Metropoolregio Rotterdam - Den Haag de agenda

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Metropoolregio Rotterdam - Den Haag de agenda"

Transcriptie

1 Metropoolregio Rotterdam - Den Haag de agenda 7 april 2009

2 2

3 INHOUDSOPGAVE hoofdstuk pag. 1. urgentie: verzilveren positie als Metropoolregio 5 2. missie: functioneren als één Metropoolregio 8 3. strategie 9 4. punt op de horizon aansprekende thema s met resultaat op de korte termijn internationale presentatie en acquisitie zakenvliegveld uitwerking Randstad verkeer en vervoer cultuur sport sociaal metropolitaan landschap kustontwikkeling greenport Westland en Oostland communicatie en participatie doorkijk : Metropolitane acties in organisatieschema projecten en thema s impressie pressurecooker conferentie in Scheveningen d.d.: 12 en 13 maart

4 4

5 1. URGENTIE: VERZILVEREN POSITIE ALS METROPOOLREGIO Met 3 miljoen inwoners binnen een straal van 20 kilometer van beide stadscentra vormen Rotterdam en Den Haag samen een Metropoolregio met een sterke internationale uitgangspositie. In praktijk functioneren we echter nog maar in beperkte mate als één Metropoolregio, waardoor we veel kansen laten liggen. De uitdaging is dan ook onze positie als Metropoolregio te verzilveren door de kracht en kwaliteiten van onze stedelijke regio s te bundelen. Daarmee dragen we bij aan de versterking van de randstad waarmee onlosmakelijk verbonden zijn. We zijn al een Metropoolregio! De daily urban systems van Rotterdam en Den Haag, als onderdeel van de Randstad, overlappen elkaar steeds meer. Dit is ook logisch gezien het feit dat de stadscentra van hart tot hart slechts 20 km uit elkaar liggen en de verbindingen tussen de regio s steeds beter worden, zie figuur 1. Daarbij zijn de verstedelijkte gebieden van beide regio s vrijwel aan elkaar vastgegroeid. De verstedelijkte gebieden liggen niet meer dan 400 meter uit elkaar. Ruimtelijk vormen de beide steden één samenhangende Metropoolregio. Vandaar ook dat Rotterdam -The Hague als één stedelijk gebied opgenomen is in de lijst van Largest Urban Area s op Wikipedia of the European Union, zie figuur 3. De steden Rotterdam en Den Haag positioneren zich als Gateway to Europe en World Legal Capital. Het succes van deze internationaal onderscheidende economische clusters is mogelijk dankzij de kracht van de Metropoolregio als geheel. Deze kracht wordt gevormd door de volgende kenmerken van de regio (onze assets ): Een human capital van ongeveer 3 miljoen inwoners Drie sterke en internationaal unieke economische clusters: World Port, World Legal Capital en Greenport Drie top universiteiten, diverse hogescholen en een brede range aan (internationale) publieke en private kennis- en onderzoeksinstituten Sterke merken als de Port of Rotterdam, de Erasmus Universiteit Rotterdam en de TU Delft, diverse internationale muziekfestivals, het Nederlands Danstheater, het NAi, het Vredespaleis met het Internationaal Hooggerechtshof enz. enz. Sterke merken die wereldwijd symbool staan voor de internationale concurrentiekracht van de regio Een kustlijn met een lengte van ruim 40 km en unieke natuurwaarden en recreatiemogelijkheden De sterke positie van onze regio op het gebied van waterbouw en deltatechnologie Internationale bereikbaarheid met een eigen (zaken)vliegveld en directe HSL-verbindingen met Schiphol, Brussel, Parijs en Londen figuur 1: globale weergave daily urban systems Rotterdam en Den Haag figuur 2: globale weergave daily urban systems metropoolregio Rotterdam Den Haag in de toekomst 5

6 Meer dan (internationale) studenten Een breed en kwalitatief hoogwaardig cultureel aanbod: 73 musea waaronder internationaal gerenommeerde kunstinstellingen als het Mauritshuis, Boijmans van Beuningen en het Haags gemeentemuseum, 10 bioscopen, 42 theaters van de Koninklijke Schouwburg tot het Nieuwe Luxor, diverse internationaal bekende orkesten en dansgezelschappen en meer dan 100 grote culturele evenementen als het International Film Festival en Parkpop Internationaal aantrekkelijke woonmilieus.... maar we moeten onze positie als Metropoolregio nog wel verzilveren! De sterke uitgangspositie als Metropoolregio die Rotterdam en Den Haag hebben op sociaal - economisch, ruimtelijk en cultureel vlak moet echter nog wel verzilverd worden. Functioneren als één regio levert namelijk een aantrekkelijke meerwaarde op: Vanuit internationaal perspectief doordat een compleet vestigingsklimaat geboden kan worden aan internationale organisaties en bedrijven alsmede hun medewerkers Een gezamenlijke aanpak van de problematiek op cruciale thema s als armoedebestrijding, arbeidsparticipatie en bereikbaarheid, waarbij ervaring wordt gedeeld en gezamenlijk opgetrokken wordt richting andere overheden, bedrijfsleven en instellingen Een bundeling van innovatiekracht en talent, onder meer op het vlak van recht, vrede en veiligheid, energie, klimaat, deltatechnologie en greenports Een hoge quality of life voor onze inwoners met een grote keuzevrijheid in woonmilieus, werkgelegenheid, onderwijs en recreatiemogelijkheden De uitdaging Onze uitdaging is dan ook daadwerkelijk als één internationale regio te gaan functioneren zonder de voordelen te verliezen van de afzonderlijke stedelijke gebieden. Als we het goed doen hebben we wel de voordelen van een metropool: zinderende stadscentra internationaal vestigingsklimaat grote keuzevrijheid in woonmilieus en werkgelegenheid figuur 3: Rotterdam The Hague op plaats 17 van de lijst Largest Urban Area s of the European Union (Wikipedia) zonder de nadelen van een grote metropool: onvoldoende herkenbare eigen identiteit van de steden te weinig groen binnen bereik gebrek aan betaalbare woningen en bedrijfsruimten achterstandsgebieden 6

7 Om beter te functioneren als één metropolitane regio moeten we: Van elkaar weten wat we te bieden hebben Ons presenteren als één Metropoolregio met verschillende sterke merken De auto en OV verbindingen tussen de verschillende steden verbeteren en het OV gebruiksvriendelijker maken ruimtelijk-economische ontwikkelingen en culturele activiteiten op elkaar afstemmen, zonder gezonde concurrentie uit de weg te gaan 7

8 2. MISSIE: FUNCTIONEREN ALS ÉÉN METROPOOLREGIO Wij als steden Rotterdam en Den Haag willen de uitdaging aangaan om daadwerkelijk als één Metropoolregio te gaan functioneren. Onze missie is dan ook : Wij werken samen aan een internationale Metropoolregio, waarin bewoners en bedrijven zich optimaal kunnen ontplooien en (internationale) bezoekers zich welkom voelen. Dit doen we door een betere positionering van ons internationaal concurrerende vestigingklimaat en het uitvoeren van concrete projecten die de bestaande kracht van beide stedelijke regio s bundelen. Daarmee dragen we bij aan een positie van de Randstad als topregio in Europa. Wij nodigen andere partijen als kennisinstellingen, bedrijven en andere overheden uit de wederzijdse agenda s te verbinden en gezamenlijk deze missie in praktijk te brengen. Wij streven naar een Metropoolregio die als onderdeel van de Randstad meetelt in de topregio s van Europa en beschikt over een zodanige quality of life dat: Huidige en toekomstige inwoners (burgers en bedrijven) zich thuis voelen en kunnen ontplooien Onze (internationale) bezoekers, studenten, zakelijke bezoekers en toeristen, zich welkom voelen Andere partijen, waaronder investeerders en kenniswerkers, graag bijdragen aan deze metropolitane samenwerking. 8

9 3. STRATEGIE Wij zetten in op een ambitieuze aanpak en vernieuwende samenwerking. Dat betekent concreet het volgende: Dit position paper vormt een uitnodiging aan andere partijen om de wederzijdse agenda s te verbinden en gezamenlijk te streven naar het functioneren als één Metropoolregio. Er gebeurt al veel, maar wij concentreren ons op de plus : de meerwaarde van de samenwerking waarmee de beide stedelijke regio s elkaar aanvullen. Zichtbaarheid en een metropolitane uitstraling zijn daarbij cruciaal We willen met een aantal concrete en aansprekende initiatieven op korte termijn een beweging op gang brengen. Tegelijkertijd markeren we een punt op de horizon: functioneren als een toonaangevende Metropoolregio in een sterke Randstad met een toppositie in Europa (zoals ook wordt nagestreefd in Randstad Urgent en Randstad 2040) De aansprekende initiatieven waarmee we een beweging op gang willen brengen betreffen een selectie van issues die nu top of mind zijn. We willen deze initiatieven uitvoeren samen met de sleutelpartijen in de regio waarmee we vitale coalities kunnen sluiten, waaronder bijvoorbeeld de regio s, buurgemeenten en kennisinstellingen We bundelen de kracht van onze stedelijke regio s richting het Rijk en andere overheden (inclusief EU) en overtuigen hen dat deze samenwerking een meerwaarde heeft voor Nederland / EU. Samengevat zetten wij in op de volgende drie sporen: A. Korte termijn 1: Naamsbekendheid organiseren gekoppeld aan concrete projecten, die betekenis hebben voor inwoners en gebruikers van de Metropoolregio RDH. B. Korte termijn 2: Nieuwe impuls lopende samenwerkingsprocessen in de Zuidvleugel en de Randstad vanuit het gedachtegoed van de Metropoolregio. C. Lange termijn: samen met partners nieuwe visies, strategieën en projecten organiseren gericht op een internationaal toonaangevende Metropoolregio in een sterke Randstad met een toppositie in Europa. 9

10 4. PUNT OP DE HORIZON Wij streven naar een internationaal toonaangevende Metropoolregio. We realiseren op korte termijn aansprekende projecten. Parallel hieraan onderzoeken we wat nodig is om binnen 10 jaar onze missie bereikt te hebben. Op basis hiervan stellen we samen met onze sleutelpartners een lange termijn agenda op waarin we gezamenlijk bepalen welke doorbraken we moeten bereiken. Deze agenda wordt zoals gezegd parallel aan de uitvoering van concrete projecten nader uitgewerkt. Door concreet aan de slag te gaan verwachten wij namelijk niet alleen een aanzienlijke stap te zetten, maar tegelijkertijd veel te leren op het gebied van samenwerking, over de obstakels en over de oplossingsrichtingen die in de praktijk werken. Deze werkwijze biedt de partners de mogelijkheid om in de loop van 2009/2010 de lange termijn agenda meer in detail uit te werken, zonder dat het ten koste gaat van de vaart in het proces. 10

11 5. AANSPREKENDE THEMA S MET RESULTAAT OP KORTE TERMIJN De colleges van Burgemeester & Wethouders van Rotterdam en Den Haag slaan de handen ineens. Als is het mogelijk op korte termijn al aansprekende resultaten te boeken, zowel in nieuwe concrete projecten als en lopende samenwerkingsprocessen. De belangrijkste thema s die worden aangegrepen zijn benoemd om direct de handen ineen te slaan, zichtbaar gezamenlijk actie te ondernemen en resultaten te behalen. Deze thema s zijn hieronder nader uitgewerkt. De lijst van thema s is niet uitputtend en kan gedurende het proces steeds worden aangepast. Ook is denkbaar dat op een gegeven moment prioriteiten worden gesteld en meer onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende thema s. Samenwerking en gezamenlijk actie ondernemen is voor Rotterdam en Den Haag niet nieuw. Deze samenwerking zal nog verder worden versterkt en de collegiale contacten zullen worden geïntensiveerd. Rotterdam en Den Haag staan samen sterker is daarbij het motto. De inzet voor de Metropoolregio verschilt per thema. Globaal zijn de thema s in te delen in vier groepen: Op de onderdelen presentatie & acquisitie, het zakenvliegveld, sociaal, cultuur en sport, zijn de gemeenten Rotterdam en Den Haag direct aan zet en kunnen ze concrete voorstellen doen om de Metropoolregio op de kaart te zetten. Bij de uitwerking van Randstad 2040, verkeer en vervoer en MIRT afspraken, zullen Rotterdam en Den Haag en hun regio s meer gezamenlijk opereren richting andere overheden en daarbij het gedachtegoed van de Metropoolregio gebruiken in lopende processen. Voor de thema s Midden Delfland, Greenport en kustontwikkeling geldt dat andere actoren primair verantwoordelijk zijn zoals gemeenten in het betreffende gebied, de regio s en/of de provincie ZH. Wat betreft deze thema s kiezen we voor een meer actieve opstelling, uiteraard in volledige samenwerking met de andere partners. Ook hier gaat het om lopende processen, waaraan de Metropoolregio een nieuwe impuls kan geven. Tenslotte is communicatie van groot belang, een eigenstandig thema maar ook als instrument bij alle (inhoudelijke) thema s. In deze fase is een goede communicatie cruciaal als vliegwiel om de Metropoolregio aan de hand van concrete projecten zichtbaar te maken. Hier volgend worden de thema s één voor één langsgelopen, waarbij steeds een algemene toelichting wordt gegeven, ingegaan wordt op de ambitie van de Metropoolregio-samenwerking voor het betreffende thema en mogelijke concrete resultaten. 11

12 5.1 internationale presentatie en acquisitie Toelichting: De heeft voor bedrijven een vestigingsklimaat van internationale allure. Bij dit onderwerp geldt dat op de internationale markt de regio als geheel sterker is dan de beide steden afzonderlijk. Rotterdam en Den Haag bieden een aanvullend pakket aan vestigingsfactoren dat voor bedrijven zeer aantrekkelijk is. Het doel van samenwerking op presentatie en acquisitie is dan ook het versterken van de internationale concurrentiepositie van de metropoolregio. We positioneren en presenteren ons zoveel mogelijk als één regio. Als het gaat om acquisitie en vestiging van bedrijven zal er soms toch sprake kunnen zijn van concurrentie tussen de steden. We zijn ons hiervan bewust. We gaan hier op een transparante wijze mee om en zien dit als een gezonde concurrentie. De uiteindelijke beslissing van een onderneming om zich in de ene of in de andere stad te vestigen kan nooit een belemmering vormen om samen verder te werken aan de internationale positie van de metropoolregio Rotterdam - Den Haag. ook op het gebied van marketing en het aantrekken van congressen wordt de samenwerking geïntensiveerd. Ambitie en bijdrage aan Metropoolregio: Het versterken van de internationale concurrentiepositie (gezamenlijke positionering op internationale markten) door: Versterking van de economische structuur en Het toevoegen van stedelijke/metropolitane kwaliteit Het creëren van extra arbeidsplaatsen, met name hoogwaardige en kennisintensieve werkgelegenheid illustratie Resultaten: a. Gezamenlijk Investment Office (2014): Letter of intent gezamenlijk Investment Office (strategie en mijlpalen) in 2009 b. Operationele samenwerking intensiveren Op projectbasis (mei 2009) China CFIT (sept 2009) India rondtrip (2009) Science port Holland ( ) c. Gezamenlijke newsletter en website lanceren (2009) d. Gezamenlijke road shows (2014) 12

13 5.2 zakenvliegveld Toelichting De is via de luchthaven Rotterdam Airport verbonden met een groot aantal internationale steden. Deze internationale bereikbaarheid van de Metropoolregio via een luchthaven is een belangrijke voorwaarde voor het optimaal benutten van de kwaliteiten van deze regio. Rotterdam Airport heeft reeds in toenemende mate een betekenis voor de gehele Metropoolregio. Regeringsvluchten gebruiken de luchthaven, vele internationale bedrijven in de Metropoolregio gebruiken de snelle verbindingen vanaf Rotterdam Airport. Met behulp van Randstadrail kan de luchthaven in de toekomst verbonden worden met de Haagse regio en niet alleen met Rotterdam. Tenslotte past de inzet op het versterken van het zakelijk profiel van de luchthaven, door uitbreiding van het aantal zakelijke bestemmingen, goed in het perspectief van de Metropoolregio. Ambitie en bijdrage aan Metropoolregio De luchthaven kan zich optimaal ontwikkelen als asset voor de gehele Metropoolregio. De bijdrage aan het economisch vestigingsklimaat van de regio wordt vergroot. Resultaten a. Naamswijziging vliegveld en start gezamenlijke branding internationale zakenvliegveld (2009/2010) b. Korte termijn OV-ontsluiting van het vliegveld (quick win): Shuttle vanaf airport naar bestaande halte Randstadrail Meijersplein (2010) Randstadrailhalte Meijersplein zo mogelijk (in overleg met RET en Stadsregio Rotterdam) dezelfde naam als vliegveld (2010) illustratie: Rotterdam The Hague Airport Toelichting Een traject naar een naamswijziging Rotterdam Airport is reeds gaande. Gekoppeld aan de komst van Randstadrail doet zich een goed moment voor om de betekenis van de luchthaven voor de gehele regio Rotterdam Den Haag te bevestigen in een passende naam voor de luchthaven. Randvoorwaarde voor deze naamswijziging, bijvoorbeeld Rotterdam The Hague International Airport, is dat daadwerkelijk beide stedelijke regio s zijn verbonden met de luchthaven. 13

14 5.3 uitwerking Randstad 2040 Toelichting Op 5 september 2008 heeft het kabinet de Structuurvisie Randstad 2040 gepresenteerd. Het kabinet wil dat de Randstad zich ontwikkelt tot een Europese topregio. De uitvoering van de Structuurvisie kent drie vervolgtrajecten: 1. Uitvoeringsallianties. 2. MIRT verkenning naar Randstad Sleutelprojecten. 3. Uitvoeringsacties zoals genoemd in de Structuurvisie. De uitdaging is de Metropoolregio in de uitwerking en doorwerking van de Structuurvisie te verankeren. Zowel als begrip maar ook met concrete projecten die worden opgenomen in de diverse Rijksprogramma s. Uitvoeringsallianties In de Structuurvisie is een aantal onderwerpen benoemd waarvoor de overheid niet alleen de oplossing kan bieden. Voor deze onderwerpen zijn allianties gesloten tussen de overheid, marktpartijen en maatschappelijke organisaties om samen te werken. Het gaat hierbij om: Metropolitane parken Centrum- en knooppuntontwikkeling Den Haag als stad van recht, vrede en veiligheid Zeehavens Stedelijke transformatie Economische Structuurversterking Rotterdam illustratie: ontwikkelingsbeeld Randstad 2040 Feitelijk zijn alle allianties relevant voor de Metropoolregio. De allianties Den Haag als stad van recht, vrede en veiligheid, Economische Structuurversterking Rotterdam en Zeehavens zijn specifiek gericht op de versterking van de metropolitane economie. De alliantie metropolitane parken is interessant in het kader van het metropolitane thema metropolitaan landschap Midden-Delfland. Tot slot bieden de allianties Centrum- en knooppuntontwikkeling en Stedelijke transformatie op termijn aanknopingspunten voor de aanpak van gezamenlijke metropolitane vraagstukken op deze thema s. De komende periode is het zaak in al deze allianties de metropoolgedachte zo concreet mogelijk in te brengen. Vanuit de economische samenwerking bieden in het bijzonder de allianties rond Economische structuurversterking Rotterdam en Den Haag als stad van vrede, recht en veiligheid daar mogelijkheden toe. Op dit moment wordt in overleg met VROM het plan van aanpak van de Rotterdamse alliantie verbreed tot het gebied van Metropoolregio, waarbij het accent ligt op verdere uitwerking van thema s die het internationale economische profiel van zowel de Haagse als de Rotterdamse regio in onderlinge samenhang versterken. 14

15 Randstad Sleutelprojecten In een gezamenlijk overleg tussen wethouders Kool en Harbers is afgesproken dat Den Haag en Rotterdam samen werken aan een economisch profiel voor de metropoolregio. De uitdaging is daarbij een gezamenlijk economisch profiel te ontwikkelen dat de sterkten van beide steden op een overtuigende manier aan elkaar verbindt, waarbij het geheel daadwerkelijk sterker is dan de som der delen. Kansrijk lijkt in dat verband vooral de combinatie van economische sterkten van Rotterdam en Den Haag op het gebied van water, energie en veiligheid. Daarbij komt in de huidige stand van zaken van gezamenlijke gedachtenvorming van Den Haag en Rotterdam met name het concept veiligheid als verbindend element naar voren, zowel voor de meer specifiek Rotterdamse kwaliteiten binnen de metropoolregio (haven, delta-opgave), de specifieke Haagse kwaliteiten (vrede, recht en veiligheid) als voor de gedeelde kwaliteiten op het gebied van (ligging aan) de kust, greenport (voedselveiligheid) en het medisch cluster. Veiligheid heeft daarnaast zowel een aansprekende internationale dimensie (zie recent de Afghanistan top) als een lokale (sociaal-economische veiligheid voor bewoners). Voorstel is om rond dit concept de komende periode het gezamenlijke economische profiel verder te ontwikkelen. Het gaat om de verkenning naar een uiterst selectief aantal grote, integrale projecten met internationale uitstraling. Deze projecten zijn van grote betekenis voor de Randstad en voor Nederland. Het gaat om de projecten die hiermee op de beste manier bijdragen aan het realiseren van de doelen die het kabinet met de structuurvisie wil realiseren. Vanuit het perspectief van de Metropoolregio is het van belang dat zowel de Rotterdamse als de Haagse inbreng (resp. Stadshavens XL en Grote Driehoek ) als sleutelproject bij het Rijk op de kaart worden gezet en natuurlijk uiteindelijk als sleutelproject worden gehonoreerd. Uitvoeringsacties R2040 Ter afronding van de ontwikkeling van de Structuurvisie Randstad 2040 voert het kabinet een aantal acties uit zoals: Vertaling van de visie Randstad 2040 in andere beleidsprogramma s. Het up to date houden van de Structuurvisie. Opstellen van een onderzoeksagenda. Vanuit metropolitaan perspectief is het van belang om na te gaan op welke wijze de Metropoolregio hierin een goede plaats kan krijgen. Ambitie en bijdrage aan de Metropoolregio: De ambitie van de Metropoolregio is: 15

16 1. gezamenlijk optrekken in de voor de Metropoolregio relevante Uitvoeringsallianties met in de uitvoeringsprogramma s opgenomen acties die invulling geven aan de realisatie van de gezamenlijke ambities zoals in het Position Paper geformuleerd. 2. inbreng en uiteindelijke honorering van twee door beide regio s ondersteunde voorstellen voor metropolitane sleutelprojecten te weten Stadshavens XL en Grote Driehoek 3. gezamenlijke agendavorming, anticiperen op acties, lobby en beïnvloeding voor wat betreft de structuurvisie Randstad Resultaten: 1. Gezamenlijk plan van aanpak Uitvoeringsalliantie Economische structuurversterking Rotterdam - Den Haag 2. Metropolitane acties per Uitvoeringsalliantie als input voor de gezamenlijke uitvoeringsagenda Rotterdam - Den Haag (najaar 2009). 3. Twee projectvoorstellen voor sleutelprojecten (zomer 2009). 4. Opname projectvoorstellen in MIRT-verkenning 2010 (juni 2010). 5. Metropoolregio verankeren op de Rijksagenda (2009- ). 16

17 5.4 verkeer en vervoer Toelichting Een goed intern infranetwerk op Zuidvleugelniveau en een goede externe bereikbaarheid zijn randvoorwaardelijk voor het functioneren van de. Gelukkig gebeurt er al veel op Zuidvleugelniveau: Concrete projecten, zoals Randstadrail, viersporigheid Rotterdam Den Haag, en de A4 Delft - Schiedam Analyses en verkenningen op Zuidvleugelniveau, zoals de Zuidvleugel Netwerkanalyse Bestuurlijk overleg: MOZ / Kaartbeelden MIRT / Gebiedsagenda Ontwikkelingsstrategieën op Zuidvleugelniveau, zoals Stedenbaan en Zuidvleugelnet De samenwerking gekoppeld aan de hoeft niet direct te leiden tot nieuwe projecten. Het moet vooral nieuwe energie en focus leveren in bestaande samenwerkingsverbanden, zoals in het MOZ, in de MIRT-verkenningen en rondom Stedenbaan. Daarnaast is het gebruiksgemak van het OV-netwerk een belangrijk aandachtspunt voor het functioneren van de. De verschillende vervoerssystemen in de Metropoolregio sluiten qua informatie en overstapmogelijkheden niet altijd goed op elkaar aan. Zo zijn soms drie kaartjes nodig om met het OV van Rotterdam naar Den Haag te komen: de OV-chipkaart, de treinkaart en de strippenkaart. Ambitie en bijdrage aan de Metropoolregio De ambities van de Metropoolregio-samenwerking rondom V&V zijn tweeërlei: De Metropoolregio zal de basis gaan vormen voor analyses, ontwikkelingsstrategieën en prioriteringsdiscussies. Extra bestuurlijke aandacht moet worden gericht op de uitvoering van de A4 Delft - Schiedam en de spoorverdubbeling op het traject Rotterdam Den Haag. Dit zal leiden tot nieuwe gezamenlijke strategieën voor mogelijke verbindingen, zoals de Oranjetunnel brug / Veilingroute of de OV-ontsluiting van Rotterdam - The Hague Airport. Ten tweede zal meer geredeneerd gaan worden vanuit de gebruiker van de Metropoolregio. Voor het OV betekent dit dat de verschillende systemen beter op elkaar moeten aansluiten. In dit kader moet verkend worden of het mogelijk is de OV-chipkaart versneld in te voeren in de hele Metropoolregio. Ook gaan we vervoersbedrijven zoals RET, HTM en NS verleiden om de ketenmobiliteit en de informatievoorziening in de Metropoolregio te verbeteren mogelijk toekomstig metronet afbeelding Frank van den Hoeven (TUD) 17

18 Resultaten a. Nagaan of er aanvullende acties mogelijk zijn gericht op meer gebruiksgemak voor de metropolitane reiziger (informatie, OV-chipkaart en dergelijke) b. Bestuurlijke afspraken over het MIRT, waar mogelijk beter motiveren vanuit het belang van de c. Gezamenlijke strategieën voor regiogrens overstijgende projecten en opgaven, zoals: Oranjetunnel brug / Veilingroute OV-ontsluiting van Rotterdam -The Hague Airport HSL-Oost P&R locaties voor de Metropoolregio 18

19 5.5 cultuur Toelichting Samenwerking tussen Rotterdam en Den Haag op cultureel gebied heeft een duidelijke meerwaarde. Deze meerwaaarde is gelegen in: de verschillende, elkaar aanvullende, culturele profielen het vergroten van de zichtbaarheid ervan de mogelijkheden voor (inter)nationale profilering het vergroten van mogelijkheden voor talentontwikkeling Bijdrage aan de Randstad Binen het programma Randstad Urgent is een eerste aanzet gegeven om als overheden samen met de culturele instellingen (AR-dam) in de G4 de internationale positie van de Randstad te versterken, zowel door middel van programmering als door middel van marketing (Holland Art Cities). Een stevige samenwerking op het gebied van Kunst en Cultuur in de Metropoolregio draagt bij aan de ambities van de Randstad als geheel. Verschillende profielen Zowel Den Haag als Rotterdam kennen een breed cultureel aanbod. Een aantal basisvoorzieningen zoals een Schouwburg, een Kunstmuseum en een Philharmonisch Orkest hebben beide gemeenten gemeen, maar belangrijker is dat beide steden een heel eigen culturele signatuur hebben. Zo heeft Den Haag een vermaard dansgezelschap, een belangrijk galeriecircuit en profileert het zich als Popstad bij uitstek en heeft Rotterdam een aantal internationaal toonaangevende architectenbureau s met een internationaal Architectuurinstituut en profileert het zich als festivalstad. Overbruggen mentale afstand Hoewel Den Haag en Rotterdam vlak naast elkaar liggen maken relatief weinig mensen gebruik van de voorzieningen van de buren. Er is een interessant bezoekerspotentieel voor specifieke voorzieningen in beide steden dat nog kan worden aangeboord. Of andersom geredeneerd: er is een groter aanbodpotentieel dan de meeste mensen op hun netvlies hebben. De fysieke afstand hoeft in feite geen probleem te zijn. Immers, de afstand Hoek van Holland - Alexanderpolder is groter dan de 19

20 afstand tussen de twee stadscentra. De kansen moeten dus worden gezocht in het overbruggen van de mentale ofwel culturele afstand. Daarvoor is het, gezien de diversiteit van het aanbod, niet zozeer van belang om nieuw aanbod te produceren en / of te programmeren, maar wel om het aanwezige aanbod beter bekend en bereikbaar te maken; zowel voor de inwoners als de bezoekers. Gecombineerde Marketingcampagnes, Uitagenda s, Kortingspassen en Bezoekersarrangementen vormen hierbij een uitkomst. Bij bijzondere culturele evenementen die (in potentie) een grote stroom internationale bezoekers genereren zou bovendien wordt over een weer met activiteiten aangehaakt. Bijvoorbeeld bij een operafestival of een architectuurbiennale, maar ook door het ondersteunen van elkaars ambities zoals bijvoorbeeld de ambitie van Den Haag Culturele Hoofdstad van Europa in 2018 te zijn. Talentontwikkeling Rotterdam en Den Haag herbergen grote groepen jongeren met een zeer diverse culturele achtergrond en onontdekte creatieve talenten. Daarom zetten beide steden in hun cultuurbeleid in op talentontwikkeling. Daarbij hoort de blik gericht op de grootstedelijke Jongerencultuur (Urban Culture). Deze vorm van kunst en cultuur richt zich op Hip Hop, Roots en Crossovers en drukt zich uit in alle culturele disciplines; van muziek tot dans en van spoken word tot beeldende kunst. Vele creatieven in de urban scene laten zich niet tegenhouden door de stadgrenzen, maar zoeken elkaar op. Het bieden van een groter podium voor deze vormen van kunst en cultuur is een investering in de toekomst. Resultaten Rotterdam spreekt de explicite ondersteuning uit met betrekking tot de ambitie van Den Haag, om in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa te zijn. De Uitburo s brengen een gezamenlijk agenda uit. Er wordt een specifieke gezamelijke Urban Culture Jaaragenda opgesteld en in het najaar wordt een gezamenlijke activiteit op het gebied van talentontwikkeling georganiseerd. Onderzocht wordt of de Rotterdampas en de Ooievaarspas aan elkaar kunnen worden gekoppeld zie hierbij ook sociaal par 5.7 De voorbereiding voor een gezamelijke presentatie van Kunstvakopleidingen in 2010 wordt voorbereid 20

21 Mogelijke vervoersarrangementen worden uitgewerkt. Uitwerking van aanvullende programma s bij culturele evenementen. 21

22 5.6 sport Inleiding Het thema sport biedt al op korte termijn kansen voor een gezamenlijke aanpak, het gebruik maken van elkaars massa en het bereiken van concrete resultaten voor de burgers. De metropoolregio kan worden bezien vanuit drie invalshoeken. Die van de bewoners, die van bezoekers en die van bedrijven. Voor de bewoner is het actief kunnen sporten en recreëren dichtbij huis van belang. Zowel Rotterdam als Den Haag bieden hun burgers een uitgebreid vrijetijdsaanbod. En het strand als recreatieplek bij uitstek ligt vlakbij of binnen redelijke afstand en is met het openbaar vervoer goed bereikbaar. Er is echter ook een groeiende behoefte aan recreatieve fiets-, wandel- en skateroutes, Zowel binnen de stad, aan de standsranden en als verbindende routes binnen de regio. Er ligt een taak voor de metropoolregio om deze groeiende behoefte te faciliteren en de nog beschikbare open ruimtes verder te ontsluiten en in te richten voor recreatief gebruik van grote groepen recreanten (Central Park!). Samenwerking op het punt van versterking en spreiding van accommodaties voor het beoefenen van top- en breedtesport en het organiseren en promoten van (water)sportevenementen ligt voor de hand. Voor bezoekers vormen de aantrekkelijkheid van het aanbod het aanbod aan recreatiefaciliteiten, toeristische trekpleisters, de stranden en sportevenementen redenen om de regio te bezoeken. Door gezamenlijk promotie worden bezoekers bewust gemaakt van het aanbod en wordt het dagtoerisme bevorderd. En het is een gegeven dat bedrijven voor het aantrekken van goede opgeleide en gekwalificeerde medewerkers zijn gebaat bij een aantrekkelijk woon- en leefklimaat (metropoolmarketing). illustratie: de Rotterdam Den Haag loop Ambitie en bijdrage aan metropoolregio: De Metropoolregio is gebaat bij een goed leefklimaat voor burgers en bedrijven. Sport, bewegen, recreatie en evenementen dragen daar in belangrijke mate aan bij. Een quick win is het organiseren van sportactiviteiten die mensen met elkaar verbindt en gelegenheid biedt voor ontmoeting. Een andere quick win is de bijdrage die topsport en evenementen aan de internationale promotie van de Metropoolregio kunnen leveren. Zeker zo belangrijk zijn de lange termijn effecten als het gaat om het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Sport draagt als volgt bij aan de metropoolambitie: 1. Vergroten quality of life voor burgers en bedrijven uit de beide stedelijke regio s door het versterken en afstemmen van het sport- en evenementenaanbod. 22

23 2. Het creëren van een gevoel c.q. cultuur van gezamenlijkheid door het organiseren van sportactiviteiten van en naar of tussen Rotterdam - Den Haag. 3. Het verhogen van de (inter)nationale concurrentiekracht door gezamenlijke promotie van topsport, topsportevenementen en inzet van sportambassadeurs Resultaten: 1. Ontmoeting d.m.v. sport: bijvoorbeeld loopevenement City Pier Harbour (2010); na 2009: groeiend aantal fiets-, wandel- en zeilevenementen binnen de regio, door gezamenlijke programmering. 2. Een gezamenlijke sportkalender (2010) 3. Gateway to the Games: gezamenlijke presentatie t.b.v. Olympische Spelen London (2010) 4. Afstemmen sportvisies 5. Inventarisatie gemeenschappelijke voorzieningen (2010) 6. Gezamenlijk beleid sportopleidingen (2009) 7. Samenwerking Rotterdam Den Haag op gebied topsport ( ) 8. Advies inzake instellen leerstoel internationaal sportrecht (2010) Toelichting op resultaten: Met een loopevenement in de 1 e helft van 2010 kan naar bewoners en bedrijven de intentie van de gemeentebesturen om de ruimtelijke, programmatische en promotionele potenties van de metropoolregio te benutten, zichtbaar worden gemaakt. Dit evenement kan tevens worden benut om een gezamenlijke sportkalender 2010 te presenteren. Beide activiteiten vormen de warming up naar een gezamenlijke presentatie van Gateway to the Games` in Hierbij vindt vooraf een inhoudelijke verdieping plaats op de volgende punten wat biedt de metropoolregio aan hoe wordt het programma aangeboden wie benadert op welke wijze de doelgroep hoe wordt de lokale logistiek geregeld kosten en dekking In 2010 worden de sportvisies van de twee gemeenten, gebaseerd op de zes bouwstenen van het Olympisch Plan, op elkaar afgestemd. Verder worden thema s en onderwerpen bepaald waarop uitwisseling van informatie, samenwerking, allianties etc. kan plaatsvinden. Er vindt een inventarisatie, analyse en waar nodig afstemming van het regionale accommodatieaanbod plaats: o.a. Uithof versus IJsbaan Stadionpark, 50 meter zwembad Ypenburg 23

24 versus 50m zwembad Hart van Zuid). En aanbevelingen omtrent versterking en spreiding van aanbod. Bij topsport vindt stedelijke samenwerking met de Nevobo inzake beachvolleyball en acquisitie van grote sportevenementen plaats. Samenwerking van HBO instellingen die in Rotterdam en Den Haag sportopleidingen aanbieden wordt actief bevorderd. Dit dient te leiden tot een goed op de vraag van onderwijs, gemeenten en andere vrijetijdsaanbieders afgestemd opleidingsprogramma. Toegankelijk voor studenten uit beide steden. 24

25 5.7 sociaal Toelichting Wat betreft het thema sociaal zijn verschillende onderdelen relevant op het schaalniveau van de Metropoolregio. Hier wordt vooral ingegaan op de kansen van samenwerking voor de arbeidsmarkt. Op het gebied van onderwijs zijn wellicht ook kansen, deze zijn nog onvoldoende in beeld. Daarnaast is het een mogelijke kans om kortingspassen te combineren. Arbeidsmarkt Rotterdam en Den Haag De is de grootste regionale arbeidsmarkt van ons land. Van de totale beroepsbevolking in Nederland van ca. 7½ miljoen woont ruim 10% in het Rijnmondgebied en 6½ % in de Haagse regio. Beide arbeidsmarkten zijn voor een deel internationaal georiënteerd, maar wel op een geheel verschillende wijze. In Rotterdam gaat het vooral om aan de haven gerelateerde activiteiten, in Den Haag ligt de nadruk op de zakelijke dienstverlening. Deze verschillen werken door in de vraag op de arbeidsmarkt. Anderzijds richten beide arbeidsmarkten zich op dezelfde vraag. Dit geldt bijvoorbeeld voor het Westland. Er zijn ook verschillen in het aanbod op de arbeidsmarkt. Rotterdam heeft een laag opgeleide beroepsbevolking, die van Den Haag is relatief hoger opgeleid. De sociale diensten van Rotterdam en Den Haag hebben een belangrijke functie bij het bevorderen van de (arbeids)participatie. Het meest in het oog springend daarbij de zijn de reïntegratieactiviteiten voor burgers met een bijstandsuitkering. Door de samenwerking in G4 verband en met het UWV in Werkpleinen krijgen de sociale diensten steeds meer een regionaal karakter. Ambitie en bijdrage aan de metropoolvorming Een gezamenlijke aanpak van arbeidsmarktvraagstukken in de regio s Rotterdam en Haaglanden is zeer gewenst. Afstemming van het arbeidsmarktbeleid in beide regio s draagt bij aan een betere benutting van het arbeidspotentieel en daarmee aan de economische en sociale ontwikkeling in de gehele Metropoolregio. Een tekort in de ene regio kan aangevuld worden met een overschot in de andere regio. Een specifiek aandachtspunt is de zogenoemde arbeidsmarktparadox. Door de kredietcrisis is er op korte termijn sprake van een arbeidsoverschot, maar op de middellange termijn zorgt de vergrijzing voor een tekort. Het is zaak dat het huidige overschot zodanig omgeschoold wordt dat het toekomstige tekort hiermee opgevangen kan worden. Dit geschiedt nu al in de mobiliteitscentra. Metropoolvorming geeft hiertoe meer mogelijkheden. 25

26 Resultaten De sociale diensten werken in G4-verband al intensief samen op het gebied van beleidsafstemming en uitvoering, waaronder automatisering (Wigo4it). In aanvulling daarop kunnen in het kader van de metropoolvorming op korte termijn de volgende acties ondernomen worden en resultaten behaald worden: 1. Inventariseren van relevante kenmerken van beide arbeidsmarkten (voorjaar 2009) 2. Vraag- en aanbodkenmerken van beide arbeidsmarkten in beeld brengen en nagaan in hoeverre beide arbeidsmarkten elkaar nu al overlappen. 3. Verkennen hoe en waar beide arbeidsmarkten elkaar kunnen versterken en hoe die versterking vormgegeven kan worden (najaar 2009) 4. Het is van belang dat bij de versterking van de arbeidsmarkt in de Metropoolregio een integrale benadering wordt gevolgd. In de verdere uitwerking moet bepaald worden hoe dat bereikt kan worden, samen met de Werkpleinen, het werkgeversservicepunt (DAAD en WGS Den Haag) en het regionale arbeidsmarktplatform Regionale kortingspas Rotterdam en Den Haag hebben ieder een eigen kortingspas voor huishoudens met een laag inkomen, de Rotterdampas resp. de Ooievaarspas. De Rotterdampas kan door iedereen aangeschaft worden voor 55.= Inwoners van Rotterdam met een inkomen tot 120% van het minimumloon kunnen de pas voor 5.= aanschaffen. De Ooievaarspas kost 11,34 en kan aangeschaft worden door burgers met een inkomen tot 130% van het minimumloon. Actie Nagaan of de vorming van een regionale pas (op basis van de ontwikkelde concepten van Rotterdampas en Ooievaarspas) voordelen heeft boven handhaving van de twee lokale initiatieven afzonderlijk. 26

27 5.8 metropolitaan landschap Midden-Delfland Toelichting Het Delflandgebied tussen Rotterdam, Zoetermeer en Den Haag bestaat uit een open en groen polderlandschap, met kleine dorpen, boerderijen, sloten en plassen, waar stedelingen kunnen wandelen, fietsen, varen, zwemmen of gewoon genieten van de natuur. Het weidelandschap wordt grotendeels in stand gehouden door melkveebedrijven. Het gebied is moeilijk bereikbaar vanuit de steden, hier en daar wat minder fraai en zelfs aan het dichtslibben, en ook weinig bekend bij de stedelingen. Bovendien staat het voortdurend bloot aan pogingen om de stad uit te breiden ten koste van het platteland. Het gebied moet dus worden behouden en opgeknapt, maar ook meer bekendheid krijgen. Oprichting Hof van Delflandraad Zestien partijen, waaronder Rotterdam en Den Haag, hebben op 25 september 2008 een bestuurlijke ambitieverklaring Hof van Delfland getekend met als wenkend perspectief dat over 10 jaar de Hof van Delfland een gevarieerd landschapspark is van internationale landschappelijke en recreatieve allure. illustratie: Hof van Delfland Ambitie en bijdrage aan metropoolregio Versterking van de internationale concurrentiepositie van de metropoolregio vereist ook de instandhouding en vergroting van de waarde van de groene gebieden. Het betreft dan vooral de waarde op het gebied van natuur, landschap, water, recreatie en cultuurhistorie. Het Delflandgebied draagt daar nu al aan bij, maar kan veel meer waarde krijgen voor de leefomgevingskwaliteit van de inwoners van het omringende gebied. Daarvoor is in de stadsgrenzen een omslag nodig naar een naar buiten gerichte stad, waarbij het mogelijk is om langs recreatief ingerichte routes Delfland al in de stad te ervaren. Ambitie en bijdrage aan Metropoolregio: 1. Metropolitaan Landschapspark ontwikkelen om een impuls te geven aan de quality of life (leefomgevingkwaliteit) voor de stedeling 2. Toevoegen van leefomgevingkwaliteit in het stedelijk gebied 3. Het versterken en duurzaam ontwikkelen van de landschappelijke kwaliteit van de veenweidegebieden; 4. Integrale ontwikkeling A4 Midden Delfland en metropolitaan landschap Midden Delfland en toevoeging van een hoogwaardig cultureel programma; 5. Recreatieve routenetwerken van Haagse en Rotterdamse regio op elkaar aansluiten 27

28 Resultaten: a. Fietsroute van Hofvijver naar Hofplein en vise versa met terugreis via Randstadrail Erasmuslijn (voorlopige route 2009) en aanleggen (gereed 2012) b. ontwikkeling actieplan stadslandbouw (streekproducten voor de stedeling) in 2009 c. Rotterdam en Den Haag bereiden standpunt en inbreng in Hof van Delflandraad gezamenlijk voor (2009) d. Opzet Groenfonds regio Haaglanden en voortzetten regionaal fonds Stadsregio (2009) e. Grootschalig sportevenement voor burgers organiseren met bereik Rotterdam Midden Delfland Den Haag (2010) f. Beeldende kunst of Landart project vanuit de steden organiseren in Midden Delfland (2011) g. Vaarroute van Haagse kust tot Rotterdamse Maas realiseren (gereed 2012) h. Culturele trekker vestigen in Midden-Delfland (2015): op middellange termijn: één recreatief routenetwerk in de regio 28

29 5.9 kustontwikkeling Inleiding De Provincie Zuid-Holland werkt samen met andere partijen aan de ontwikkeling van de Zuid- Hollandse kust. Zij heeft hiervoor het Programma Kust opgesteld. Onder dit programma vallen drie projecten: 1. Zwakke schakels (kustveiligheid komende 50 jaar; in uitvoering) 2. Zandmotor (pilot innovatief kustbeheer en kustontwikkeling; MER gaat starten) 3. IPR Kust (integraal ontwikkelingsplan waarbij naast de zeewaartse aspecten, ook de landwaartse opgave wordt uitgewerkt ; input in PSV eind 2009). Voor Rotterdam en Den Haag zijn alle 3 de onderdelen, om verschillende redenen, relevant: Zwakke schakels vanwege de versterking van de Delflandse Kust, de versterking van de boulevard bij Scheveningen, de duincompensatie ten behoeve van de tweede Maasvlakte en de mogelijke aanleg van een nieuw fietspad (in studie). Zandmotor vanwege de mogelijke positieve / negatieve effecten op betsaande badplaatsen, de Maasvlakte en de haven van Scheveningen en het areaal aan natuur en recreatie IPR Kust vanwege uitvoeringsprogramma in relatie tot lopende uitvoeringsprogramma s rond steden. Het programma voor de kust is gericht op het waarborgen van de kustverdediging (en het ontwikkelen van nieuwe innovatieve concepten daarvoor), maar zet daarnaast ook in op natuurontwikkeling, betere bereikbaarheid, wateropgave en vergroten van de recreatieve gebruiksmogelijkheden. illustratie: visie op de Delflandse Kust De is gebaat bij een succesvolle kustontwikkeling, die de robuustheid en aantrekkelijkheid van de Zuid-Hollandse kust als geheel vergroot. De kustzone (en de koppeling aan Midden Delfland) is een belangrijke kwaliteitsattractiefactor voor de regio. Te lang is de kustzone buiten beeld gebleven bij de regionale strategische planvorming. Als uitgangspunt voor Rotterdam en Den Haag geldt een binnenstedelijke verstedelijkingsstrategie. Rijksinvesteringen moeten zoveel mogelijk bijdragen aan deze strategie. Beiden gemeenten willen er voor zorgen dat investeringen in groen en bereikbaarheid zoveel mogelijk bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de bestaande steden. Grootschalige investeringen in de kustzone mogen dus niet ten koste gaan van reeds geplande investeringen in en rond de steden (m.n. groen en infra). 29

30 Ambitie Metropoolregio-samenwerking: Meer gecoördineerde positiefkritische houding van Rotterdam en Den Haag (en Westland) in dit project. Meer inzet vanuit een gezamenlijk toekomstbeeld met betrekking tot de kustzone in relatie tot de steden, de badplaatsen en het achterland. Positief over: 1. Het waarborgen van de kustverdediging en het verkennen van innovatieve concepten daarvoor. 2. natuurontwikkeling en het vergroten van de gebruiksmogelijkheden voor recreatie: betere fietsroutes en ondersteunen waterrecreatie ook in relatie tot rivieroevers Nieuwe Maas. 3. Het vergroten van de bereikbaarheid en toegankelijkheid van het kustgebied vanuit de steden en Midden Delfland. 4. Stimuleren internationale allure van de kust als geheel en de bestaande kustplaatsen in het bijzonder en betere onderlinge profilering. Kritisch over: 1. Publieke investeringen in de kustontwikkeling wat betreft recreatie en bereikbaarheid moeten zorgvuldig worden afgewogen ten opzichte van andere gebieden die mogelijk meer prioriteit hebben, vanuit lopende stedelijke programma s. 2. Medefinanciering door gemeenten van plannen innovatieve kustverdediging en ontwikkeling; de beoogde inverdieneffecten treden vooral op bij de rijkspartners in het project (o.a. besparingen op jaarlijkse suppleties door RWS). Resultaten 2009: 1. Actieve rol in project Kustontwikkeling (3 subdossiers) van de provincie met een gezamenlijke inbreng vanuit de gemeenten Rotterdam en Den Haag. 2. Indien mogelijk ook de gemeente Westland hierbij te betrekken (de meeste effecten van de kustplannen slaan neer in de gemeente Westland). 3. Organiseren: 4 x per jaar overleg tussen de meest betrokken wethouders over het kustdossier. 4. Organiseren: regelmatig ambtelijk overleg Rotterdam - Den Haag - Westland over inzet in kustdossier. 30

31 5.10 greenport Westland en Oostland Toelichting De greenports in of direct grenzend aan de zijn mondiale centra voor bloemen, bollen, groenten en bomen. Het betreft een geheel van toeleverende, verwerkende, logistieke en digitale dienstverlening dat op wereldschaal zijn weerga niet kent. Vanuit mondiaal perspectief zijn deze greenports de centra die de wereld voeden en opfleuren. Vanuit het perspectief van de Metropoolregio zijn de greenports een belangrijke bron van directe en indirecte werkgelegenheid, óók voor de inwoners van de stedelijke gebieden en een bron van toegevoegde waarde en bedrijvigheid voor producenten, toeleveraars, kennis & innovatie en handel & distributie. Voor de inwoners vormen de greenports daarnaast ook een beeldbepalende factor in grote delen van de achtertuin van de Metropoolregio. De provincie Zuid Holland, in samenwerking met de direct betrokken gemeenten en overige belanghebbenden, heeft het Actieprogramma Greenports Zuid Holland opgesteld (2008), waarin opgaven zijn geformuleerd op het gebied van kennis & innovatie, ruimte, infrastructuur en energie. In dit actieprogramma zitten zowel punten die voor de Metropoolregio een toegevoegde waarde kunnen hebben, zie 1, en andersom, bijvoorbeeld op het gebied van kennis & innovatie of samenwerking tussen Greenport en Mainport als punten waar vanuit het perspectief van de Metropoolregio wellicht anders tegenaan wordt gekeken zoals de gewenste omvang van het areaal greenports in de directe nabijheid van de stedelijke gebieden, zie punt 2. Ambitie en bijdrage aan metropoolregio: 1. Hoofddoel: de relatie tussen het tuinbouwcomplex, de steden Den Haag, Delft, Rotterdam en de haven versterken door samenwerking op verschillende gebieden: kennis en innovatie, logistiek, gebruik van energie, water en duurzaamheid 2. Subdoel: het economisch belang van het tuinbouwcomplex zichtbaar te maken voor de bewoners en bezoekers. Resultaten: a. Uitvoeren stakeholders- en krachtenveldanalyse in 2009 om het belang voor de Metropoolregio te bepalen t.a.v.: Invloed op de arbeidsmarkt Innovatie Kenniseconomie Betekenis lobby Oranjetunnel en kennisinnovatie ruimtegebruik greenports illustratie: greenports Westland en Oostland 31

32 b. Bepalen ontwikkelingskansen in relatie met haven, vliegveld, juridisch en administratief cluster (2009) en deze ten uitvoer brengen (2010). 32

33 5.11 communicatie en participatie Toelichting Het realiseren van onze ambities staat of valt met de acceptatie en het draagvlak bij burgers, bestuurlijke organen, het bedrijfsleven, en de maatschappelijke organisaties in de Metropoolregio. Communicatie is hierin cruciaal. We ontwikkelen hiertoe een communicatiestrategie met kernboodschappen waarin de toegevoegde waarde, de win - win situaties van de samenwerking tussen beide steden centraal staat. De strategie is gericht op vergroten van het draagvlak en het stimuleren van nieuwe (particuliere) initiatieven. De communicatiestrategie is gebaseerd op: 1. Inventariseren van stakeholders door middel van een krachtenveldanalyse i.s.m. de ambtelijke themaverantwoordelijken en communicatieadviseurs op diverse beleidsterreinen. 2. Onderzoeken van opvattingen en beleving onder externe stakeholders (inwoners, bedrijven, bezoekers) over voor- en nadelen van meer samenwerking tussen de regio s Rotterdam en Den Haag. Bestuurlijke inzet communicatie Continu gezamenlijke boodschap uitdragen en verkopen Metropoolregio agenderen (bij o.a. rijk) Betrekken van sleutelpartijen als de twee regio s, gemeenten, provincie, kennisinstellingen, bedrijven enz. en de agenda s op elkaar afstemmen Gezamenlijke bijeenkomst van DB s regio Rotterdam en Haaglanden Acties communicatie maatschappelijk 1. Inventariseren van stakeholders door middel van een krachtenveldanalyse. 2. Onderzoeken van opvattingen en beleving onder externe stakeholders (inwoners, bedrijven, bezoekers) over voordelen en mogelijke nadelen van meer samenwerking tussen de regio s Rotterdam en Den Haag. 3. Ontwikkelen van een communicatiestrategie met kernboodschappen op basis van de uitkomsten van 1. en 2., gericht op duidelijk maken toegevoegde waarde, win / win-situaties, vergroting draagvlak en het stimuleren van nieuwe (particuliere) initiatieven. 4. Ontwikkeling en inzet van communicatiemiddelen: o.a. website/weblog voor externe communicatie, waar de gemeentelijke sites van beide regio s naar kunnen linken, evt met digitale nieuwsbrief. 5. Opzetten van een mediastrategie en mediabenadering. 6. Maken van een communicatiekalender: communiceren van concrete en zichtbare mijlpalen. 33

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl Metropoolregio Rotterdam Den Haag Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl 2 3 Metropoolregio by night feb 2012 4 Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad

Nadere informatie

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad 2040 (Structuurvisie Rijk, 2008/09) Herwaardering belang steden voor economie Randstad geen samenhangende metropool

Nadere informatie

Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Holland Rijnland

Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Holland Rijnland Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Holland Rijnland De aanleiding Metropoolregio by night feb 2012 Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad 2040 (Structuurvisie Rijk, 2008/09) Herwaardering

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Sessie Verstedelijking en Mobiliteit => Onderdeel Mobiliteit. provincie Zuid-Holland

Sessie Verstedelijking en Mobiliteit => Onderdeel Mobiliteit. provincie Zuid-Holland Sessie Verstedelijking en Mobiliteit => Onderdeel Mobiliteit provincie Zuid-Holland Nieuwe visie op mobiliteit? Waarom? Nieuwe impulsen: Hoofdlijnenakkoord 2011-2015: versterking economie in combinatie

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Strategische Agenda. Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016

Strategische Agenda. Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016 Strategische Agenda Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016 Versie 14 juni 2016 Kernboodschap Vitaal, duurzaam en innovatief Versterken

Nadere informatie

Camiel Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat en Bas Verkerk, regiobestuurder van het Stadsgewest Haaglanden

Camiel Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat en Bas Verkerk, regiobestuurder van het Stadsgewest Haaglanden Capaciteitsuitbreiding spoor Den Haag - Rotterdam Doel Baanvak Den Haag Rotterdam geschikt maken om te voldoen aan de toenemende vraag naar spoorvervoer en tegelijkertijd het aanbod aan openbaar vervoer

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Toeristische Visie 2015

Toeristische Visie 2015 Toeristische Visie 2015 Raadsinformatieavond 2 september 2015 www.regioalkmaar.nl Regio Alkmaar 7 gemeenten 288.000 inwoners Aanleiding Noodzaak en urgentie Merkkracht streken 2013 Bron: Hendrik Beerda.

Nadere informatie

Investeringsstrategie MRDH

Investeringsstrategie MRDH Investeringsstrategie MRDH Aanleiding De economische ontwikkeling van de MRDH blijft achter bij die van Amsterdam en Eindhoven en zeker bij die van andere Europese metropolitane regio s Agenda Economisch

Nadere informatie

Thema Rotterdam rotterdam in de metropoolregio Marloes Hoogerbrugge TU Delft en Platform31 m.m.hoogerbrugge@tudelft.nl

Thema Rotterdam <i>rotterdam in de metropoolregio<i> Marloes Hoogerbrugge TU Delft en Platform31 <i>m.m.hoogerbrugge@tudelft.nl<i> Thema Rotterdam rotterdam in de metropoolregio Marloes Hoogerbrugge TU Delft en Platform31 m.m.hoogerbrugge@tudelft.nl Evert Meijers TU Delft e.j.meijers@tudelft.nl Martijn Burger Erasmus

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Geachte heer Van Aartsen en heer Aboutaleb

Geachte heer Van Aartsen en heer Aboutaleb Aan de voorzitter van de stadsregio Rotterdam en de voorzitter van het stadsgewest Haaglanden Potsbus 12600 2500 DJ DEN HAAG Datum: Ons kenmerk: Afdeling: Contactpersoon: Uw brief van: Onderwerp: 4-09-2012

Nadere informatie

Rotterdam Stadshavens

Rotterdam Stadshavens Rotterdam Stadshavens Nota Ruimte budget 31 miljoen euro Planoppervlak 1000 hectare (1600 hectare inclusief wateroppervlak) Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

Nadere informatie

Het Groene Hart mooi dichtbij. ANWB-visie op de recreatieve inrichting van het Groene Hart: samenvatting

Het Groene Hart mooi dichtbij. ANWB-visie op de recreatieve inrichting van het Groene Hart: samenvatting Het Groene Hart mooi dichtbij ANWB-visie op de recreatieve inrichting van het Groene Hart: samenvatting Groene Hart mooi dichtbij Een recreatievisie voor het Groene Hart Voor recreatie buitenshuis wil

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Binnenstad Den Haag 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 De sterke punten Visie Consequente uitvoering en doorzettingsvermogen

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Bestuurlijke begeleidingsgroep Visie Amstelland Aantal bijlagen:

Nadere informatie

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen Bestuurlijke programmaopdrachten - Regio Groningen-Assen stuurgroep 22 juni Bijlage 3 Bestuurlijke programmaopdrachten.doc Bestuurlijke programmaopdracht bereikbaarheid Verbetering en waarborging bereikbaarheid

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

Nota inzake Economic Development Board

Nota inzake Economic Development Board Nota inzake Economic Development Board Inleiding De economische ontwikkeling van Noord-Limburg krijgt een grote impuls met de campusontwikkeling, maar daarmee zijn niet alle economische uitdagingen deze

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

4. Ondersteuning van het Plan van Aanpak Europese Cultuurregio Randstad.

4. Ondersteuning van het Plan van Aanpak Europese Cultuurregio Randstad. Ruimte voor kunst en cultuur in de Randstad Doel De Minister van OCW en de wethouders Kunst en Cultuur van Amsterdam/Rotterdam/Den Haag en Utrecht stellen zich ten doel de internationale betekenis en concurrentiepositie

Nadere informatie

Economische agenda Leidse regio Startnotitie Thematafel Vestigingsklimaat, ruimte & mobiliteit

Economische agenda Leidse regio Startnotitie Thematafel Vestigingsklimaat, ruimte & mobiliteit Economische agenda Leidse regio Startnotitie Thematafel Vestigingsklimaat, ruimte & mobiliteit 12 februari 2013 Economische agenda Leidse regio Ondernemers, onderzoeks- en onderwijsinstellingen en overheden

Nadere informatie

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof)

Duurzame energie. Recreatie en toerisme. Behoud landschap en groenblauwe kwaliteit. VANG (Van Afval Naar Grondstof) RSA Speerpunten V oor u ligt een samenvatting van de Regionale Samenwerkingsagenda (RSA) voor Gooi en Vechtstreek. Deze agenda voor intergemeentelijke samenwerking kent een bijzondere geschiedenis, want

Nadere informatie

OPDRACHT "CITYMARKETING"

OPDRACHT CITYMARKETING OPDRACHT "CITYMARKETING" Ting Yuen 0777483 DE OPDRACHT "CITY MARKETING" Achtergrondinformatie Rotterdam is een multiculturele stad en er valt veel te doen. Je kunt er behalve veel winkelen ook aan sightseeing

Nadere informatie

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Fundamentals Onvoldoende innovatiekracht MKB Zuidvleugel Triple helix samenwerking op bestuurlijk

Nadere informatie

Sturen op Imago. Vereniging Amersfoortse Bedrijven 15 oktober 2015

Sturen op Imago. Vereniging Amersfoortse Bedrijven 15 oktober 2015 Sturen op Imago Vereniging Amersfoortse Bedrijven 15 oktober 2015 Opgave Naar aanleiding van raadsenquête: Projecten op orde Museumparkgarage Kruispleingarage RandstadRail Centraal Station Kritische blik

Nadere informatie

Commissie voor Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen

Commissie voor Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen Griffie Commissie voor Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen Datum commissievergadering : - Document nummer : 2833947 Behandelend ambtenaar : T. de Graaf Directie/bureau : Economie & Mobiliteit/ Bureau Mobiliteitsbeleid

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

MIRT onderzoek bereikbaarheid metropoolregio Rotterdam Den Haag Metropolitaan Debat. 29 november 2016

MIRT onderzoek bereikbaarheid metropoolregio Rotterdam Den Haag Metropolitaan Debat. 29 november 2016 MIRT onderzoek bereikbaarheid metropoolregio Rotterdam Den Haag Metropolitaan Debat 29 november 2016 Aantrekkelijk groen is van groot belang voor de economie. De fiets is het beste vervoermiddel om in

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom:

Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District. De VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam verzoeken het college daarom: Verzoek VVD, CDA en Leefbaar Rotterdam Aanbieden notitie A16 corridor en Rotterdam University Business District De A16 is voor de Metropoolregio en de Randstad een belangrijke verbinding met Antwerpen,

Nadere informatie

De kunst van samen vernieuwen

De kunst van samen vernieuwen De kunst van samen vernieuwen Cultuuragenda gemeente Zutphen 2016 Kunst, cultuur en erfgoed geven kleur aan Zutphen. Ze zorgen voor een leefbare en dynamische samenleving, sociale en economische vitaliteit

Nadere informatie

Statenfractie Zuid-Holland

Statenfractie Zuid-Holland Statenfractie Zuid-Holland Voorstel: verkenning naar een thematische fietsroute, die de Kennisas in Zuid-Holland met elkaar verbindt; van Noordwijk naar Rotterdam: het Sciencepad. PvdA Zuid-Holland Petra

Nadere informatie

Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling

Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling A. Subsidies voor incidentele activiteiten en projecten A.1 Doelstelling: Herkenbare en onderscheidende culturele identiteit door behoud en ontwikkeling

Nadere informatie

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting

Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Reconnecting Rotterdam Port Samenvatting Aart de Koning, april 2010 De aanleiding: de concurrentiepositie van de haven van Rotterdam staat onder druk De haven van Rotterdam is altijd sterk verankerd geweest

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

ECONOMIC BOARD VOORNE-PUTTEN DE ECONOMIE VAN. Ruimte voor wonen, werken, innovatie, recreatie & Toerisme en natuur

ECONOMIC BOARD VOORNE-PUTTEN DE ECONOMIE VAN. Ruimte voor wonen, werken, innovatie, recreatie & Toerisme en natuur ECONOMIC BOARD VOORNE-PUTTEN DE ECONOMIE VAN VOORNE-PUTTEN Ruimte voor wonen, werken, innovatie, recreatie & Toerisme en natuur INHOUD Inleiding 5 De kracht van Voorne-Putten 6 Thema 1: duurzame en bereikbare

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G.

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

Visie op Zuid-Holland Ontwikkelen met schaarse ruimte

Visie op Zuid-Holland Ontwikkelen met schaarse ruimte Visie op Zuid-Holland Ontwikkelen met schaarse ruimte Provinciale Structuurvisie Zuid-Holland is de meest dichtbevolkte provincie van Nederland, met 3,5 miljoen mensen en veel economische bedrijvigheid.

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam. Henk de Bruijn 25 september 2013. Copyright - Port of Rotterdam

Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam. Henk de Bruijn 25 september 2013. Copyright - Port of Rotterdam Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam Henk de Bruijn 25 september 2013 1 Haven- en industriegebied + 2 Havengebieden Maasvlakte Waal-/Eemhaven Europoort Botlek 3 Haven in cijfers Rotterdamse haven

Nadere informatie

Alternatieve locaties Hoeksche

Alternatieve locaties Hoeksche Alternatieve locaties Hoeksche Waard Nieuw Reijerwaard / Westelijke Dordtse Oever Nota Ruimte budget 25 miljoen euro (11 miljoen euro voor Nieuw Reijerwaard en 14 miljoen euro voor Westelijke Dordtse Oever)

Nadere informatie

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT Rapport BUR^.AUBUITEN econo nie Si omgeving SAMENVATTING Opzet onderzoek en respons SRE en ANWB zijn gezamenlijk opdrachtgever voor dit onderzoek naar het gebruik

Nadere informatie

Voorstel aan de raad. Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel:

Voorstel aan de raad. Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: Voor raadsvergadering d.d.: 11-10-2016 Agendapunt: Onderwerp: Cultuuragenda Kansen

Nadere informatie

Westflank Haarlemmermeer

Westflank Haarlemmermeer Nota Ruimte budget 48 miljoen euro Planoppervlak 1500 hectare Trekker Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Westflank Haarlemmermeer Westflank Haarlemmermeer is een Randstad Urgent - project.

Nadere informatie

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over Afsluiting TIM 2 Woord van welkom Doel van de avond presenteren van klankborden over Programma Afsluiting TIM 2 Eindpresentatie Visie op de regio Eindhoven Programma Doelstelling van de eindpresentatie

Nadere informatie

Olympisch Plan Brabant:Versterken sportinfrastructuur

Olympisch Plan Brabant:Versterken sportinfrastructuur Bijlage 3 bij Statenvoorstel 61/10 Olympisch Plan Brabant: versterken sportinfrastructuur : mogelijke invulling Algemeen Naam voorstel Investeringsdomein Olympisch Plan Brabant:Versterken sportinfrastructuur

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Programma Stadspromotie Utrecht nationaal en internationaal profileren als een stad met een aantrekkelijk klimaat om te wonen, werken, studeren, leven, bezoeken en investeren. Wat

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

Naar een (sociaal-) economisch programma langstraat

Naar een (sociaal-) economisch programma langstraat Naar een (sociaal-) economisch programma langstraat Langstraatdag 4 december 2014 sociaal economisch team langstraat Ambtelijke capaciteit vrijmaken (20 + 20) Bestuurlijke afstemming Betrokkenheid van

Nadere informatie

Marketing Call to action

Marketing Call to action Marketing Call to action 24-11-2015 De tijd is rijp voor Utrecht Marketing [werktitel] Het Utrechtse college vraagt om een plan om de marketing van Utrecht met elkaar krachtig en slagvaardig neer te zetten.

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Toespraak van Jaap Smit, commissaris van de Koning in Zuid- Holland, tijdens het congres van Cittaslow, Midden-Delfland, 21 juni 2014

Toespraak van Jaap Smit, commissaris van de Koning in Zuid- Holland, tijdens het congres van Cittaslow, Midden-Delfland, 21 juni 2014 Toespraak van Jaap Smit, commissaris van de Koning in Zuid- Holland, tijdens het congres van Cittaslow, Midden-Delfland, 21 juni 2014 Dames en heren, Dit is de langste dag van het jaar. Vandaag begint

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9. Onderwerp Detailhandelsvisie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9. Onderwerp Detailhandelsvisie Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9 Onderwerp Detailhandelsvisie Voorstel 1. Vaststellen regionale

Nadere informatie

Strekt ter vervanging. Bijlage bij begroting. Plan van aanpak lokale invulling Floriade.

Strekt ter vervanging. Bijlage bij begroting. Plan van aanpak lokale invulling Floriade. Bijlage bij begroting Strekt ter vervanging Plan van aanpak lokale invulling Floriade. Inleiding Het Floriade-evenement is voor onze regio wellicht het meest in het oog springende evenement van de laatste

Nadere informatie

25 jaar bewegen rond de luchthaven

25 jaar bewegen rond de luchthaven 25 jaar bewegen rond de luchthaven Peter Joustra Senior Projectleider 13 november 2015 @peter_joustra #SADC_NL Outline 1. SADC : organisatie en scope. 2. Van 1987 tot heden: de ontwikkeling van luchthaven

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie Economische Zaken Doel Stimuleren van de regionale economie. Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie en de Greenports Duin- en Bollenstreek, Boskoop

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Platform31 De concurrentiepositie van Nederlandse steden. Nieuwe inzichten voor de Utrechtse economie en voor intergemeentelijke samenwerking Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling

Nadere informatie

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID Apeldoorn, 15 oktober 2015 Geachte heer, mevrouw, De gemeente werkt aan beleid voor citymarketing en evenementen. Wij hebben hierover met veel Apeldoornse partijen

Nadere informatie

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting Vooraf Hoe ziet onze leefomgeving er over 15 jaar uit? Of eigenlijk: hoe ervaren we die dan? Als inwoner, ondernemer, bezoeker of toerist. De tijd

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp: Zienswijze op Regionale Agenda 2015-2018 MRE Registratienummer: 00529485 Op voorstel B&W d.d.: 18 november 2014 Datum vergadering: 9 december 2014 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Eijsden. Economische activiteit

Eijsden. Economische activiteit Eijsden Eijsden Eijsden is met ruim 8000 inwoners de grootste kern van de Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Deze fusiegemeente, die in 2011 ontstond, bestaat verder uit 14 andere kernen, en 25 gehuchten

Nadere informatie

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009 Agendapunt : Voorstelnummer : Raadsvergadering : 25 november 2008 Naam opsteller : Thea Olivier Informatie op te vragen bij : Thea Olivier Portefeuillehouders : Jan Mesu Onderwerp: evaluatie Stuurgroep

Nadere informatie

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot Gemeente Neerijnen Opbouw presentatie Aanleiding Logistiek, waar gaat het om? Waarom Rivierenland? Hoe pakken we het aan? Organisatie hotspot Aanleiding

Nadere informatie

CONCEPT Pijler 2 - Economie Wat willen we bereiken? Algemeen pijler 2:

CONCEPT Pijler 2 - Economie Wat willen we bereiken? Algemeen pijler 2: CONCEPT Pijler 2 - Economie Wat willen we bereiken? Algemeen pijler 2: De Metropoolregio levert een belangrijke bijdrage aan de nationale economie. Alle nationale topsectoren hebben een kern in de Metropoolregio.

Nadere informatie

de haven, en maatregelen die uit dit Masterplan volgen direct een MIRT-planstudie (of vergelijkbaar proces) kan starten.

de haven, en maatregelen die uit dit Masterplan volgen direct een MIRT-planstudie (of vergelijkbaar proces) kan starten. RANDSTADURGENT REGIO ROTTERDAM EN HAVEN: DUURZAAM BEREIKBAAR (MIRT-VERKENNING RUIT ROTTERDAM) DOEL Het project REGIO ROTIERDAM EN HAVEN: DUURZAAM BEREIKBAAR (MIRT-Verkenning Ruit Rotterdam) heeft 2 doelen.

Nadere informatie

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Binnen het evenementenbeleid worden drie categorieën evenementen onderscheiden.

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Binnen het evenementenbeleid worden drie categorieën evenementen onderscheiden. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 4 maart 2008 Nummer PS : PS2008MME10 Afdeling : Economie, Cultuur en Vrije Tijd Commissie : MME Registratienummer : 2008int218775 Portefeuillehouder : J.H. Ekkers Titel

Nadere informatie

Sociaal Economisch Masterplan: Uitvoeringsagenda Netwerk Noordoost

Sociaal Economisch Masterplan: Uitvoeringsagenda Netwerk Noordoost Aan de Raadscommissie Agendapunt: 5 Onderwerp: Sociaal Economisch Masterplan: Uitvoeringsagenda Netwerk Noordoost Kenmerk: Status: VROM - Ruimtelijke Ordening / FK Informerend Kollum, 11 januari 2011 Samenvatting

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009 ALDUS BESLOTEN 9 JULI Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009 ALDUS BESLOTEN 9 JULI Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 ALDUS BESLOTEN 9 JULI 2009 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Doetinchem, 4 juli 2009 Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem

Nadere informatie

Greenport Horti Campus. Burgemeester Sjaak van der Tak 16 december 2011

Greenport Horti Campus. Burgemeester Sjaak van der Tak 16 december 2011 Greenport Horti Campus Burgemeester Sjaak van der Tak 16 december 2011 1 Internationaal kenniscentrum in het hart van de Greenport 2 Doel en ambitie Versterken internationale concurrentiekracht van de

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Aanpassingen Structuurvisie Albrandswaard 2025

Aanpassingen Structuurvisie Albrandswaard 2025 Aanpassingen Structuurvisie Albrandswaard 2025 Pagina 46 Kaart 7: het recreatief en langzaam verkeer netwerk van Albrandswaard Kaart 7: De recreatieve netwerken van Albrandswaard Pagina 48 Aanleg van een

Nadere informatie

DUURZAME VERSTEDELIJKING & AGGLOMERATIEKRACHT

DUURZAME VERSTEDELIJKING & AGGLOMERATIEKRACHT Vereniging Deltametropool i.s.m. College van Rijksadviseurs DUURZAME VERSTEDELIJKING & AGGLOMERATIEKRACHT 14.10.2014 Metropolen zijn de krachtbronnen van de wereldeconomie De economische ontwikkeling concentreert

Nadere informatie

Koers voor de toekomst

Koers voor de toekomst Koers voor de toekomst Er verandert veel in de wereld om ons heen. Neem alleen al de toenemende mobiliteit, of de economie die sterker lijkt dan ooit tevoren, en overal wordt gebouwd, en - om dichter in

Nadere informatie

Talent inspireert Bouw mee aan een sportieve en culturele regio

Talent inspireert Bouw mee aan een sportieve en culturele regio Talent inspireert Bouw mee aan een sportieve en culturele regio STERA De Stichting Top Events regio Alkmaar (STERA) stimuleert talentontwikkeling. Dit doet de stichting door top-events naar de regio Alkmaar

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad als beleving

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad als beleving Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad als beleving Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie van Leiden uit zich op

Nadere informatie

HavenCollege Amsterdam De kunst van het verbinden.

HavenCollege Amsterdam De kunst van het verbinden. PAO HavenCollege Amsterdam De kunst van het verbinden. (i.s.m Platform Arbeidsmarkt en Onderwijs PAO) Presentatie voor Airport/Seaport Ontbijt, 18/12/08. Freek Ossel, Wethouder Amsterdam voor Haven, Luchthaven,

Nadere informatie

Openbaar. Groen Verbindt. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk ) Collegevoorstel.

Openbaar. Groen Verbindt. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk ) Collegevoorstel. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Groen Verbindt Programma Duurzaamheid BW-nummer Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Inleiding Ons coalitieakkoord bevat de ambitie Groene linten. Aan deze ambitie

Nadere informatie

i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî" Òä i Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving

i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî Òä i Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî" Òä i Gebiedsvisie T P E C N O C Hollands Spoor en omgeving mei 2008 2 Inleiding 1 Straatnamenkaart 1 Inleiding Voorwoord Voor u ligt de Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving.

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

B en W nr d.d Consultatie Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Economie en Bereikbaarheidsagenda

B en W nr d.d Consultatie Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Economie en Bereikbaarheidsagenda B en W nr. 14.0923 d.d. 14-10-2014 Onderwerp Consultatie Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Economie en Bereikbaarheidsagenda Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. Brief aan Bestuursforum Metropoolregio

Nadere informatie

Cittaslow Midden-Delfland. Cittaslow. Presentatie gemeente Oudewater. Hans Verlinde 13 april 2015

Cittaslow Midden-Delfland. Cittaslow. Presentatie gemeente Oudewater. Hans Verlinde 13 april 2015 Cittaslow Midden-Delfland Cittaslow Presentatie gemeente Oudewater Hans Verlinde 13 april 2015 Inhoud presentatie 1. Cittaslow Midden-Delfland 2. Wat is Cittaslow? 3. Criteria 4. Cittaslow in praktijk

Nadere informatie

Natuur- en recreatieplan Westfriesland

Natuur- en recreatieplan Westfriesland Natuur- en recreatieplan Westfriesland Ondertitel Regionale Projectgroep 10 september 2015 Waar staan we in het proces? 2 Vijf werkblokken Blok 1: Het leggen van de basis Blok 2: Evaluatie Blok 3: Actualisatie

Nadere informatie

Plan van aanpak Uitvoeringsprogramma OV Holland Rijnland

Plan van aanpak Uitvoeringsprogramma OV Holland Rijnland Plan van aanpak Uitvoeringsprogramma OV Holland Rijnland Projectnaam/ onderwerp: Uitvoeringsprogramma OV Holland Rijnland Status: concept Datum en versienr.: 14 november 2011, versie 1.1 Naam auteur(s):

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie