Onderwijsmagazijn Anatomie, fysiologie en pathologie Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderwijsmagazijn Anatomie, fysiologie en pathologie Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase"

Transcriptie

1 Onderwijsmagazijn Anatomie, fysiologie en pathologie Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase Opleiding Verzorgende niveau 3 BBL Generieke opleidingsfase, vanaf groep januari 2013 MBO Utrecht, Utrechtse Zorgacademie en Gooise Zorgacademie

2

3 Activiteiten Anatomie, fysiologie & pathologie Inhoudsopgave afp-g.01: Inleiding...5 afp-g.02: De plaats van de organen... 5 afp-g.03: Orgaanstelsels op een rij...5 afp-g.04: Bloedsomloop en bloed...6 afp-g.05: Huid en slijmvliezen: bouw, functie en enkele observaties...6 afp-g.06: Micro-organismen en de verdediging ertegen... 6 afp-g.07: Veel voorkomende beperkingen bij ouderen...7 afp-g.10: Ademhaling: bouw en functie...7 afp-g.11: Hart: bouw en functie...7 afp-g.12: Nieren: bouw en invloed op de bloeddruk... 7 afp-g.13: De regeling van de bloeddruk...8 afp-g.14: Stoornissen in de ademhaling... 8 afp-g.15: Stoornissen in de polsslag...8 afp-g.16: Stoornissen in de bloeddruk... 9 afp-g.25: Dementie: symptomen en een aantal oorzaken... 9 afp-g.44: De regeling van het glucosegehalte... 9 afp-g.45: Diabetes mellitus...9 afp-g.46: Kennis van medicijnen Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 3

4 Kenmerken van de activiteiten Voor alle activiteiten AFP gelden de volgende kenmerken. Waar dat anders is, staat het apart vermeld bij de activiteit. Competentie(s) Component(en) Resultaat Werkvorm Geïntegreerde taalopdracht Onderzoeken - Openstaan voor nieuwe informatie - Informatie achterhalen Analyseren - Informatie uiteenrafelen - Informatie genereren uit gegevens Formuleren en rapporteren - Correct formuleren Je beschikt over aantekeningen van de onderdelen die lastig zijn; je beschikt over een eigen uitwerking van de opgaven eerst: : individueel lezen (de reader) daarna: Uitleg in de les en opgaven maken: groep daarna: Opgaven uitwerken: individueel / groep tenslotte: nog eens doornemen voor de toets Nee Geïntegreerde rekenopdracht Nee voorafgaand aan de les a. Bij elke activiteit staat wat je gelezen moet hebben, voorafgaande aan de les. Als er een extra opdracht staat als voorbereiding, moet je de uitwerking daarvan mee naar de les nemen. b. Neem de toetsstof AFP erbij, dan kun je altijd al zien, welke toetsstof je in het boek hebt gelezen. c. werk de doelstellingen in Word of op papier uit, voor zover als je met de reader kunt komen. Je weet dan ook precies wat er in de les nog bij moet komen. Zorg dat je die vragen bij je hebt en stel die vragen Les in de groep: De docent zal het onderwerp doornemen en de nodige uitleg geven, hij geeft antwoord op de vragen die je hebt. Je gebruikt de laptop alleen voor de activiteiten die voor de les nodig zijn en niet voor andere dingen op internet. Aan het eind van de les moet ook duidelijk zijn wat je in het zelfwerkuur gaat doen en wat er de volgende week op het programma staat. Opgaven uitwerken: Op de site is een opgavenboek om te downloaden. Je oefent daarmee met de leerstof. In de zelfwerk-uren AFP op school kun je een docent raadplegen. Vergelijk met elkaar of je tot dezelfde uitkomsten kwam. Schrijf bij de verschillende opgaven op waar je in de reader je antwoorden hebt gevonden. Dat scheelt bij het leren voor de toets. Van de opgaven uit het boek zijn er voorbeelduitwerkingen op de site. Van de toetsdoelstellingen zijn die er niet: dat is je eigen verwerking van de leerstof. Belangrijke internetadressen bij deze lessen zijn: Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 4

5 Kennistoetsen: In de loop van het jaar zijn er vier toetsen van AFP, verdeeld over het jaar. Wat je moet leren kun je lezen in de aparte documenten met leerstofomschrijvingen per toets. Je krijgt meerkeuzevragen. Zie de toetsregeling voor de eisen die gesteld worden. Als je een toets niet haalt, neem je contact op met je docent. Voordat je een herkansing kunt maken, bespreek je eerst met de docent hoe je hebt geleerd en laat je zien dat je uitwerkingen en aantekeningen in orde zijn. Je kunt een soort rapport aanvragen van welke onderwerpen goed en minder goed waren in de toets. Als er een herkansing nodig is, zul je je daarvoor minstens één week van tevoren moeten aanmelden. Aanmelden gaat via de mail. Als je een mondelinge afspraak maakt, bevestig je die per . De herkansingen kun je op vaste tijdstippen maken, op vrijdagen om 8.15 uur. We houden rekening met dyslexie, maar dan moet er wel een document zijn waaruit blijkt dat daar sprake van is. Neem daarover heel snel met de vakdocent contact op. Communicatie per De docent is bereikbaar via Soms word je uitgenodigd om uitwerkingen op te sturen, om deze te laten controleren. Ook al moet je alleen een bijlage versturen, bij verkeer hanteren we dezelfde regels als bij een brief: aanhef, boodschap en ondertekening. s zonder inhoud en met alleen een bijlage worden ongelezen verwijderd. Uitwerkingen van toetsdoelstellingen Wat je voor vragen kunt krijgen bij de toets, dat kun je zien aan de toetsdoelstellingen. Alle vragen in de toets komen op een of andere manier uit die doelstellingen. Van deze uitwerkingen bestaan er geen voorbeelduitwerkingen. Die maak je zelf in orde en vergelijkt onderling. De uitwerkingen baseer je op - wat je gelezen hebt, - wat in de les besproken is en in aantekening gegeven (incl de presentaties) - de antwoorden die je kreeg op je vragen en de vragen van anderen Tip Oefen vooral door aan elkaar de dingen te vertellen in eigen woorden. Letterlijk 'knallen' van hele stukken van de reader gaat niet werken, want de vrag hoeft niet letterlijk uit de reader te komen. De activiteiten: afp-g.01: Inleiding wat er in de lessen AFP aan de orde komt; welke materialen er zijn en wat je daarmee kunt doen. De docent vertelt over de verschillende materialen die er zijn en over de manier van werken, in de lessen en zelfstandig. afp-g.02: De plaats van de organen - belangrijke organen in het lichaam: hun plaats en hun vorm; - borstholte, buikholte en bekkenholte onderscheiden en welke organen in deze holtes liggen. Je gaat aan de slag met waar in het lichaam de organen liggen. Blader door de reader AFP, kijk naar de afbeeldingen en zoek de afbeeldingen waar veel organen op te zien zijn. Schrijf het nummer van de afbeelding en de bladzijde op en neem dat (samen met het boek) mee naar de les. Lees ook hoofdstuk 1.4 en 1.5. Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 5

6 afp-g.03: Orgaanstelsels op een rij welke organen samenwerken om een taak te vervullen voor het lichaam Alle organen in het lichaam horen bij een orgaanstelsel, bijvoorbeeld de maag en de darmen horen samen bij een stelsel. Je maakt een overzicht van alle stelsels, hun voornaamste functies en (heel algemeen) wat de organen daaraan bijdragen. Lees uit de reader AFP hoofdstuk 1 (paragraaf 1.4 en 1.5 had je al een keer gelezen). Maak een lijstje van welke organen bij welk stelsel horen en lees goed wat er staat over de algemene functie van elk stelsel. Dit is een zelfstudie-opdracht afp-g.04: Bloedsomloop en bloed - in grote lijnen de werking van de slagaders, haarvaten en aders in het lichaam; - welke bloedcellen er zijn en een paar bijzondere stoffen in het plasma. Alles wat organen doen moet nuttig zijn voor het hele lichaam. Om te werken hebben ze allerlei stoffen nodig uit het bloed, en om hun nut te bewijzen voor de rest van het lichaam moeten ze daar ook stoffen aan meegeven. In deze opdracht leer je hoe belangrijk de bloedvaten daarin zijn. Later bestudeer je de werking van het hart apart. a. Lees uit de reader AFP hoofdstuk 5 en van hoofdstuk 6 paragraaf 6.1 afp-g.05: Huid en slijmvliezen: bouw, functie en enkele observaties - de bouw en de functies van de huid; - een aantal voorbeelden van huidafwijkingen die je op moeten vallen. De huid is een belangrijk orgaan met veel functies. De huid staat bloot aan allerlei invloeden, jarenlang. In de dagelijkse zorg ontwikkel je een manier om mogelijk afwijkingen aan de huid te zien en erover te rapporteren. a. Lees uit de reader AFP hoofdstuk 4 b. Neem de toetsdoelstellingen AFP erbij en ga na wat je daarvan tegengekomen bent in deze paragrafen; zet daar eventueel een teken bij zodat je later sneller kunt terugvinden waar wat staat van de leerstof voor de toets. afp-g.06: Micro-organismen en de verdediging ertegen van verschillende soorten micro-organismen - wat hun belangrijkste eigenschappen zijn; - wat kenmerkend is voor hoe ze leven en hoe ze zich Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 6

7 verspreiden; - hoe ze iemand ziek kunnen maken. Sommige micro-organismen zijn voor het lichaam onmisbaar; andere zijn niet goed en niet kwaad. Ze zijn er gewoon. Weer andere proberen zo snel als ze kunnen, zoveel mogelijk schade aan te richten. Vooral voor mensen met een slechte afweer is dat erg te gevaarlijker. In deze activiteit verdiep je je in de verschillende soorten micro-organismen; ook ga je na hoe de afweer in principe werkt: de verschillende manieren waarop het lichaam er onder normale omstandigheden voor zorgt, dat micro-organismen niet in de diepte kunnen doordringen en schade kunnen aanrichten. a. Lees uit de reader AFP hoofdstuk 12 afp-g.07: Veel voorkomende beperkingen bij ouderen Beroepsprestatie 1: Verzamelen en rapporteren van gegevens - de ziekteverschijnselen die horen bij een aantal aandoeningen die je van begin af aan in stages tegen zult kunnen komen. Tijdens de stage zul je een aantal beperkingen vaak tegenkomen. Deze beperkingen zorgen voor zoveel behoefte aan zorg dat ze een aparte naam hebben: geriatrische reuzen. Je leert hoe men deze beperkingen noemt, waar ze vandaan komen. a. Lees uit de reader AFP hoofdstuk 11.2 en afp-g.10: Ademhaling: bouw en functie - het ademhalingsproces en hoe het zenuwstelsel dit regelt - de onderdelen van de luchtwegen en de longen en hun functie - wat de gaswisseling in de longen betekent - het vervoer van zuurstof en koolstofdioxide in het bloed Als je inademt, komt er lucht met zuurstof in je longen. Als je uitademt, gaat lucht met zuurstof (maar dan minder) je lichaam weer uit. Waar gaat de rest van de zuurstof naar toe? Tijdens het maken van de opdrachten kom je er achter wat er in het lichaam met de zuurstof gebeurt. Wat verdwijnt er nog meer met het ademen? a. Lees uit de reader AFP: hoofdstuk 25. afp-g.11: Hart: bouw en functie - de bouw van het hart - de onderdelen van het hart die zorgen voor de regelmaat van de werking - de hartactie, diastole en systole, Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 7

8 - de normale kenmerken van de polsslag Eerder heb je al kennis gemaakt met bloedsomloop. Nu ga je je verdiepen in de werking van het hart: de pomp die een leven lang zijn werk doet. a. Herhaal hoofdstuk 5; lees uit de reader AFP hoofdstuk 27, over de bouw en de werking van het hart; lees ook 29.1 afp-g.12: Nieren: bouw en invloed op de bloeddruk - hoe belangrijk de bloeddruk voor de nieren is en hoe belangrijk de nieren voor de bloeddruk zijn; - de verschillende hormonen die de nieren hierbij nodig hebben. Alle lichaamscellen maken continue afval. Dat dreigt het bloed te vervuilen. Lever en nieren verwijderen dat. Nu is het de beurt aan de nieren. De nieren hebben daar een goede bloeddruk bij nodig. Omgekeerd is de bloeddruk afhankelijk van de werking van de nieren. a. Lees uit de reader AFP: hoofdstuk 21 en 29 (dat heb je ook nodig voor de volgende activiteit) afp-g.13: De regeling van de bloeddruk het onderlinge verband tussen alle factoren die de bloeddruk handhaven. Deze les gaat verder waar de vorige ophield: de verschillende functies die allemaal bijdragen aan een goede bloeddruk worden met elkaar in verband gebracht. zie vorige. afp-g.14: Stoornissen in de ademhaling - de omschrijving van verschillende stoornissen in ademhaling en gaswisseling, en daarbij verschillende soorten oorzaken; - uiterlijke kenmerken van verschillende stoornissen in de ademhaling Bij het observeren van de ademhaling kun je verschillende soorten verstoringen op het spoor komen. Hier ga je je verdiepen in welke dat zijn, wat de typische kenmerken ervan zijn en een aantal mogelijke oorzaken. a. Lees uit de reader AFP: hoofdstuk 26; Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 8

9 afp-g.15: Stoornissen in de polsslag een aantal stoornissen in de snelheid, de kracht en de regelmaat van het hart, zoals die aan de pols te voelen zijn. Waarom voel je de pols bij iemand? Waarom ben je zo precies in je verslag? Wat voel je eigenlijk? En als iets afwijkt, wat kan dat dan zijn? a. Lees uit 'de reader AFP hoofdstuk 28. afp-g.16: Stoornissen in de bloeddruk - de maatregelen die het lichaam neemt bij bloeddrukdaling - het begrip shock en verschillende soorten oorzaken in algemene termen - waarom hypertensie niet geaccepteerd mag worden Wat meet je eigenlijk bij het tensie meten? Waarom is de bloeddruk belangrijk? Kan de bloeddruk ooit wegvallen? Wat is er zo gevaarlijk aan langdurig te hoge bloeddruk? a. Lees uit de reader AFP: hoofdstuk 29.3 en 29.4; ook 30.3 afp-g.25: Dementie: symptomen en een aantal oorzaken Beroepsprestatie 3: Begeleiden bij zelfzorg en mantelzorg een aantal ziektekundige achtergronden van dementie: symptomen en een aantal belangrijke oorzaken met hun eigen verloop. Intussen is de kans groot dat je tijdens stage kennis hebt gemaakt met de gevolgen van verschillende soorten dementie. De belevingswereld, het gedrag en de beperkingen van mensen die door deze aandoeningen getroffen worden, roepen veel vraagtekens op. In deze activiteit is er gelegenheid om alvast meer te gaan begrijpen van de achtergronden daarvan. Lees uit de reader AFP: hoofdstuk 38.1 tot en met 38.3; ook Lees daarbij ook hoofdstuk 7.9 en lees ook de rol van de grote hersenen bij bewegen in hoofdstuk 15.3 afp-g.44: De regeling van het glucosegehalte - de rol van glucose in het lichaam - de opslag en het vrijkomen van glucose in het lichaam - de rol van de verschillende hormonen in deze processen Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 9

10 Diabetes mellitus komt heel veel voor en het aantal mensen met deze aandoening neemt toe. Deze ziekte draait om de manier waarop het lichaam omgaat met glucose, of liever gezegd: niet handig omgaat met glucose. Deze brandstof leer je van alle kanten kennen. a. Lees uit de reader AFP hoofdstuk 36 afp-g.45: Diabetes mellitus - diabetes type 1 en 2 van elkaar onderscheiden - wat hypo- en hyperglycemie zijn - de symptomen van hypo- en hyperglycemie Insuline is een hormoon om zuinig op te zijn. Alleen de gezonde alvleesklier kan de insuline perfect regelen. Elke injectie van buitenaf is een aardige poging om wat te doen, maar komt niet in de buurt van het geniale van de eilandjes van Langerhans. Grondige kennis van de hormonen uit alvleesklier en bijnier is een voorwaarde om op tijd de juiste interventies te kiezen en uit te voeren bij zorgvragers met diabetes. a. Lees uit de reader AFP hoofdstuk 37 afp-g.46: Kennis van medicijnen Beroepsprestatie waarheen een Uitvoeren van verpleegtechnische handelingen relatie gelegd kan worden de algemene termen en begrippen die in bijsluiterteksten gebruikt worden de verschillende aanwijzingen m.b.t. de juiste inname en toediening van medicijnen uitleggen hoe het lichaam met medicijnen omspringt de toepassing van medicijnen bij problemen van ademhaling en bloedsomloop van de meest gebruikte soorten medicijnen de werking, de bijwerking, de mogelijke gevaren en verklaarbare wisselwerkingen noemen a. Lees uit de reader hoofdstuk 40 Activiteiten AFP UZa GZA Opleiding Verzorgende IG BBL ~ Generieke fase 10

Onderwijsmagazijn Anatomie, fysiologie en pathologie Opleiding Verpleegkundige BOL ~ Generieke fase schooljaar 2012-2013

Onderwijsmagazijn Anatomie, fysiologie en pathologie Opleiding Verpleegkundige BOL ~ Generieke fase schooljaar 2012-2013 Onderwijsmagazijn Anatomie, fysiologie en pathologie Opleiding Verpleegkundige BOL ~ Generieke fase schooljaar 2012-2013 Opleiding Verpleegkundige niveau 4 Generieke opleidingsfase, vanaf groep september

Nadere informatie

Hyperventilatie-provocatietest

Hyperventilatie-provocatietest Hyperventilatie-provocatietest 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een longfunctie-onderzoek in het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ). Longfunctie-onderzoeken vinden plaats op

Nadere informatie

Prezi les 1: Website:

Prezi les 1: Website: Les 1 Bouw van het hart Inhoud 1. De leerkracht vertelt dat de leerlingen tijdens deze les het gaan hebben over de bouw van het hart. 2. De leerkracht laat het skelet van een mens zien en vraagt de leerlingen

Nadere informatie

Scholingsaanbod vanaf 1 september 2014 t/m eind 2014

Scholingsaanbod vanaf 1 september 2014 t/m eind 2014 Scholingsaanbod vanaf 1 september 2014 t/m eind 2014 Basiscursus 1: Het bepalen van een bloedsuiker en het toedienen van insuline maandag 08 september van 09.00 12.00 maandag 24 november van 09.00 12.00

Nadere informatie

DONOR IN HART EN NIEREN

DONOR IN HART EN NIEREN DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz blz donor in hart en nieren Module 2 DONOR IN HART EN NIEREN vmbo MODULE: blz Lessen over orgaandonatie Dit boekje gaat over orgaandonatie Donororganen en donorweefsels

Nadere informatie

DRBR0699. Bloedtransfusie

DRBR0699. Bloedtransfusie DRBR0699 Bloedtransfusie Inhoudsverantwoordelijke: H. Stremersch Publicatiedatum: januari 2014 Inhoud Inleiding... 4 1. Waarom een bloedtransfusie?... 5 2. Hoe veilig is een bloedtransfusie?... 6 3. Waarom

Nadere informatie

n3 AFP.g02 C. Opgaven Werkboek AFP - generieke fase niveau 3 BBL - blz. 1 A. Toetsdoelstellingen

n3 AFP.g02 C. Opgaven Werkboek AFP - generieke fase niveau 3 BBL - blz. 1 A. Toetsdoelstellingen Werkboek AFP - generieke fase niveau 3 BBL - blz. 1 n3 AFP.g02 A. Toetsdoelstellingen 1. Je kunt in een afbeelding aanwijzen grote en kleine hersenen de hypofyse schildklier hart halsslagader aorta longen

Nadere informatie

n3 AFP.g02 C. Opgaven Werkboek AFP - generieke fase niveau 3 BOL - blz. 1 A. Toetsdoelstellingen

n3 AFP.g02 C. Opgaven Werkboek AFP - generieke fase niveau 3 BOL - blz. 1 A. Toetsdoelstellingen Werkboek AFP - generieke fase niveau 3 BOL - blz. 1 n3 AFP.g02 A. Toetsdoelstellingen 1. Je kunt in een afbeelding aanwijzen grote en kleine hersenen de hypofyse schildklier hart halsslagader aorta longen

Nadere informatie

Diabetes mellitus. De behandeling van diabetes mellitus

Diabetes mellitus. De behandeling van diabetes mellitus Diabetes mellitus Diabetes mellitus (suikerziekte) is een ziekte van de stofwisseling; hierbij zit er te veel glucose in het bloed Dat kan twee oorzaken hebben: bil type 1 diabetes maakt het lichaam niet

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Diabetesverpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis

Diabetes mellitus. Diabetesverpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis Diabetes mellitus Diabetesverpleegkundigen IJsselland Ziekenhuis U hebt te horen gekregen dat u diabetes heeft. Uw internist en diabetesverpleegkundige zullen u veel informatie geven over deze aandoening

Nadere informatie

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 oktober 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62551 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

A. de hersenen en het ruggenmerg B. het hersenvlies en de hersenstam C. het cerebrospinaal vocht en de gevoelszenuwen D. de klieren en de lymfevaten

A. de hersenen en het ruggenmerg B. het hersenvlies en de hersenstam C. het cerebrospinaal vocht en de gevoelszenuwen D. de klieren en de lymfevaten Hoofdstuk 1 Meerkeuzevraag 1.1 Meerkeuzevraag 1.2 Meerkeuzevraag 1.3 Meerkeuzevraag 1.4 Meerkeuzevraag 1.5 Meerkeuzevraag 1.6 Meerkeuzevraag 1.7 Waar ligt de lever in de buikholte? A. Boven rechts B. Boven

Nadere informatie

Samenvatting voor niet-ingewijden

Samenvatting voor niet-ingewijden voor niet-ingewijden Type 2 diabetes Diabetes is een ernstige chronische ziekte, die wordt gekenmerkt door te hoge glucosespiegels (de suikers ) in het bloed. Er zijn verschillende typen diabetes, waarvan

Nadere informatie

Hart en bloedsomloop hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Hart en bloedsomloop hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 September 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62557 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Thema: Transport HAVO. HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai

Thema: Transport HAVO. HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai Thema: Transport HAVO HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai Doelstellingen De student moet - de bestanddelen van bloed kunnen noemen, ingecalculeerd de kenmerken

Nadere informatie

OPDRACHT EMBRYONALE BLOEDSOMLOOP. Gebruik voor deze opdracht je Binas en basisstof 1 van je boek.

OPDRACHT EMBRYONALE BLOEDSOMLOOP. Gebruik voor deze opdracht je Binas en basisstof 1 van je boek. OPDRACHT EMBRYONALE BLOEDSOMLOOP Gebruik voor deze opdracht je Binas en basisstof 1 van je boek. Zeven organen van een normale bloedsomloop zijn: Hoofd longen hart lever darm nieren benen 1. Van de zeven

Nadere informatie

Thema 8. Opslag, uitscheiding en bescherming Basisstof 1,2,3

Thema 8. Opslag, uitscheiding en bescherming Basisstof 1,2,3 Thema 8 Opslag, uitscheiding en bescherming Basisstof 1,2,3 Het inwendig Milieu Bestaat uit je bloed en weefselvloeistof. Daarin zitten allerlei voedingsstoffen. Je lichaam wil altijd constant zijn. *

Nadere informatie

Naam: BLOEDSOMLOOP. Vraag 1. Waaruit bestaat bloed?

Naam: BLOEDSOMLOOP. Vraag 1. Waaruit bestaat bloed? Naam: BLOEDSOMLOOP Bloed Een volwassen persoon heeft 5 á 6 liter bloed. Dat bloed bestaat uit bloedplasma, bloedcellen (rode en witte) en bloedplaatjes. Als bloed een paar dagen heeft gestaan, zakken de

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 21

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 21 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 21 2. Zorgvraag verhelderen 25 - Recepten 26 - Zelfzorgvragen 32 3. Geneesmiddelen 37 - Medicijnen voor hart en bloedvaten 38 4. Bereiden

Nadere informatie

Diabetes mellitus VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?? WWW.APOTHEEK.NL

Diabetes mellitus VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?? WWW.APOTHEEK.NL Diabetes mellitus WAT IS DIABETES MELLITUS BEHANDELING: MEDICIJNEN EN DIEET WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VUUR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN OP RECEPT VRAAG

Nadere informatie

hart longen Werkboekje van...

hart longen Werkboekje van... & hart longen Werkboekje van... Woordveld woordveld Hart & Longen adem in, adem uit adem in, adem uit Om goed te kunnen werken heeft het lichaam zuurstof nodig. De ademhaling zorgt dat je lichaam zuurstof

Nadere informatie

Eindexamen biologie compex vmbo gl/tl 2005 - I

Eindexamen biologie compex vmbo gl/tl 2005 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Tenzij anders vermeld, is er sprake van normale situaties en gezonde organismen. INFECTIEZIEKTEN Op een internet site van de GGD

Nadere informatie

DIABETES MELLITUS. www.benuapotheek.nl

DIABETES MELLITUS. www.benuapotheek.nl DIABETES MELLITUS www.benuapotheek.nl DIABETES MELLITUS DIABETES MELLITUS (SUIKERZIEKTE) IS EEN STOFWISSELINGSZIEKTE WAARBIJ ER TE VEEL GLUCOSE IN HET BLOED ZIT. HIERDOOR KUNNEN BLOEDVATEN EN ZENUWWEEFSEL

Nadere informatie

Bloedtransfusie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk

Bloedtransfusie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk Bloedtransfusie T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont Stalenstraat

Nadere informatie

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 09 juni 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62357 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 34 tot en met 51. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken.

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 34 tot en met 51. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. Zwangerschap Lees eerst informatie tot en met en beantwoord dan vraag tot en met. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken. p In de afbeelding van informatie is een deel van het

Nadere informatie

Diabetes of suikerziekte

Diabetes of suikerziekte Diabetes of suikerziekte (bron: Weet je voldoende over diabetes - Vlaamse Diabetes Vereniging) SUIKER EN HET MENSELIJK LICHAAM In onze dagelijke voeding zijn tal van koolhydraten (=suikers) aanwezig. Deze

Nadere informatie

Hart en bloedsomloop vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Hart en bloedsomloop vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73602 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Praktische opdracht. klas 2 atheneum

Praktische opdracht. klas 2 atheneum 1 Praktische opdracht klas 2 atheneum Expert opdrachten gaswisseling, bloed en bloedsomloop http://www.bioplek.org/2klas/2klasexpertgasbloed/2klasgasbloedinhoud.html Vragen over de posters 2 Het is mogelijk

Nadere informatie

Eindexamen biologie compex vmbo gl/tl 2005 - I

Eindexamen biologie compex vmbo gl/tl 2005 - I BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. INFECTIEZIEKTEN 1 maximumscore 2 voorbeelden van juiste groepen: bacteriën virussen schimmels per juiste groep

Nadere informatie

Als het bloed uit de holle ader verder stroomt, in welk bloedvat komt het dan?

Als het bloed uit de holle ader verder stroomt, in welk bloedvat komt het dan? De lever is gelegen in de buikholte? A. Boven rechts B. Boven links C. Onder rechts D. Onder links Als het bloed uit de holle ader verder stroomt, in welk bloedvat komt het dan? A. De aorta B. De holle

Nadere informatie

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen Diabetes en uw apotheek Als bij u diabetes is vastgesteld, dan kunt u natuurlijk terecht bij uw apotheek. Het apotheekteam zorgt ervoor dat u: Op tijd het juiste medicijn krijgt. Medicijnen krijgt die

Nadere informatie

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het SUIKERZIEKTE Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het lichaam. U kunt hierbij denken aan slecht functionerende

Nadere informatie

Bent u al donor? Ja Nee

Bent u al donor? Ja Nee Nederland zegt Bent u al donor? Ja Nee Wist u dat u als donor in één keer acht levens kunt redden? En dat het heel makkelijk is om u als donor te registreren? Of u nu oud, jong, groot, klein, dik, dun,

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Bloedvergiftiging. of sepsis

PATIËNTEN INFORMATIE. Bloedvergiftiging. of sepsis PATIËNTEN INFORMATIE Bloedvergiftiging of sepsis 2 PATIËNTENINFORMATIE Inleiding De arts heeft u verteld dat u of uw naaste een bloedvergiftiging heeft, ook wel sepsis genoemd. Een sepsis is een complexe

Nadere informatie

Diabetes Mellitus (suikerziekte) belicht

Diabetes Mellitus (suikerziekte) belicht Diabetes Mellitus (suikerziekte) belicht In Nederland is bij 740.000 mensen de diagnose diabetes gesteld. Elk jaar komen daar 71.000 nieuwe patiënten bij. In werkelijkheid is het aantal mensen dat diabetes

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 9. Over de auteurs 11

Inhoud. Woord vooraf 9. Over de auteurs 11 Inhoud Woord vooraf 9 Over de auteurs 11 1 Inleiding 12 1.1 Geschiedenis 12 1.2 Wettelijke bepalingen 14 1.3 Het verstrekken van geneesmiddelen door verpleegkundigen 18 1.4 Medicatiefouten 21 1.5 Therapietrouw

Nadere informatie

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE.

HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. HOGE BLOEDDRUK? VOORKOM NIERSCHADE. BLOEDDRUK EN NIEREN EEN INGEWIKKELD SAMENSPEL Nieren en bloeddruk hebben veel met elkaar te maken. Nieren filteren de afvalstoffen uit het lichaam, maar ze regelen ook

Nadere informatie

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen?

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Wat is diabetes? Diabetes type 1, diabetes type 2 de

Nadere informatie

Augmented Reality in de biologieles

Augmented Reality in de biologieles Augmented Anatomy Educatief Programma Augmented Reality in de biologieles Augmented Reality betekent letterlijk toegevoegde realiteit. Iets wat er in werkelijkheid niet is, wordt op het beeldscherm toegevoegd

Nadere informatie

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 05 April 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73593 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

halvemaanvormige kleppen) Doordat de hartkamers het bloed met kracht wegpompen.

halvemaanvormige kleppen) Doordat de hartkamers het bloed met kracht wegpompen. 4BASISSTOF De 2 havo vwo bloedvaten thema 3 De bloedsomloop opdracht 18 Vul het schema in. Kies bij 1 uit: van de organen weg naar het hart toe van het hart weg naar de organen toe. Kies bij 2 uit: hoog

Nadere informatie

Kennismaking met natuurwetenschappen

Kennismaking met natuurwetenschappen Kennismaking met natuurwetenschappen 1 De natuurwetenschappen 5 1.1 De natuurwetenschap en de levende natuur 7 1.2 De natuurwetenschap en de niet-levende natuur 8 1.3 De natuurwetenschappelijke methode

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1 Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM 1 Inhoud Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3 Waarom spreekt deze opleiding jou zo aan?... 3 Wat denk

Nadere informatie

Bloed Geven en Krijgen vmbo-kgt okt 2013

Bloed Geven en Krijgen vmbo-kgt okt 2013 Bloed Geven en Krijgen vmbo-kgt okt 2013 Ieder jaar geven zo n 400.000 Nederlanders bloed; zij zijn bloeddonor. Samen geven zij ongeveer 900.000 liter bloed per jaar. Dat is belangrijk, want dagelijks

Nadere informatie

Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen

Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen Cijfer In te vullen voor docent In te vullen door leerling Beroepsprestatie B.P.1.3 S.B Naam leerling Toets Anatomie Opleiding Sport en Bewegen Klas SB3O1A+B Versie 1 Datum Tijdsduur 60 minuten Naam docent

Nadere informatie

BLOED GEVEN EN KRIJGEN

BLOED GEVEN EN KRIJGEN BLOED GEVEN EN KRIJGEN Ieder jaar geven zo n 400.000 Nederlanders bloed; zij zijn bloeddonor. Samen geven zij ongeveer 900.000 liter bloed per jaar. Dat is belangrijk, want dagelijks hebben honderden mensen

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Transport

Examen Voorbereiding Transport Examen Voorbereiding Transport Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 5 Transport Begrippenlijst: Begrip Enkelvoudige bloedsomloop Dubbele bloedsomloop Kransslagaders Aorta Hartkleppen Halvemaanvormige

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. biologie CSE BB. tijdvak 1 woensdag 28 mei uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. biologie CSE BB. tijdvak 1 woensdag 28 mei uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2008 X tijdvak 1 woensdag 28 mei 11.30-13.00 uur biologie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 41 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

Afdrukken pagina 2-19 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd

Afdrukken pagina 2-19 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Gebruiksaanwijzing leerdagboek Exempel De klop van jouw hart Afdrukken pagina 2-19 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Aanwijzingen Schrijf- en tekenruimte

Nadere informatie

Module 9 Kennis delen en coachen

Module 9 Kennis delen en coachen OPDRACHTEN Verzorgende IG Maatschappelijke Zorg Module 9 Kennis delen en coachen Inhoudsopgave Leeropdrachten 3 Leren 5 A Hoe leer ik? 5 B Bevorderende en belemmerende factoren 7 C Plan van aanpak bij

Nadere informatie

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn. Beroepstaak D Startbekaam

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn. Beroepstaak D Startbekaam OPLEIDING tot Verzorgende-IG Ondersteuningsmagazijn Beroepstaak D Startbekaam Albeda college Branche gezondheidszorg Kwalificatieniveau 4 Cohort: 2010-2011 Fase: Startbekaam Naam student:. 1 D1.T1.KP.start.

Nadere informatie

Examen VMBO-BB 2005 BIOLOGIE CSE BB. tijdvak 12. Naam kandidaat Kandidaatnummer. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB 2005 BIOLOGIE CSE BB. tijdvak 12. Naam kandidaat Kandidaatnummer. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2005 tijdvak 12 woensdag dinsdag 21 9 mei juni 13.30 11.30-15.00 13.00 uur BIOLOGIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 6 Persoonlijke ontwikkeling Feedback

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 6 Persoonlijke ontwikkeling Feedback BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 6 Inleiding en leerdoelen betekent letterlijk terugkoppeling. In situaties waarin je met anderen omgaat, communiceert, wordt er mee bedoeld dat je de ander

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 2. De intake 23 - Ernst van de klachten 24 - Het intakegesprek 25 3. Geneesmiddelen 29 - Medicijnen tegen vermoeidheid 30 4. Medisch

Nadere informatie

Eindexamen biologie vmbo gl/tl I

Eindexamen biologie vmbo gl/tl I 4 BEOORDELINGSMODEL Vraag Antwoord Scores Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. INFECTIEZIEKTEN 1 maimumscore 2 voorbeelden van juiste groepen: bacteriën virussen schimmels

Nadere informatie

cursus: Zorgvrager begeleiden een leven lang

cursus: Zorgvrager begeleiden een leven lang cursus: Zorgvrager begeleiden een leven lang > Inhoud >Over deze cursus 3 >De bouw van het menselijk lichaam 6 >Van bevruchting tot het graf 11 >Ziek zijn en sterven 15 >Veelvoorkomende ziekten 19 >Het

Nadere informatie

Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden

Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden 1 op de 3 Neder landers krijgt diabetes -> Wat is het? -> Hoe herken je het? -> Is het te genezen? Wat is diabetes? Diabetes heet ook wel suikerziekte,

Nadere informatie

DIABETES. Laten we ons daarom eens buigen over deze ziekte en op die manier onze alvleesklier ook beter begrijpen.

DIABETES. Laten we ons daarom eens buigen over deze ziekte en op die manier onze alvleesklier ook beter begrijpen. DIABETES In dit artikel wil ik onze pancreas of alvleesklier belichten. Wanneer ik de naam van dit orgaan hoor, komt onmiddellijk de associatie met suikerziekte of diabetes naar boven. Waar deze ziekte

Nadere informatie

Een beroerte, wat nu?

Een beroerte, wat nu? Een beroerte, wat nu? U bent opgenomen in het VUmc op de zorgeenheid neurologie, omdat u een beroerte heeft gehad. Wat is een beroerte? Een beroerte wordt in vaktaal een CVA genoemd: een Cerebro Vasculair

Nadere informatie

Onderzoek naar shunts

Onderzoek naar shunts LONGGENEESKUNDE Onderzoek naar shunts Bij de ziekte van Rendu-Osler-Weber ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe

Nadere informatie

OPDRACHTEN. Verzorgende IG. Module 8 Kraamzorg

OPDRACHTEN. Verzorgende IG. Module 8 Kraamzorg OPDRACHTEN Verzorgende IG Module 8 Kraamzorg Inhoudsopgave Leeropdrachten 3 De cliënt in de kraamzorg 5 A Taken van de kraamverzorgende 5 B Visie op kraamzorg 7 C Ontwikkelingskenmerken van het ongeboren

Nadere informatie

OMGAAN MET DIABETES MELLITUS OF SUIKERZIEKTE

OMGAAN MET DIABETES MELLITUS OF SUIKERZIEKTE OMGAAN MET DIABETES MELLITUS OF SUIKERZIEKTE Congres Zorgkundigen BEFEZO Ivan Tanghe Docent KTA Brugge DIABETES WERELDWIJD Wereld Het IDF (International Diabetes Federation) schatte het aantal diabetespatiënten

Nadere informatie

Klinisch Redeneren. Leereenheid. Verpleegkundige Vervolgopleidingen

Klinisch Redeneren. Leereenheid. Verpleegkundige Vervolgopleidingen Klinisch Redeneren Leereenheid Verpleegkundige Vervolgopleidingen November 2014 2 Leereenheid Klinisch Redeneren VUmc Amstel Academie De Boelelaan 1109 1081 HV Amsterdam www.amstelacademie.nl November

Nadere informatie

Scholingsaanbod vanaf 1 januari 2012

Scholingsaanbod vanaf 1 januari 2012 Scholingsaanbod vanaf 1 januari 2012 Maandag 16 januari 2012 van 09.00 12.00 Herhalingscursus 1: bloedsuiker bepalen, insuline spuiten, subcutaan en intramusculair injecteren, het toedienen van oor/oog/neus

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen: Samenvatting Thema 6: Regeling Basisstof 1 Zenuwstelsel regelt processen: - regelen werking spieren en klieren - verwerking van impulsen van zintuigen Zintuigcellen: - staan onder invloed van prikkels

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Bloedvergiftiging (sepsis)

Bloedvergiftiging (sepsis) Bloedvergiftiging (sepsis) Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 0661 Inleiding De arts heeft u verteld dat u of uw familielid een bloedvergiftiging heeft. Een bloedvergiftiging wordt meestal

Nadere informatie

Team 5: Natuur. Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel

Team 5: Natuur. Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel Zonnepanelen op school Team 5: Natuur Onderzoek naar de natuurlijke zonnecel Jullie gaan onderzoeken of de plant een zonnecel is en wie daar gebruik van maken 1. SAMENWERKEN IN EEN TEAM Jullie gaan samenwerken

Nadere informatie

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen?

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen? Chronisch Hartfalen Wat is chronisch hartfalen? Omschrijving Hartfalen Hartfalen is een aandoening van het hart waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen en rond te pompen.

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Biologische basis van gedrag Cluster: 1 Academiejaar: 2015-2016. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Biologische basis van gedrag Cluster: 1 Academiejaar: 2015-2016. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Biologische basis van gedrag Code: Biologische basis van gedrag Cluster: 1 Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling:

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Inleiding en leerdoelen Leren en studeren is een belangrijk onderdeel in je opleiding tot verpleegkundige. Om beter te leren studeren is het belangrijk niet

Nadere informatie

Spuiten, slikken, of toch anders..?

Spuiten, slikken, of toch anders..? Spuiten, slikken, of toch anders..? Opdracht analyseren 1. Inleiding In deze opdracht gaan leerlingen onderzoeken op welke manier paracetamol kan worden gebruikt en hoe deze stof als medicijn door het

Nadere informatie

Scholingstraject voorbehouden en risicovolle handelingen. Module. Bloeddruk meten.

Scholingstraject voorbehouden en risicovolle handelingen. Module. Bloeddruk meten. Scholingstraject voorbehouden en risicovolle handelingen. Module Bloeddruk meten. Opleiding Centrum Zuidwester Inhoudsopgave Doel van de module -------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Fig. 0. 1 De Leefstijlacademie

Fig. 0. 1 De Leefstijlacademie Inleiding Wat goed dat je hebt doorgezet naar de volgende cursus! Je wilt dus nog meer te weten komen over hoe je lichaam precies in elkaar zit en hoe het werkt! En dat precies is wat je in deze cursus

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK Van positieve feedback leer ik niets. INLEIDING Feedback geven en ontvangen moet je eerst oefenen en dan toepassen. In de opdrachten hieronder ga je ermee aan de slag. Doelstellingen

Nadere informatie

lage bloeddruk bij staan

lage bloeddruk bij staan lage bloeddruk bij staan 1. Orthostatisch: 2. Hypo: 3. Tensie: 1. Wat bij rechtstaan optreedt 2. Laag/ te weinig 3. bloeddruk 1. overeindkomen 2. Verplaatsing van bloed door de zwaartekracht naar de buik

Nadere informatie

Domino-effect. Gevolgen van diabetes

Domino-effect. Gevolgen van diabetes Domino-effect Het gevaar van complicaties is dat ze pas na jaren optreden. Bovendien heeft diabetes een domino-effect. Vanaf dat je één aandoening hebt, zijn deze een trigger voor meerdere aandoeningen.

Nadere informatie

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Hyperventilatie. Ziekenhuis Gelderse Vallei Hyperventilatie Ziekenhuis Gelderse Vallei Deze folder is bedoeld voor mensen die verwezen zijn door de huisarts naar de eerste hart hulp (EHH) met een bepaald klachtenpatroon dat kan passen bij hart-

Nadere informatie

Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad HO bij opdracht 1 en 2 (pagina 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal)

Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad HO bij opdracht 1 en 2 (pagina 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal) Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad HO bij opdracht 1 en 2 (pagina 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal) Doel: kunnen spreken over je eigen competenties. Tijd: afhankelijk van gekozen werkvorm (betekenis

Nadere informatie

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73593

Spieren vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73593 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 21 december 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/73593 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet. Wikiwijs

Nadere informatie

Profielwerkstukplus HAVO

Profielwerkstukplus HAVO Profielwerkstukplus HAVO Inleiding Aan het eind van je schoolloopbaan laat je zien dat je klaar bent voor je vervolgopleiding. Het profielwerkstukplus (PWS+) is daar één van de middelen voor. Je maakt,

Nadere informatie

longfunctietest patiënteninformatie Waarom dit onderzoek? Het onderzoek

longfunctietest patiënteninformatie Waarom dit onderzoek? Het onderzoek patiënteninformatie longfunctietest Omdat u longen (tijdelijk) niet goed werken, krijgt u binnenkort een onderzoek van uw longfunctie. Welke soorten onderzoeken zijn er? En wanneer krijgt u de uitslag?

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden

Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden Wat ga je in deze opdracht leren? Meer leren over: soorten vragen, vraagwoorden, signaalwoorden en sleutelwoorden Soorten vragen, vraagwoorden, signaal- en sleutelwoorden Schema 1 Soorten vragen Open vraag

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Team anatomie/fysiologie AFI1. Anatomie / fysiologie / pathologie. Cxx53 1 en 2. Milieu interieur Uitwisseling van stoffen

Anatomie / fysiologie. Team anatomie/fysiologie AFI1. Anatomie / fysiologie / pathologie. Cxx53 1 en 2. Milieu interieur Uitwisseling van stoffen Anatomie / fysiologie Cxx53 1 en 2 Milieu interieur Uitwisseling van stoffen 1 Team anatomie/fysiologie Alfabetische volgorde achternaam Matthieu Berenbroek Jan Borm Simone Egberts Eric van Roon Nol van

Nadere informatie

PET/CT scan van het hele lichaam met FDG

PET/CT scan van het hele lichaam met FDG PET/CT scan van het hele lichaam met FDG Onderzoek nucleaire geneeskunde In overleg met uw behandelend arts krijgt u op de afdeling nucleaire geneeskunde van Noordwest Ziekenhuisgroep (locatie Alkmaar)

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Hyperthyreoïdie is een ziekte die wordt veroorzaakt door een overmatige hoeveelheid schildklierhormonen. Schildklierhormonen

Nadere informatie

WA A NZINNIGE BOEK OVER JE LICHA AM

WA A NZINNIGE BOEK OVER JE LICHA AM Het WA A NZINNIGE BOEK OVER JE LICHA AM 99% NONSENS 100% HUMOR ANDY GRIFFITHS TERRY DENTON en Vertaald door EDWARD VAN DE VENDEL INHOUD over de auteurs 8 Inleiding 9 Je lichaam: een korte wegwijzer 10

Nadere informatie

Gaswisseling Uitscheiding

Gaswisseling Uitscheiding Examen Voorbereiding Gaswisseling Uitscheiding Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 6 Gaswisseling en Uitscheiding Begrippenlijst: Begrip Trilhaarepitheel Bronchiën Bronchiolen Longblaasjes Hemoglobine

Nadere informatie

Roken en longziekten vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62404

Roken en longziekten vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62404 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 08 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62404 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

WIE GOED ONTMOET - LESMATERIAAL BIOLOGIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE

WIE GOED ONTMOET - LESMATERIAAL BIOLOGIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE WIE GOED ONTMOET DISCUSSIELES OVER EEN MAATSCHAPPELIJK DILEMMA DAT GEPAARD GAAT MET DIEPE HERSENSTIMULATIE 1 INLEIDING Ontwikkelingen in wetenschap en techniek leiden soms tot maatschappelijke vraagstukken

Nadere informatie

diabetes en zwangerschap

diabetes en zwangerschap diabetes en zwangerschap Inhoud Inleiding 3 1 Wat is diabetes? 3 2 Vormen van diabetes 3 3 Onderzoek 4 4 Behandeling 5 5 Zwangerschap 5 6 Wat betekent diabetes voor uw baby? 6 7 De bevalling 7 8 Na de

Nadere informatie

OPLEIDING HELPENDE ZORG EN WELZIJN TOETS BEROEPSOPDRACHT. Beroepstaak C Helpen bij (sociale) activiteiten. Niveau Gevorderd

OPLEIDING HELPENDE ZORG EN WELZIJN TOETS BEROEPSOPDRACHT. Beroepstaak C Helpen bij (sociale) activiteiten. Niveau Gevorderd OPLEIDING HELPENDE ZORG EN WELZIJN TOETS BEROEPSOPDRACHT Uitvoeren van activiteiten met zorgvragers (Verpleeg- en verzorgingshuiszorg & thuiszorg) Beroepstaak C Helpen bij (sociale) activiteiten Niveau

Nadere informatie

Dorstproef bij volwassenen

Dorstproef bij volwassenen Dorstproef bij volwassenen Inleiding Uw behandelend specialist heeft met u afgesproken dat u een dorstproef zult ondergaan. In deze folder geven wij u meer informatie over dit onderwerp. Wat is een dorstproef

Nadere informatie

gegevens registreren en verwerken adviseren Solliciteren Docentenblad LO bij opdracht 3: kaartjes bij het competentiespel.

gegevens registreren en verwerken adviseren Solliciteren Docentenblad LO bij opdracht 3: kaartjes bij het competentiespel. Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad LO bij opdracht 1, 2 en 3. (pagina 14, 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal) Doel: kunnen spreken over je eigen competenties. Tijd: afhankelijk van de gekozen

Nadere informatie

Hoe leer ik uit... Naam: Klas:

Hoe leer ik uit... Naam: Klas: Hoe leer ik uit... Naam: Klas: 1 Inhoud Woorden... 3 Flashcards... 3 Opschrijven... 3 WRTS... 3 Tekenen... 4 Stones... 5 Flashcards Opschrijven - WRTS... 5 Het thema van de Stone... 5 Stukjes combineren...

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1

Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1 Lesvoorbereiding Student leraar secundair onderwijs groep 1 Naam Sara Van de Velde Cluster Aardrijkskunde biologie - fysica Groep 2 LS 2 Academiejaar 2001-2002 Campus Kattenberg Kattenberg 9, B-9000 Gent

Nadere informatie

Werkvorm 1: "Je laatste Whatsapp, Sms, Ping of Tweet"

Werkvorm 1: Je laatste Whatsapp, Sms, Ping of Tweet Werkvorm 1: "Je laatste Whatsapp, Sms, Ping of Tweet" Doel: Leerlingen komen in gesprek over hun persoonlijke leefwereld Vanaf A2/ F1 Vertel je gesprekspartner gedurende een /twee minuten over je laatste

Nadere informatie

Examen VMBO-BB 2005 BIOLOGIE CSE BB. tijdvak 1 donderdag 2 juni 11.30 13.00 uur. Naam kandidaat Kandidaatnummer

Examen VMBO-BB 2005 BIOLOGIE CSE BB. tijdvak 1 donderdag 2 juni 11.30 13.00 uur. Naam kandidaat Kandidaatnummer Examen VMBO-BB 2005 tijdvak 1 donderdag 2 juni 11.30 13.00 uur BIOLOGIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie