Instructie testen. ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Instructie testen. ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1"

Transcriptie

1 Instructie testen ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

2 INLEIDING In dit document wordt van verschillende testen, die gebruikt kunnen worden om de situatie van een mogelijk kwetsbare oudere in kaart te brengen, een instructie gegeven. Een aantal testen maakt onderdeel uit van het [G]OUD-consult. Daarnaast wordt een instructie gegeven van testen die gebruikt worden bij verdere diagnostiek (en dus eventueel afgenomen worden binnen een vervolgafspraak). Er wordt aangegeven op welke manier de betreffende test afgenomen dient te worden, hoe de score bepaald wordt en op welke manier de score geïnterpreteerd dient te worden. 2 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

3 INHOUDSOPGAVE Testen die onderdeel uitmaken van het [G]OUD consult: 1. Clock Drawing test (geheugen) p Get Up and Go Test (vallen/mobiliteit) p Groningen Activity Restriction Scale (zelfredzaamheid) p MMSE (geheugen) p. 08 Testen voor verdere diagnostiek: 5. Five Shot Test (alcoholgebruik) p SNAQ 65+ (ondervoeding) p IQ-test (urine-incontinentie) p PRAFAB score-lijst (urine-incontinentie) p Valevaluatie-instrument (vallen/mobiliteit) p. 18 (Klik op de hyperlinks om direct naar het document te gaan.) 3 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

4 1. CLOCK DRAWING TEST Als aanvulling op de MMSE wordt de clock-drawing test uitgevoerd. Dit is een relatief makkelijk te gebruiken screeningsinstrument dat relatief weinig tijd kost om af te nemen en te scoren. De test is zeer aannemelijk en aanvaardbaar voor de patiënt. De Clock Drawing test wordt zowel in het [G]OUD-basisconsult als in het verdiepingsconsult (als onderdeel van de gehele MMSE) afgenomen. 1.1 Instructie Deze cirkel stelt de voorkant van een klok voor. Kunt u de cijfers zo zetten dat het op een klok lijkt en vervolgens de tijd op 10 over 11 zetten. (Vermijd om in de instructie het woord wijzer te gebruiken.) 1.2 Scores Resultaat Score Perfecte klok 5 Kleine fouten m.b.t. ruimtelijk. 4 Inzicht foutieve voorstelling van de tijd (10 na 11) als de organisatie m.b.t. ruimtelijk 3 inzicht goed is Matig ruimtelijk inzicht (disorganisatie van cijfers zodat nauwkeurige beschrijving 2 van 10 na 11 onmogelijk is Ernstige mate van disorganisatie m.b.t. ruimtelijk inzicht Interpretatie van de score Score Interpretatie 4-5 punten Normale score 4 punten + andere problemen Overleg huisarts 3 punten Overleg huisarts De clock-drawing test geeft geen informatie over de aard van de stoornis. 4 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

5 2 GET UP AND GO TEST De GUGT meet de mogelijkheid van een individu om op te staan van een stoel, drie meter te lopen, om te draaien, terug te lopen naar de stoel en terug te keren naar een zittende houding. De GUGT is een betrouwbare en valide maat van balans bij ouderen. De GUGT wordt in het [G]OUD-basisconsult afgenomen. 2.1 Instructie De GUGT wordt uitgevoerd met een stoel zonder armleuningen. De test bestaat uit de volgende onderdelen: Opstaan uit stoel; Moment blijven staan; 3 meter lopen, Stoppen; Omdraaien; Terug naar stoel lopen, Stoppen; Omdraaien; Weer gaan zitten. De oudere mag hulpmiddelen gebruiken bij het uitvoeren van de test. Het opnemen van de tijd heeft in het [G]OUD-consult niet de voorkeur. 2.2 Scores Opstaan uit stoel Vlotte beweging Aarzelend Hulp/steun nodig Moment blijven staan Vlotte beweging Aarzelend Hulp/steun nodig 3 meter lopen Vlotte beweging Aarzelend Hulp/steun nodig Omdraaien Vlotte beweging Aarzelend Hulp/steun nodig Terug naar stoel lopen Vlotte beweging Aarzelend Hulp/steun nodig Omdraaien Vlotte beweging Aarzelend Hulp/steun nodig Weer gaan zitten Vlotte beweging Aarzelend Hulp/steun nodig Resultaat Eindscore Uitsluitend maal 2 gescoord maal 2 gescoord maal 2 gescoord 4 Eenmaal of meer 3 gescoord Interpretatie van de score Eindscore van 3 wijst op een verhoogde valneiging verwijzen naar huisarts. 5 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

6 3 GRONINGEN ACTIVITY RESTRICTION SCALE (GARS) Voor het bepalen van de zelfredzaamheid/zelfstandig functioneren wordt de GARS-vragenlijst gebruikt. GARS bestaat uit 18 vragen, waarvan 11 op ADL-niveau (Algemene Dagelijkse Verrichtingen) en 7 op HDL-niveau (Huishoudelijke Dagelijkse Verrichtingen). Deze vragenlijst is onderdeel van het [G]OUD-basisconsult. 3.1 Algemene instructies Bij het afnemen van het instrument dienen de volgende richtlijnen in acht te worden genomen: Bij de beantwoording van de vragen gaat het erom wat de respondent kan of waar de respondent toe in staat is, en niet wat hij of zij feitelijk doet. Het instrument beoogt "disability" en niet "performance" vast te stellen. Bijvoorbeeld: de respondent kan zelf het eten wel zonder moeite klaarmaken maar doet dit zelden (hetgeen bijvoorbeeld het geval kan zijn bij oudere, mannelijke respondenten); de score is in dit geval dus "1"; Ook als de respondent een activiteit alleen met behulp van een bepaald hulpmiddel (bijv. een stok) kan uitvoeren moet worden ingevuld dat hij zij dit kan (al dan niet met moeite); De vragen zijn gericht op het vaststellen van problemen overeenkomstig de huidige situatie. Derhalve dient te worden uitgegaan van het moment waarop de vragenlijst wordt afgenomen en niet bijvoorbeeld van een periode daarvoor toen men in sterkere mate problemen ondervond; In vragen waar meerdere activiteiten worden genoemd, dient uitgegaan te worden van de activiteit waar men de meeste moeite mee heeft. Bijvoorbeeld: "Kunt u, geheel zelfstandig, wassen en strijken?". Indien men geen problemen heeft met wassen maar wel met strijken dient laatstgenoemde als uitgangspunt te worden genomen. 3.2 Instructie De eerste elf items van de vragenlijst hebben betrekking op ADL en de laatste zeven op HDL, met elk 4 antwoordmogelijkheden: zelfstandig en zonder moeite (score 1); zelfstandig maar met enige moeite (score 2); zelfstandig maar met veel moeite (score 3); niet zelfstandig, alleen met hulp van anderen (score 4). Vraag ADL/HDL a. Kunt u zich, geheel zelfstandig, aan- en uitkleden? ADL b. Kunt u, geheel zelfstandig, in en uit bed komen? ADL c. Kunt u, geheel zelfstandig, vanuit een stoel overeind komen? ADL d. Kunt u, geheel zelfstandig, uw gezicht en handen wassen? ADL e. Kunt u, geheel zelfstandig, uw hele lichaam wassen en afdrogen? ADL f. Kunt u, geheel zelfstandig, van en naar het toilet gaan? ADL g. Kunt u, geheel zelfstandig, eten en drinken? ADL h. Kunt u, geheel zelfstandig, rondlopen in huis (eventueel met hulpmiddel)? ADL i. Kunt u, geheel zelfstandig, de trap op en af lopen? ADL j. Kunt u, geheel zelfstandig, buitenshuis rondlopen (eventueel met hulpmiddel)? ADL k. Kunt u, geheel zelfstandig, uw voeten en teennagels verzorgen? ADL l. Kunt u, geheel zelfstandig, ontbijt of lunch klaarmaken? HDL m. Kunt u, geheel zelfstandig, warm eten klaarmaken? HDL n. Kunt u, geheel zelfstandig, lichte huishoudelijke werkzaamheden verrichten (bv. HDL 6 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

7 stof afnemen of prullen opruimen)? o. Kunt u, geheel zelfstandig, zware huishoudelijke werkzaamheden verrichten (bv. HDL ramen lappen, stofzuigen of dweilen)? p. Kunt u, geheel zelfstandig,uw kleren wassen en strijken? HDL q. Kunt u, geheel zelfstandig, de bedden verschonen en/of opmaken? HDL r. Kunt u, geheel zelfstandig, de boodschappen doen? HDL 3.3 Score Het optellen van alle scores levert een totaalscore variërend van 18 tot 72. De totaalscore geeft weer in welke mate de oudere hulpbehoevend is. Hoe hoger de score, hoe hoger de zorgbehoefte. Ouderen met een totaalscore van 18 zijn volledig zelfstandig en kunnen zonder enige moeite de zelfzorg uitvoeren. Ouderen met een totaalscore van 72 zijn volledig afhankelijk voor het uitvoeren van zelfzorg. 3.4 Interpretatie van de score Het optellen van alle scores heeft enkel zin in het kader van onderzoek, afkapwaarden met daaraan verbonden vervolgacties worden dan ook niet beschreven. Interpretatie van de score in het kader van het [G]OUD-consult: Score Indien éénmaal een 3 wordt gescoord Indien éénmaal een 4 wordt gescoord Vervolgactie doorverwijzen naar huisarts doorverwijzen naar huisarts 7 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

8 4 MMSE De Mini-Mental State Examination (MMSE) wordt gebruikt om te screenen en de ernst van cognitieve stoornissen vast te stellen. De gehele MMSE wordt opgenomen in het [G]OUD-verdiepingsconsult. 4.1 Algemene instructies 1. Zorg dat voor het starten van de afname de persoon tegenover u zit. Beoordeel of iemand u verstaat en begrijpt middels eenvoudige vragen zoals Wat is uw naam?. Zorg dat de persoon de beschikking heeft over eventuele gehoorapparaten en brillen; 2. Introduceer uzelf en probeer de persoon op zijn/haar gemak te stellen. Vraag toestemming om vragen te mogen stellen, zoals Vindt u het goed dat ik u enige vragen over het geheugen stel?. Dit kan helpen om paniekreacties te voorkomen; 3. Stel iedere vraag maximaal 3 keer, tenzij anders aangegeven. Als de persoon geen antwoord geeft, scoor 0; 4. Als de persoon incorrecte antwoorden geeft, scoor 0. Geef geen hints, stel de vragen nogmaals. Accepteer het antwoord, stel de vraag niet opnieuw, geef geen suggesties of fysieke duidingen zoals hoofd schudden, etc.; 5. Benodigde hulpmiddelen zijn: een horloge, een pen, potlood/gum en papier. Een blaadje met hierop sluit uw ogen in grote letters en de figuur is eveneens nodig; 6. Als iemand vraagt wat zegt u? geef geen uitleg, begin geen gesprek, herhaal slechts dezelfde aanwijzing tot maximaal 3 keer; 7. Als de persoon u onderbreekt met bijvoorbeeld de vraag Waar is dit voor?, antwoord met Ik zal het u uitleggen over enkele minuten als we klaar zijn. Kunnen we nu alstublieft doorgaan, we zijn bijna aan het eind. 4.2 Instructie In het [G]OUD-basisconsult wordt een verkorte versie van de MMSE afgenomen: de Mini-Cog test van Staskin et al., 2005: 1. Vraag de patiënt om 3 woorden te onthouden en ze later te herhalen (boek,plant, molen). 2. Clock Drawing test, zie hoofdstuk Vraag de patiënt om de drie woorden te herhalen. Indien de oudere in het basisconsult een klok score heeft van 4 of lager of indien de oudere 1 of meer foute antwoorden geeft bij het herhalen van de woorden boek-plant-molen, wordt in het [G]OUD-verdiepingsconsult de gehele MMSE afgenomen. Instructie MMSE: Ik ga u een aantal vragen stellen om de werking van uw geheugen en concentratie na te gaan. De meeste vragen zijn gemakkelijk (scoor een punt voor elk juist item). 1) Oriëntatie in tijd (max. score = 5) 1. Welk jaar is het? 2. Welk seizoen is het? 3. Welke datum is het? 4. Welke dag is het? 8 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

9 5. Welke maand is het? 2) Oriëntatie in plaats (max. score = 5) 1. Kunt u mij vertellen in welke provincie u nu bent? 2. Kunt u mij vertellen in welke stad u nu bent? 3. Kunt u mij vertellen in welke buurt u woont? 4. Kunt u mij vertellen in welke straat u woont? 5. Kunt u mij vertellen op welk huisnummer u woont? 3) Registratie (max. score = 3) Ik noem u zo drie voorwerpen. Nadat ik ze heb opgenoemd, wil ik dat u ze herhaalt. Probeer te onthouden welke het zijn, want ik zal ze opnieuw vragen over een paar minuten. 1. Appel 2. Sleutel 3. Tafel 4) Aandacht (max. score = 5) a. Wilt u van 100 zeven aftrekken, dan daar weer zeven aftrekken en zo doorgaan? Scoor een punt per goed antwoord, d.w.z. als het verschil 7 bedraagt. (Niet verder doorgaan dan 65.) Noteer exact alle antwoorden van de patiënt: =,,,, b. Wilt u het woord WORST van achteren naar voren spellen? (Scoor een punt per goede letter in juiste volgorde.) Noteer: T S R O W Scoor de hoogste score van 4a of 4b. 5) Geheugen (max. score = 3) Noem nogmaals de drie woorden van zojuist. 1. Appel 2. Sleutel 3. Tafel 6) Taal (max. score = 2) 1. Wat is dit? (Wijs een potlood of pen aan.) 2. Wat is dit? (Wijs een horloge aan.) (Beide voorwerpen worden goed benoemd 2 punten; slechts één voorwerp wordt goed benoemd 1 punt; geen enkel voorwerp wordt goed benoemd 0 punten.) 7) Taal (max. score = 1) Wilt u de volgende zin herhalen: Nu eens dit en dan weer dat. (Scoor een punt als de complete zin goed is; er is slechts één poging toegestaan. 8) Lezen (max. score = 1) Wilt u deze woorden lezen en doen wat er staat: Sluit uw ogen. (Toon vel met opdracht.) 9) Commando s (max. score = 3) (Lees eerst de instructie voor, geef dan het papier.) Ik geef u een stukje papier. Wilt u dit pakken met uw rechterhand, het dubbelvouwen en op uw schoot neerleggen? 1. Papier in rechterhand nemen 2. Papier dubbelvouwen 3. Papier op schoot neerleggen (Scoor iedere goede handeling) 9 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

10 10) Schrijven (max. score = 1) Wilt u voor mij een volledige zin opschrijven op dit stuk papier? 11) Tekenen (max. score = 1) Wilt u deze figuur natekenen? (Toon vel met opdracht.) Totaal score:./ Afname- en scoringsinstructies 1 Geef 10 seconden voor ieder antwoord. Alleen exacte jaar is goed. Gedurende de laatste week van het oude seizoen, of de eerste week van het nieuwe seizoen reken beide seizoenen goed. Reken zowel 1 maart als 21 maart goed voor het begin van de lente, enzovoorts. Op de eerste 2 dagen van een nieuwe maand en laatste 2 dagen van de vorige maand reken beide maanden goed. Accepteer 2 dagen ernaast m.b.t. datum. Alleen exacte weekdag is goed. 2 Geef 10 seconden voor ieder antwoord. Accepteer alleen exact goede antwoorden. 3 Zeg de woorden langzaam met een interval van ongeveer 1 seconde. Geef 1 punt voor ieder goed antwoord bij eerste poging. Geef 20 seconden voor het antwoord. Als de persoon niet alle 3 voorwerpen genoemd heeft, herhaal ze tot de persoon ze heeft geleerd tot een maximum 5 van herhalingen. 4 Schrijf de antwoorden van de persoon op. Als iemand is begonnen -onderbreek niet- laat hem/haar doorgaan tot 5 aftrekkingen zijn gemaakt. Als de persoon stopt voordat 5 aftrekkingen zijn gemaakt herhaal maximaal 3 maal de oorspronkelijke instructie blijf 7 aftrekken van wat er is overgebleven. Scoringsvoorbeelden: 93, 86, 79, 72, 65 5 punten (allen goed) 93, 88, 81, 74, 67 4 punten (4 goed, 1 fout) 92, 85, 78, 71, 64 4 punten (4 goed, 1 fout) 93, 87, 80, 73, 64 3 punten (3 goed, 2 fout) 92, 85, 78, 71, 63 3 punten (3 goed, 2 fout) 93, 87, 80, 75, 67 2 punten (2 goed, 3 fout) 93, 87, 81, 75, 69 1 punt (1 goed, 4 fout) Als het rekenen niet lukt ga dan over tot het achteruit spellen van het woord worst. Reken van deze 2 opdrachten de hoogste score. Instructie; Wilt u het woord worst achterstevoren spellen?. Geef 30 seconden de tijd hierbij. Als de persoon het woord worst niet kan spellen, zelfs niet met hulp, scoor dan 0. Scoringsvoorbeelden spelling: ontbreken van 1 letter, b.v. tsrw, trow, tsow, tsro score 4 ontbreken van 2 letters, b.v. tsr, sro, tsw score 3 10 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

11 omkering van 2 letters, b.v. tsorw, trsow, tsrwo, tswor score 3 ontbreken of omkeren van 3 letters, b.v. torsw, ts, ow score 2 omkeren van 4 letters, b.v. trswo, strwo score 1 5 Scoor 1 punt voor ieder goed antwoord, ongeacht de volgorde. Neem 20 seconden voor het antwoord. 6 Scoor 1 punt voor ieder goed antwoord. Laat een pen zien. Accepteer alleen pen en niet bijvoorbeeld potlood. Geef 10 seconden voor het antwoord. Laat een horloge zien. Accepteer polshorloge of horloge, maar niet klok of tijd o.i.d. Geef 10 seconden voor het antwoord. 7 Reken alleen het exacte antwoord goed. 8 Geef papier met daarop sluit uw ogen. Als persoon alleen leest en de ogen niet sluit, herhaal maximaal drie maal de zin Wilt u deze woorden lezen en dan doen wat er staat. Geef 10 seconden, geef alleen 1 punt als de persoon de ogen sluit. De persoon hoeft niet hardop voor te lezen wat er staat. 9 Neem een stuk papier, houdt het vast recht voor de persoon en zeg het volgende: Wilt u dit papiertje pakken met uw rechterhand, het dubbelvouwen en het op uw schoot leggen? Herhaal deze opdracht niet. Geef 30 seconden. Scoor 1 punt voor iedere correct uitgevoerde instructie. 10 Geef 30 seconden. Scoor 1 punt als de zin een onderwerp en gezegde heeft en betekenis heeft. Negeer spellingfouten. 11 Leg de figuur, papier, pen of potlood en gum voor de persoon neer. Sta meerdere pogingen toe tot de patiënt klaar is en het papier terug geeft. Scoor 1 punt voor een correct getekend diagram. De persoon moet een vierhoek hebben getekend tussen twee vijfhoeken in. Maximaal toegestane tijd; 1 minuut. 4.4 Interpretatie van de score Bij de klassieke interpretatie is een totale testscore onder de 24 punten een sterke aanwijzing voor cognitieve problemen. Score Interpretatie < 18 Ernstige cognitieve stoornis Cognitieve stoornis; ernst mede afhankelijk van dagelijks functioneren en opleidingsniveau > 28 Ernstige cognitieve stoornis uitgesloten bij normaal opleidingsniveau Bij lichte vormen van dementie komen fout-negatieve uitslagen vaak voor, met name bij patiënten met een hoger opleidingsniveau. Lager opleidingsniveau en/of hogere leeftijd leiden tot andere afkappunten (zie tabel op de volgende pagina). Het verschil in de scores tussen twee tests moet minimaal drie punten bedragen om klinisch relevant genoemd te worden. Afkapmomenten MMSE rekening houdend met leeftijd en opleidingsniveau (d.w.z. aantal jaren opleiding gevolgd): Schooljaren Leeftijd jaar jaar jaar HBO of hoger Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

12 5 FIVE SHOT TEST De Five Shot Test kan worden afgenomen om snel een indruk te krijgen van de omvang van het alcoholgebruik. 5.1 Instructie en score Indien er op basis van vraag 34 uit het [G]OUD-basisconsult, een vermoeden is van een te hoog alcoholgebruik, kan (eventueel in een vervolgconsult) in een anamnese de test afgenomen worden om de omvang van het alcoholgebruik te bepalen. Vraag Mogelijke antwoorden Score 1. Hoe vaak drinkt u alcoholische dranken? - Nooit 0-1 keer per maand of minder 0,5-2-4 keer per maand keer per week 1,5-4 of meer keer per week 2 2. Hoeveel alcoholische dranken gebruikt u op een typische dag waarop u alcohol drinkt? 3. Ergert u zich wel eens aan mensen die opmerkingen maakten over uw drinkgewoonten? 4. Voelt u zich wel eens schuldig over uw drinkgewoonten? 5. Drinkt u wel een s ochtends om de kater te verdrijven? - 1 of 2-3 of 4-5 of 6-7 tot 9-10 of meer - Neen - Ja - Neen - Ja - Neen - Ja Totaalscore: 0 0,5 1 1, Interpretatie score De maximumscore is 7, indien iemand een score van 2,5 of hoger behaald kan alcoholmisbruik of -afhankelijkheid worden vermoedt. De antwoorden op deze vragen vormen een zeer sterke aanwijzing voor problematisch alcoholgebruik, maar de Five Shot Test spoort niet alle probleemdrinkers op. 12 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

13 6 SNAQ 65+ De BMI is niet altijd goed bruikbaar, omdat het meten van lengte en gewicht vaak lastig is. Om deze reden is een instrument ontwikkeld voor ouderen ( 65 jaar) in de eerstelijnszorg en thuiszorg: de SNAQ65+ (Short Nutritional Assessment Questionnaire for 65+). Indien uit het [G]OUD basisconsult blijkt dat er sprake is van ongewenst gewichtsverlies, dient de SNAQ 65+ afgenomen te worden in een vervolgconsult om het risico op ondervoeding te evalueren. 6.1 Instructie In onderstaande tabel is het stappenplan voor het gebruik van de SNAQ65+ schematisch weergegeven. Zie ook de volgende website. Stap 1: bepaal het gewichtsverlies De eerste stap is vragen of een cliënt onbedoeld 4 kg of meer is afgevallen in de afgelopen zes maanden. Daarbij ligt het afkappunt bij 4 kg of meer. Als de cliënt niet weet of hij/zij is afgevallen, vraag dan na of: kleding ruimer is gaan zitten,de riem een gaatje strakker moet of het horloge ruimer om de pols zit. Uitslag Groen: Indien er geen sprake is van gewichtsverlies of als het gewichtsverlies minder is dan 4kg, gaat u naar stap 2. Rood: Als er sprake is van 4 kg of meer onbedoeld gewichtsverlies is de cliënt ondervoed en gaat u naar de rode kolom van het behandelplan (stap 4). Stap 2: meet de bovenarmomtrek De tweede stap is het bepalen van de bovenarmomtrek. Voor bovenarmomtrek geldt een afkappunt 25 cm. De armomtrek wordt gemeten om het midden van de blote linker bovenarm. Om het midden van de bovenarm te bepalen buigt de cliënt de onderarm in een hoek van 90, waarbij de handpalm naar binnen is gericht. Door middel van palpatie wordt de plaats van het acromion (het driehoekig uitsteeksel aan de top van het schouderblad/de punt van de schouder; verwar dit niet met het botpunt van het sleutelbeen, wat meer naar voren ligt!) bepaald en gemarkeerd met een cosmetisch potlood. Markeer eveneens de olecranon (onderste punt van de elleboog). Leg nu het meetlint met de nul op het acromion en laat het langs de zijkant van de arm in een verticale lijn naar de olecranon lopen. Met behulp van het meetlint wordt het midden tussen deze twee markeerpunten bepaald en gemarkeerd. Op deze hoogte wordt de armomtrek gemeten. Uitslag Groen: Indien de bovenarmomtrek 25 cm of meer is, gaat u naar stap 3. Rood: Indien de bovenarmomtrek kleiner is dan 25 cm, is er sprake van ondervoeding en gaat u naar de rode kolom van het behandelplan (stap 4). Stap 3: Eetlust en functionaliteit a. De vraag over eetlust is als volgt: Had u de afgelopen week een verminderde eetlust? b. Daarna vraagt u de functionaliteit na met de volgende vraag: Bent u in staat een trap van 15 treden op en af te lopen zonder te rusten? Mocht de patiënt dit niet weten, omdat hij/ zij bijvoorbeeld geen trap heeft of al heel lang niet meer trap gelopen heeft, kan een alternatieve vraag worden gesteld: kunt u 5 minuten buiten lopen zonder te 13 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

14 rusten? Bij rolstoelafhankelijke patiënten is de alternatieve vraag: kunt u zelf de rolstoel 5 minuten aanduwen zonder uit te hoeven rusten. Uitslag Groen: Indien een cliënt alleen een verminderde eetlust heeft of niet in staat is een trap op en af te lopen zonder te rusten (of 5 minuten buiten lopen zonder te rusten, of 5 minuten de rolstoel aan te duwen), is er geen sprake van ondervoeding en gaat u naar de groene kolom van het behandelplan (stap 4). Oranje: Indien een cliënt een verminderde eetlust heeft en bovendien niet in staat is een trap op en af te lopen zonder te rusten (of 5 minuten buiten lopen zonder te rusten, of 5 minuten de rolstoel aan te duwen), is er sprake van een risico op ondervoeding en gaat u naar de oranje kolom van het behandelplan. 6.2 Interpretatie score, behandelbeleid bepalen Op basis van de screeningsuitslag van het instrument SNAQ65+ treedt het multidisciplinaire behandelplan in werking: Bij een score groen is geen sprake van ondervoeding en hoeft er geen voedingsinterventie te worden gestart. Bij een score oranje is sprake van risico op ondervoeding. De cliënt krijgt informatie over de gevolgen van ondervoeding en het belang van een goede voeding. Bovendien krijgt de cliënt uitleg en een folder over energie- en eiwitrijke hoofdmaaltijden en tussentijdse verstrekkingen en het advies om zich regelmatig te wegen. Bij een score rood is sprake van ondervoeding. Het eerste advies is gelijk aan dat bij de cliënt met risico op ondervoeding. Bovendien schakelt de arts of verpleegkundige binnen een werkdag na screening de diëtist in. 14 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

15 7 3IQ-TEST Indien tijdens het basisconsult blijkt dat er sprake is van urineverlies, dan dient er verdere diagnostiek door POH/HA plaats te vinden m.b.v. 3IQtest om het type incontinentie vast te stellen. 7.1 Instructie Stel de volgende vragen: 1 Heeft u de afgelopen 3 maanden urineverlies gehad: (Meerdere antwoorden mogelijk) a. Bij het uitoefenen van fysieke activiteit, zoals hoesten, niezen, tillen of lichamelijke inspanning? b. Bij aandrang of het gevoel de blaas te moeten ledigen, u haalde het toilet echter niet op tijd? c. Zonder fysieke activiteit en zonder het gevoel van aandrang? 2 Wanneer trad de afgelopen 3 maanden urineverlies het vaakst op: (Eén antwoord mogelijk) a. Bij het uitoefenen van fysieke activiteit, zoals hoesten, niezen, tillen of lichamelijke inspanning? b. Bij aandrang of het gevoel de blaas te moeten ledigen, u haalde het toilet echter niet op tijd? c. Zonder fysieke activiteit en zonder het gevoel van aandrang? d. Ongeveer even vaak bij fysieke activiteit als bij het gevoel van aandrang? 7.2 Interpretatie van de score Op basis van het antwoord op vraag 2 kan het type incontinentie bepaalde worden: a. Het vaakst bij fysieke activiteit stress of stress-dominant b. Het vaakst bij aandrang urgency of urgeny-dominant c. Zonder fysieke activiteit en zonder aandrang andere oorzaak of dominant andere oorzaak d. Ongeveer even vaak bij fysieke activiteit als bij aandrang gemengde urine incontinentie 15 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

16 8 PRAFAB SCORE-LIJST Indien tijdens het basisconsult blijkt dat er sprake is van urineverlies, dient er verdere diagnostiek door POH/HA plaats te vinden m.b.v. PRAFAB scorelijst (Hendriks et al., 2008) om de ernst en impact op het sociale leven vast te stellen. 8.1 Instructie Stel de volgende vragen: PROTECTION 1 Voor mijn urineverlies gebruik ik nooit verband 2 Af en toe gebruik ik verband of moet ik mijn ondergoed verschonen 3 Als regel draag ik verband of verschoon ik mijn ondergoed meermalen per dag 4 Ik moet altijd verband gebruiken voor mijn incontinentie AMOUNT 1 Het urineverlies is slechts een druppeltje 2 Ik verlies ook wel eens een scheutje 3 Het urineverlies is zo groot dat het mijn verband en/of kleren flink nat maakt 4 Het urineverlies is zo groot dat het verband doorweekt raakt en/of er doorheen lekt FREQUENCY, onvrijwillig urineverlies treedt bij mij op: 1 Eens per week of minder 2 Meer dan eens maar minder dan drie keer per week 3 Meer dan drie keer per week, maar niet iedere dag 4 Elke dag Subscore ernst urineverlies = PR + A + F ADJUSTMENT, door mijn urineverlies: 1 Laat ik mij niet hinderen in mijn dagelijks leven 2 Ben ik gestopt met sommige activiteiten, zoals sport en andere zware lichamelijke activiteiten 3 Ben ik gestopt met de meeste lichamelijke activiteiten die onvrijwillig urineverlies veroorzaken 4 Kom ik de deur niet meer uit BODY IMAGE 1 Mijn urineverlies kan me eigenlijk niets schelen 2 Ik vind het vervelend en lastig, maar ik zit er niet echt mee 3 Ik vind mijn urineverlies vies 4 Ik walg van mezelf door mijn urineverlies Subscore impact op sociale leven = A +B 16 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

17 8.2 Interpretatie van de score Voor ieder onderdeel (PROTECTION, AMOUNT, FREQUENCY, ADJUSTMENT en BODY IMAGE) is een score van 1 tot 4 mogelijk. De totale score is de som van de scores op de 5 onderdelen. De minimum score is dan 5 en de maximale 20. Een hoge PRAFAB-score (>14 punten) lijkt een redelijk betrouwbare indicatie te zijn voor een ernstig urineverlies. Een lagere score sluit echter een ernstig urineverlies niet uit. 17 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

18 9 VALEVALUATIE-INSTRUMENT Indien uit het [G]OUD-basisconsult blijkt dat de oudere een verhoogd valrisico heeft, kan onderstaand instrument (afkomstig uit Richtlijn Preventie van valincidenten bij ouderen, 2004) u helpen bij het uitvoeren van de anamnese. Dit instrument bevat aandachtspunten voor thuiswonende ouderen. Anamnese vallen en mobiliteit Algemene anamnese Onderzoek algemeen Onderzoek mobiliteit Vallen: Omstandigheden en toedracht van de val, aantal valincidenten in het afgelopen jaar, plaats, letsel, valangst Vallen met syncope: Cardiovasculaire of neurologische evaluatie Vallen zonder syncope: Loopstoornis, actieradius, gebruik loophulpmiddel Balansstoornis, duizeligheid, evenwicht Pijn spieren en gewrichten, rugpijn Spierzwakte/conditionele beperking Aandoeningen bewegingsapparaat Verminderde visus Andere symptomen Lichamelijk: Klachten, aandoeningen, conditie, algehele achteruitgang, wegrakingen Medicatie (met name psychotrope medicatie), alcohol Incontinentie Aanwijzingen nieuwe aandoening/ziekte Behandeling/controle bij specialist(en) Psychisch: Cognitieve stoornis, depressie Sociaal: Alleenstaand, sociale actieradius Woningtype: Trappen Verblijf binnenshuis (vitamine D-deficiëntie?) Functioneren: ADL/HDL, thuiszorg, mantelzorg Risicofactoren voor osteoporose: Fractuur na het 50e levensjaar Bestaande wervelfractuur Positieve familieanamnese Laag lichaamsgewicht Ernstige immobiliteit Gebruik van corticosteroïden 7,5 mg Prednisolonequivalent per dag Lengte, gewicht, BMI Neurologisch: Spiertonus, coördinatie, propriocepsis, extrapiramidale stoornis, sensibiliteit voeten, oud CVA Visus: Snellen-kaart Gehoor: Fluisterspraak op 2 meter Dyspnoe: Cardiaal, pulmonaal, anemie Psyche: MMSE, depressieschaal Cardiovasculair: Polsirregulariteit; bloeddruk: zittend en staand na 1 minuut Functioneren: Barthel-index (Timed) get-up and go -test: looppatroon en balans Loopsnelheid, staplengte, stapsymmetrie 18 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

19 Onderzoek woning Trendelenburg: balans Postural sway : balans Spierkracht Checklist valrisico woning Indien cursief gedrukt: onderdeel is reeds in kaart gebracht in het [G]OUD consult. Indien er een valrisico gesignaleerd is, en de oorzaak van het risico is in beeld gebracht (m.b.v. bovenstaand instrument), dan kunnen er verschillende vervolgacties ingezet worden. Hieronder een overzicht met mogelijke interventies (bron: NHG praktijkwijzer ouderenzorg). 19 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

20 20 Instructie testen [G]OUD ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1

6.a.1. GESTANDAARDISEERDE MMSE

6.a.1. GESTANDAARDISEERDE MMSE 6.a.1. GESTANDAARDISEERDE MMSE Naam patiënt : Datum invullen : Naam invuller : Ik ga u nu enkele vragen stellen en geef u enkele problemen om op te lossen. Wilt u alstublieft uw best doen om zo goed mogelijke

Nadere informatie

Formulier 8 Geheugen en concentratieproblematiek

Formulier 8 Geheugen en concentratieproblematiek Formulier 8 Geheugen en concentratieproblematiek Problematiek m.b.t. geheugen, oriëntatie en concentratie kan met behulp van diverse assessments in kaart worden gebracht. De gegevens van deze testen zeggen

Nadere informatie

Signalering van ondervoeding in de eerstelijnszorg en thuiszorg

Signalering van ondervoeding in de eerstelijnszorg en thuiszorg Signalering van ondervoeding in de eerstelijnszorg en thuiszorg 1. Achtergrond Ziektegerelateerde ondervoeding komt voor in alle sectoren van de gezondheidszorg en heeft grote gevolgen voor een patiënt.

Nadere informatie

Het stappenplan. Gewichtsverlies minder dan 4 kg 4 kg of meer. Bovenarmomtrek. Eetlust en functionaliteit. Behandelbeleid.

Het stappenplan. Gewichtsverlies minder dan 4 kg 4 kg of meer. Bovenarmomtrek. Eetlust en functionaliteit. Behandelbeleid. 1 2 3 4 Gewichtsverlies minder dan 4 kg 4 kg of meer Bovenarmomtrek Eetlust en functionaliteit Behandelbeleid 25 cm of meer goede eetlust en/of functionaliteit niet ondervoed weinig eetlust én verminderde

Nadere informatie

Hospital ABCD studie Pinnummer: H 3. Ontslag. Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier

Hospital ABCD studie Pinnummer: H 3. Ontslag. Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier H 3 Ontslag Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier Uw ervaringen zijn waardevol In dit interview gaan we het hebben over uw dagelijkse bezigheden en hoe u zich voelt. Uw ervaringen

Nadere informatie

Verdiepingsvragenlijst

Verdiepingsvragenlijst Verdiepingsvragenlijst Keten Complexe Zorg voor Ouderen VERDIEPINGSVRAGENLIJST [G]OUD Versie april 2013 Versie april 2012 1 VERDIEPINGSVRAGENLIJST [G]OUD Verdiepingsvragenlijst Datum: - - Tijdstip aanvang:

Nadere informatie

Hospital-ADL studie Pinnummer: P 1. 1 maand na ontslag (Huisbezoek) Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier

Hospital-ADL studie Pinnummer: P 1. 1 maand na ontslag (Huisbezoek) Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier P 1 1 maand na ontslag (Huisbezoek) Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier 1 Uw ervaringen zijn waardevol In dit interview gaan we het hebben over uw dagelijkse bezigheden

Nadere informatie

De Valanalyse inclusief scoreformulier

De Valanalyse inclusief scoreformulier De Valanalyse inclusief scoreformulier download dit scoreformulier www.veiligheid.nl/valanalyse Op dit scoreformulier noteert u de scores van de testen van de 12 risicofactoren van de Valanalyse. U kunt

Nadere informatie

MINI MENTAL STATE EXAMINATION (MMSE) (Derix,MMA; Teunisse,S; Hijdra,A; Wens,L; Hofstede,AB; Walstra,GJM; et al.) Aanwijzingen afnemen MMSE

MINI MENTAL STATE EXAMINATION (MMSE) (Derix,MMA; Teunisse,S; Hijdra,A; Wens,L; Hofstede,AB; Walstra,GJM; et al.) Aanwijzingen afnemen MMSE RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING Openbare instelling opgericht bij de wet van 9 augustus 1963 TERVURENLAAN 211 1150 BRUSSEL Dienst voor geneeskundige verzorging MINI MENTAL STATE

Nadere informatie

Compleet Geriatrisch Assessment Screening CGA FIT

Compleet Geriatrisch Assessment Screening CGA FIT Compleet Geriatrisch Assessment Screening CGA FIT Functiebehoud In Transitie Naam : BASISGEGEVENS Huisarts: Naam verpleegkundige : Datum van invullen: d d m m j j j j Geboortedatum oudere: d d m m j j

Nadere informatie

Case Record Form 6 maanden follow up

Case Record Form 6 maanden follow up DECOMPRESSIVE SURGERY FOR PATIENTS WITH CEREBRAL VENOUS THROMBOSIS PART 2: PROSPECTIVE REGISTRY Case Record Form 6 maanden follow up Studie nummer: Initialen: TRIAL COORDINATION: Jonathan Coutinho, MD

Nadere informatie

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN VALLEN IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN VALLEN IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN PREVENTIE VAN VALLEN IN DE EERSTE LIJN Preventie van nieuwe valincidenten en letsel bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op valrisico in de eerste lijn. 1. Bent u de afgelopen

Nadere informatie

1 Geheugenstoornissen

1 Geheugenstoornissen 1 Geheugenstoornissen Prof. dr. M. Vermeulen 1.1 Zijn er geheugenstoornissen? Over het geheugen wordt veel geklaagd. Bij mensen onder de 65 jaar berusten deze klachten zelden op een hersenziekte. Veelal

Nadere informatie

4. INVENTARISATIE OUDERENZORG

4. INVENTARISATIE OUDERENZORG 4. INVENTARISATIE OUDERENZORG Ingevuld door : Datum : PERSOONSGEGEVENS Naam : Geboortedatum : Telefoon (check) : BSN : Verzekering (check) : Huisarts : Naam contactpersoon : Telefoon contactpersoon : HULPVRAAG

Nadere informatie

Hospital ABCD studie Pinnummer: H 1. Baseline (binnen 48 uur na opname) Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier

Hospital ABCD studie Pinnummer: H 1. Baseline (binnen 48 uur na opname) Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier H 1 Baseline (binnen 48 uur na opname) Extra benodigdheden: - Horloge - Pen - Leeg A4 vel - MMSE formulier 1 Uw ervaringen zijn waardevol In dit interview gaan we het hebben over uw dagelijkse bezigheden

Nadere informatie

Observatie Lijst voor vroege symptomen van Dementie 3. Mini Mental State Examination (MMSE) 4. Kloktekentest (Clockdrawing test) 8

Observatie Lijst voor vroege symptomen van Dementie 3. Mini Mental State Examination (MMSE) 4. Kloktekentest (Clockdrawing test) 8 Inhoudsopgave Pagina Observatie Lijst voor vroege symptomen van Dementie 3 Mini Mental State Examination (MMSE) 4 Kloktekentest (Clockdrawing test) 8 Geriatrische Depressie Schaal (GDS 15) 10 Ervaren Druk

Nadere informatie

MMSE. F. Visuo-constructief vermogen TOTAAL MMSE:../ 30

MMSE. F. Visuo-constructief vermogen TOTAAL MMSE:../ 30 MMSE A. Oriëntatie en korte termijn geheugen 1. In welk jaar leven we? (Alleen correct jaar = OK.) 1. O fout O juist 2. Welk seizoen is het nu? (In de laatste week van oud seizoen en eerste week van nieuw

Nadere informatie

Tijdelijke verwardheid (delier) Ondervoeding Vallen Fysieke beperkingen

Tijdelijke verwardheid (delier) Ondervoeding Vallen Fysieke beperkingen Kwetsbare ouderen Het Van Weel Bethesda ziekenhuis zet zich extra in voor de zorg aan ouderen van 70 jaar en ouder. Het ziekenhuis volgt een landelijk Veiligheidsprogramma (VMS) gericht op Kwetsbare Ouderen.

Nadere informatie

Verschillende soorten van dementie. Door: Wim Dorst Geriatrisch verpleegkundige i.o

Verschillende soorten van dementie. Door: Wim Dorst Geriatrisch verpleegkundige i.o Verschillende soorten van dementie Door: Wim Dorst Geriatrisch verpleegkundige i.o 2013 Als je het niet meer weet. Wanneer is er sprake van dementie? Als er sprake is van meer dan één stoornis in de cognitieve

Nadere informatie

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan U moet de bakens verzetten en noch sterke drank, noch bier meer gebruiken: houdt u aan een matig gebruik van een redelijke

Nadere informatie

LASA 021- Memory complaints and MMSE. Memory complaints and Mini Mental State Examination (MMSE)

LASA 021- Memory complaints and MMSE. Memory complaints and Mini Mental State Examination (MMSE) Memory complaints and Mini Mental State Examination (MMSE) Introductie De volgende vragen gaan over geheugen en concentratie. Om daarvan een indruk te krijgen worden deze vragen in dit onderzoek aan iedereen

Nadere informatie

Valproblematiek in de eerste en tweede lijn. Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht.

Valproblematiek in de eerste en tweede lijn. Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht. Valproblematiek in de eerste en tweede lijn Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht.nl Het komt vaak voor Het heeft belangrijke gevolgen Balans en veroudering

Nadere informatie

Mini-BESTest: Balance Evaluation Systems Test

Mini-BESTest: Balance Evaluation Systems Test Deze versie van het meetinstrument is afkomstig uit de KNGF-richtlijn Ziekte van Parkinson (2016) Mini-BESTest: Balance Evaluation Systems Test Benodigdheden: Een stevige stoel (bij voorkeur eentje die

Nadere informatie

Stappenplan mobiliteit

Stappenplan mobiliteit Stappenplan - Het vaststellen van beperkingen in de - Het behouden de of voorkomen van achteruitgang in bij ouderen - Het verbeteren van de bij ouderen - Het voorkomen van samenhangende problemen zoals

Nadere informatie

Valincidenten bij ouderen: Valt het mee?

Valincidenten bij ouderen: Valt het mee? Valincidenten bij ouderen: Valt het mee? Michiel Hijwegen, geriatrie fysiotherapeut TSz Huub Maas, geriater TSz Waarom zijn valincidenten relevant? Uiting van kwetsbaarheid/negatieve gezondheidsuitkomsten

Nadere informatie

urologische vragenlijst man

urologische vragenlijst man urologische vragenlijst man VIGNET Mantelzorg: Beroep: Hobby s: Naam en adres van huisarts: Telefoon: Mutualiteit: Is er een systemische ziekte en zo ja welke? diabetes - AHT - hartfalen - Gewicht: kg

Nadere informatie

Mini-BESTest: Balance Evaluation Systems Test

Mini-BESTest: Balance Evaluation Systems Test Mini-BESTest: Balance Evaluation Systems Test 2005-2014 Oregon Health &Science University. Alle rechten voorbehouden. Benodigdheden: Een stevige stoel (bij voorkeur eentje die lijkt op de stoel die de

Nadere informatie

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht GEDRAG: De wijze waarop iemand zich gedraagt, zijn wijze van doen, optreden

Nadere informatie

Better in, better out, goede voeding voor en na een operatie bij ouderen. zaterdag 15 maart 2014, Marion Theuws

Better in, better out, goede voeding voor en na een operatie bij ouderen. zaterdag 15 maart 2014, Marion Theuws Better in, better out, goede voeding voor en na een operatie bij ouderen zaterdag 15 maart 2014, Marion Theuws Wie werkt er samen met een diëtist? Wie houdt rekening met voeding bij de behandeling? Slaat

Nadere informatie

BASISVRAGENLIJST. Basisvragenlijst. Keten Complexe Zorg voor Ouderen. Versie april 2013. Versie april 2013 1

BASISVRAGENLIJST. Basisvragenlijst. Keten Complexe Zorg voor Ouderen. Versie april 2013. Versie april 2013 1 Basisvragenlijst Keten Complexe Zorg voor Ouderen BASISVRAGENLIJST 1 BASISVRAGENLIJST Basisvragenlijst Datum: - - Tijdstip aanvang: - uur Naam POH: Algemene gegevens oudere Naam oudere: Geboortedatum:

Nadere informatie

Extra oefeningen. Romp 1. Vooroverbuigen 2 2. Draaien 3. Arm en romp 3. Armen schuiven over tafel 4. Hand en pols 4. Handen vouwen en polsen buigen 5

Extra oefeningen. Romp 1. Vooroverbuigen 2 2. Draaien 3. Arm en romp 3. Armen schuiven over tafel 4. Hand en pols 4. Handen vouwen en polsen buigen 5 Extra oefeningen Deze oefeningen sluiten aan op de Oefengids beroerte (CVA). De Oefengids beroerte (CVA) is te bestellen via www.hersenletsel.nl of te downloaden van www.snelinbeweging.nl. De oefengids

Nadere informatie

KNGF-richtlijn Beroerte

KNGF-richtlijn Beroerte Bijlage 2.3 Berg Balance Scale De Berg Balance Scale (BBS) evalueert het evenwicht en bestaat uit 14 test-items. 5 De items worden gescoord op een 5-punts ordinale schaal (0-4 punten). In totaal zijn 56

Nadere informatie

Hospital ABCD studie Pinnummer: P 2. 2 maanden na ontslag (telefonisch)

Hospital ABCD studie Pinnummer: P 2. 2 maanden na ontslag (telefonisch) P 2 2 maanden na ontslag (telefonisch) 1 Uw ervaringen zijn waardevol In dit interview gaan we het hebben over uw dagelijkse bezigheden en hoe u zich voelt. Uw ervaringen zijn waardevol en zullen worden

Nadere informatie

Aan de slag met Easycare en Trazag

Aan de slag met Easycare en Trazag Aan de slag met Easycare en Trazag Leonie Bosch Prak%jkverpleegkundige ouderen Leergang ouderenzorg 2013 Introduc0e Prak0jkverpleegkundige ouderen OMU/ Ucare Welkom Interac0ef Benu?en verschillende werkvelden

Nadere informatie

Bijlage: Bepalingenclusters ouderenzorg, versie 10

Bijlage: Bepalingenclusters ouderenzorg, versie 10 Bijlage: Bepalingenclusters ouderenzorg, versie 10 Voor de meest actuele versie: raadpleeg de online viewer diagnostische bepalingen, vul bij ICPC A49 Andere preventieve verrichting in en zoek het gewenste

Nadere informatie

Hospital ABCD studie Pinnummer: P 3. 3 maanden na ontslag (telefonisch)

Hospital ABCD studie Pinnummer: P 3. 3 maanden na ontslag (telefonisch) P 3 3 maanden na ontslag (telefonisch) 1 Uw ervaringen zijn waardevol In dit interview gaan we het hebben over uw dagelijkse bezigheden en hoe u zich voelt. Uw ervaringen zijn waardevol en zullen worden

Nadere informatie

Een ziekenhuisopname Wat kunt u doen?

Een ziekenhuisopname Wat kunt u doen? Een ziekenhuisopname Wat kunt u doen? Tips om lichamelijke en geestelijke achteruitgang te voorkomen patiënteninformatie Inhoud Inleiding...4 Hoe werkt het?...4 Bereid uw ziekenhuisopname voor...6 Tips...

Nadere informatie

Zorgverband systeem. Overzicht

Zorgverband systeem. Overzicht Zorgverband systeem In dit document wordt het Zorgverband systeem op functioneel niveau beschreven. Het beschrijft de mogelijkheden van het systeem; het is geen handleiding. Begrippen CIZ: Het CIZ (Centrum

Nadere informatie

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek Inventarisatie (A) Zet een kruisje of omcirkel het aantal punten bij het antwoord van uw keuze. A Sociale aspecten (wonen, werken, zelfstandigheid) Ervaart u op onderstaande onderwerpen problemen? SOMS

Nadere informatie

Workshop TraZAG. Rene v.d.heuvel Verpleegkundig Specialist Ron Warnier Verpleegkundig Specialist Liesbeth Machielsen, casemanager

Workshop TraZAG. Rene v.d.heuvel Verpleegkundig Specialist Ron Warnier Verpleegkundig Specialist Liesbeth Machielsen, casemanager Workshop TraZAG Rene v.d.heuvel Verpleegkundig Specialist Ron Warnier Verpleegkundig Specialist Liesbeth Machielsen, casemanager Opbouw Screenen van ouderen Zorgplan/proces TraZAG instrument Opbouw TraZAG

Nadere informatie

Frailty en ondervoeding doet (veel) vallen

Frailty en ondervoeding doet (veel) vallen www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw Frailty en ondervoeding doet (veel) vallen Ann Gryp, Hoofdverpleegkundige geriatrie Frailty Frailty heeft te maken met kwetsbaarheid. Frailty zegt iets over de ernst

Nadere informatie

Vragenlijst bij rugpijn

Vragenlijst bij rugpijn Vragenlijst bij rugpijn Naam: Geb.datum: - - Pijn en coping en cognitie lijst Instructie: Bij een persoon, die pijn heeft zullen er andere gedachten door het hoofd gaan dan wanneer die persoon geen pijn

Nadere informatie

Achteruitgang mobiliteit. Dr. Nathalie van der Velde Internist - Klinisch Geriater

Achteruitgang mobiliteit. Dr. Nathalie van der Velde Internist - Klinisch Geriater Achteruitgang mobiliteit Dr. Nathalie van der Velde Internist - Klinisch Geriater Indeling Achtergrond mobiliteit / vallen Casus Meetschalen Inleiding Gestoorde mobiliteit = atypische pres. ziekte Uiting

Nadere informatie

Clock Drawing Test. Afkorting. Doelstelling/ beschrijving. Doelgroep. Soort meetinstrument. Afname CDT

Clock Drawing Test. Afkorting. Doelstelling/ beschrijving. Doelgroep. Soort meetinstrument. Afname CDT Clock Drawing Test Afkorting CDT Doelstelling/ beschrijving Deze test was ontwikkeld om de visueel constructieve capaciteiten te beoordelen. Later werd de test uitgebreid naar het onderzoeken van het cognitief

Nadere informatie

Intake formulier fysiotherapie / manuele therapie

Intake formulier fysiotherapie / manuele therapie Intake formulier fysiotherapie / manuele therapie Om een duidelijk beeld van uw klachten en de herstelmogelijkheden te krijgen verzoeken wij u bijgaande gegevens en vragen in te vullen en dit formulier

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Vragenlijst Dagelijks Functioneren (Nederlandse Health Assesment Questionnaire HAQ) J.W.J. Bijlsma 1990

Vragenlijst Dagelijks Functioneren (Nederlandse Health Assesment Questionnaire HAQ) J.W.J. Bijlsma 1990 Vragenlijst Dagelijks Functioneren (Nederlandse Health Assesment Questionnaire HAQ) J.W.J. Bijlsma 1990 Toelichting Uw gewrichtsklachten kunnen uw normale bezigheden beïnvloeden. Het doel van deze vragenlijst

Nadere informatie

Valpreventie kwetsbare ouderen

Valpreventie kwetsbare ouderen Valpreventie kwetsbare ouderen 2 Vallen komt veel voor. Eén op de drie thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder valt minstens één keer per jaar. Een dergelijke val kan nare gevolgen hebben. Het is dan

Nadere informatie

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN Doel Vroegtijdige opsporing en behandeling van angst bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op angst in de eerste lijn (kruis aan). Voelde u zich de afgelopen

Nadere informatie

urologische vragenlijst vrouw

urologische vragenlijst vrouw urologische vragenlijst vrouw VIGNET Mantelzorg: Beroep: Hobby s: Naam en adres van huisarts: Telefoon: Mutualiteit: Is er een systemische ziekte en zo ja welke? diabetes - AHT - hartfalen - Gewicht: kg

Nadere informatie

De Patiënt Specifiek Klachten (PSK)

De Patiënt Specifiek Klachten (PSK) De Patiënt Specifiek Klachten (PSK) Naam patiënt: Datum:. Toelichting voor de patiënt Uw klachten hebben invloed op de activiteiten en bewegingen die u dagelijks doet en moeilijk te vermijden zijn. De

Nadere informatie

vitaal blijven valanalyse screeningstool valrisico voor de eerstelijns zorg

vitaal blijven valanalyse screeningstool valrisico voor de eerstelijns zorg vitaal blijven screeningstool valrisico voor de eerstelijns zorg Inhoudsopgave Inleiding... 3 Valrisicotest... 5 scoreformulier ook digitaal www.veiligheid.nl/ Valanalyse... 7 De 12 risicofactoren... 8

Nadere informatie

Aanvullende instrumenten en toelichting

Aanvullende instrumenten en toelichting anvullende instrumenten en toelichting Inleiding Naast het basisinstrument Easycare zijn er aanvullende instrumenten. eze kunnen gericht ingezet worden voor meer uitgebreide informatie over en onderbouwing

Nadere informatie

Rolstoelkarakteristieken

Rolstoelkarakteristieken Rolstoelkarakteristieken Merk rolstoel Type / nummer ADL rolstoel of sportrolstoel Datum levering Merk banden Bandenspanning Gewicht Rolstoel in kg Datum laatste keer aangepast Wat is er toen aangepast

Nadere informatie

De Gecombineerde Valrisico Score

De Gecombineerde Valrisico Score DOEL(GROEP): OPBOUW: De Gecombineerde Valrisico Score Door Arnout van Baal De GVS is toe te passen op alle patiëntgroepen De test is een combinatie van de 10 Meter Looptest (10-MLT), de Timed Up and Go

Nadere informatie

Alcohol gebruik bij ouderen. 16-09-2010 Dick van Etten

Alcohol gebruik bij ouderen. 16-09-2010 Dick van Etten Alcohol gebruik bij ouderen 16-09-2010 Dick van Etten Inleiding Prevalentie Risicofactoren, lichamelijke aandoeningen Vroegsignaleren en diagnostiek Ontwikkelde interventies U moet de bakens verzetten

Nadere informatie

Wat ga ik vertellen: Nefro-geriatrie in de praktijk. Waarom? Uitvoering nefro-geriatrisch zorgpad. Bloedprikken en urine inleveren en ontbijten.

Wat ga ik vertellen: Nefro-geriatrie in de praktijk. Waarom? Uitvoering nefro-geriatrisch zorgpad. Bloedprikken en urine inleveren en ontbijten. Nefro-geriatrie in de praktijk Belinda Posadinu-Torenstra (Pre)dialyse verpleegkundige Waarom? Toename oudere patiënt in de pre dialyse. Is deze patiënt wel gebaat met behandeling? Leeftijd blijkt slecht

Nadere informatie

Ouderen in ziekenhuis Tjongerschans. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis

Ouderen in ziekenhuis Tjongerschans. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Ouderen in ziekenhuis Tjongerschans Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Inhoudsopgave Inleiding... 1 Beter naar huis... 1 Tips... 2 Familieparticipatie... 9 Vragen... 9 Inleiding Ouderen lopen

Nadere informatie

7 Testen. Consultatiebureau voor ouderen (deel II)

7 Testen. Consultatiebureau voor ouderen (deel II) Consultatiebureau voor ouderen (deel II) Naam klant: Heer Mevrouw Datum: Woonplaats klant: 7 Testen Datum ------------------------ ------------------------ ------------------------ ------------------------

Nadere informatie

Algemene informatie. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis - Kom uit het bed -

Algemene informatie. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis - Kom uit het bed - Algemene informatie Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis - Kom uit het bed - 1 U zult misschien wel schrikken als u leest dat drie maanden na ontslag ongeveer 30% van de ouderen die behandeld

Nadere informatie

Stappenplan urine-incontinentie in de eerste lijn

Stappenplan urine-incontinentie in de eerste lijn Stappenplan urine-incontinentie in de eerste lijn Preventie van urine-incontinentie en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen Stap 1: Screenen op urine-incontinentie in de eerste lijn Verliest u

Nadere informatie

Instructie. Motor Assessment Scale Auteur: Carr J.H Scoring. Testvolgorde en instructies

Instructie. Motor Assessment Scale Auteur: Carr J.H Scoring. Testvolgorde en instructies Instructie Motor Assessment Scale Auteur: Carr J.H. 1985 3 Scoring De therapeut scoort ieder motorische vaardigheid op een schaal van o tot 6. De test moet in een rustige ruimte worden uitgevoerd. De patiënt

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Binnenkort wordt bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Het doel van dit onderzoek is na te gaan wat de oorzaak is van uw plasklachten. Urodynamisch onderzoek wordt vaak verricht

Nadere informatie

Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis

Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Algemeen Ouderen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Het kan ook zijn dat u onverwacht bent opgenomen in het ziekenhuis. De arts heeft

Nadere informatie

ZORGPROGRAMMA VALPREVENTIE. Versie augustus 2013

ZORGPROGRAMMA VALPREVENTIE. Versie augustus 2013 ContactpersoonA.J.Biewenga,voorzitterenhuisarts Raadhuislaan4 7981EMDiever 0521 592575 biewenga@huisartsdiever.nl InschrijfnummerKamervanKoophandel: 55332544 AGBcoderechtspersoon: 53 530470 Bankrekeningnummer:

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis -Kom uit bed-

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis -Kom uit bed- Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis -Kom uit bed- VOORKOM ONNODIGE ACHTERUITGANG IN HET ZIEKENHUIS -KOM UIT BED- INLEIDING U zult misschien wel schrikken als u leest dat drie maanden na ontslag

Nadere informatie

Naam. Datum. Zet een kruisje of omcirkel het aantal punten bij het antwoord van uw keuze.

Naam. Datum. Zet een kruisje of omcirkel het aantal punten bij het antwoord van uw keuze. Inventarisatie (A) Naam Datum Zet een kruisje of omcirkel het aantal punten bij het antwoord van uw keuze. A Sociale aspecten (wonen, werken, zelfstandigheid) Ervaart u op onderstaande onderwerpen problemen?

Nadere informatie

Behandeling met rivastagmine capsules

Behandeling met rivastagmine capsules Behandeling met rivastagmine capsules Behandeling bij dementie De geriater heeft bij u een vorm van dementie vastgesteld. Voor deze hersenziekte kan de dokter u medicijnen voorschrijven. In uw geval is

Nadere informatie

VALPREVENTIE WAT KUNT U ER ZELF AAN DOEN? Sjaak Coenen

VALPREVENTIE WAT KUNT U ER ZELF AAN DOEN? Sjaak Coenen VALPREVENTIE WAT KUNT U ER ZELF AAN DOEN? Sjaak Coenen HOEVEEL 55-PLUSSERS KRIJGEN TE MAKEN MET ERNSTIG LETSEL TEN GEVOLGE VAN EEN VAL? A 1 op de 43 55-plussers B 1 op de 83 55-plussers C 1 op de 123 55-plussers

Nadere informatie

Valpreventieparcours

Valpreventieparcours Valpreventieparcours Spreektekst voor de scheidsrechter 1. Ervaar hoe het voelt om een wankel gangpatroon te hebben en wandel met 'samengebonden' voeten tot aan de volgende kegel. 2. Zoals je ziet neemt

Nadere informatie

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de 5.3.3 Een patiënt verplaatsen A Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de bedlegerige patiënt vastnemen om hem makkelijk op de zij

Nadere informatie

Roland Disability Questionnaire

Roland Disability Questionnaire Roland 1983 Nederlandse vertaling G.J. van der Heijden 1991 Naampatiënt...Datum:. Uw rugklachten kunnen u belemmeren bij uw normale dagelijkse bezigheden. Deze vragenlijst bevat een aantal zinnen waarmee

Nadere informatie

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen.

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAPPENPLAN DUIZELIGHEID IN DE EERSTE LIJN Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op duizeligheid in de eerste lijn. Hebt u de afgelopen maand

Nadere informatie

Vroege herkenning en behandeling van ondervoeding in Nederlandse Verpleegen Verzorgingshuizen ACHTERGRONDINFORMATIE

Vroege herkenning en behandeling van ondervoeding in Nederlandse Verpleegen Verzorgingshuizen ACHTERGRONDINFORMATIE Vroege herkenning en behandeling van ondervoeding in Nederlandse Verpleegen Verzorgingshuizen ACHTERGRONDINFORMATIE December 2008 INLEIDING Uit de LPZ meting van 2007 blijkt dat in verpleeg- en verzorgingshuizen

Nadere informatie

Wat is ondervoeding? Oorzaken van ondervoeding

Wat is ondervoeding? Oorzaken van ondervoeding 16-11-2011 Inhoudsopgave Voorwoord De Vierstroom heeft ervoor gekozen om het screeningsinstrument, de SNAQrc (Short Nutritional Assessment Questionnaire for Residential Care) te implementeren in de strijd

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen?

Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Kwetsbare ouderen. Wat kunt u er zelf aan doen? Hoeveel procent van Nederland is ouder dan 65 jaar? A 11 % B 5 % C 42% Hoeveel wonen er zelfstandig A. 50% van de 70 jaar en ouder B. 83 % van de 70 jaar

Nadere informatie

Bewegen door Senioren

Bewegen door Senioren Dianne Laarhoven-Klein, algemeen fysiotherapeut met aandacht voor geriatrie 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. Dat is bijna 25% van de totale

Nadere informatie

Veilig met ontslag Informatie voor patiënten vanaf 70 jaar en hun familie/mantelzorger

Veilig met ontslag Informatie voor patiënten vanaf 70 jaar en hun familie/mantelzorger Veilig met ontslag Informatie voor patiënten vanaf 70 jaar en hun familie/mantelzorger U bent voor een medische behandeling opgenomen in Meander Medisch Centrum. Het is van belang om zo snel mogelijk na

Nadere informatie

Houd een oogje op de bodem!

Houd een oogje op de bodem! Houd een oogje op de bodem! Preventie van bekkenbodemgerelateerde klachten na de bevalling Informatie en oefenadviezen VSV: Verloskundige kringen van de Kempen-Eindhoven-Geldrop Máxima Medisch Centrum,

Nadere informatie

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan. Waarom deze informatie? 2 Gebruiksaanwijzing 3 Cartoon 1 bereid uw ziekenhuisopname

Nadere informatie

Fysiotherapie na hernia

Fysiotherapie na hernia Fysiotherapie na hernia Deze informatie gaat over fysiotherapie na een herniaoperatie in de lage rug. Hoewel deze operaties niet allemaal hetzelfde zijn, kan er toch een aantal oefeningen worden aangegeven

Nadere informatie

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis. Handleiding voor patiënten

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis. Handleiding voor patiënten Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Waarom deze handleiding? Deze handleiding hoort bij de patiëntveiligheidskaart Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis

Nadere informatie

Casus oudere vrouw met COPD

Casus oudere vrouw met COPD Casus oudere vrouw met COPD Een casus: Mevrouw de Wit 73 jarige vrouw 2003 tot 2005 herhaalde heupfracturen, kunstheup links Osteoporose Sinds een aantal jaren COPD gold 3, matige ziektelast Echtgenoot

Nadere informatie

TRAZAG. TRAnsmuraal Zorg Assessment Geriatrie. Complexe zorg voor thuiswonende ouderen. Tweede druk april 2008

TRAZAG. TRAnsmuraal Zorg Assessment Geriatrie. Complexe zorg voor thuiswonende ouderen. Tweede druk april 2008 TRAZAG TRAnsmuraal Zorg Assessment Geriatrie Complexe zorg voor thuiswonende ouderen Tweede druk april 2008 academisch ziekenhuis Maastricht / MUMC + Afdeling Interne Geneeskunde Afdeling Transmurale Zorg

Nadere informatie

Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn

Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn Carien Linders v.d. Lijcke fysiotherapeut PMC Heusdenhout, Breda lid NAHFysioNet Hoe ontstaan? Als opdracht voor cursus Neurorevalidatie... Aanvulling van

Nadere informatie

Vragenlijst bij nekpijn

Vragenlijst bij nekpijn Vragenlijst bij nekpijn Naam: Geb.datum: - - Pijn en coping en cognitie lijst Instructie: Bij een persoon, die pijn heeft zullen er andere gedachten door het hoofd gaan dan wanneer die persoon geen pijn

Nadere informatie

Fysiotherapie na een hernia

Fysiotherapie na een hernia Fysiotherapie na een hernia Oefeningen voor herniapatiënten Algemeen Deze informatie heeft betrekking op de fysiotherapeutische behandeling, die u krijgt na een hernia-operatie in de lage rug. Hoewel deze

Nadere informatie

Verhoogde kans op een delier?

Verhoogde kans op een delier? Geriatrie Verhoogde kans op een delier? Maatregelen om een delier te voorkomen Inleiding U of uw naaste heeft een verhoogd risico op een delier. Dat heeft de verpleegkundige en/of uw behandelend specialist

Nadere informatie

Onderzoek door de geriater

Onderzoek door de geriater Geriatrie Onderzoek door de geriater i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw huisarts of specialist heeft u voor onderzoek doorverwezen naar de geriater. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

Zorgvrager ondersteunen bij zelfredzaamheid

Zorgvrager ondersteunen bij zelfredzaamheid Zorgvrager ondersteunen bij zelfredzaamheid > Inhoud > Cursus: Ondersteunen bij zelfredzaamheid 3 > Tekstbron: Ondersteunen bij zelfredzaamheid 22 > Project: Ondersteunen bij zelfredzaamheid 31 > BPV:

Nadere informatie

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid Marja Jellesma-Eggenkamp Klinische geriatrie Alysis 25 mei 2010 symposium Zevenaar 1 Kwetsbare ouderen inleiding >25% opgenomen patiënten 70+ 10-40%

Nadere informatie

Kick-off symposium Transmuraal zorgpad longaanval COPD Voeding en beweging

Kick-off symposium Transmuraal zorgpad longaanval COPD Voeding en beweging Kick-off symposium Transmuraal zorgpad longaanval COPD Voeding en beweging H. de Blank, diëtist MCH I. Zuliani, diëtist MCH L. Albeda, fysiotherapeut HagaZiekenhuis Disclosure belangen sprekers (potentiële)

Nadere informatie

Vragenlijsten. Instructies: De volgende 11 vragen gaan over uw standpunten t.a.v. uw algemene gezondheid.

Vragenlijsten. Instructies: De volgende 11 vragen gaan over uw standpunten t.a.v. uw algemene gezondheid. Vragenlijsten VIPER-nummer: Geboortedatum: d d m m m j j j j Datum van vandaag: d d m m j j j j Postcode: (alleen cijfers) Geslacht: Vrouw/Man Instructies: De volgende 11 vragen gaan over uw standpunten

Nadere informatie

Workshop dementie diagnostiek

Workshop dementie diagnostiek Workshop dementie diagnostiek Bernard Prins, huisarts Medisch Centrum Gelderlandplein, lid Academisch Huisartsen Netwerk van het Vumc en Coöperatie Huisartsen in Amsterdam Zuid Karel Brühl, specialist

Nadere informatie

PROMIS Een integraal systeem voor het meten van patientgeraporteerde

PROMIS Een integraal systeem voor het meten van patientgeraporteerde PROMIS Een integraal systeem voor het meten van patientgeraporteerde uitkomsten in de zorg Dr. Caroline Terwee Dutch-Flemish PROMIS group VU University Medical Center Department of Epidemiology and Biostatistics

Nadere informatie

TRAZAG. TRAnsmuraal Zorg Assessment Geriatrie. Complexe zorg voor thuiswonende ouderen. Derde druk april 2009

TRAZAG. TRAnsmuraal Zorg Assessment Geriatrie. Complexe zorg voor thuiswonende ouderen. Derde druk april 2009 TRAZAG TRAnsmuraal Zorg Assessment Geriatrie Complexe zorg voor thuiswonende ouderen Derde druk april 2009 academisch ziekenhuis Maastricht / MUMC + Afdeling Interne Geneeskunde Afdeling Transmurale Zorg

Nadere informatie

Ondervoeding bij ouderen

Ondervoeding bij ouderen Ondervoeding bij ouderen Caroline Boomkamp Klinisch geriater Bernhoven Inhoud Definities Screening en assessment Prevalentie Oorzaken Gevolgen Behandeling van ondervoeding Definitie geriatrische patiënt

Nadere informatie