ANTHURINFO. Het nieuwe water geven. Milanello op de World Expo in Milaan. De bestrijding voor de kritische consument

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ANTHURINFO. Het nieuwe water geven. Milanello op de World Expo in Milaan. De bestrijding voor de kritische consument"

Transcriptie

1 JAARGANG 23 NR. 3 OKTOBER ANTHURINFO Het nieuwe water geven Als klare planten de kwekerij verlaten, begint een vaak lange reis om uiteindelijk op de vensterbank van de consument te belanden. Hoe behaal je maximaal resultaat in de gezondheid van de plant? Anthura Ferrara, een nieuwe topper in grootbloemig geel Milanello op de World Expo in Milaan De bestrijding voor de kritische consument

2 Ontwikkelingen Het nieuwe water geven Tijdens de opkweek van jonge planten tot een mooi eindproduct wordt veel aandacht besteed aan het klimaat en het watergeven. Dit is nodig om in minimale tijd een maximaal resultaat te behalen. Het eindresultaat is een sterke, gezonde plant met een aantal open bloemen, die haar maximale schoonheid bereikt als zij verder groeit. Echter, daar gaat het vaak mis. Als klare planten de kwekerij verlaten, begint een vaak lange tocht om uiteindelijk op de vensterbank van de consument te belanden. Wanneer er aanzienlijke conditionele problemen tijdens dit traject onstaan wordt de vensterbank soms niet eens gehaald. De matige omstandigheden tijdens de reis zijn vaak te weinig licht, te veel ethyleengas, te lage of te hoge temperatuur en, als de reis te lang duurt, uitdroging. De eerste zaken zijn vaak onderwerp van onderzoek, uitdroging is echter verder in het traject vaak de oorzaak van een slechte houdbaarheid. Water bij anthurium Water is essentieel voor een goede groei van de plant. Als deze niet goed groeit, is hij ook vatbaarder voor andere aanvallen zoals ziektes. Tijdens de teelt geeft de teeltmanager in de kwekerij vaak wel elke dag water om de klare plant van water en meststoffen te voorzien. In het transporttraject dat vaak 3 tot 10 dagen duurt, krijgen de planten vervolgens geen water. In het handelstraject daarna, dat ook dagen kan duren, wordt ook zelden water gegeven. met de WaterWick van Viscon. De WaterWick is een lontje van speciaal katoen dat gemakkelijk water opneemt en hierdoor een goede capillaire werking (opstijging van vloeistof in nauwe kanalen) heeft. Deze WaterWick kan dus water vanuit een reservoir naar het teeltmedium transporteren. Hieronder wordt dit in beeld gebracht: Eerst was ik sceptisch over de eenvoud van dit lontje. Mark van Voorthuisen van Viscon gaf mij een paar monsters mee en thuis heb ik die op 6 cm potjes van anthurium uitgeprobeerd. Wat mij direct opviel was de eenvoud van het proces. Als je de WaterWick hebt aangebracht, hoef je alleen oog te hebben voor de hoeveelheid water in de pot. De WaterWick transporteert het water elke seconde in de pot, waarmee de regelmaat van watergeven geregeld is. Happy Plant Zone Maar het belangrijkste was, dat ik merkte dat de anthurium ook doorging met groeien. De plant blijft in zijn Happy Plant Zone en kreeg nieuwe bladeren en daarna ook nieuwe bloemen. Hij werd voller en voller. Het enige dat ik in de gaten moest houden was de watervoorraad. Zolang deze op peil gehouden wordt, wordt er tevens voorzien in de juiste hoeveelheid water die nodig is voor een goede groei. Als een consument de plant koopt, krijgt deze vaak niet de ideale hoeveelheid water zoals in de kwekerij. Op het etiket staat dat de plant regelmatig, maar niet teveel water dient te krijgen. De vraag is echter wat is regelmatig en wat is niet teveel. Dit kan beter. WaterWick Tijdens een bezoek aan de Flowertrials 2014 kwam ik in contact ANTHURINFO OKTOBER

3 Ontwikkelingen Water bij orchidee Ook bij potorchideeën is watergeven lastig voor de consument. Water loopt snel door de pot heen, dompelen is vaak te veel werk. Het watergeef-advies voor hoeveelheid en regelmaat op het etiket is net zo onduidelijk als bij anthurium. Een eenvoudige en doeltreffende manier van watergeven middels de WaterWick zou toch ook voor phalaenopsis mogelijk moeten zijn. Thuis ben ik proeven gaan doen door een WaterWicklontje te steken in de sterk capillaire teeltplug van Quickplug, die door ons gebruikt wordt voor de opkweek van de jonge planten. Het idee is simpel, het resultaat blijkt fenomenaal. verdampt. Ook testen we potten met een heel helder reservoir, zodat je makkelijk kunt zien dat er water bij moet, of met een waterniveaumeter zoals die vaak in hydrocultuur wordt toegepast. Tijdens deze testen zoeken we naar oplossingen om het reservoir te vergroten. De makkelijkste oplossing is om de teeltpot te verlagen. Viscon heeft een prototype van deze pot en bij Anthura hebben we anthurium in deze lage 12 cm pot geteeld. Voor de teelt is dit geen enkel probleem. Gemak De combinatie van WaterWick met de orchideeënplug zorgde ervoor dat het water goed getransporteerd werd naar de wortels en zo over de pot verdeeld werd. Als je de WaterWick alleen tussen de barkdelen steekt, dan is vaak de aansluiting niet goed en kan het water niet overal komen. Door het gebruik van de plug ontstaat er een betrouwbare combinatie. Dit is nodig omdat de consument niet veel tijd en aandacht wil besteden aan onze met zorg gekweekte planten. De consument moeten wij gemak bieden. De anthurium en phalaenopsis zijn sterke en makkelijke planten. De combinatie met de WaterWick en een waterreservoir zorgt er voor dat de verzorging automatisch goed gaat in het handelstraject en dat het een stuk eenvoudiger wordt voor de consument om deze plant thuis te verzorgen. Waterreservoir Nu de hoeveelheid en de regelmaat van het watergeven zijn opgelost, is er nog de uitdaging van het waterreservoir. Wanneer de klare planten worden voorzien van een WaterWick transporteert dit lont het overtollige water dat door het teeltmedium (turf of bark) loopt en onderin de pot komt direct terug naar het medium en de wortels. Dit is al een verbetering ten opzichte van een pot zonder WaterWick. Als we het waterreservoir onder de pot kunnen vergroten, is er voldoende water voor één tot meerdere weken afhankelijk van de grootte van het reservoir. Besparing Een groot voordeel is dat in de pot maar 50% van de hoeveelheid substraat zit dat normaal wordt gebruikt. In navolging van de wens van NGO s om minder turf te gaan gebruiken in Europa hebben we nu in één keer een oplossing die 50% bespaart. De kosten van lont en water zijn verwaarloosbaar in vergelijking met het turf substraat. Na de anthurium staan nu ook de phalaenopsis proeven in de lage pot. Zowel anthurium als phalaenopsis zijn epifyten en hebben niet veel substraat nodig, want epifyten groeien op boomstronken of stenen. Groot reservoir Door de lage pot en een zichtbaar reservoir te combineren, krijg je een ideale combinatie die tijdens transport water heeft en bij de consument heel helder aangeeft wanneer de plant weer water nodig heeft. De consument hoeft er weken niet naar om te kijken, want met deze combinatie kan je volstaan met één keer per maand water geven. Wanneer we het reservoir nog veel groter maken, kan je maanden vooruit met het waterreservoir. Dit is de oplossing voor bijvoorbeeld kantooromgevingen, waar het houden van planten vaak als lastig wordt beschouwd. Ben je geïnteresseerd in de vele mogelijkheden van WaterWick of om er zelf mee aan de slag te gaan, neem dan contact met ons of Viscon op (www.viscon.eu) Testen Op dit moment testen we allerlei typen potten met reservoir en de WaterWick om te meten hoeveel water de plant nu Marco van Herk Commercieel directeur ANTHURINFO OKTOBER

4 In de schijnwerpers Aristo Anthura heeft wederom een rode topper. Ik zie u al denken: nog een rode, er zijn er al zoveel! De veredelaars bij Anthura doen hun werk vol overgave en dat leidt steeds weer tot kwalitatief en esthetisch betere en mooiere rassen. Het totale aandeel rood is nog steeds rond de 60% van de markt, maar er dienen niet teveel rassen in dezelfde kleur op de markt komen. Daarom geloven wij vooral in het upgraden van het assortiment. Aristo is een ras van een nog hoger niveau en zal daarom andere rassen gaan vervangen in de markt. Het heeft alles in huis. Zo is het koude tolerant, is de bladkwaliteit mooi, bloeit het rijkelijk en hebben de bloemen daarnaast een uitzonderlijk mooie glans. Normaliter verliezen de oudere bloemen wat van hun kleur. Bij Aristo is dit echter niet het geval, waardoor de plant langer mooi blijft. Als je dan daar nog de lange houdbaarheid van de plant bij optelt, is het een echte toevoeging aan het rode assortiment. De productie van Aristo komt in 2016 echt op gang en zal dan voor testen beschikbaar zijn. Een kans die u niet zomaar mag laten lopen! Richard Smit Sales & productmanager potanthurium Aristo (ANTHERBI) Kleur rood Bloemmaat midi Potmaat (cm) 9, 12 en 14 Pantone 032C ANTHURINFO OKTOBER

5 Op reis Ontwikkelingen Op reis in Rusland In september hebben wij wederom deelgenomen aan de beurs in Moskou: Flowers Expo 2015 Gezien de koers van de roebel en de internationale politieke situatie wist ik niet goed wat ik ervan kon verwachten. Als ik zelf bijna 50% minder te besteden zou hebben, dan zou een beursbezoek waarschijnlijk niet erg hoog op mijn agenda staan, laat staan het kopen van bloemen of planten. De belangstelling was veel groter dan ik had verwacht! Ik ontmoette bloemisten, groothandelaren en belangstellend publiek. De laatst genoemde is misschien wel de belangrijkste, want dat is de uiteindelijke klant Wat ik daar zag, had ik al een tijdje niet meer gezien op andere beurzen: échte emotie bij het zien van al die mooie bloemen en planten. Dat is toch het mooiste dat we met onze producten kunnen bereiken: emoties overbrengen en opwekken. Dat is toch echt niet hetzelfde als een doosje chocolaatjes. In Nederland wordt al jaren de fantastische slogan gebruikt: Bloemen houden van mensen en andersom: Mensen houden van bloemen. Ik zag heel veel mensen blij worden van al het moois uit Nederland. En daar word ik nu weer blij (en trots) van! Misschien hebben wij als Nederland productieland de emotie wel een beetje uit het oog verloren, maar is dat niet juist de beste invalshoek die je voor je product kunt wensen? Laten we daar eens weer opnieuw op inzetten vanuit Nederland bloemenland! Rick Kroon Commercieel Manager Export Omschakeling van verspeende kisten naar pluggen bij phalaenopsis Sinds de introductie van onze phalaenopsis planten in pluggen is veel ervaring opgedaan met de opkweek en de teelt in pluggen. Inmiddels is de vraag sterk toegenomen. Anthura heeft de vraag van de klant altijd centraal gesteld en de keuze van de klant was leidend voor ons om pluggen of verspeenkisten te maken. Voor het afleverjaar 2016 is de vraag inmiddels om alles in plug te leveren. Dit heeft ons doen besluiten om onze opkweek vanaf 1 augustus 2015 volledig om te zetten naar pluggen en te stoppen met de opkweek van phalaenopsis in de verspeenkist. Dit betekent dat we de eerste helft van 2016 geleidelijk over zullen gaan op het volledig in plug uitleveren. Het kan echter voorkomen dat sommige rassen nog tijdelijk als verspeende planten in de kist worden geleverd. Tips en tricks voor een voorspoedige teelt van pluggen in een 12 cm pot zijn in de vorige Anthurinfo aan bod gekomen. Met de volledige omschakeling naar pluggen én de recente uitbreiding van de kas bij Anthura Arndt, staat Anthura helemaal gesteld voor de toekomst! Stand Flowers Expo 2015 Robert Kuijf Productmanager orchidee ANTHURINFO OKTOBER

6 Jubileum Anthura Arndt bestaat 20 jaar Vrijdag 18 september vierde Anthura Arndt haar 20-jarig bestaan met een groots feest. Naast de traditionele Duitse Kaffee und Kuchen, buffet en feestavond, was er ook de mogelijkheid om de nieuwbouw te bezoeken. Vanuit de oorsprong van Anthura, als familiebedrijf uit 1972 in anthurium, zijn de activiteiten de afgelopen jaren uitgebreid, steeds met een duidelijke specialisatie op productgroepen. Daarbij was de overname van Anthura Arndt in 1995 een mijlpaal, omdat dit resulteerde in een uitbreiding van de productportfolio met Orchidee. De laatste keer dat er zoveel mensen bij Anthura Arndt bijeen waren, was in Destijds werd de opening van de toenmalige nieuwbouw gevierd. Inmiddels is Anthura Arndt een paar uitbreidingsslagen verder en onlangs is de laatste nieuwbouw van 2,5 ha afgerond. De feestelijke dag stond in het thema van Oktoberfest. Er is voor dit thema gekozen omdat het een echt familiefeest is én een typisch Duits thema. De internationale bekendheid van dit thema telde ook mee. Deze internationale oriëntatie past tevens bij onze eigen internationale manier van zaken doen. Er waren op het jubileumfeest veel relaties aanwezig waren, die er destijds ook al waren. Met deze klanten hebben we een route bewandeld en in de tussenliggende jaren diverse veranderingen en innovaties doorgevoerd. De nieuwbouw van 2,5 ha staat symbool voor de dynamiek van de afgelopen 20 jaar. Met de uitbreiding van Anthura Arndt kunnen we de gewenste rassen in gewenste aantallen aan onze klanten te leveren. Met een optie van een uitbreiding van nog eens 2,5 ha kunnen bovendien verdere groeistappen in de markt gemaakt worden. De diversiteit van de aanwezigen was groot: nationale en internationale phalaenopsis klanten, leveranciers, buren, relaties en medewerkers. Deze diversiteit is tekenend voor de manier waarop Anthura wil ondernemen: in nauwe betrokkenheid met relaties in zowel de directe omgeving als met afnemers wereldwijd. De feesttent was geheel in blauw-wit: kleuren die horen bij de Duitse Oktoberfesten. Naast de aangepaste phalaenopsis kleuraccenten (witte én blauwe planten) waren ook de muziek, het eten en drinken en de bediening volledig in stijl. De gasten werden ontvangen met de typische Kaffee und Kuchen ; taarten die op fantastische wijze door eigen personeel waren gemaakt en verzorgd. Na de officiële opening van de avond en het aanslaan van het eerste biervat, was er gelegenheid om de 2,5 ha nieuwbouw te bezoeken en aan het buffet deel te nemen. Natuurlijk kon een echte Duitse feestavond met Oktoberfest muziek niet ontbreken. Anthura Arndt kan terugkijken op een zeer geslaagde jubileumviering. Laetitia de Goeij Marketing & communicatie ANTHURINFO OKTOBER

7 In de schijnwerpers Anthura Ferrara: een nieuwe topper in grootbloemig geel! Ondanks het feit dat de kleur geel slechts 5-10% van het volume van geproduceerde phalaenopsis voor haar rekening neemt, blijft het een belangrijke kleur voor in de mix. De kleur geel geeft contrast met andere kleuren en zorgt ervoor dat deze er beter uitspringen. Met de trend naar steeds grotere bloemmaten, ontstond er ook behoefte aan een nieuwe grootbloemige phalaenopsis in de kleur geel met een bloemmaat van meer dan 9 cm. Met de komst van het nieuwe ras Anthura Ferrara wordt in deze behoefte voorzien! Deze nieuwe gele topper is met haar bloemmaat van maar liefst 9,5 cm én haar compacte planthoogte van 60 cm perfect te combineren met andere rassen uit het hogere segment zoals Anthura Cambridge, Anthura Sacramento, Anthura Göteborg, Anthura Monza en Anthura Woodstock. Bij een normale teeltduur van 46 weken geeft het ras 70% 2-takken. De houdbaarheid is meerdere malen getest en is gemiddeld 13 weken inclusief 1 week transportsimulatie. Mocht u Anthura Ferrara nog niet hebben ontvangen op de kwekerij, vraag dan aan uw sales of area manager naar de beschikbaarheid. Robert Kuijf Productmanager orchidee Anthura Ferrara (PHALDRAXIP) Kleurcode YELYX Bloemmaat in cm 9.5 Hoogte in cm 60 Potmaat in cm 12 ANTHURINFO OKTOBER

8 In de schijnwerpers Milanello World Expo Milan, hoe mooi is het om tijdens dit fantastische event een koppeling te kunnen maken met bloemen en planten? En daarmee bezoekers te inspireren met de prachtige kleuren en vormen van anthurium en phalaenopsis? Een ideaal podium voor de introductie van een nieuw snijanthurium ras: Milanello! Een krachtige, herkenbare naam met een knipoog naar de stad die bruist van inspiratie. Kijk maar eens naar fashion- en designindustrie en als ontspanning natuurlijk het voetbal. De club kleur van Milanello is fashionable purple en in combinatie met de natuurlijke hoogglans een echte eyecatcher. Een sterk punt is ook de productie van ruim 100 stuks/m². Bovendien valt een groot deel van de bloemproductie in de ideale maat van cm. De combinatie van kleur, glans en bloemmaat wordt versterkt door de bijna perfecte vorm van het schutblad Overigens is het schutblad iets dikker dan het gemiddelde schutblad en daardoor ook lekker stevig. Door de stand van de kolf is het een makkelijke bloem om in te pakken. Als we kijken naar de houdbaarheid, dan is Milanello te vergelijken met Tropical. Beide rassen scoren gemiddeld 23 dagen vaasleven. Tot slot nog twee belangrijke pluspunten: binnen het veredelingstraject viel op dat het percentage tweede soort op een laag niveau zat. Daarnaast heeft Milanello vrij compact blad, dat bovendien mooi donkergroen blijft. Door zo nu en dan een blad mee te snijden voor de verkoop, kunt u uw rendement laten toenemen. Uiteraard is het ook mogelijk om te kiezen voor de methode waarmee het jonge blad wordt weggebroken. Milanello, veelzijdig, glanzend en in het oogspringend! Hans Prins Sales en productmanager snijanthurium Milanello (ANTHIPADO) Kleur: Bloemmaat: Productie per bruto m 2 /jaar Vaasleven: paars cm 100 stuks 23 dagen ANTHURINFO OKTOBER

9 World Expo Milaan World Expo In 2015 heeft Milaan de eer om de wereldtentoonstelling te organiseren met als hoofdthema Feeding the planet, Energy for live! 150 jaar vernieuwing De wereldtentoonstelling wordt al sinds 1851 georganiseerd. Daarmee gaat deze vijfjaarlijkse traditie inmiddels ruim anderhalve eeuw terug! Deelnemende landen kunnen op de Expo een beeld geven van hun economische, sociale, culturele en technische ontwikkeling. Vaak worden er unieke landmarks speciaal voor een Expo ontwikkeld. De beroemdste is nog altijd de Eiffeltoren, gebouwd voor de editie van De voorgaande editie werd georganiseerd in Shanghai. In deze wereldstad werd het astronomische aantal van 70 miljoen bezoekers geregistreerd! Met recht een groots en mondiaal evenement. Energy for live In Milaan zijn aan een indrukwekkende lange straat de paviljoens van de deelnemende landen gesitueerd. De ene nog mooier en grootser dan de andere. Ieder land zorgt voor een unieke uitstraling en identiteit die typerend is. Tegelijkertijd wordt er aandacht gevraagd voor de wereldwijde voedselproblematiek en worden ideeën uitgewisseld voor een duurzame toekomst. Van mei tot en met oktober is de Expo te bezoeken en komen er dagelijks meer dan (!) bezoekers het terrein op. Een evenement waar bloemen en planten uiteraard niet mogen ontbreken! Floral Happiness Anthura heeft in samenwerking met Royal Lemkes en Beekenkamp Groep zorg gedragen voor de aankleding van zowel de grote tent als de Kas. Met verwerking van orchidee en anthurium in combinatie met onder andere chrysant wordt aan de bezoekers het warme gevoel van zowel het geven als ontvangen van bloemen en planten meegegeven. Dit is vertaald naar bekende geefmomenten en emoties als liefde, geboorte, trouwen en ook Grootouderdag. Laatstgenoemde feestdag (Festa dei Nonni in het Italiaans) staat in Italië inmiddels vast op de agenda en krijgt daarom begin oktober extra aandacht. Er is echter nog meer. De bezoekers kunnen niet alleen genieten van bloem- en plantarrangementen. Ze kunnen vanaf de Expo een digitaal boeket sturen aan hun geliefde, vrienden of familie. De ontvanger krijgt een gepersonaliseerde boodschap thuis. Zo krijgen Nederland, de sector en onze producten de aandacht die ze verdienen. En wat is er mooier dan de online en offline wereld samen te laten komen? Sharing Floral Happiness! Meer informatie over de wereldtentoonstelling vindt u op en Share, Grow, Live Het thema van Nederland is Share, Grow, Live. Op verschillende manieren wordt invulling gegeven aan dit thema. Bezoekers worden meegenomen in een wereld van agrarische ontwikkelingen, duurzame oplossingen en de circulaire economy. Nederland koos voor deze editie geen groot gebouw, maar een opzet die doet denken aan de Parade. Diverse food trucks waar typisch Hollandse gerechten als poffertjes en bitterballen worden geserveerd, worden afgewisseld met een reuzenrad, een spiegeltent en een podium voor live muziek. In de Kas komen technologie en gezondheid samen. Een tweede reden waarom bloemen en planten uiteraard niet mogen ontbreken. ANTHURINFO OKTOBER

10 TEELTTECHNIEK Bestrijden voor een kritische consument Anthurium en phalaenopsis zijn teelten waar relatief weinig in hoeft te worden bestreden. Gelukkig maar, want overheid, organisaties en consumenten worden steeds kritischer als het gaat om bestrijdingsmiddelen Voor gericht teeltadvies voor anthurium- en phalaenopsis potplanten en anthurium snijbloemen Ontwikkelingen bij de bestrijding van potworm in de phalaenopsis teelt ANTHURINFO OKTOBER

11 Teelttechniek anthurium en phalaenopsis Bestrijden voor een kritische consument Anthurium en phalaenopsis zijn teelten waar relatief weinig in hoeft te worden bestreden. Gelukkig maar, want overheid, organisaties en consumenten worden steeds kritischer als het gaat om bestrijdingsmiddelen. Zij eisen van producenten om bepaalde bestrijdingsmiddelen niet meer te gebruiken. Daarom is het van belang om deze eisen duidelijk te hebben en waar nodig op zoek te gaan naar alternatieven. Neonicotinoïden en bijen Hoewel er een aantal factoren bijdragen aan de vermindering van bijen, zijn er veel onderzoeken waarbij neonicotinoïden in verband worden gebracht met een verminderde gezondheid van bijen. Neonicotinoïden zijn middelen met één van de volgende actieve stoffen: imidacloprid, thiamethoxam, thiacloprid en acetamiprid. Het gaat dan om middelen als Gazelle, Admire, Gaucho Tuinbouw, Merit Turf, Sombrero, Kohinor 700 WG, Potatoprid, Wopro Imidacloprid 70 WG, Calypso, Exemptor, Sonido, Actara, Cruiser en Poncho Beta. Wat de neonicotinoïden zo schadelijk maakt voor de bij, is dat ze systemisch zijn en lange tijd aanwezig blijven. Systemisch betekent dat ze door de hele behandelde plant worden opgenomen, waardoor ze ook in de nectar en het stuifmeel terecht komen. En de bijen eten de nectar en stuifmeel. Door het systemische karakter van de middelen heeft het later spuiten op de dag of het niet bespuiten van bloemen geen positieve effecten voor bijen. Daardoor zijn voor de buitenteelt in vele landen neonicotinoïden al verboden. Verschillende grote milieuorganisaties zijn, onder andere in Nederland en Duitsland, bezig om ook het gebruik van neonicotinoïden in de tuinbouw te verbieden. Niet vanwege de bijen in de kas, maar vanwege de overschrijding van Bestuiving door bijen en hommels toegelaten waarden in het oppervlaktewater moeten volgens de organisaties ook neonicotinoïden verboden worden voor het gebruik in kassen. Met een halve theelepel imidacloprid vervuil je een sloot van een meter breed over een lengte van 200 kilometer. Onder sommige omstandigheden kan deze stof maanden ANTHURINFO OKTOBER

12 Teelttechniek anthurium en phalaenopsis tot wel jaren aanwezig zijn in het water. Daarnaast waren tot voor kort in Nederland neonicotinoïden beschikbaar voor consumenten. De consument heeft geen idee dat een kleine hoeveelheid van dit middel makkelijk tot een vervuiling van een grote oppervlakte kan leiden. Zuiveringsplicht van water Voor verschillende middelen waaronder imidacloprid geldt in Nederland al een waterzuiveringsplicht. Het is voor de tuinbouw bij het gebruik van deze middelen verplicht het water te zuiveren. Op niet al te lange termijn willen de milieuorganisaties dit ook verplicht gaan stellen voor alle neonicotinoïden en zelfs voor al het water dat door telers wordt gebruikt. Zuiveringsplicht Ook een aantal grote verkopende partijen gaan overstag voor de maatschappelijke druk. Onder deze druk wordt namelijk afgedwongen dat de middelen niet worden toegepast bij kwekers. Er wordt daarom, door steeds meer inkopers, producten met bepaalde bestrijdingsmiddelen niet meer gekocht en de verwachting is dat een aantal van deze middelen op termijn verboden zullen worden. Het betreft in een deel van Europa, naast de neonicotinoïden, ook bestrijdingsmiddelen met werkzame stoffen als chlorpyrifos, deltmethrin, fipronil, cypermethrin en clothianidin. Door betere analysetechnieken is het mogelijk om zelfs kleine waardes van verschillende bestrijdingsmiddelen te detecteren. Vooral persistente middelen blijven lang in een gewas aanwezig en kunnen nog lang worden terug gevonden. Alternatieve middelen Bovenstaande betreft vooral insecticiden die vervangen kunnen worden door andere chemische middelen. Met het kleinere pakket aan middelen wordt het wel moeilijker om vooral insecten als trips en luis te bestrijden. Wat de bestrijding ook bemoeilijkt, is dat in Nederland steeds vaker een middel een beperkt aantal keer per jaar mag worden gebruikt. Kortom: de druk op het smallere pakket aan middelen neemt toe en er moet zeer efficiënt met de middelen worden omgegaan. Ook moet er worden gezocht naar een geïntegreerde bestrijding van de insecten. Biologische middelen Met biologische bestrijding wordt het steeds beter mogelijk om insecten te bestrijden. Verschillende leveranciers leveren steeds meer producten die goed bruikbaar zijn in de teelten anthurium en phalaenopsis. Door onderzoek worden steeds betere biologische bestrijders ontdekt die op de markt komen. In Nederland wordt in de anthuriumteelt in de geïntegreerde teelt als basis met één of meerdere biologische bestrijders gewerkt. Chemische middelen worden dan vaak gebruikt om, waar nodig, te corrigeren of gewas schoon te spuiten. Soms is het ironisch genoeg nodig om biologische bestrijders dood te spuiten om export mogelijk te maken. Swirskii Voor snijanthurium wordt in Nederland om trips te bestrijden meestal gekozen om Swirskii uit te zetten. Door bestrijders in zakjes uit te hangen, is het mogelijk om voor langere tijd uitloop te hebben. Hierdoor is er dus zonder prooi meerdere weken een populatie van biologische bestrijders in de kas aanwezig. Doorgaans worden om de zes weken zakjes uitgehangen tot in de herfst. In de herfst wordt het gewas schoon gespoten, zodat in het voorjaar met een lage insectendruk weer kan worden gestart met biologische bestrijders. Swirskii van verschillende leveranciers: Zakje Swirskii van Koppert Zakje Swirskii van Syngenta Zakje Swirskii van Biobest ANTHURINFO OKTOBER

13 Teelttechniek anthurium en phalaenopsis Insectenparasitaire aaltjes Bij potanthurium blijven planten korter op het bedrijf en zijn zakjes in het af te leveren gewas niet gewenst. Omdat veelal een regenleiding of spuitboom aanwezig is, zijn hier bestrijdingen met aaltjes goed mogelijk en effectief. Aaltjes worden door goed roeren via de regenleiding over het gewas verdeeld en door ze in de avond te doseren, kunnen ze na enige tijd op het natte gewas op zoek gaan naar tripsen die dan wordt geïnfecteerd. Nemasys F en Entonem zijn producten die de voor insecten parasitaire aaltjes bevatten van de soort Steinernema feltiae. Het zijn biologische producten ter bestrijding van trips en varenrouwmug (Sciara). De insectenparasitaire aaltjes kunnen zowel op het gewas als in de bodem worden toegepast. Onder vochtige omstandigheden sporen de aaltjes de plaag op en dringen deze binnen. Een bacterie die de aaltjes bij zich draagt, infecteert de schadelijke insecten en doodt ze vervolgens. De aaltjes zijn via een bladtoepassing werkzaam tegen larven en volwassen trips. Bij een toepassing in de bodem kunnen ook poppen van trips worden bestreden. Voor een goede bestrijding met aaltjes is het vaak wel nodig wekelijks aaltjes mee te geven. In Phalaenopsis kunnen aaltjes gebruikt worden tegen varenrouwmug (Sciara). Macrocheles robustulus In zowel anthurium als phalaenopsis kan ook een bodemroofmijt als Macrocheles robustulus worden gebruikt om de cyclus van trips te doorbreken. Dit is mogelijk voor tripsen die in het substraat verpoppen (zie hiervoor anthurinfo over trips). Het product Macro-mite bevat de roofmijt Macrocheles robustulus die werkt tegen tripspoppen, eieren, laven en poppen van varenrouwmuggen (Sciara). De roofmijten eten ook bodembewonende insecten, zoals springstaarten, aaltjes, eieren van Duponchelia fovealis en mosmijt (Oribatida). Het product is niet gevoelig voor diverse chemische gewasbeschermingsmiddelen. De mijten zijn waar te nemen op de bodem en rond de plantbasis. Macrocheles komt niet in de plant voor. Macrocheles robustulus Frequentie uitzetten biologische bestrijding De Macrocheles vestigt zich in het substraat en zal zonder bestrijdingen in het substraat lang aanwezig blijven. De Swirskii en aaltjes vestigen zich niet in het gewas, zodat met regelmaat toedienen van een nieuwe populatie bestrijders van belang is. Deze verschillende bestrijders geven geen schade aan het gewas. Daarom blijft het mogelijk met andere bestrijdingsmethoden de kritische consument te blijven voorzien van een kwalitatief goed product zonder dat productiekosten (te veel) oplopen. Hans van Eijk Adviseur Bureau IMAC Bleiswijk B.V. Aaltjes tegen trips Swirskii (Koppert Biological Systems) ANTHURINFO OKTOBER

14 Teelttechniek phalaenopsis Ontwikkelingen in het bestrijden van potworm De potworm komt al jaren voor in de teelt van phalaenopsis. Vijftien jaar geleden werd er met phalaenopsis telers al gesproken over het bestrijden van de potworm. Het probleem was toen niet groot. Opmerkelijk is wel dat er toen al werd geadviseerd om veel vanglampen op te hangen (1 per 200 m²) ter bestrijding van de potworm muggen die toen Orfelia werd genoemd. Inmiddels is de potworm een plaag geworden. Bij veel telers van phalaenopsis en andere orchideeën is de populatie van muggen en larven in de teelt (kas en substraat) soms heel groot geworden. Zo groot, dat er veel plantenwortels worden aangetast en er sprake is van een duidelijke groeiachterstand. En het bestrijden van de potworm is lastig. Chemische middelen zijn (bijna) niet voorhanden. Wat zien we? Om de potworm goed te kunnen bestrijden is het noodzakelijk te weten met welke vijand we te maken hebben. Dat vraagt om veel aandacht. En dat begint met het kijken naar de verzameling aan muggen die gevangen wordt in de vanglampen. Door de onderzoekers bij de WUR worden steeds meer verschillende soorten muggen gedetermineerd op onder andere vangplaten die door IMAC en Anthura zijn aangeleverd na deze te hebben verzameld bij verschillende telers. Herkomst De muggen die gedetermineerd zijn, lijken van oorsprong voor te komen in Zuid- en Centraal Amerika. De muggen die nu in de kassen voorkomen en als larve schade veroorzaken, zijn zeer waarschijnlijk meegekomen met substraat en/of plantmateriaal. Soorten Tot nu toe behoren de meeste soorten van de potworm tot de familie van Keroplatidae (langhoornmuggen) zoals de Lyprauta cambria, Lyprauta chacoensis, Orphelia sp en Proceroplatus trinidadensis. Daarnaast worden er ook andere muggen gevangen zoals steltmuggen (Tipulidea) en rouwmuggen (Sciaridae). Zoek de verschillen Lyprauta chacoensis Stadium Duur in dagen Proceroplatus trinidadensis Opmerking Larve Pop 4-8 Afhankelijk van temperatuur Levenscyclus en levenswijze De levenscyclus van deze langhoornmuggen is redelijk lang (in vergelijking met bijvoorbeeld Sciaridae). Toch wordt er in de kas al snel een grote populatie opgebouwd. Voor zover nu bekend, is de levenscyclus van potwormsoorten door niemand in zijn geheel in kaart gebracht. Onderstaand schema geeft het stadium van gegevens aan zoals nu bekend: Mug 2-5 In deze korte tijd legt de mug voornamelijk haar eieren Ei 7 Erg onduidelijk. Gedacht wordt aan gemiddeld 7 dagen Larve Afhankelijk van omstandigheden zoals vocht en temperatuur Pop ANTHURINFO OKTOBER

15 Teelttechniek phalaenopsis De eieren en poppen worden vaak in het teeltsubstraat afgezet. De poppen zijn meestal omgeven door een soort (spinnen)rag met vochtdruppels. Zolang de pot vochtig is, leven de larven voornamelijk aan de buitenkant van de pot (tussen substraat en potwand). Zodra het substraat droger wordt, verplaatst de worm zich meer naar het midden van de pot (substraat). De larve verplaatst zich over slijmdraden die erg zuur zijn (ph< 3). De larve verplaatst zich bijna nooit rechtstreeks over substraat delen. Na het uitkomen van de poppen verplaatst de mug zich door het medium naar boven en zal gaan vliegen. De muggen verplaatsen zich voornamelijk in de avond en nacht. Het vrouwtje zet dan in korte tijd haar eitjes af. Daarbij heeft ze de voorkeur om dit te doen in een vochtige omgeving (vochtig substraat). Aantasting De potworm wordt voornamelijk gevonden in de opkweek. Twee a drie weken na het oppotten worden de eerste larven gevonden in het substraat. Daarna neemt het aantal muggen en potwormen snel toe. Dit geldt ook voor de schade. Deze kenmerkt zich door uitholling van of happen uit de wortelpunt. Aantasting door potworm De plant reageert hierop door nieuwe wortelpunten aan te maken. Meestal door middel van het uitspruiten van een aantal wortelpunten iets boven de aangetaste wortelpunt. De groeiachterstand die de plant oploopt, heeft dan ook voornamelijk te maken met een minder goede opname van water en voeding door de wortelpunten in de eerste weken van de teelt en met de extra energie die nodig is om weer nieuwe wortelpunten aan te maken. Preventie en bestrijding Er is te weinig bekend over de potworm. Onduidelijk is welke larve (mug soort) in verband gebracht kan worden met de schade. Het kijken naar en het tellen van de muggen in de vanglampen laat ook zien dat er soms veel muggen geteld worden terwijl er geen schade gezien wordt in de teelt. Het oplossen van de problemen met potworm richt zich op 3 speerpunten: Goede kennis en determinatie van muggen voor een gerichte bestrijding (kijken is weten); Het voorkomen dat de potworm binnenkomt; Het bestrijden van de interne besmetting (populatie). Kennis en determinatie Anthura en IMAC ondersteunen het onderzoek dat gedaan wordt naar de determinatie van de muggen. Het is namelijk nog onduidelijk welke schade door welke muglarve wordt veroorzaakt. Er worden ook nog steeds nieuwe muggen gevonden, waarvan onduidelijk is of de larve schade veroorzaakt. Gedrag en levenswijze kunnen sterk verschillen. Zo is het bekend dat de potwormen kannibalistisch zijn. Ze eten dus hun eigen soortgenoten op. De vraag is echter of elke soort kannibalistisch is als larve. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat de potworm eerder een insectenof schimmeleter is dan dat deze de wortelpunten aantast. Onduidelijk is echter of we het steeds over dezelfde mug hebben. Daarom is het zo belangrijk dat we meer gaan kijken naar het uiterlijk en het gedrag van de muggen en van de potwormen in de pot. Geen potworm in geleverde planten en substraten Ook via plantmateriaal en substraat kan de potworm (pop, ei, larve) de teelt binnenkomen. Toeleveranciers van substraten hebben maatregelen genomen om meer zekerheid te hebben in het leveren van substraten zonder kans op potworm (poppen). Wat betreft de geleverde planten zullen de meeste planten in de nabije toekomst opgekweekt worden aan een plug. Vooralsnog blijkt dat de potworm zich in de plug niet kan ontwikkelen. Het bestrijden van interne besmetting Er zijn geen chemische middelen meer toegelaten die de oudere wormen nog goed bestrijden. Ook ruimtebehandelingen voor het doden van de muggen geven onvoldoende bestrijding. Jonge wormen zijn gevoeliger voor bestrijdingsmiddelen. Kort na het oppotten kunnen bestrijdingsmiddelen nog effect hebben. Teeltaanpassingen Aanpassingen in de teelt en teeltomstandigheden kunnen helpen de potworm te bestrijden. Er zijn wel resultaten bekend van het droger telen. Het uitstellen van de gietbeurt zorgt ervoor dat het substraat verder indroogt. ANTHURINFO OKTOBER

16 Teelttechniek phalaenopsis Er is dan te weinig vocht voor de potworm om zich te verplaatsen. Het droger telen heeft wel effect maar is meestal tijdelijk. Continue droger telen gaat ten koste van de plantkwaliteit. Het mee doseren van een uitvloeier in het gietwater versnelt de afdroging van het substraat. Het vermoeden is dat de uitvloeier het de potworm ook moeilijk maakt om slijmsporen te maken of dat de bestaande slijmsporen oplossen. Biologisch Het bestrijden van de potworm met biologische middelen blijkt tot nu toe heel lastig te zijn. Dit wil niet zeggen dat deze biologische bestrijders de potworm niet bestrijden. Op laboratorium niveau is ondervonden dat nematoden de potworm larve goed kunnen bestrijden. Ook van het inzetten van roofmijten is er resultaat te verwachten. Het niet goed kunnen bestrijden van de potworm in de praktijk heeft vaak te maken met de grote van de populatie potworm (muggen) en/of aan de manier van toepassen. Om daar nog een voorbeeld van te noemen. Jaren geleden lukte het in de teelt van Anthurium ook niet om de thrips goed te bestrijden met biologie. Inmiddels is de trips goed onder controle te houden d.m.v. het inzetten van roofmijten en nematoden. Sluipwesp zoekt en parasiteert. In de koude afdeling waar de geparasiteerde poppen werden gevonden bleek dat de sluipwespen zich snel vermenigvuldigden (binnen enkele weken) en de populatie potworm voor ongeveer 90% had geparasiteerd. Alle zeilen worden bijgezet om met de expertise van onder andere WUR en Aangetroffen sluipwesp bij Anthura Koppert te komen tot meer kennis over deze sluipwesp en vooral het kweken van de sluipwesp. Vanglampen Het installeren van voldoende vanglampen gaat zich steeds meer bewijzen als bestrijdingsmiddel tegen de potworm. Het doel is om de muggen weg te vangen voordat deze haar eieren heeft afgezet. De praktijk leert dat de populatie muggen gestaag afneemt wanneer de blauwe vanglampen zijn geïnstalleerd. We komen steeds vaker situaties tegen waar het effect van meer vanglampen daadwerkelijk leidt tot het tellen van minder muggen en als gevolg daarvan ook geen schade van potworm. Het advies is om minimaal 1 lamp per 150 m² te installeren. Met voldoende vanglampen per oppervlakte is de afstand tussen de mug en de lamp kleiner en is de kans groter dat een mug gevangen wordt voordat de eieren zijn afgezet. De potworm compleet uitroeien lukt ook met alleen vanglampen niet. Daarvoor is tegelijkertijd een bestrijding van de potworm zelf nodig. Het is goed mogelijk dat bij een lage populatie aan potwormen een biologische bestrijding duidelijk meer effect heeft. Vangen en tellen De meeste muggen worden s nachts gevangen. De verhouding tussen dag en nacht ligt ongeveer op 20% / 80%. In de opvangbak wordt een vangplaat gelegd (blauw of geel maakt niet uit). Kijken, kijken... en verrassing. De onderzoekers bij de WUR willen graag een kweek opzetten van potwormen om meer verbanden te kunnen leggen tussen muggen, larven en schadebeeld. Door goed te kijken naar de door Anthura aangeleverde larven en poppen werd bij de WUR een pop gevonden die geparasiteerd was door een sluipwesp. De betreffende pop was gevonden in de Cambria teelt bij Anthura. Al snel werden daar meer geparasiteerde poppen en ook de sluipwespen ontdekt. Het gaat om een sluipwesp die agressief de potwormen Praktijksituatie: In een praktijksituatie werden vanglampen geïnstalleerd:1 per 260 m². Het aantal muggen daalde tot een niveau van 20 muggen per lamp per 24 uur. Na verloop van tijd (maanden) nam de populatie muggen toch weer toe tot meer dan 50 muggen per lamp (per 24 uur). Dit komt neer op ong. 200 muggen per 24 uur per 1000 m². Er werd besloten om het aantal lampen te verdubbelen. Na installatie werd in korte tijd minder dan 10 muggen per lamp geteld (= 80 muggen per 1000 m²). ANTHURINFO OKTOBER

17 Teelttechniek phalaenopsis De mug die in aanraking komt met de lamp valt op de lijm van de vangplaat en blijft daarop plakken. Het komt namelijk voor dat muggen die in contact zijn geweest met de blauwe lamp toch weer verder vliegen. Daarnaast is de opvangbak gemakkelijker schoon te maken bij gebruik van een (vang)plaat op de bodem. Het advies is om 1 keer per week het aantal muggen in de vanglamp te tellen. Maak de opvangbak schoon en leg een schone vangplaat op de bodem. Tel 24 uur later het aantal muggen op deze vangplaat. Dit geeft inzicht in de toename of afname van de populatie muggen en de mogelijkheid om te vergelijken met andere afdelingen of telers. Een bestrijding d.m.v. het installeren van vanglampen is universeel. Het is mogelijk dat het vlieggedrag per soort mug verschilt. Maar in principe vangt de lamp grote en kleine muggen. Ook sciara wordt goed weggevangen. Type lamp en installatie Het lijkt niet zoveel uit te maken welk type vanglamp er wordt geïnstalleerd. De grote van de lamp heeft wel invloed op de reikwijdte van het licht. Het is aannemelijk dat met 2 kleinere lampen net zoveel of meer wordt weggevangen als met 1 grote lamp. De intentie ligt namelijk om zoveel mogelijk lampen te hebben per oppervlakte zodat de aanvlieg afstand kleiner wordt. In het buitenland zijn er ook Phalaenopsis telers die een vanglamp met een ventilator hebben geïnstalleerd. Het doel is om de mug die maar in de buurt van de lamp (blauwe licht) komt naar binnen te zuigen door middel van een krachtige ventilator. De muggen worden opgevangen in een zak onder de ventilator (lamp). Een enkele proef in Nederland lijkt aan te geven dat met deze lampen meer muggen worden weggevangen. Wanneer wordt overwogen om deze lampen in het buitenland aan te schaffen is het belangrijk om te weten dat voltage en wattage verschillend zijn. Een adapter of omvormer is nodig en dat brengt extra risico s met zich mee in de vochtige kasruimte. Houdt rekening met de luchtvochtigheid in de kas en het gieten. Voorziet de lampen zelf van een kap zodat er geen water bij de lamp en bij de elektrische contacten kan komen. Wanneer de lampen geïnstalleerd worden, is het aan te raden om een schakeling te maken waarbij alle lampen aan en uit geschakeld kunnen worden. Er kan dan gekozen worden om de lampen via de computer aan en uit te schakelen. Het blauwe licht heeft, voor zover bekend, geen nadelige invloed op de plantengroei of vorm. Wanneer luchtramen en doeken open zijn is het raadzaam om de lampen uit te schakelen. Kijken en leren Door veel te kijken wordt ook veel gezien en geleerd. Wat kunnen we nog meer vinden dan een sluipwesp. Door het gedrag van roofmijten goed te bestuderen kunnen we komen tot een effectievere inzetten van bestaande biologische bestrijders. Samen met het wegvangen van de muggen kan biologie een succes worden in de strijdt tegen de potworm. We kunnen daarin ook veel van elkaar leren. Samen komen we zeker verder. Ed Konijn Adviseur Bureau IMAC Bleiswijk B.V. ANTHURINFO OKTOBER

18 Beurzen Beurzen tot en met januari , FloraHolland Trade Fair Aalsmeer, Nederland 04/11/ /11/ Flower Show Turkey Istanbul, Turkije, 26/11/ /11/ IPM Essen, Duitsland 26/01/ /01/ TPIE Fort Lauderdale, VS 20/01/ /01/ FloraHolland Winterfair Aalsmeer, Nederland 06/01/ /01/2016 Colofon Anthurinfo is een uitgave Anthura B.V. Anthura B.V. en Bureau IMAC Registered trademark van Anthura B.V. en wordt Anthuriumweg 14 Bleiswijk B.V. kunnen niet gratis verspreid onder 2665 KV Bleiswijk verantwoordelijk worden Redactie: klanten en andere relaties. Nederland gesteld voor het gegeven Laetitia de Goeij Anthurinfo is verkrijgbaar Tel. (+31) advies. Sandra Soeters in de Nederlandse, Engelse, Italiaanse, Spaanse en Alle intellectuele Poolse taal. eigendomsrechten Niets uit deze uitgave mag van genoemde merken Anthurinfo verschijnt 3 x worden gekopieerd zonder of plantenrassen zijn per jaar. schriftelijke toestemming uitdrukkelijk voorbehouden van Anthura B.V. aan Anthura B.V.

Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes

Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes Delfgauw, 22 december 2011 FytoConsult Distributieweg 1 2645 EG Delfgauw COLOFON: Auteurs: FytoConsult Distributieweg 1 2645 EG Delfgauw Telefoon: 015-2578124

Nadere informatie

Bestrijding van rouwmuggen

Bestrijding van rouwmuggen Bestrijding van rouwmuggen 16 januari 2014 Ada Leman, Juliette Pijnakker, Amir Grosman en Eric de Groot Rouwmuggen (Sciara s) Diptera: Sciaridae Bradysia spp. Mugjes van 3-4 mm Habitat: compost, grond

Nadere informatie

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels.

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Verslaglegging demoproject Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Gefinancierd door Productschap Tuinbouw In opdracht van de Nederlandse Fruitteelt Organisatie In het kader van het project

Nadere informatie

Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer.

Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer. Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer. Onderzoeksperiode 2009 Inhoud Inleiding... 2 Werkwijze... 2 Resultaten... 4 Discussie en conclusie... 8 1 Inleiding De anjerteelt heeft het onderzoeksproject

Nadere informatie

Trips in de aardbeienteelt. Rob van den Oever, Vlamings

Trips in de aardbeienteelt. Rob van den Oever, Vlamings Trips in de aardbeienteelt Rob van den Oever, Vlamings Programma lezing Toegelaten middelen Hoe groot is het probleem nu eigenlijk? Terugblik 2014 Onderzoeken 2014 Praktijkopdracht Advies 2015 Wat werkt

Nadere informatie

Consultancy nieuwe trips in Bloemisterij onder glas

Consultancy nieuwe trips in Bloemisterij onder glas Consultancy nieuwe trips in Bloemisterij onder glas Op verzoek van en gefinancierd door van Productschap Tuinbouw Uitgevoerd door: DLV Plant BV Consultancy Nieuwe trips in de bloemisterij november 2015

Nadere informatie

150 years. Biologische tripsbestrijding in de sierteelt

150 years. Biologische tripsbestrijding in de sierteelt Biologische tripsbestrijding in de sierteelt Piet van Boven, Technisch adviseur bio-insecticiden Artemis studiedag, 12 november 2015 Onderwerpen Praktijkervaringen 2015 Tripsbestrijding chrysant Tripsbestrijding

Nadere informatie

Afwijkingen bestrijden

Afwijkingen bestrijden Afwijkingen bestrijden De ziekte- of schadeveroorzaker is al aanwezig en je bent tot de conclusie gekomen dat er bestreden moet worden. Welke methode ga je dan hanteren? Er zijn verschillende methoden

Nadere informatie

Workshop bodemplagen in de glastuinbouw en zomerbloemen

Workshop bodemplagen in de glastuinbouw en zomerbloemen Workshop bodemplagen in de glastuinbouw en zomerbloemen Knelpunten en nieuwe oplossingsrichtingen 12-3-2015, Marjolein Kruidhof Welke beestjes behoren tot de bodemplagen? Definitie bodemplaag: dieren waarvan

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 28292 4 september 2015 Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 31 augustus 2015, nr. 15099298, houdende

Nadere informatie

Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist

Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen Lode Van Schaeren Crop protection specialist Inhoudstafel Waarom? Plagen & nuttigen Plan van aanpak Vragen 1/14/2013 Waarom nuttige insecten

Nadere informatie

BotaniGard. De biologische witte vliegenmepper

BotaniGard. De biologische witte vliegenmepper BotaniGard De biologische witte vliegenmepper Witte vlieg, een toenemend probleem In de glastuinbouw is witte vlieg al jaren een toenemend probleem. Witte vlieg is steeds lastiger te bestrijden in intensieve

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Kasspintbestrijding in roos

Kasspintbestrijding in roos Kasspintbestrijding in roos De ontwikkeling van spinteieren is afhankelijk van de temperatuur, de relatieve luchtvochtigheid en de waardplant. Met de zonnige dagen, soms gecombineerd met een lage luchtvochtigheid,

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei TRIPSSCHADE DETAIL VOLWASSEN TRIPS een biologisch geproduceerd insecticide met een unieke werkingswijze doodt de schadelijke insecten snel en zeker

Nadere informatie

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen DLV Plant Postbus 7001 6700 CA Wageningen Agro Business Park 65 6708 PV Wageningen T 0317 49 15 78 F 0317 46 04 00 In opdracht van: Begeleidende groep

Nadere informatie

Trips en Chrysant Aandachtpunten uit expertanalyse

Trips en Chrysant Aandachtpunten uit expertanalyse Trips en Chrysant Aandachtpunten uit expertanalyse 4 en 5 juni 2014 Aanleiding en doelstelling expertanalyse In het kader van ChrIP van ChrysantNL Doel: - Alle kennis en praktijkervaring goed op een rijtje

Nadere informatie

Hasten Chrysant mineervlieg-spint

Hasten Chrysant mineervlieg-spint ng abamectine/kg blad) Hasten Chrysant mineervlieg-spint Uitgave SURfaPLUS Trading Maart 21 INHOUD: EFFECT HASTEN OP OPNAME ABAMECTINE IN CHRYSANTEN (PAG 1) FYTOTOXICITEIT TEST 25 (2) FYTOTOXICITEIT ONDERZOEK

Nadere informatie

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Spanje, Javea, Cap Sant Antoni december 2013 - februari 2014 Door: Silvia Hellingman-Biocontrole Onderzoek en Advies en Jan van Eijle

Nadere informatie

Wolluis, Dopluis, Schildluis Best Practices 2013

Wolluis, Dopluis, Schildluis Best Practices 2013 E T O C A R E Wolluis, Dopluis, Schildluis Best Practices 2013 4 december 2013 Maedeli Hennekam, ina Joosten, Roel van den Meiracker ETOCARE Wageningen m.hennekam@entocare.nl 1 E T O C A R E Doel onderzoek

Nadere informatie

ANTHURINFO. 140 snijbloemen per m 2 Hoe doe je dat? Een inspirerend interview met de gebroeders Van Leeuwen uit De Lier

ANTHURINFO. 140 snijbloemen per m 2 Hoe doe je dat? Een inspirerend interview met de gebroeders Van Leeuwen uit De Lier JAARGANG 24 NR. 1 FEBRUARI 2016 WWW.ANTHURA.NL ANTHURINFO 140 snijbloemen per m 2 Hoe doe je dat? Een inspirerend interview met de gebroeders Van Leeuwen uit De Lier 4 25 85 115 Warme kleur met een exclusieve

Nadere informatie

VERZORGING. Orchideeën

VERZORGING. Orchideeën VERZORGING Orchideeën INHOUD Inleiding Cambria Dendrobium Phalaenopsis Paphiopedilum Vanda Enkele weetjes TIPS INLEIDING Orchideeën zijn één van de mooiste en bijzonderste bloemen op aarde. De orchidee

Nadere informatie

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Aftekenlijst. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Aftekenlijst 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Naam: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Werkblad 1 Schematisch

Nadere informatie

Best practices geïntegreerde bestrijding in potplanten: praktijkproef. Bonte de Jong en Adriaan Vermunt

Best practices geïntegreerde bestrijding in potplanten: praktijkproef. Bonte de Jong en Adriaan Vermunt Best practices geïntegreerde bestrijding in potplanten: praktijkproef Bonte de Jong en Adriaan Vermunt 15 oktober 2014 Best practices geïntegreerde bestrijding in potplanten: praktijkproef Opdrachtgever:

Nadere informatie

Vrijheid in exporteren van appels en peren. Nieuw: Affirm

Vrijheid in exporteren van appels en peren. Nieuw: Affirm Vrijheid in exporteren van appels en peren. Nieuw: Affirm TM Met Affirm gaat fruit de hele wereld rond Want Affirm is dé nieuwe rupsenbestrijder in appels en peren. Onmisbaar vanwege zijn effectiviteit

Nadere informatie

Biologische bestrijding spintmijten in framboos

Biologische bestrijding spintmijten in framboos Biologische bestrijding spintmijten in framboos Project INSECT H. van Doornspeek Eindverslag demo-object project INSECT (maart 2006), gefinancierd door Productschap Tuinbouw. Ing. H. (Heino) van Doornspeek,

Nadere informatie

Plaagbestrijding als teamsport

Plaagbestrijding als teamsport Plaagbestrijding als teamsport Een inleiding over Natuurlijke Vijanden Jerre de Blok Oktober 2007 Werken met natuurlijke vijanden Natuurlijke vijanden: dieren of micro-organismen die van nature plagen

Nadere informatie

Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020

Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020 Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020 Biologisch insecticide op basis van de schimmel Metarhizium anisopliae Aan de hand van een twintigtal concrete vragen wordt een advies gegeven hoe het product

Nadere informatie

Biologie, Schade en Bestrijding van Weekhuidmijten in de teelt van trekheesters

Biologie, Schade en Bestrijding van Weekhuidmijten in de teelt van trekheesters Biologie, Schade en Bestrijding van Weekhuidmijten in de teelt van trekheesters Maedeli Hennekam & Jeroen van Schaik Entocare C.V. December 2010 ENTOCARE Haagsteeg 4 Postbus 162 6700 AD Wageningen Tel.

Nadere informatie

Een praktische leidraad voor het zelf uitvoeren van houdbaarheidsonderzoek

Een praktische leidraad voor het zelf uitvoeren van houdbaarheidsonderzoek Een praktische leidraad voor het zelf uitvoeren van houdbaarheidsonderzoek Houdbaarheidsonderzoek voor bloemen en planten. Hoe kunt u dat aanpakken en waar moet u dan op letten? Voor telers, handelaren

Nadere informatie

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld. 31-10-2014, Arie de Gelder Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld 31-10-2014, Arie de Gelder Opmerkingen vooraf De genoemde punten staan open voor discussie Er is geen prioriteit in de volgorde Als

Nadere informatie

Bestrijding van trips in aubergine met roofmijten

Bestrijding van trips in aubergine met roofmijten Bestrijding van trips in aubergine met roofmijten Gerben Messelink & Eric de Groot Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Glastuinbouw Business Unit Glastuinbouw juni oktober 2005 2005 2005 Wageningen,

Nadere informatie

ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW

ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW Besparen en verduurzamen ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW Over Kas als Energiebron Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma voor de glastuinbouw met als doel de uitstoot

Nadere informatie

Verzorging. Pireco. Delumbri. Ter voorkoming van wormenoverlast. Delumbri. Dosering en toediening. Samenstelling en werking

Verzorging. Pireco. Delumbri. Ter voorkoming van wormenoverlast. Delumbri. Dosering en toediening. Samenstelling en werking Ter voorkoming van wormenoverlast Wormen kunnen grote overlast bezorgen wanneer deze in te groten getale voorkomen in de land- en tuinbouw, tuinen en plantsoenen. Ook op sportvelden is het van belang om

Nadere informatie

Kwaliteitsbeheersing in de keten potorchidee Gitta ten Hoope

Kwaliteitsbeheersing in de keten potorchidee Gitta ten Hoope Kwaliteitsbeheersing in de keten potorchidee Gitta ten Hoope 1 Uitvoering Gitta ten Hoope (Kenniscentrum FH) Cees van Luling (Kwaliteitsadvies FH) 2 Projecten Orchidee Nederland Ketencommunicatie Bestaande

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. De komende 50 jaar. Nummer 9, oktober - november 2013. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. De komende 50 jaar. Nummer 9, oktober - november 2013. Ondernemend Paprika Inhoud Inleiding Thijs Jasperse: De komende 50 jaar 1 Donderdag 12 december 2013: Bijeenkomst 50 jaar paprika in Nederland 2 P8 aanwezig tijdens Fruit Attraction in Madrid 3 Nationaal Voedingsdebat voor

Nadere informatie

4 verschillende kweekmethoden

4 verschillende kweekmethoden 4 verschillende kweekmethoden Kweken met turfpotjes Turfpotjes zijn gemaakt van een samengeperst mengsel van houtvezels, turf en kalkzandsteen (natuurlijke voedingsstoffen). Deze zijn biologisch afbreekbaar

Nadere informatie

Effectieve Micro-organismen. De praktijk van het maken van bokashi

Effectieve Micro-organismen. De praktijk van het maken van bokashi Effectieve Micro-organismen De praktijk van het maken van bokashi De bokashi-emmer De emmer kan luchtdicht worden afgesloten. Onderin zit een rooster, waardoor de GFT niet op de bodem kan komen. Daar wordt

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 18289 2 juli 2014 Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken 24 juni 2014 nr. 14099747, houdende tijdelijke

Nadere informatie

Bestuivingsinformatie

Bestuivingsinformatie Bestuivingsinformatie Aardbei Fragaria vesca Familie Ode: Rosales Familie: Rozenfamilie, Rosace. Geslacht: Frigaria Biotoop en bodem: De aardbei prefereert een zonnige standplaats op vochtige vruchtbare

Nadere informatie

Lokken van trips met behulp van blauw ledlicht

Lokken van trips met behulp van blauw ledlicht Lokken van trips met behulp van blauw ledlicht DLV Plant Postbus 7001 6700 CA Wageningen Agro Business Park 65 6708 PV Wageningen T 0317 49 15 78 F 0317 46 04 00 E info@dlvplant.nl Gefinancierd door Productschap

Nadere informatie

Richtlijnen voor het gebruik van uniforme symbolen voor de verzorging van potplanten door consumenten

Richtlijnen voor het gebruik van uniforme symbolen voor de verzorging van potplanten door consumenten 13 maart 2015 Richtlijnen voor het gebruik van uniforme symbolen voor de verzorging van potplanten door consumenten 1-14 Basisprincipes verzorgingssymbolen potplanten In deze richtlijnen is alle informatie

Nadere informatie

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Markt trends Vraag naar veilig en duurzaam geteeld voedsel Sterkere focus op voedselkwaliteit en gezonde

Nadere informatie

De tomaten van Looije

De tomaten van Looije De tomaten van Looije Inhoudsopgave 1. Even voorstellen 2. Tomaten 3. Bij ons in de kas 4. Vragen voor je klas 5. Succes 1. Even voorstellen Hoi! Wat leuk dat je meer over de tomaten van Looije wilt weten!

Nadere informatie

Biologische bestrijding in bloembolgewassen

Biologische bestrijding in bloembolgewassen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bollen, Bomen & Fruit Biologische bestrijding in bloembolgewassen Cor Conijn Onderzoeker insecten en aaltjes Bloembollen Biologische bestrijding in bloembolgewassen Detectie,

Nadere informatie

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt Koppert Biological Systems Belangrijkste bladluizen in paprika Aulacorthum solani Boterbloemluis

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN KENNISBUNDEL Biologische aardappelen Mei 2013 TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN ZIEKTEN EN PLAGEN / VIRUSZIEKTEN ZIEKTEN EN PLAGEN / PHYTOPHTHORA INFESTANS ZIEKTEN EN PLAGEN / RHIZOCTONIA SOLANI DE SMAAK

Nadere informatie

Behoud effectief middelenpakket: verantwoord gebruik en risico van einde toelating. Arjan de Bever Berkel Enschot 27 maart 2013

Behoud effectief middelenpakket: verantwoord gebruik en risico van einde toelating. Arjan de Bever Berkel Enschot 27 maart 2013 Behoud effectief middelenpakket: verantwoord gebruik en risico van einde toelating Arjan de Bever Berkel Enschot 27 maart 2013 Inhoud presentatie Emissie oppervlaktewater Normen & waarden Kaderrichtlijn

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. 800045-2-617b Ziek van de natuur Lees eerst informatie 1 tot en met 4 en beantwoord dan vraag 36 tot en met 52.

Nadere informatie

Vergelijking roofwantsen en roofmijten in aubergine

Vergelijking roofwantsen en roofmijten in aubergine Vergelijking roofwantsen en roofmijten in aubergine Gerben Messelink, Renata van Holstein-Saj, Laxmi Kok Rapport GTB-1152 Referaat In twee kassen met een aubergineteelt is gevolgd hoe biologische bestrijders

Nadere informatie

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN!

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! Wilma Windhorst, Biocontrole BV Copyright Biocontrole ENGERLINGEN Verzamelnaam voor larven van bladsprietkevers Verschillende soorten kevers met verschillende levenswijze en

Nadere informatie

"Dé manier om zelf zilvervisjes te bestrijden"

Dé manier om zelf zilvervisjes te bestrijden "Dé manier om zelf zilvervisjes te bestrijden" Zilvervisjes kunne ongelofelijk vervelend zijn. Vooral in nieuwbouwhuizen komen deze insecten veel voor. Gelukkig kun je zelf de strijd aangaan met deze onaangename

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Hasten Spint komkommer

Hasten Spint komkommer Hasten Spint komkommer Uitgave SURfaPLUS Trading September 2014 INHOUD: HASTEN VERBETERT EFFECTIVITEIT ABAMECTINE TEGEN SPINT IN KOMKOMMER (PAG 1) NIEUW HASTEN SOLO HEEFT GEEN EFFECT OP BESTRIJDING (3)

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 plantenteelt open teelten CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 plantenteelt open teelten CSPE BB landbouw en natuurlijke omgeving 2010 plantenteelt open teelten CSPE BB minitoets bij opdracht 5 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef

Nadere informatie

Teelthandleiding Anthurium snijbloemen

Teelthandleiding Anthurium snijbloemen Teelthandleiding Anthurium snijbloemen Introductie Anthurium Anthurium behoort tot het geslacht van de Aronskelkachtigen (Araceae). Binnen de Araceaefamilie is Anthurium het grootste geslacht. Een gemeenschappelijk

Nadere informatie

Geeft bodemziekten geen ruimte!

Geeft bodemziekten geen ruimte! Geeft bodemziekten geen ruimte! Een gezonde plant begint bij een gezond wortelstelsel Trianum is een nieuw middel dat de wortels van tal van gewassen versterkt en beschermt tegen ziekten als Fusarium,

Nadere informatie

Vasteplanten in het openbaar groen

Vasteplanten in het openbaar groen Vasteplanten in het openbaar groen Griffioen Wassenaar Introductie Vasteplantenkwekerij Griffioen Wassenaar is een familiebedrijf anno 1923 dat door de derde generatie wordt geleid. In de huidige vorm

Nadere informatie

Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012

Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012 Rapport enquête en workshop (Bio Vak Zwolle 2012) Locale rassen; het juiste ras locatie teler concept Bertus Buizer & Kitty de Jager, december 2012 Inleiding: De veredeling van gewassen heeft onder andere

Nadere informatie

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Inhoudsopgave Samenwerken aan initiatieven 3 Wat kan FloraHolland voor u betekenen 5 Van producttafel naar productmarktplan

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

1. Discussie loopt vast: partijen wijzen naar elkaar, de argumenten naar zichzelf

1. Discussie loopt vast: partijen wijzen naar elkaar, de argumenten naar zichzelf Hoe trek je een discussie vlot? van zorgen naar veranderbare situaties in de Phytophthora case Wat doe je als partijen met elkaar in gesprek proberen te komen maar het lukt niet echt, of er komt niets

Nadere informatie

Precisie in de kas. meer sensoren, meer analyse, lokaal reageren

Precisie in de kas. meer sensoren, meer analyse, lokaal reageren Precisie in de kas meer sensoren, meer analyse, lokaal reageren Peter van Weel, Wageningen UR Glastuinbouw Eldert van Henten, WU Agrarische bedrijfstechnologie Ontwikkelingen in de glastuinbouw Overschakeling

Nadere informatie

Integrated Pest Management 8 Basisprincipes

Integrated Pest Management 8 Basisprincipes Integrated Pest Management 8 Basisprincipes Van Haecke Dominique Agriflanders (Sanac) 10/01/2013 Wat is IPM? IPM = Integrated Pest Management = Geïntegreerde bestrijding Geïntegreerde plaagcontrole Het

Nadere informatie

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis)

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) Lepidoptera, fam. Crambidae Waardplanten Buxussoorten zoals Buxus microphylla, B. sempervirens en B. sinica. Geografische verspreiding

Nadere informatie

Geïntegreerde bestrijding Fruitteelt. Vlamings studiemiddag Boekel 18 februari 2014. Vince van der Gaag

Geïntegreerde bestrijding Fruitteelt. Vlamings studiemiddag Boekel 18 februari 2014. Vince van der Gaag Geïntegreerde bestrijding Fruitteelt Vlamings studiemiddag Boekel 18 februari 2014 Vince van der Gaag 18 februari 2014 Onderwerpen Algemeen Bioline ICM Een goed begin (scouten en monitoring, hygiëne) Kweekzakjes

Nadere informatie

STAGE LOPEN! op het Nederlands Paviljoen tijdens de World Expo Milaan!

STAGE LOPEN! op het Nederlands Paviljoen tijdens de World Expo Milaan! STAGE LOPEN! op het Nederlands Paviljoen tijdens de World Expo Milaan! 02-01-2015 Introductie De knoop is doorgehakt: Nederland neemt met zijn thema Share, Grow, Live deel aan de Wereldexpositie 2015 in

Nadere informatie

Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk

Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk Projectnummer PT: 13116 Roel van den Meiracker Entocare CV April 2011 ENTOCARE Haagsteeg 4 Postbus 162 6700 AD Wageningen Nederland Tel. +31 (0)317-411188

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DUITSLAND

LANDEN ANALYSE DUITSLAND LANDEN ANALYSE DUITSLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever Jeroen Donders Kleine bijenkastkever / Small Hive Beetle Vaak afgekort tot KBK/SHB Oorsprong in Zuidelijk Afrika Wordt daar niet als plaag gezien

Nadere informatie

TEELTHANDLEIDING INTICANCHA

TEELTHANDLEIDING INTICANCHA TEELTHANDLEIDING INTICANCHA Inticancha Na enkele jaren succesvolle veredeling in potalstroemeria s is HilverdaKooij in 2006 gestart met de verkoop van uitgangsmateriaal van potalstroemeria s. De veredelingslijn

Nadere informatie

Biologische controle van bladluizen: BerryProtect en beproefde concept

Biologische controle van bladluizen: BerryProtect en beproefde concept Biologische controle van bladluizen: BerryProtect en beproefde concept Studiedag Klein- en Steenfruit Woensdag 19 februari 2013 Introductie Bladluizen: een van de voornaamste problemen in kleine fruiten

Nadere informatie

Biologie en bestrijding van de frambozenschorsgalmug

Biologie en bestrijding van de frambozenschorsgalmug Biologie en bestrijding van de frambozenschorsgalmug Herman Helsen en Jan Willem Klaassen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Bloembollen, Boomkwekerij en Fruit Maart 2012 Rapportnr.

Nadere informatie

Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt

Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt Bij de teelt van aardbeien op stellingen is het mogelijk om water en mineralen optimaler te gebruiken. Van de bemesting (stikstof en fosfaat)

Nadere informatie

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt.

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt. Praktijkproef Super FK in Paprika 20 bij de start van de teelt. Inleiding: Het doseren van Super FK zorgt primair voor een actiever/vegetatiever gewas, een betere en vollere gewasstand, met een betere

Nadere informatie

Ketenmangement Bloemen 2003-2009

Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Overheid, Bedrijfsleven en Maatschappelijke organisaties werken samen om de markt te stimuleren en geeft hiermee uitvoering aan het convenant marktontwikkeling Biologische

Nadere informatie

ANTHURINFO. Cirano: de paarse nieuwkomer voor iedereen. Als er één ras kleurrijk is en waar iedereen vrolijk van wordt dan is het wel Cirano.

ANTHURINFO. Cirano: de paarse nieuwkomer voor iedereen. Als er één ras kleurrijk is en waar iedereen vrolijk van wordt dan is het wel Cirano. JAARGANG 24 NR. 2 MEI 2016 WWW.ANTHURA.NL ANTHURINFO Cirano: de paarse nieuwkomer voor iedereen Als er één ras kleurrijk is en waar iedereen vrolijk van wordt dan is het wel Cirano. 2 3 Interview met Frans

Nadere informatie

Teelt van aardbei. Peilers IPM. 1. Preventie 2. Monitoring 3. Interventie 4. Registratie. Inagro 4/03/2016

Teelt van aardbei. Peilers IPM. 1. Preventie 2. Monitoring 3. Interventie 4. Registratie. Inagro 4/03/2016 Inagro 4/3/216 Teelt van aardbei HOE EEN EFFICIËNTE MONITORING EN BIOLOGISCHE BESTRIJDING OPZETTEN IN DE PRAKTIJK Serre, stelling, vollegrond Junidragers & doordragers Diverse klimaatomstandigheden Omschakeling

Nadere informatie

OVER ONS WAT WIJ DOEN

OVER ONS WAT WIJ DOEN OVER ONS Plant Totaal is een leverancier van planten voor iedere leef- en werkomgeving en kan bedrijven het totaal pakket bieden aan groenvoorzieningen. Het creëren van een natuurlijke omgeving waarin

Nadere informatie

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groei en oogst De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170 Groei

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 landbouw-breed CSPE KB minitoets bij opdracht 17

landbouw en natuurlijke omgeving 2010 landbouw-breed CSPE KB minitoets bij opdracht 17 landbouw en natuurlijke omgeving 2010 landbouw-breed SPE KB minitoets bij opdracht 17 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen

Nadere informatie

Continuering geïntegreerde bestrijding insectenplagen over teeltwisselingen heen

Continuering geïntegreerde bestrijding insectenplagen over teeltwisselingen heen Continuering geïntegreerde bestrijding insectenplagen over teeltwisselingen heen Gerben Messelink, Sebastiaan van Steenpaal, Wim van Wensveen en Pierre Ramakers Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V.

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting 107 Achtergrond van het onderzoek Plaaginsekten kunnen in (fruit)boomgaarden veel schade veroorzaken. Vaak wordt het optreden van plaaginsekten in boomgaarden tegengegaan door

Nadere informatie

Zuiveringstechnieken voor individuele bedrijven

Zuiveringstechnieken voor individuele bedrijven Zuiveringstechnieken voor individuele bedrijven Handvatten voor implementatie Jim van Ruijven 6-10-2016 kg/ha/jaar Kader Zuiveringsplicht 1 januari 2018 Toepassingsvoorwaarde gewasbeschermingsmiddelen

Nadere informatie

Resistentie en resistentiemanagement. Tom van der Gouw

Resistentie en resistentiemanagement. Tom van der Gouw Resistentie en resistentiemanagement Tom van der Gouw Wat is resistentie? Resistentie is een overerfbare ongevoeligheid van een ziekte of plaag voor een gewasbeschermingsmiddel Kenmerken: Geleidelijke

Nadere informatie

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop Praktijknetwerk engerlingen Activiteiten Praktijknetwerk Slotbijeenkomst deelnemende telers Kennis delen en verbeteren Biologie: aanpak op soortniveau Klaas van Rozen 9 juni 2015 Stichting Veldleeuwerik

Nadere informatie

Relaties tussen organismen vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Relaties tussen organismen vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 08 April 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63327 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Den Haag Bij voorbeeld. Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen

Den Haag Bij voorbeeld. Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen Den Haag Bij voorbeeld Initiatiefvoorstel voor bijvriendelijk handelen Inleiding Bijensterfte neemt wereldwijd en in Nederland alarmerend toe. Door het grootschalige gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen

Nadere informatie

Slakken in Anthurium. A. Hazendonk PPO Glastuinbouw

Slakken in Anthurium. A. Hazendonk PPO Glastuinbouw Slakken in Anthurium A. Hazendonk PPO Glastuinbouw Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Glastuinbouw December 2003 2003 Wageningen, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Schoon eindigen voor een schone start

Schoon eindigen voor een schone start Schoon eindigen voor een schone start Reinigen en Ontsmetten Najaar 2013 Om een goede en vooral schone start met uw nieuwe teelt te maken is het van belang om op het gebied van ziekten en plagen zo schoon

Nadere informatie

Reden: Bezoeken potentiële klanten, winkels en retail. Om met eigen ogen te kunnen zien wat de mogelijkheden zijn.

Reden: Bezoeken potentiële klanten, winkels en retail. Om met eigen ogen te kunnen zien wat de mogelijkheden zijn. Verslag bezoek Moskou 25-06 t/m 29-06 Melvin van de Zeijden, Robert Quak en Erik van der Spek Reden: Bezoeken potentiële klanten, winkels en retail. Om met eigen ogen te kunnen zien wat de mogelijkheden

Nadere informatie

BLOEMEN EN PLANTEN DIE TEGEN EEN STOOTJE KUNNEN HICURE, NATUURLIJKE KRACHT

BLOEMEN EN PLANTEN DIE TEGEN EEN STOOTJE KUNNEN HICURE, NATUURLIJKE KRACHT BLOEMEN EN PLANTEN DIE TEGEN EEN STOOTJE KUNNEN HICURE, NATUURLIJKE KRACHT De nieuwe, natuurlijke biostimulant die in alle opzichten veilig is. Vertrouw op voor minder stress, meer kwaliteit en een langere

Nadere informatie

Aanleren van monitoringstechnieken, sleutel tot succes van biologische gewasbescherming in aardbei

Aanleren van monitoringstechnieken, sleutel tot succes van biologische gewasbescherming in aardbei Aanleren van monitoringstechnieken, sleutel tot succes van biologische gewasbescherming in aardbei Bladluizen, trips en kasspintmijt beheersen Aziatische fruitvlieg monitoren Van gangbare bestrijding naar

Nadere informatie

Geef vlooien geen kans

Geef vlooien geen kans Geef vlooien geen kans Een handleiding voor u en uw huisdier om vlooien effectief aan te pakken Vlooien Alleen van het woord al krijgt u misschien direct jeuk. Maar hoe zou u zich voelen als u vlooien

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 15 april Beste natuurliefhebber/- ster,

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 15 april Beste natuurliefhebber/- ster, De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 15 april 2014 Beste natuurliefhebber/- ster, Doordat we anderhalve week afwezig waren komt dit verslag later dan gebruikelijk. Intussen ben ik vergeten hoe de omstandigheden

Nadere informatie

WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD

WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD WERKING VAN DE HULPSTOF ELASTO G5 IN COMBINATIE MET DE GROEIREGULATOR DAMINOZIDE IN SIERGEWASSEN INHOUD IN EEN NOTEDOP. 2 Pag. PROEVEN. 2 -Hortensia. 3 -Petunia.. 4 -Verbena. 4 -Sutera. 4 -Campanula. 4

Nadere informatie