Kids-Gea! Maak een natuurschilderij Kijk op pagina 4. Alles over vleermuizen. Doe mee met leuke zomeractiviteiten Zie pagina 6 en 7.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kids-Gea! Maak een natuurschilderij Kijk op pagina 4. Alles over vleermuizen. Doe mee met leuke zomeractiviteiten Zie pagina 6 en 7."

Transcriptie

1 Kids-Gea! Alles over vleermuizen op pagina 2 Maak een natuurschilderij Kijk op pagina 4 Doe mee met leuke zomeractiviteiten Zie pagina 6 en 7 Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Zomer 2014

2 Vleermuizen Veel mensen vinden vleermuizen eng. Superheld Batman gebruikte zijn vleermuizenpak om boeven bang te maken en Dracula kon zich veranderen in een vleermuis. Vleermuizen zijn alleen helemaal niet eng, maar juist interessant. Net na zonsondergang komen de vleermuizen tevoorschijn om te eten. In de schemering jagen ze als echte luchtacrobaten op muggen en motjes. Wil jij meer weten? Lees dan verder. Van klein naar groot Vleermuizen zijn mysterieuze dieren. Om concurrentie met vogels te vermijden, jagen ze alleen 's nachts. Overdag slapen de meeste vleermuizen of houden ze zich bezig met het schoonhouden van hun lichaam. In Nederland leven 22 verschillende soorten vleermuizen. Daarvan zijn 10 soorten in Fryslân te vinden. Hiervan is de gewone dwergvleermuis de kleinste. De vleugels hebben een spanwijdte van 18 tot 24 centimeter. Het diertje past met opgevouwen vleugels in een luciferdoosje. De grootste vleermuis in onze provincie is de rosse vleermuis met een spanwijdte van 32 tot 40 centimeter. Dwergvleermuis Vliegende zoogdieren De vleermuis is het enige zoogdier dat kan vliegen! Daarvoor hebben vleermuizen bijzondere vleugels. De vleugel of vlieghuid is tussen de achterpoten, het lichaam en de lange vingers gespannen. Op de vlieghuid zitten geen veren, maar haren. In tegenstelling tot vogels bestaan de vleugels van vleermuizen niet uit dood materiaal, maar uit een levende, leerachtige huid. Jagen met de oren Jagen met je oren Vleermuizen gebruiken niet hun ogen, maar hun oren om een prooi te vinden. Ze maken honderd keer per seconde een heel hoog piepgeluid en luisteren daarna hoe dat geluid weerkaatst tegen voorwerpen in de buurt. Dit heet echolocatie. Op die manier kunnen ze precies horen waar insecten vliegen en in het donker de weg vinden. Als ze weten waar iets vliegt, gaan ze er vliegensvlug op af en is het hap-slik-weg. De geluiden die vleermuizen maken zijn zo hoog dat mensen ze niet kunnen horen. Met een batdetector kunnen deze geluiden wel hoorbaar worden gemaakt en kun je vleermuizen opsporen. Hap, slik, weg Het dieet van vleermuizen is het meest divers van alle zoogdieren. Zo zijn er vleermuizen die vegetarisch eten, soorten die zich voeden met vlees, maar ook die bloed drinken. Alle Nederlandse vleermuizen eten insecten. Om te kunnen overleven moet een vleermuis iedere nacht minimaal een kwart van zijn lichaamsgewicht aan insecten eten. Voor een vleermuis betekent dat per nacht wel 300 muggen, motjes en kevertjes. Doordat iedere vleermuissoort op zijn eigen manier jaagt, is er weinig concurrentie tussen de verschillende soorten. Grote vleermuissoorten eten meestal grote prooien, kleine soorten kleine prooien. Zo eet de laatvlieger graag meikevers en de dwergvleermuis vooral muggen en kleine vlinders. In de natuur 2

3 Hangend slapen Geen poot om op te staan De achterpoten van een vleermuis zijn niet geschikt om te lopen. Dit heeft te maken met de vlieghuid tussen de poten en de staart. Verder zijn de achterpoten lang en dun. Wanneer ze het volle lichaamsgewicht moeten dragen, zouden ze buigen of zelfs breken. De achterpoten zijn wel heel geschikt om aan te hangen. Wanneer een geschikte overnachtings plaats is gevonden, hangen ze graag ondersteboven aan het plafond. Dus met de kop omlaag en aan hun pootjes. Met de klauwen van de achterpoten hechten ze zich aan de wand. Vleermuizen kunnen hun poten op slot doen. Zo kost het geen kracht en energie om de hele dag te blijven hangen. Leven in een kolonie Het lichaam van vleermuizen is helemaal aangepast aan vliegen. Daardoor kunnen ze niet zelf een nest maken of een gat in een boom hakken. Vleermuizen zoeken daarom altijd een kant en klaar hol. De meeste vleermuizen leven in groepen. Ze zijn daarbij best kies keurig en kiezen ook per periode verschillende verblijf plaatsen. Zo hebben ze een zomerhuisje, paarplek, kraamkamer en overwinteringsplaats. Watervleermuizen, ruige dwergvleermuizen en rosse vleermuizen zijn echte boombewonende vleermuizen. In de zomer leven ze met de kolonie in bijvoorbeeld verlaten spechten holen. Laatvliegers, meervleer muizen en gewone dwergvleermuizen zoeken liever hun onderkomen in gebouwen. Leven in een kolonie Winterslaap Het leven van Nederlandse vleermuizen draait om de wisseling van de seizoenen. Jonge vleermuizen worden in het voorjaar geboren, zodat ze de hele zomer kunnen leren vliegen en jagen op insecten. In het najaar daalt het insectenaanbod en maken vleermuizen zich klaar voor een winter slaap. Ze eten hun buik helemaal rond en bouwen zo vetreserve op voor de winter. In de winter eten ze namelijk helemaal niets, maar houden een winterslaap. Daarvoor zoeken vleermuizen een plek waar ze de hele winter rustig kunnen slapen. De plek moet niet te koud of te warm zijn, maar wel vochtig, zodat de vleermuis niet uitdroogt. Schuren, kelders, spleten tussen muren en holle bomen zijn allemaal goede overwinteringsplaatsen. De kachel omlaag Vleermuizen hebben nog meer aanpassingen om in de winter energie te besparen. De temperatuur van het lichaam daalt van 39 graden naar ongeveer 6 graden Celsius. De hartslag wordt ook veel lager. Normaal slaat het hart 600 keer, maar tijdens de winterslaap nog maar een paar keer per minuut. Ze Winterslaap halen ook maar weinig adem en besparen zo veel energie. Je mag een vleermuis nooit wakker maken tijdens de winterslaap. Het wakker worden kost namelijk veel energie. Maak je het dier wakker, dan verbruikt hij zijn brood nodige vetreserves. Rond maart worden de vleermuizen weer wakker. Wist je dat...? Hoe zie je het verschil tussen een spechtenhol en een vleermuizenhol? Wanneer er een spoor van urine uit de boomholte naar beneden loopt en je op de grond poep ziet liggen, dan is het hol van een vleermuis. In de natuur 3

4 Maak een natuurschilderijtje In de zomer is er van alles te vinden in de natuur. Van bloeiende bloemen, frisgroen gras tot kleurige blaadjes. Het liefst zou je van alles een klein aandenken meenemen. Maar hoe? Maak een echt natuurschilderijtje en neem een klein stukje natuur mee naar huis. Wat heb je nodig? Stevig karton Dubbelzijdig plakband Kleurpotloden en viltstiften Schaar Aan de slag! Verzamel alle spullen op het lijstje Knip het karton in een leuke vorm (rechthoek, rond, hartje, vierkant, wat je maar leuk vindt) Plak een aantal stroken dubbelzijdig plakband op het karton Ga naar buiten Verzamel leuke blaadjes, bloemetjes, schors, mooie takjes of grassprieten Haal de folie van het dubbelzijdige plakband Plak de bloemetjes en alles wat je hebt verzameld op het plakband Versier de rest van het schilderij met tekeningen of versieringen. Tip! Wil je dat jouw schilderijtje lang mooi blijft? Droog dan eerst de blaadjes en bloemetjes. Je kunt dat doen door ze in een bloemenpers of in een boek te drogen. Doe het zelf 4

5 5

6 Doe mee! Ga mee! Activiteiten De activiteiten zijn van tot uur (tenzij anders vermeld) Geef je op!! Zomeravond zwerftocht Vrijdag 20 juni uur Alde Feanen Het is zomer! We maken met de boswachter een zomerse zwerftocht door de natuur. Misschien komen we wel dierensporen tegen, zoals de pootafdruk van een ree of de keutels van een gans. Slootjesmiddag Zaterdag 21 juni, donderdag 24 juli, 31 juli, 7 augustus en 14 augustus Alde Feanen uur Help jij It Fryske Gea om te onderzoeken wat er in de sloot leeft? In het water van sloten, meren, beken en rivieren in Fryslân leven allerlei dieren. De meeste waterdiertjes zijn zo klein dat je een microscoop nodig hebt om ze te bekijken. Maar sommige kun je met het blote oog zien. Met een schepnet gaan we waterdiertjes vangen. Ga jij mee op zoek naar de posthoornslak die zijn huis mee onderwater neemt? Of naar het bootsmannetje dat eruit ziet als een omgekeerde boot? Slingeren over het water (8 t/m 16 jaar) Woensdag 9 juli, 16 juli, 23 juli, 30 juli, 6 augustus en 13 augustus uur Alde Feanen Kosten: 9,- voor kinderen van leden, anders 10,- In het speelbos van De Alde Feanen is van alles te beleven. Eerst ga je met de rugzakroute op ontdekkingsreis. Door het maken van alle opdrachten kruip je in het leven van bijvoorbeeld de otter of een kikker. Daarna mag je op de low-ropebaan over het water slingeren. Kun jij je evenwicht bewaren op de balk boven het water? Activiteiten 6

7 juni, juli en augustus Op pad met de imker! Kosten: 2,- voor kinderen van leden, anders 6,- Donderdag 10 en 17 juli Alde Feanen In Nederland komen verschillende soorten bijen voor. Bijvoorbeeld wilde bijen die liever alleen leven, maar ook honingbijen die leven in een volk. Het bijenvolk van onze imker bestaat uit rustige honingbijen. Maak kennis met zijn bijzondere bijenvolk en ga mee op zoek naar de vlinders en andere fladderaars in de doe- en beleeftuin. Verder maken we van bijenwas een mooie kaars. Vleermuizen nachtexcursie (vanaf 8 jaar) Woensdag 6 augustus en woensdag 13 augustus uur Alde Feanen De superheld Batman gebruikte zijn vleermuizenpak om zijn tegenstanders bang te maken. Vleermuizen zijn alleen helemaal niet eng, maar juist interessant. Net na zonsondergang komen de mysterieuze dieren tevoorschijn. In de schemering jagen ze als ware luchtacrobaten achter muggen en motjes aan. Tijdens de jeugdexcursie proberen we dit bijzondere diertje te spotten. Met speciale batdetectors gaan we op zoek naar de verschillende soorten vleermuizen in De Alde Feanen. Schatzoektocht op een onbewoond eiland Woensdag 27 augustus Makkumernoardwaard De Makkumernoardwaard is een onbewoond eiland vlakbij Makkum. Op het eiland gaan we een spannende speurtocht maken. Misschien ontdek je wel flessenpost of dierensporen, vind je bijzondere schelpen op het strand en loop je door het hoge riet. Activiteiten 7

8 Z N E T T O M P L A O A R E V E K I E M O S I U M R E E L V G B O O M U T P V I D P O E P L G G I N I I N S E C T E N G E S L E G U E L V E R E G E N I R U E R V L I E G H U I D S E I N O L O K D R S Woordzoeker Streep de woorden door en zet de overgebleven letters in de goede volgorde in de hokjes. Mail je antwoord, adres en leeftijd naar De winnaar krijgt een sleutel hanger. Het antwoord van de voorjaarspuzzel was Mayke Ruige. Uit 101 goede inzendingen werd zij als winnaar getrokken. De oplossing was: Werelderfgoed Wadden. Boom Insecten Kolonie Meikever Motten Mug Piepgeluid Poep Urine Vingers Vleermuis Vleugels Vlieghuid Zoogdier Winnaars jeugdwedstrijd De opdracht in de vorige Kids-Gea leverde veel mooie tekeningen en knutselwerken op. De inzenders van de drie origineelste inzendingen hebben een verrassingspakket gewonnen. Wessel de Vries heeft de eerste prijs gewonnen met zijn tekening van de ondergaande zon op het Wad. De tweede prijs gaat naar Jente Kramer. Hij maakte een mooie tekening van een meeuw. Marike Vastenhoud maakte een mooie collage en wint hiermee de derde prijs. Wessel, Jente en Marike van harte gefeliciteerd met jullie prijs. 1 e prijs 2 e prijs Nieuwe opdracht Je hebt in deze Kids-Gea van alles kunnen lezen over vleermuizen. Van vleermuizen die zo klein zijn dat ze in een luciferdoosje passen tot de lange winterslaap die ze houden. Maak een mooie tekening van een vleermuis en stuur die naar It Fryske Gea. De mooiste en origineelste inzendingen maken kans op It Fryske Gea verrassingspakket. Stuur je inzending voor 1 augustus op naar of It Fryske Gea t.a.v. jeugdwedstrijd, Postbus 3, 9244 ZN Beetsterzwaag. 3 e prijs Colofon Dit is een uitgave van It Fryske Gea Redactie Elske van der Kooi Bureauredactie Dialoog Tekstproducties Oudehaske Opmaak Grafysk, Franeker Drukwerk SMG-Groep Heerenveen Strip Collectief Mudhoen, Leeuwarden Foto s Fotokina: Daniël Tuitert, Domin Dalessi, Vincent Nederpel, P. de Roest en Gerke A. Hofstra/Grafysk 8 Voor contact It Fryske Gea Postbus ZN Beetsterzwaag Tel.: Dit magazine wordt gedrukt op FSC papier CERTIFIED BY

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen

Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Hier zien jullie alweer de derde uitgave van ons jeugdblad. Ook nu heeft de Oele weer heel wat te vertellen. Lees maar gauw. Oele de uil vertelt over hoe de verschillende dieren de winter doorkomen Zoogdieren

Nadere informatie

Informatieles Vleermuizen

Informatieles Vleermuizen Informatieles Vleermuizen De les is bedoeld voor groep 5 t/m 8 van het primair onderwijs en leerjaar 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. Er komen verschillende facetten over het leven van de vleermuis

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een voedselpiramide. Alles over de otter. Kijk op pagina 6 en 7 en geef je op voor leuke activiteiten.

Kids-Gea! Maak een voedselpiramide. Alles over de otter. Kijk op pagina 6 en 7 en geef je op voor leuke activiteiten. Kids-Gea! Alles over de otter Maak een voedselpiramide Kijk op pagina 4 Kijk op pagina 6 en 7 en geef je op voor leuke activiteiten Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van ʻIt Fryske Gea Voorjaar 2015

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een merelnest kijk op pagina 4. Alles over merels op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten

Kids-Gea! Maak een merelnest kijk op pagina 4. Alles over merels op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Kids-Gea! Alles over merels op pagina 2 Maak een merelnest kijk op pagina 4 Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Zomer 2016 De merel! In

Nadere informatie

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013 uitgave januari 2013 Winterslaap Met filmpjes, werkblad en puzzels groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers

Nadere informatie

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat?

Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Inleiding In het najaar worden de dagen steeds korter en de nachten steeds langer. Kun je je voorstellen dat je in de maand november naar bed gaat? Je valt in een diepe slaap en wordt in maart pas weer

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van

Limburgs Landschap. natuurboekje van Limburgs Landschap natuurboekje van zomer 2011 Hoi! Ze heet vleermuis maar ze is geen muis. Ze vliegt als de beste maar ze is geen vogel. Ze heeft ogen maar ze kijkt vooral met haar oren. Ze maakt geluiden

Nadere informatie

Winterslaap. groep 5/6

Winterslaap. groep 5/6 Winterslaap groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers 8 Werkblad winterslaap 15 Schrijf je eigen e-boek 16

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een egelhotel Kijk op pagina 4. Alles over egels. Doe mee met leuke herfstactiviteiten Zie pagina 6 en 7.

Kids-Gea! Maak een egelhotel Kijk op pagina 4. Alles over egels. Doe mee met leuke herfstactiviteiten Zie pagina 6 en 7. Kids-Gea! Alles over egels op pagina 2 Maak een egelhotel Kijk op pagina 4 Doe mee met leuke herfstactiviteiten Zie pagina 6 en 7 Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Herfst 2014 Egels

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 1. Deze bijlage bevat informatie. KB-0191-a-11-1-b

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 1. Deze bijlage bevat informatie. KB-0191-a-11-1-b Bijlage VMBO-KB 2011 tijdvak 1 biologie CSE KB Deze bijlage bevat informatie. KB-0191-a-11-1-b Vleermuizen - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 50. Bij

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een eendje kijk op pagina 4. Alles over eenden op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten

Kids-Gea! Maak een eendje kijk op pagina 4. Alles over eenden op pagina 2. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Kids-Gea! Alles over eenden op pagina 2 Maak een eendje kijk op pagina 4 Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Voorjaar 2016 De eend! De

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-11-1-b Vleermuizen - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 41 tot en

Nadere informatie

Voorbereiding post 4. Nachtbrakers Groep

Voorbereiding post 4. Nachtbrakers Groep Voorbereiding post 4 Nachtbrakers Groep 5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard Dit is de Powerpointserie als voorbereiding op post 4: Nachtbrakers, voor groep 5, 6, 7 en 8. Inhoud: Algemeen Verhaal over de

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een vossenmasker Kijk op pagina 4. Alles over de vos. Doe mee met leuke activiteiten Zie pagina 6 en 7

Kids-Gea! Maak een vossenmasker Kijk op pagina 4. Alles over de vos. Doe mee met leuke activiteiten Zie pagina 6 en 7 Kids-Gea! Alles over de vos Maak een vossenmasker Kijk op pagina 4 Doe mee met leuke activiteiten Zie pagina 6 en 7 Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Winter 2014/2015 Vossen Een vos

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

Vleermuis. Kids for Animals Vleermuizen spreekbeurt. Vleermuizen Kennis. Verboden weg te jagen. Etenstijd!

Vleermuis. Kids for Animals Vleermuizen spreekbeurt. Vleermuizen Kennis. Verboden weg te jagen. Etenstijd! Vleermuis Vleermuizen Kennis Je kent hem vast wel van griezelverhalen, de vleermuis. Veel mensen weten niet dat de vleermuis helemaal niet zo gevaarlijk is. Een beetje apart is hij wel, het is het enige

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERVLEERMUIS IN DE OPSTALLEN VAN HET: SIEGERPARK. Projectnummer : 30.06.03 Datum : 07 juni 2010

ONDERZOEK NAAR DE WATERVLEERMUIS IN DE OPSTALLEN VAN HET: SIEGERPARK. Projectnummer : 30.06.03 Datum : 07 juni 2010 ONDERZOEK NAAR DE WATERVLEERMUIS IN DE OPSTALLEN VAN HET: SIEGERPARK Projectnummer : 30.06.03 Datum : 07 juni 2010 Onderzoek naar de Watervleermuis 1 Inhoudsopgave 1 ALGEMEEN 1.1 Watervleermuis algemeen

Nadere informatie

Natuurtentoonstelling

Natuurtentoonstelling Natuurtentoonstelling We gaan schilderijlijstjes maken. Knip elk een rechthoekige lijst uit een vel A4-papier. Daarna mag je jouw lijst versieren met kleurpotloden, verf, wascokrijt of ander materiaal.

Nadere informatie

INSECTEN. werkboekje

INSECTEN. werkboekje INSECTEN werkboekje 20 maart 2009 Dag lieve kleine vlinder Waar vlieg je toch naartoe? Breng jij misschien de eitjes weg, ben jij nu al moe? Jouw eitjes worden rupsjes. die groeien heel erg vlug. ook krijgen

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Kids-Gea! Maak een vergrootglas voor onder water. Alles over vissen. Kijk op pagina 6 en 7 en geef je op voor leuke activiteiten

Kids-Gea! Maak een vergrootglas voor onder water. Alles over vissen. Kijk op pagina 6 en 7 en geef je op voor leuke activiteiten Kids-Gea! Alles over vissen Maak een vergrootglas voor onder water Kijk op pagina 6 en 7 en geef je op voor leuke activiteiten Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van ʻIt Fryske Gea Zomer 2015 Vissen

Nadere informatie

Vleermuizen, vleermuizen, vleermuizen. In samenwerking met. Vleermuizen, vleermuizen, vleermuizen. Code: NME-MdCG

Vleermuizen, vleermuizen, vleermuizen. In samenwerking met. Vleermuizen, vleermuizen, vleermuizen. Code: NME-MdCG In samenwerking met Vleermuizen, vleermuizen, vleermuizen Overzicht (eventueel) ochtendprogramma vleermuizen 1. aankomst, welkomstwoord (invulling NMC) 2. korte inleiding onderwerp (invulling NMC) 3. introductie

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie

Gevlederde Vrienden. Vleermuizen in en om het huis

Gevlederde Vrienden. Vleermuizen in en om het huis Gevlederde Vrienden Vleermuizen in en om het huis Nu de zomer in aantocht is en het terrasjesweer begint, zal je op mooie zomeravonden tegen valavond thuis de acrobatische toeren kunnen bewonderen van

Nadere informatie

Kids-Gea! Alles over de hagedis op pagina 2. Maak een kroon van bladeren kijk op pagina 4. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten

Kids-Gea! Alles over de hagedis op pagina 2. Maak een kroon van bladeren kijk op pagina 4. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Kids-Gea! Alles over de hagedis op pagina 2 Maak een kroon van bladeren kijk op pagina 4 Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Herfst 2016

Nadere informatie

Lente. groep 3, 4 en 5

Lente. groep 3, 4 en 5 Lente groep 3, 4 en 5 Inhoud Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad lente 14

Nadere informatie

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur

7-12 jaar Scharrelavontuur. 7-12 jaar Scharrelavontuur Geluiden Wees 1 minuut helemaal stil. Luister naar de geluiden om je heen. Hoeveel geluiden heb je gehoord? Welke geluiden heb je herkend? Je eigen geur maken Verzamel verschillende soorten blaadjes, mos,

Nadere informatie

Vleermuizen. in onze omgeving

Vleermuizen. in onze omgeving Vleermuizen in onze omgeving De meeste mensen komen nooit in aanraking met vleermuizen Toch kan het gebeuren dat een vleermuis uw huis als tijdelijke verblijfplaats kiest of per ongeluk in uw kamer terechtkomt.

Nadere informatie

Kids-Gea! Alles over libellen op pagina 2. Maak een libel Kijk op pagina 4. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten

Kids-Gea! Alles over libellen op pagina 2. Maak een libel Kijk op pagina 4. Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Kids-Gea! Alles over libellen op pagina 2 Maak een libel Kijk op pagina 4 Kijk op pagina 6 en 7 voor leuke activiteiten Gratis jeugdbijlage bij het ledenblad van It Fryske Gea Herfst 2015 Flitsende vliegers

Nadere informatie

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen.

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen. Lente groep 3/4 inhoud blz Lente 3 1 Langer licht 4 2 Bollen 5 3 Wakker worden 6 4 Frisse blaadjes 7 5 Kikkerdril 8 6 Op reis 9 7 In de wei 10 8 Er op uit! 11 9 Filmpjes 12 Werkblad winter 13 Schrijf je

Nadere informatie

Vliegen met je handen

Vliegen met je handen Vliegen met je handen middelvinger wijsvinger duim ringvinger pink voet hielbeen staart Paul van Hoof Kijken met je oren EU: Insecteneters Wereldwijd 1000 vleermuissoorten. Verschillende voedselspecialismen;

Nadere informatie

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel januari In deze maand zijn de hommelkoninginnen nog in hun winterslaap. februari Op een warme dag komt een hommelkoningin uit haar schuilplaats en gaat op zoek naar voedsel. Als het kouder wordt moet ze

Nadere informatie

uitga uitg v a e v 2013

uitga uitg v a e v 2013 Lente uitgave 2013 groep 3/4 inhoud blz. Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad

Nadere informatie

De vleermuis. Colin ziet ze vliegen, jij ook? 2016 Colin Beekman Gebaseerd op presentatie 2013 van Harrie Pelgrim

De vleermuis. Colin ziet ze vliegen, jij ook? 2016 Colin Beekman Gebaseerd op presentatie 2013 van Harrie Pelgrim Colin ziet ze vliegen, jij ook? 2016 Colin Beekman Gebaseerd op presentatie 2013 van Harrie Pelgrim ! Programma Algemene info Soorten Onderzoek aan vleermuizen Video-opname(s) 2 Algemeen zoogdier zeer

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

www.natuurindewijk.nl

www.natuurindewijk.nl OPHANG- EN PLAATSINGSINSTRUCTIE Gefeliciteerd met Uw nestkast verblijfkast bijenhotel! Fijn dat U mee wilt werken aan het project. In de stad zijn er voor gebouw bewonende dieren steeds minder mogelijkheden

Nadere informatie

Verzamelen. Les 1. Verzamelen. Opdracht. Lesbrief groep 7 en 8. Van: Heb jij een verzameling? JA / NEE

Verzamelen. Les 1. Verzamelen. Opdracht. Lesbrief groep 7 en 8. Van: Heb jij een verzameling? JA / NEE Regionaal Historisch Centrum Eindhoven Postbus 191, 5600 AD Eindhoven www.rhc-eindhoven.nl Lesbrief groep 7 en 8 Verzamelen Van: Les 1 Verzamelen Heel veel mensen sparen iets. Als je iets spaart, dan krijg

Nadere informatie

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België Kijk je mee? Oerwoud 2006, Parasol N.V. België Pag. 2 Inhoudsopgave In het oerwoud 3 De luiaard 4 De toekan 5 De jaguar 6 De leguaan 7 De tapir 8 De papegaai 9 De aap 10 De adder 11 Lianen 12 Woordenlijst

Nadere informatie

Dit werkstuk is slechts een voorbeeld en is te vinden op www.vleermuissitevoorkids.telebyte.nl Door: Sophie Reekers Uit: 1G 2005

Dit werkstuk is slechts een voorbeeld en is te vinden op www.vleermuissitevoorkids.telebyte.nl Door: Sophie Reekers Uit: 1G 2005 Door: Sophie Reekers Uit: 1G 2005 Dit werkstuk is slechts een voorbeeld en is te vinden op 1 Voorwoord inleiding Het ontstaan van de vleermuis Wat is echolocatie Soorten Hoe zit een vleermuis in elkaar

Nadere informatie

= een stuk grond met fruitbomen. = hard materiaal dat uit de grond komt en waar je mee kunt bouwen.

= een stuk grond met fruitbomen. = hard materiaal dat uit de grond komt en waar je mee kunt bouwen. Woordenschat blok 3 gr5 Les 1 De boomgaard De steen De vijver De bloesem De stengel Het landschap De karper De alg De kikkerdril De kastanjeboom Het groen Kweken = een stuk grond met fruitbomen. = hard

Nadere informatie

KRIEBELENDE KRUIPERTJES

KRIEBELENDE KRUIPERTJES 13 Plattegrond dreuzelpad KRIEBELENDE KRUIPERTJES Dit boekje is onderdeel van het eindproject van de IVN natuurgidsencursus van Henriëtte Beers, Fred van Hoof en Afke Schoo. Maart 2003. IVN afd. Bergeijk-Eersel

Nadere informatie

KRIEBELENDE KRUIPERTJES

KRIEBELENDE KRUIPERTJES KRIEBELENDE KRUIPERTJES Een insectenwandeling over het dreuzelpad door natuurtuin 't Loo voor kinderen van groep 1-4 onder leiding van een volwassene. 2 Een insectentocht over het dreuzelpad door natuurtuin

Nadere informatie

4-7 jaar Scharrelavontuur. 4-7 jaar Scharrelavontuur. Sterke geuren. Aardegeuren. Pluk een blaadje van een plantje.

4-7 jaar Scharrelavontuur. 4-7 jaar Scharrelavontuur. Sterke geuren. Aardegeuren. Pluk een blaadje van een plantje. Sterke geuren Pluk een blaadje van een plantje. Wrijf erover met je vingers, en verkreukel het blaadje een beetje. Ruik nu eens. Laat elkaar je blaadje ruiken. Waar ruikt het naar? Aardegeuren Ga op de

Nadere informatie

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN Gewone grootoorvleermuis (foto Paul van Hoof) Vleermuizen Vleermuizen zijn zoogdieren en wel de enige zoogdieren die kunnen vliegen. Er vliegen waarschijnlijk al

Nadere informatie

Vleermuizen: ecologie, functie van laanbomen, wettelijke bescherming. Natuurbescherming is toch tijdloos?

Vleermuizen: ecologie, functie van laanbomen, wettelijke bescherming. Natuurbescherming is toch tijdloos? Vleermuizen: ecologie, functie van laanbomen, wettelijke bescherming Peter Twisk Natuurbescherming is toch tijdloos? Foto: Erik Korsten In Europa komen zo n 40 soorten voor, in Nederland 17 soorten. Ze

Nadere informatie

Vleermuizen in Ermelo

Vleermuizen in Ermelo Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging Afdeling Noord-West Veluwe Vleermuizen in Ermelo Lex Groenewold November 2016 Inhoud Wat zijn vleermuizen Wat eten vleermuizen Waar wonen vleermuizen

Nadere informatie

Naam:_ KIKKERS. pagina 1 van 6

Naam:_ KIKKERS. pagina 1 van 6 Naam:_ KIKKERS _ De kikker is een amfibie. Er zijn veel soorten kikkers op de wereld. In Nederland zie je de bruine en de groene kikker het meest. De groene kikkers zijn graag veel in het water, de bruine

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3. Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4. Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6

Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3. Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4. Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Literatuurlijst 1 Inleiding 2 Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3 Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4 Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6 Hoofdstuk 4: Verzorging

Nadere informatie

Voeding. klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs

Voeding. klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs Voeding klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs Voeding is belangrijk voor mens, dier en plant. In het dierenpark zie je veel verschillende dieren. Een planteneter eet planten, een vleeseter eet vlees

Nadere informatie

SPEURTOCHT. Groep 7 en 8. Met deze speurtocht loop je door de hele dierentuin. Beantwoord de vragen, verzamel alle letters en raad het geheime woord!

SPEURTOCHT. Groep 7 en 8. Met deze speurtocht loop je door de hele dierentuin. Beantwoord de vragen, verzamel alle letters en raad het geheime woord! SPEURTOCHT Groep 7 en 8 Met deze speurtocht loop je door de hele dierentuin. Beantwoord de vragen, verzamel alle letters en raad het geheime woord! Volg de wandelroute, dan kom je alle dieren tegen. Veel

Nadere informatie

L I EDBIJLAGE. Liedbijlage Insecten

L I EDBIJLAGE. Liedbijlage Insecten Liedbijlage Insecten L I EDBIJLAGE Samenstelling Chrystal Cochius Illustraties Elsbeth Cochius, grafisch kunstenaar en winnares van de HeArtpool grafiekprijs Overijssel 2005 I N SECTEN Zonder insecten

Nadere informatie

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os)

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os) Keutelgedichten Het konijntje Er was eens een konijntje en hij was echt niet dom hij keek wanneer hij drukken moest steeds even achterom Dan telde hij de keuteltjes die vielen in het gras zo wist hij elke

Nadere informatie

Leven onder de grond. Wie woont onder de grond? Stel vragen: Ben jij al onder de grond geweest? In een kelder, een tunnel, een grot?

Leven onder de grond. Wie woont onder de grond? Stel vragen: Ben jij al onder de grond geweest? In een kelder, een tunnel, een grot? Leven onder de grond Wie woont onder de grond? Ben jij al onder de grond geweest? In een kelder, een tunnel, een grot? Waarom zouden sommige dieren onder de grond wonen? Noem zoveel mogelijk dieren die

Nadere informatie

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Droppie in de Kwebben Hallo allemaal! Wat fijn dat jullie straks naar de Kwebben in Vught gaan! Mijn naam is Droppie en ik weet alles over water. Wist je dat water

Nadere informatie

Wandeling n 23 : La porte Aïve : Hotton Bewegwijzering :

Wandeling n 23 : La porte Aïve : Hotton Bewegwijzering : Wandeling n 23 : La porte Aïve : Hotton Bewegwijzering : Deze wandeling, "porte Aïve" genoemd, is als het ware een speleologische uitstap : ze neemt u mee naar de rotsmeanders van de kalksteenrichel. Op

Nadere informatie

SPREEKBEURT GROENE BOOMKIKKER

SPREEKBEURT GROENE BOOMKIKKER SPREEKBEURT GROENE BOOMKIKKER l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n AMFIBIEËN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE GROENE

Nadere informatie

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN

SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN SPREEKBEURTINFORMATIE OVER VLEERMUIZEN Vleermuizen Vleermuizen zijn zoogdieren die kunnen vliegen. De officiële naam voor vleermuizen is Chiroptera, dit betekent "handvleugelig". Ze vliegen met hun handen.

Nadere informatie

dag- en nachtdieren land dag is het dan nacht is aan de andere kant van de wereld de zon op is de zon onder is

dag- en nachtdieren land dag is het dan nacht is aan de andere kant van de wereld de zon op is de zon onder is Tijd GROEP 3-4 30 50 minuten 1, 23 en 46 De leerling: dag- en nachtdieren land dag is het dan nacht is aan de andere kant van de wereld de zon op is de zon onder is en nacht Haal voor de activiteit Dieren

Nadere informatie

Doe- pad Watertorenweg

Doe- pad Watertorenweg Doe- pad Watertorenweg Achtergrond informatie voor de begeleider. Groep 1-2 Colofon Deze lesbrief in opgesteld door De Hortus, Centrum voor Natuur en Milieu in opdracht van gemeente Harderwijk. Wij hebben

Nadere informatie

Wist je dat?... Overwintering van vlinders. Vragen. De vlinder. De levenscyclus..

Wist je dat?... Overwintering van vlinders. Vragen. De vlinder. De levenscyclus.. Lesbrief groep 5 6 Inhoudsopgave Wist je dat?... Vlinderwiel Stripverhaal.. Overwintering van vlinders. Vlinder mobiel Het voedsel van rupsen.. Vragen. De vlinder. De levenscyclus.. 1 Wist je dat Allerlei

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE VMBO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK SPOREN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen hier

Nadere informatie

natuurboekje van winter 2016

natuurboekje van winter 2016 natuurboekje van winter 2016 HOI! KIJK, ONDER DE HEG, daar loopt een stekelvarken! Huh, een stekelvarken? Een egel bedoel je! Ja, mensen vergissen zich wel eens in de naam. Egels en stekelvarkens hebben

Nadere informatie

Thema 3 Dieren en planten

Thema 3 Dieren en planten Les 3.1 Landschappen. 1. De appelboom 1. Een boom waarin appels groeien. 1. 3. 2. Bloeien 2. Planten en struiken hebben bloemen 3. Het weiland 3. Een stuk land waar gras op groeit en koeien en schapen

Nadere informatie

Ik weet wat een wintervoorraad is en waarom dieren dit verzamelen. (weinig verse voeding in de winter)

Ik weet wat een wintervoorraad is en waarom dieren dit verzamelen. (weinig verse voeding in de winter) Ik weet wat een wintervoorraad is en waarom dieren dit verzamelen. (weinig verse voeding in de winter) Ik kan de sporen en poten van bepaalde dieren herkennen. (zie themaboekje pag. 2) Ik ken de 12 maanden

Nadere informatie

Werkendam, 16 mei 2011 Onze referentie: 66532

Werkendam, 16 mei 2011 Onze referentie: 66532 De heer J.F.J. de Bont Luiten Ambachtstraat 26 4944 AT Raamsdonk Werkendam, 16 mei 2011 Onze referentie: 66532 Betreft: verslag vleermuisinspectie Geachte heer de Bont, Naar aanleiding van de door ons

Nadere informatie

Lid van de maand 2 De eekhoorn 3 Wat vinden jullie? 4 Wat vind jij? 5 Doe het zelf 6. Kleurplaat. Leer tekenen 8 Spelletjes 9 Dierenproeven?

Lid van de maand 2 De eekhoorn 3 Wat vinden jullie? 4 Wat vind jij? 5 Doe het zelf 6. Kleurplaat. Leer tekenen 8 Spelletjes 9 Dierenproeven? Artikel Pagina Doe het zelf: hier waak ik p.6 Lid van de maand 2 De eekhoorn 3 Wat vinden jullie? 4 Wat vind jij? 5 Doe het zelf 6 Kleurplaat 7 Leer tekenen 8 Spelletjes 9 Dierenproeven? 10 Kleurplaat

Nadere informatie

50 NATUUR DINGEN DOEN HET GROEN

50 NATUUR DINGEN DOEN HET GROEN 50 NATUUR DINGEN DOEN IN HET GROEN Dit natuurdingenpaspoort 2014/2015 is van : Naam :. Adres :. Woonplaats : Email : Telefoon : Voorwoord Buiten spelen is leuk! Maar je moet wel kunnen ontdekken, klimmen,

Nadere informatie

Ga je mee op watersafari?

Ga je mee op watersafari? Informatie en reserveringen voor het Nationaal Park Weerribben-Wieden: www.np-weerribbenwieden.nl Beulakerpad 1 8326 AH Sint Jansklooster t 0527-246196 / 06-12890380 e n.vanderlaan@ivn.nl Ga je mee op

Nadere informatie

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+

Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Nieske Selles-ten Brinke God kent jou! Dagboek voor kinderen 5+ Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC )

Nadere informatie

natuurboekje van winter 2008

natuurboekje van winter 2008 Kinderbijlage winter 30-10-2008 14:45 Pagina 1 Limburgs Landschap natuurboekje van winter 2008 Kinderbijlage winter 30-10-2008 14:45 Pagina 2 Hoi! Voor veel dieren is de winter te koud. Of ze vinden geen

Nadere informatie

NME-leerroute Aarde, lucht en water

NME-leerroute Aarde, lucht en water NME-leerroute Aarde, lucht en water 3 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Wat hoor ik daar, een steentje in het water? Deze is zwaar en zakt naar de bodem. Wat zie ik daar, een mooie

Nadere informatie

Werkbundel de steenuil Iedere Limburgse gemeente adopteerde

Werkbundel de steenuil Iedere Limburgse gemeente adopteerde Werkbundel de steenuil Iedere Limburgse gemeente adopteerde Welke soort werd geadopteerd door de hieronder vermelde gemeenten? een zeldzame planten- of diersoort. Tongeren Herstappe Steenuil Heers Borgloon

Nadere informatie

SPREEKBEURT GEELWANG-, GEELBUIK- en ROODWANGSCHILDPAD

SPREEKBEURT GEELWANG-, GEELBUIK- en ROODWANGSCHILDPAD l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT GEELWANG-, GEELBUIK- en ROODWANGSCHILDPAD REPTIELEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE

Nadere informatie

dieren in de dierentuin

dieren in de dierentuin dieren in de groep 4-5 Geachte leerkracht, Dit lespakket ondersteunt u bij het voorbereiden van uw schoolreisje naar Burgers Zoo. Daarnaast kan het ook prima worden ingezet als u een thema over en of exotische

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Vlinders in de tuin Vooral op warme dagen kun je veel vlinders zien in allerlei

Nadere informatie

Vind een plantennaam met elke letter van het alfabet.

Vind een plantennaam met elke letter van het alfabet. Maak een tunnel/knikkerbaan in de zandbak Versier iemand van de groep als een boom met verschillende natuurmaterialen (geen boom en planten pijn doen) Maak een papieren bootje. Zoek een plas water en zet

Nadere informatie

2. ECOLOGIE VLEERMUIZEN...

2. ECOLOGIE VLEERMUIZEN... INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 1.1 INLEIDING... 2 1.2 HET GEBIED... 2 1.3 OPBOUW RAPPORT... 3 2. ECOLOGIE VLEERMUIZEN... 4 3 METHODE... 5 4 RESULTAAT... 6 5 CONCLUSIE... 8 LITERATUUR... 9 Adviesbureau

Nadere informatie

SPEURTOCHT. Groep 5 en 6. Deze speurtocht bestaat uit twee delen.

SPEURTOCHT. Groep 5 en 6. Deze speurtocht bestaat uit twee delen. SPEURTOCHT Groep 5 en 6 Deze speurtocht bestaat uit twee delen. 1. Tijdens het eerste deel volg je de wandelroute. Kijk dus goed naar de bordjes. Ben jij een echte spoorzoeker? 2. Tijdens het tweede deel

Nadere informatie

Informatiekaart Uiterlijke kenmerken van de ruige dwergvleermuis

Informatiekaart Uiterlijke kenmerken van de ruige dwergvleermuis Informatiekaart Uiterlijke kenmerken van de ruige dwergvleermuis De ruige dwergvleermuis is éen van de kleinste vleermuizen in Nederland. De soort is iets groter (en ruiger!) dan zijn neefje, de gewone

Nadere informatie

Opdrachten Jaar van de Bever voor groep 3,4,5 van de basisschool

Opdrachten Jaar van de Bever voor groep 3,4,5 van de basisschool Opdrachten Jaar van de Bever voor groep 3,4,5 van de basisschool 2012 is het jaar van de bever. Vroeger kwam de bever in een groot deel van Nederland voor, maar er kwamen er steeds minder. De bevers werden

Nadere informatie

SPEURTOCHT. Groep 7 en 8

SPEURTOCHT. Groep 7 en 8 SPEURTOCHT Groep 7 en 8 Met deze speurtocht loop je door het hele park. Door de vragen goed te beantwoorden kun je letters verdienen. Verzamel alle letters uit de dikgedrukte vakjes. Met deze letters kun

Nadere informatie

Expeditie Boswachterscode

Expeditie Boswachterscode Boswachterscode Ontdek jij je zesde zintuig? Kinderen tussen de 7 en 10 jaar opgelet! Zet je zintuigen op scherp. Volg het spoor van Benno Buitenpret. Speciaal voor jou heeft hij zijn persoonlijke en buitengewoon

Nadere informatie

Insecteneter Lerarenblad 3e graad

Insecteneter Lerarenblad 3e graad Lerarenblad 1 Serie Lekker eten: vlieg en mug De leerlingen kunnen voorbeelden geven van wat een boerenzwaluw eet. De leerlingen weten dat de boerenzwaluw z'n eten al vliegend vangt en dat de zwaluw hierdoor

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Ontdek de eekhoorn. Ontdek de eekhoorn!

Ontdek de eekhoorn. Ontdek de eekhoorn! Rode Eekhoorn foto: Maaike Plomp Ontdek de eekhoorn! Ontdek de eekhoorn bestaat uit verschillende onderdelen. Deze zijn ook los van elkaar te gebruiken in de klas, de Buitenschoolse Opvang of elders. De

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes Bodemgespuis en kriebeldiertjes Overal vind je kriebeldiertjes, als je maar goed kijkt. Zullen we eens samen gaan kijken of er hier ook diertjes zijn? Als je een diertje gevonden hebt, mag je roepen. Dan

Nadere informatie

Kaartenset ongewervelde dieren

Kaartenset ongewervelde dieren Kaartenset ongewervelde dieren Deze set met plaatjes is het eerste deel van de kaartjes met gewervelde- en ongewervelde dieren op. Ieder kaartje bevat een afbeelding van het dier in kwestie, met daarbij

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Themawandeling Herfst

Themawandeling Herfst Themawandeling Herfst Leerdoelen: De leerlingen tonen respect voor de natuur De leerlingen kunnen enkele typische herfstverschijnselen uit het bos verklaren De leerlingen kunnen op een aangepaste manier

Nadere informatie

Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren?

Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren? Kruiswoordpuzzel Uilen van Nederland Wat weet jij over deze bijzondere dieren? Groep Dit werkblad is geschikt voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Introductie en instructie voor de leerkracht Middels deze

Nadere informatie

Uilen. Inleiding. Zintuigen van de uil. De jonkies van een uil. Soorten uilen

Uilen. Inleiding. Zintuigen van de uil. De jonkies van een uil. Soorten uilen Uilen Inleiding Ik wil mijn spreekbeurt houden over de uil, omdat ik het een leuk dier vind en ik vind de uil altijd heel wijs kijken. Uilen zijn nachtdieren. Daarom zie je ze zelden. Er leven 134 soorten

Nadere informatie

WOLF. Huilend roofdier

WOLF. Huilend roofdier WOLF Huilend roofdier Wolven hebben vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die haar oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

' Educatieve dienst 2010 'Een bos vol leven' EEN BOS VOL LEVEN

' Educatieve dienst 2010 'Een bos vol leven' EEN BOS VOL LEVEN EEN BOS VOL LEVEN Doelstellingen en eindtermen : bij deze activiteit komen vooral volgende eindtermen aan bod: wereldoriëntatie ET 1.3, ET 1.5, ICT ET 6 cognitief - herkennen en benoemen van twaalf organismen

Nadere informatie

Licht en donker Licht

Licht en donker Licht H Licht en donker Licht groep 1-2 09 tijdsduur 80 minuten kerndoelen 1, 32, 42 en 54 lesdoelen De leerling: weet dat licht nodig is om te zien kent een aantal lichtbronnen, waarvan sommige uit zichzelf

Nadere informatie

Noach. moest een ark gaan bouwen. 2009 Ans Heij - de Boer / www.bijbelidee.nl

Noach. moest een ark gaan bouwen. 2009 Ans Heij - de Boer / www.bijbelidee.nl Noach moest een ark gaan bouwen 2009 Ans Heij - de Boer / www.bijbelidee.nl 1 2 De ark van Noach Vouw een ( bruin) vel karton dubbel. Vouw de beide zijkanten 3 cm om. Plak deze plakstroken (A) tegen de

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3. Openingsactiviteit J.N.C. De Wieden: Proeverij. Van de organisatie. JNC seizoen 2015/2016

Nieuwsbrief 3. Openingsactiviteit J.N.C. De Wieden: Proeverij. Van de organisatie. JNC seizoen 2015/2016 Nieuwsbrief 3 december 2015 JNC-web JNC-facebook JNC seizoen 2015/2016 Van de organisatie Aan het begin van het nieuwe JNC seizoen, zijn er weer heel wat nieuwe leden ingestroomd. Zowel de nieuwe leden

Nadere informatie

Verwerkingsles biodiversiteit onderbouw

Verwerkingsles biodiversiteit onderbouw Verwerkingsles biodiversiteit onderbouw Doelen: Kinderen weten dat sommige dieren, zoals kikkers en vlinders, gedaanteverwisselingen doormaken tijdens hun leven Kinderen ontdekken dat rupsen en vlinders

Nadere informatie

de lente het voorjaar de dag de nacht de wind

de lente het voorjaar de dag de nacht de wind Werkbladen bij thema de seizoenen: dag 1 Naam:................. 1. Lezen en overschrijven: de lente het voorjaar de dag de nacht. de wind LOWAN-vo startpakket NT2 Werkbladen thema 8 Pagina 1 2. Invullen:

Nadere informatie