustraat aan de J.C. Rijpstraat. Vergeleken met voorgaande jaren zijn zowel de bekendheid als het gebruik verder toegenomen. In de Stadsenquête van

Nadere informatie

ECONOMIE VOOR VMBO BOVENBOUW. 3 vmbo - (k)gt ANTWOORDENBOEK

ECONOMIE VOOR VMBO BOVENBOUW. 3 vmbo - (k)gt ANTWOORDENBOEK ECONOMIE VOOR VMBO BOVENBOUW 3 vmbo - (k)gt ANTWOORDENBOEK Hoofdstuk 2 Het inkomen van consumenten Paragraaf 1 Welke soorten inkomens zijn er? 1 Oppassen. 2 3 Werken in de horeca mag je pas na je zestiende.

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Supermarktmonitor Vlees en Vleesvervangers

Supermarktmonitor Vlees en Vleesvervangers Supermarktmonitor Vlees en Vleesvervangers nummer 3 - januari 2010 Inhoudsopgave De Supermarktmonitor 3 Samenvatting 4 1. Prijs 6 1.1 Waar vindt de consument de goedkoopste biologische vlees? 6 1.2 Waar

Nadere informatie

97% 24% 27% 0% 25% 50% 75% 100%

97% 24% 27% 0% 25% 50% 75% 100% 11 WINKELEN EN WINKELCENTRA In dit hoofdstuk wordt gekeken naar het koopgedrag van de Leidenaar, zowel voor dagelijkse als voor niet-dagelijkse boodschappen. Daarbij wordt tevens aandacht besteed aan het

Nadere informatie

CBS: Inflatie stijgt licht naar 1 procent

CBS: Inflatie stijgt licht naar 1 procent Persbericht PB14 054 4 september 2014 9.30 uur CBS: Inflatie stijgt licht naar 1 procent Prijsontwikkeling vliegtickets en kleding verhoogt inflatie Weinig impact boycot Rusland op prijzen voor consument

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. woensdag 26 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. woensdag 26 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2010 tijdvak tijdv 1 woensdag 26 mei 9.00-10.30 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan.

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. Geldtips van de Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. 1 Aankopen 1. Vermijd impulsaankopen, vaak heb je later spijt als het saldo van je bankrekening te laag is geworden

Nadere informatie

economie CSE GL en TL

economie CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 9.00-11.00 uur economie CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 47 punten te behalen.

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

Woordenlijst. Categorieën: economie en algemeen

Woordenlijst. Categorieën: economie en algemeen Woordenlijst Categorieën: economie en algemeen Aanbieding, de Iets wat goedkoper is dan anders. De schoenen zijn in de aanbieding: ze zijn 20 euro goedkoper deze week. 6 Aanbod, het Wat er allemaal te

Nadere informatie

De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN. Categorie Vraag & Antwoord

De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN. Categorie Vraag & Antwoord Categorie Vraag & Antwoord De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN Er zijn te weinig middelen om in alle behoeften te kunnen voorzien. Hoe heet dit verschijnsel?

Nadere informatie

Rekenmodule procenten Pagina 1

Rekenmodule procenten Pagina 1 % Rekenmodule procenten Pagina 1 Inleiding Omdat gebleken is dat nog niet iedereen van jullie helemaal thuis is in procenten gaan we het nu hebben over dit onderwerp. Met behulp van deze module proberen

Nadere informatie

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening De 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening BEKENDHEID EUROPESE ENERGIEDOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Crisis in de EU docentenhandleiding

Crisis in de EU docentenhandleiding Crisis in de EU docentenhandleiding In deze les vergelijken leerlingen de economische situatie van verschillende EU-leden met elkaar. Daarbij maken zij gebruik van de interactieve kaart en grafiek Economische

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015 Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta Inhoudsopgave Management Summary Resultaten Achtergrond 2 3 Management summary Management summary (1/3) De zomerperiode

Nadere informatie

HUMO enquête naar de koopkracht

HUMO enquête naar de koopkracht HUMO enquête naar de koopkracht Steekproef N= 1000 respondenten representatief voor de Nederlandstalige 20-plussers (geen studenten) Methode Combinatie van telefonisch (23%; bij 65-plussers) en online

Nadere informatie

De veranderende markt

De veranderende markt De veranderende markt 1 De veranderende markt Vanaf 2000 is de detailhandel sterk veranderd door de opkomst van de computer. Als verkoper kun je de kennis over de geschiedenis en de toekomst van de detailhandel

Nadere informatie

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners.

Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. EC 01. EEN KAMER HUREN IN LEIDEN. Leiden is een typische studentenstad en heeft dus veel kamerbewoners. Vermoedelijk blijft het aanbod van kamers achter bij de vraag, waardoor er gemakkelijk prijsopdrijving

Nadere informatie

Slagvaardig met geld!

Slagvaardig met geld! Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Slagvaardig met geld! 1 maximumscore 2 voorbeelden van juiste voordelen: Hij kan het drumstel direct kopen (en gebruiken). Hij

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2003

Examenopgaven VMBO-BB 2003 Examenopgaven VMBO-BB 2003 tijdvak 1 woensdag vrijdag 28 23 mei 9.00 10.30 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 28 vragen.

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld

Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld Antwoorden Lesbrief Waar voor je geld Deze lesbrief (derde druk, 2015) is een uitgave van De Nederlandse Bank en tot stand gekomen met medewerking van Gerrit Gorter en Han van Spanje (VECON). 1. Prijzen

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2005

Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2005 Examen VMBO-GL en TL-COMPEX 2005 tijdvak 1 dinsdag 31 mei totale examentijd 2 uur ECONOMIE CSE GL EN TL Vragen 1 tot en met 23 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet wordt

Nadere informatie

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec)

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec) Elektrische energie In huishoudens is elektrische energie de meest gebruikte vorm van energie. In Nederland zijn bijna alle huizen aangesloten op het netwerk van elektriciteitskabels. Achter elk stopcontact

Nadere informatie

Men gebruikt steeds meer windenergie in Nederland. Er wordt steeds meer windenergie gebruikt in Nederland.

Men gebruikt steeds meer windenergie in Nederland. Er wordt steeds meer windenergie gebruikt in Nederland. Herhalingsoefeningen De sprong, thema 8 Vocabulaire Oefening 1 Vul het goede woord in. Verander de vorm als dat nodig is. Kies uit: bewegen, bijdragen aan, biologisch, duurzaam, energiebronnen, energierekening,

Nadere informatie

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & NORTH RIVER ÉCHT DUURZAAM PRODUCEREN 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Oefentoets Klas: havo 3 / vwo 3

Oefentoets Klas: havo 3 / vwo 3 Oefentoets Klas: havo 3 / vwo 3 Vak: economie Toets over: h1 en h2 Lesbrief: kopen en werken Hulpmiddelen: gewone rekenmachine DEZE OEFENTOETS BESTAAT UIT 8 OPGAVEN! Opgave 1 Begrippen 1 Noem alle productiefactoren

Nadere informatie

Kaarten module 4 derde klas

Kaarten module 4 derde klas 1. Uit welke twee onderdelen bestaan de totale kosten? 2. Geef 2 voorbeelden van variabele kosten. 3. Geef 2 voorbeelden van vaste (of constante) kosten. 4. Waar is de totale winst gelijk aan? 5. Geef

Nadere informatie

Wat doe je met je geld? vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Wat doe je met je geld? vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62277 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Aan de slag met excel

Aan de slag met excel Aan de slag met excel Start een eigen bedrijf in één van de volgende producten: Brommers Computerspelletjes Fietsen Frisdrank Luxe koek Mobiele telefoons Scooters Sportschoenen Sporttassen P R O D U C

Nadere informatie

U leert in deze les "om raad vragen". Als u niet weet wat u moet doen, kunt u iemand om raad vragen. U vraagt of iemand u kan helpen met advies.

U leert in deze les om raad vragen. Als u niet weet wat u moet doen, kunt u iemand om raad vragen. U vraagt of iemand u kan helpen met advies. OM RAAD VRAGEN les 3 spreken inleiding en doel U leert in deze les "om raad vragen". Als u niet weet wat u moet doen, kunt u iemand om raad vragen. U vraagt of iemand u kan helpen met advies. Het is belangrijk

Nadere informatie