Milieueffectrapport. 'Schiphol 2003' Onderzoeksbijlage Overige Aspecten (deel 1) Luchtvaart. Ministerie van Verkeer en Waterstaat

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Milieueffectrapport. 'Schiphol 2003' Onderzoeksbijlage Overige Aspecten (deel 1) Luchtvaart. Ministerie van Verkeer en Waterstaat"

Transcriptie

1 Milieueffectrapport 'Schiphol 2003' Onderzoeksbijlage Overige Aspecten (deel 1) Ministerie van Verkeer en Waterstaat Luchtvaart

2

3 Milieueffectrapport 'Schiphol 2003' Onderzoeksbijlage Overige Aspecten (deel 1)

4

5 Onderzoeksbijlage Overige Aspecten (deel 1) 1 Evaluatie van vertrekroutes 2 Hinderbeleving Schiphol

6

7 Onderzoeksbijlage Overige Aspecten (deel 1) 1 Evaluatie van vertrekroutes

8

9 Evaluatie van vertrekroutes Resultatenrapport juli 2001

10

11 Voorwoord Voor u ligt het resultatenrapport van de werkgroep Evaluatie & optimalisatie van routes & vliegprocedures in het kader van S5P. Toen mij in maart 2000 werd verzocht een werkgroep van nationale deskundigen te formeren om daarmee aan een reeds eerder geuite wens invulling te geven aan evaluatie van de ligging van naderings- en vertrekroute bij de luchthaven Schiphol heb ik die kans met beide handen gegrepen. Bij de formatie van de werkgroep bleek al ras de grote gevoeligheid van het onderwerp. Evaluatie van routes houdt namelijk direct verband met de aspecten veiligheid, operationele capaciteit en milieu die elkaar onderling kunnen beïnvloeden. Het resultaat van de werkgroep levert een fors aantal bouwstenen voor de discussie tussen sector en omgeving om te komen tot toepassing van een geoptimaliseerde set van vertrekroutes. Hoewel routes aan de hand van simulaties kunnen worden geëvalueerd, blijft evaluatie op basis van praktijkervaring noodzakelijk. Daarom wordt aanbevolen om de regelgeving zo in te richten dat in de toekomst voor een dergelijke evaluatie ruimte is. Duidelijk is geworden dat het bestuderen van optimalisatiemogelijkheden een voortdurend proces is dat gegeven de zich ontwikkelende context van een nieuw normenstelsel voor milieu ook de komende periode nog relevant is. Ik doe dan ook de oproep aan sector en omgeving om het zoeken naar verbeteringen op dit vlak meer structureel in de organisatie onder te brengen en het stokje van de werkgroep Evaluatie & optimalisatie van routes & vliegprocedures daarmee over te nemen. Gelet op de diverse deelbelangen van de participerende organisaties binnen de werkgroep spreek ik hierbij mijn waardering uit over de professionaliteit waarmee de inbreng vanuit die diverse belangen is geleverd. Dit heeft in belangrijke mate bijgedragen aan het resultaat en heeft geleid tot mijn overtuiging dat partijen met deels tegengestelde belangen hier een voorbeeld hebben neergezet voor een toekomstige werkwijze. Marcel van den Bosch Voorzitter

12 Samenvatting In 1996 is onder grote tijdsdruk een set vertrekroutes voor het vijfbanenstelsel ten behoeve van het aanwijzingsbesluit tot stand gekomen. Onder verantwoordelijkheid van de programmadirectie Ontwikkeling Nationale Luchthaven (ONL) van het DGL heeft een werkgroep deze routes en vliegprocedures kritisch beschouwd op bruikbaarheid en verbeteringsmogelijkheden na de in gebruikname van de 5 e baan. De werkgroep heeft gefunctioneerd onder de naam : Werkgroep evaluatie & optimalisatie van routes & vliegprocedures in het kader van S5P (WG S5P/VP). De inspanningen hebben geleid tot een groot aantal optimalisatievoorstellen (114 voorstellen) van de vertrekroutes (SID s) welke allen nader zijn beschouwd op de aspecten veiligheid, milieu (geluid) en capaciteit. Uitgangspunten Uitgangspunten hierbij waren: 1. de veiligheid moet altijd gewaarborgd blijven; 2. de geluidshinder op grotere afstand van Schiphol (de zogenaamde vermijdbare hinder) zoveel mogelijk te reduceren en te voorkomen dat dit leidt tot een toename van de hinder in de directe omgeving van de luchthaven; 3. de door de sector gewenste start- en landingscapaciteit per uur moet - binnen de milieuvoorwaarden - worden geaccommodeerd. Veiligheid In de werkzaamheden is het aspect veiligheid meegenomen bij het beoordelen van de complexiteit van de betreffende baan- SID combinatie op basis van expert judgement van de diverse disciplines alsmede een simulator sessie bij de LVNL om de werkbaarheid voor de verkeersleiders te testen. Economie (capaciteit) Door het NLR zijn de consequenties van de diverse varianten voor het aantal af te handelen vliegtuigbewegingen (uurcapaciteit) berekend. Hieruit is gebleken dat het verschil in afhandelingscapaciteit tussen de voor capaciteit optimale variant en de voor milieu optimale variant rond de 1-2 vliegtuigen per uur ligt. Verder heeft deze studie van het NLR tot de conclusie geleid dat de operationele expertise van de verkeersleider van groot belang is bij de beoordeling van nieuwe SID s omdat niet alle aspecten waar de verkeersleider in de praktijk mee geconfronteerd wordt voldoende tot uiting komen in het door het NLR gehanteerde model, terwijl deze aspecten wel invloed hebben op de capaciteit. Milieu (geluid) Op basis van de geluidbelastingberekeningen (milieu) is de WG tot de conclusie gekomen dat er ten opzichte van het routestelsel zoals dat is gebruikt voor de aanwijzing S5P (1996) relatief weinig milieuwinst valt te behalen. De diverse optimalisaties leiden wel tot een daling van het aantal huizen binnen de 20 Kecontour maar tevens ook tot een stijging van het aantal woningen binnen de 35 Ke-contour. De meest gunstige berekeningsvariant (berekening 7) levert ten opzichte van de 2 e referentieberekening een reductie op van 6006 woningen binnen de 20 Ke-contour en een toename van 179 woningen binnen de 35 Kecontour voor het woningbestand van Voor het woningbestand voor 2000 van de Meetkundige Dienst zijn dit respectievelijk een reductie van woningen en een toename van 584 woningen. Zie ook tabel 1. Evaluatie van vertrekroutes 4

13 Tabel 1. Resultaten Ke-berekeningen Om een compleet beeld te krijgen van het effect op de geluidbelasting van de geoptimaliseerde SID s, zijn met de set routes van de 2 e referentieberekening (berekening 2) en de set routes met de voor Ke meest gunstige berekeningsvariant (berekening 7) LAeq (23-06 u) berekeningen uitgevoerd. Deze berekeningen zijn uitgevoerd voor een scenario met een nachtregime van u en een scenario met een nachtregime van u. De resultaten m.b.t. de woningtellingen (zie tabel 2) zijn als volgt: het korte nachtregime levert binnen de 20 LAeq-contour een reductie van 5406 geluidbelaste woningen en binnen de 26 LAeq-contour een toename van 269 geluidbelaste woningen voor het woningbestand van Voor het woningbestand van 2000 geldt een contour en reductie van 5456 geluidbelaste woningen binnen de 20 LAeq- een toename van 723 woningen binnen de 26 LAeq-contour; het lange nachtregime levert binnen de 20 LAeq-contour een toename van 1093 geluidbelaste woningen en binnen de 26 LAeq-contour een toename van 50 geluidbelaste woningen voor het woningbestand van Voor het woningbestand van 2000 geldt een toename van 4857 geluidbelaste woningen binnen de 20 LAeq-contour en een toename van 768 woningen binnen de 26 LAeq-contour. woningbestand berekening 20 Ke 35 Ke (optimalisatie) (referentie) verschil (optimalisatie) (referentie) verschil woningbestand berekening 20 db(a) 23-6u 1 26 db(a) 23-6u 20 db(a) 23-7u 26 db(a) 23-7u (optimalisatie) (referentie) verschil (optimalisatie) (referentie) verschil Tabel 2. Resultaten LAeq-berekeningen Voorkeursvariant De werkgroep heeft op basis van de resultaten van de verschillende studies naar capaciteit, veiligheid en milieu een voorkeursvariant voor een set geoptimaliseerde SID s gedefinieerd waarmee zoveel mogelijk tegemoet wordt gekomen aan bovengenoemde uitgangspunten. Deze voorkeursvariant kent 28 wijzigingsvoorstellen voor SID s van de banen 01L, 09, 19L, 24 en 36. In veel gevallen zijn de wijzigingen aanzienlijk omdat routes bijvoorbeeld om woongebieden heen worden geleid, ook op grotere afstand van de luchthaven. Alleen voor een zestal SID s van baan 24 zijn de wijzigingen beperkt omdat deze SID s uitsluitend qua beschrijving zijn aangepast. 1 deze tijden betreffen de periode waarop het nachtregime van toepassing is Evaluatie van vertrekroutes 5

14 De voorkeursvariant is reeds voor het afronden van de werkzaamheden aangeboden aan de werkgroep Invoer welke onder verantwoordelijkheid van de sector valt (Project Optimalisatie Schiphol). Deze POS-werkgroep houdt zich bezig met het definiëren van de invoergegevens voor het MER Schiphol Een vijftal voorstellen voor routewijzigingen is door de sector opgenomen in de scenario s voor het MER Schiphol Het betreft wijzigingen ten behoeve van het oplossen van knelpunten ten aanzien van de vliegbaarheid of de (vlieg)veiligheid. In voorliggend rapport wordt nader ingegaan op de werkwijze bij de evaluatie van de vertrekroutes, de resultaten van de verschillende studies, de door de werkgroep gedane aanbevelingen in het algemeen en de voorkeursvariant in het bijzonder, alsmede de conclusies. Evaluatie van vertrekroutes 6

15 Inhoudsopgave Aanleiding en doel 9 2 Verantwoording Verdeling verantwoordelijkheden Samenstelling werkgroep Looptijd van het project Opgeleverde deelprodukten 11 3 Werkwijze 13 4 Resultaten Optimalisatievoorstellen voor SID s Klachtenpatronen Geluidbelastingberekeningen Ke-geluidbelastingberekeningen LAeq-geluidbelastingberekeningen Capaciteitsstudie Simulatorsessie bij LVNL Simulatorsessie bij KLM Resultatenrapport 17 5 Conclusies & aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen 19 Evaluatie van vertrekroutes 7

16 Afkortingen AAS CGS DLB HDL KLM LVNL MER NLA NLR ONL POS RLD S5P SID TAAM VEM VP WG Amsterdam Airport Schiphol Commissie Geluidhinder Schiphol Directie Luchtvaartbeleid Handhavingsdienst Luchtvaart Koninklijke Luchtvaart Maatschappij Luchtverkeersleiding Nederland Milieu Effect Rapportage Nederlandse Luchtvaart Autoriteit Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium Ontwikkeling Nationale Luchthaven Project Optimalisatie Schiphol Rijksluchtvaartdienst aanduiding vijfbanenstelsel op Schiphol Standard Instrument Departure Total Airspace and Airport Modeller veiligheid, economie, milieu vliegprocedures werkgroep Evaluatie van vertrekroutes 8

17 1 Aanleiding en doel In 1996 is onder grote tijdsdruk een set vertrekroutes (SID s) voor het vierbanenstelsel ten behoeve van het aanwijzingsbesluit tot stand gekomen. In dit aanwijzingsbesluit is tevens een eerste aanzet opgenomen voor de SID s voor de 5 e baan. De intentie was om de volledige set SID s voor het vijfbanenstelsel op een later tijdstip, voor de in gebruik name van de 5 e baan, nader te bestuderen. Aan het eind van 1999 zag de programmadirectie Ontwikkeling Nationale Luchthaven (ONL) van de RLD het nut in van een dergelijke optimalisatie en evaluatie ten behoeve van het MER S5P ( ). In dit kader zijn een aantal organisaties gevraagd zitting te nemen in een werkgroep die deze evaluatie / optimalisatie zou uitwerken. De werkgroep is ingesteld door en dient verantwoording af te leggen aan ONL. De opdracht aan de werkgroep was de routes en vliegprocedures kritisch te beschouwen op bruikbaarheid na de in gebruikname van de 5 e baan en waar mogelijk aan de hand van de huidige inzichten te optimaliseren. Om dit te realiseren is de werkgroep Evaluatie & optimalisatie van routes & vliegprocedures in het kader van S5P (WG S5P/VP) ingesteld. Oorspronkelijk was het beoogde resultaat van de WG een set geactualiseerde naderings- en vertrekroutes (inclusief tolerantie- en spreidingsgebieden) t.b.v. het MER-traject S5P. Gedurende de looptijd van het project heeft ONL aangegeven dat het aan de sector is om te bepalen welke invoergegevens, en daarmee ook het geheel aan routes en vliegprocedures, als invoer dienen te worden gebruikt voor de MER. Om invulling te geven aan deze insteek zijn de voorlopige resultaten van de WG S5P/VP in januari 2001 aan de sector werkgroep Invoer van POS aangeboden. Deze werkgroep, waarin de diverse partijen van de sector zijn vertegenwoordigd, definieert de invoergegevens voor de geluidbelastingberekeningen voor het MER Schiphol Zij hebben de WG S5P/VP te kennen gegeven dat in principe niets van de voorgestelde wijzigingen wordt meegenomen tenzij sprake is van knelpunten ten aanzien van de vliegbaarheid of de (vlieg)veiligheid. De consequentie is dat thans slechts 5 voorstellen tot wijzigingen zijn overgenomen. De overige door de WG S5P/VP gedane voorstellen zullen bij de eerste evaluatie van het Luchthavenverkeerbesluit kunnen worden meegenomen. Evaluatie van vertrekroutes 9

18 2 Verantwoording 2.1 Verdeling verantwoordelijkheden De luchtvaart is volop in beweging. Dit geldt ook voor de verdeling van de verantwoordelijkheden. Daar waar het DGL tot op heden benaderd kon worden voor het inbrengen van optimalisatievoorstellen voor bijvoorbeeld SID s, zal de optimalisatie in de nabije toekomst in eerste instantie een zaak zijn die besproken wordt in het overleg tussen de sector en haar omgeving. Met de sector wordt in deze bedoeld: het geheel van de Luchtverkeersleiding Nederland, de luchthaven exploitant Amsterdam Airport Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen. Op basis van bespreking tussen sector en omgeving kunnen voorstellen worden gedaan aan het DGL voor wijziging van bijvoorbeeld SID s. Het DGL zal indien wenselijk faciliteren in het aanleveren van de benodigde informatie. Met deze wijziging wordt invulling gegeven aan de 4 e pijler van het nieuwe normenstelsel voor geluid namelijk dat aan de sector de verplichting wordt opgelegd om in overleg met de omgeving afspraken te maken over het voorkomen van vermijdbare hinder (nota Toekomst van de Nationale Luchthaven, 17 december 1999). Ten tijde van het opstellen van het rapport is er sprake van een overgangssituatie. Bij de start van de WG S5P/VP is de afspraak gemaakt dat de werkgroep als geheel de verantwoordelijkheid draagt om een voorstel te doen voor optimalisatie van routes ; in de nabije toekomst zal de overheid op dit gebied terugtreden en de verantwoordelijkheid voor de optimalisatievoorstellen bij het overleg tussen sector en omgeving neerleggen. De IVW toetst eventuele wijzigingsvoorstellen en de Minister van Verkeer en Waterstaat stelt deze vast. 2.2 Samenstelling werkgroep De werkgroep had de in tabel 3 genoemde samenstelling. Organisatie Specialisme / verwachte inbreng ONL voorzitter RLD/NLA secretaris vliegprocedures / navigatietechniek AAS belanghebbende m.b.t. capaciteit, veiligheid, milieu gebruik luchthaven CGS optimale ligging routes gebaseerd op klachtenpatronen KLM vliegprocedures, vliegtechniek en navigatietechniek LVNL route-specialist praktijk-inbreng & creëren draagvlak intern LVNL HDL Milieu/handhaving RLD/DLB Inzicht in modellering routes/vliegprocedures NLR uitvoeren geluidbelastingberekeningen & capaciteitsstudies Tabel 3. Samenstelling werkgroep & bijdragen diverse organisaties Evaluatie van vertrekroutes 10

19 2.3 Looptijd van het project De oorspronkelijke verwachting was dat de werkgroep haar resultaat eind maart 2000 zou opleveren, zijnde 2,5 maand na de startdatum. In de praktijk is deze periode onvoldoende gebleken omdat er sprake is geweest van een iteratief proces om de resultaten van de geluidbelastingberekeningen binnen de gewenste omvang qua aantal geluidbelaste woningen te krijgen. Daarnaast is gedurende de looptijd van de werkgroep besloten om aanvullende studies te laten verrichten op het gebied van capaciteit, vliegtechnische aspecten en operationele aspecten voor de verkeersleiders met als doel een totaalbeeld te krijgen van de te verwachten effecten van de optimalisatievoorstellen. Het ontbreken van een simulatiemodel dat direct inzicht geeft in de effecten van een optimalisatievoorstel heeft ook een nadelige invloed gehad op de doorlooptijd van het project. Tot slot bleek het project omvangrijker en complexer te zijn dan oorspronkelijk was voorzien. Gevolg is dat het project als geheel een jaar na de oorspronkelijk geplande einddatum is opgeleverd. 2.4 Opgeleverde deelproducten De in tabel 4 genoemde deelproducten zijn onder verantwoordelijkheid van de werkgroep verschenen. In deze tabel wordt onderscheid gemaakt naar deelprodukten welke betrekking hebben op een nadere beschouwing van een afzonderlijke baan-sid combinatie of de baan-sid combinatie als onderdeel van een set SID s. Evaluatie van vertrekroutes 11

20 wat doelgroep inhoud opgeleverd door verslag brainstorm leden WG S5P/VP verkenning van de scope van het project WG tekst geoptimaliseerde SID s inclusief kaarten kaarten met klachtenpatronen milieustudie capaciteitsstudie simulatorsessie simulatorsessie resultatenrapport leden WG S5P/VP leden WG S5P/VP leden WG S5P/VP leden WG S5P/VP leden WG S5P/VP leden WG S5P/VP ONL en projectdirectie sectoroverleg matrix met optimalisatievoorstellen baan/sid combinaties, inclusief grafische weergave. Afweging VEM per SID Voorkeursvariant WG is hieruit afgeleid visualisatie van de klachtenpatronen naar aantal en intensiteit gebruikte SID s resultaten van Ke- en LAeq geluidbelastingberekeningen resultaten woningtellingen Afweging milieu als set aannames en resultaten capaciteitsstudie Afweging capaciteit als set resultaten simulator sessie LVNL Afweging werkbaarheid als set analyse op nut en noodzaak Samenvatting van de resultaten en voorstel voor te hanteren alternatief CGS, NLA, DLB & LVNL DLB & CGS NLR NLR LVNL KLM & NLA WG (NLA) Tabel 4.Onder verantwoordelijkheid van de werkgroep verschenen deelproduktens. Evaluatie van vertrekroutes 12

21 3 Werkwijze Bij het schriftelijke verzoek tot deelname aan de diverse partijen is reeds een aantal aspecten genoemd waar de werkgroep aandacht aan zou gaan besteden (zie bijlage 1) zodat de uitgenodigde partijen zich op voorhand een beeld konden vormen van de te verwachten werkzaamheden. In de eerste bijeenkomst van de werkgroep, zijnde een brainstormsessie, is deze lijst aangevuld met de wensen vanuit de diverse organisaties verwoord door de vertegenwoordigers in de werkgroep. De resulterende lijst met aandachtspunten (zie bijlage 2) was zeer uitgebreid. Al snel werd duidelijk dat het, gezien het tijdsbestek waarbinnen de werkzaamheden dienden te worden afgerond, niet binnen het vermogen van de werkgroep lag om al deze punten uit te werken. Besloten werd om uitsluitend te kijken naar de vertrekroutes (SID s) omdat verwacht werd dat daarmee de grootste winst zou kunnen worden bereikt. Dit besluit van de werkgroep had de instemming van de opdrachtgever. De in de Aanwijzing Luchtvaartterrein Schiphol (1996) opgenomen SID s, inclusief de imaginaire routes voor de 5 e baan en de in de praktijk gebleken noodzakelijke bijstellingen, zijn geëvalueerd op de technische uitvoerbaarheid, de milieubelasting en de technische afhandelingscapaciteit van de verkeersleiding. De uitgangspunten hierbij waren : 1. de veiligheid moet altijd gewaarborgd blijven; 2. de geluidshinder op grotere afstand van Schiphol (de zogenaamde vermijdbare hinder) zoveel mogelijk te reduceren en te voorkomen dat dit leidt tot een toename van de hinder in de directe omgeving van de luchthaven; 3. de door de sector gewenste start- en landingscapaciteit per uur moet - binnen de milieuvoorwaarden - worden geaccommodeerd. Evaluatie van vertrekroutes 13

22 4 Resultaten In dit hoofdstuk wordt aangegeven wat de resultaten zijn van de in 2.4 genoemde deelproducten. 4.1 Optimalisatievoorstellen voor SID s Alle ingebrachte optimalisatievoorstellen voor de diverse baan/sid-combinaties zijn in een matrix (zie bijlage 3) gebundeld, voorzien van een korte argumentatie hoe tot dit wijzigingsvoorstel is gekomen, een weging op de aspecten veiligheid, capaciteit en navigatie, wat de verwachte consequenties zijn als de aanpassing wordt doorgevoerd en een oordeel of de wijziging al dan niet moet worden doorgevoerd. Dit oordeel heeft alleen betrekking op de beschouwing van de afzonderlijke baan/sid-combinaties. Het uiteindelijke voorstel heeft betrekking op een set van baan/sid-combinaties. De optimalisatievoorstellen uit de matrix zijn voorzien van kaarten waarin de voorstellen zijn gevisualiseerd (zie bijlage 4). 4.2 Klachtenpatronen Er is een analyse verricht naar de klachtdichtheid geënt op de postcodegebieden. Vanuit de database van de CGS waarin de gegevens van klagers zijn vastgelegd is een dataset geleverd die zodanig is bewerkt dat de klagers per geografisch gebied op kaarten inzichtelijk zijn gemaakt. Daarna zijn dergelijke kaarten eveneens gemaakt waarbij niet het aantal klagers maar de klachtdichtheid is gevisualiseerd. Dit kaartmateriaal is toegepast als achtergrond bij het bepalen van de ligging van de geoptimaliseerde SID s. Hiermee is bereikt dat woonbebouwing in de ontwerpfase zoveel als mogelijk is vermeden. Als voorbeeld zijn 2 kaarten in bijlage 6 toegevoegd. 4.3 Geluidbelastingberekeningen Om inzicht te krijgen in de gevolgen voor de geluidbelasting van de diverse varianten van de wijzigingsvoorstellen zijn in totaal vijf Kegeluidbelastingsberekeningen uitgevoerd met diverse combinaties van (geoptimaliseerde) SID s. Uitgangspunt voor deze 5 berekeningen was de invoerset ONL fase 3, die ook gebruikt is voor de uitwerking van het nieuwe normenstelsel zoals dat is verwoord in de nota TNL. Het betreft een scenario voor het peiljaar 2010 en een nachtregime van 23 tot 07 uur. De resultaten van deze berekeningen zijn vergeleken met twee referentieberekeningen: 1. de ongewijzigde ONL fase berekening; 2. een ONL fase berekening waarbij voor baan 24 special SID s in de nacht zijn toegepast. De vergelijkingen zijn uitgevoerd op basis van: 1. de 20- en 35 Ke-geluidbelastingcontouren; 2. woningtellingen binnen de 20- en 35 Ke-contouren. Hiervoor is het woningbestand van 1990 en 2000 gebruikt. Het 1990-bestand is, in het kader van een gelijkwaardige overgang naar het nieuwe stelsel, bepalend voor het maximale aantal geluidbelaste woningen voor het vijfbanenstelsel. Het woningbestand voor 2000 is gebruikt omdat dit meer aan sluit op de huidige situatie. Het vergelijken op basis van woningtellingen is vooral interessant omdat bij het ontwerpen en vaststellen van de diverse varianten van de SID s ook rekening is gehouden met de klachtenpatronen welke zijn aangeleverd door de Commissie Geluidhinder Schiphol (CGS); 3. oppervlak binnen de 20- en 35 Ke-contouren (voor 1990 en ); 2 Bron woningbestand 1990 : ADECS; Evaluatie van vertrekroutes 14

23 4. aantal gehinderden (2000) binnen 20- en 35 Ke-contouren. De resultaten van deze berekeningen en tellingen worden hieronder samengevat en zijn terug te vinden in referentie Ke-geluidbelastingberekeningen Voor een aantal baan-sid combinaties zijn meerdere varianten gecreëerd. Het NLR heeft uiteindelijk 5 Ke-berekeningen uitgevoerd die deels bestonden uit geoptimaliseerde SID s. De resultaten zijn getoetst aan de 2 genoemde referentieberekeningen. De diverse optimalisaties leiden tot een daling van het aantal huizen binnen de 20 Ke-contour maar tevens ook tot een stijging van het aantal woningen binnen de 35 Ke-contour. De meest gunstige berekeningsvariant (berekening 7) levert ten opzichte van de 2 e referentieberekening - waarbij voor baan 24 wel special SID s gedurende de nachtperiode zijn toegepast - een reductie op van 6006 woningen binnen de 20 Ke-contour maar een toename van 179 woningen binnen de 35 Kecontour voor het woningbestand van 1990, zie ook tabel 5. Voor het woningbestand voor 2000 van de Meetkundige Dienst zijn dit respectievelijk een reductie van woningen en een toename van 584 woningen. woningbestand Berekening 20 Ke 35 Ke (optimalisatie) (referentie) verschil (optimalisatie) (referentie) verschil Tabel 5. Resultaten woningtellingen Ke Deze variant omvat 28 wijzigingsvoorstellen ten opzichte van de ONL fase 3 berekeningen voor de banen 01L, 09, 19L, 24 en 36. In veel gevallen zijn de wijzigingen aanzienlijk omdat de routes bijvoorbeeld om woongebieden heen worden geleid, ook op grotere afstand van de luchthaven. Voor een zestal SID s van baan 24 zijn de wijzigingen beperkt omdat deze SID s uitsluitend qua beschrijving zijn aangepast. In bijlage 7 zijn de voor de beide berekeningen gehanteerde SID s opgenomen; in bijlage 8 zijn de Ke-geluidbelastingcontouren opgenomen LAeq-geluidbelastingberekeningen De diverse optimalisaties zijn uitgevoerd aan de hand van Ke-berekeningen. Om een compleet beeld te krijgen van het effect op de geluidbelasting van de geoptimaliseerde SID s, zijn met de vertrekroutes van berekening 2 en berekening 7 eveneens LAeq berekeningen uitgevoerd. Een LAeq-berekening beslaat de periode van u. De berekeningen zijn uitgevoerd voor een scenario met een nachtregime van u alsmede voor een scenario met een nachtregime van u. Voor beide scenario s is het totale verkeersvolume (inclusief de dag en de avond) gelijk. Bij een nachtregime van u is de periode van u relatief druk. Indien gedurende dit uur ook een nachtregime wordt gehanteerd betekent dit dat er verkeer verplaatst moet worden omdat er door het nachtregime minder verkeer kan worden afgehandeld. In de periode u is er nog ruimte om dit extra verkeer te accommoderen en dus zal het teveel aan verkeer in de periode van u zoveel mogelijk naar voren worden verplaatst. bron woningbestand 2000 : Meetkundige Dienst. Evaluatie van vertrekroutes 15

24 Voor de LAeq-berekeningen zijn eveneens woningtellingen uitgevoerd voor 1990 en voor Tabel 6 geeft een overzicht van de resultaten van deze tellingen. woningbestand Berekening 20 db(a) 23-6u 3 26 db(a) 23-6u 20 db(a) 23-7u 26 db(a) 23-7u (optimalisatie) (referentie) verschil (optimalisatie) (referentie) verschil Tabel 6. Resultaten woningtellingen LAeq. Op basis van de resultaten van de woningtellingen en de contourenplots (zie bijlage 9) kan het volgende geconcludeerd worden: 1. Door het grotere aantal vliegbewegingen in de periode van u resulteren de berekeningen voor het scenario met een nachtregime van u in grotere contouren en daardoor in meer woningen binnen de contouren dan voor het scenario met een nachtregime van u; 2. Vergelijking van LAeq berekeningen 2 en 7 voor het nachtregime u : de verschillen tussen deze berekeningen zijn vergelijkbaar met verschillen tussen Ke-berekening 2 en Ke-berekening 7. Ook hier stijgt het aantal woningen in de nabije omgeving van Schiphol licht (met 269 en 723 woningen voor respectievelijk 1990 en 2000) en daalt het aantal woningen op grotere afstand van Schiphol aanzienlijk (met 5406 en 5456 woningen voor respectievelijk 1990 en 2000); 3. Vergelijking van LAeq berekeningen 2 en 7 voor het nachtregime van 23-07u : door het grotere aantal vliegbewegingen gecombineerd met een voor berekening 7 gewijzigde modellering van de SID 24-ARNEM ligt de 20 db(a) contour gedeeltelijk over Hilversum. Dit leidt tot een aanzienlijke toename van het aantal woningen binnen de 20 db(a) contour ten opzichte van berekening 2 (1093 en 4857 woningen voor respectievelijk 1990 en 2000). De stijging van het aantal woningen binnen de 26 db(a) contour is beperkt (50 en 768 woningen voor respectievelijk 1990 en 2000); 4. Door een mogelijke uitbreiding van de Schiphol TMA bij Soesterberg kan de SID 24-ARNEM naar het zuiden worden verlegd. De 20 db(a) contour zal dan niet meer over Hilversum liggen en het aantal woningen binnen deze contour zal dan aanzienlijk lager zijn. 4.4 Capaciteitsstudie De sector heeft in POS-verband aan het NLR de opdracht gegeven om onderzoek te verrichten naar de invloed op de capaciteit voor de verschillende varianten van baan-sid-combinaties. Het onderzoek heeft zich gericht op het kwantificeren van het verschil in afhandelingscapaciteit per uur voor de situatie met een kort en lang gemeenschappelijk segment, waarna de zogenaamde trackdivergentie plaatsvindt : het uitvliegen in verschillende vliegrichtingen. Wanneer verschillende SID s van een startbaan vroegtijdig trackdivergentie verschaffen zal dit naar verwachting leiden tot een hogere startcapaciteit van die baan. Het NLR heeft o.a. de capaciteitsverschillen voor de SID s voor baan 36, en waar het gaat over twee varianten van de Bergi- en Refso/volla-sid van baan 36, één 3 deze tijden betreffen de periode waarop het nachtregime van toepassing is Evaluatie van vertrekroutes 16

25 met een vroeg draaipunt, en één met een later draaipunt gekwantificeerd. Het NLR concludeert in het algemeen dat de onderlinge verschillen van de onderzochte SID s in vele gevallen gering zijn (zie referentie 3). Er worden voor de baan 36 en de combinatie van de banen 36 en 01L tijdens piekuren verschillen gemeten van ongeveer 5%, waarbij de Bergi-, Refso-en Volla-SID met het vroege draaipunt gunstiger blijken te zijn. 4.5 Simulatorsessie bij LVNL Om een eerste indruk te krijgen van de werkbaarheid van de nieuwe SID s voor de verkeersleiders heeft de LVNL in december 2000 geoefend met de verkeersleidingssimulator. Bevindingen tijdens deze simulatie met de voor capaciteit optimale variant zijn verwerkt in de matrix met geoptimaliseerde vertrekroutes. Tijdens de simulatie is o.a. een negatief effect op de capaciteit geconstateerd, indien de Bergi-, Refso- en Volla-SID van baan 36 niet vroegtijdig naar links afbuigen (zie referentie 4). 4.6 Simulatorsessie bij KLM Initieel kwam een aantal voorstellen voor geoptimaliseerde baan-sid combinaties hiervoor in aanmerking maar na een globale scan met het Procedure Design Tool bij de NLA is gebleken dat de simulator sessies niet direct noodzakelijk waren : de voorgestelde aanpassingen benaderden de kritische zones niet zodat nader onderzoek naar de vliegbaarheid niet nodig was. 4.7 Resultatenrapport Dit betreft het voorliggende rapport. Het combineren van de bevindingen en resultaten van bovengenoemde rapportages leidt ertoe dat de WG een voorkeur heeft voor berekeningsvariant 7 omdat deze het meest aan sluit bij de in hoofdstuk 3 genoemde uitgangspunten. Evaluatie van vertrekroutes 17

26 5 Conclusies & aanbevelingen 5.1 Conclusies 1. Grootschalige verbeteringen van vertrekroutes zijn niet of nauwelijks meer mogelijk omdat er door de reeds ver doorgevoerde optimalisaties direct een conflict ontstaat met een van de elementen veiligheid, economie en milieu (VEM). 2. Door het ontbreken van een model dat de consequenties van wijzigingen per SID in beeld brengt, is het niet mogelijk geweest om inzicht te krijgen wat de consequenties per gewijzigde baan/sid-combinatie zijn. Dit geldt met name voor het milieu (ligging geluidbelastingcontouren, aantallen woningen, aantallen gehinderden, oppervlakte van de contouren). 3. Het optimaliseren van SID s voor VEM is een continu proces vanwege voortschrijdend inzicht (beleving omgeving, verkeersleidingstechniek, praktijk ervaring, technologische ontwikkelingen, ontwikkelingen regelgeving). 4. Op basis van de uitgevoerde berekeningen is de WG tot de conclusie gekomen dat er in vergelijking tot de SID s uit de aanwijzing voor het vijfbanenstelsel (1996) relatief weinig milieuwinst valt te behalen. De diverse optimalisaties leiden wel tot een daling van het aantal huizen binnen de 20 Ke-contour maar tevens ook tot een stijging van het aantal woningen binnen de 35 Ke-contour. De meest gunstige berekeningsvariant levert ten opzichte van de 2 e referentieberekening - waarbij voor baan 24 wel special SID s gedurende de nachtperiode zijn toegepast - een reductie op van 6006 woningen binnen de 20 Ke-contour maar een toename van 179 woningen binnen de 35 Ke-contour voor het woningbestand van Voor het woningbestand voor 2000 van de Meetkundige Dienst zijn dit respectievelijk een reductie van woningen en een toename van 584 woningen. 5. De onder punt 4. genoemde resultaten in combinatie met de resultaten voor veiligheid en capaciteit leidt tot de voorkeur van de WG S5P/VP voor voor de wijzigingen zoals beschreven in variant 7. Met deze variant wordt zoveel mogelijk tegemoet gekomen aan de uitgangspunten. Ten opzichte van de SID s van de invoergegevens ONL fase 3 betekent dit wijziging van in totaal 28 SID s (voor de banen 01L, 09, 19L, 24 en 36). Dit betreft in veel gevallen wijzigingen waardoor het verkeer om woongebieden heen wordt geleid, ook op grotere afstand van de luchthaven. Voor een zestal SID s van baan 24 zijn de wijzigingen meer technisch van aard en gaat het om aanpassing van de beschrijving. 6. Met de voor het gehele etmaal onderzochte set SID-optimalisaties zijn eveneens LAeq berekeningen uitgevoerd die niet verder voor de specifieke nachtsituatie zijn geoptimaliseerd. Deze berekeningen zijn uitgevoerd voor 2 verschillende scenario s voor een nachtregime van u en een nachtregime van u. Het korte nachtregime levert binnen de 20 LAeqcontour een reductie van 5406 geluidbelaste woningen en binnen de 26 LAeq-contour een toename van 269 geluidbelaste woningen voor het woningbestand van Voor het woningbestand van 2000 geldt een contour en reductie van 5456 geluidbelaste woningen binnen de 20 LAeqeen toename van 723 woningen binnen de 26 LAeq-contour. Het lange nachtregime levert binnen de 20 LAeq-contour een toename van 1093 geluidbelaste woningen en binnen de 26 LAeq-contour een toename van 50 geluidbelaste woningen voor het woningbestand van Voor het woningbestand van 2000 geldt een toename van 4857 geluidbelaste woningen binnen de 20 LAeq-contour en een toename van 768 woningen binnen de 26 LAeq-contour. Door de SID s nader te beschouwen op optimalisaties voor de nachtsituatie kan wellicht een beter resultaat worden bereikt. Evaluatie van vertrekroutes 18

27 5.2 Aanbevelingen 1. Het slagen van het project om te komen tot verbetering van vertrekroutes (SID s) valt of staat met het houden van een praktijkevaluatie. Dit is noodzakelijk omdat vooraf niet voor 100% zeker te voorspellen is hoe de diverse vliegtuigtypen de vertrekroutes in werkelijkheid zullen vliegen en wat de effecten zijn van optredende conflicten tussen de nieuwe verkeersstromen en van de toenemende verkeersintensiteit. Deze noodzaak blijkt ook uit diverse ervaringen in het verleden (met name bij grootscheepse wijziging van de SID s welke op 10 oktober 1996 is doorgevoerd). Deze noodzaak wordt door alle in de werkgroep vertegenwoordigde partijen onderstreept. Voorgesteld wordt om de SID s gedurende de beginperiode van het vijfbanenstelsel in de praktijk te testen en daarna te evalueren. 2. Aanbevolen wordt een model te ontwikkelen waarmee snel een indicatief inzicht kan worden verkregen in de consequenties van een voorstel voor een SID-wijziging voor de diverse aspecten (VEM). 3. Aanbevolen wordt de werkzaamheden in het overleg tussen sector en omgeving voort te zetten om daarmee vermijdbare hinder zoveel mogelijk te kunnen voorkomen. Dit betreft met name het gebied buiten de 35 Kecontour. 4. Voorgesteld wordt de optimalisatievoorstellen uit variant 7 verder te detailleren. Wellicht kan een marginale wijziging van de ligging van een SID (laterale verschuiving) tot een verdere reductie van het aantal geluidbelaste woningen leiden zonder dat dit de andere aspecten aantast. De WG heeft deze verdiepingsslag niet gemaakt; 5. Zorg dragen voor een goed en breed opgezette communicatie met de omgeving over de door te voeren SID-wijzigingen. Deze communicatie zal van een goede onderbouwing moeten zijn voorzien. 6. In het nieuwe normenstelsel ruimte laten voor een wijziging van een SID, voor zover daar overeenstemming over is bereikt tussen sector en omgeving. Evaluatie van vertrekroutes 19

28 Referenties nummer inhoud 1 dossier van de werkgroep 2 De invloed van geoptimaliseerde SID s voor S5P op de geluidbelasting rond Schiphol. Berekeningen voor de WGs5P-vliegprocedures NLR-CR ; J.J. Busink 3 Bepaling startcapaciteit voor uitvliegprocedures S5P, Executive summary NLR-CR ; F.R. Polak, J.N.P. Beers, M.P. Storm 4 Verslag van de bij de LVNL gehouden simulatorsessie (december 2000), I. Boverhuis Evaluatie van vertrekroutes 20

29 Bijlagen nummer inhoud 1 Aandachtspunten voor werkgroep S5P 2 Resultaten brainstorm 3 Matrix 4 Kaartmateriaal behorend bij matrix 5 Samenvatting matrix 6 Klachtenpatronen 7 Gebruikte SID-varianten voor berekening 2 en en 35 Ke-contouren (berekening 2 versus berekening 7) 9 20 en 26 LAeq-contouren (berekening 2 versus berekening 7) Evaluatie van vertrekroutes 21

30 Bijlage 1. Aandachtspunten voor werkgroep S5P welke bij het instellen van de werkgroep zijn geformuleerd 1 Evaluatie van alle vertrekroutes (technische uitvoerbaarheid, vermijdbare hinder, afhandelingscapaciteit verkeersleider). Nadere invulling moet worden gegeven aan de prioriteit (milieu versus capaciteit); 2 Naderingsroutes (strategic waypoints); ft nadering gedurende de dagperiode; 4 CDA s nachts voor de banen 27, 19R & 5P; 5 6-stack systeem (uitbreiding huidige situatie met Den Helder & Leeuwarden). 6 uitbreiding luchtruim Soesterberg

31 Bijlage 2. Resultaten brainstorm Brainstorm om tot randvoorwaarden/afbakening te komen. Gesproken wordt over de afbakening / vrijheidsgraden waarbinnen deze werkgroep kan manoeuvreren alsmede aandachtspunten die de deelnemers graag nader uitgewerkt zien. De volgende relevante punten zijn opgevoerd : KLM 1. meenemen consequenties L DEN ; Note : a. in tegenstelling tot de Ke-systematiek kent de L DEN geen afkapwaarde; b. de Ke zal 5 jaar naast de L DEN worden gehanteerd, aldus het kabinetsbesluit d.d. 17 december voorzichtigheid betrachten bij implementatie procedures! zorgvuldige evaluatie; 3. keuze om verkeer te spreiden danwel te concentreren. Dit hangt mede af van de consequenties van de rekensystematiek (Ke of L DEN ); 4. goed opgezette communicatie (intern en extern). Afgesproken wordt dat voorlopig het in de werkgroep besprokene niet aan derden zal worden doorgespeeld, om misinterpretatie te voorkomen. Communicatie naar de omgeving zal van een onderbouwing moeten zijn voorzien; 5. aanbrengen fasering in de in behandeling te nemen onderwerpen; 6. vaststellen welke vliegprocedures goed zijn en dus niet gewijzigd hoeft te worden; 7. evaluatie wat de aard van de overschrijding van het tolerantiegebied is (hoe vaak wordt FMS-gekoppeld gevlogen bijvoorbeeld wat is het resultaat hiervan); 8. De bochtstraal is sterk afhankelijk van het aantal motoren. Is het zinvol SID s per vliegtuigtype te construeren (geldt bijv. voor starten van baan 09, BERGI departure)? LVNL 1. beschikbaarheid van een computermodel om snel inzicht te krijgen in de effecten van een voorgestelde procedure om efficiënt eventuele verdere optimalisatieslagen te kunnen doorvoeren; 2. voorstander om verkeer te spreiden vanuit visie verkeersleider; bijkomstig nadeel is de hinder voor de omgeving; 3. start maken met RNAV binnen TMA. Uitbreiding punten voor RNAV-uitgeruste vliegtuigen. Het gaat hier om gaat om strategische punten abeam locators / interceptiepunt eindnadering; 4. vaststellen wat de eindnaderingshoogte wordt voor de diverse banen (2000/3000 ft); 5. gaat segregatie van verkeer plaatsvinden? Doel kan zijn milieu- òf economische reden; 6. tot op welke afstand/hoogte worden naderingen meegenomen in de geluidbelastingberekeningen? 7. mate van vrijheid voor LVNL om verkeer tussen 3000 en 9000 ft af te handelen bijv. omdat het geen invloed heeft op de zone? 8. blijft het baangebruik tijdens de piek 2+1 (2 startbanen en 1 landingsbaan of andersom) een uitgangspunt of wordt dit 3+1? RLD geeft aan dat het aan de sector is om dit te bepalen. Bij gebruik van minder preferente baancombinaties zal de gebruikte geluidsruimte eerder tegen de limieten aan komen. AAS reageert dat in het sector-overleg besloten is dat het baangebruik gedurende de piekperiode 2+1 blijft; 9. aandacht voor aanbevelingen en suggesties NLR-rapport CR L Onderzoek naar uitbreiding van het verbeterde horizontale spreidingsalgoritme om verschil tussen theoretische en actuele spreiding in vliegbanen te reduceren. LVNL stelt voor om dit te doen middels een wijziging in het model en het berekeningsvoorschrift. Note : de titel van dit rapport was niet bekend tijdens de vergadering. In eerste instantie was de reactie op dit schriftelijk ingebrachte punt dat dit buiten het bestek van deze werkgroep valt. Reden : dit is een aandachtspunt wanneer over zonering wordt gesproken, niet over vliegprocedures; 10. niet alleen kijken naar routes van de 5 e baan doch ook meenemen routes huidige banenstelsel voor zover dit bij de herziening van de huidige zone niet is gedaan; 11. hoe omgaan met overgangsperiode van één tot meerdere jaren na in gebruik nemen 5 e baan, wanneer deze baan nog niet volledig operationeel is; 12. voorkomen dat Schiphol qua routestructuur nog complexer wordt.

32 AAS 1. eenduidigheid over definities (vermijdbare hinder bijv.); 2. argumentatie waarom voor een specifieke oplossing wordt gekozen goed vastleggen; 3. hoe omgaan met overgangsperiode van ongeveer 1 jaar na in gebruik name 5 e baan, wanneer deze baan nog niet volledig operationeel is CGS 1. speerpunt : vermijdbare hinder; 2. het gebied waaruit klachten komen wordt steeds groter; de tolerantie van de mensen ten aanzien van de luchtvaartgeluid neemt af. RLD 1. duidelijke afbakening aandachtsgebied! studiegebied Schiphol. Dit betreft het in de aanwijzing gepubliceerde gebied van 50*50 km rond Schiphol. Redenen : hier zitten de vliegtuigen relatief laag, wordt relatief veel gemanoeuvreerd en wordt veel over woonbebouwing gevlogen; 2. wie weegt wat/waarom af? Hoe vindt afweging plaats tussen veiligheid, economie en milieu? 3. vliegprocedures moet prettig werkbaar zijn (mede vanuit oogpunt verkeersleider! voorkomen dat teveel het doel heiligt alle middelen zalig wordt verklaard) 4. aandacht voor kruisende SID s; 5. vertrekroutes waarvoor de LVNL regelmatig aanvullende instructies verstrekt formaliseren; 6. evaluatie van alle vertrekroutes (technische uitvoerbaarheid, vermijdbare hinder, afhandelingscapaciteit verkeersleider). Nadere invulling moet worden gegeven aan de prioriteit (milieu versus capaciteit); 7. naderingsroutes; introductie van (RNAV) strategic waypoints; ft nadering gedurende de dagperiode; 9. CDA s nachts voor de banen 27, 19R & 5P; stack systeem (uitbreiding huidige situatie met Den Helder & Leeuwarden); 11. uitbreiding luchtruim Soesterberg De relevantie van het merendeel van deze punten wordt door de diverse deelnemers onderstreept.

33 Bijlage 3. Matrix

34 S5P Werkgroep Vliegprocedures Matrix van alle ingebrachte voorstellen tot wijziging van de uitvliegroutes bij ingebruikname van de 5 e baan Eindversie van de vastlegging van alle aanpassingsvoorstellen welke zijn ingebracht in de werkgroep S5P. De tabel is gecorrigeerd voor binnengekomen be/aan/opmerkingen. De voorstellen zijn voorzien van een correctienummer welke correspondeert met de nummering in de bijbehorende kaarten. De inhoud is dus een totaal opsomming van ALLE voorstellen tot aanpassing routes welke ter tafel zijn gekomen in de werkgroep zonder discriminatie op welk terrein dan ook. Gebruikswijzer: 1. De voorstellen tot wijziging van de uitvliegroutes zijn op baan gerubriceerd. 2. De voorstellen tot wijziging van de uitvliegroutes zijn ten opzichte van de huidige op 01 AUG 2000 van kracht zijnde routes in AIP Nederland en ten opzichte van de Aanwijzing luchtvaartterrein Schiphol De matrix kan dienen als bron c.q. leidraad bij verdere discussies tussen deelnemers aan- en werkgroepen onderling. 4. De kolom men M (ilieu) - E (fficiency) - Nav (igeerbaarheid) - is ingevuld naar inschatting van het mogelijk effect dat bij invoering van de voorgestelde routewijziging kan plaatsvinden. In verdere deelonderzoeken wordt nader ingegaan op de exacte voor- en nadelen. 5. In de kolom - Invoeren - is middels kapitaal (JA/nee) aangegeven een uitgesproken voorkeur. Uit deze matrix zijn een aantal voorgestelde afhandelingscapaciteit bevorderende aanpassingen op voorstel van de werkgroep S5P door het NLR in berekening gebracht. Keuze en het resultaat zijn beschreven in het NLR rapport met nummer NLR-CR , getiteld De invloed van geoptimaliseerde SID s voor S5P op de geluidsbelasting rond Schiphol De uitkomst van de berekeningen als neergelegd in het bovengenoemde NLR rapport waren van dien aard, te weten in negatieve zin, dat het door de werkgroep noodzakelijk werd geacht te onderzoeken in welke richting moest worden gezocht om de geconstateerde toename in huizen te kunnen verminderen. In de kaart opgenomen als - Appendix A- is deze zoekrichting in beeld gebracht. Het resultaat van de hiermee uitgevoerde berekening, welke is neergelegd in genoemd NLR - rapport, geeft aan dat de veronderstelde oplossingsrichting qua milieu correct was.

35 Echter! Strikte doorvoering van deze milieu positieve oplossing(en) zal naar het zich laat aanzien een negatief effect uitoefenen op; 1. de afhandelingscapaciteit, omdat; de opbouw van de gewenste separatie niet tijdig kan plaats vinden de onafhankelijkheid van de startbanen 36 en 01L ter discussie komt te staan, omdat dan niet aan de hiertoe opgestelde en geaccordeerde internationale regels kan worden voldaan. 2. de geboekte milieuwinst buiten de 35 Ke, omdat; voorgestelde verbeteringen te niet worden gedaan zoals de ARNEM departure 19L die teruggelegd moet worden naar zijn huidige loop noordelijk langs Uithoorn. andere routewijzigingen noodzakelijk maken welke een verschuiving in het geluidplaatje op afstand kunnen veroorzaken. Voor meer gedetailleerde informatie wordt verwezen naar de op deze terreinen uitgevoerde deelonderzoeken.

36 BAAN 01L nr corr SID Voorstel wijziging / Ingebracht door BERGI GEEN BERGI (Spec) GEEN 1 LEKKO 1 Route terug brengen naar de situatie van vóór oktober 96 omdat probleem van de stiltekegel boven TAR-4 is opgelost / LVNL 2 LEKKO 2 LEKKO situeren als snijpunt R57 met B31 en SID direct via lijn SPY- LEKKO(N) naar LEKKO (N)ieuw / LI MATRIX VAN WIJZIGINGEN (Eindversie) Weging Discussie / Opmerkingen Consequentie (operationeel) M E Nav + + +/- Geen stiltekegel probleem meer TAR-4. Doordraaien van de 1e rechterbocht daardoor mogelijk. Teruggaan naar de LEKKO situering van vóór 10 oktober 96 mogelijk. Doordraaien geeft snelle interceptie lijn SPY direct LEKKO. Geen bocht meer via hulppunt EH072, waardoor iets korter pad dan nu. Vliegtuigen kunnen overhead Schiphol komen. Mogelijk invloed op de Zone Meer spreiding tijdens 1 e bocht dan nu Verwacht wordt dat een vermindering in de geluidsoverlast zal optreden in het gebied Amsterdam /Amstelveen. Uithoorn en A dam West blijven ongeveer gelijk alleen zal een verschuiving naar het westen ontstaan. Een toename van geluid is te verwachten in Aalsmeer en Badhoevedorp en mogelijk ook in Zwanenburg door toename van de spreiding in de 1 e bocht a.g.v. computer logica versus noodzakelijke overvliegpunt codering. Opgeteld naar alle waarschijnlijkheid toch een verbetering voor de geluidsbeleving. Komt dichter bij verlengde aslijn 01R dan bij huidige ligging Mogelijkheid tot overhead komen Aanpassen AIP/Aanwijzing /- Geen stiltekegelprobleem meer TAR-4. Doordraaien van de 1e rechterbocht daardoor mogelijk. Indien LEKKO wordt verplaatst naar deze AWY kruising, verkrijgt de directe route naar LEKKO(N), t.o.v. het LEKKO-1 (1) voorstel, een betere ligging tussen Aalsmeer en Uithoorn, maar is dan wel nog iets verder naar het westen verschoven. Doordraaien geeft snelle interceptie lijn SPY direct naar LEKKO(N). Kans dat vliegtuigen overhead Schiphol komen groter dan bij voorstel LEKKO-1 (1). Interceptie radiaal naar LEKKO(N) geeft naar verwachting zeker een overshoot. Verwacht wordt dat een vermindering in de geluidsoverlast zal optreden in het gebied Amsterdam /Amstelveen. Uithoorn en A dam West blijven ongeveer gelijk. Een toename van geluid is te verwachten in Aalsmeer en Badhoevedorp als mogelijk ook in Zwanenburg door toename van de spreiding in de 1 e bocht a.g.v. computer logica versus noodzakelijke overvliegpunt codering. Effecten iets sterker dan bij LEKKO-1 (1) zowel positief als negatief. Toch, totaal bezien, naar alle waarschijnlijkheid een verdere verbetering dan verkregen bij LEKKO-1 (1). Mogelijk invloed op de Zone Meer spreiding tijdens 1 e bocht dan nu Komt dichter bij verlengde aslijn 01R dan LEKKO-1 (1) Mogelijkheid tot overhead komen groter dan bij LEKKO-1 (1) Aanpassen AIP/Aanwijzing 1 Invoeren ja / NEE ja / NEE

37 BAAN 01L (Vervolg-1) nr corr SID Voorstel wijziging / Ingebracht door 3 LEKKO 3 Track vanaf de 1 e rechter bocht direct naar punt EH036, verder ongewijzigd / LVNL 4 LEKKO (spec) 1 Route terug brengen naar de situatie van vóór oktober 96 omdat probleem van de stiltekegel boven TAR-4 is opgelost / LVNL 5 LEKKO (spec) 2 LEKKO situeren als snijpunt R57 met B31 en SID direct via de lijn SPY- LEKKO(N) naar LEKKO(N)ieuw / LI Weging Discussie / Opmerkingen Consequentie (operationeel) M E Nav /- Geen stiltekegelprobleem meer TAR-4. Doordraaien van de 1e rechterbocht daardoor mogelijk.versnelling interceptie huidige SPY radiaal 183 (conventioneel). Verkeer sneller weg. Geeft meer spreiding gedurende de 1 e bocht rechtsom a.g.v. computer logica en noodzakelijke overvliegpunt codering. Mogelijk invloed op de zone. Meer spreiding tijdens 1 e bocht. Invoeren JA / nee Amsterdam / Amstelveen zal meer worden gemeden dan nu maar Zwanenburg en Badhoevedorp minder. A dam West zal ongeveer gelijk blijven doordat spreiding gewoonlijk meer aan de buitenkant van de bocht ontstaat. Mogelijkheid om bij RNAV toepassing een CF-leg te coderen naar EH036 waardoor een verdere reductie in de geluidoverlast in de regio Amstelveen kan worden verkregen. Aanpassen AIP/Aanwijzing +/- +/- - Wijzigen automatisme i.v.m. éénduidigheid, indien aanpassing conform voorstel LEKKO-1 (1) doorgang zou vinden. Voor RNAV moeilijker te vliegen in vergelijk met de huidige ligging via EH072 omdat de te overbruggen koershoek groter wordt. Aanpassen AIP/Aanwijzing ja/nee Afhankelijk besluit m.b.t. LEKKO-1 (1) +/- +/- - Wijzigen automatisme i.v.m. éénduidigheid, indien aanpassing conform voorstel LEKKO-2 (2) doorgang zou vinden. Voor RNAV nog moeilijker te vliegen in vergelijk met de huidige ligging via EH072 en ook LEKKO(Spec)-1 (4) omdat de te overbruggen koershoek nog groter wordt. Aanpassen AIP/Aanwijzing ja/nee Afhankelijk besluit bij LEKKO-2 (2) m.b.t. LEKKO (N)ieuw 2

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio Schiphol en omgeving Regionale beelden Inleiding Deze factsheet heeft als doel om u te informeren over de wijziging in de ligging van vertrekroutes van de Zwanenburgbaan. De factsheet gaat daarbij in op

Nadere informatie

Februari 2010 Effect van wijzigen oostelijke luchtverkeerwegen Toetsing aan gelijkwaardigheidscriteria voor geluid

Februari 2010 Effect van wijzigen oostelijke luchtverkeerwegen Toetsing aan gelijkwaardigheidscriteria voor geluid 10.171.01 Februari 2010 Effect van wijzigen oostelijke luchtverkeerwegen Toetsing aan gelijkwaardigheidscriteria voor geluid Effect van wijzigen oostelijke luchtverkeerwegen Toetsing aan gelijkwaardigheidscriteria

Nadere informatie

F a c t s h e e t Voorstel voor een nieuw normen- en handhavingstelsel Schiphol

F a c t s h e e t Voorstel voor een nieuw normen- en handhavingstelsel Schiphol ALDERSADVIES F a c t s h e e t Voorstel voor een nieuw normen- en handhavingstelsel Schiphol Aldersadvies: Voorstel voor een nieuw normen- en handhavingstelsel voor Schiphol Als onlosmakelijk onderdeel

Nadere informatie

VVM-congres, 15 september MER Sneak Preview. Ed Gordijn

VVM-congres, 15 september MER Sneak Preview. Ed Gordijn VVM-congres, 15 september 2016 MER Sneak Preview Ed Gordijn 2 MER-project MER-proces Afronden en uitbreiden Stand van zaken MER-onderzoek is afgerond Rapportage beschikbaar Op verzoek van IenM presenteren

Nadere informatie

Oostroute Lelystad Airport

Oostroute Lelystad Airport Oostroute Lelystad Airport In opdracht van: Natuur en Milieu Flevoland en Staatsbosbeheer To70 Postbus 43001 2504 AA Den Haag tel. +31 (0)70 3922 322 fax +31 (0)70 3658 867 E-mail: info@to70.nl Door: Ruud

Nadere informatie

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Woensdrecht voor het jaar 2010

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Woensdrecht voor het jaar 2010 Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR NLR-CR-2011-210 De geluidbelasting rondom de vliegbasis Woensdrecht voor het jaar 2010 R. de Jong Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 25 466 Geluidszones rond Schiphol Nr. 28 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

BAS rapportage gebruiksjaar 2013

BAS rapportage gebruiksjaar 2013 BAS rapportage gebruiksjaar 213 Op 14 februari 214 heeft het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS) de rapportage over het gebruiksjaar 213 uitgebracht. Het gebruiksjaar loopt niet gelijk met het kalenderjaar,

Nadere informatie

1. Kent u het bericht Amsterdam klaagt over geluidsoverlast Schiphol?

1. Kent u het bericht Amsterdam klaagt over geluidsoverlast Schiphol? Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Contactpersoon - Datum 22 april 2008 Ons kenmerk VenW/DGTL-2008/1760 Onderwerp Kamervragen experimenten Schiphol Doorkiesnummer

Nadere informatie

Inzet Aalsmeerbaan als startbaan

Inzet Aalsmeerbaan als startbaan Inzet Aalsmeerbaan als startbaan veelgestelde vragen winter 2013/2014 >>> Veelgestelde vragen Is de Aalsmeerbaan in de winterperiode 2013/2014 vaker ingezet als startbaan dan in de periode daarvoor? >>>

Nadere informatie

Ontwerp. Regeling vervroegen nachtelijke vertrek- en naderingsprocedures luchthaven Schiphol

Ontwerp. Regeling vervroegen nachtelijke vertrek- en naderingsprocedures luchthaven Schiphol Ontwerp Regeling vervroegen nachtelijke vertrek- en naderingsprocedures luchthaven Schiphol augustus 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van..., nr. IENM/BSK-2013/173756,

Nadere informatie

A. Voorstel voor hinderbeperking

A. Voorstel voor hinderbeperking Doel advies: Besluitvorming over de afronding van het microklimaat Lisse/Noordwijkerhout. Op 26 augustus 2015 heeft het delegatieoverleg besloten tot de inrichting van één tijdelijke combinatiewerkgroep

Nadere informatie

Naleving milieuregels gebruiksjaar Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol

Naleving milieuregels gebruiksjaar Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Naleving milieuregels gebruiksjaar 2016 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Referentienummer 2017/SP/PERF/5569 Status Definitief Versienummer 1.0 Classificatie Openbaar Versiedatum

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 16510 21 oktober 2010 Regeling experiment uitbreiding toepassing vaste bochtstraal tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep (CROS

Nadere informatie

Artikel Op de luchthaven Schiphol vinden maximaal vliegtuigbewegingen met handelsverkeer per gebruiksjaar plaats.

Artikel Op de luchthaven Schiphol vinden maximaal vliegtuigbewegingen met handelsverkeer per gebruiksjaar plaats. Gewijzigde bijlage bij memorie van toelichting 1 wetsvoorstel tot wijziging van de Wet luchtvaart in verband met de invoering van een nieuw normen- en handhavingstelsel voor de luchthaven Schiphol en enige

Nadere informatie

Ontwikkeling Lelystad Airport

Ontwikkeling Lelystad Airport Ontwikkeling Lelystad Airport Presentatie en toelichting van het Aldersadvies Lelystad Airport door Hans Alders Informatiebijeenkomsten juni / juli 2014 1 Opdracht Alderstafel Lelystad Advies Schiphol

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol

Naleving milieuregels 2015. Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Referentienummer 2016/SP/PERF/5300 Status Definitief Versienummer 1.0 Classificatie Openbaar Versiedatum 3 februari 2016

Nadere informatie

Inzet Schiphol- Oostbaan

Inzet Schiphol- Oostbaan Veel gestelde vragen Banenstelsel Schiphol Inzet Schiphol- Oostbaan januari 2015 Versie 1.1 1. Algemeen Schiphol beschikt over vijf lange start- en landingsbanen en één kortere en is een knooppunt van

Nadere informatie

/XFKWYHUNHHUVOHLGLQJ1HGHUODQG 0DDWUHJHOHQSDUDOOHOOHSURFHGXUHV MDQXDUL

/XFKWYHUNHHUVOHLGLQJ1HGHUODQG 0DDWUHJHOHQSDUDOOHOOHSURFHGXUHV MDQXDUL /XFKWYHUNHHUVOHLGLQJ1HGHUODQG 0DDWUHJHOHQSDUDOOHOOHSURFHGXUHV MDQXDUL De bekendmaking door LVNL dat er een tijdelijke maatregel is getroffen voor het gelijktijdig gebruik van parallel liggende banen tijdens

Nadere informatie

Gevraagd besluit. Besluit. Partijen:

Gevraagd besluit. Besluit. Partijen: Beslisdocument Voortzetting samenwerking komende periode en beëindiging huidig Convenant ontwikkeling luchthaven Lelystad tussen Provincie Flevoland, Gemeente Lelystad, Schiphol Group en Lelystad Airport.

Nadere informatie

Kaartbijlage behorende bij Strategische Milieuverkenning voor de ontwikkeling van Schiphol op middellange termijn

Kaartbijlage behorende bij Strategische Milieuverkenning voor de ontwikkeling van Schiphol op middellange termijn Strategische Milieuverkenning Kaartenbijlage Kaartbijlage behorende bij Strategische Milieuverkenning voor de ontwikkeling van Schiphol op middellange termijn Strategische Milieuverkenning Kaartenbijlage

Nadere informatie

Compensatie CDA s in de late avond Alderstafel Schiphol - November 2012

Compensatie CDA s in de late avond Alderstafel Schiphol - November 2012 Compensatie CDA s in de late avond Alderstafel Schiphol - November 2012 Op 15 maart 2012 is door partijen aan de Alderstafel vastgesteld, dat voor de integrale uitvoering van de afspraken uit het Aldersakkoord

Nadere informatie

Recente Ontwikkelingen. Schiphol Kees van Kuijen. m.b.t de Toekomst van

Recente Ontwikkelingen. Schiphol Kees van Kuijen. m.b.t de Toekomst van Recente Ontwikkelingen m.b.t de Toekomst van Schiphol Kees van Kuijen Lid Commissie Regionaal Overleg Luchthaven Schiphol (CROS) en Clustervertegenwoordiger bewoners Zuid-West (Leiden en Bollenstreek)

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36599 15 december 2014 Beleidsregel van de Inspecteur-Generaal Leefomgeving en Transport, van 20 november 2014, nr. A-0-14-0072.001,

Nadere informatie

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2014

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2014 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2014 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport Gebruiksjaar 2014 Datum 9 januari 2015 Pagina 4 van 20 Colofon Uitgegeven door Inspectie Leefomgeving

Nadere informatie

CROS Pilot 3b+ Toepassing vaste bochtstraal op de Spijkerboor vertrekroute Kaagbaan. Navigatie

CROS Pilot 3b+ Toepassing vaste bochtstraal op de Spijkerboor vertrekroute Kaagbaan. Navigatie Schiphol en omgeving Regionale beelden CROS Pilot 3b+ Toepassing vaste bochtstraal op de Spijkerboor vertrekroute Kaagbaan Inleiding Deze factsheet heeft als doel u te informeren over de toepassing van

Nadere informatie

november Geluidbelasting bij een verlengd nachtregime

november Geluidbelasting bij een verlengd nachtregime november 2004 04.171.10 Geluidbelasting bij een verlengd nachtregime Geluidbelasting bij een verlengd nachtregime Rapport Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Luchtvaart Postbus 90771

Nadere informatie

'Schiphol 2003' Samenvatting

'Schiphol 2003' Samenvatting Milieueffectrapport 'Schiphol 2003' Samenvatting Ministerie van Verkeer en Waterstaat Luchtvaart Milieueffectrapport 'Schiphol 2003' Samenvatting Inhoudsopgave Aanleiding 5 Doel en opbouw van het MER

Nadere informatie

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2013

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2013 De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2013 Opdrachtgever Ministerie van Defensie CLSK NLR-CR-2014-055 februari 2014 NLR Dedicated to innovation in aerospace Nationaal Lucht-

Nadere informatie

Luchthaven Twente. Presentatie Gemeenteraad Oldenzaal. Luchtzijdige Bereikbaarheid. 28 oktober 2013

Luchthaven Twente. Presentatie Gemeenteraad Oldenzaal. Luchtzijdige Bereikbaarheid. 28 oktober 2013 Luchthaven Twente Luchtzijdige Bereikbaarheid Presentatie Gemeenteraad Oldenzaal 28 oktober 2013 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2. Bestaande situatie 3. Ontwerp vliegprocedures & route 4. Vervolg 2 3 Aanleiding

Nadere informatie

Optimalisatie startprocedures bij KLM 21 maart 2014, Alderstafel. Introductie NADP2 bij KLM als standaard takeoffprocedure

Optimalisatie startprocedures bij KLM 21 maart 2014, Alderstafel. Introductie NADP2 bij KLM als standaard takeoffprocedure Optimalisatie startprocedures bij KLM 21 maart 2014, Alderstafel Introductie NADP2 bij KLM als standaard takeoffprocedure Waarom introductie nieuwe startprocedure bij KLM? Aansluiting bij internationale

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2010 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland

Naleving milieuregels 2010 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Luchtverkeersleiding Nederland - /5974, 14 december Niets uit deze

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2012 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland

Naleving milieuregels 2012 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Luchtverkeersleiding Nederland Naleving milieuregels Luchtverkeersleiding Nederland - /SP/PF/443, 23 november Niets uit

Nadere informatie

Overschrijdingen grenswaarden geluid Schiphol Gebruiksjaar 2007

Overschrijdingen grenswaarden geluid Schiphol Gebruiksjaar 2007 Datum Overschrijdingen grenswaarden geluid Schiphol Gebruiksjaar 2007 2 van 11 1. Probleemstelling Ingevolge artikel 8.22 van de Wet luchtvaart schrijft de Inspecteur-Generaal Verkeer en Waterstaat (hierna:

Nadere informatie

Gebruik Buitenveldertbaan in 2011

Gebruik Buitenveldertbaan in 2011 Gebruik Buitenveldertbaan in 2011 Inleiding In het gebruiksjaar 2011 (november 2010 tot en met oktober 2011) zijn 42.654 vliegtuigen van de in totaal 426.901 vliegtuigbewegingen gestart of geland op de

Nadere informatie

Advies Lelystad Airport

Advies Lelystad Airport Advies Lelystad Airport Toelichting op uitwerking en resultaat van opdracht aan Alderstafel Lelystad door Hans Alders 1 Context Alderstafel Advies Alderstafel Schiphol (2008) en reactie kabinet en Kamer

Nadere informatie

Ruim een halfjaar bewonersdeelname. Omgevings Raad Schiphol (ORS) wijkoverleg Stommeer 16 september Rob Lutgerhorst

Ruim een halfjaar bewonersdeelname. Omgevings Raad Schiphol (ORS) wijkoverleg Stommeer 16 september Rob Lutgerhorst Ruim een halfjaar bewonersdeelname Omgevings Raad Schiphol (ORS) wijkoverleg Stommeer 16 september 2015 Rob Lutgerhorst Ondewerpen: Het oude en nieuwe overlegstelsel Aldersakkoord: onderhandelingsakkoord

Nadere informatie

Maart Evaluatie vervroegen nachtprocedures Schiphol

Maart Evaluatie vervroegen nachtprocedures Schiphol Maart 2015 14.171.20 Evaluatie vervroegen nachtprocedures Schiphol Evaluatie vervroegen nachtprocedures Schiphol Rapport Ministerie van Infrastructuur en Milieu Directoraat-Generaal Bereikbaarheid Postbus

Nadere informatie

Experiment vaste bochtstraaltechniek Schiphol

Experiment vaste bochtstraaltechniek Schiphol Experiment vaste bochtstraaltechniek Schiphol Ontwerp-regeling experiment uitbreiding toepassing vaste bochtstraal tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep (CROS pilot 3b plus) Vlot bewegen. Veilig leven. Verkeer

Nadere informatie

Naleving milieuregels 2013 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland

Naleving milieuregels 2013 Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol. Luchtverkeersleiding Nederland Verantwoording Regeling milieu-informatie luchthaven Schiphol Luchtverkeersleiding Nederland 2014 Luchtverkeersleiding Nederland - 2014/SP/PF/4678, 7 februari 2014 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat mw. Drs. M. H. Schultz van Haegen Postbus 90771 2509 LT Den Haag. 1 maart 2005 4

De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat mw. Drs. M. H. Schultz van Haegen Postbus 90771 2509 LT Den Haag. 1 maart 2005 4 De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat mw. Drs. M. H. Schultz van Haegen Postbus 90771 2509 LT Den Haag Datum 1 maart 2005 4 Ons kenmerk CDV03.br050 Onderwerp Oordeel over opdracht voor uitvoering

Nadere informatie

MER Hinderbeperkende maatregelen Schiphol Korte Termijn

MER Hinderbeperkende maatregelen Schiphol Korte Termijn MER Hinderbeperkende maatregelen Schiphol Korte Termijn Bijlage C. Onderbouwing milieueffectrapport hinderbeperkende maatregelen Schiphol voor de korte termijn, To70, juni 2009. 09.271.02 Juni 2009 Onderbouwing

Nadere informatie

, 5 FEB 2009. Ministerie van Verkeer en Waterstaat

, 5 FEB 2009. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Ministerie van Verkeer en Waterstaat > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De heer J.G.M. Alders Ubbo Emmiussingel 41 9711 BC GRONINGEN Plesmanweg 1-6 2597 )G Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den

Nadere informatie

Evaluatie Gebruiksprognose 2013

Evaluatie Gebruiksprognose 2013 Evaluatie Gebruiksprognose 2013 1 november 2012 t/m 31 oktober 2013 Document: Evaluatie _Gebruiksprognose_2013_1.0 Versie: 1.0 Datum: 29 april 2014 Luchthaven Schiphol Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2.

Nadere informatie

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2015

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2015 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2015 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2015 Datum 24 december 2015 Colofon Uitgegeven door Inspectie Leefomgeving en Transport ILT/ Luchtvaart

Nadere informatie

Checklist. Informatievoorziening. Grote Projecten

Checklist. Informatievoorziening. Grote Projecten Checklist Informatievoorziening Grote Projecten Najaar 2010 Rekenkamercommissie Berkelland, Bronckhorst, Lochem, Montferland 1. Inleiding De uitvoering van grote projecten in Nederland heeft nogal eens

Nadere informatie

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht CAL8-26 COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 57-622 MA Maastricht OVERZICHT KLACHTEN 3e kwartaal 28 November 28 Uitgegeven door de Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Zuid-Limburg onder verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Maastricht Aachen Airport

Maastricht Aachen Airport Maastricht Aachen Airport Advies over het m.e.r.-beoordelingsrapport 5 september 2016 / projectnummer: 3122 1. Advies over de vormvrije m.e.r.-beoordeling Aanleiding De luchthaven Maastricht Aachen Airport

Nadere informatie

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht CAL 14-27 COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 57-622 MA Maastricht OVERZICHT KLACHTEN 3 e kwartaal 214 November 214 Uitgegeven door de Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Zuid-Limburg onder

Nadere informatie

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht CAL 06-027 COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 5700-6202 MA Maastricht OVERZICHT KLACHTEN 2e kwartaal 2006 September 2006 Uitgegeven door de Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Zuid-Limburg

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 665 Evaluatie Schipholbeleid Nr. 212 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Geluidbeleid Schiphol verleden, heden en toekomst Een geschiedenis in vogelvlucht

Geluidbeleid Schiphol verleden, heden en toekomst Een geschiedenis in vogelvlucht Geluidbeleid Schiphol verleden, heden en toekomst Een geschiedenis in vogelvlucht Waar gaat het over? Commissie Kosten Geluidzonering PASO en PKB Schiphol en omgeving Handhaving Het huidige stelsel - handhavingspunten

Nadere informatie

Technische bijlage. Notitie Aanvulling MER luchthavenbesluit Twente (adt140617.bijlage), 19 juni 2014 1

Technische bijlage. Notitie Aanvulling MER luchthavenbesluit Twente (adt140617.bijlage), 19 juni 2014 1 Technische bijlage Onderwerp : Aanvulling MER luchthavenbesluit Twente Kenmerk : adt140617.bijlage Opgesteld door : ir. I. Achterberg Datum : 19 juni 2014 In deze bijlage worden de invoergegevens weergegeven

Nadere informatie

gemeente Amstelveen Gemeentebestuur V00065 Amstelveen AAN

gemeente Amstelveen Gemeentebestuur V00065 Amstelveen AAN V00065 Amstelveen gemeente Amstelveen Gemeentebestuur AAN Ministerie van Verkeer en Waterstaat Projectbureau Evaluatie Schipholbeleid Postbus 20904 2500 EX Den Haag raadhuis: laan nieuwer-amstel 1 correspondentie-adres:

Nadere informatie

CROS Pilot 3b+ Toepassing vaste bochtstraal op de Spijkerboor vertrekroute Kaagbaan

CROS Pilot 3b+ Toepassing vaste bochtstraal op de Spijkerboor vertrekroute Kaagbaan Schiphol en omgeving Regionale beelden CROS Pilot 3b+ Toepassing vaste bochtstraal op de Spijkerboor vertrekroute Kaagbaan Inleiding De luchthaven Schiphol is belangrijk voor de verbindingen tussen Nederland

Nadere informatie

Groningen, 13 juni 2007

Groningen, 13 juni 2007 HANS ALDERS Aan De minister van Verkeer en Waterstaat en de minister van VROM De heer C. Eurlings en mevrouw J. Cramer Groningen, 13 juni 2007 Geachte ministers, Graag breng ik u op de hoogte van de uitkomsten

Nadere informatie

Bijlage 2. Onderzoek naar de haalbaarheid van bewegingen

Bijlage 2. Onderzoek naar de haalbaarheid van bewegingen Bijlage 2. Onderzoek naar de haalbaarheid van 510.000 bewegingen 1. Inleiding Zoals in de brief van 28 oktober 2010 over de evaluatiecriteria van het nieuwe normen- en handhavingstelsel is aangekondigd,

Nadere informatie

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 5700-6202 MA Maastricht

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 5700-6202 MA Maastricht CAL 13-32 COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 57-622 MA Maastricht OVERZICHT KLACHTEN 3 e kwartaal 213 November 213 Uitgegeven door de Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Zuid-Limburg onder

Nadere informatie

Gevolgen voor het baangebruik op Schiphol

Gevolgen voor het baangebruik op Schiphol Nuclear Security Summit 2014 en aansluitend groot onderhoud aan de Polderbaan Gevolgen voor het baangebruik op Schiphol 5 maart 2014 Versie 1.1 1. Algemeen (10 maart t/m 21 april) Vraag Antwoord Extra

Nadere informatie

5. Aanvulling aanvraag luchthavenbesluit Twente Brief ADT dd 4 februari 2014, kenmerk 1400090, Reactie op ontvangstbevestiging aanvraag

5. Aanvulling aanvraag luchthavenbesluit Twente Brief ADT dd 4 februari 2014, kenmerk 1400090, Reactie op ontvangstbevestiging aanvraag 5. Aanvulling aanvraag luchthavenbesluit Twente Brief ADT dd 4 februari 2014, kenmerk 1400090, Reactie op ontvangstbevestiging aanvraag luchthavenbesluit Twente van de Staatssecretaris Bijlagen: o Bijlage

Nadere informatie

Contra-expertise Schiphol Gebruiksprognose 2014

Contra-expertise Schiphol Gebruiksprognose 2014 Contra-expertise Schiphol Gebruiksprognose 2014 Opdrachtgever Ministerie van Infrastructuur en Milieu NLR-CR-2013-306 - Augustus 2013 NLR Dedicated to innovation in aerospace Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium

Nadere informatie

Vliegverkeer. Toenemende overlast Eindhoven Airport. Overleg Bewonersplatform Woensel-Noord 1 December 2016 Voorbereid door: Willem van den Brink

Vliegverkeer. Toenemende overlast Eindhoven Airport. Overleg Bewonersplatform Woensel-Noord 1 December 2016 Voorbereid door: Willem van den Brink Vliegverkeer Toenemende overlast Eindhoven Airport Overleg Bewonersplatform Woensel-Noord 1 December 2016 Voorbereid door: Willem van den Brink Wat is er aan de hand? Toename vliegbewegingen van 33000

Nadere informatie

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 5700-6202 MA Maastricht

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 5700-6202 MA Maastricht CAL 11-35 COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 57-622 MA Maastricht OVERZICHT KLACHTEN 3 e kwartaal 211 November 211 Uitgegeven door de Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Zuid-Limburg onder

Nadere informatie

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2015

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2015 NLR-CR-2016-041 April 2016 De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2015 OPDRACHTGEVER: Ministerie van Defensie CLSK NLR - Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum Foto: A.B. Dolderman

Nadere informatie

Onderzoeksrapport overschrijding grenswaarde geluid Schiphol

Onderzoeksrapport overschrijding grenswaarde geluid Schiphol Onderzoeksrapport overschrijding grenswaarde geluid Schiphol Gebruiksjaar 2014 Datum 30 januari 2015 Colofon ILT Luchtvaart Mercuriusplein 1-63 Hoofddorp Contactpersoon R.H. Molendijk Coördinerend/Specialistisch

Nadere informatie

VISIE SCHIPHOL. Alternatief. 1.1 Beperking Naderingsroutes over bebouwd gebied, Beperking Nachtvluchten over kernen

VISIE SCHIPHOL. Alternatief. 1.1 Beperking Naderingsroutes over bebouwd gebied, Beperking Nachtvluchten over kernen 1.1 Geen Vliegroutes over bebouwd gebied, geen Nachtvluchten Een wonderlijke samentrekking Geen causaal verband SPL = luchthaven van nationaal belang RBML, Wet Luchtvaart; Rijksbesluit 1ste Kamer Nachtregime

Nadere informatie

11 oktober 2016, Hoofddorp. Met deze brief stuur ik u het advies van de Omgevingsraad Schiphol (ORS) over de Gebruiksprognose 2017.

11 oktober 2016, Hoofddorp. Met deze brief stuur ik u het advies van de Omgevingsraad Schiphol (ORS) over de Gebruiksprognose 2017. Ministerie van Infrastructuur en Milieu t.a.v. mevrouw S.A.M. Dijksma Postbus 20904 2500 EX S-GRAVENHAGE Onze ref. ORS16.092 Datum 11 oktober 2016, Hoofddorp Advies Omgevingsraad Schiphol inzake Gebruiksprognose

Nadere informatie

SCHIPHOL. René ten Have

SCHIPHOL. René ten Have SCHIPHOL René ten Have Inhoud presentatie I. Aldersadvies II. Hinderbeperkende maatregelen III. CROS heroriëntatie IV. Positie Lelystad V. Betrokkenheid burgers I. Aldersadvies II. Hinderbeperkende maatregelen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA Den Haag > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Nota van Zienswijzen Bestemmingsplan Parapluherziening Geluidszone Hamburgerbroek

Nota van Zienswijzen Bestemmingsplan Parapluherziening Geluidszone Hamburgerbroek Nota van Zienswijzen Bestemmingsplan Parapluherziening Geluidszone Hamburgerbroek Definitieve nota: 9 december 2009 Inhoud plan Het ontwerpbestemmingsplan Parapluherziening Geluidszone Hamburgerbroek

Nadere informatie

Milieueffectrapport Hinderbeperkende maatregelen Schiphol Korte termijn

Milieueffectrapport Hinderbeperkende maatregelen Schiphol Korte termijn Milieueffectrapport Hinderbeperkende maatregelen Schiphol Korte termijn Aanvulling op het MER Verder werken aan de toekomst van Schiphol en de regio Korte termijn Juni 2009 Luchtverkeersleiding Nederland

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie, handelend in overeenstemming met de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;

De Minister van Veiligheid en Justitie, handelend in overeenstemming met de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie; Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van 2011, nr., houdende vaststelling van een technisch protocol met betrekking tot de wijze van aflevering van geïntercepteerde telecommunicatie (Regeling

Nadere informatie

Verbetervoorstel voor opheffing van nachtroute boven Amsterdam

Verbetervoorstel voor opheffing van nachtroute boven Amsterdam Verbetervoorstel voor opheffing van nachtroute boven Amsterdam Juni 2005 Verbetervoorstel voor opheffing van nachtroute boven Amsterdam pagina 1 van 9 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Omschrijving van

Nadere informatie

Bijlage 5. Systematiek toezicht en handhaving

Bijlage 5. Systematiek toezicht en handhaving Bijlage 5. Systematiek toezicht en handhaving 1. Inleiding De Alderstafel Schiphol heeft op 19 augustus 2010 advies uitgebracht over een nieuw normen- en handhavingstelsel voor Schiphol (NNHS). Hierbij

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Rv. nr. + dossiernr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.:

RAADSVOORSTEL Rv. nr. + dossiernr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL 08 0075 Rv. nr. + dossiernr.: 08.0075 B&W-besluit d.d.: 12-08-2008 B&W-besluit nr.: 08.0795 Naam programma +onderdeel: Bestuur en dienstverlening - Belastingen Onderwerp: Regionale samenwerking

Nadere informatie

Betreft: Verbetervoorstellen in het kader van de evaluatie van de Nieuwe Luchtvaartwet cq het Schipholbeleid.

Betreft: Verbetervoorstellen in het kader van de evaluatie van de Nieuwe Luchtvaartwet cq het Schipholbeleid. Aan het Ministerie van Verkeer & Waterstaat, T.a.v. de heer J. Gosse Plesmanweg 1 2597 JG Den Haag Amsterdam, 27 maart 2005. Betreft: Verbetervoorstellen in het kader van de evaluatie van de Nieuwe Luchtvaartwet

Nadere informatie

Programma van eisen 4seizoenenonderhoud

Programma van eisen 4seizoenenonderhoud Programma van eisen 4seizoenenonderhoud Checklist voor te maken afspraken met de opdrachtnemer Versie 7 juli 2005 Van aandachtspunten naar eisen In de bijeenkomsten van de regionale werkgroepen is geconstateerd

Nadere informatie

Ke-berekening t.b.v. Luchthavenbesluit MAA 2016

Ke-berekening t.b.v. Luchthavenbesluit MAA 2016 Ke-berekening t.b.v. Luchthavenbesluit MAA 2016 215 Directie adecs airinfra Bagijnhof 80 2611 AR Delft T015-2150040 infooadecs-airinfra.nl www.adecs-airinfra.nl Ke-berekening t.b.v. Luchthavenbesluit MAA

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj BUSINESS CASE: Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum: LET OP: De bedragen in deze business case zijn schattingen op grond van de nu beschikbare kennis en feiten.

Nadere informatie

De conclusies uit het overleg tussen bedrijfsleiding en groepscommissie, alsmede de achterliggende beweegredenen worden schriftelijk vastgelegd.

De conclusies uit het overleg tussen bedrijfsleiding en groepscommissie, alsmede de achterliggende beweegredenen worden schriftelijk vastgelegd. Roosterconvenant Partijen hebben in het kader van het programma Transform 2015- Securing Our Future geconcludeerd dat het adequaat toepassen van de roosterregeling binnen KLM kan leiden tot de verlaging

Nadere informatie

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2016

Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2016 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2016 Handhavingsrapportage Rotterdam The Hague Airport 2016 Datum 6 december 2016 Colofon Uitgegeven door Inspectie Leefomgeving en Transport ILT/ Luchtvaart

Nadere informatie

COMMISSIE AWACS LIMBURG

COMMISSIE AWACS LIMBURG CAL 13-14 COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 57-622 MA Maastricht OVERZICHT KLACHTEN 1 e kwartaal 213 Mei 213 Uitgegeven door de Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Zuid-Limburg onder verantwoordelijkheid

Nadere informatie

vra2004vw-01 Lijst van vragen totaal Kamerstuknummer: Vragen aan: Regering Commissie: Verkeer en Waterstaat

vra2004vw-01 Lijst van vragen totaal Kamerstuknummer: Vragen aan: Regering Commissie: Verkeer en Waterstaat vra2004vw-01 Lijst van vragen totaal Kamerstuknummer: 26 959 60 Vragen aan: Regering Commissie: Verkeer en Waterstaat 1 Hoe kan dit probleem opeens ontstaan zijn? Was dit te voorzien? 2 Wat voor maatregelen

Nadere informatie

BAS rapportage gebruiksjaar 2014

BAS rapportage gebruiksjaar 2014 BAS rapportage gebruiksjaar 214 Op 4 maart 215 heeft het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS) de rapportage over het gebruiksjaar 214 uitgebracht. Het gebruiksjaar loopt niet gelijk met het kalenderjaar,

Nadere informatie

Wet- en regelgeving in de Luchtvaart. Kennisoverdracht Omgevingsraad Schiphol

Wet- en regelgeving in de Luchtvaart. Kennisoverdracht Omgevingsraad Schiphol Wet- en regelgeving in de Luchtvaart Kennisoverdracht Omgevingsraad Schiphol 1 juli 2015 Inhoud presentatie Globale schets wet- en regelgeving Luchtvaart Casus: Nieuwe normen- en handhavingstelsel Schiphol

Nadere informatie

Oplossingsvrij specificeren

Oplossingsvrij specificeren Oplossingsvrij specificeren ir. J.P. Eelants, projectmanager Infrabouwproces CROW Samenvatting De methodiek van oplossingsvrij specificeren richt zich niet alleen op het formuleren van functionele eisen.

Nadere informatie

PROJECTRISICO S EENVOUDIG IN KAART De Project Risico Meter als hulpmiddel

PROJECTRISICO S EENVOUDIG IN KAART De Project Risico Meter als hulpmiddel Trefwoorden: projectmanagement, risicomanagement, risico-identificatie PROJECTRISICO S EENVOUDIG IN KAART De Project Risico Meter als hulpmiddel Samenvatting In elke organisatie wordt gewerkt aan projecten.

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Gezond en Veilig Werken t.a.v. mevrouw Simone Wiers Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Gezond en Veilig Werken t.a.v. mevrouw Simone Wiers Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Gezond en Veilig Werken t.a.v. mevrouw Simone Wiers Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Meteren, 11 maart 2015 Rijksstraatweg 69 4194 SK METEREN Postbus

Nadere informatie

Experiment met een nieuw geluidsstelsel voor Schiphol

Experiment met een nieuw geluidsstelsel voor Schiphol Experiment met een nieuw geluidsstelsel voor Schiphol Toelichting op het advies van de Alderstafel over de start van een experiment met een nieuw normen- en handhavingstelsel. VGP Vereniging Gezamenlijke

Nadere informatie

Nota Veegplannen 2014 gemeente Valkenswaard

Nota Veegplannen 2014 gemeente Valkenswaard Nota Veegplannen 2014 gemeente Valkenswaard gemeente Valkenswaard Team Ruimtelijke ontwikkeling en economie 25-09-2013 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Definitie 3 3. Vergelijking veegplannen en postzegelbestemmingsplannen

Nadere informatie

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht

COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus MA Maastricht CAL 12-29 COMMISSIE AWACS LIMBURG Secretariaat: Postbus 57-622 MA Maastricht OVERZICHT KLACHTEN 2e kwartaal 212 Oktober 212 Uitgegeven door de Stichting Klachtentelefoon Luchtverkeer Zuid-Limburg onder

Nadere informatie

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van het bericht Wintelre is overlast Eindhoven Airport zat?

Vraag 1 Heeft u kennisgenomen van het bericht Wintelre is overlast Eindhoven Airport zat? > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsbij lage Voorstel tot het verhogen van de bijzondere bijstand voor zelfstandig wonende alleenstaande moeders in de leeftijd

gemeente Eindhoven Raadsbij lage Voorstel tot het verhogen van de bijzondere bijstand voor zelfstandig wonende alleenstaande moeders in de leeftijd gemeente Eindhoven Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Raadsbijlage nummer 72 lnboeknummer OOU000499 Beslisdatum B8cw 4 april 2000 Dossiernummer 014.504 Raadsbij lage Voorstel tot het verhogen van

Nadere informatie

LUCHTVERKEERSCOMMISSIE

LUCHTVERKEERSCOMMISSIE LUCHTVERKEERSCOMMISSIE > Retouradres Postbus 20904 2500 EX Den Haag Ministerie Infrastructuur en Milieu Luchtverkeerscommissie Plesmanweg 1-6 Den Haag Postbus 20904 2500 EX Den Haag Contactpersoon cc:

Nadere informatie

Maatregelen parallel starten

Maatregelen parallel starten Maatregelen parallel starten Luchtverkeersleiding Nederland Presentatie voor leden CROS 27 januari 2004 Inhoud van deze presentatie Wat is waar, wat niet 5P-stelsel per 1-11- 03 Voorvallen parallel starten

Nadere informatie

V063 Zaandam. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Projectbureau Evaluatie Schipholbeleid Postbus 90771 2509 LT Den Haag

V063 Zaandam. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Projectbureau Evaluatie Schipholbeleid Postbus 90771 2509 LT Den Haag V063 Zaandam BURGEMEESTER & W ETHOUDERS Postbus 2000 1500 GA Zaandam Ministerie van Verkeer en Waterstaat Projectbureau Evaluatie Schipholbeleid Postbus 90771 2509 LT Den Haag Bezoekadres: Gemeentehuis

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Geacht College,

gemeente Eindhoven Geacht College, gemeente Eindhoven Inboeknummer STR11bst02386 Beslisdatum B&W 20 december 2011 Dossiernummer 11.51.103 2.7.1 Raadsvragen van het raadslid mw. A. Heesterbeek (SP) over de voorgenomen inzet van NOMOS als

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.B. Blokhuizen (GroenLinks) (d.d. 30 januari 2015 ) Nummer 3001

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.B. Blokhuizen (GroenLinks) (d.d. 30 januari 2015 ) Nummer 3001 van Gedeputeerde Staten op vragen van A.B. Blokhuizen (GroenLinks) (d.d. 30 januari 2015 ) Nummer 3001 Onderwerp Belevingsonderzoek en economisch belang Rotterdam The Hague Airport Aan de leden van Provinciale

Nadere informatie

GEMEENTE LOPIK VOORSTEL. Raadsvergadering d.d. 19 juni 2007 Nr. : 6. Aan de raad van de gemeente Lopik.

GEMEENTE LOPIK VOORSTEL. Raadsvergadering d.d. 19 juni 2007 Nr. : 6. Aan de raad van de gemeente Lopik. VOORSTEL GEMEENTE LOPIK Raadsvergadering d.d. 19 juni 2007 Nr. : 6 Aan de raad van de gemeente Lopik. Onderwerp: Noordoostelijke uitbreiding kern Uitweg Behandelend ambtenaar: A. Vruggink Voorstel: 1.

Nadere informatie