Visie in Ontwikkeling. Jan Willem Herder Pedagogische Visie in Ontwikkeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Visie in Ontwikkeling. Jan Willem Herder Pedagogische Visie in Ontwikkeling"

Transcriptie

1 Visie in Ontwikkeling Jan Willem Herder Pedagogische Visie in Ontwikkeling NHL Masteropleiding Pedagogiek Groningen, mei 2014

2 Grondslagen van Pedagogiek Grondslagen van Pedagogiek, P1 - Analyse Persoonlijke Pedagogische Visie Jan Willem Herder mei e jaar Masteropleiding Pedagogiek, NHL Groningen studentnummer Begeleidend docenten Paul Jeunhomme Hillary Vos COL begeleider Vincent Hopmans NHL, Masteropleiding Pedagogiek, Groningen 2 NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder

3 Inleiding In dit document beschrijf ik mijn pedagogische visie. Een visie in ontwikkeling, zoals ook leren altijd in beweging is. Dat maakt tegelijkertijd dat ook dit document een tijdsgebonden reflectie is van mijn huidige opvattingen en inzichten in mijn beroepstaak binnen het beroepsonderwijs. Ik ben werkzaam bij het instituut voor Sportstudies, verbonden aan de Hanzehogeschool Groningen. Binnen dit instituut worden een management- en een docentopleiding aangeboden, beide gericht op sport. Als docent van deze opleidingen geef ik vorm aan outdoor (sport) onderwijs. Outdoor Educatie kent talloze definities. Outdoor kan het doel op zich zijn, als ook een middel om bewustzijn te genereren of bijvoorbeeld overstijgende (psycho- ) sociale processen voor individu of groep te analyseren, katalyseren of versterken. Termen die vanuit verschillende invalshoeken, situaties en motieven worden gekoppeld aan het pluriforme begrip van outdoor zijn onder andere natuur, beleving, ervaring, onderzoeken, avontuur, uitdaging, out of the box, het buiten zijn. Algemene Outdoor thema s leggen een nadruk op directe, out- of- doors ervaringen voor persoonlijke, sociale, educatieve, therapeutische en omgevings doelen (Neill, 2008). In de educatieve setting van Outdoor daag ik studenten uit zich te ontwikkelen als kenniswerker in de sport. Middels de master- opleiding Pedagogiek kan ik me verder ontwikkelen en richten op de achtergronden van mijn pedagogische visie. In dit document beschrijf ik mijn eigen visie, gerelateerd aan mijn eigen onderwijs omgeving en verdere achtergrond. Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Pedagogische Visie 4 Inspiratie 4 Pedagogische opdracht 5 Kernprincipes 7 Omgeving 9 Kerncriteria 10 2 Pedagogische Praktijk 11 Wat gaat goed? 11 Wat kan er beter? 11 Toekomst 13 3 Opleidingsvisie 17 Hanzehogeschool Groningen 17 Instituut voor Sportstudies Groningen 17 Leerlijnen 20 In gesprek 21 Bibliografie 24 NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder 3

4 1 Pedagogische Visie Inspiratie Ik kom uit een familie met een uitgebreide onderwijstraditie. Onderwijs en lesgeven, anderen leren, heeft in mijn leven altijd een belangrijke rol gespeeld. Van kinds af aan ben ik opgegroeid in de onderwijsomgeving van mijn ouders. En hoewel ik vind dat je vooral vooruit moet kijken naar wat is en wat komen gaat, heeft je eigen verleden onherroepelijk effect op je tegenwoordige zijn, als persoon, mens, collega, docent. Je hebt zelf daardoor geleerd, bent veranderd. Met die bagage kan je weer anderen leren, en veranderen. 4 Mijn vader was hoofd van de Montessori school in Enschede, alwaar ik zelf ook het kleuter- en basisonderwijs genoot. De laatste 2 maanden van mijn basisschool- periode zijn we met ons gezin verhuisd naar Groningen, alwaar mijn vader 2 basisscholen ombouwde naar Montessori- onderwijs. Ik ging in de laatste 2 maanden van mijn 6 e klas naar een gewone basisschool. Een cultuurschok voor mij; na het rekenen werd er klassikaal nagekeken. Iedereen kon de goede antwoorden in zijn of haar schriftje zetten, klaar was de rekentaak! Een bijzondere ervaring, ik herinner me nu nog mijn eigen verbazing Via een omweg langs een studie kunstgeschiedenis en kunst academie kwam ik in contact met de ALO in Groningen, tegenwoordig het instituut voor Sportstudies aan de Hanzehogeschool. Samen met docenten aan deze opleiding ontwikkelde ik een outdoor- opleiding, en volgde ik er eveneens een stuk onderwijs. Inmiddels ben ik er meer dan 14 jaren werkzaam. Een docent opleiding waar je leert om anderen te leren en begeleiden, waar je studenten technische en pedagogische skills aanleert om veilig te bewegen en leren in de natuur. Naast opleider aan de Hanzehogeschool had ik dezelfde opleidingstaken aan het Cios te Heerenveen. In een dynamische onderwijs- omgeving voor toekomstige docenten bewegingsonderwijs voel ik me erg op mijn plaats. Omdat de Outdoor opleiding een deeltijd opleiding betrof, heb ik 4 jaar geleden een Pedagogisch Didactische opleiding gevolgd via de Hanzehogeschool, een uitdagende cursus waarin ik wederom met veel plezier in de didactische en pedagogische achtergronden van opleidingen en opleiden werd gedompeld. Ik schreef destijds; het geeft structuur aan mijn intuïtie. Ik merk nu, in mijn huidige masteropleiding Pedagogiek, dat mijn inzichten en attitude ten aanzien van onderwijs wederom een verdiepende maar ook verbredende transformatie ondergaan. Weer even uit mijn comfortzone, maar tegelijkertijd uitgedaagd om te groeien. Bloed kruipt waar het niet gaan kan, kennelijk. De genen van mijn overgrootvader, die tot in de 2 e wereldoorlog 40 jaar lang het hoofd van de armenschool in de Korrewegwijk van Groningen was en zelf al geboren uit een geslacht van onderwijzers, werden via zijn dochter, eveneens lerares en weer haar zoon aan mij doorgegeven. Ik vind trots, inspiratie en motivatie in de voorgeschiedenis van mijn familie. Terug op mijn voeten, in de huidige omstandigheid van mijn werkzaamheden, vind ik bovenal inspiratie in de interactie met mijn studenten. Naast dat ik een gedreven coördinator en ontwikkelaar van onderwijsprogramma s ben, kan ik uitermate genieten van het lesgeven en begeleiden van studenten. Andere mensen iets leren, deelgenoot maken van mijn kennis, blijft een passie waaraan ik me graag overgeef. Die gedrevenheid wordt gevoed door de positieve reacties van studenten en collega s op mijn handelen als docent en collega. NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder

5 Pedagogische opdracht De school is een pedagogisch instituut waarbinnen de oudere generatie de jongere de wereld laat zien en haar uitdaagt daaraan deel te nemen om deze zo tot haar wereld te maken. De school is een vormingsinstituut waar kinderen en jongeren worden beschouwd als deelnemers aan de cultuur die binnen een community of learners moet worden eigen gemaakt (Pols, 2001). Pols refereert in zijn artikel aan de filosofe Hannah Arendt ( ) die in haar boek The Human Condition (1958) het essay Vita Activa schreef (Arendt, 1994). Hierin spreekt Arendt over de wereld als een tafel waaromheen disgenoten zitten, die hen tegelijkertijd verbindt en scheidt. De school representeert een wereld waaraan kinderen en jongeren - met elkaar verbonden èn gescheiden - deelnemen. Rond de tafel van de wereld constitueert zich de leergemeenschap. De volwassenen bepalen het menu; zij representeren de wereld. Zij moeten ook de middelen beoordelen op hun representatiewaarde, en op hun gebruikswaarde voor kinderen en jongeren met verschillende sociale achtergronden. Het is kortom de leraar die de tafel van de wereld dekt en daarop de leerstof en leermiddelen neerlegt, die hij voor de jongere generatie van belang acht. De leergemeenschap die zich rond de tafel van de wereld constitueert, is daarbij essentieel. Rond die tafel kunnen kinderen en jongeren zich voorbereiden op het openbare leven: leren te handelen en te spreken ten overstaan van elkaar, te handelen en te spreken over de wereld die aan hen gerepresenteerd is om niet alleen deze wereld en de daaruit gekozen middelen te leren kennen, maar ook zichzelf en de anderen. Pols ziet in deze metafoor het samen tafelen als de belangrijkste pedagogische opdracht (Pols, 2001). De brug die ik als docent vorm als een transitie van het ouderlijke (gezins- ) leven naar het openbare leven is een verbindende schakel naar volwassenheid en het beroepsleven voor de studenten. Ik zie mijn rol van docent als een facilitator, die de student wegwijs maakt in de volwassen (beroeps- ) wereld, en door middel van mijn expertise op het gebied van outdoor & educatie de kennis en tools aanreikt waarmee de student, individueel en in een lerende groep, zich kan ontwikkelen als mens. Ik streef er naar om mijn studenten te verwonderen over de volwassen (beroeps- ) wereld en te inspireren om hierin zelf te acteren, opdat zij gevoed met nieuwe ervaringen groeien als persoon en kenniswerker. Eigen ervaring is belangrijk. In mijn interpretatie van Dewey s ervaringsleer (Dewey, 2011) zie ik een waardevolle component van het beleven, interpreteren, verwerken en daardoor beheersen van kennis, zowel cognitief als fysiek. Het op een juiste manier vorm geven aan het leren van de student is daarbij de uitdaging, subtiel en complex Een school waarin werkelijk wordt geleerd is een gemeenschap waarin bijzondere talenten geleidelijk worden ontsloten en de transitie wordt gemaakt naar latere loopbanen waarin individuen gelukkig zijn en de samenleving op rijke en eerlijke wijze wordt gediend omdat zij hun eigen mogelijkheden hebben leren kennen en kunnen gebruiken. (Dewey, 1937) Zeker op het vlak van bewegingsonderwijs is het belangrijk om een koppeling te maken tussen theoretische achtergrond, inzichten in de praktijk en de fysieke component van het bewegen zelf. Als een student de transfer kan maken tussen verschillende informatiebronnen, gekoppeld aan eigen ervaring, en deze als een waardevol geheel kan gebruiken voor zijn eigen leren en leren aan anderen, heb ik voor mijn gevoel een volgende stap in het leerproces van de student bereikt. Binnen de opleiding vind ik deze optiek en werkwijze vooral terug in onze integrale leerlijn; complexe, inspirerende opdrachten waarin verschillende vaardigheden samenkomen voor de lerende student. Beroepstaken worden hierin als geheel geleerd, zonder ze uiteen te leggen in kenniselementen, die afzonderlijk na elkaar worden geleerd. Veelal in projecten, krijgt de student de opdracht om de gehele beroepstaak uit te voeren, hetzij individueel, hetzij in een NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder 5

6 groep. Het realistische aspect van de projecten geeft het leren een hoge mate van dynamiek, wat onze studenten, gericht op sport&beweging, stimuleert en motiveert (de Bie & Ploegman, 2008). Hoewel didactisch beschreven en vormgegeven, is het integraal werken ook pedagogisch van belang, aangezien het zelfstandig kunnen werken aan gehele beroepstaken een autonomie creëert die voor elk individu van belang is in het leerproces. Ook in de belevingswereld van de studenten spelen sociale (leer) processen een grote rol. Als docent ervaar ik hoe de huidige studenten sterker dan voorheen sensitief gericht zijn op de sociale omgeving van hun leren. Sociale media spelen een grote rol, maar vooral ook het gezamenlijk deelnemen aan sociale evenementen nemen een belangrijk plaats in binnen het leer- en ontwikkelingstraject van de studenten. Vanuit een stellige overtuiging kan het tegenwoordig voorkomen dat studenten bijvoorbeeld een outdoor praktijk leer week in de Pyreneeën afzeggen omwille van een enkele koninginne- nacht met bijbehorende festiviteiten, die in de zelfde periode valt. Dergelijke keuzes door studenten komen recentelijk veel meer voor dan voorheen, studenten voelen zich ook volledig gelegitimeerd om dergelijke keuzes te maken. Voornoemde ontwikkelingen kunnen me soms verrassen. Ik heb soms moeite om de verschillende normen en waarden van de studenten en een in mijn ogen bijbehorende studie- attitude te relateren aan mijn persoonlijke optiek. Het is belangrijk om een verbinding te kunnen maken met de belevingswereld van de student, om een effectief leerklimaat te kunnen creëren. Ik heb de indruk dat er een positieve band bestaat tussen de studenten en mij als docent. Ik ben me bewust van mijn voorbeeld- rol als outdoor expert, ik toon en heb oprecht interesse in activiteiten van studenten en ben congruent in mijn handelen. Studenten waarderen mijn persoonlijke aandacht en voelen zich veilig bij mijn handelen als docent en professional. Een belangrijke component in de pedagogische opdracht is het creëren van een veilige, respectvolle leeromgeving. Door een persoonlijke, oprechte en consequent waarderende benadering van studenten is een leeromgeving mogelijk waarin studenten zelf sturing kunnen geven aan hun leerproces, zich gesteund wetende door de begeleidende docenten die met hun kennis en ervaring kleuring kunnen geven aan het ontwikkelproces. Binnen het instituut voor sportstudies wordt hiertoe onder andere gewerkt met SLB koppels, waarin 2 StudieLoopbaanBegeleiders gezamenlijk zorg dragen voor een groep. Hiermee wordt een klimaat bevorderd waarin meer aandacht uit kan gaan naar de individuele leerinhouden en prestaties van de student dan naar het platte invulling geven aan een juiste studieplanning. In het algemeen zijn de positieve reacties van de studenten op het fenomeen SLB in de laatste jaren gestegen. Onlangs deelde een collega, die studieloopbaanbegeleider is van een klas, een reflectiemoment met mij dat ze had met haar groep. Een student vertelde haar over zijn indruk ten aanzien van mijn persoon; Hij is niet zo groot, maar als hij de groep of mijzelf wat uitlegt kan je niet om hem heen. Zelfs onze klas is dan even stil en heeft aandacht voor wat hij te vertellen heeft De student was volgens haar onder de indruk van mijn verschijning als docent, en noemde mij als inspiratie voor zijn eigen leren. 6 NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder

7 Kernprincipes In de pedagogische opdracht leveren verschillende pedagogische kernprincipes een bijdrage. Om mijn persoonlijke pedagogische kernprincipes systematisch te kunnen expliciteren heb ik hieronder volgens het model van 6 metacompetenties (Meijering, 2013) weergegeven wat voor mij als docent en persoon belangrijk is in mijn professioneel handelen. De 6 metacompetenties omvatten een breed pedagogisch klimaat waarin onderwijs en leren mogelijk is. Onderstroom emotionele intelligentie, betrekkingsniveau Psychologisch Kapitaal omgaan met energie, bewaken senso- motorische ontwikkeling, motivatie, betrokkenheid, omgaan met stress- factoren, locus of control, zelfregulering, zelfsturing, persoonlijke waarden voor professioneel handelen Mijn passie wordt bovenal gevoed door een natuurlijke omgeving en natuur sporten, kortweg gecategoriseerd onder de noemer Outdoor. Ik word warm van het verblijven in de vrije natuur en het enthousiasmeren van mensen om mij heen voor outdoor. Bergbeklimmer en pionier Mo Antoine benoemt dit als feeding the rat, het knaagdier in je dat regelmatig en onweerstaanbaar behoefte heeft aan voeding, nieuwe indrukken, nieuwe belevenissen in de natuur (Alvarez, 1988). Het delen van mijn passie voor outdoor enthousiasmeert en inspireert studenten. Expertise en gedrevenheid voor het vak zijn in mijn optiek fundamenteel om een inspirerende boodschap naar studenten uit te kunnen dragen. Doelen stellen aan de student; expliciet in bijvoorbeeld een omstandigheid van hiken (wilderness trektochten), waarbij de eindbestemming behaald wordt door aaneenschakelen van benodigde informatie, opdrachten en activiteiten. De intrinsieke motivatie om aan de eindstreep te staan is groot. Het doel is helder en maakt de weg er naar toe overzichtelijk. Sociaal Kapitaal in kaart brengen informele sociale netwerk, intern en extern, via 3 invalshoeken; zakelijk/functioneel, politiek & leer- werk gemeenschap (COP) Het is belangrijk om als docent goed te kunnen aansluiten bij de leefwereld, en daarmee ook het leerproces van de student. Inleving en inzicht in het bestaan van de moderne student zijn hier 2 elementen ter verbinding; samen met studenten kunnen werken aan een leer- ontwikkeling creëert een krachtige gemeenschap waarin leren mogelijk is. Inzicht, inlevingsvermogen en aandacht voor de manier van communiceren, de gebruiken op bijvoorbeeld het gebied van sociale media en onderlinge sociale relaties door de studenten zijn daarbij van belang. De outdoor cultuur verbindt de outdoor- enthousiaste studenten. Een gedeelde noemer vormt de duurzame groep. Een homogene groep heeft de neuzen in dezelfde richting staan en is daardoor actiever en productiever. Bij de Outdoor club horen schept een excentrieke status in de beleving van veel studenten. Een status verplicht. Zolang dit in positieve zin leerresultaten oplevert mag dit best gecultiveerd worden. Cultureel kapitaal organisatiecultuur, symbolen, taal, rolmodellen, rituelen, normen&waarden, veiligheid Voornoemde principes en waarden creëren een leeromgeving waarin de student zich geïnspireerd voelt, zich gewaardeerd en veilig voelt en zich daardoor, nieuwsgierig, open mag en kan stellen voor het leerproces. Leren kan dan ook buiten zijn of haar comfortzone met alle kracht plaatsvinden. Een voornoemde krachtige, uitdagende en inspirerende leeromgeving biedt een veilige en vruchtbare grond tot leren. Als docent streef ik ernaar om congruent te handelen in voornoemde principes, en als voorbeeld voor de studenten te dienen, opdat zij gretig zijn om het leerproces aan te gaan. Professionele cultuur, morele waarden. Verantwoordelijkheid dragen over studenten, cursisten, deelnemers of klanten kan mijns inziens alleen vanuit een professionele, beroepsgerichte cultuur als basis. Diplomerings- en certificerings eisen gelden in elk beroepenveld, zo ook in sport en Outdoor. NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder 7

8 Om nationaal, Europees maar ook intercontinentaal aan te sluiten bij een professionele beroepenveld is een gedegen, gelaagde professionele organisatie maar ook attitude voorwaardelijk. De free spirit die nog steeds een groot deel van het speelveld in Outdoor karakteriseert, laat niet onverlet dat professionals in dit zelfde veld verantwoordelijkheid dragen en vorm geven aan deze vrije, maar ook veiligheidsgevoelige tak van sport, recreatie en onderwijs. Bovenstroom taakgericht, IQ Operationeel kapitaal taken, inhoud, middelen, operationeel management, veiligheid Om in een outdoor omgeving te kunnen functioneren vormt Expertise, vakmanschap een belangrijke basis. In de meeste outdoor varianten spelen omgang met de natuur en de daarbij behorende omgevingsfactoren en risico s een fundamentele rol. Onder begeleiding van kundige docenten en instructeurs kunnen outdoor geïnteresseerde studenten, maar ook toekomstige deelnemers en klanten, veilig in de natuur ervaren en leren. Gedegen kennis van bijvoorbeeld meteorologie, karakteristieken van sneeuwlagen op berghellingen, knopen en touwconstructies vormen een basis om je überhaupt in het specifiekere outdoor gebied te begeven, met een minimaal en overwogen, aangenomen en aanvaard risico. Intellectueel kapitaal reflectie op dagelijkse praktijk, projectmatig creëren, kennisdeling Een veel gebruikte term binnen de huidige (ook ecologisch) gerichte outdoor cultuur is Awareness, bewustwording. De bewustwording door het individu, en de verantwoordelijkheid tot het bijdragen aan het collectieve bewustzijn op het gebied van verantwoordelijk gedrag jegens onze natuurlijke leefomgeving speelt actueel een belangrijke rol in de wereld van de outdoor en de bijbehorende media. Het nastreven van een ecologisch bewustzijn met bijpassend gedrag en een duurzame, pro- actieve eco- vriendelijke houding past in het moderne samenlevingsbeeld en beleid. Studenten in een omgeving zetten met echte, uitdagende en inspirerende opdrachten; studenten moeten zelf op zoek naar de oplossing, ipv voorschotelen door mij als docent. Hoe kom je naar de overkant van de rivier? Hoe kom ik letterlijk van A naar B? Veiligheid; door scherpe aandacht op veiligheidsprocedures worden activiteiten tot in detail ontwikkeld, waardoor ook effectieve en duurzame lesprogramma s vorm krijgen. Innovatief kapitaal out of the box, valoriseren van kennis, strategische richting aan eigen professionele handelen, persoonlijk leiderschap Studenten worden geprikkeld door opdrachten zoals het bouwen van een bivak onderkomen met beperkte basismiddelen in wisselende omstandigheden. Oplossend vermogen en autonomie zijn belangrijke (karakter)eigenschappen van outdoor professionals. Studenten hebben een verantwoordelijke, reële taak tijdens projecten, stages 8 NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder

9 Omgeving De interactie met de omgeving van het instituut speelt een grote rol in het curriculum. Samenwerking met bedrijven, verenigingen, scholen en instellingen bieden de student de kans om integraal aan beroepstaken te werken, middels projecten, opdrachten en stage. Tijdens een stage ervaart de student wat het beroep in de praktijk inhoudt, welke beroepstaken er van hem worden gevraagd, welke attitude benodigd is om professioneel te kunnen handelen. Het werkveld waarin de stagiair zich begeeft is een model voor het functioneren in de toekomst. SGM studenten begeleiden bijvoorbeeld een sportteam van de Brandweer voor de Alpe d Huzes, of voorzien in de sportmedische tests en begeleiding voor sub- en topsporters bij het schaatsen, ALO studenten ontwikkelen bijvoorbeeld nieuwe lesinhouden klimwand in het onderwijs voor middelbare scholen, of maken in hun stage deel uit van het sportteam bij jeugdzorg. Om een aankomende beroepsprofessional optimaal te kunnen bedienen in de voorbereiding op de arbeidsmarkt, is een praktijk- leer situatie van groot belang. Wie wil leren lesgeven, moet vooral voor een groep staan om dit in de praktijk ten uitvoer te brengen. Als dat gebeurt in de arbeidsorganisatie, gaat het om leren door ervaren en reflecteren. Studenten vinden het in het algemeen prettig om te werken aan de bestaande werkelijkheid, en zich in te zetten voor de werkelijke beroepstaak. Studenten ervaren een bepaalde mate van autonomie in het aannemen van de opdracht, deze te plannen, organiseren en uitvoeren. Stage motiveert en inspireert, en zorgt daarmee wederom voor een grote leerdynamiek. Het instituut maakt naast stage mogelijkheden ook gebruik van zogenoemde kenniswerkplaatsen, kortweg KWP genoemd. In essentie een COP, bieden de verschillende kenniswerkplaatsen een plek aan studenten om te leren en werken in een omgeving waarin onder andere docenten, experts uit het werkveld, lectoren en onderzoekers bij elkaar komen op verschillende deelgebieden van de sport. In het instituut zijn meerdere KWP s te vinden. Het doel van een KWP is om via verschillende kennis gebieden de aandacht te richten op een specifiek (sport) thema. De thema s kunnen innovatief zijn ingericht op onderwerpen als maatschappij&sport, motorisch leren of bijvoorbeeld optimaliseren van sportprestaties door middel van onderzoeken en testen in het Sportfieldslab. Talentvolle studenten, die buiten het reguliere aanbod van het instituut meer willen en kunnen, nemen deel aan het Honours traject. In dit programma wordt de excellente student een uitdagende omgeving geboden aan studenten die meer dan gemiddeld presteren op het gebied van motivatie, niveau en professionele houding (Hanzehogeschool). Binnen het honours talentprogramma voert de student uitdagende en complexe praktijkopdrachten uit, vaak in opdracht van een organisatie. De begeleiding van het honours traject wordt vormgegeven door excellente docenten, betrokken uit de eigen opleiding en in samenwerking met andere schools van de Hanzehogeschool. NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder 9

10 Kerncriteria Pedagogische uitgangspunten in deze voornoemde leer- omgeving van de student zijn gestoeld op de kernwaarden innovatie, passie, betrokkenheid en kwaliteit die het instituut nastreeft. Op grond van deze kernwaarden, en in relatie met de principes zoals door De Bie en Ploegman gesteld (de Bie & Ploegman, 2008) zijn pedagogische kerncriteria voor de omgeving van de student; Inspirerende opdrachten. Beroepsgerichte opdrachten fungeren als stuurmiddel, en maken de plaatsing in het geheel helder. Een zinvolle opdracht sluit aan bij de vraag vanuit de beroepspraktijk, de omgeving van de student buiten de opleiding. Opdrachten maken bovendien mensen verantwoordelijk voor het (leer)resultaat. De docent is verantwoordelijk voor de opdrachtgeving, de student voor de opdrachtuitvoering. Beroeps taak gericht. In stages, projecten en andere opdrachten zijn de leersituaties beroepstaak gericht. Een integrale aanpak resulteert in de juiste verbinding tussen theorie, achtergrond en praktijk. De student leert in een bestaande, werkelijke beroeps situatie met bijbehorende verantwoordelijkheden en attitude. Zelfverantwoordelijkheid. Een student moet worden gestimuleerd om de juiste keuzes te maken ten aanzien van de te behalen leer resultaten op het voor hem juiste moment. Samenwerking met de omgeving van de opleiding is hierin een belangrijke factor; welke taken, met welke diepgang en verantwoordelijkheid neemt de student op welk moment aan, in interactie met docent en externe leeromgeving. Dialoog tussen werkveld en opleiding. Een juiste pedagogische en didactische omgeving voor de student ontstaat uit de samenwerking tussen onderwijs en werkveld. De student moet zowel op stage als op de opleiding dezelfde principes en kernwaarden ten aanzien van de beroepspraktijk ervaren. Een vruchtbare leeromgeving waarin zowel opleiding als leerwerkplek ondersteunend zijn aan het leerproces, als een samenwerkend geheel. Dynamiek. De opleiding moet mee kunnen bewegen met de huidige ontwikkelingen op zowel het gebied van onderwijs, als de ontwikkeling en innovaties in het werkveld. Door het bewaken van deze dynamische leeromgeving blijft de aansluiting door onderwijs met het werkveld beter gefaciliteerd en voorkomt hiermee een discrepantie tussen onderwijssituatie en de werkelijkheid. 10 NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder

11 2 Pedagogische Praktijk Wat gaat goed? De organisatie van de leeromgeving van de ALO studenten is complex, maar efficiënt ingericht. Op woensdag is de centrale opleidingsdag voor alle 2 e en 3 e jaars studenten. Daar omheen hebben de studenten 2 dagen ingericht voor een lint- stage, veelal op een school in basis- of voortgezet onderwijs. Dit zijn vaste dagen, met vaste lesmomenten en een vaste begeleider. Docenten zijn actief betrokken bij de stages en zijn regelmatig op de stagelocaties te vinden, voor overleg met de docenten op de stageplaats. Een stage loopt een heel semester door, voordat gewisseld wordt naar een andere leeromgeving. Hierdoor ontstaat een goed beeld van de vorderingen van de individuele student. Ook eerste en 4 e jaars studenten sluiten hier aan, zei het in een iets andere constructie. Door de lint stages is er veel contact met het beroepenveld om de opleiding heen, en wordt er actief in de regio samengewerkt. Door de contacten en de stageinvullingen op de verschillende locaties is er veel wisselwerking, waarin studenten de kans krijgen om sportdagen en andere evenementen zelf op te zetten, organiseren en begeleiden. Voor een groot deel dat wat de studenten later in hun beroepstaken tegen zullen komen. Het is mooi om te zien dat studenten hier goed gebruik van maken, en steeds verder gaan in hun ontwerp en organisatie. Het is goed te zien dat de benodigde transfer voor het leren plaats vindt bij de studenten. Eerste jaars studenten hebben sinds dit jaar een dubbele begeleiding door 2 SLBers per klas. Mede gesteund door een intensiever contact middels het lesrooster is er een hechter contact met de student, wat als zeer waardevol wordt ervaren. Zowel door student als docent. Studenten en docenten kennen elkaar sneller bij naam, weten sneller wat ze aan elkaar hebben en hebben sneller een zinvolle beroepssituatie gecreëerd, wat het leren ten goede komt. Studenten blijven ook minder anoniem, waardoor verschuilen of absentie minder vaak voorkomt. De groep groeit daardoor op in een positief leerklimaat. Belangrijk verschil met voorgaande jaren is de mate en het niveau van (zelf)reflectie. Doordat docent en studenten beter met elkaar interacteren, ontstaat een dialoog. In een loopbaan dialoog is de student een gesprekspartner en leert hij zijn eigen ontwikkelingsmogelijkheden en wensen verbinden met werk (Kuijpers & Meijer, 2009). Wat kan er beter? Ondanks de goede resultaten op het gebied van studieloopbaan begeleiding en de daaraan gekoppelde waarden als reflectie en zelfsturing, hebben we als organisatie nog genoeg aandachtspunten liggen op het gebied van student- gedrag en motivatie. In de afgelopen jaren meen ik een groeiende laksheid waar te nemen bij de studentenpopulatie, daar waar het gaat over verantwoordelijkheid nemen. Het is niet mijn eigen leeftijd die een kloof creëert volgens mij, en ook bij navraag bij collega docenten en medewerkers lijkt er een tendens te ontstaan waarin studenten erg vrijblijvend met afspraken en gezamenlijke studiemomenten om te gaan. Ook na meermaals persoonlijk verzoeken via de mail om te reageren op een vraag levert geen antwoord op, en zijn studenten oprecht verbaasd als ik ze hier daarna in direct live contact mee confronteer. Wat voor mij een kwestie van fatsoen lijkt, levert bij de studenten nog niet het minste medeleven op Het levert soms vreemde gesprekken op; Jan, je hebt nog niet gereageerd op mijn (3 e )mail, waarin ik je verzoek om te reageren op de vraag of je wel of niet deelneemt aan het programma van volgende week?. Antwoord nee, maar ik ga ook niet NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder 11

12 mee, dus. Kennelijk was voor Jan daarmee de kous af, en had hij nergens het gevoel dat hij misschien ergens ook een beetje met mij had kunnen meedenken.. Een voorbeeld waarin wordt weergegeven hoe verschillend organisatie en studenten kunnen denken over communicatie, zelfverantwoordelijkheid en consequenties De oorzaak van bovenbeschreven zal waarschijnlijk bij onszelf liggen, ben ik inmiddels geneigd te denken. We staan in veel gevallen zo dicht op het onderwijs en de persoonlijke docent, dat we ze alle kansen gunnen om hiaten in hun studieresultaten op te lossen, en buiten reguliere kansen om herkansingen aanbieden tijdens andere lesmomenten, soms tot in het oneindige door. Dit creëert bij de student een comfortabele situatie waarin weinig op een specifiek moment ook echt afgesloten moet worden als(tussen)beoordeling, op weg naar een verdieping of verbreding van de materie. Hierdoor schuiven studenten hun studie- verantwoordelijkheden te makkelijk voor zich uit, met ook voor hun nadelige gevolgen. Zo kreeg ik vorige week, de laatste lesweek van het studiejaar, de vraag van een afstuderende student of het mogelijk was dat hij alsnog een 2 e jaars vak bij mij kon afsluiten dat normaal gesproken om 80% participatie vraagt in 8 praktijklessen Een duidelijk geval van een verkeerd gelopen studieplanning, wat niet alleen de student is aan te rekenen. Zijn SLB had hier de meer regulerende taak van de platte planning in de gaten moeten houden, het zelfregulerend vermogen van de student laat te wensen over en ik heb mezelf te verwijten dat iedere student maar altijd terecht kan om iets in te halen. Totdat het in dit geval echt te laat is, en de student studievertraging oploopt. Op het gebied van helder afspraken maken, en ons er ook aan houden, valt nog veel te verbeteren. Een noemenswaardige instelling van de docenten, maar met een gapend gat als valkuil voor de gehele organisatie. De student is er uiteindelijk niet mee geholpen, terwijl dat toch het oorspronkelijke doel is van alle collega s. Daar waar de studenten genoeg aandacht te besteden hebben aan het fenomeen transfer, mag ook de organisatie in haar opleidingsprogramma en overleg een verbeterslag maken, op het gebied van interdisciplinair werken. Vakgroepen, teams en individuele collega s zijn snel geneigd om vol enthousiasme en passie prachtige onderwijseenheden te ontwerpen, zonder daarbij voldoende contact te houden met de rest van het opleidingsprogramma. De dreiging heerst zowel horizontaal, in het zelfde studiejaar, als horizontaal door de studiejaren heen. Hierdoor is de boodschap die we als organisatie overbrengen op de studenten minder eenduidig, wat minder transparantie als resultaat heeft. De benodigde transparantie heeft onder andere betrekking op omgang en afspraken ten aanzien van (studie)gedrag, omgang met bijvoorbeeld bovenbeschreven toetsings cultuur en technische organisatie. Een goed voorbeeld doet goed volgen, volgens traditioneel ALO- recept, dreigt langzaamaan wat de vergrijzen. Het PPD- model, oftewel Praatje, Plaatje, Daadje dat nog steeds veelvuldig wordt gebezigd, mag ook door de ontwerpers zelf scherper worden neergezet. 12 NHL Master Pedagogiek Pedagogische Visie Jan Willem Herder

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

Schouders eronder! Streven naar een optimale implementatie van het nieuwe curriculum. projectverslag P1

Schouders eronder! Streven naar een optimale implementatie van het nieuwe curriculum. projectverslag P1 Schouders eronder! Streven naar een optimale implementatie van het nieuwe curriculum projectverslag P1 JAN WILLEM HERDER Professionaliseringstaak 1 Masteropleiding Pedagogiek april 2014 professionaliseringstaak

Nadere informatie

Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019. Stichting H 3 O

Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019. Stichting H 3 O Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019 Stichting H 3 O 1 Bijzonder Wat is het bijzondere van H 3 O? Waarin onderscheidt H 3 O zich, wat maakt het verschil? En wat wil H 3 O waarmaken?

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Dinsdag 10 november 2015 Vanaf 12.00 uur Grolsch Veste Colosseum 65 7521 PP ENSCHEDE (ingang kanaalzijde) Om kennis over de

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Het sociaal regelsysteem: externe sturing door discipline. Het systeem van communicatieve zelfsturing: zelfsturing in communicatie

Het sociaal regelsysteem: externe sturing door discipline. Het systeem van communicatieve zelfsturing: zelfsturing in communicatie De logica van lef, discipline en communicatie Theoretisch kader voor organisatieontwikkeling Tonnie van der Zouwen, maart 2007 De gelaagdheid in onze werkelijkheid Theorieën zijn conceptuele verhalen met

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Reflectieverslag Master pedagogiek

Reflectieverslag Master pedagogiek Reflectieverslag Master pedagogiek Voor + achternaam: Jan- Hessel Boermans Studentnummer: 277827 Soort verslag: reflectieverslag Master Pedagogiek Cohortjaar: 2013 Opleiding: Master Pedagogiek, Leren en

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement h. Functie docent Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub h Besluit personeel veiligheidsregio s 1.1 Algemene

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leidinggevende*: er zijn 6 hoofdrollen geïdentificeerd voor de leidinggevende en 3 niveaus van leiderschap, te weten strategisch, tactisch en operationeel.

Nadere informatie

DE KRACHT VAN VERBINDENDE COMMUNICATIE

DE KRACHT VAN VERBINDENDE COMMUNICATIE DE KRACHT VAN VERBINDENDE COMMUNICATIE De ander ontmoeten zonder oordeel. Dat is de kern van Verbindende Communicatie. COMMUNICEREN MET MEERWAARDE Communicatie vervult een sleutelrol in het dagelijkse

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK?

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAT MAAKT UNIEK? WAAROM De vrijeschool heeft een geheel eigen kijk op onderwijs, die gebaseerd is op het mensbeeld uit de antroposofie. Daarbinnen heeft iedere vrijeschool in Nederland een grote mate van

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Zelfsturend leren met een puberbrein

Zelfsturend leren met een puberbrein Zelfsturend leren met een puberbrein Jacqueline Saalmink In het hedendaagse voortgezet onderwijs wordt een groot beroep gedaan op zelfsturend leren. Leerlingen moeten hiervoor beschikken over vaardigheden

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Interculturele managementcompetenties

Interculturele managementcompetenties Handreiking Interculturele managementcompetenties Handreiking voor (opleidings)managers in het hsao HO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao Deelproject van het ZonMw programma

Nadere informatie

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015 MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN Ruysdael onderzoek 2015 Succes maak je samen Ruysdael is gespecialiseerd in innovatie van mens en organisatie. Vanuit de overtuiging dat je samen duurzame meerwaarde creëert.

Nadere informatie

SLOW & QUICK SCAN COPE 7

SLOW & QUICK SCAN COPE 7 Onderstaand treft u zowel een SLOW als een QUICK SCAN aan voor uw organisatie volgens de COPE 7 organisatie principes. De SLOW SCAN: Als uw antwoord op een hoofdvraag NEE betreft, dan scoort u 0 punten

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019

Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019 Leren excelleren Strategisch beleid PRIMOvpr 2015-2019 Onderwijsgroep PRIMO vpr Stichting voor Openbaar Primair Onderwijs Voorne-Putten en regio Kwaliteit op een hoger plan brengen Wie zijn we? Sinds 1

Nadere informatie

Competenties directeur Primair Onderwijs ONDERWIJS. Schoolmanagement

Competenties directeur Primair Onderwijs ONDERWIJS. Schoolmanagement Competenties directeur Primair Onderwijs ONDERWIJS Schoolmanagement Ontwikkelt een gezamenlijke visie op onderwijs en opvoeding en houdt deze levend. Schept optimale randvoorwaarden voor goed onderwijs.

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Van Afvinken naar Aanvonken

Van Afvinken naar Aanvonken Van Afvinken naar Aanvonken A. Ideevorming minor Overtref jezelf (tot excellente professional) 1. Idee Idee is als volgt: voor de minor Overtref jezelf schrijven zich 1 e jaars studenten in die vinden

Nadere informatie

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT DE SBL competenties COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT De leraar primair onderwijs moet ervoor zorgen dat er in zijn groep een prettig leef- en werkklimaat heerst. Dat is de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK?

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAAROM DE VRIJESCHOOL De vrijeschool heeft een geheel eigen kijk op onderwijs, die gebaseerd is op het mensbeeld uit de antroposofie. Daarbinnen heeft iedere vrijeschool

Nadere informatie

Strategisch Beleidsplan 2014-2018

Strategisch Beleidsplan 2014-2018 Strategisch Beleidsplan 2014-2018 Stichting ELAN Stichting ELAN in onderwijs is op 1 augustus 2014 ontstaan door een fusie van de Stichting CSO Gooi e.o. en de Vereniging Annie M.G. Schmidt. ELAN bestaat

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN

VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN BETREFT: VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HG Waarom een HG visie op leiderschap? Binnen de HG ontbreekt tot nu toe een expliciete visie op leiderschap terwijl

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Samenwerken Omgevingsgericht/samenwerken Reflectie en zelfontwikkeling competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Competentieprofiel stichting Het Driespan, (V)SO

Nadere informatie

Human Resource Management in het onderwijs Personeel maakt het verschil

Human Resource Management in het onderwijs Personeel maakt het verschil Human Resource Management in het onderwijs Personeel maakt het verschil Leerdoelen De student kent de belangrijkste voorwaarden voor Human Resource Management en kan voorstellen doen om het personeelsbeleid

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Over Performance Dialogue

Over Performance Dialogue Over Performance Dialogue Wij ondersteunen organisaties bij het versterken van de dialoog tussen de organisatie en haar medewerkers over functioneren en presteren. Dit doen wij door middel van training

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59 Inhoud Inleiding 7 1 Coaching en ontwikkeling van medewerkers in organisaties 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Professionele ontwikkeling in organisaties 13 1.3 Coaching in organisaties 14 1.4 Coachend leidinggeven

Nadere informatie

Kernkwaliteiten zoals ontwikkeld en beschreven door D. Ofman. 1. Inleiding. 2. Kernkwaliteiten. 3. Kernkwaliteit en valkuil. 4.

Kernkwaliteiten zoals ontwikkeld en beschreven door D. Ofman. 1. Inleiding. 2. Kernkwaliteiten. 3. Kernkwaliteit en valkuil. 4. Kernkwaliteiten zoals ontwikkeld en beschreven door D. Ofman 1. Inleiding 2. Kernkwaliteiten 3. Kernkwaliteit en valkuil 4. Omgekeerde proces 5. Kernkwaliteit en de uitdaging 6. Kernkwaliteit en allergie

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken Finext Finext is een club van hondertachtig mensen die diensten verlenen aan financiële afdelingen binnen profit en non-profit organisaties. Eén van de echte kenmerken van Finext is dat er geen regels

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Fontys Educational Designer Mindz (FED Mindz) Projectplan. Visie

Fontys Educational Designer Mindz (FED Mindz) Projectplan. Visie Visie We leven in een wereld die sterk veranderlijk is. Er ligt een grote verantwoordelijkheid bij docenten om de nieuwe generaties als competente rebellen klaar te stomen voor een onbekende toekomst waarin

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Test Kandidaat

Rapport Docent i360. Test Kandidaat Rapport Docent i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Kernwaarden PERSOONLIJK BETROKKEN ONDERNEMEND AMBITIEUS

Kernwaarden PERSOONLIJK BETROKKEN ONDERNEMEND AMBITIEUS Kernwaarden PERSOONLIJK BETROKKEN ONDERNEMEND AMBITIEUS Welkom bij het Lentiz Geuzencollege Interessante, spannende praktijkopdrachten Lentiz Geuzencollege is een school voor voorbereidend mbo met 750

Nadere informatie

Opleiding Chief Happiness Officer

Opleiding Chief Happiness Officer WWW.HEART4HAPPINESS.NL ti Opleiding Chief Happiness Officer Geluk als bijzondere positie op werk! Dirk Jan Verheijen & Sheila Neijman 2015-2016 Geluk is een 'levenskunst' I N F O @ H E A R T 4 H A P P

Nadere informatie

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant RAPPORT TLC-Q Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Het leiden van een team vraagt om een aantal specifieke competenties. Dit rapport

Nadere informatie

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer

Integraal coachen. Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer Integraal coachen Meedenken en faciliteren bij ambities, dilemma s of problemen op de werkvloer DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1.

Nadere informatie

Van waar je bent, naar waar je wilt zijn

Van waar je bent, naar waar je wilt zijn Training en coaching Van waar je bent, naar waar je wilt zijn Waarvoor kies je bij Move by Coaching? Move by Coaching helpt mensen en organisaties om, in deze wereld waarin zoveel belemmeringen kunnen

Nadere informatie

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT

HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT 1 COMPETENTIEFICHE C1-C3 EN C4-C5 LEIDINGGEVEND HOOFD RUSTHUISSECRETARIAAT INTERN FORMULIER WZC IMMACULATA OCMW EDEGEM Leiding geven Op gestructureerde wijze prestaties opvolgen zowel op kwantitatief als

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

LEVENSFASEN EN DUURZAME INZETBAARHEID WERKNEMERS

LEVENSFASEN EN DUURZAME INZETBAARHEID WERKNEMERS DE TWINTIGER leeftijd < 30 jaar De twintiger stapt het volle leven binnen, vaak met hoge verwachtingen. Het leven ligt voor hem. Is zijn beroepsidentiteit nog aan het ontwikkelen. De concrete werkpraktijk

Nadere informatie

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck Didactische werkvormen in het hoger onderwijs Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck HoGent, een mix van werkvormen Uitgangspunten: Elk talent telt>>maatwerk gezien diversiteit in instroom Vraag

Nadere informatie

Strategisch beleid 2015-2019 Het proces

Strategisch beleid 2015-2019 Het proces Strategisch beleid 2015-2019 Het proces Beleidsjaar 14-15 we maken de balans op Missie en kernwaarden/uitgangspunten Dit zijn wij, hier staan we voor Nadere analyse Wat gaat goed, wat pakken we aan Wat

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

Functieprofiel Young Expert

Functieprofiel Young Expert 1 Laatst gewijzigd: 20-7-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Ervaringen opdoen... 3 1.1 Internationale ervaring in Ontwikkelingssamenwerkingsproject (OS)... 3 1.2 Nieuwe vaardigheden... 3 1.3 Intercultureel

Nadere informatie

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek - Staat talentherkenning en ontwikkeling bij u op school de komende jaren op de agenda? - Wilt u een rijke

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

Strategie Zuyd 2014-2018

Strategie Zuyd 2014-2018 Strategie Zuyd 2014-2018 Inleiding De strategie van Zuyd voor de periode 2014-2018 is op hoofdlijnen een voortzetting van de strategie van de afgelopen jaren, aangescherpt vanuit een aantal belangrijke

Nadere informatie

Profielschets. Ondernemende school

Profielschets. Ondernemende school Profielschets Ondernemende school Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem www.scholenmetsucces.nl info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 fax: 023 534 59 00 1 Scholen met Succes Een school

Nadere informatie

Productcatalogus AIRO Visie

Productcatalogus AIRO Visie Productcatalogus AIRO Visie Zorg Agogiek Inspireren Reflecteren Ontwikkelen Meer info? 06-42083525 1 Indeling Inleiding..pagina 3 Algemene Leefstijl (3 uur).. pagina 4 Algemene Leefstijl (20 uur) pagina

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE]

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] Waarvoor kiezen klanten voor SoHuman? SoHuman helpt mensen, teams en organisaties met hun persoonlijke en professionele

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

Smart Competentiemeting BSO

Smart Competentiemeting BSO Smart Competentiemeting BSO Pedagogisch medewerker Naam: Josà Persoon Email Testcode : jose_p@live.nl : NMZFIC Leeftijd (jaar) : 1990 Geslacht Organisatie Locatie : v : Okidoki : Eikenlaan Datum invoer

Nadere informatie

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1 Opbrengst van de werkgroepen tijdens het VSV Cafe 3 april met als Thema talentontwikkeling Stelling 1 Talentontwikkeling is de benadering om tot een positieve leerattitude te komen. Centraal staat de erkenning

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Leef Slimmer. Werk Slimmer.

Leef Slimmer. Werk Slimmer. Leef Slimmer. Werk Slimmer. Vitaliteit, focus en meer energie. Een visie op duurzame inzetbaarheid van werknemers Whitepaper 2015 Het Belang van Duurzaamheid Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Voorwoord. De planperiode van 2011-2014 ligt bijna achter ons en geeft ons reden tot nadenken over de doelen voor de komende vier jaar. Als we terugdenken

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door

Boost uw carrière. Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past. Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Boost uw carrière Zo kiest u de MBAopleiding die bij u past Deze whitepaper is mede mogelijk gemaakt door Introductie Update uw kennis De wereld om ons heen verandert in een steeds hoger tempo. Hoe goed

Nadere informatie

Fontys HR Ambities. Groei door aandacht en uitdaging

Fontys HR Ambities. Groei door aandacht en uitdaging Fontys HR Ambities Groei door aandacht en uitdaging Groei door aandacht en uitdaging Wij staan voor excellent onderwijs en dus het continu verbeteren van het onderwijs. Wij willen dat studenten en medewerkers

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Van kennis naar kunde. Visie UWV - SMZ

Van kennis naar kunde. Visie UWV - SMZ Van kennis naar kunde Visie UWV - SMZ Stelling Met de Basis Opleiding Verzekeringsgeneeskunde (BOVG), gebaseerd op de principes lerend werken, werkend leren en op performance gerichte leerinterventies

Nadere informatie