Tweede I(amer RONDETAFELGESPREK VOEDSELVEILIGHEID. Woensdag 3 september 2014 Tijd: uur ZaaI:Groen van Prinstererzaal STATEN-GENERAAL DER

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede I(amer RONDETAFELGESPREK VOEDSELVEILIGHEID. Woensdag 3 september 2014 Tijd:13.00-16.30 uur ZaaI:Groen van Prinstererzaal STATEN-GENERAAL DER"

Transcriptie

1 Tweede I(amer DER STATEN-GENERAAL RONDETAFELGESPREK VOEDSELVEILIGHEID Woensdag 3 september 2014 Tijd: uur ZaaI:Groen van Prinstererzaal Deze reader is uitsluitend bestemd voor intern gebruik

2 Notities uit Uitgebeend ten behoeve van het Rondetafelgesprek inzake Voedselveiligheid (d.d ) Marcel van Silfhout, schrijver en onderzoeksjournalist Ook na de parlementaire bbq begin juli waren ze in het zomerreces ruim voorradig: verontrustende voedselaffaires. Vrijwel alle voorgaande kwesties vanaf de gekkenkoeienziekte (BSE), dierziekten, antibioticaresistentie en slachthuismisère heb ik beschreven in Uitgebeend, hoe veilig is ons voedsel nog? Dit boek kan nog niet dicht, er is sprake van een voedselvertrouwenscrisis. In Denemarken stierven deze zomer zeker twaalf mensen na het consumeren van met listeria besmette worst. In Nederland staan duizenden kalveren op de nominatie te worden geruimd omdat furazolidon, een verboden antibioticum, in het veevoer zat. Volgens de NVWA is zelfs onze met separatorvlees gevulde frikandel niet altijd veilig. En vorige week toonde Omroep Gelderland dat het te brave Salmonella-rapport van de Onderzoeksraad over Zaimfabrikant Foppen nu zelf onder het fileermes moet. Het familiebedrijf uit Harderwijk blijkt regelmatig beboet te zijn geweest vanwege schromelijke tekortkomingen inzake voedselveiligheid. Uit research van mijn collega-journalist en oud-internist Jan Taco te Gussinklo, bleek dat de Griekse vestiging van Foppen, waar de bron van de besmetting lag, in dat land ook flink op de bon is gegaan. En dat voor een bedrijf waar miljoenen consumenten gerookte zalm van eten. De Salmonella-zalm affaire, de grootste in zijn soort in Nederland, leidde in de zomer van 2012 tot zeker vier doden en zieken. Eén van de slachtoffers die wij interviewden werd drie maanden in coma gehouden op de intensive-care na het ziek worden van hooguit een paar toastjes zalm. Omdat hij maagzuurremmers gebruikte, was hij naar alle waarschijnlijkheid extra kwetsbaar voor de bacterie. Inmiddels blijkt uit onderzoek van het RIVM dat honderdduizenden Nederlanders die dergelijke middelen gebruiken, zich bewust moeten zijn dat zij extra gevoelig zijn voor infecties als Campylobacter, Listeria en Salmonella. Maagzuurremmers schakelen namelijk onze eerste verdedigingslinie tegen gevaarlijke bacteriën uit. Maar het opmerkelijke is dat huisartsen noch bijsluiters hiervoor waarschuwen, terwijl experts die dit risico al jarenlang kennen deze middelen bewust mijden of uiterst voorzichtig zijn met hun eten. Voer tot Nadenken In 1996 werd de Vlaamse veearts-klokkenluider Karel van Noppen nabij de grens van België en Nederland vermoord toen hij streed tegen illegale groeihormonen. Vanaf 2002 speelde er weer een veevoerschandaal, de zogeheten MPA-affaire. Die kwestie, met duizenden bedrijven die het groeibevorderend hormoon in het voer hadden, leidde tot het Kamerrapport Voer tot Nadenken, Het niet eerder vertelde eindrelaas van de MPA-affaire is dat er geen enkele vervolging of succesvolle rechtszaak is geweest. De daders van dit veevoerschandaal gingen vrijuit, terwijl varkensboer Gommers nu al jaren vergeefs strijd om openbaarheid van de meetuitkomsten van zijn varkens. Hij vermoedt een beerput. De NVWA krijgt ook nu moeilijk grip op het in de veesector gevonden furazolidon, een goedkoop antibioticum. Het schokkende is dat dit nota bene een van de laatste redmiddelen is bij blaasontstekingen die als gevolg van de oprukkende antibioticaresistentie niet meer behandeld kunnen worden. Een uitroepteken lijkt me hier gepast. Ik heb oud-kamerleden over Voer tot Nadenken gesproken. Zij vertelden mij dat in hun tijd in de Kamer de sector, tweede helft jaren nul, door CDA en VVD bewust en telkenmale de hand boven het hoofd is gehouden. Want stel je voor, straks komt onze export nog in gevaar. Don t rock de boat noemt de Wageningse plattelandshoogleraar Jan Douwe van der Ploeg dit aloude Laridbouw-gerelateerde wegkijk -en wegmoffelgedrag. Wat betreft de dodelijke Deense worstpartij: de oorzaak betreft een structurele na-besmetting van pulser, typisch Deense verhitte worsten. De Deense equivalent van onze NVWA, de Foedevarestyrelse (FVS) trekt volledig het boetekleed aan. De voedselwaakhond heeft twee

3 maal te laat en ook nog eens onvolledig gereageerd. De FVS erkent dat de eigen procedures niet zijn gevolgd. Het identificeren van de bron van de uitbraak had al in mei kunnen gebeuren, maar had pas plaats op 16 juli. Daarna duurde het van de markt halen van de producten te lang omdat het lang duurde voor alle producten uit de keten waren geïdentificeerd dit gebeurde enige weken geleden pas, begin augustus. Op mijn vraag aan goed ingevoerde experts of dit in Nederland ook zo dramatisch zou verlopen voor slachtoffers, NVWA en politiek verantwoordelijken, is het antwoord kort en eensluidend: ja. Het Outbreak team in Nederland is te langzaam en ontbeert een goede structuur om signalen uit het veld op te pikken. Ook zorgelijk: de monitoring van Listeria in Nederlandse bedrijven is matig. De conclusies die ik na bijna een jaar journalistiek onderzoek op verzoek van prof. mr Pieter van Vollenhoven heb getrokken, zijn deels goed over het voetlicht gekomen. Volksgezondheid is medeverantwoordelijk voor de NVWA, maar permanent twee kapiteins op één schip is politiek en bestuurlijk eenvoudigweg onwerkbaar en onverantwoordelijk is, hoe goed Staatssecretaris Sharon Dijksma de NVWA ook bestiert. Tijdens mijn onderzoek en de research van RTL-Nieuws naar het door mij en Rikilt geconstateerde gebrek aan toezicht op commerciële laboratoria, viel op dat beide ministeries er niet uitkwamen waar de verantwoordelijkheid voor dat toezicht nu eigenlijk lag, de NVWA doet dit namelijk niet. Niemand eigenlijk. Een andere conclusie uit mijn boek is ook doorgekomen, zij het iets te eendimensionaal. Zeker, onze voedselwaakhond is tot op het bot kapot bezuinigd, uitgebeend dus. Maar tegelijkertijd heeft de sector en het bedrijfsleven de door CDA en VVD gewenste en beloofde zelfregulering ook niet waargemaakt. Vanaf het jaar nul deze eeuw is er gewerkt aan EU levensmiddelenwetgeving die in 2006 van kracht is geworden (de Algemene Levensmiddelen Verordening, Hygiene Pakket en de Toezichtsverordening). Het bedrijfsleven en de overheidstoezichthouders lijken sindsdien in slaap gesukkeld, zij lieten massaal na om te investeren in kennis en kunde op het terrein van voedselveiligheid en volksgezondheid. Intussen liet de terugtredende overheid de controletaken aan dat in gebreke blijvende bedrijfsleven. De Jan Saliegeest waart weer over Nederland, we zijn collectief bezig alles een onsje goedkoper te maken in een dwaze race-to-the-bottom. Kwaliteit, smaak, ambachtelijkheid en voedselveiligheid zijn hier de dupe van. Ik zal u nog een publiek geheim vertellen: de retail, met name die paar bekende grootgrutters, hebben in de afgelopen jaren hun schappen en hun vlees niet of nauwelijks gecontroleerd! De verantwoordelijkheid ligt immers bij de leverancier of de producent. Terug naar Thorbecke De vraag die mij na publicatie van Uit,qebeend het meeste wordt gesteld, is minder eenvoudig te beantwoorden. Wat moet er gebeuren om ons eten veiliger te krijgen? Wat is de beste remedie om de NVWA goed te laten functioneren? Dat de productschappen nu opgeheven zijn waar faciliterende kennis en kunde aanwezig was op het vlak van voedselveiligheid helpt in ieder geval niet. Het bodemprijzenbeleid en de bijpassende inkoopmacht van elkaar de tent uitvechtende supermarkten die op de kleintjes letten maken het er samen met de plofkip en kiloknallers kopende consument ook niet veiliger op. En ervaren inspecteurs weten: waar de marges te smal worden, ontstaan gevaarlijke risico s. Mijn werktitel voor de heer Van Vollenhoven luidde: Terug naar Thorbecke. Voor mij was en is nog steeds helder: de bescherming van onze gezondheid als burger en consument hoort niet thuis bij een ministerie als EZ dat vooral nationale economische belangen dient. Omwille exportbelangen bestaat er een hardnekkige neiging om doofpotten we zagen dat het duidelijkst met de uit de klauwen gelopen Q-koorts, de grootste uitbraak van deze geitenziekte ter wereld te lang dicht te houden. In de jaren zeventig van de 19e eeuw stelde de Liberale staatsman Thorbecke al gezondheidswetten op met in het kielzog onafhankelijk staatstoezicht door veterinaire volksgezondheidexperts. Vanaf die periode is er sprake van macht en tegenmacht met veelal gemeentelijke keurmeesters en rijksinspecteurs die vanuit een onafhankelijke volksgezondheidspositie of vanuit economische landbouwbelangen maar altijd

4 met kennis en expertise hun toezichthoudende taak uitvoerden. Echter, met de ongekende intensivering van de Nederlandse vlees en veesector vanaf jaren zeventig, werd de machtsstrijd om alle toezicht op ons voedsel onder de vleugels van Landbouw te krijgen steeds sterker. Volksgezondheid sloeg de boerenoorlogen vanuit het toen onder meer door Tjibbe Joustra geleide lobbyministerie lange tijd af en kreeg zelfs korte tijd de Rijksdienst voor de Keuring van Vlees en Vee, de RVV onder haar hoede. De Veterinaire Hoofdinspectie (VHI), een klein bolwerk van pakweg honderd wetenschappelijk opgeleide dierenartsen met mens-medische kennis die zich bekommerde om volksgezondheid, dierenwelzijn en voedselveiligheid, was al in 1998 met de Keuringsdienst van Waren gefuseerd. Echter, tijdens de laatste fase van de Kabinetsformatie van Balkenende II in mei 2003 werd de hele zwik aan keuringsdiensten, RVV en veterinairen plotsklaps overgeheveld naar het Ministerie van Landbouw. Aan het spel van macht en tegenmacht kwam daarmee een einde, mede omdat allengs grof werd gesaneerd. Juist kundige, kritische en hoog opgeleide NVWA ers van laag tot hoog binnen de Organisatie Zijn uitgevlogen of wegbezuinigd. Het oude systeem was niet per definitie een kwestie van rozengeur en maneschijn en ook toen zagen we affaires maar de scheidslijnen en verantwoordelijkheden waren voor mei 2003 helderder. Er was sprake van onafhankelijk toezicht dat op basis van net voldoende mankracht, expertise en een meer heldere wetgeving (strafrecht ipv civiel bestuursrecht) een vuist kon maken ten bate van het Volksgezondheidsbelang van de burger en de consument. Dit zo cruciale publieke belang, met name die van de toenmalige Keuringsdienst van Waren, is verweesd geraakt. Erger nog, het waken over onze volksgezondheid is zoals gezegd onder de hoede gekomen van een stiefouder met een andere focus en strijdige belangen. Het resultaat van dit nu al ruim tien jaar durende eigenaardige politieke experiment is duidelijk zo niet dodelijk: de cultuur van het bewust of onbewust wegmoffelen van affaires gaat tot en met de dag van vandaag door. NVViIA-bronnen melden mij onlangs, dus na publicatie van Uitgebeend, dat de paardenvleesaffaire al in de periode ontdekt had kunnen worden in plaats van pas november 2012 in Ierland. De bij wet onafhankelijke wetenschappers van het NVWA onderdeel BuRo maakten intern gewag van risico s in de keten van het paardenvlees, daar was onvoldoende zicht op. Het voorgestelde onderzoek naar paardenvlees werd echter vanuit de toenmalige NVWA-top afgewimpeld met fraude en eerlijke handel zijn niet meer onze prioriteit of woorden van gelijke strekking. Ook over de Q-koorts bereikten mij onlangs nieuwe verhalen waaruit blijkt dat experts binnen en buiten de NVWA werden genegeerd, van 2005 tot De Q-koorts had onder de Ministers Gerda Verburg en Ab Klink niet uit de hand hoeven lopen, er hadden minder doden en chronisch zieken hoeven te zijn. Speelbal Behalve de verkeerde bestuurlijke ophanging, is er nog een andere, specifieke oorzaak van de voortdurende vlees- en slachthuisaffaires. Binnen de NVWA is al jaren sprake van met name onvoldoende veterinaire volksgezondheidskennis, van deze zo belangrijke groep is er een ongekende afkalving geweest. Hoogleraar Frans van Knapen zal u dit beamen. Waarom de Organisatie juist deze werknemers niet meer wilde hebben, zou een goede vraag zijn aan de staatssecretaris en de Inspecteur-Generaal. Duidelijk is ook dat de controleurs en inspecteurs met de bloedgroep Keuringsdienst van Waren zich niet meer thuis voelden bij het door het Ministerie van Landbouw gedomineerde en gecultiveerde wegkijk-bedrijfscultuur. Tientallen gesprekken met NVWA ers en ex-nvwa ers hebben mij ervan overtuigd dat velen in het afgelopen decennium in grote onmin het veld hebben geruimd. Soms op eigen initiatief, soms omdat ze op een zijspoor terecht kwamen of anderszins werden ontmoedigd. Binnenkort zult u getuige zijn van een rechtszaak waarin Dirk Meijer een gedreven ex-hoge NVWA-ambtenaar met een lange en goede staat van dienst aanvecht hoe hij door zijn werkgever is behandeld. Hij is met straforitslag op straat gezet met bijzonder vergaande consequenties voor zijn inkomen. Oud-NVWA-leidinggevenden nemen het nu voor hem op, zij stellen dat hij bewust is weggewerkt en slachtoffer is geworden van een ziekmakende angstcultuur. Het zal vele jaren kosten om de NVWA er weer bovenop te krijgen. Pluk maar eens een goed opgeleide, ervaren Inspecteur van straat. Het is zaak dat de NVWA niet een groot

5 geidverslindend bureaucratisch waterhoofd wordt met zitvieesambtenaren. De management leemlaag mag een onsje minder en de kennis en expertise moeten terug; er dient professionele inspectiedreiging van de NVWA uit te gaan. Op dit moment gebeuren er door gebrek aan kennis en wellicht ook vanwege het onder druk staan van de voedselwaakhond om zich te bewijzen bedrijfstechnische ongelukken. Regels en wetgeving worden soms zo rigide ter hand genomen, dat niet alleen de redelijkheid verloren gaat, maar er mogelijk ook ten onterechte uitgedeelde boetes en bedrijfssluitingen plaats vinden. Als dit zo is, dan zal dit op den duur de goodwill en het gezag van de NVWA evenmin goed doen. De strenge NVWA-steekproeven op onder meer Zuid-Amerikaans vlees en het doorgeschoten opleggen van nultolerantie voor bacteriën hebben bijvoorbeeld vooral veranderd dat dezelfde partijen vlees niet meer via Rotterdam, maar via Antwerpen ons land en Europa binnenkomen. Inspectie-onafhankelijkheid is van het grootste belang ook ten opzichte van ministeries en ministers die teveel aan politieke imagobewaking en lijfsbehoud willen doen. Zowel de Onderzoeksraad als Uitgebeend constateren dezelfde kwaal: de NVWA is een speelbal geworden van politiek en ministeries. En dat werkt niet, in de verste verte niet. Preventieve Enquête Een noodzakelijk deel van de oplossing is een terugkeer van de NVWA naar Volksgezondheid. De kennis en expertise op dat Ministerie is op dit moment haast van nul en generlei waarde. Volksgezondheid zal op z n minst een nieuw team moeten optuigen van onafhankelijke hoofdinspecteurs die de NVI1VA ondersteunen en Minister en de Kamer gevraagd en vooral ongevraagd van advies kunnen dienen, véér (preventief), tijdens en na afloop van affaires. Een andere optie is een nog onafhankelijker positie van de NVWA, verder op afstand dus van de betrokken ministeries en het bedrijfsleven als een soort College van Staat en met een Inspecteur-Generaal die in de toekomst niet door de Regering of de Minister, maar door de Tweede Kamer wordt benoemd. (Maar dan liefst wél met een doorwrochte sollicitatieprocedure). Een jaar onderzoek heeft mij geleerd dat het opkalefateren van de NVWA een ongekend moeilijk is en veel tijd nodig heeft. Het door elkaar gebruiken van bestuursrecht en strafrecht brengt de NVWA niet zelden in een spagaat. De grootste experts worstelen met de situatie waarin de balans van verantwoordelijkheden zoek is. Degenen die nog wel enigszins overzicht hebben, maken zich zorgen of Regering en Kamer wel de juiste beslissingen kunnen nemen. Al helemaal als de staatssecretaris op TV zegt dat ze niet meer wil dat de slager zijn eigen vlees nog keurt. Moet De Staat dit dan gaan doen? Begrijpt het ministerie eigenlijk nog wel wat Staatstoezicht inhoudt of zijn EZ -en VWS-ambtenaren de draad volkomen kwijt? Hierbij de juiste formule: DE NVWA IS ER OM DIE SLAGERS TE SLUITEN DIE HUN EIGEN VLEES NIET KEUREN kan zo de gevel van de voedselautoriteit op. je kunt toch moeilijk achter de resterende 2000 slagers in Nederland ook dat ambacht is tot op het bot uitgebeend en verdient eerherstel een keurende ambtenaar gaan zetten? Kortom: tuig het Staatstoezicht goed op houdt de slager aan zijn eigen wettelijke verantwoordelijkheid, evenals alle andere voedsel verwerkende en producerende bedrijven. Eén opmerking nog, tot slot. Wat gaat u als Kamer nu eigenlijk doen nu zelfs de best ingevoerde specialisten en ambtenaren de weg kwijt zijn? Voeg er de Europese dimensie en verstorende handelspoiltiek bij, met enerzijds Vrije Europese grenzen en anderzijds een deels te vergaande en deels te zwakke regelgeving, en de gruwelijke ratjetoe aan slecht functionerende toezichts arrangementen grijnst je nogal onsmakelijk toe. Een nauwelijks te volgen kluwen. Kortom: het is hoog tijd voor een binnen- en buitenparlementaire onderzoekscommissie dan wel een preventieve parlementaire enquête. Om voedselrampen te voorkomen in plaats van die achteraf met een duurbetaald enquêterapport te betreuren. Ik wens u alle moed en wijsheid. Marcel van Silfhout Auteur & zelfstandig onderzoeksjournalist. Bijlage Anke Sitter, motivator deeleconomie, dierenarts en voormalig directieadviseur VW

6 Rondetafelgesprek Voedselveiligheid Op het lijstje van deskundigen voor het Rondetafelgesprek mis ik een aantal goed ingevoerde experts inzake het NVWA-toezicht. Eén van hen, de in mijn boek beschreven en veel geciteerde Anke Sitter en iemand met een lange staat van dienst binnen en buiten de VWA, heeft haar eventuele verhaal aan de Tweede Kamer op mijn verzoek op papier gezet. Ik heb toestemming gekregen om haar input integraal bij te voegen. Hierbij haar notities. Het boek van Marcel van Silfhout Uitgebeend toont aan waarom er recentelijk zoveel problemen rond voedselveiligheid, voedselkwaliteit en diergezondheid opduiken. We zien waarschijnlijk nauwelijks meer dan het spreekwoordelijke puntje van de ijsberg. Uitgebeend legt de focus op dierziekte-uitbraken, voedselschandalen en de politieke en beleidskeuzes die hebben geleid tot de huidige, zorgwekkende situatie. Iedereen heeft hier zijn aandeel in gehad: - Verantwoordelijke politici, omdat zij zich in adviezen hebben mee laten slepen, waarvan zij de reikwijdte niet overzagen; - De Tweede Kamer, omdat zij zich te veel door de verkeerde lobbyisten heeft laten beïnvloeden; - Kamerleden, die wél veel vragen stelden, maar zelden de juiste; - Departementen, die zich met budgetkortingen en kaasschaven lieten knevelen; - Adviesbureaus, die ongekende bedragen verdienden door telkenmale nét niet naar een échte oplossing toe te werken; - Beleidsdirecties, die de minister uit de wind wilden houden en zo rechtstreeks in een storm stuurden; - Directeuren van uitvoerorganisaties, die wél manager waren maar geen leider en onvoldoende inzicht hadden in het vak om op de juiste momenten gas of tegengas te kunnen geven; - Medewerkers van uitvoeringsorganisaties, die veel te weinig in opstand kwamen; - De bio-industrie, die zich zelf onvoldoende respecteert en zich nu zelfs de productschappen af heeft laten nemen; - De burger, die veel te weinig vragen is gaan stellen over ons dagelijkse voedsel en alles dat daarmee samenhangt. Louter het beantwoorden van de schuldvraag helpt ons natuurlijk niet veel verder. Belangrijker is de diagnose (waar het fout is gegaan) en vooral de remedie. We moeten toe naar stappen, die ons terugbrengen naar gezond(er) voedsel en dito productiemethodes. Bij de NVWA is ongelimiteerd waardevolle kennis uitgestroomd (een ongeëvenaarde braindrain] terwijl er onvoldoende of veel te laat nieuwe essentiële kennisgebieden zijn binnengehaald. De ontwikkelingen op het terrein van dierhouderij, voer- en voedselproductie zijn nauwelijks vertaald naar nieuwe toezichtsmethoden.. Parallel is de voedselindustrie grootschaliger en afstandelijker geworden. Daar waar eerder slagerszonen aan de slachtband stonden om met kennis en kunde te snijden of te keuren, staan er nu mensen die geen Nederlands en nauwelijks Engels praten. Dit kunnen in principe nog vakmensen zijn, maar communicatie en aansturing wordt wel heel erg lastig. Vergelijkbare situaties gelden ook voor bakkerijen, kwekerijen etc. Alarmerend zijn de onderzoeksresultaten die laten zien dat industrieel geproduceerd voedsel een bedreiging voor de gezondheid kan zijn. Toezicht richt zich niet op toevoegingen die in ons voedsel terecht komen omwille van pure hebzucht of om de ongekende prijsdruk in de retail te overleven met goedkopere grondstoffen. Veel mensen raken chronisch ziek door onnodig suiker en stabilisatoren in het voedsel, kleurstoffen en andere chemische troep. En als wat men erin stopt nog niet genoeg is om ziek van te geraken, dan doet plastic

7 hun verpakking dat wel: Er is armoede in dit rijke land. Kinderen hebben dagelijks honger, terwijl ons dagelijks berichten bereiken over voedselverspilling en weggegooide groente en fruit: P6dL1 Feit is: er worden onvoldoende besluiten genomen die leiden tot een sociale en verantwoorde ontwikkeling van de maatschappij. Er is niet alleen beter toezicht op de voedselketen en de vleessector nodig. Handhaving in de traditionele zin heeft geen tot weinig effect, zeker zolang de winst hoger is dan de boete en er verder geen werkelijk effectieve maatregelen dreigen. Ieder zinnig besluit en de uitvoering daarvan begint met EDUCATIE: Gezond voedsel heeft een verhaal. Een eerlijk verhaal. Dat kun je volgen, dat kan de verkoper vertellen. Besteedt niet alleen aandacht aan de hoofdingrediënten, maar ook aan toevoegingen en verpakking. Maak het verhaal compleet. Voor de inspecteur. Voor de producent. De handelaar. De consument. Haal massaal suiker uit voeding en bespaar zo op zorg. Geef regionale/lokale producten veel meer steun en bewaar de strenge Europese regels voor de internationale handel. Laat de wetgeving eindelijk eens los die haar oorsprong in 1920 heeft. Vlekziekte weten we al lang doet er niet toe! En téch verspillen we hier tijd en energie aan, kostbare tijd die op andere terreinen dringender nodig is. Let bij besteding van beschikbaar budget erop dat het geld aankomt waar het ook effect heeft. Dat zijn niet de beleidsdirecties, de managementlagen en grote adviesbureaus. Volgens insiders gaan de afgelopen 15 tot 20 jaar 40% tot 50% van het beschikbare budget op aan beleid maken, adviseren en implementeren - in plaats van aan de feitelijke voorbereiding en uitvoering van toezicht. Beperk dit tot maximaal 25 procent overhead en bereik vervolgens 30 procent méér effect met hetzelfde budget! Wilt u goed doen voor de maatschappij, wilt u gezonde mensen door gezonde voeding? - Verbied onnodige en (te) ongezonde toevoegingen aan voedsel. - Laat producenten alle kosten dragen die uit wangedrag ontstaan: handhaving, gezondheidszorg, handelsschade, - Gebruik informatiekanalen om zinnige en correcte informatie aan bedrijven, toezichthouders en consumenten te verstrekken (het Voedingscentrum nu is een farce!) - Leer mensen bewuste en steeds meer juiste keuzes te maken. Maar biedt ook FEITELIJK een alternatief Laat zorgverzekeraars niet hun eigen inkomsten (WINSTEN) bepalen, door eerst hun advies in te winnen en hen het zorgbeleid te laten formuleren. Zij winnen aan slechte voeding en onvoldoende kennis over wat we eten. - Geef toezichthouders hun vak terug en stop de betutteling. Als inspecteurs vanuit professionaliteit en onafhankelijkheid op basis van heldere en doortastende wetgeving werk weer kunnen doen, dan verrichten zij arbeid waar eer aan te behalen valt. Dat zit er nu maar beperkt in. - Leg voor primair toezicht op voedselveiligheid niet de rekening bij bedrijven neer, althans: niet zo direct (misschien wel via een heffing). In de huidige constructie is de toezichthouder teveel boekhouder met als gevolg dat de inspecteur of controleur niet meer aan zijn of haar eigenlijke werk toe komt. Doe waar u voor gekozen bent: neem uw voedselveiligheids-besluiten VOOR het volk en niet voor de aandeelhouders. Voor een eerlijk product, een eerlijk toezicht moet u een eerlijk verhaal vertellen. Anke Sitter

BSE, bovine spongiform encephalopathy

BSE, bovine spongiform encephalopathy Uitgebeend BSE, bovine spongiform encephalopathy De klokkenluider Je gaat eraan kapot Mevr. W Nederlandse veestapel 1870-1906 Goederenverkeer, EU Europees Kampioen Veedichtheid Track & Trace Kalfsvlees

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017

Duurzaamheidk. Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017 Duurzaamheidk mpas Duurzaamheidkompas meting #17 beleid ten aanzien van voedsel januari 2017 Inleiding Duurzaamheidkompas #17 gezond en duurzaam voedsel Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

[white paper] HINK, STAP, SPRONG De footprint van kwaliteitsmanagement anno 2034 [1]

[white paper] HINK, STAP, SPRONG De footprint van kwaliteitsmanagement anno 2034 [1] [white paper] HINK, STAP, SPRONG De footprint van kwaliteitsmanagement anno 2034 [1] 543292_Whitepaper_2.indd 1 06-03-15 14:37 [white paper] Hink-Stap-Sprong De footprint van kwaliteitsmanagement anno

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

UITGEBEEND - De strijd om de voedselveiligheid

UITGEBEEND - De strijd om de voedselveiligheid UITGEBEEND - De strijd om de voedselveiligheid (voorpublicatie) Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit kapotbezuinigd Door Marcel van Silfhout Het toezicht op de voedselveiligheid en de veterinaire volksgezondheid

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 352 esluit van 1 juli 2002, houdende wijziging van het esluit Staatstoezicht op de volksgezondheid en enkele andere besluiten Wij eatrix, bij

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum VD. 2008/246 12 februari

Nadere informatie

General Food Law. T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU. d.d. 25 en 27 januari 2005. Anneke van de Kamp

General Food Law. T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU. d.d. 25 en 27 januari 2005. Anneke van de Kamp General Food Law T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU d.d. 25 en 27 januari 2005 Anneke van de Kamp Afdelingshoofd Voedsel en Voeding Hoofdproductschap Akkerbouw Inhoud Wat

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Ik heb de Inspecteur Generaal van de NVWA opdracht gegeven om de hierbij horende maatregelen tussen nu en uiterlijk een halfjaar te implementeren.

Ik heb de Inspecteur Generaal van de NVWA opdracht gegeven om de hierbij horende maatregelen tussen nu en uiterlijk een halfjaar te implementeren. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit Bezoekadres Bezuidenhoutseweg

Nadere informatie

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*?

Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? Samenvatting van de bevindingen van de Nationale DenkTank 2012 boer Consument Wat stelt De Nationale DenkTank 2012 voor om de voedselketen te verduurzamen*? verwerker *De voorstellen van de denktank voor

Nadere informatie

SALMONELLA EHEC MRSA VOGELGRIEP DIOXINE Q-KOORTS PAARDENVLEES ANTIBIOTICA MKZ VARKENSPEST BSE MARCEL VAN SILFHOUT

SALMONELLA EHEC MRSA VOGELGRIEP DIOXINE Q-KOORTS PAARDENVLEES ANTIBIOTICA MKZ VARKENSPEST BSE MARCEL VAN SILFHOUT SALMONELLA EHEC MRSA VOGELGRIEP DIOXINE Q-KOORTS PAARDENVLEES ANTIBIOTICA MKZ VARKENSPEST BSE MARCEL VAN SILFHOUT INHOUD Een antikookboek 8 UITGEZWAAID 11 Hoe de controle op voedsel overboord ging ONBEPERKT

Nadere informatie

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit FOUT: BRON VAN VERWIJZING NIET GEVONDEN

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit FOUT: BRON VAN VERWIJZING NIET GEVONDEN Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 43006 3540 AA Fout: Bron van verwijzing niet gevonden De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 973 Wijziging van de Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde 1990 (verhoging maximaal bedrag tuchtrechtelijke boete en wijziging samenstellingseisen

Nadere informatie

'Geen woorden maar daden'

'Geen woorden maar daden' Toespraak Marc Dullaert op congres Commissie Samson op 11 oktober 2012 Alleen gesproken woord geldt, embargo tot en met 11 oktober 15.35 uur 'Geen woorden maar daden' De conclusies van het rapport 'Omringd

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties prof dr wim derksen Aan de directeur Bouwen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de heer drs J.M.C. Smallenbroek zondag 23 november 2014 Geachte heer Smallenbroek, Op uw verzoek

Nadere informatie

Rapport. Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091

Rapport. Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091 Rapport Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Directeur van de Voedsel en Waren Autoriteit van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hem

Nadere informatie

De staatssecretaris van Economische Zaken T.a.v. contactpersoon Nationale ombudsman Postbus EK DEN HAAG. Geachte xxx,

De staatssecretaris van Economische Zaken T.a.v. contactpersoon Nationale ombudsman Postbus EK DEN HAAG. Geachte xxx, De staatssecretaris van Economische Zaken T.a.v. contactpersoon Nationale ombudsman Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG Postadres Postbus 93122 2509 AC Den Haag Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 151 2594 AG Den

Nadere informatie

Dierziekten en plantenziekten

Dierziekten en plantenziekten Dierziekten en plantenziekten dierziekten maatregelen bij milieu-incidenten, zie het schema milieu maatregel instantie wettelijke basis toelichting 1. informatie 1a. informatie aan overheid 1a1. melding

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Medewerkers met schulden

Medewerkers met schulden Medewerkers met schulden oplossen en voorkomen Financieel inzicht met de digitale loonstrook We verkeren wereldwijd in een financiële crisis. Deze economische situatie heeft z n weerslag op ieder persoonlijk.

Nadere informatie

Hierbij ontvangt u mijn antwoorden op de vragen van het lid Thieme (PvdD) over het verbod op het aanbinden van koeien.

Hierbij ontvangt u mijn antwoorden op de vragen van het lid Thieme (PvdD) over het verbod op het aanbinden van koeien. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal

Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal Dames en heren, Allereerst dank ik het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-MAVO-C

Examenopgaven VMBO-MAVO-C Examenopgaven VMBO-MAVO-C 2003 tijdvak 2 woensdag 18 juni 13.30-15.30 uur NEDERLANDS LEESVAARDIGHEID C Bij dit examen hoort een tekstboekje. Dit examen bestaat uit 26 vragen en een samenvattingsopdracht.

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 12 Besluit van 14 december 2009, houdende wijziging van het Warenwetbesluit Producten voor bijzondere voeding en van het Warenwetbesluit bestuurlijke

Nadere informatie

Datum 4 december 2015 Betreft Beantwoording van vragen over misstanden in de nertsenhouderij en massale uitbreidingen door nertsenhouders

Datum 4 december 2015 Betreft Beantwoording van vragen over misstanden in de nertsenhouderij en massale uitbreidingen door nertsenhouders > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY

TOEZICHT SCHALIG- ESSAY OMGAAN IS HET MET OVERHEIDS- MEER- TOEZICHT SCHALIG- IN HEID ORDE? De overheid is niet in staat haar toezicht consistent en werkbaar te organiseren, schrijft consultant en governance expert Hans Hoek tekst

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Bestrijding ongezonde leefstijl hard nodig om forse stijging diabetes, hart- en vaatziekten en nierfalen te voorkomen.

Bestrijding ongezonde leefstijl hard nodig om forse stijging diabetes, hart- en vaatziekten en nierfalen te voorkomen. Amersfoort, Bussum, Den Haag, 5 april 2007 Bestrijding ongezonde leefstijl hard nodig om forse stijging diabetes, hart- en vaatziekten en nierfalen te voorkomen. Oproep aan de leden van de vaste commissie

Nadere informatie

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT MdV De begroting is wederom een knap staaltje werk waar door heel veel medewerkers in dit huis veel energie en vakmanschap in is gestoken. Dat verdient waardering, zowel richting college als richting al

Nadere informatie

BART VAN DEN NIEUWENHOF LA PLACE. CEO La Place

BART VAN DEN NIEUWENHOF LA PLACE. CEO La Place BART VAN DEN NIEUWENHOF LA PLACE CEO La Place 64 VASTHOUDEN AAN JE KERNWAARDEN Van het land tot op je bord, bij La Place wordt verantwoord vertaald naar 100% transparantie. Letterlijk vers bereid door

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Memo. centrum. criminaliteitspreventie. veiligheid Postbu5 14069. BETREFT Landelijk programma prostitutie

Memo. centrum. criminaliteitspreventie. veiligheid Postbu5 14069. BETREFT Landelijk programma prostitutie m centrum ChurchiHiaanu criminaliteitspreventie 3527 GV Utrecht veiligheid Postbu5 14069 35085C Utrecht T (030) 75 6700 F (030)7516701 www.hetccv.ni Memo BETREFT Landelijk programma prostitutie IN LEIDING

Nadere informatie

Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken

Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken Studienamiddag: Duurzaamheid in de Grootkeuken Impact consumptiegedrag Hefbomen naar verandering Aankoopbeleid van voedingssector verduurzamen Actieve gedragsverandering van BE consument Verduurzamen

Nadere informatie

Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten José Aalders 101857

Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten José Aalders 101857 Verbinden van boer en burger als strategie voor een duurzaam voedselsysteem Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten Ve José Aalders 101857 Verbinden van boer en burger

Nadere informatie

FAVV ENQUÊTE: DE MENING VAN DE CONSUMENTEN

FAVV ENQUÊTE: DE MENING VAN DE CONSUMENTEN Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen FAVV ENQUÊTE: DE MENING VAN DE CONSUMENTEN BEDANKT DAT U WILT DEELNEMEN AAN ONZE ENQUÊTE. WIJ VRAGEN U SLECHTS ENKELE MINUTEN VAN UW TIJD. UW

Nadere informatie

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis November 2012 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Consument wil gezond kiezen tijdens dagje uit: aanbod blijft achter. Duurzaamheidkompas meting #14 mei 2015

Duurzaamheidk. Consument wil gezond kiezen tijdens dagje uit: aanbod blijft achter. Duurzaamheidkompas meting #14 mei 2015 Duurzaamheidk mpas Consument wil gezond kiezen tijdens dagje uit: aanbod blijft achter. Duurzaamheidkompas meting #14 mei 2015 Er is markt voor verkoop van gezonde producten bij attracties Gezond eten

Nadere informatie

na ons de zonvloed vs1 13-08-2004 16:02 Pagina 3 Na ons de zondvloed Aspecten van overbevolking Paul Gerbrands

na ons de zonvloed vs1 13-08-2004 16:02 Pagina 3 Na ons de zondvloed Aspecten van overbevolking Paul Gerbrands na ons de zonvloed vs1 13-08-2004 16:02 Pagina 3 Na ons de zondvloed Aspecten van overbevolking Paul Gerbrands na ons de zonvloed vs1 13-08-2004 16:02 Pagina 5 INHOUDSOPGAVE Voorwoord 7 1. Hoe vol is Nederland?

Nadere informatie

Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan. van voedselproductieketens en de herkomst van

Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan. van voedselproductieketens en de herkomst van Kinderen zijn de consumenten van de toekomst. Als ze jong vertrouwd raken met het bestaan van voedselproductieketens en de herkomst van ons eten, zullen ze deze kennis later bewuster laten meewegen bij

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT-

Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT- Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT- Dames en Heren, Partijgenoten, Ik sta hier beduusd voor u. Het is een bijzondere tijd geweest. Als ik in terugkijk

Nadere informatie

WE FEED THE WORLD. Achtergronden bij. Een film van Erwin Wagenhofer, Oostenrijk, 2005 www.wefeedtheworld.nl

WE FEED THE WORLD. Achtergronden bij. Een film van Erwin Wagenhofer, Oostenrijk, 2005 www.wefeedtheworld.nl Achtergronden bij WE FEED THE WORLD Een film van Erwin Wagenhofer, Oostenrijk, 2005 www.wefeedtheworld.nl Meer weten over We feed the world? Zelf bijdragen aan een mens-, dier- en milieuvriendelijke landbouw?

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

ik deel daar wordt iedereen beter van eten

ik deel daar wordt iedereen beter van eten daar wordt iedereen beter van eten 1 Achtergrond 2 Onderzoek en Reflectie 3 Acties 4 Activiteiten in het Schooljaar ikdeel.be Een project van Met de steun van De Vlaamse overheid kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

Voedingsgids voor volwassen honden

Voedingsgids voor volwassen honden Terug naar vorige hoofdstuk Terug naar Inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk Voedingsgids voor volwassen honden De inhoud van dit hoofdstuk: De doelstelling van het voerplan De grondstoffen van

Nadere informatie

Producenten Organisatie Varkenshouderij

Producenten Organisatie Varkenshouderij Producenten Organisatie Varkenshouderij Producenten organisaties onder de loep 31 Mei 2016 Beleidsplan Recept voor Duurzaam Varkensvlees Wij bepalen zelf onze toekomst! Van reactief naar proactief (Business

Nadere informatie

Verantwoord Diergeneesmiddelengebruik

Verantwoord Diergeneesmiddelengebruik Verantwoord Diergeneesmiddelengebruik Dit is een gezamenlijke uitgave ter bevordering van verantwoord diergeneesmiddelengebruik van de vereniging van Fabrikanten en Importeurs van Diergeneesmiddelen in

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 1024 Vragen van het lid

Nadere informatie

Eigenrisicodragers roepen WGA'ers op voor keuringen

Eigenrisicodragers roepen WGA'ers op voor keuringen Regelingen en voorzieningen CODE 1.3.4.93 Eigenrisicodragers roepen WGA'ers op voor keuringen bronnen Antwoord staatssecretaris SZW d.d. 27.4.2011 op Kamervragen, Vergaderjaar 2010-2011, 2354 Een aantal

Nadere informatie

Wijziging van de Warenwet in verband met het verhogen van

Wijziging van de Warenwet in verband met het verhogen van 33 775 Wijziging van de Warenwet in verband met het verhogen van het maximum bedrag van de bestuurlijke boete en enkele andere wijzigingen waaronder regels inzake het aanprijzen van het aanbrengen van

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014

Duurzaamheidk. Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Duurzaamheidk mpas Denken en doen over groente Duurzaamheidkompas meting #12 Mei 2014 Inleiding Het Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-, klimaat-, voedsel- en economische

Nadere informatie

FUNCTIONEEL PARKET. Vestiging s-hertogenbosch. Mw. Mr. Dr. I.M. Koopmans MSHE officier van justitie

FUNCTIONEEL PARKET. Vestiging s-hertogenbosch. Mw. Mr. Dr. I.M. Koopmans MSHE officier van justitie FUNCTIONEEL PARKET Vestiging s-hertogenbosch Mw. Mr. Dr. I.M. Koopmans MSHE officier van justitie 03-03-09 pagina 2/x Gedragsverandering door straffen 16 juni 2015 03-03-09 pagina 3/x Gedragsverandering

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Model afvalstoffenverordening VNG 2015. Wat kunt u als gemeente daarmee? Wat zit er in uw gereedschapskist?

Model afvalstoffenverordening VNG 2015. Wat kunt u als gemeente daarmee? Wat zit er in uw gereedschapskist? Model afvalstoffenverordening VNG 2015 Wat kunt u als gemeente daarmee? Wat zit er in uw gereedschapskist? Waarom regels door gemeente? Gemeente heeft plicht huishoudelijk afval inzamelen o.g.v. Wet milieubeheer

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27565 Alcoholbeleid Nr. 133 Herdruk 1 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 6 mei 2015 Vanuit de Drank-

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Van Gerven (SP) over salmonellabesmetting in zalm (2013Z04819).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Van Gerven (SP) over salmonellabesmetting in zalm (2013Z04819). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

2 Klopt het dat het verbod op het couperen van paardenstaarten massaal ontdoken wordt door de leden van de Koninklijke Vereniging?

2 Klopt het dat het verbod op het couperen van paardenstaarten massaal ontdoken wordt door de leden van de Koninklijke Vereniging? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 16 juini 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 16 juini 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over het bericht Toename overgewicht in achterstandswijken (2015Z08832).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over het bericht Toename overgewicht in achterstandswijken (2015Z08832). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Krachten bundelen. Verspilling in Nederland

Krachten bundelen. Verspilling in Nederland Voedselverspilling Wereldwijd wordt zeker een derde van al het voedsel verspild. Daarmee worden ook de grondstoffen, het water en de energie verspild die nodig zijn om dat voedsel te produceren, te vervoeren

Nadere informatie

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza NVAG themamiddag d.d. 02-03 2006, Utrecht Prof.dr. Frans van Knapen influenza virus typeringen: H-antigeen N-antigeen Permanente veranderingen in influenza

Nadere informatie

Datum 18 juni 2015 Betreft Beantwoording vragen van de leden Jasper Van Dijk en Smaling (SP) over het bericht TTIP tast gezondheid EU aan

Datum 18 juni 2015 Betreft Beantwoording vragen van de leden Jasper Van Dijk en Smaling (SP) over het bericht TTIP tast gezondheid EU aan Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z07933 Datum 18 juni

Nadere informatie

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak 26-03-2015 Toespraak van de staatssecretaris Dijksma (EZ) bij het Groentecongres op 26 maart 2015 in het World Trade Centrum in Rotterdam.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen!

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! De samenleving stelt steeds hogere eisen aan de productie van vlees. Smaak en prijs zijn niet meer maatgevend.

Nadere informatie

Datum 31 maart 2015 Betreft Beantwoording vragen over private kwaliteitssystemen in varkens- en kalversector

Datum 31 maart 2015 Betreft Beantwoording vragen over private kwaliteitssystemen in varkens- en kalversector > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

DE GRENS BEREIKT. De worsteling van pomphouders in de grensstreek

DE GRENS BEREIKT. De worsteling van pomphouders in de grensstreek DE GRENS BEREIKT De worsteling van pomphouders in de grensstreek Emile Roemer, voorzitter SPTweede Kamerfractie Februari 2014 INHOUD INLEIDING 3 ACHTERGROND 4 STEEKPROEF 5 RESULTATEN 6 REACTIES POMPHOUDERS

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

WAAR KOMT MIJN VLEES VANDAAN?

WAAR KOMT MIJN VLEES VANDAAN? BIJLAGE 1 CONSUMENTENPLATFORM WAAR KOMT MIJN VLEES VANDAAN? Den Haag, 18 april 2002 Op 18 april 2002 kwam het Consumentenplatform voor de eerste keer bij elkaar. Het thema Waar komt mijn vlees vandaan

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Peter van Giersbergen Rob Verhees CROSS COMPLIANCE. Voordat je het weet heb je ermee te maken. Inspecteurs Toezichtontwikkeling

Peter van Giersbergen Rob Verhees CROSS COMPLIANCE. Voordat je het weet heb je ermee te maken. Inspecteurs Toezichtontwikkeling 1 CROSS COMPLIANCE Voordat je het weet heb je ermee te maken Peter van Giersbergen Rob Verhees Inspecteurs Toezichtontwikkeling Onderwerpen voor vandaag Controle Coördinatie Autoriteit Terug in de tijd:

Nadere informatie

Nyenrode EUTR. NVWA Certificaten Goederencodes Handhaving Diverse zaken

Nyenrode EUTR. NVWA Certificaten Goederencodes Handhaving Diverse zaken Nyenrode EUTR NVWA Certificaten Goederencodes Handhaving Diverse zaken Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit 2 Missie De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bewaakt de gezondheid van dieren

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 910 Wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie en andere wetten in verband met de opheffing van de bedrijfslichamen (Wet opheffing bedrijfslichamen)

Nadere informatie

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport.

In deze brief ga ik in op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het evaluatierapport. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.minlnv.nl Betreft

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Het lezen van de etiketten

Het lezen van de etiketten Terug naar vorige hoofdstuk Terug naar inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk Het lezen de etiketten De inhoud dit hoofdstuk: Vergelijkende voedsel analyses Wat er in de wet staat - en wat niet Mineralen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 september 2010 Betreft Stand van zaken Q-koorts

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 september 2010 Betreft Stand van zaken Q-koorts > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag Postbus 20401 2500 EK Den Haag www.minlnv.nl

Nadere informatie

Kamervraag/vragen van de leden Ulenbelt en Van Huijm

Kamervraag/vragen van de leden Ulenbelt en Van Huijm De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam Leerlingen handout stadswandeling Amsterdam Groep 1: de Surp Hoki Armeens Apostolische kerk Adres: Kromboomsloot 22, Amsterdam Namen leerlingen: In deze handout staat alle informatie die je nodig hebt

Nadere informatie

Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden

Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden www.survio.com 14-11-2014 10:32:45 Algemeen Enquête naam Ontwikkelingssamenwerking Palestijnse gebieden Auteur Gwen Bonnie Taal Nederlands Enquête URL http://www.survio.com/survey/d/f6n1b6i0x9a9e9w0f Eerste

Nadere informatie

FUNCTIONEEL PARKET. Vestiging s-hertogenbosch. Mw. Mr. Dr. I.M. Koopmans MSHE officier van justitie

FUNCTIONEEL PARKET. Vestiging s-hertogenbosch. Mw. Mr. Dr. I.M. Koopmans MSHE officier van justitie FUNCTIONEEL PARKET Vestiging s-hertogenbosch Mw. Mr. Dr. I.M. Koopmans MSHE officier van justitie 03-03-09 pagina 2/x Arbeidsongevallen bestaan niet! 15 april 2015 03-03-09 pagina 3/x Eerst een paar cijfers

Nadere informatie

Speech. Dames en heren, excellenties,

Speech. Dames en heren, excellenties, Speech Door minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, op de conferentie over antimicrobiële resistentie op 9 en 10 februari in Amsterdam. Dames en heren, excellenties, Welkom in onze hoofdstad

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Zie mijn brief van 7 mei 2008 (28 286, nr. 215).

Zie mijn brief van 7 mei 2008 (28 286, nr. 215). Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 15 mei 2008 2070820240 VD.

Nadere informatie

Het functioneren van inspecties Beeld uit het begin van de jaren negentig

Het functioneren van inspecties Beeld uit het begin van de jaren negentig Het functioneren van inspecties Beeld uit het begin van de jaren negentig A.F.A. Korsten De Algemene Rekenkamer deed onderzoek naar het functioneren van inspecties (mede) in samenhang met de uitvoering

Nadere informatie

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is

Alleen als uw kind zich veilig voelt, kan het worden wie het is Beste ouders en verzorgers. Voor de vakantie zijn we begonnen met een aanpak om het op en rond onze school voor kinderen nog veiliger te maken. Nu, na de vakantie, pakken we de draad met veel élan weer

Nadere informatie

Private kwaliteitsborging bezien vanuit een andere sector Metatoezicht op voedselveiligheid

Private kwaliteitsborging bezien vanuit een andere sector Metatoezicht op voedselveiligheid Private kwaliteitsborging bezien vanuit een andere sector Metatoezicht op voedselveiligheid Tetty Havinga (T.Havinga@jur.ru.nl) Platform BWT Grote Gemeenten + 4 juni 2015 Verschillende hoofdvormen toezicht

Nadere informatie

Probleemgedrag begrijpen en preventief aanpakken

Probleemgedrag begrijpen en preventief aanpakken Probleemgedrag begrijpen en preventief aanpakken Albert Janssens 12.12.2011 Kinderen die probleemgedrag stellen, raken ons in ons werk en in onze persoon. In ons werk: Gevoel van te weinig aandacht voor

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Rapportage van de Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling Voedsel en Waren Autoriteit over het jaar 2011

Rapportage van de Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling Voedsel en Waren Autoriteit over het jaar 2011 Rapportage van de Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling Voedsel en Waren Autoriteit over het jaar 2011 INLEIDING De Raad van Advies voor de onafhankelijke risicobeoordeling Voedsel en

Nadere informatie

Wie is de Nederlandse huisarts?

Wie is de Nederlandse huisarts? 8 LHV jubileumboek onderhuids onderzoek 9 Wie is de Nederlandse huisarts? Eerst het goede nieuws: 4 van de 5 huisartsen hebben geen enkele spijt van hun beroepskeuze. Sterker nog: als ze opnieuw zouden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 26 991 Voedselveiligheid Nr. 424 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Diervriendelijke keuzes door consumenten

Diervriendelijke keuzes door consumenten Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Diervriendelijke keuzes door consumenten Monitor Duurzame Dierlijke Producten 2009 Deze brochure is een uitgave van: Rijksoverheid Postbus 00000 2500

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 11 april 2017 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 11 april 2017 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie