De professional aan het woord

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De professional aan het woord"

Transcriptie

1 De professional aan het woord Een uitgave ter inspiratie en informatie over de invulling van professionele ruimte binnen de IRIS-scholen. Medewerkers aan het woord over verschillende vormen van opleiden en ontwikkelen, zoals teamontwikkeling, schoolontwikkeling, leren in het vak, collegiale consultatie, individueel leren en IRIS-breed netwerken. januari 2014, nummer 1 Serious Gaming op het Kaj Munk College Vervolgens gaan zij de strijd aan met andere supermarktconcerns in de klas. Spelers proberen door slimme inzet van prijs- en marketingstrategie zoveel mogelijk winst te halen. De sectie Economie van het Kaj Munk College is op zoek naar alternatieve werkvormen die zij tijdens hun lessen kunnen inzetten. De Onderwijsmiddagen hebben zij dan ook benut om trainingen te volgen over het gebruik van educatieve spellen in de les gebaseerd op het principe van Serious Gaming (door Be Involved). Naast de secties Economie en M&O van het Kaj Munk was ook een aantal collega s van de Haemstede-Barger Mavo bij deze trainingen aanwezig. We zijn op zoek naar werkvormen waarmee we de leerlingen echt kunnen laten voelen waar economie over gaat, aldus Annemieke Wiedemeijer, economiedocent op het Kaj Munk. Educatieve spellen blijken hiervoor zeer geschikt. De spellen bieden leerlingen de begrippen aan vanuit een context waardoor ze beter beklijven. Vervolgens gaan de leerlingen spelenderwijs aan de slag en bouwen blijvend inzicht in de lesstof op. En dat het ook nog eens leuk is, dat hebben we aan den lijve ondervonden. We hebben verschillende spellen gespeeld om zelf te ervaren wat zo n spel met je doet. Zo speelden we Prijzenoorlog, bedoeld voor havo/vwo. De spelers worden directeur van een groot supermarktconcern dat zoveel mogelijk winst moet maken. Speciaal voor vmbo-leerlingen zijn de spellen Ka Ching en Luxe Leven ontwikkeld. Ka Ching lijkt op Prijzenoorlog, met als toevoegingen btw berekenen, inkoopkosten, brutowinst, bedrijfskosten en tenslotte het berekenen van nettowinst. In Luxe leven volg je de stadia van je leven en leer je rond te komen door je inkomsten, vaste lasten en uitgaven bij te houden. Het saldo komt op je bankrekening en afhankelijk van je saldo ontvang je of betaal je rente. Annemieke: Stuk voor stuk zeer leerzame spellen. De spellen Ka Ching en Luxe Leven gaan we zeker inzetten in onze lessen. Ze sluiten goed aan op de stof die we behandelen en die door leerlingen best lastig gevonden wordt, namelijk het berekenen van de omzet, bruto- en nettowinst. Luxe Leven past mooi bij de thema s sparen en lenen, waarbij ook het aspect studie aan bod komt. Ga je meteen na het mbo aan het werk of ga je door naar het hbo en heb je later een hoger inkomen? Annemieke is enthousiast over de spellen, maar zou het liefst nog een stap verder gaan. Het inzetten van deze spellen zie ik als een mooie aanvulling op mijn lessen. Het blijven echter wel simulaties. Nog liever zou ik mijn leerlingen meenemen naar buiten, bijvoorbeeld voor een bezoek aan de Tweede Maasvlakte om het belang van de Rotterdamse haven voor de Nederlandse economie te laten zien. Dan pas voel je economie in het echt. Helaas hebben we nu nog onvoldoende economie-uren ter beschikking om dat te realiseren, maar het idee laat me nog lang niet los! Binnen IRIS vinden we het persoonlijke contact en het luisteren naar elkaar van groot belang. Wat heb jij nodig om te excelleren? Over welke kwaliteiten beschik je en waar wil jij je verder in bekwamen? Hoe kun je als persoon, team of school van elkaar leren en waar kun je elkaar ondersteunen? Dit alles met het doel je eigen talenten te ontdekken, te ontwikkelen en nog meer uit te dragen op school. Uiteindelijk komt dit het leren en welzijn van de leerlingen ten goede. IRIS biedt je volop de ruimte!

2 Kritische Vriend Bezoek op het ECL Donderdag 21 november 2013 een groep van twintig kritische vrienden van de andere IRIS-scholen gaan op bezoek bij het ECL. Het doel van de dag: kijken hoe de overgang was van de brugklas, gelokaliseerd op de Vaart, naar de tweede klas op de Kade. Belangrijke aandachtspunten bij de observatie: de mate van zelfstandigheid, de verantwoordelijkheid die leerlingen krijgen en de eigen verantwoording die leerlingen nemen, het werkklimaat en hoe het ECL recht doet aan verschillen binnen de klas. Om 8.15 uur stonden de vrienden op beide locaties klaar om te observeren hoe het binnenkomen van de leerlingen verloopt. Vervolgens zijn er op twee locaties verschillende lessen bezocht en was het s middags tijd voor speed daten met leerlingen, mentoren, OOP ers en docenten. De bevindingen werden door de verschillende groepen aan het einde van de dag gepresenteerd. Vooral het veilige werkklimaat, dat op beide locaties zichtbaar en voelbaar was, werd gewaardeerd. Je mag jezelf zijn op het ECL. Belangrijkste advies: Probeer de papieren werkelijkheid van een waardevol didactisch concept ook meer in de klas zichtbaar te maken, differentiatie in de les is nu nog weinig te zien. Een ander klassenmanagement is daarvoor essentieel. Nu is het nog te veel afhankelijk van de individuele docent of dat zichtbaar wordt. Bijzonder compliment: De brugklas-supporters, de hulp en vraagbaak voor brugklassers, hebben hun rol als gids voor de bezoekers, informant, ervaringsdeskundige en gemotiveerde hulpmentor voorbeeldig vervuld. Bedankt Paula, Mila, Daniëlle, Jorien, Puck, Julia en Ymke! Werken aan kwaliteitstoetsen Het afgelopen schooljaar zijn docenten van de Haemstede-Barger Mavo (HBM) bezig geweest met het (her)-schrijven en herijken van hun sectieplannen. In deze plannen staan de eindtermen van het CE en worden als uitgangspunt genomen om het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA) voor de eindexamenleerlingen vorm te geven. Tevens is er een ontwikkeling in gang gezet om de kwaliteit van de toetsen te verbeteren onder begeleiding van bureau CPS. Dit schooljaar richten docenten alle aandacht op het maken van valide PTA-toetsen, worden bestaande toetsen geanalyseerd en zo nodig aangepast. Ook de onderbouwtoetsen worden tegen het licht gehouden. Daniëlla Ferwerda, docent Nederlands: Vorig jaar hebben we veel tijd besteed aan ons sectieplan Nederlands waarin de eindtermen van het CE zijn aangegeven. Dit nemen we als uitgangspunt voor ons PTA. We hebben geleerd de zaken aan de basis goed op te pakken. Het was opvallend dat in de examens veel woorden worden gebruikt die voor leerlingen lastig te begrijpen zijn. We besteden daar nu meer aandacht aan. Kritische blik Het doel van dit jaar is dat de schoolexamens aantoonbaar van het juiste niveau zijn en voldoen aan de vereiste kwaliteit. HBM wordt hierin begeleid door Bureau ICE, welke vooraf de PTA s hebben geanalyseerd. De toetsmatrijs, een schematisch overzicht waarin de inhoud van de te toetsen leerstof wordt afgezet tegen het vraagniveau, wordt als uitgangspunt gebruikt. Het is een praktisch handvat dat je helpt te bereiken dat de toets meet wat hij moet meten. We krijgen allerlei handreikingen hoe we goede toetsen kunnen maken of bestaande toetsen kunnen verbeteren. Soms maken we de toetsen zelf, soms gebruiken we de toetsen die bij de methode horen. In beide gevallen zijn we nu veel kritischer geworden, aldus Daniëlle. Uniformiteit Er wordt gewerkt volgens RTTI-methode. Een handige checklist maakt het mogelijk om te beoordelen of een toets voldoet aan de kwaliteitseisen. Tevens is het belangrijk dat leerlingen de juiste informatie krijgen bij een toets. Uniformiteit helpt hierbij. Daniëlle: We gebruiken nu allemaal hetzelfde voorblad met vastgestelde informatie en een uniform lettertype. En we geven bij elke vraag de te behalen punten aan zodat de leerling precies weet waar hij aan toe is. Wij zijn binnen de sectie Nederlands erg blij met de huidige ontwikkeling.

3 ICT bij begeleiding dyslectische leerlingen Binnen het HVC worden dyslectische leerlingen zoveel mogelijk individueel begeleid door een dyslexiecoach. Elk schoolteam heeft een speciaal opgeleide coach die binnen zijn afdeling verantwoordelijk is voor de begeleiding. Om ervoor te zorgen dat deze leerlingen op hun eigen niveau ook met hun leeftijdgenoten mee kunnen doen in de klas is er dit jaar gestart met de introductie van Kurzweil. Deze speciale dyslexiesoftware is beschikbaar voor alle dyslectische leerlingen uit het eerste en tweede leerjaar. Onder leiding van projectleider Hans Luijk, ICT-coördinator binnen HVC, zijn inmiddels 35 leerlingen gestart, verdeeld over verschillende afdelingen. Docenten en leerlingen hebben een training gevolgd om met de software om te kunnen gaan. Na de herfstvakantie is gestart bij de talen, vanaf december volgden de andere vakken. Ouders schaffen via school een laptop aan, het HVC zorgt voor de licentie van de software, de installatie en het beheer van de laptop. Het lesmateriaal wordt vooraf gescand en bewerkt. Ook de ouders krijgen een training, zodat zij hun kinderen thuis kunnen begeleiden. Hoe werkt Kurzweil? Het principe is eenvoudig: wat een leerling zonder dyslexie zelf van papier leest, wordt voor een dyslectische leerling voorgelezen door Kurzweil. De leerling leest via zijn laptop mee. Moeilijke woorden kunnen eenvoudig worden opgezocht in de direct beschikbare, digitale woordenboeken. Een meerkleurige cursor markeert een woord, zin of alinea: een ideale houvast voor actief meelezen. Ook de voorleessnelheid kan zelf worden bepaald, waardoor de leerling in zijn eigen tempo kan lezen en oefenen. Toetsen en werkbladen kunnen worden ingescand en ingevuld. Een leerling met dyslexie kan nu beter het tempo in de klas bijhouden en zo zijn talenten en capaciteiten beter ontplooien. Dan is geen moeite te veel en heb ik er veel voor over. Madelon Huurman In oktober zijn we met het project gestart en ik zie nu al dat mijn leerlingen betere resultaten behalen voor de talen. Met name de mogelijkheid om te oefenen met woordjes leren werpt zijn vruchten af. Het vergt wel wat aanpassingen: de leerling moet een goede plek in het lokaal krijgen, toetsen moeten digitaal worden aangeleverd. Via een digitaal logboek kunnen we precies zien wat de leerling in de les heeft gedaan en zo de juiste begeleiding bieden. Het werken met Kurzweil vraagt behoorlijk wat extra tijd, maar het is het dubbel en dwars waard. Dyslexie is een specifieke lees- en spellingstoornis met een neurobiologische basis. heeft niets te maken met intelligentie. komt bij 5 tot 10% van de Nederlanders voor. is erfelijk en gaat niet over. komt meer bij mannen voor dan bij vrouwen. is meer dan alleen een leesprobleem. Mensen met dyslexie hebben meestal ook moeite met spellen, studeren, structuren en het onthouden van losse feiten. Madelon Huurman, docent Nederlands, begeleidt 58 leerlingen met dyslexie, waarvan er 16 met Kurzweil werken. Ik kan al best goed met Kurzweil werken. Het lezen van de leerboeken gaat veel beter. Ik weet nog niet alle functies van het programma, maar samen met andere leerlingen in mijn klas die ook met Kurzweil werken ontdekken we steeds meer. Het is wel fijn dat ik niet meer met boeken hoef te sjouwen. Die blijven lekker in de kluis. Ik hoef er alleen voor te zorgen dat ik mijn laptop bij me heb en dat hij is opgeladen! Stijn van Woerdekom, leerling 2 vmbo kader Bij dyslectici verloopt de taalverwerking in de hersenen minder automatisch, dat geldt zowel voor klanken als voor de herkenning van letters, lettergrepen, woorden en zinnen. Dyslectici nemen daardoor nieuwe informatie, die tijdens het leerproces wordt aangeboden, langzamer en moeizamer in zich op dan mensen die geen last van dyslexie hebben.

4 Pesten: een apenkunstje? Wat apen ons leren over pesten op het schoolplein. Met het kaderteam onderbouw van Thamen hebben we de workshop Pestkop-apenkop in Apenheul gevolgd. Een leerzame workshop over waarom apen- en mensenkinderen pesten. Gedrag wordt bepaald door een combinatie van natuur, cultuur en persoonlijkheid. Dat stukje natuur, daar kunnen we veel van leren door het gedrag van apen te bestuderen. Pestgedrag is duidelijk aanwezig bij apen en het blijkt een sterke natuurlijke basis en functie te hebben. In de workshop was ook aandacht voor het gedrag dat we van nature vertonen in een sociale werkomgeving. Wat zijn hier de overeenkomsten tussen mensen en apen? Wij hebben de apen ook echt geobserveerd, maar op dat moment werd er net niet gepest. De trainer en medeschrijver van het boek Pestkop-apenkop Sarah Mutsaers benadrukt dat we het tegengaan van pestgedrag als ons aller verantwoordelijkheid moeten zien. Als we ons bewust zijn van hoe die groepsprocessen werken en we ons verantwoordelijk voelen, kunnen we sneller ingrijpen waardoor erger wordt voorkomen. Ons bezoek gebruiken we als extra bagage bij het leren omgaan met pestgedrag. Het heeft onze blik verruimd over hoe we naar pestgedrag kunnen kijken en wat we kunnen doen om het pesten te beperken. Het past uitstekend in ons programma Samen op Thamen, wat gericht is op een plezierig en veilig schoolklimaat en waar in (mede)verantwoordelijkheid één van de pijlers is. Tecla Trossel en Tjeerd Hansen, beiden docent/lid kaderteam onderbouw. Verdieping van kennis draagt bij aan beter lesgeven wetenschappers uit mijn vakgebied om te zien hoe zij werken. Ook moet je echt op de hoogte zijn van recente ontwikkelingen in je vakgebied en weten hoe je een wetenschappelijke presentatie opbouwt. Gaila Jehoel, docent Kunst aan het Herbert Vissers College, deed de Kunstacademie, studeerde Kunstgeschiedenis en promoveert nu op de ontwikkeling van Nederlandse culturele netwerken in Italië. Zij heeft hiervoor de promotiebeurs gekregen. In augustus 2013 is ze begonnen. Wat vind je van de mogelijkheid dat docenten via de promotiebeurs de kans krijgen om te promoveren? Het is een prachtige kans om zo je kennis uit te kunnen breiden. De beurs zit goed in elkaar: vier jaar lang wordt de helft van jouw aantal fte s vergoed voor vervanging en jaarlijks is er 3000 euro beschikbaar voor onderzoekskosten. Maar een dergelijk onderzoek is ook echt een uitdaging, vergis je niet. Heb je nog tips voor collega s die overwegen te promoveren? Ja, een heleboel! De belangrijkste is eigenlijk om het op je eigen school goed te regelen. Een tweede tip is dat je je tijd heel goed moet bewaken. En voor mij was het uitermate leerzaam om tijdens het schrijven van mijn masterscriptie in contact te komen met promovendi en Wat heeft het jou tot nu toe gebracht? Ik ga er beter door lesgeven. Je verdiept je kennis en verbanden worden beter zichtbaar. Je kunt daardoor de stof van meerdere kanten benaderen, erg handig omdat leerlingen nu eenmaal op verschillende manieren leren. Als mentor gebruik ik mijn kennis van de universitaire structuur om leerlingen voor te bereiden op een overstap naar de universiteit. Daarnaast is de kennis handig bij het opzetten, organiseren en maken van werkstukken waarbij onderzoek gedaan moet worden. De promotiebeurs Met de Promotiebeurs wil het ministerie van OCW het aantal gepromoveerde leraren voor de klas vergroten ter verbetering van de onderwijskwaliteit en ter versterking van de aansluiting tussen universiteiten en scholen. De promotiebeurs stelt leraren in staat om lesgeven te combineren met het doen van promotieonderzoek. Geselecteerde leraren worden vier jaar lang voor de helft van hun aanstelling vrijgesteld, met behoud van salaris, om onderzoek te doen. Aanvragen kunnen in twee periodes worden ingediend: van januari tot 12 maart en van juli tot 2 september In 2014 zijn er 200 beurzen beschikbaar. Meer informatie: Tip: Begin tijdig met de voorbereiding van de aanvraag, omdat je een onderzoeksidee moet bedenken, een promotor moet zoeken en een promotievoorstel moet opstellen.

5 Terug in de studiebanken Dorine Machiels, afdelingsleider binnen het ECL volgt sinds maart 2013 de Masteropleiding Integraal Leiderschap bij het Centrum voor Nascholing Amsterdam. Deze masteropleiding is bedoeld voor leidinggevenden in het onderwijs die zich door middel van wetenschappelijk verantwoord praktijkonderzoek in de eigen school willen ontwikkelen tot schoolleider op Masterniveau. Waarom wilde je weer gaan studeren? Ik was al heel lang van plan om weer te gaan studeren. De enthousiaste studieverhalen van mijn man maakten dat het nog meer ging kriebelen. Juist op dat moment startte het tweejarige Management Development traject binnen IRIS. Ik heb toen besloten eerst daar aan deel te nemen. Als schoolteam kregen we de tijd en rust om gericht aan allerlei onderwerpen te werken, maar ook het begeleid collegiaal leren vond ik erg nuttig. Reflecteren op je eigen gedrag met collega s van andere scholen, daar heb ik veel van geleerd. Dorine Machiels (ECL), Ben van der Hilst (CNA) en Corrie Cuperus (ECL) afdelingsleider Corrie Cuperus. Zij doet binnen het ECL onderzoek naar zelfsturing van leerlingen met de focus op de rol van de docent als presentator en afsluiter, twee van de vijf rollen van de docent. Beiden richten wij ons op een aantal vakken binnen 4 VWO en gaandeweg zijn we erachter gekomen dat onze onderzoeken in elkaars verlengde liggen. Wij gebruiken elkaar dan ook als klankbord. Ik denk dat we daardoor in staat zijn meer uit de opleiding te halen dan sommige anderen uit de groep. Onderdeel van de opleiding is het doen van onderzoek. Wat houdt dit precies in? De Masteropleiding leert ons als leidinggevenden om docenten te stimuleren onderzoek te doen en niet te snel te zoeken naar oplossingen om zo weloverwogen besluiten te nemen. Om dat goed te kunnen moeten we inderdaad zelf ervaring opdoen met het doen van onderzoek. Ik onderzoek op het ECL in hoeverre feedback gegeven kan worden op de resultaten van toetsen ter verbetering van het leerproces van leerlingen. Wat beheers je goed en wat minder goed. Het op een goede manier geven van feedback kan het leerproces krachtig bevorderen. Deze opleiding volg ik samen met mijn collega Hoe voelt het om weer te studeren? Scholing is leuk! Ik geef al heel lang leiding en het is goed om nu weer eens te ervaren wat het is om student te zijn, deadlines te moeten halen en stukken te moeten schrijven. Ik ben veel meer gaan lezen. Eigenlijk gewoon goed om weer eens uit je dagelijkse rol te stappen. Het voelt als een cadeautje om deze opleiding te mogen volgen. Ik wil er ook echt beter uitkomen en dingen op een betere, maar ook wetenschappelijk verantwoorde manier gaan aanpakken. Ik wil graag een goede bijdrage leveren aan de drive die iedere docent, waar ik leiding aan geef, van nature al in zich heeft: iedere les nog beter te doen. De medewerkers van de IRIS-mediatheken komen sinds vorig schooljaar regelmatig bij elkaar tijdens de O&O-momenten. Het eerste schooljaar stond dit vooral in het teken van een kijkje in elkaars keuken, waarbij met name praktische ervaringen werden uitgewisseld. Dit jaar is ervoor gekozen om een kijkje in andere keukens te nemen. In oktober werd in de keuken van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag gekeken. Het programma bestond uit een uitgebreide rondleiding, waar zowel de oude boekencollectie als de digitale mogelijkheden aan bod kwamen. In december stond een bezoek aan de mediatheek van de Katholieke Scholengemeenschap Hoofddorp gepland. Deze recentelijk opnieuw ingerichte mediatheek heeft dit jaar de Prijs voor de Beste Leesomgeving gewonnen. Bijzonder aan deze mediatheek is het gebruik van duurzame materialen en een apart ingerichte stilteruimte. Voor de medewerkers van IRIS een bron van inspiratie en goede, toepasbare ideeën. De andere twee O&O-momenten van dit schooljaar worden door elke mediatheek afzonderlijk ingevuld, maar voor volgend jaar staan er ook weer gezamenlijke bijeenkomsten in de planning. Wij zijn blij dat IRIS ons deze mogelijkheid biedt!

6 Netwerk O&O Binnen iedere school is een netwerk O&O actief, veelal bestaande uit een teamleider, een schoolopleider en een HR-medewerker. Eén van hen is netwerkcoördinator O&O. De netwerkorganisatie coördineert, stimuleert, ondersteunt en faciliteert op het gebied van Opleiden en Ontwikkelen binnen de school en vormt een brug naar IRIS-brede samenwerking ter versterking. Heb je vragen, opmerkingen of suggesties: neem dan contact op met één van de netwerkcoördinatoren: Marcel van den Busken (THA) / Jan Simon (HVC) / Ronald Lam (HBM) / Robert Claassen (KMC) / Luc Bessems (ECL) / Rita Groeskamp (IRIS) / Meer informatie: IRIS Opleiding Leiderschap: de Kweekvijver Iets voor jou? Leiding geven aan collega s doe je niet zomaar. Daar moet je wel wat voor doen! De opleiding Kweekvijver volgen, bijvoorbeeld. De opleiding is bedoeld voor iedereen die werkt in het onderwijs en die zich verder wil bekwamen op het gebied van ambachtelijk en persoonlijk leiderschap. In september 2014 gaat deze eenjarige opleiding opnieuw van start onder leiding van Ruud Jansen. Denk je dat het iets voor jou is? Overleg met je leidinggevende en neem contact op met Ruud Jansen (tel / Meer informatie vind je ook op de website van O&O. Subsidiemogelijkheden Lerarenbeurs Bevoegde leraren kunnen een beurs aanvragen voor een bachelor- of masteropleiding (inclusief pre-master of schakeltraject) of voor een korte opleiding die gericht is op het verwerven van extra bekwaamheden. Meer informatie: Let op: de regels omtrent de Lerarenbeurs zijn veranderd vanaf het studiejaar Voor aanvragen vanaf dit studiejaar geldt, dat een aanvraag ieder jaar opnieuw moet worden ingediend. Promotiebeurs Bevoegde leraren kunnen een beurs aanvragen voor een promotieonderzoek. Zie voor meer informatie pagina 4 of kijk op Agenda februari-juni feb Havo congres: Trots op havo 6 feb Vmbo-congres TL feb Landelijk congres jongeren en social media 11 feb 3e Onderwijsmiddag IRIS feb Conferentie Talenonderwijs in feb Landelijk congres Gezag in het geding 13 feb Hoe betrek je collega s bij taalbeleid, Studiedag APS 7 & 21 mrt Elke rekencoach een VIP 13 mrt Tweedaagse training anti-pestcoördinator 20 mrt Vo-congres 2, 3 apr Conferentie voor onderwijsvernieuwing en ICT apr Onderwijsdag IRIS, Herbert Vissers College 12 apr CED groep Taalconferentie 2014 Steunpunt rekenen en taal 21, 22 mei Nationaal congres Onderwijs en Social Media juni Eindpresentaties Kweekvijver op uitnodiging Colofon Dit is een uitgave van IRIS Opleiden & Ontwikkelen Vragen en/of suggesties: Rita Groeskamp, Coördinator Opleiden & Ontwikkelen IRIS (di/woe/do), Tekst: L. Bessems, R. Groeskamp, R. Jansen Eindredactie: I. Snep Vormgeving: Bommel tekst & creatie Oplage: 800 exemplaren Druk: drukkerij Groen Met dank aan alle medewerkers van IRIS die aan dit nummer hebben meegewerkt.

De professional aan het woord

De professional aan het woord De professional aan het woord Een uitgave ter inspiratie en informatie over de invulling van professionele ruimte binnen de IRIS-scholen. Medewerkers aan het woord over verschillende vormen van opleiden

Nadere informatie

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen 16.1. Inleiding 215 16.2. Woorden, zinnen, in een vreemde taal laten voorlezen 217 16.3. Uitspraak van woorden leren en controleren 219 16.4. Woorden vertalen

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL

EEN WERELD SCHOOL. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. Gemini (H)TL EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL is iets voor jou! Je hebt advies vmbo theoretische leerweg Vmbo theoretische leerweg

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

De professional aan het woord

De professional aan het woord De professional aan het woord Een uitgave ter inspiratie en informatie over kwaliteit in ontwikkeling binnen de IRIS-scholen. Medewerkers aan het woord over verschillende vormen van opleiden en ontwikkelen,

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

De professional aan het woord

De professional aan het woord De professional aan het woord Een uitgave ter inspiratie en informatie over kwaliteit in ontwikkeling binnen de IRIS-scholen. Medewerkers aan het woord over verschillende vormen van opleiden en ontwikkelen,

Nadere informatie

De professional aan het woord

De professional aan het woord De professional aan het woord Een uitgave ter inspiratie en informatie over kwaliteit in ontwikkeling binnen de IRIS-scholen. Medewerkers aan het woord over verschillende vormen van opleiden en ontwikkelen,

Nadere informatie

Nederlands (2 e graad); 12 lesuren

Nederlands (2 e graad); 12 lesuren Wij zoeken wegens zwangerschapsvervanging voor de periode na de meivakantie tot de zomervakantie een kandidaat met onderwijservaring voor het vak: Nederlands (2 e graad); 12 lesuren Voor deze functie ligt

Nadere informatie

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen.

EEN WERELD SCHOOL. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo. vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen. lyceum (h)tl vakcolleges (b/k) lwoo EEN WERELD SCHOOL vmbo theoretische leerweg HTL-route voor leerlingen die naar de havo willen Gemini (H)TL Gemini (H)TL, iets voor jou! De HTL- route Je hebt advies

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van.

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van. 14 De Lerarenbeurs. Be Door gebruik te maken van de Lerarenbeurs verhoog je als docent je professionele niveau. Hierdoor verbeteren je lessen, word je breder inzetbaar en draag je bij aan een hogere kwaliteit

Nadere informatie

Bevorderingsreglement Onderbouw

Bevorderingsreglement Onderbouw Bevorderingsreglement Onderbouw Schooljaar 2014-2015 Aan de leerlingen in de leerjaren 1 t/m 3, Om je succesvol naar je diploma te begeleiden, krijg je niet alleen uitleg en begeleiding, maar wordt er

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

School- en functieprofiel. Bonhoeffer College. Afdelingsleider bovenbouw Havo/VWO. Bruggertstraat. Enschede

School- en functieprofiel. Bonhoeffer College. Afdelingsleider bovenbouw Havo/VWO. Bruggertstraat. Enschede School- en functieprofiel Bonhoeffer College Afdelingsleider bovenbouw Havo/VWO Bruggertstraat Enschede Enschede, Februari 2015 Bonhoeffer College, locatie Bruggertstraat Organisatie Het Bonhoeffer College

Nadere informatie

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij Altra College! Mentor Goedemorgen, goed dat je er bent! We zijn blij dat je er bent. Bij de beroepsopleiding

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. 1. Algemene inleiding

Dyslexiebeleid. 1. Algemene inleiding Dyslexiebeleid Inhoud: 1. Algemene inleiding 2. Het begin van de brugklas 3. Het begin van de brugklas voor de dyslectische leerling 4. Rol van de dyslexiecoach 5. Ondersteunende technologie voor de dyslectische

Nadere informatie

Verantwoording gebruik leerlijnen

Verantwoording gebruik leerlijnen Verantwoording gebruik leerlijnen In de praktijk blijkt dat er onder de deelnemers van Samenscholing.nu die direct met elkaar te maken hebben behoefte bestaat om de ontwikkeling van de beroepsvaardigheden

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Aanbod Huiswerkbegeleiding Educatief Centrum de IJssel Apeldoorn 2015-16

Aanbod Huiswerkbegeleiding Educatief Centrum de IJssel Apeldoorn 2015-16 Aanbod Huiswerkbegeleiding Educatief Centrum de IJssel Apeldoorn 2015-16 Huiswerkbegeleiding voor leerlingen van het Voortgezet onderwijs Wat bieden wij aan? - Geschikte ruimte waar kinderen in alle rust

Nadere informatie

Begeleidingswijzer Dyslexie

Begeleidingswijzer Dyslexie Begeleidingswijzer Dyslexie Dyslexie Ongeveer 5% van de studenten in het mbo heeft dyslexie. Dit is één op de twintig studenten. Iedereen die bij Rijn IJssel werkt, kan dus te maken krijgen met studenten

Nadere informatie

Stevige basis voor je toekomst

Stevige basis voor je toekomst Stevige basis voor je toekomst Technologie ipad Jij de baas Loopbaan Oriëntatie Begeleiding met mavo of mavo + op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Een stevige

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas 18.1. Voorleessoftware compenserend inzetten voor leerlingen met een ernstige beperking 235 18.2. Voorleessoftware leerondersteunend inzetten

Nadere informatie

Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent

Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent Amersfoortse Docenten Academie Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent in samenwerking met: Professionaliseringstraject voor de LC/LD docent De Academie nodigt jou uit om deel te nemen aan ons

Nadere informatie

Informatiefolder voor ouders. Kempenhorst College: Hart voor de leerling Klein en Betrokken. Kempenhorst, een fijne school!

Informatiefolder voor ouders. Kempenhorst College: Hart voor de leerling Klein en Betrokken. Kempenhorst, een fijne school! Informatiefolder voor ouders Kempenhorst College: Hart voor de leerling Klein en Betrokken Kempenhorst, een fijne school! Structuur van de school Leerjaar 4 Leerjaar 3 Theoretische leerweg Keuze uit 2

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan OPEN DAG 2015 Borculo Beukenlaan 24 januari 10 tot 13 uur Borculo Herenlaan bovenbouw vmbo 24 januari 10 tot 13 uur Lochem Zutphenseweg 24 januari 10 tot 13 uur www.staring.nl Het Staring College daagt

Nadere informatie

Samen bouwen aan je toekomst. Het Maerlant in 10 stappen

Samen bouwen aan je toekomst. Het Maerlant in 10 stappen SC H L OO JA AR 20 1 20 5-16 Samen bouwen aan je toekomst Het Maerlant in 10 stappen Je wilt naar... een leuke school, waar iedereen elkaar kent. Een relaxte, overzichtelijke school, waar je jezelf kunt

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

CONCLUSIE Aantal niveaus te laag

CONCLUSIE Aantal niveaus te laag Bijlage 1. Opening door Gelbrich Feenstra. Zij werkt als onderwijsadviseur bij APS in Utrecht en sinds ruim een jaar is zij projectleider Engels bij het VLC. Wat was de aanleiding voor deze conferentie?

Nadere informatie

Dyslexie beleid. versie 2015-2016. Bettina Giovannangelo. Sascha van der Zon

Dyslexie beleid. versie 2015-2016. Bettina Giovannangelo. Sascha van der Zon L Dyslexie beleid Bettina Giovannangelo Sascha van der Zon Inhoud 1.WAT IS DYSLEXIE? ------------------------------------------------------------------------------------------ 2 1.1 Inleiding -----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND Visser t Hooft Lyceum Leiden KANSRIJK EN UITDAGEND Verleg je grenzen! i tweetalig gymnasium (tweetalig) atheneum (tweetalig) havo 1 1 mavo (vmbo-t) vhl.nl Kagerstraat 1 q Ik vind het een mooie, gezellige

Nadere informatie

Bij een voldoende score op het didactisch onderzoek worden geen verdere stappen genomen. Bij een lage score volgt stap 3.

Bij een voldoende score op het didactisch onderzoek worden geen verdere stappen genomen. Bij een lage score volgt stap 3. Protocol Dyslexie LOKET Zwijndrecht Inleiding Dyslexie is door de overheid erkend als een leerstoornis. Dat betekent dat er voor de leerlingen met dyslexie ondersteuning is en hoort te zijn. In dit protocol

Nadere informatie

Waarde-volle zorg is ook nog JONG!

Waarde-volle zorg is ook nog JONG! Waarde-volle zorg is ook nog JONG! LOC maakte een nieuwe visie op de zorg. Die heet Waarde-volle zorg. Allerlei mensen herkennen zich daar in. Dat komt doordat die gaat over dingen die voor ons allemaal

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen! Op mavo, havo of drie jaar vwo onderbouw: Engels PLUS Sport PLUS Science PLUS Business

Nadere informatie

Conferentie Wiskunde conferentie vmbo en havo/vwo onderbouw op 28 januari 2016

Conferentie Wiskunde conferentie vmbo en havo/vwo onderbouw op 28 januari 2016 Conferentie Wiskunde conferentie vmbo en havo/vwo onderbouw op 28 januari 2016 Beschrijvingen lezing en werkgroepen LEZING De Big Data van Marktplaats Door: Wiggert Loonstra Hoe gebruikersstatistieken

Nadere informatie

Naar de brugklas. Naar de brugklas...

Naar de brugklas. Naar de brugklas... Naar de brugklas Naar de brugklas... spannend! Naar de brugklas gaan vinden veel leerlingen spannend. We vinden het belangrijk dat je je snel thuis voelt op onze school! Daar gaan we je ook bij helpen.

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Rijswijk. vmbo bb vmbo kb mavo lwoo. Brengt leren in beweging

Rijswijk. vmbo bb vmbo kb mavo lwoo. Brengt leren in beweging Rijswijk vmbo bb vmbo kb mavo lwoo Brengt leren in beweging Elke dag beginnen met bewegen Het nieuwe vmbo in Rijswijk Het Stanislascollege is een vernieuwende VMBO-school die draait om jou. Om wat je goed

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding

Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding Websites voor mentoren en leerlingen Inleiding Internet is niet meer weg te denken uit het huidige onderwijs en biedt bovendien een bijna onuitputtelijke bron aan informatie en hulpmiddelen. Dit document

Nadere informatie

Zaterdagschool STICHTING HET SUCCES

Zaterdagschool STICHTING HET SUCCES STICHTING HET SUCCES Zaterdagschool SCHOOLGIDS STUDIEONDERSTEUNING VOOR: - Basisschool; cito, entree & groep 3 t/m 8 - Voorgezet onderwijs - Volwassene - Brede school activiteiten WWW.STICHTINGHETSUCCES.NL

Nadere informatie

Doe mee met de Onderwijscoöperatie

Doe mee met de Onderwijscoöperatie Doe mee met de Onderwijscoöperatie Vanwege een carrièreswitch werkt Ramon Moorlag nu in het onderwijs als leraar, community manager van Leraar24 en is hij lid van de Lerarenadviesraad. Een uiterst interessante

Nadere informatie

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 www.nomc.nl De Nationale Opleiding MediaCoach wordt uitstekend en goed beoordeeld, door enthousiaste en kundige docenten, de link met de praktijk, prettig

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom Natuurkunde en Flipping the Classroom De lespraktijk van een natuurwetenschappelijk vak zoals natuurkunde bestaat gewoonlijk uit klassikale instructie, practicum en het verwerken van opdrachten. In de

Nadere informatie

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? -

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? - China Pagina 1 Colofon Uitnodiging voor maaltijd in Chinees Les voor groep 6-8 150-180 minuten Handvaardigheid Let op! In deze les opzet werken leerlingen in tweetallen, en maken samen 1 werkstuk, maar

Nadere informatie

Havo/atheneum. Open katholieke school voor vmbo bbl, kbl, mavo, havo, atheneum en technasium. Cals College IJsselstein

Havo/atheneum. Open katholieke school voor vmbo bbl, kbl, mavo, havo, atheneum en technasium. Cals College IJsselstein Havo/atheneum Open katholieke school voor vmbo bbl, kbl, mavo, havo, atheneum en technasium Cals College IJsselstein Inhoud Welkom op het Cals 3 Met zelfvertrouwen naar het Cals 4 Technasium 5 21st century

Nadere informatie

Ik ga voor havo. avobrugklassen. mavo-havo

Ik ga voor havo. avobrugklassen. mavo-havo Ik ga voor havo avobrugklassen mavo-havo Ik ga voor havo. Dit boekje gaat over de avo-brugklassen van het Cosmicus Montessori Lyceum (CML): een bijzonder onderwijsconcept voor leerlingen met een mavo/havoadvies,

Nadere informatie

Voor een groep. Korte Workshop Time-management. Slim Werken + Creatief Werken

Voor een groep. Korte Workshop Time-management. Slim Werken + Creatief Werken Voor een groep Korte Workshop Time-management Slim Werken + Creatief Werken edere dag een SlimWerken.COM Julianapark 48-5 5046 GB Tilburg T 013-5770495 M 06-27326562 E contact@slimwerken.com W www.slimwerken.com

Nadere informatie

voor het middelbaar beroepsonderwijs

voor het middelbaar beroepsonderwijs voor het middelbaar beroepsonderwijs Peer Support betekent systematische en structurele begeleiding van een jongerejaars student door een ouderejaars. Peer Support is een internationaal erkend programma

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK

TEVREDENHEIDSONDERZOEK verslag van het TEVREDENHEIDSONDERZOEK afgenomen in NOVEMBER 2014 Inleiding Eén keer in de twee jaar wordt er een tevredenheidsonderzoek gehouden. Ouders, leerlingen van groep 5, 6, 7 en 8 en personeelsleden

Nadere informatie

Conferenties en trainingen 2015 Voortgezet onderwijs

Conferenties en trainingen 2015 Voortgezet onderwijs CPS Academie Conferenties en trainingen 2015 Voortgezet onderwijs Meer informatie en aanmelden: www.cps.nl/academie Conferenties en trainingen 2015 Voortgezet onderwijs Excellente leraar 05-02-15 Effectief

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis.

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis. Het Ludger College Jouw talent is er thuis. Algemene informatie over het Ludger College Het Ludger College is een school voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) in Doetinchem. Er is ook een programma

Nadere informatie

LEREN VOOR DE PRAKTIJK

LEREN VOOR DE PRAKTIJK LEREN VOOR DE PRAKTIJK Een nieuwe school, heel anders dan de basisschool. Veel verschillende docenten. Andere vakken. Krijg je al de kriebels in je buik? Niet nodig, hoor. Op Het Streek aan de Zandlaan

Nadere informatie

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017

Tumult. Abonnementen schooljaar 2016-2017 Abonnementen schooljaar 06-07 Leuk dat je geïnteresseerd bent in ons lesmateriaal voor vaardigheden. Op de volgende pagina s vind je een compleet overzicht van ons aanbod. Meer weten? Op www.tumult.nl/lesmateriaal

Nadere informatie

Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege

Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege Waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege Verbondenheid, Inspiratie, Verantwoordelijkheid, Ambitie: dit zijn waardevolle woorden voor het Sint-Laurenscollege. We kunnen veel bereiken als school,

Nadere informatie

secretaresse! niveau 3 en! management assistent niveau 4!

secretaresse! niveau 3 en! management assistent niveau 4! secretaresse niveau 3 en management assistent niveau 4 De mbo-opleiding secretaresse niveau 3 / management assistent niveau 4 is bedoeld voor secretaresses van KLM die geen mbo-diploma hebben. VAKMANSCHAP

Nadere informatie

3. Werk je bij havo/vwo masterclass helemaal niet aan projecten zoals bij havo/vwo Expeditie?

3. Werk je bij havo/vwo masterclass helemaal niet aan projecten zoals bij havo/vwo Expeditie? FAQ Havo/vwo masterclass en havo/vwo Expeditie Inleiding Op het TBL heb je voor havo/vwo-onderwijs de keuze uit havo/vwo masterclass en havo/vwo Expeditie. We bieden deze keuze aan, omdat alle leerlingen

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

KINDEREN DIE MEER KUNNEN

KINDEREN DIE MEER KUNNEN KINDEREN DIE MEER KUNNEN INLEIDING Op de IJwegschool staat het kind centraal. Het onderwijs wordt aangepast aan het kind en niet andersom. Doordat de leerkrachten handelingsgericht werken waarbij de onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef)

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) We spreken van dyslexie als er sprake is van een ontwikkelingsstoornis als gevolg waarvan bij een kind sprake is van een niet, onvolledig of zeer

Nadere informatie

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Ben je een betrokken leidinggevende, docent, trainer of coach die (aankomend) pedagogisch medewerkers wil stimuleren om de belangrijkste pedagogische vaardigheden

Nadere informatie

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs KiesWijzer een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs Inleiding Met veel plezier presenteert Intermijn de les KiesWijzer. Uw leerlingen staan in het nieuwe schooljaar weer voor grote keuzes. Welk

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Samen bouwen aan je toekomst. Het Maerlant in 10 stappen

Samen bouwen aan je toekomst. Het Maerlant in 10 stappen SC H L OO JA AR 20 1 20 6-17 Samen bouwen aan je toekomst Het Maerlant in 10 stappen Je wilt naar... een leuke school, waar iedereen elkaar kent. Een relaxte, overzichtelijke school, waar je jezelf kunt

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden.

Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden. Kurzweil 3000 dyslexie software: alles-in-een oplossing voor technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studievaardigheden. Kurzweil 3000 is het meest geavanceerde en meest succesvolle

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Christelijk Gymnasium VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Christelijk Gymnasium VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Christelijk Gymnasium VWO Plaats : Utrecht BRIN nummer : 16PA C1 BRIN nummer : 16PA 00 VWO Onderzoeksnummer : 283237 Datum onderzoek : 8 april 2015 Datum vaststelling

Nadere informatie

Bedankt voor uw interesse in onze brochure. Kijk voor meer informatie op: www.fricolore.nl. Fricolore Akademy cursusaanbod

Bedankt voor uw interesse in onze brochure. Kijk voor meer informatie op: www.fricolore.nl. Fricolore Akademy cursusaanbod Bedankt voor uw interesse in onze brochure. Kijk voor meer informatie op: www.fricolore.nl Fricolore Akademy cursusaanbod inhoud voorwoord de 5 rollen van de docent Overzicht cursusaanbod in deze flyer:

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010 Evaluatierapport Workshop Bewust en positief omgaan met ADHD Universiteit van Tilburg Forensische psychologie 23 april 2010 Drs. Arno de Poorter (workshopleider) Drs. Anne van Hees (schrijver evaluatierapport)

Nadere informatie

Zorgbeleid RML 2014 1

Zorgbeleid RML 2014 1 Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,

Nadere informatie

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Film bekijken? Scan met Layar! vmbo-theoretisch leerweg (tl) havo, atheneum, atheneum+ 900 leerlingen Uit de kunst! Ongeveer 900 leerlingen komen elke dag naar

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning. College de OpMaat. Op maat voor jou!

Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning. College de OpMaat. Op maat voor jou! Christelijke school voor vmbo met leerwegondersteuning College de OpMaat Op maat voor jou! 2015-2016 College de OpMaat: Op maat voor jou! Leuke activiteiten Ik kan me niet zo goed concentreren in een grote

Nadere informatie

Vragenlijst leerlingen nameting

Vragenlijst leerlingen nameting Bijlage C Vragenlijsten Vragenlijst voor leerlingen Vragenlijst leerlingen nameting Dit schooljaar doe jij mee aan de pilot havo Carrousel. Je bent bij een aantal organisaties op Carrouselbezoek geweest

Nadere informatie

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Welk gebied heb je gekozen? Het gekozen thema voor horizon verbreden is Zuid-Afrika. Ik ben zelf 4 keer in Zuid-Afrika geweest voor vrijwilligerswerk en ga

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

Informatieboekje voor examenkandidaten theoretische leerweg

Informatieboekje voor examenkandidaten theoretische leerweg Informatieboekje voor examenkandidaten theoretische leerweg informatieboekje examen tl pagina 1 van 7 Ik doe examen 2016 Beste leerling, Het is alweer en het examen nadert. Hier voor je ligt een informatieboekje

Nadere informatie

Schooljaar 2015-2016

Schooljaar 2015-2016 Schooljaar 2015-2016 VWO exellius HAVO HAVO/VWO tweetalig onderwijs VMBO-t VMBO-k www.sgreigersbos.nl De grote stap Nog even en je maakt de grote stap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs.

Nadere informatie

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO AANSLUITING PO-VO AFSLUITING EN START CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO Aan de hand van deze checklist kunnen school en schoolbestuur vaststellen in hoeverre

Nadere informatie

PAL Student als Persoon lijk Assistent van Leraren. Voor vmbo, havo en vwo

PAL Student als Persoon lijk Assistent van Leraren. Voor vmbo, havo en vwo PAL Student als Persoon lijk Assistent van Leraren Voor vmbo, havo en vwo 3 Student als Persoonlijk Assistent van Leraren voor vmbo, havo en vwo is een initiatief van Platform Bèta Techniek, Sectorbestuur

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Ben je een betrokken leidinggevende, docent, trainer of coach die (aankomend) pedagogisch medewerkers wil stimuleren om de belangrijkste pedagogische vaardigheden

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten.

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten. 1. Differentiëren Onderzoeken welke manieren en mogelijkheden er zijn om te differentiëren en praktische handvatten bieden om hiermee aan de slag te gaan. Vervolgens deze kennis toepassen in de praktijk

Nadere informatie

Didactisch Groepsplan Leerjaar 2 BK

Didactisch Groepsplan Leerjaar 2 BK Didactisch Groepsplan Leerjaar 2 BK Lesmodel: DAIM 45 min 5 min Oriëntatie: herhalen vorige les 5 min Instructie: doel benoemen aan het begin van de les Na de klassikale instructie tenminste een verlengde

Nadere informatie

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van

Nadere informatie