Magazine 2010 Bert Hellinger Instituut Nederland. 1. Traumatiseren en/of hertraumatiseren door Systemisch Werken Bouke de Boer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Magazine 2010 Bert Hellinger Instituut Nederland. 1. Traumatiseren en/of hertraumatiseren door Systemisch Werken Bouke de Boer"

Transcriptie

1 Magazine 2010 Bert Hellinger Instituut Nederland 1. Traumatiseren en/of hertraumatiseren door Systemisch Werken Bouke de Boer Soms krijg ik nog wel eens een lichte blos van schaamte op mijn wangen als ik terugdenk aan hoe ik in het begin mijn NLP-trainingen gaf. Datzelfde proces herhaalt zich voor mij weer met Systemisch Werken. Een prachtige uitspraak van een Zenmeester was zeker op mij van toepassing: Als sommigen nog worden beheerst door hun vroegere slechte gewoonten, maar toch louter en alleen met woorden kunnen stichten, laat hen dan begaan... Want misschien zullen ze, als ze door hun eigen woorden te schande worden gezet, in de praktijk gaan brengen wat ze anderen leren. De centrale, kritische vraag die bij mij steeds meer omhoog komt luidt: wordt Systemisch Werken wel altijd terecht als benaderingswijze ingezet? Voor mij persoonlijk is het antwoord wel duidelijk. Natuurlijk heeft elke begeleider zijn of haar eigen leerproces te ondergaan, echter hoe eerlijk durven wij naar onszelf te kijken. In sommige opleidingstrajecten vind ik dat het cognitieve concept nog wat te central staat. Wat mogelijk goed voor de toeschouwers is. De begeleider zelf zal zich meer hebben te richten op de signalen van zijn of haar lichaam. Vanuit die attitude richten wij ons minder op de concepten en steeds meer op het persoonlijke proces van de cliënt. Hierbij is belangrijk ons te realiseren dat wij als begeleider de wereld ervaren, gelijk als wij ons lichaam bewonen en ervaren. Anders gesteld: alleen als wij ons lichaam werkelijk kunnen voelen en alleen als wij ons lichaam werkelijk kunnen ervaren en waarnemen met al onze zintuigen, alleen dan kunnen wij ons bewust worden van onszelf en van de dynamiek van het familiesysteem. Te vaak kom je mensen tegen die gedissocieerd zijn van de opstelling en het erbij komende emotionele proces. Ze zijn vaak niet thuis. Dit door gebeurtenissen vanuit het verleden, bijvoorbeeld de onderbroken uitreiking, persoonlijke trauma s, trauma s van de geschiedenis. De gevolgen kunnen wij elke dag ervaren. We gaan van leven naar overleven, oftewel: we leven onze niet-vervulde verlangens. Er waren te veel momenten in ons leven, vooral als kind, dat wij geen halt konden roepen tegen de niet-functionele energie die op ons afkwam. Het gevolg is een kristallisatie van deze energie, met tot gevolg: een disregulatie van het vegetatieve zenuwstelsel. De veiligheid die de cliënt nodig heeft is hier uitermate belangrijk. Mijns inziens wordt dit te vaak onderschat. Dan komt hier de kritische vraag: kunnen wij door middel van Systemisch Werken deze gedissocieerde cliënt wel benaderen? Stel als hypothese dat dit niet kan en wij doen dan toch een gewone opstelling, zou dit niet tot een herhaling van de geschiedenis kunnen leiden? Mede door het volgen van een aantal traumatrainingen ben ik zelf tot de conclusie gekomen dat wij veel voorzichtiger te werk zullen moeten gaan om de cliënt effectief en respectvol te benaderen. Doen wij dit niet, dan bestaat er grote kans dat door het inzetten van Systemisch Werken de cliënt getraumatiseerd of gehertraumatiseerd wordt.

2 2. Inzicht voorjaar 2009 Beste lezer, Dit artikel is een combinatie van een deel van mijn ervaringen rond het Surinaamse voetbalteam en enige inhoudelijke zaken die de begeleiding succesvol hebben gemaakt. Het is slechts een aftreksel van een meer dan bijzondere levenservaring. NLP en nationale Surinaamse voetbalselectie Als je twee meter bent is dat voor de Surinaamse televisie al een thema om op het scherm te belanden. Als je dan een jubileum mag vieren omtrent een tienjarig samenwerkingsbestand van NTI-NLP met de Surinaamse NLP-club, dan is dat een toegevoegde waarde om op het scherm te verschijnen. Zo kwam ik in het programma To The Point van Henk van Vliet. In die uitzending kwam mijn positie als mental-coach van onze nationale hockeyselectie naar voren. De presentator vroeg of ik dit ook niet voor hun nationale voetbalselectie zou willen doen, want volgens hem kon die wel wat mentale steun gebruiken. Mijn antwoord was: Prima, dat wil ik wel. En met luide, enthousiaste stem richtte de presentator zich tot het volk en in het bijzonder tot de bestuursleden van de Surinaamse Voetbalbond. Het gevolg; twee dagen laten zat ik met vijf bestuursleden aan de tafel. Na een korte kennismaking begon de voorzitter een heel betoog over vrijwilligers en de financiële situatie van de bond. Let op: een totale begroting van ,- per jaar. (Er zijn in de Nederlandse eredivisie nog een aantal spelers die minder verdienen!) Ik heb de voorzitter uitgelegd dat ik al meer dan tien jaar in Suriname kom en dat alles wat wij vanuit NTI-NLP aanbieden gratis is. Mijn steeds terugkerend antwoord: Wij hebben al genoeg uit Suriname gehaald, ik wil graag iets terug doen en heb de beslissing genomen nooit geld in dit land te willen verdienen. De aanstelling was een feit. Van mijn kant had ik nog wel een belangrijke voorwaarde, namelijk dat de coach het moet willen. Hij is de hoogste in rang en het bestuur kan en mag dit niet beslissen. Kenneth Jaliens, de bondscoach, stemde na een gesprek en een door mij gegeven workshop in met mijn aanstelling. In 2009 ben ik vijf keer naar Suriname gevlogen, hiermee kwam mijn aantal bezoeken in elf jaar op 22 te staan. Mijn werkwijze was een combinatie van NLP, Systemisch Werken (familie- en organisatieopstellingen) en Oplossingsgericht Werken (de uitgangspunten van Steve de Shazer en Insoo Kim Berg). Wat het mij wat makkelijker heeft gemaakt is dat ik de structuur van benaderen kon toepassen die ik zowel bij de nationale turn- als hockeyselectie heb toegepast. Globaal zal ik hier de genomen stappen beschijven. En wat ik ook opschrijf, ik doe het geheel absoluut te kort, maar ja, dit is een beschrijvend artikel en geen boekwerk. Commitment met coach In een aantal ontmoetingen benadruk ik hoe ik de positie van de coach zie en hoe ik mijn positie van mental-coach zie. De mental-coach is altijd de laagste in rang en de coach de hoogste. Dit vanuit systemisch perspectief. Ik geef ook aan dat er niets plaatsvindt zonder overleg met de coach en dat ik mij bij hem altijd zal verantwoorden. Ook vraag ik hem om me te contacten als er vragen zijn of als ik iets doe wat hem niet bevalt. Ik geef ook aan altijd loyaal naar hem te zijn en mocht ik ergens totaal anders over

3 denken, dat ik dat bij hem neerleg. Conclusie: of je nu fysiotherapeut, arts, assistenttrainer of mental-coach bent, het is heel belangrijk je plek te weten. Persoonlijk interview Bij teams zal ik altijd voordat het programma begint een individueel gesprek hebben. Hier krijg je heel veel te weten over alle spelende thema s, dit zowel van spelers individueel, relaties onderling, relatie met de coach, enzovoort. Ik doe dit aan de hand van een vragenlijst. Deze vragen zijn uitsluitend oplossingsgericht. Vragen als: Wat zijn jouw talenten? Wat breng jij als meerwaarde mee in dit team? Wat is de kracht van dit team? Schaalvragen over o.a. zelfvertrouwen, team, onderlinge communicatie, hun inbreng, absolute winnersgevoel en dergelijke. Daarnaast altijd de vraag aan de speler: Wat is volgens jou de volgende stap? Overigens, wat een verschil tussen de Nederlandse hockeymannen en de Surinaamse voetbalspelers. Bij de 24 hockeyspelers leefden alle ouders nog en waren deze nog bij elkaar. Nog interessanter, bij de familieopstellingen (met poppetjes) stonden alle ouders naast elkaar. Bij het Surinaamse team, ook 24 spelers, waren nog slechts vijf ouders getrouwd en bij elkaar. De opstellingen waren soms bizar, een aantal gooiden zelfs poppetjes in de hoek van het vertrek. Daar waar de hockeymannen gewend waren aan individuele gesprekken, had van de Surinaamse selectie nog nooit iemand een persoonlijk gesprek gehad. Helaas kwamen hier grote thema s aan bod: de vader niet kennen, gezinnen met incest, twee vermoorde vaders, geweld e.d. Conclusie: wil je werkelijk stappen maken met een team, dan moet je individuele gesprekken met spelers hebben. Dit in verband met rapport en veel meer inzicht in wat er werkelijk speelt. In Suriname heb ik dit tweemaal gedaan. Ik maak dan vooral gebruik van de schaalvragen. Hier kun je vooruitgang zien. Eerste stap van de training Hier maak ik gebruik van de principes van Oplossingsgericht Werken. Samen met het team kom ik overeen hoe wij de schalen noemen. Dit kan zijn: team, teamgevoel, alles wat het team inhoudt, passie, vertrouwen, enzovoort. Het Surinaamse team kwam tot tevredenheid over ons functioneren als team en begeleiding. De schaalvraag is dan: Wat is het cijfer wat jij voor bovengenoemd thema geeft? Een nul is niets en tien het cijfer wat voor jou (jullie) oké is. In groepjes van drie à vier personen gaan zij het hier over hebben en komen per groep met een gemiddelde. Voor dit team was dat een 6,1. De volgende opdracht: wat doen jullie al zodanig dat jullie die zes hebben? (positief geformuleerd). Dit geeft een enorme bewustwording omtrent dat wat er al is. Mijn ervaring leert dat in vele contexten het cijfer direct al hoger wordt. De opdracht daarna: Wat kan jij en kunnen jullie als team doen om richting de 9+ te gaan? Ook deze oefening gaat per groepjes van drie à vier personen en wij verzamelen de gegevens op flaps, die later tijdens elke bijeenkomst weer aan de muur komen te hangen. Hierbij globaal het overzicht van woorden wat uit de groep en begeleiding kwam. Wij-gevoel Plezier Kritisch Tijd Strijdlust Inleveren Houden aan afspraken Voorbereiding Leergierig Offervaardig Gericht trainen Wil om te leren Wil om te winnen Verdraagzaamheid Coachbaar Huiswerk maken Rust Spraakzaam

4 Beleving Positieve instelling Inzet Individuele bijdrage Fysieke gesteldheid Continuïteit Richting geven Beter bezoek aan trainingen Discipline Ondersteuning van elkaar Meer coachen Meer durf Serieuzer trainen Meer geconcentreerd Meer inzet Zakelijker zijn Open staan voor kritiek Eigen inzet Eerlijk zijn als groep tegen Al groep doelgericht werken Meer presteren elkaar Meer initiatieven nemen Betere motivatie Zelfbewuster Doorzettingsvermogen Bewuster worden Positief denken Op tijd de trainingen bezoeken

5 Afspraken = statuut. Volgens de richtlijnen van Stephan Covey, de schrijver van het boek De 7 eigenschappen van effectief leiderschap, hebben de spelers gezamenlijk afspraken gemaakt. Na goedkeuring van alle betrokkenen hebben wij met een Surinaams ritueel en Surinaamse muziek allen het statuut ondertekend. Hieronder volgen een aantal afspraken van de ongeveer 25 die er gemaakt zijn: wij beloven daadwerkelijk met ons team en onze opdracht in verbinding te gaan. door ons werkelijk te verbinden kunnen wij het Surinaams voetbal op een hoger niveau brengen. wij spreken af en maken de belofte alle trainingen elke keer te bezoeken. wij beloven elkaar tijdens trainingen en wedstrijden te ondersteunen, deze ondersteuning zal altijd op een positieve en versterkende manier plaatsvinden. wij beloven dat wij vanuit deze bevoorrechte sportpositie een voorbeeld zullen zijn binnen het veld voor de getoonde inzet en buiten het veld een positief voorbeeldfunctie moeten vervullen. wij spreken af, om tijdens trainingen strak, agressief en met inzet te trainen. wij zullen congruent zijn met onze kernwaarden: eenheid, liefde, plezier, respect, eerlijkheid en passie. congruent is gelijk aan: walk your tal, oftewel: geen woorden maar daden. wij beloven te blijven werken aan ons persoonlijk leiderschap. Dit met de wetenschap: plek krijg je niet, plek neem je! wij spelers van dit team, moeten bereid zijn, om offers te brengen. wij spelers van de Surinaamse selectie moeten zich bewust zijn van onze voorbeeldfunctie voor de jeugd en de Surinaamse gemeenschap. wij zijn als team bereid te strijden voor onze vlag. Samen met de coach komt dan een programma, gebaseerd op de uitkomsten van bovengenoemde oefeningen. Hier komt veel NLP aan de orde. Gepast wat cognitieve kennis met kleine oefeningen daarbij: communicatie, neurologische niveaus, rapport, representatiesystemen, enzovoort. Een heel belangrijke oefening is de structuur van oorzaak-gevolg. Wat zijn woorden, gedragingen, emoties en dergelijke die bij jou omhoog komen, als een team aan de kant van de oorzaak staat (= eigen verantwoordelijkheid nemen)? Precies zo als een team aan de kant van het gevolg gaat staan. Hierbij de lijst van het Surinaamse team. Een team neemt zijn verantwoordelijkheid: Motivatie Zelfvertrouwen Discipline Leiding Ervoor gaan Eenheid Sfeer Wilskracht Prestatie Communicatie Winst Doorzettingsvermogen Eerlijkheid Vreugde Succes Gevoel Verdraagzaamheid Interesse Serieus Beleving Een team neemt geen verantwoordelijkheid: Nonchalant Stemming Schuldafwenteling Vingerwijzing Falen Demotivatie Ongeïnteresseerd Slecht trainingsbezoek Geen discipline Onverdraagzaam Niet coachbaar zijn Niet geconcentreerd Frustratie Klagen Angst

6 Slechte voorbereiding Geen eenheid Egoïsme Geen doorzettingsvermogen Slechte communicatie op het veld Eigen belang voorop stellen voor teambelang Meningsverschillen op het veld Vervolgstappen Vanuit de drie eerder genoemde methodieken, NLP, SW en OGW, gebruik ik structuren die én cognitief behandeld worden en via oefeningen bewuster gemaakt worden. Om er niet een compleet boekwerk van te maken houd ik het in de uitleg hier wat beperkt. Wat komt regelmatig terug? evaluatie van voorgaande bijeenkomst, schaalvragen, wat heb je geleerd, welke vragen heb je, enzovoort. daar waar nodig individuele gesprekken. altijd een rondje complimenten. De vraag is dan: Wat wil jij andere spelers/het team nog zeggen wat je nog niet heb gezegd? Dit in de vorm van een compliment of een andere positieve boodschap. Ronde de lucht klaren. De vraag: Wat is er nog, wat niet gezegd is en wat nog wel gezegd moet worden. Het uitgangspunt hierbij is: Met respect ontvang je respect, met verwijten ontvang je verwijten. Je ziet (te) regelmatig bij teams dat er niet functionele energieën hangen die uiteindelijk ten koste gaan van de onderlinge relatie. De kracht van het benoemen (het schijnt ook bij partnerrelaties te werken...) Welke NLP-structuren zijn vooral aan bod gekomen Neurologische niveaus, waarneemposities, vooronderstellingen, functionele- en niet functionele overtuigingen, rapport, waarden, taal en andere structuren. Hoe vond ik dit om te doen? Ik heb het als een grote eer ervaren, dit te mogen doen. Natuurlijk heeft dit met mijn enorme binding te maken, die ik echter nog steeds niet echt kan verklaren. En dat die verbinding met de slavernij te maken heeft, dat is mij allang duidelijk. Ik eindig met het gedicht wat in het bijzijn van ongeveer honderd Surinaamse NLP-ers aan mij is voorgelezen in verband met ons tienjarig NLP jubileum in Suriname. Een gedicht wat ik maandenlang niet voor kon lezen zonder de tranen in de ogen te krijgen. De genoemde namen in het gedicht zijn de namen van de negen gecertificeerde NLP-trainers.

7 Mijn kleed is... bevuild Sporen van onuitgewist bloed laten ons weten Dat er ooit eens bloed heeft gevloeid Mama Sranan schreeuwt! Een walm van onverwerkte, diep ingewortelde pijn, wrok en verdriet omhult ons en doet ons beseffen: er zijn schuldigen De onschuldigen wacht; verzoening, vergeving of is het de oplossing van de prijs die betaald dient te worden? Grote Ziel, Groot ben je om op grootse wijze De rekening in te lossen Het gezucht, geklaag vanuit de duisternis... is gehoord. Eén accepteerde moedig de fakkel die deed vastberaden de oversteek Nieuw Leven vond Plaats Kaarsjes werden aangestoken Kaarsje hier, kaarsje daar De verlichting kwam langzaam op gang Gelukkig!... acceptatie zette zich in Fakkel en kleine kaarsjes vonden elkaar Schuldigen en onschuldigen omhelsden elkaar Verlichting en Acceptatie doen hun werk Nieuw Leven had zijn Plek ingenomen Resultaat... de verbinding! Harry, Christien, Natasia en Shakuntala buigen Lila, Edith, Marjorie tonen hun liefde Monique zorgt voor rust En ik, tezamen met alle andere lichtjes Schreeuwen het uit, DANK, DANK, DANK! Duizendmaal dank! Grote Ziel, Heel véél dank. Het licht kan niet meer uit... neen!!! Het vergoten bloed wordt wazig... het vervaagt! Lichtstralen laten ons weten, het einde van de tunnel is in zicht Dank je wel... Grote Ziel Generaties zullen sterven en eens zal het ophouden Geen bloedsporen meer op mijn kleed Neen, dankzij die ene moedige, dappere, uit het Friese klei getrokken Boer Die 10 jaar geleden dankbaar de fakkel accepteerde, vastberaden de oversteek deed Dank Grote Ziel, dat we met z n allen Vandaag kunnen zeggen Dank je wel Bouke de Boer, de boodschap is begrepen De lichtjes nemen over, De collectieve donkere schuld uit het verleden Gaat op in het verspreide licht van het heden, Dankzij jou, kleine moedige ziel Dankzij jou. Emmy Hart

8

9 3. De praktijk van coaching Interview Bouke de Boer over zijn werk als coach 4 augustus, Ik ben een boodschapper en heb een levensfilosofie die ik wil verspreiden. Ik stel mezelf dan ook altijd voor aan anderen vanuit mijn ziel en dieperliggende drijfveren. Ik ben hier om liefde, vrede en respect te verspreiden. Hiervoor moet je de weg naar binnen bewandelen. Coaches en sporters kijken naar mijn idee nog te weinig naar zichzelf. Ik vind dat iedere coach minimaal een paar keer per jaar zichzelf de spiegel voor moet houden. Op dit vlak is nog veel te winnen binnen zowel de sportwereld als het bedrijfsleven. Ik spreek met Bouke de Boer, mental coach van o.a. de nationale hockeyselecties, het Surinaams voetbalelftal en oprichter van het NTI-NLP instituut, maar bovenal een bijzonder mens. - Bouke over zijn missie - Bouke over zijn rol als coach - Bouke over het omgaan met coachingsdilemma s - Bouke over oplossingsgerichte coachingsconcepten - Bouke over resultaten Bouke over zijn missie Bouke de Boer, begonnen als fysiotherapeut bij AZ, werkt al meer dan 25 jaar vanuit de

10 NLP levensfilosofie. In de conservatieve sportwereld werd dit zweverige geouwehoer niet bepaald met open armen ontvangen. Ik geloof heilig in die aanpak en sta voor mijn boodschap, met alle consequenties van dien. In mijn werk als coach combineer ik concepten uit oplossinggericht werken met systemisch werken. Hoewel er nog steeds scepsis heerst over deze aanpak neemt de populariteit toe. Per jaar ontvangen wij in dit instituut zo n 800 cursisten en gelden er voor dit najaar zelfs wachtlijsten. Bouke over zijn rol als coach Coaching draait voor mij om de innerlijke attitude van mensen en teams. Zij zullen zelf met de oplossing moeten komen. Ik ben altijd de laagste in rang. Hier ben ik vanaf het begin heel duidelijk in als ik individuen of teams coach. Ik faciliteer en ondersteun zowel de coach als het team, zodat zij mogelijk beter kunnen presteren. Daarbij ben ik enorm verbonden met het team en de mensen. Ik sta 24 uur per dag klaar. Een aantal elementen en vaardigheden komen regelmatig terug als Bouke vanuit zijn praatstoel zijn rol als coach toelicht: - Containment: Het allerbelangrijkste dat ik als coach biedt is veiligheid en borging. Eigenlijk is er geen goed Nederlands woord voor. Containment dekt het beste de lading van wat ik bedoel. Het gaat om het bevattingsvermogen van de coach voor de vraagstukken en spanningen (inclusief de bijbehorende emoties) van de coachee. Ik schroom zelf niet om pijnpunten uit mijn eigen relatie bloot te leggen en te benoemen. - Spiegel voorhouden: Het eerste dat ik deed toen ik met de hockeyselectie begon was te stellen dat hockey geen kloten voorstelt! Het moeten stond centraal in plaats van het willen. Hoe mooi je olympische droom ook is, ik probeer hen dit te laten relativeren en het grotere belang van het leven te laten zien. Ik houd spelers en coaches hiermee de spiegel voor. - Overtuigingen: Als je echt wilt binnendringen in de belevingswereld van het team, zal je op het niveau van overtuigingen ingang moeten vinden. Ik beperk me niet tot concreet gedrag of vaardighedenniveau, maar laat anderen inzicht geven in functionele en niet functionele overtuigingen. In dit kader haal ik regelmatig een uitspraak van Einstein aan: Als je zegt dat je het niet kunt, dan heb je gelijk. Zeg je dat je het wel kunt, dan heb je ook gelijk. - Voelen: Vanuit mijn Friese achtergrond is mij vooral nuchterheid en duidelijkheid meegegeven. Over gevoelens praat je niet en al helemaal niet als man. Ik heb geleerd dat het ook anders kan en ben losgekomen van mijn collectief geweten.

11 Hierdoor heb ik als coach het proces van het hoofd naar het hart gemaakt en heb ik geleerd om ook andere mensen bewust te maken van onbewuste processen en het loskomen van hun collectief geweten en historie. - Metaforen hanteren: In mijn werk als coach maak ik veelvuldig gebruik van metaforen om het onbewuste bij mensen aan te boren. Zo spreek ik van mensen die voor in de bus zitten als ik mijn boodschap over eigen verantwoordelijkheid nemen wil verduidelijken. Ook leg ik regelmatig de koppeling met prive-relaties als ik het heb over problemen binnen teams. Citaten zoals perceptie is projectie en feiten horen bij het probleem niet bij de oplossing ondersteunen hierbij. - Oplossinggericht werken: Na mijn eerste kennismaking met het Nederlands hockeyteam viel het mij op dat de nadruk constant ligt op wat er niet goed gaat. Zo besprak het team eerst 17 fouten en kwamen ze daarna nog tot 5 goede punten. Je begrijpt dat die laatste 5 punten nooit meer zijn binnengekomen bij de spelers. Ik focus altijd op wat er wel goed gaat. Een van mijn belangrijkste adagiums is: Als dat wat je doet werkt, doe er dan meer van, en nog meer en nog meer en! Bouke over het omgaan met coachingsdilemma s Ik sta waarvoor ik sta en durf mijn nek uit te steken. Ik neem de consequenties hiervan volledig. Anderen ervaren mij soms als een arrogante en zelfverzekerde man. Ik ben bereid om hiernaar te luisteren en mezelf ook steeds de spiegel voor te houden. Zo geef ik nu bij aanvang van een bijeenkomst aan dat ik door mijn enthousiasme en passie op bepaalde mensen arrogant en zelfverzekerd kan overkomen. Hoe ik als coach omga met het dilemma van geven en nemen? Ik verbind me volledig aan een groep, maar het team of een speler zal het uiteindelijk zelf moeten doen. Het besluit om écht naar jezelf te kijken, moet je uiteindelijk zelf nemen. Ook de vervolgacties uit de coachingsgesprekken zijn voor rekening van de coach of gecoachte. Ik faciliteer alleen en leg patronen bloot. Verder bemoei ik me niet met de technische of tactische aspecten van het spel. Ik kan spelers niet beter leren hockeyen maar wel in laten zien hoe zij zichzelf beter kunnen laten hockeyen. Bouke over oplossingsgerichte coachingsconcepten Het coachingsconcept dat ik veel gebruik in de sportwereld, maar eigenlijk ook in het bedrijfsleven of in persoonlijke coachingsgesprekken is oplossingsgericht werken. Het

12 grootste misverstand is overigens dat dit makkelijk is, doordat het vaak wordt geassocieerd met de mannelijke uitleg van oplossingsgericht denken. (vrouw zegt) Schat mijn haar zit niet goed (man antwoord) Dan ga je toch naar de kapper? (vrouw bedoelt) Alsjeblieft luister naar me en laat me even m n verhaal vertellen, zonder zelf met een oplossing te komen. Ik zal je ter illustratie een voorbeeld schetsen zoals ik dat bij het Surinaams elftal heb toegepast en kortgeleden ook binnen een politiekorps. -Coach zet frame neer (NLP, communicatie, neurolinguistische niveaus en systemisch werken) In de meeste situaties zet ik eerst een frame neer waarin ik mijn gedachtegoed duidelijk maak en de basisprincipes die hieraan ten grondslag liggen. Verder heb ik bij teams voordat het programma begint, altijd eerst een individueel gesprek. Hier krijg ik veel te weten over alle spelende thema s van zowel spelers individueel, relaties enzovoort. Ik doe dit aan de hand van uitsluitend oplossinggerichte vragen en een aantal schaalvragen: Wat zijn jouw talenten? Wat breng jij als meerwaarde mee in dit team? Wat is volgens jou de volgende stap? -Groep stelt centrale thema (schalen) vast Vervolgens vraag ik de groep om zelf een centraal thema te formuleren die de kern van hun vraagstuk weerspiegelt. Dat kunnen thema s zijn als respect, vertrouwen, tevredenheid, onderlinge relaties en jezelf bloot geven. Zonodig laat ik de groep het thema aanscherpen en vraag ik of iedereen instemt met de schaal (of schalen) -Schaalvragen stellen Ik stel de groep vervolgens een aantal schaalvragen om tot oplossingen te komen: I. Wat is het cijfer dat jij voor bovengenoemd thema geeft (op een schaal van nul tot tien)? In groepjes gaan zij het hierover hebben en komen per groep met een gemiddelde. II. Wat doen jullie al zodanig dat jullie dit cijfer hebben? Dit geeft een enorme bewustwording. Het cijfer stijgt bovendien in het hier en nu door de positieve gedragingen die worden geformuleerd. III. Wat kan jij en kunnen jullie als team doen om richting de 10 te gaan? Een alternatief bij deze stap kan zijn om te focussen op momenten dat het cijfer hoger is geweest en dan de groep te vragen wat zij toen deden om naar dit hogere cijfer te komen. Bij het hockeyelftal leidden deze vragen uiteindelijk tot maar liefst 65 thema s/

13 oplossingen (uiteenlopend van houden aan afspraken tot ondersteuning aan elkaar en positief denken) en bij het Surinaamse voetbalelftal leidden deze vragen tot 45 oplossingen. Vervolgens laat ik de groep gezamenlijk afspraken maken (bijvoorbeeld wij beloven daadwerkelijk met ons team en onze opdracht in verbinding te gaan of wij spreken af om tijdens trainingen strak, agressief en met inzet te trainen ). Samen met de coach bedenk ik dan een vervolgprogramma en het is aan de coach om aan te geven of oplossingen buiten de kaders vallen. In de vervolgstappen komen de volgende zaken regelmatig terug: - Evaluatie van voorgaande bijeenkomst, schaalvragen, wat heb je geleerd, welke vragen heb je, enzovoort. - Indien nodig individuele gesprekken. - Een rondje complimenten: Wat wil jij andere spelers/het team nog zeggen wat je nog niet hebt gezegd? - Een rondje lucht klaren : Wat is er nog dat niet gezegd is en dat nog wel gezegd moet worden? Uitgangspunt is met respect ontvang je respect en met verwijten ontvang je verwijten. - Benoemen van het hier en nu Iedere keer als ik een vervolgsessie heb met het team, hang ik de afspraken en uitkomsten weer op. Als dat wat je doet werkt, doe er dan meer van! (zo niet, doe het dan anders) Bouke over resultaten Mensen vragen me weleens waar ik als coach nu het meest trots op ben. Ik zal je eerlijk zeggen dat is niet de groei in het aantal cursisten of het feit dat ik veelgevraagd wordt als spreker. Het meest trots ben ik op mijn eigen proces. Van puur denken, de bereidheid gehad te hebben zo n lange weg te bewandelen waar ik nu sta. De durf om te vertrouwen op mijn gevoel, daar ben ik trots op. Evenals de mensen die naar me toe komen en vertellen dat zij ook de weg naar binnen hebben gevolgd en gelukkiger zijn geworden. Dit is voor mij de ultieme uiting dat ik mijn gedachtegoed nog steeds verspreid en mensen containment heb kunnen bieden. Ik zal dit blijven doen en ben nog lang niet klaar met mijn missie. Nog steeds laat ik me constant inspireren door anderen en ik probeer steeds beter te begrijpen en beschrijven waar het echt om draait. Momenteel ben ik bezig met mijn derde boek: Ik kan de wereld veranderen en jij weet wie ik is! Noot van de auteur

14 Bouke de Boer heeft niet alleen impact doordat hij ruim twee meter lang is. Zijn persoonlijkheid en de overtuiging waarmee hij zijn gedachtegoed verspreid hebben indruk op mij gemaakt. Ik hoop dat het uitvergroten van zijn rol als coach en de concepten die hij gebruikt trainers en coaches in het bedrijfsleven inspireren. Bovenal hoop ik dat het ieder individu inspireert om als mens aan de kant van de oorzaak te gaan staan en zichzelf regelmatig serieus de spiegel voor te houden.

15 Gelukkig Gezin Hester Macrander Gelderlander Deze week was in Amsterdam het World Congress of Families. Nederland moest even gewezen worden op hoe mooi het traditionele gezin ook alweer is. We hebben inmiddels het Ministerie voor jeugd en gezin, want goed gaat het daar blijkbaar niet mee. Jeugd en gezin worden onder één noemer ondergebracht, terwijl veel jeugd opgroeit in een half - of geen gezin. Het gezin wordt door dit kabinet echter gepresenteerd als de ideale leefvorm, de hoeksteen en daar krijg ik het benauwd van. Gezinnen zijn namelijk ook wespennesten van onduidelijke emotionele conflicten en destructieve machtsverhoudingen. Dan kan je wel gezellig met elkaar aan tafel zitten, maar ondertussen zou het beter zijn als enkelen daar niet bij zouden zitten. Het grote probleem in intermenselijke relaties is onvoldoende bewustzijn van wat er bij jezelf en de anderen aan de hand is. Nergens zijn die relaties zo dicht op elkaar, verweven en complex als in een gezin, dus veel onbewuste schade kan juist daar toegebracht worden onder de dekmantel van liefde. Ik ben niet tegen het gezin, integendeel. Als er kinderen komen verandert er ongelofelijk veel voor de kersverse ouders. Met name de verantwoordelijkheid voor het kwetsbare wezentje zet hen aan tot braaf burgergedrag: settelen en zorgen voor dagelijks brood op de plank. Dat is inderdaad een sterke hoeksteen van een samenleving. Maar er komt nog zoveel meer bij kijken dan alleen de materiële zorg. Opvoeden blijkt een zware test in zelfbeheersing: niemand stelt dat zo op de proef als je eigen kinderen. De peuterpuberteit maakt al snel een einde aan de idylle van het blije gezin. De ouders komen zichzelf dan tegen, zoals dat zo mooi heet. Wat doen ze daarmee? Zeggen ze: Wat hebben wij een moeilijk kind, het heeft vast en zeker adhd, of add of het heeft iets uit het autismespectrum, of gaan ze bij zichzelf te rade hoe hun gedrag actie-reactie veroorzaakt? Gezien de stijgende diagnoses onder kinderen met gedragsproblemen is het eerste het geval. Een gezin verzorgen, kinderen opvoeden en werken eist een fors aantal jaren het uiterste van een mens. Daarin verliezen de echtelieden dikwijls het contact met elkaar. Er ontstaat strijd over de plaats van het zoutvaatje in het keukenkastje, of over wie wat wanneer waarom opruimt. Dikwijls kan het contact niet hersteld worden, omdat ook hier een intensieve weg van bewustwording over eigen emotie, gedrag en actie-reactie afgelegd moet worden. Het Ministerie van jeugd en gezin biedt geen hulp, dus dan lijkt scheiden de enige optie. Vervolgens ontstaat het gesleep van kinderen tussen twee huizen. Ik heb nooit begrepen waarom de ouders niet tussen twee huizen op een neer gaan pendelen en de kinderen laten waar ze zijn. Maar het leven van volwassenen gaat blijkbaar voor. U hoort het: ik ben boos en verdrietig. Ik zou willen dat we allemaal massaal inzetten op wijsheid: bewustwording van emotionele processen en hoe die inwerken op de onderlinge verhoudingen. Als je dat doet is een gezin een schatkamer aan leermateriaal, als je dat niet wil doen, moet je er vooral niet aan beginnen. En voor bewustwording moet u zijn bij voor uzelf en voor het hele gezin.

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Opleiding. systemische pedagogiek. Bert Hellinger Instituut Nederland

Opleiding. systemische pedagogiek. Bert Hellinger Instituut Nederland Opleiding systemische pedagogiek Bert Hellinger Instituut Nederland Inleiding Het systemisch fenomenologisch werk met opstellingen heeft in Nederland zo langzamerhand zijn plek gekregen. De opstellingen

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Ken jezelf, begrijp de ander

Ken jezelf, begrijp de ander De 5 stappen van de succesformule Ken jezelf, begrijp de ander balans geluk balans geluk succes groei succes groei Je ziet beter met het hart. Waar het echt om gaat is met het blote oog niet te zien. Le

Nadere informatie

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu

Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Tel: 06 239 475 38 esther@ikhouvanmij.eu www.ikhouvanmij.eu Met dit Ebook wil ik je graag inzichten geven in hoe je van jezelf kunt (leren) houden. Dit bereik je (wellicht helaas) niet door even een knop

Nadere informatie

Workshop overtuigingen

Workshop overtuigingen Workshop overtuigingen Inleiding Overtuigingen zijn vaak automatische gedachten, die de keuze- en handelingsvrijheid van mensen onnodig beperken. Het zijn vaak algemene, sterk emotioneel geladen ideeën

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER INLEIDING Het geven van feedback is een kunst. Het is iets anders dan het uiten van kritiek. Het verschil tussen beide ligt in de intentie. Bij

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

OPLEIDINGSINSTITUUT VOOR INTEGRALE COACHING & THERAPIE

OPLEIDINGSINSTITUUT VOOR INTEGRALE COACHING & THERAPIE 2 0 1 4 OPLEIDINGSINSTITUUT VOOR INTEGRALE COACHING & THERAPIE Beste NEI-ers, NLP-ers, Collega s en geïnteresseerden. Trots kunnen we weer een nieuwsbrief vol met workshops en opleidingen laten zien. Het

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie

Ga even bij jezelf na wanneer je je gemotiveerd voelt en wanneer niet? Wat is het verschil m.b.t. de omgeving en de context.

Ga even bij jezelf na wanneer je je gemotiveerd voelt en wanneer niet? Wat is het verschil m.b.t. de omgeving en de context. Workshop MOTIVATIE Door Stephan Vanhaverbeke Wat motiveert mensen? Daar zijn heel wat antwoorden voor. Algemeen beschouwd kunnen we stellen dat mensen motiveren in elk geval geen rechtlijnig proces is.

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

TEAMBUILDING VOOR TEAMS

TEAMBUILDING VOOR TEAMS TEAMBUILDING VOOR TEAMS TEAMBUILDING Toon Gerbrands: "Teambuilding is hetzelfde als samenwerken in het normale leven. Iets willen bereiken, dat doe je door een gemeenschappelijk doel te stellen. Hoe moeilijker

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl Loop je steeds tegen dezelfde valkuilen aan? Ben je toe aan veranderingen of aan een volgende stap in je ontwikkeling? Wil je persoonlijke inzichten? Graag begeleiden mijn paarden Gio, Stanley en ikzelf

Nadere informatie

EEN MATRIX VAN KRACHTEN HOE (HER-)ONTDEK IK MIJN EIGEN MOGELIJKHEDEN? Werkwinkel Vlaamse Hersteldag 3 december 2013

EEN MATRIX VAN KRACHTEN HOE (HER-)ONTDEK IK MIJN EIGEN MOGELIJKHEDEN? Werkwinkel Vlaamse Hersteldag 3 december 2013 EEN MATRIX VAN KRACHTEN HOE (HER-)ONTDEK IK MIJN EIGEN MOGELIJKHEDEN? Werkwinkel Vlaamse Hersteldag 3 december 2013 Filip Abts: een korte voorstelling Wie ik ben? Wat ik kan? Wat ik weet? Wat ik heb? Wat

Nadere informatie

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog Sportpsychologie door: Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog 4-staps leerproces Onbewust onbekwaam Bewust onbekwaam Bewust bekwaam Onbewust bekwaam Communicatie

Nadere informatie

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1 BELANG VAN COMMUNICATIE Alles wat u doet als teambegeleider/sportleider gebeurt via communicatie, zoals het motiveren van spelers, het luisteren naar spelers, het oplossen van de problemen in het team,

Nadere informatie

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner:

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner: Boetseweg 47 7895 AV Roswinkel telefoon: 0591 785 780 www.jolandalinders.com e-mail: info@jolandalinders.com IBAN: NL32 KNAB 0729 6439 99 BIC: KNABNL2H KvK nummer: 59561742 BTW nummer: NL155366701B02 Alsjeblieft!

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie.

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Via dit mailadres kunt u ook informatie aanvragen over de docentenhandleiding

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Resultaat vanuit zingeving

Resultaat vanuit zingeving Resultaat vanuit zingeving WIE ZIJN WE? WAT DOEN WE? Berry de Boer en Edwin Luijendijk 2 training-nu Training-NU We leven in een tijd waarin veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen. Eén gouden idee

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen.

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. 1 Inhoud Voorwoord Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. Tip 4. Ga hem niet verzorgen of bemoederen. Tip 5. Leer van het verleden en kies opnieuw.

Nadere informatie

Voorstellen. Topsport 1. Naam 2. Coachervaring 3. Ervaring met mentale begeleiding 4. Wat voor type coach bent u? Voorstellen

Voorstellen. Topsport 1. Naam 2. Coachervaring 3. Ervaring met mentale begeleiding 4. Wat voor type coach bent u? Voorstellen Voorstellen Coachen: Aansluiten op Motivatie-stijl Rogier Hoorn sport- & prestatiepsycholoog VSPN drs. Rogier Hoorn sport- en prestatiepsycholoog VSPN SportsMind.nl Sinds 2003 praktijk Bussum en Papendal

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid!

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! Door: Nathalie van Spall De onzichtbare werkelijkheid wacht om door onze geest binnengelaten te worden.

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. "Kids Skills" Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home.

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. Kids Skills Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home. [2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen "Kids Skills" Gerrit van de Vegte gerritvandevegte@home.nl WAT IS KIDS SKILLS? Kids Skills is een speelse,praktische en oplossingsgerichte benadering om kinderen

Nadere informatie

WAAROM DEZE WORKSHOP?

WAAROM DEZE WORKSHOP? ONEDERFUL PURPOSE ONTDEK JE LEVENSDOEL WAAROM DEZE WORKSHOP? Omdat ieder mens een persoonlijke missie heeft en jij je misschien afvraagt wat die van jou is. Omdat je graag duidelijk wilt krijgen wat je

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

INLEIDING. Inleiding

INLEIDING. Inleiding INLEIDING 13 Inleiding Je hebt besloten dit boek te lezen. Waarschijnlijk heb je op dit moment een relatie. En waarschijnlijk ben je benieuwd hoe je je relatie kunt verbeteren: je begrijpt je partner niet

Nadere informatie

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting.

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting. Omgangsregeling en co-ouderschap Inleiding In het algemeen is het voor ouders geen eenvoudige zaak om goede afspraken over een omgangsregeling of het co-ouderschap te maken. Niet alleen moeten de ouders

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Inner Game. Tennis Workshop

Inner Game. Tennis Workshop Inner Game Tennis Workshop Inner Game Tennis Workshop De Inner Game Tennis Workshop zal zowel sporters als niet sporters, leden en niet leden van My HealthClub een waarvolle ervaring meegeven. Een positieve

Nadere informatie

Minicursus Verbindend Communiceren. Geschreven door: Jan van Koert

Minicursus Verbindend Communiceren. Geschreven door: Jan van Koert Minicursus Verbindend Communiceren Geschreven door: Jan van Koert Geweldloze communicatie is een wijze van communiceren die leidt tot gehoord en verstaan worden. Met helderheid, zonder beschuldigen en

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Onderzoek POD en Sport

Onderzoek POD en Sport 2015 Onderzoek POD en Sport Inhoud Inleiding... 2 Conclusie... 3 Aanbevelingen... 6 Het bestuur... 7 Jeugdtrainers... 8 Jeugdleden... 9 Vrijwilligers... 10 Ouders... 11 Resultaten... 12 1 Inleiding Het

Nadere informatie

Waar hebben we het over? 18-12-2015. Workshop tennisouders Hoe spreek ik ouders aan op hun gedrag? Doelen. 18 December 2015. Programma.

Waar hebben we het over? 18-12-2015. Workshop tennisouders Hoe spreek ik ouders aan op hun gedrag? Doelen. 18 December 2015. Programma. Doelen Workshop tennisouders Hoe spreek ik ouders aan op hun gedrag? 18 December 2015 Weten welk oudergedrag goed is voor de mentale ontwikkeling van een kind Weten hoe je ouders kunt aanspreken op ineffectief

Nadere informatie

Wat is sportpsychologie? Voorstellen. Programma. Doelstelling. Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN

Wat is sportpsychologie? Voorstellen. Programma. Doelstelling. Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN Voorstellen drs. Rogier Hoorn, sportpsycholoog VSPN Sinds 2003 praktijk Hilversum en Papendal Sporters, teams, coaches, Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN bedrijfsleven, LVNL, Luchtmacht

Nadere informatie

Mentale Strategieën in de sport met behulp van NLP

Mentale Strategieën in de sport met behulp van NLP Mentale Strategieën in de sport met behulp van NLP Dit seizoen ga ik het maken! Wanneer het voorjaar z n intrede doet en de wedstrijden weer beginnen, is het tijd voor nieuw elan. Vele sporters zullen

Nadere informatie

IK EN IK EN DE ANDER.

IK EN IK EN DE ANDER. Hierbij nodigen wij jullie uit voor de workshop IK EN IK EN DE ANDER. Gebaseerd op de principes en uitgangspunten van Rots&Water. Als pleegouder wordt er door de pleegkinderen een groot beroep gedaan op

Nadere informatie

De POSITIEVE organisatie

De POSITIEVE organisatie De POSITIEVE organisatie Uitwerking van de workshops: Hoe krijg je meer energie in je team? Onze omgeving verandert steeds sneller en ingrijpender. Positieve organisaties spelen hier beter op in en creëren

Nadere informatie

Het NLP communicatie model

Het NLP communicatie model Het NLP communicatie model Ontdek jouw communicatie waarnemingsfilters Leef je natuurlijk leiderschap 1 Inleiding Op het moment dat veranderingen in een organisatie plaatsvinden is communicatie één van

Nadere informatie

Motivatie. Motivatie verhogen

Motivatie. Motivatie verhogen Motivatie verhogen Inleiding: Spanning is een woord dat meestal negatief bekeken wordt. Het wordt dan gezien als stress of faalangst. Toch is dit niet correct. Er zijn heel wat voorbeelden te vinden waarbij

Nadere informatie

WIE SAMENWERKT, EXCELLEERT

WIE SAMENWERKT, EXCELLEERT WIE SAMENWERKT, EXCELLEERT Iedereen werkt samen: met collega s in de organisatie en met externe partijen. In projectteams, met leidinggevenden en met medewerkers om leiding aan te geven. Ook privé werk

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

De emotionele bankrekening

De emotionele bankrekening De emotionele bankrekening Een uiterst praktische, nuttige manier om dit hele idee van proactiviteit en de cirkel van invloed te begrijpen en toe te passen is via de metafoor van de emotionele bankrekening.

Nadere informatie

Een andere kijk, dezelfde persoon

Een andere kijk, dezelfde persoon Een andere kijk, dezelfde persoon Petra Zijderveld Systemisch Coach Internationaal gecertificeerd NLP trainer MfN Register Mediator De leraar Hij handelt door niets te doen Hij onderwijst door niet te

Nadere informatie

coach 4. 1. 3. 2. We zullen vandaag vooral ons richten op de eerste twee onderdelen. En dat doen we door er zelf

coach 4. 1. 3. 2. We zullen vandaag vooral ons richten op de eerste twee onderdelen. En dat doen we door er zelf Bij Agapè StudentLife hechten we veel waarde aan coachend leiderschap. We zien het als onze roeping om dat wat we zelf van God gekregen hebben te vermenigvuldigen in anderen, die op hun beurt ook anderen

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek.

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. Conflicten hanteren Tijd: verdelen over twee bijeenkomsten. Bijeenkomst 1 Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. De uitkomst van

Nadere informatie

Inhoud. coaching. Opleidingen, cursussen, workshops

Inhoud. coaching. Opleidingen, cursussen, workshops Inhoud coaching Opleidingen, cursussen, workshops Inhoud Les 1. Wat is coaching? Coaching: verwezenlijk je dromen en ervaar succes! Stappenplan Het beroep Wat is coaching en wat is het niet? De verschillen

Nadere informatie

Het gedragmodel. 1. Inleiding

Het gedragmodel. 1. Inleiding Het gedragmodel 1. Inleiding Het gedragmodel is een NLP-techiek, ontwikkeld door Peter Dalmeijer (zie www.vidarte.nl) en Paul Lenferink. Het model leert ons feedback te geven waarbij we anderen op hun

Nadere informatie

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel 1 13 Verantwoording 1.1 Keuze van de titel Voor je ligt het handboek Training sociale vaardigheden. Dit boek is geschreven voor iedereen die te maken heeft met kinderen tussen de tien en vijftien jaar

Nadere informatie

DE KRACHT VAN VERBINDENDE COMMUNICATIE

DE KRACHT VAN VERBINDENDE COMMUNICATIE DE KRACHT VAN VERBINDENDE COMMUNICATIE De ander ontmoeten zonder oordeel. Dat is de kern van Verbindende Communicatie. COMMUNICEREN MET MEERWAARDE Communicatie vervult een sleutelrol in het dagelijkse

Nadere informatie

Missie, Visie en Kernwaarden

Missie, Visie en Kernwaarden Missie, Visie en Kernwaarden Samen je centen de baas De Stichting Mijn Geld en Zo begeleidt mensen met een verstandelijke beperking die niet in staat zijn hun eigen geldzaken te regelen en hun financiële

Nadere informatie

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN HERKEN JE DIT? Heb je steeds het gevoel het net niet goed genoeg te doen voor iedereen? Zijn de dagen te kort voor

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Oplossingsgericht en waarderend coachen.

Oplossingsgericht en waarderend coachen. Oplossingsgericht en waarderend coachen. Coaching is die vorm van professionele begeleiding waarbij de coach als gelijkwaardige partner de cliënt ondersteunt bij het behalen van zelfgekozen doelen. Oplossingsgericht

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Stress & Burn Out. ubeon Academy

Stress & Burn Out. ubeon Academy Stress & Burn Out ubeon Academy Programma Stress & Burn Out, twee thema s die tot voor kort taboe waren in vele werkomgevingen, vragen vandaag de dag extra aandacht. Naast opleidingen gericht op individuele

Nadere informatie

Omgaan met angsten E-book. www.smartcoachings.be Pascale Laffutte

Omgaan met angsten E-book. www.smartcoachings.be Pascale Laffutte 1 Omgaan met angsten E-book www.smartcoachings.be Pascale Laffutte 1 2 Bedankt voor het downloaden van mijn e-book : omgaan met angsten! Vanuit liefde en passie om mensen te laten doorbreken in hun potentieel

Nadere informatie

Inleiding. It's the difference in mental capacities that will determine who the real winners are." Sven Goran Eriksson

Inleiding. It's the difference in mental capacities that will determine who the real winners are. Sven Goran Eriksson Inleiding Eigenlijk kan je als sporter niet verliezen. Het wedstrijdresultaat staat voorop, maar er is duidelijk meer. Wie of wat bepaalt het resultaat? Talent. Conditie. Motivatie. Maar ook je mentale

Nadere informatie

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken?

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken? FCE / Stichting Opleidingskunde 2007 Een groep interviewen met de waarderende methode Bijvoorbeeld over samenwerken... 1. Thema scherp (het gaat in dit voorbeeld over effectief samenwerken ) 2. In kleine

Nadere informatie

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt Positionering De Klankhof en t Kofschip, Etten-Leur Kernwoorden: Je mag er zijn Vertrouwen Positief kijken naar jezelf en anderen Meervoudige intelligentie Samen de merkbelofte van De Klankhof t Kofschip:

Nadere informatie

KNCB GEDRAGSCODES. Dutch Lions & Lionesses. A player may win the match, but the team wins the tournament.

KNCB GEDRAGSCODES. Dutch Lions & Lionesses. A player may win the match, but the team wins the tournament. KNCB GEDRAGSCODES Dutch Lions & Lionesses A player may win the match, but the team wins the tournament. Spelers Begrijp de regels en speel volgens de regels. Houd je aan de regels en respecteer de beslissingen

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE voor het doopsel van meerdere kinderen In dit boekje vind je een 15-tal voorbeelden van belofte-formules die je als ouders kan uitspreken tijdens de doopviering van je kind.

Nadere informatie

Wat je zaait is wat je oogst

Wat je zaait is wat je oogst opvoeden & persoonlijke ontwikkeling Wat je zaait is wat je oogst In de vorige Spiegelbeeld stond een artikel over een nieuwe, integrale visie op kinderen, opvoeden en persoonlijke ontwikkeling. U hebt

Nadere informatie

Leiderschap is van iedereen

Leiderschap is van iedereen Leiderschap is van iedereen Eddy Karrenbelt Als u het wenkend perspectief leest in het boekje mensenzorg voor de transitie in de Langdurige Zorg. Dan vindt u het streefbeeld gedreven professionals. In

Nadere informatie

Exameneisen NLP Practitioner

Exameneisen NLP Practitioner Exameneisen NLP Practitioner Het examen Onze opleiding wordt afgesloten met een toetsmoment. Wij vinden het belangrijk dat elke deelnemer voor zichzelf helder heeft waar hij/zij staat ten opzichte van

Nadere informatie

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn NIEUWSBRIEF Follow your it knows the way Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn Nieuwsbrief 1 9 januari 2015 Lieve mensen, Een mooi en bijzonder nieuw jaar. Ik wens jullie allen een liefdevol, gezond,

Nadere informatie

Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes

Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes p welke momenten hebben jullie als gezin aandacht voor elkaar? anneer is er tijd om even rustig samen te praten? ijdens het eten aan tafel wisselen

Nadere informatie

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Even mezelf voorstellen Boeken - Jansen, G.: Denk wat je wilt, doe wat je droomt - Jansen, G.: Leef! - Jansen, G.: Laat los: ruimte

Nadere informatie

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt Instructie 1 De relatie met je cliënt Heb jij je voelsprieten uitstaan? Met behulp van dit werkblad onderzoek je of je je voelsprieten hebt uitstaan naar de cliënt. Kies een cliënt en vul met die cliënt

Nadere informatie

Beter werken door arbeidsvreugde

Beter werken door arbeidsvreugde Beter werken door arbeidsvreugde De zeven bronnen van arbeidsvreugde Landelijk Arbo Congres 1 oktober 2012 Nog meer arbeidsvreugde Programma Ontdekken van De zeven bronnen van arbeidsvreugde Waarde-prestatieketen

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co

Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co Evaluatie Weerbaarheidtraining voor volwassenen Koekkoek & Co 76 respondenten Cijfer algehele training 7 8 9 10 De deelnemers hadden beschikking over lesbrieven, hierin stond informatie over de bijeenkomsten

Nadere informatie

Jaarprogramma Daadkrachtig leven én werken in zeven stappen. De trainers. Ben jij klaar voor dit unieke concept?

Jaarprogramma Daadkrachtig leven én werken in zeven stappen. De trainers. Ben jij klaar voor dit unieke concept? www.123organizing.nl Jaarprogramma Daadkrachtig leven én werken in zeven stappen jessica@123organizing.nl 06-45 32 80 13 Jaarprogramma Daadkrachtig leven én werken in zeven stappen Hoe zou het voor jou

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie