De presentatie: basisprincipes

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De presentatie: basisprincipes"

Transcriptie

1 De presentatie: basisprincipes Een presentatie is eigenlijk een voordracht of spreekbeurt. De belangrijkste soorten: a Een uiteenzetting: je verklaart bv. hoe taal ontstaan is, behandelt het probleem van het toenemend geweld in de maatschappij of bespreekt een roman of film. b Een beschouwing: je belicht een onderwerp van verschillende kanten, bv. de goede en slechte kanten van de moderne techniek. c Een betoog: je verdedigt bv. de stelling dat we anders moeten gaan leven of dat de techniek een gevaar vormt voor de maatschappij. Bij langere voordrachten zijn er vaak verschillende sprekers die elkaar afwisselen. Bij deze opdracht moet je een uiteenzetting geven. 1 Wanneer is je presentatie goed? Hoe je een spreektaak efficiënt voorbereidt, kun je lezen op de website van Focus 6. Wij beperken ons hier tot enkele eisen waaraan een goede presentatie moet voldoen. a Correct Zorg ervoor dat de informatie betrouwbaar is en van een behoorlijk niveau. Raadpleeg voldoende degelijke bronnen. b Helder Je uitleg moet duidelijk zijn. Feiten en standpunten moeten als dusdanig herkenbaar zijn. Als blijkt dat het publiek iets niet goed begrijpt of het met iets helemaal niet eens is, kun je bepaalde zaken wat meer toelichten of vragen wat het probleem precies is. In een gesproken tekst kan het geen kwaad dat je een bepaalde gedachte in andere woorden herhaalt. Leg moeilijke zaken of termen voldoende uit. Vermijd te lange of ingewikkelde zinnen, gebruik zo veel mogelijk concrete woorden. Geef geen abstracte uitleg, zoek naar geschikte voorbeelden. Onderschat je publiek echter niet. Je voordracht mag moeilijk zijn zolang de toehoorders vlot kunnen volgen. De opbouw ziet er normaal als volgt uit: - Begroeting. - Het thema meedelen en eventueel afgrenzen. - De structuur meedelen (vooral bij langere presentaties). De eigenlijke uiteenzetting. Kies voor de meest logische volgorde: bv. eerst een samenvatting van de film, daarna pas een bespreking van het thema en bepaalde technische aspecten. - Kernachtige samenvatting, eventueel gevolgd door een conclusie, suggestie, wens - Het publiek bedanken voor de aandacht. Gebruik voldoende signaalwoorden, zodat de lijn duidelijk is. Enkele voorbeelden: - Waarover gaat de tekst? - We gaan het nu hebben over - Er zijn twee verklaringen. Volgens de eerste, de tweede stelt echter dat Ik leg dit even grondiger uit. - Hoe komt dit nu? - Dit was dan Nu ga ik het hebben over - Een voorbeeld hiervan is... - Wat vonden we nu van deze film? - Ik vat alles nog even samen.

2 Zeker bij gesproken teksten is het noodzakelijk de innerlijke structuur uiterlijk goed zichtbaar te maken. Als je twijfelt bij het lezen, kun je bepaalde passages nog altijd herlezen. Bij een voordracht is zoiets onmogelijk. Let wel, te veel signalen irriteren. Weid niet te veel uit, houd je hoofddoel goed voor ogen. Selecteer de gegevens goed en doseer de informatie. Hulpmateriaal is erg nuttig, tenminste als het zorgt voor meer duidelijkheid. Noteer bv. het schema van je voordracht op het bord. Je kunt ook werken met PowerPoint of sheets. Geef niets door tijdens je uitleg, want dan vermindert de aandacht en word je soms gestoord. Het beste is dat het publiek alleen vragen mag stellen na de uitleg, anders raakt alles misschien in de war. Toch kunnen heel korte opmerkingen niet altijd kwaad, want dan kun je bepaalde onduidelijkheden meteen uitleggen. Het hangt er ook van af welk type spreker je bent: wens je een direct contact, een soort dialoog, of vertel je liever een afgerond verhaal voor je op de reacties dieper ingaat? c Overtuigend Om geloofwaardig te zijn, moeten niet alleen de gegevens juist zijn, je moet ook achter je tekst staan en voldoende enthousiasme uitstralen. Selecteer bovendien feiten die herkenbaar zijn voor het publiek. d Aantrekkelijk Als je uitleg boeiend is, luistert men aandachtiger en hebben je woorden meer effect. Hoe doe je dit? Om de aandacht te trekken kun je dezelfde middelen gebruiken als bij een geschreven tekst. Begin bv. met iets dat het publiek persoonlijk aanbelangt, een opvallende uitspraak, een of meer treffende vragen, een aardige vergelijking of een sprekende actuele gebeurtenis. Vermijd clichés als de volgende: - Iedereen vraagt zich wel eens af of... - Ik ga/moet het hebben over een heel actueel probleem:... - Vaak wordt gezegd dat... De aandacht houd je o.m. gaande door materiaal te gebruiken dat de toeschouwers op de een of andere manier raakt of nieuwsgierig maakt: bepaalde gevaren of voordelen, voorbeelden uit hun leefwereld, pakkende details, een indringende beschrijving, nieuwe gegevens, een grapje, een kleine opdracht... Blijf echter altijd ter zake. Een functioneel gebruik van audiovisueel materiaal kan je uitleg eveneens verlevendigen. Een grote rol speelt ook het taalgebruik (zie punt 2). Als uitsmijter kun je in principe dezelfde zaken gebruiken als in de inleiding. Leuk is als het einde bij de opening aansluit (cirkelstructuur). Omdat voor een aantrekkelijke en overtuigende presentatie het taalgebruik en de lichaamstaal zo belangrijk zijn, nog enkele tips: Spreek het publiek aan. Vragen activeren de toeschouwers, geven hen het gevoel dat je hun inbreng belangrijk vindt. Enkele voorbeelden: - Moeten er dan niet meer wegen aangelegd worden? Neen, want - Zijn er dan helemaal geen oplossingen? Toch wel - Spreek kordaat, sta of zit er niet levenloos bij. Zorg voor een dynamische presentatie. Waar je wel moet voor waken, is overdrijving. Het leidt de aandacht van je boodschap af of geeft de indruk dat je inhoudelijk niet zoveel te bieden hebt. Vermijd formele of verouderde woorden als 'doch', 'geenszins', 'heden ten dage' en 'te dien einde' of stroeve constructies als 'de aandacht wordt erop gevestigd dat' en 'op het scherm kan vastgesteld worden dat'. Gebruik levendige woorden, sluit zo veel mogelijk aan bij de verzorgde spreektaal.

3 Een goedgekozen beeld verlevendigt niet alleen de uitleg, maar is vaak erg verhelderend. Enkele voorbeelden: - Op het internet zijn er steeds meer zakkenrollers en straatrovers. - Trainers zijn zoals vis volgens Trapattoni: "Vers zijn ze goed, maar na een tijd beginnen ze te stinken." De verschillende eisen kunnen wel met elkaar botsen. Dit geldt in het bijzonder voor helderheid en aantrekkelijkheid. Een leuke anekdote of al te flitsend ondersteunend visueel materiaal kunnen er bv. voor zorgen dat het publiek de draad kwijtraakt. Uitkijken dus! Als je echt moet kiezen, kies dan voor duidelijkheid. 2 Een spreekschema gebruiken Bij de meeste spreektaken is het niet goed een tekst uit te schrijven. Waarom? - Je praat in schrijftaal. - Je speelt onvoldoende in op je publiek. - Als je even je draad kwijt bent, raak je in de problemen. Het is veel beter een spreekschema te maken. Dit is een ruw plan van wat je wilt zeggen, waarrond je improviseert. Wat houdt dit in bij een presentatie? Alle belangrijke punten op een duidelijke en overzichtelijke wijze. Een aanduiding van de verbanden aan de hand van symbolen, bv.: - opsomming: nummers; - woorden: bv. oorzaak, gevolg, voorbeeld...; - tekens: => (gevolg). Je kunt ook bepaalde belangrijke tekstverbanden uitschrijven, bv.: - Een eerste oorzaak is - Dit heeft twee negatieve gevolgen. Details die je gemakkelijk vergeet zoals cijfers of namen. Bepaalde richtlijnen (eventueel in een andere kleur): bv. traag zeggen, even wachten, glimlachen, illustratie nr. 1 laten zien Markeer bepaalde woorden die een accent moeten krijgen. De (zogoed als) volledige inleiding. Het is erg belangrijk dat je goed begint, ook voor je zelfvertrouwen. Het (zogoed als) volledige slot. Ook dit is een erg belangrijk onderdeel waar je beter niet te veel improviseert. Kies bv. een goede uitsmijter. Aanwijzingen i.v.m. het gebruik van ondersteunend materiaal en materieel. Zorg er ook voor dat dit direct inschakelbaar is.

4 De presentatie: basisprincipes Een presentatie is eigenlijk een voordracht of spreekbeurt. De belangrijkste soorten: a Een uiteenzetting: je verklaart bv. hoe taal ontstaan is, behandelt het probleem van het toenemend geweld in de maatschappij of bespreekt een roman of film. b Een beschouwing: je belicht een onderwerp van verschillende kanten, bv. de goede en slechte kanten van de moderne techniek. c Een betoog: je verdedigt bv. de stelling dat we anders moeten gaan leven of dat de techniek een gevaar vormt voor de maatschappij. Bij langere voordrachten zijn er vaak verschillende sprekers die elkaar afwisselen. Bij deze opdracht moet je een uiteenzetting geven. 1 Wanneer is je presentatie goed? Hoe je een spreektaak efficiënt voorbereidt, kun je lezen op de website van Focus 6. Wij beperken ons hier tot enkele eisen waaraan een goede presentatie moet voldoen. a Correct Zorg ervoor dat de informatie betrouwbaar is en van een behoorlijk niveau. Raadpleeg voldoende degelijke bronnen. b Helder Je uitleg moet duidelijk zijn. Feiten en standpunten moeten als dusdanig herkenbaar zijn. Als blijkt dat het publiek iets niet goed begrijpt of het met iets helemaal niet eens is, kun je bepaalde zaken wat meer toelichten of vragen wat het probleem precies is. In een gesproken tekst kan het geen kwaad dat je een bepaalde gedachte in andere woorden herhaalt. Leg moeilijke zaken of termen voldoende uit. Vermijd te lange of ingewikkelde zinnen, gebruik zo veel mogelijk concrete woorden. Geef geen abstracte uitleg, zoek naar geschikte voorbeelden. Onderschat je publiek echter niet. Je voordracht mag moeilijk zijn zolang de toehoorders vlot kunnen volgen. De opbouw ziet er normaal als volgt uit: - Begroeting. - Het thema meedelen en eventueel afgrenzen. - De structuur meedelen (vooral bij langere presentaties). De eigenlijke uiteenzetting. Kies voor de meest logische volgorde: bv. eerst een samenvatting van de film, daarna pas een bespreking van het thema en bepaalde technische aspecten. - Kernachtige samenvatting, eventueel gevolgd door een conclusie, suggestie, wens - Het publiek bedanken voor de aandacht. Gebruik voldoende signaalwoorden, zodat de lijn duidelijk is. Enkele voorbeelden: - Waarover gaat de tekst? - We gaan het nu hebben over - Er zijn twee verklaringen. Volgens de eerste, de tweede stelt echter dat Ik leg dit even grondiger uit. - Hoe komt dit nu? - Dit was dan Nu ga ik het hebben over - Een voorbeeld hiervan is... - Wat vonden we nu van deze film? - Ik vat alles nog even samen.

5 Zeker bij gesproken teksten is het noodzakelijk de innerlijke structuur uiterlijk goed zichtbaar te maken. Als je twijfelt bij het lezen, kun je bepaalde passages nog altijd herlezen. Bij een voordracht is zoiets onmogelijk. Let wel, te veel signalen irriteren. Weid niet te veel uit, houd je hoofddoel goed voor ogen. Selecteer de gegevens goed en doseer de informatie. Hulpmateriaal is erg nuttig, tenminste als het zorgt voor meer duidelijkheid. Noteer bv. het schema van je voordracht op het bord. Je kunt ook werken met PowerPoint of sheets. Geef niets door tijdens je uitleg, want dan vermindert de aandacht en word je soms gestoord. Het beste is dat het publiek alleen vragen mag stellen na de uitleg, anders raakt alles misschien in de war. Toch kunnen heel korte opmerkingen niet altijd kwaad, want dan kun je bepaalde onduidelijkheden meteen uitleggen. Het hangt er ook van af welk type spreker je bent: wens je een direct contact, een soort dialoog, of vertel je liever een afgerond verhaal voor je op de reacties dieper ingaat? c Overtuigend Om geloofwaardig te zijn, moeten niet alleen de gegevens juist zijn, je moet ook achter je tekst staan en voldoende enthousiasme uitstralen. Selecteer bovendien feiten die herkenbaar zijn voor het publiek. d Aantrekkelijk Als je uitleg boeiend is, luistert men aandachtiger en hebben je woorden meer effect. Hoe doe je dit? Om de aandacht te trekken kun je dezelfde middelen gebruiken als bij een geschreven tekst. Begin bv. met iets dat het publiek persoonlijk aanbelangt, een opvallende uitspraak, een of meer treffende vragen, een aardige vergelijking of een sprekende actuele gebeurtenis. Vermijd clichés als de volgende: - Iedereen vraagt zich wel eens af of... - Ik ga/moet het hebben over een heel actueel probleem:... - Vaak wordt gezegd dat... De aandacht houd je o.m. gaande door materiaal te gebruiken dat de toeschouwers op de een of andere manier raakt of nieuwsgierig maakt: bepaalde gevaren of voordelen, voorbeelden uit hun leefwereld, pakkende details, een indringende beschrijving, nieuwe gegevens, een grapje, een kleine opdracht... Blijf echter altijd ter zake. Een functioneel gebruik van audiovisueel materiaal kan je uitleg eveneens verlevendigen. Een grote rol speelt ook het taalgebruik (zie punt 2). Als uitsmijter kun je in principe dezelfde zaken gebruiken als in de inleiding. Leuk is als het einde bij de opening aansluit (cirkelstructuur). Omdat voor een aantrekkelijke en overtuigende presentatie het taalgebruik en de lichaamstaal zo belangrijk zijn, nog enkele tips: Spreek het publiek aan. Vragen activeren de toeschouwers, geven hen het gevoel dat je hun inbreng belangrijk vindt. Enkele voorbeelden: - Moeten er dan niet meer wegen aangelegd worden? Neen, want - Zijn er dan helemaal geen oplossingen? Toch wel - Spreek kordaat, sta of zit er niet levenloos bij. Zorg voor een dynamische presentatie. Waar je wel moet voor waken, is overdrijving. Het leidt de aandacht van je boodschap af of geeft de indruk dat je inhoudelijk niet zoveel te bieden hebt. Vermijd formele of verouderde woorden als 'doch', 'geenszins', 'heden ten dage' en 'te dien einde' of stroeve constructies als 'de aandacht wordt erop gevestigd dat' en 'op het scherm kan vastgesteld worden dat'. Gebruik levendige woorden, sluit zo veel mogelijk aan bij de verzorgde spreektaal.

6 Een goedgekozen beeld verlevendigt niet alleen de uitleg, maar is vaak erg verhelderend. Enkele voorbeelden: - Op het internet zijn er steeds meer zakkenrollers en straatrovers. - Trainers zijn zoals vis volgens Trapattoni: "Vers zijn ze goed, maar na een tijd beginnen ze te stinken." De verschillende eisen kunnen wel met elkaar botsen. Dit geldt in het bijzonder voor helderheid en aantrekkelijkheid. Een leuke anekdote of al te flitsend ondersteunend visueel materiaal kunnen er bv. voor zorgen dat het publiek de draad kwijtraakt. Uitkijken dus! Als je echt moet kiezen, kies dan voor duidelijkheid. 2 Een spreekschema gebruiken Bij de meeste spreektaken is het niet goed een tekst uit te schrijven. Waarom? - Je praat in schrijftaal. - Je speelt onvoldoende in op je publiek. - Als je even je draad kwijt bent, raak je in de problemen. Het is veel beter een spreekschema te maken. Dit is een ruw plan van wat je wilt zeggen, waarrond je improviseert. Wat houdt dit in bij een presentatie? Alle belangrijke punten op een duidelijke en overzichtelijke wijze. Een aanduiding van de verbanden aan de hand van symbolen, bv.: - opsomming: nummers; - woorden: bv. oorzaak, gevolg, voorbeeld...; - tekens: => (gevolg). Je kunt ook bepaalde belangrijke tekstverbanden uitschrijven, bv.: - Een eerste oorzaak is - Dit heeft twee negatieve gevolgen. Details die je gemakkelijk vergeet zoals cijfers of namen. Bepaalde richtlijnen (eventueel in een andere kleur): bv. traag zeggen, even wachten, glimlachen, illustratie nr. 1 laten zien Markeer bepaalde woorden die een accent moeten krijgen. De (zogoed als) volledige inleiding. Het is erg belangrijk dat je goed begint, ook voor je zelfvertrouwen. Het (zogoed als) volledige slot. Ook dit is een erg belangrijk onderdeel waar je beter niet te veel improviseert. Kies bv. een goede uitsmijter. Aanwijzingen i.v.m. het gebruik van ondersteunend materiaal en materieel. Zorg er ook voor dat dit direct inschakelbaar is.

7 De presentatie: basisprincipes Een presentatie is eigenlijk een voordracht of spreekbeurt. De belangrijkste soorten: a Een uiteenzetting: je verklaart bv. hoe taal ontstaan is, behandelt het probleem van het toenemend geweld in de maatschappij of bespreekt een roman of film. b Een beschouwing: je belicht een onderwerp van verschillende kanten, bv. de goede en slechte kanten van de moderne techniek. c Een betoog: je verdedigt bv. de stelling dat we anders moeten gaan leven of dat de techniek een gevaar vormt voor de maatschappij. Bij langere voordrachten zijn er vaak verschillende sprekers die elkaar afwisselen. Bij deze opdracht moet je een uiteenzetting geven. 1 Wanneer is je presentatie goed? Hoe je een spreektaak efficiënt voorbereidt, kun je lezen op de website van Focus 6. Wij beperken ons hier tot enkele eisen waaraan een goede presentatie moet voldoen. a Correct Zorg ervoor dat de informatie betrouwbaar is en van een behoorlijk niveau. Raadpleeg voldoende degelijke bronnen. b Helder Je uitleg moet duidelijk zijn. Feiten en standpunten moeten als dusdanig herkenbaar zijn. Als blijkt dat het publiek iets niet goed begrijpt of het met iets helemaal niet eens is, kun je bepaalde zaken wat meer toelichten of vragen wat het probleem precies is. In een gesproken tekst kan het geen kwaad dat je een bepaalde gedachte in andere woorden herhaalt. Leg moeilijke zaken of termen voldoende uit. Vermijd te lange of ingewikkelde zinnen, gebruik zo veel mogelijk concrete woorden. Geef geen abstracte uitleg, zoek naar geschikte voorbeelden. Onderschat je publiek echter niet. Je voordracht mag moeilijk zijn zolang de toehoorders vlot kunnen volgen. De opbouw ziet er normaal als volgt uit: - Begroeting. - Het thema meedelen en eventueel afgrenzen. - De structuur meedelen (vooral bij langere presentaties). De eigenlijke uiteenzetting. Kies voor de meest logische volgorde: bv. eerst een samenvatting van de film, daarna pas een bespreking van het thema en bepaalde technische aspecten. - Kernachtige samenvatting, eventueel gevolgd door een conclusie, suggestie, wens - Het publiek bedanken voor de aandacht. Gebruik voldoende signaalwoorden, zodat de lijn duidelijk is. Enkele voorbeelden: - Waarover gaat de tekst? - We gaan het nu hebben over - Er zijn twee verklaringen. Volgens de eerste, de tweede stelt echter dat Ik leg dit even grondiger uit. - Hoe komt dit nu? - Dit was dan Nu ga ik het hebben over - Een voorbeeld hiervan is... - Wat vonden we nu van deze film? - Ik vat alles nog even samen.

8 Zeker bij gesproken teksten is het noodzakelijk de innerlijke structuur uiterlijk goed zichtbaar te maken. Als je twijfelt bij het lezen, kun je bepaalde passages nog altijd herlezen. Bij een voordracht is zoiets onmogelijk. Let wel, te veel signalen irriteren. Weid niet te veel uit, houd je hoofddoel goed voor ogen. Selecteer de gegevens goed en doseer de informatie. Hulpmateriaal is erg nuttig, tenminste als het zorgt voor meer duidelijkheid. Noteer bv. het schema van je voordracht op het bord. Je kunt ook werken met PowerPoint of sheets. Geef niets door tijdens je uitleg, want dan vermindert de aandacht en word je soms gestoord. Het beste is dat het publiek alleen vragen mag stellen na de uitleg, anders raakt alles misschien in de war. Toch kunnen heel korte opmerkingen niet altijd kwaad, want dan kun je bepaalde onduidelijkheden meteen uitleggen. Het hangt er ook van af welk type spreker je bent: wens je een direct contact, een soort dialoog, of vertel je liever een afgerond verhaal voor je op de reacties dieper ingaat? c Overtuigend Om geloofwaardig te zijn, moeten niet alleen de gegevens juist zijn, je moet ook achter je tekst staan en voldoende enthousiasme uitstralen. Selecteer bovendien feiten die herkenbaar zijn voor het publiek. d Aantrekkelijk Als je uitleg boeiend is, luistert men aandachtiger en hebben je woorden meer effect. Hoe doe je dit? Om de aandacht te trekken kun je dezelfde middelen gebruiken als bij een geschreven tekst. Begin bv. met iets dat het publiek persoonlijk aanbelangt, een opvallende uitspraak, een of meer treffende vragen, een aardige vergelijking of een sprekende actuele gebeurtenis. Vermijd clichés als de volgende: - Iedereen vraagt zich wel eens af of... - Ik ga/moet het hebben over een heel actueel probleem:... - Vaak wordt gezegd dat... De aandacht houd je o.m. gaande door materiaal te gebruiken dat de toeschouwers op de een of andere manier raakt of nieuwsgierig maakt: bepaalde gevaren of voordelen, voorbeelden uit hun leefwereld, pakkende details, een indringende beschrijving, nieuwe gegevens, een grapje, een kleine opdracht... Blijf echter altijd ter zake. Een functioneel gebruik van audiovisueel materiaal kan je uitleg eveneens verlevendigen. Een grote rol speelt ook het taalgebruik (zie punt 2). Als uitsmijter kun je in principe dezelfde zaken gebruiken als in de inleiding. Leuk is als het einde bij de opening aansluit (cirkelstructuur). Omdat voor een aantrekkelijke en overtuigende presentatie het taalgebruik en de lichaamstaal zo belangrijk zijn, nog enkele tips: Spreek het publiek aan. Vragen activeren de toeschouwers, geven hen het gevoel dat je hun inbreng belangrijk vindt. Enkele voorbeelden: - Moeten er dan niet meer wegen aangelegd worden? Neen, want - Zijn er dan helemaal geen oplossingen? Toch wel - Spreek kordaat, sta of zit er niet levenloos bij. Zorg voor een dynamische presentatie. Waar je wel moet voor waken, is overdrijving. Het leidt de aandacht van je boodschap af of geeft de indruk dat je inhoudelijk niet zoveel te bieden hebt. Vermijd formele of verouderde woorden als 'doch', 'geenszins', 'heden ten dage' en 'te dien einde' of stroeve constructies als 'de aandacht wordt erop gevestigd dat' en 'op het scherm kan vastgesteld worden dat'. Gebruik levendige woorden, sluit zo veel mogelijk aan bij de verzorgde spreektaal.

9 Een goedgekozen beeld verlevendigt niet alleen de uitleg, maar is vaak erg verhelderend. Enkele voorbeelden: - Op het internet zijn er steeds meer zakkenrollers en straatrovers. - Trainers zijn zoals vis volgens Trapattoni: "Vers zijn ze goed, maar na een tijd beginnen ze te stinken." De verschillende eisen kunnen wel met elkaar botsen. Dit geldt in het bijzonder voor helderheid en aantrekkelijkheid. Een leuke anekdote of al te flitsend ondersteunend visueel materiaal kunnen er bv. voor zorgen dat het publiek de draad kwijtraakt. Uitkijken dus! Als je echt moet kiezen, kies dan voor duidelijkheid. 2 Een spreekschema gebruiken Bij de meeste spreektaken is het niet goed een tekst uit te schrijven. Waarom? - Je praat in schrijftaal. - Je speelt onvoldoende in op je publiek. - Als je even je draad kwijt bent, raak je in de problemen. Het is veel beter een spreekschema te maken. Dit is een ruw plan van wat je wilt zeggen, waarrond je improviseert. Wat houdt dit in bij een presentatie? Alle belangrijke punten op een duidelijke en overzichtelijke wijze. Een aanduiding van de verbanden aan de hand van symbolen, bv.: - opsomming: nummers; - woorden: bv. oorzaak, gevolg, voorbeeld...; - tekens: => (gevolg). Je kunt ook bepaalde belangrijke tekstverbanden uitschrijven, bv.: - Een eerste oorzaak is - Dit heeft twee negatieve gevolgen. Details die je gemakkelijk vergeet zoals cijfers of namen. Bepaalde richtlijnen (eventueel in een andere kleur): bv. traag zeggen, even wachten, glimlachen, illustratie nr. 1 laten zien Markeer bepaalde woorden die een accent moeten krijgen. De (zogoed als) volledige inleiding. Het is erg belangrijk dat je goed begint, ook voor je zelfvertrouwen. Het (zogoed als) volledige slot. Ook dit is een erg belangrijk onderdeel waar je beter niet te veel improviseert. Kies bv. een goede uitsmijter. Aanwijzingen i.v.m. het gebruik van ondersteunend materiaal en materieel. Zorg er ook voor dat dit direct inschakelbaar is.

10 De presentatie: basisprincipes Een presentatie is eigenlijk een voordracht of spreekbeurt. De belangrijkste soorten: a Een uiteenzetting: je verklaart bv. hoe taal ontstaan is, behandelt het probleem van het toenemend geweld in de maatschappij of bespreekt een roman of film. b Een beschouwing: je belicht een onderwerp van verschillende kanten, bv. de goede en slechte kanten van de moderne techniek. c Een betoog: je verdedigt bv. de stelling dat we anders moeten gaan leven of dat de techniek een gevaar vormt voor de maatschappij. Bij langere voordrachten zijn er vaak verschillende sprekers die elkaar afwisselen. Bij deze opdracht moet je een uiteenzetting geven. 1 Wanneer is je presentatie goed? Hoe je een spreektaak efficiënt voorbereidt, kun je lezen op de website van Focus 6. Wij beperken ons hier tot enkele eisen waaraan een goede presentatie moet voldoen. a Correct Zorg ervoor dat de informatie betrouwbaar is en van een behoorlijk niveau. Raadpleeg voldoende degelijke bronnen. b Helder Je uitleg moet duidelijk zijn. Feiten en standpunten moeten als dusdanig herkenbaar zijn. Als blijkt dat het publiek iets niet goed begrijpt of het met iets helemaal niet eens is, kun je bepaalde zaken wat meer toelichten of vragen wat het probleem precies is. In een gesproken tekst kan het geen kwaad dat je een bepaalde gedachte in andere woorden herhaalt. Leg moeilijke zaken of termen voldoende uit. Vermijd te lange of ingewikkelde zinnen, gebruik zo veel mogelijk concrete woorden. Geef geen abstracte uitleg, zoek naar geschikte voorbeelden. Onderschat je publiek echter niet. Je voordracht mag moeilijk zijn zolang de toehoorders vlot kunnen volgen. De opbouw ziet er normaal als volgt uit: - Begroeting. - Het thema meedelen en eventueel afgrenzen. - De structuur meedelen (vooral bij langere presentaties). De eigenlijke uiteenzetting. Kies voor de meest logische volgorde: bv. eerst een samenvatting van de film, daarna pas een bespreking van het thema en bepaalde technische aspecten. - Kernachtige samenvatting, eventueel gevolgd door een conclusie, suggestie, wens - Het publiek bedanken voor de aandacht. Gebruik voldoende signaalwoorden, zodat de lijn duidelijk is. Enkele voorbeelden: - Waarover gaat de tekst? - We gaan het nu hebben over - Er zijn twee verklaringen. Volgens de eerste, de tweede stelt echter dat Ik leg dit even grondiger uit. - Hoe komt dit nu? - Dit was dan Nu ga ik het hebben over - Een voorbeeld hiervan is... - Wat vonden we nu van deze film? - Ik vat alles nog even samen.

11 Zeker bij gesproken teksten is het noodzakelijk de innerlijke structuur uiterlijk goed zichtbaar te maken. Als je twijfelt bij het lezen, kun je bepaalde passages nog altijd herlezen. Bij een voordracht is zoiets onmogelijk. Let wel, te veel signalen irriteren. Weid niet te veel uit, houd je hoofddoel goed voor ogen. Selecteer de gegevens goed en doseer de informatie. Hulpmateriaal is erg nuttig, tenminste als het zorgt voor meer duidelijkheid. Noteer bv. het schema van je voordracht op het bord. Je kunt ook werken met PowerPoint of sheets. Geef niets door tijdens je uitleg, want dan vermindert de aandacht en word je soms gestoord. Het beste is dat het publiek alleen vragen mag stellen na de uitleg, anders raakt alles misschien in de war. Toch kunnen heel korte opmerkingen niet altijd kwaad, want dan kun je bepaalde onduidelijkheden meteen uitleggen. Het hangt er ook van af welk type spreker je bent: wens je een direct contact, een soort dialoog, of vertel je liever een afgerond verhaal voor je op de reacties dieper ingaat? c Overtuigend Om geloofwaardig te zijn, moeten niet alleen de gegevens juist zijn, je moet ook achter je tekst staan en voldoende enthousiasme uitstralen. Selecteer bovendien feiten die herkenbaar zijn voor het publiek. d Aantrekkelijk Als je uitleg boeiend is, luistert men aandachtiger en hebben je woorden meer effect. Hoe doe je dit? Om de aandacht te trekken kun je dezelfde middelen gebruiken als bij een geschreven tekst. Begin bv. met iets dat het publiek persoonlijk aanbelangt, een opvallende uitspraak, een of meer treffende vragen, een aardige vergelijking of een sprekende actuele gebeurtenis. Vermijd clichés als de volgende: - Iedereen vraagt zich wel eens af of... - Ik ga/moet het hebben over een heel actueel probleem:... - Vaak wordt gezegd dat... De aandacht houd je o.m. gaande door materiaal te gebruiken dat de toeschouwers op de een of andere manier raakt of nieuwsgierig maakt: bepaalde gevaren of voordelen, voorbeelden uit hun leefwereld, pakkende details, een indringende beschrijving, nieuwe gegevens, een grapje, een kleine opdracht... Blijf echter altijd ter zake. Een functioneel gebruik van audiovisueel materiaal kan je uitleg eveneens verlevendigen. Een grote rol speelt ook het taalgebruik (zie punt 2). Als uitsmijter kun je in principe dezelfde zaken gebruiken als in de inleiding. Leuk is als het einde bij de opening aansluit (cirkelstructuur). Omdat voor een aantrekkelijke en overtuigende presentatie het taalgebruik en de lichaamstaal zo belangrijk zijn, nog enkele tips: Spreek het publiek aan. Vragen activeren de toeschouwers, geven hen het gevoel dat je hun inbreng belangrijk vindt. Enkele voorbeelden: - Moeten er dan niet meer wegen aangelegd worden? Neen, want - Zijn er dan helemaal geen oplossingen? Toch wel - Spreek kordaat, sta of zit er niet levenloos bij. Zorg voor een dynamische presentatie. Waar je wel moet voor waken, is overdrijving. Het leidt de aandacht van je boodschap af of geeft de indruk dat je inhoudelijk niet zoveel te bieden hebt. Vermijd formele of verouderde woorden als 'doch', 'geenszins', 'heden ten dage' en 'te dien einde' of stroeve constructies als 'de aandacht wordt erop gevestigd dat' en 'op het scherm kan vastgesteld worden dat'. Gebruik levendige woorden, sluit zo veel mogelijk aan bij de verzorgde spreektaal.

12 Een goedgekozen beeld verlevendigt niet alleen de uitleg, maar is vaak erg verhelderend. Enkele voorbeelden: - Op het internet zijn er steeds meer zakkenrollers en straatrovers. - Trainers zijn zoals vis volgens Trapattoni: "Vers zijn ze goed, maar na een tijd beginnen ze te stinken." De verschillende eisen kunnen wel met elkaar botsen. Dit geldt in het bijzonder voor helderheid en aantrekkelijkheid. Een leuke anekdote of al te flitsend ondersteunend visueel materiaal kunnen er bv. voor zorgen dat het publiek de draad kwijtraakt. Uitkijken dus! Als je echt moet kiezen, kies dan voor duidelijkheid. 2 Een spreekschema gebruiken Bij de meeste spreektaken is het niet goed een tekst uit te schrijven. Waarom? - Je praat in schrijftaal. - Je speelt onvoldoende in op je publiek. - Als je even je draad kwijt bent, raak je in de problemen. Het is veel beter een spreekschema te maken. Dit is een ruw plan van wat je wilt zeggen, waarrond je improviseert. Wat houdt dit in bij een presentatie? Alle belangrijke punten op een duidelijke en overzichtelijke wijze. Een aanduiding van de verbanden aan de hand van symbolen, bv.: - opsomming: nummers; - woorden: bv. oorzaak, gevolg, voorbeeld...; - tekens: => (gevolg). Je kunt ook bepaalde belangrijke tekstverbanden uitschrijven, bv.: - Een eerste oorzaak is - Dit heeft twee negatieve gevolgen. Details die je gemakkelijk vergeet zoals cijfers of namen. Bepaalde richtlijnen (eventueel in een andere kleur): bv. traag zeggen, even wachten, glimlachen, illustratie nr. 1 laten zien Markeer bepaalde woorden die een accent moeten krijgen. De (zogoed als) volledige inleiding. Het is erg belangrijk dat je goed begint, ook voor je zelfvertrouwen. Het (zogoed als) volledige slot. Ook dit is een erg belangrijk onderdeel waar je beter niet te veel improviseert. Kies bv. een goede uitsmijter. Aanwijzingen i.v.m. het gebruik van ondersteunend materiaal en materieel. Zorg er ook voor dat dit direct inschakelbaar is.

Begin met een beeld te vormen van uw luisteraars hun achtergrond en verwachtingen en ga na wat uw centrale boodschap moet zijn.

Begin met een beeld te vormen van uw luisteraars hun achtergrond en verwachtingen en ga na wat uw centrale boodschap moet zijn. Schrijven 4 Een uitgeschreven toespraak is een handig hulpmiddel bij presentaties en een probaat middel tegen spreekangst. Maar zo n toespraak moet wel natuurlijk klinken en de relatie met het publiek

Nadere informatie

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media Opleiding Interactieve Media Inhoud Inleiding presenteren 1. Voorwerk 2. Middenstuk 3. Begin presentatie 4. Einde presentatie 5. Visuele middelen 6. Non-verbale communicatie 7. Opdracht 8. Criteria 1.

Nadere informatie

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties

Oefenen 1 punt verdienen Onderwerpen van de presentaties Presenteren vmbo-4 Presenteren is aan de ene kant een kunst de één is er beter in dan de ander maar aan de andere kant valt of staat elke presentatie met een goede voorbereiding en veel oefening. Bij presenteren

Nadere informatie

Informatieboekje. Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring. 2015 / 2016 groep 8

Informatieboekje. Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring. 2015 / 2016 groep 8 Informatieboekje Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring 2015 / 2016 groep 8 Informatie In dit informatieboekje vind je informatie voor je spreekbeurt, je leeskring en je nieuwskring. De voorbereiding is

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

MONDELINGE TAALVAARDIGHEID BK 3 WAT ZEG JE? Wat ga je doen?

MONDELINGE TAALVAARDIGHEID BK 3 WAT ZEG JE? Wat ga je doen? Wat zeg je? Net als in voorgaande jaren krijg je ook nu een module over spreken, gesprekken voeren en luisteren. Een module waarin je lekker actief met elkaar aan de slag gaat. Je geniet van presentaties

Nadere informatie

Schrijven voor internet

Schrijven voor internet Schrijven voor internet Wat gaat er mis en hoe kan het beter? Amersfoort, 4 februari 2016 Wie is Xenia? Xenia Wassenbergh, geboren in Amsterdam. Is drs. Europese Studies (UvA). Schrijft sinds 1992 voor

Nadere informatie

Hier vertel je wat je hebt gedaan om informatie te vinden. Wat en waar gezocht? Wie geïnterviewd, enz.

Hier vertel je wat je hebt gedaan om informatie te vinden. Wat en waar gezocht? Wie geïnterviewd, enz. Onderzoeksverslag Omslag en titelpagina Op het omslag staan in elk geval de titel van het onderzoek en de namen van de schrijvers. Op de titelpagina opnieuw de titel en de namen van de schrijvers. Nu uitgebreid

Nadere informatie

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag.

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Feedbackvragen Overtuigen en presenteren Vraag 1 Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Geef per doel aan of je die al beheerst, waarbij N = nee, O = om verder te ontwikkelen

Nadere informatie

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt:

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt: Het maken van een leesverslag in klas 3 en 4 VMBO Basis Voor het examenonderdeel fictie moet je een aantal boeken lezen. Gebruik bij het maken van het leesverslag het schema hieronder. Werk het schema

Nadere informatie

PRESENTEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

PRESENTEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier PRESENTEREN in meervoud. - Gebruik je hoofdletters

Nadere informatie

MONDELINGE PRESENTATIE

MONDELINGE PRESENTATIE MONDELINGE PRESENTATIE Zowel tijdens je opleiding als in je toekomstige beroepspraktijk zul je mondelinge presentaties voor een groep mensen moeten geven. Voor veel mensen is dat behoorlijk spannend. Dat

Nadere informatie

Programma. Verbale en non-verbale communicatie Pauze Interactiviteit

Programma. Verbale en non-verbale communicatie Pauze Interactiviteit Methodiek les 2 Programma Verbale en non-verbale communicatie Pauze Interactiviteit Verbale en non-verbale communicatie Verbale en non-verbale communicatie Waaraan denk je? Non-verbale communicatie Oogcontact

Nadere informatie

Presenteren the easy way

Presenteren the easy way Presenteren the easy way Dit is een uitgave van Marie-Jose Custers van CustersCoaching (niets uit deze uitgave mag gekopieerd worden) Voor de meeste mensen is presenteren een echte opgave. Ze weten dat

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 10. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (derde leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vrij concreet

Nadere informatie

Lessenserie Drones in het leger?

Lessenserie Drones in het leger? Docentenhandleiding bij Lessenserie Drones in het leger? Nederlands en maatschappijleer 4 havo Rianne Neering Download het leerlingmateriaal op: http://downloads.slo.nl/documenten/leerlingmateriaal%20lessenserie%20drones%20in%20het%20leger.pdf

Nadere informatie

Basistraining Voorlichting geven Hand-out

Basistraining Voorlichting geven Hand-out Basistraining Voorlichting geven Hand-out Welkom bij de basistraining Voorlichting geven. Leuk dat je je hebt opgegeven om meer te weten te komen over voorlichting geven, voorlichtingen voorbereiden en

Nadere informatie

Workshop BLIKSEM - Leesbegrippen in de BLIKSEM Oefenteksten en Toetsen

Workshop BLIKSEM - Leesbegrippen in de BLIKSEM Oefenteksten en Toetsen Leesbegrippen Groep 5 1. alinea (7)* 2. anekdote (2) 3. bedoeling van de schrijver (3) 4. boodschap overbrengen (1) 5. bronvermelding (2) 6. conclusie (1) 7. de bedoeling van de schrijver (2) 8. de clou

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

5.3 SAMENVATTEND SCHEMA SOORTEN VERBANDEN

5.3 SAMENVATTEND SCHEMA SOORTEN VERBANDEN 10.2.9 Andere verbanden Soms worden ook nog de volgende verbanden onderscheiden: 1 toelichtend verband (komt sterk overeen met het uitleggend verband) 2 argumenterend verband 3 verklarend verband Deze

Nadere informatie

Het Presentatie Structuur Model Hoe ontwikkel jij overtuigende presentaties en webinars? Introverte ZZP-ers worden hooggewaardeerde experts.

Het Presentatie Structuur Model Hoe ontwikkel jij overtuigende presentaties en webinars? Introverte ZZP-ers worden hooggewaardeerde experts. Het Presentatie Structuur Model Hoe ontwikkel jij overtuigende presentaties en webinars? Introverte ZZP-ers worden hooggewaardeerde experts. Het Presentatie Structuur Model De hoofdindeling van een presentatie,

Nadere informatie

Handleiding Werkvormen Overtuigend presenteren

Handleiding Werkvormen Overtuigend presenteren Handleiding Werkvormen Overtuigend presenteren Inhoud 1. Inleiding 2. Zeg geen Uhm 3. De emotionele bus 4. Boos op een mandarijntje 5. Levend memory Lichaamstaal 1. Inleiding In een debat is het geven

Nadere informatie

E-book Presenteren met

E-book Presenteren met E-book Presenteren met PowerPoint Inleiding In dit E-Book staan diverse waardevolle tips die heel goed pas kunnen komen tijdens het maken en de uitvoering van een PowerPoint presentatie. Als je deze tips

Nadere informatie

Europees Referentiekader

Europees Referentiekader Europees Referentiekader Luisteren Ik kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die mezelf, mijn familie en directe concrete omgeving betreffen, wanneer de mensen langzaam en duidelijk spreken. Ik

Nadere informatie

Niveaus Europees Referentie Kader

Niveaus Europees Referentie Kader Niveaus Europees Referentie Kader Binnen de niveaus van het ERK wordt onderscheid gemaakt tussen begrijpen, spreken en schrijven. Onder begrijpen vallen de vaardigheden luisteren en lezen. Onder spreken

Nadere informatie

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2 Wat? Datum? Aftrek punten paraaf? Hoofdvragen & deelvragen - ½ punt Bronnen (2 verscheidene) - 1 punt 1 e versie - 2 punten Beoordeling (klasgenoot) - ½

Nadere informatie

Een Goede Lezing. Hans L. Bodlaender

Een Goede Lezing. Hans L. Bodlaender Een Goede Lezing Hans L. Bodlaender Dit verhaal Waar moet ik op letten als ik een lezing geef? Voldoet deze lezing aan wat hij zelf zegt? 2 Overzicht Voorbereiding van een lezing Algemene voorbereiding

Nadere informatie

Schrijven van studiemateriaal

Schrijven van studiemateriaal Schrijven van studiemateriaal BKO workshop 8 mei 2012 Door Marjo Stalmeier Programma van vandaag Kennismaking Focus van deze workshop Formuleren van teksten: theorie en oefenen Lunchpauze Structureren

Nadere informatie

Dit verhaal. Een Goede Lezing. Overzicht. Algemene voorbereiding

Dit verhaal. Een Goede Lezing. Overzicht. Algemene voorbereiding Dit verhaal Een Goede Lezing Waar moet ik op letten als ik een lezing geef? Voldoet deze lezing aan wat hij zelf zegt? Hans L. Bodlaender 2 Overzicht Voorbereiding van een lezing Algemene voorbereiding

Nadere informatie

Schrijven van studiemateriaal

Schrijven van studiemateriaal Schrijven van studiemateriaal BKO workshop 25 oktober 2012 Door Marjo Stalmeier Programma van vandaag Kennismaking Focus van deze workshop Formuleren van teksten: theorie en oefenen Lunchpauze Structureren

Nadere informatie

P R E S E N T E R E N

P R E S E N T E R E N P R E S E N T E R E N INHOUD: Hoe houd ik een mondelinge presentatie of een spreekbeurt? Blz. 2 Hoe maak ik een schriftelijke presentatie of verslag? Blz. 4 Hoe maak ik een posterpresentatie? Blz. 6 Hoe

Nadere informatie

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK)

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK) A Beginnend taalgebruiker B Onafhankelijk taalgebruiker C Vaardig taalgebruiker A1 A2 B1 B2 C1 C2 LUISTEREN Ik kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die mezelf, mijn familie en directe concrete

Nadere informatie

De theorie voor leesvaardigheid in de vorm van een stappenplan

De theorie voor leesvaardigheid in de vorm van een stappenplan De theorie voor leesvaardigheid in de vorm van een stappenplan 1. Globaal lezen a. Lees eerst altijd een tekst globaal. Dus: titel, inleiding, tussenkopjes, slot en bron. b. Denk na over het onderwerp,

Nadere informatie

Checklist duidelijk geschreven taal

Checklist duidelijk geschreven taal Checklist duidelijk geschreven taal Woorden Korte woorden gebruikt of samengestelde woorden gesplitst? o OK Enkel alledaagse en internationale woorden gebruikt? o OK Gewone en geen moeilijke woorden gebruikt?

Nadere informatie

Vervolgens bepaal je de structuur van je boek. Neem hier de tijd voor! Een goede structuur helpt met:

Vervolgens bepaal je de structuur van je boek. Neem hier de tijd voor! Een goede structuur helpt met: Beste auteur-in-spe, Wat leuk dat je een boek wilt schrijven! Met een zakelijk boek ga je je expertstatus en zichtbaarheid vergroten, zelfs al tijdens het schrijven er van. In deze whitepaper heb ik adviezen

Nadere informatie

Kolom 1 Kolom 2 Kolom 3 Kolom 4 Betrokken: je gaat meteen heel serieus in op de mening van de schrijver

Kolom 1 Kolom 2 Kolom 3 Kolom 4 Betrokken: je gaat meteen heel serieus in op de mening van de schrijver Leerstijltest NAAM, Voornaam: Figuur 1: invullijst. Per rij kun je door middel van een cijfer aangeven welke van de vier weergegeven woorden het meest of het minst passen bij jouw manier van leren. Het

Nadere informatie

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen

LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen LESSENSERIE 4: CKV-NL Recensie schrijven Lesplannen Algemene gegevens Docent Evah den Boer School Helen Parkhurst Titel lessenserie Recensie schrijven CKV/NETL Klas (en niveau) 4 vwo Aantal leerlingen

Nadere informatie

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl Kinderen leren schrijven www.taalvorming.nl Uitgangspunten van taalvorming Taalvorming is een lang bestaande werkwijze die je ook kunt zien als schrijfdidactiek werken vanuit eigen ervaringen samenhang

Nadere informatie

DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH. DE ELEVATOR PITCH Een korte handleiding voor het { geven van een pitch

DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH DE ELEVATOR PITCH. DE ELEVATOR PITCH Een korte handleiding voor het { geven van een pitch Een korte handleiding voor het { geven van een pitch Inhoud 1. Inleiding 2. De Pitch 3. De Pitch in 10 seconden 4. Tips en Adressen Inleiding Je bent uitgenodigd om je verhaal te vertellen. Het verhaal

Nadere informatie

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Voor wie? Voor hogeropgeleiden die hun taalvaardigheid in het Nederlands zullen moeten bewijzen op de werkvloer in Vlaanderen, Nederland of in een buitenlands bedrijf

Nadere informatie

Actualiteit? Beeld je in! Malala

Actualiteit? Beeld je in! Malala Actualiteit? Beeld je in! Malala In dit document vind je de verwerkingsopdrachten bij het bord op Pinterest Actualiteit? Beeld je in! Malala. Op dat bord zie je allemaal beelden. Als je op een beeld tikt

Nadere informatie

Wat kan ik na het 1 ste jaar?

Wat kan ik na het 1 ste jaar? Wat kan ik na het 1 ste jaar? SPREKEN LUISTEREN Ik kan mezelf kort voorstellen: naam, woonplaats, beroep, Ik kan begrijpen wat iemand wil zeggen als het over vertrouwde zaken gaat en op Ik kan iemand op

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Stageverslag klas 9 Parcival College 2013 Inhoudsopgave Stages Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Tijdens je stage Doel van de stage Stageprogramma Voorbereiding en afsluiting Waar moet je op letten

Nadere informatie

Een overtuigende tekst schrijven

Een overtuigende tekst schrijven Een overtuigende tekst schrijven Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Je mening geven over een andere manier van herdenken op school instructieles oefenlesles Lesdoel: Leerlingen kennen

Nadere informatie

Techniekkaart: Het houden van een interview

Techniekkaart: Het houden van een interview WAT IS EEN INTERVIEW? Een interview is een vraaggesprek. Wat een interview speciaal maakt, is dat je met een interview aan informatie kunt komen, die je niet uit boeken kunt halen. Als je de specifieke

Nadere informatie

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes.

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes. Voor alle leraren Nederlands 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden:, procedures/strategieën en attitudes. 1 Luisteren 1e graad 2e graad 3e graad uiteenzetting leerstofonderdeel

Nadere informatie

20 tips voor een goed debat!

20 tips voor een goed debat! 20 tips voor een goed debat! Moedig elkaar aan tijdens jullie voorbereidingen en de wedstrijd. Geef elkaar tips en zoek samen de sterktes en zwaktes van de argumenten. Je kan veel leren van elkaar, ook

Nadere informatie

Hand-out Presentatietechnieken

Hand-out Presentatietechnieken Hand-out Presentatietechnieken Zowel tijdens je studie alsook in het toekomstige werkveld zul je regelmatig benaderd worden voor het geven van een presentatie. Onderzoek leert dat ingenieurs gemiddeld

Nadere informatie

1.Hoe bereid ik mij voor? 25/09/16. Vergadertechnieken Presentatietechnieken. Programma

1.Hoe bereid ik mij voor? 25/09/16. Vergadertechnieken Presentatietechnieken. Programma Vergadertechnieken Presentatietechnieken Marie-Noëlle De Clercq Consultant People management 1 Programma 1.Hoe bereid ik mij voor? 2. Hoe bouw ik mijn presentatie op? 3. Hoe maak ik impact? 4. Hoe ga ik

Nadere informatie

De Voorleesvogel. Tips bij interactief voorlezen

De Voorleesvogel. Tips bij interactief voorlezen De Voorleesvogel Tips bij interactief voorlezen 1 Dienst Openbare Bibliotheek Den Haag Onderwijsbureau 070-3534552 hwi@dobdenhaag.nl 2 Interactief voorlezen Het is de kunst van interactief voorlezen om

Nadere informatie

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ...

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ... P1 VOORBEELD OBSERVATIE-INSTRUMENT GROEP klantgerichtheid klanteninzicht groepsdynamica omgaan met diversiteit PRESENTATIE stemgebruik taalvaardigheid non-verbaal communiceren professionele houding PERSOON

Nadere informatie

Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne

Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne Deze schrijfles is dit jaar de tweede waarin leerlingen oefenen in het genre verklaren. Het is een instructieles,

Nadere informatie

Boeiend presenteren. Hoe je een zakelijke presentatie TED-magie geeft. Pauline le Rûtte

Boeiend presenteren. Hoe je een zakelijke presentatie TED-magie geeft. Pauline le Rûtte Boeiend presenteren Hoe je een zakelijke presentatie TED-magie geeft Pauline le Rûtte 1 Spreken is geen aangeboren talent In tegenstelling tot wat veel mensen denken, hebben goede sprekers geen aangeboren

Nadere informatie

Educatief Startbekwaam (STRT) - B2

Educatief Startbekwaam (STRT) - B2 Educatief Startbekwaam (STRT) - B2 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) of jongeren (16+) aan het einde van het secundair of voortgezet onderwijs in het buitenland die starten met een studie

Nadere informatie

Spoor je leerlingen dus aan om een verzorgde taal te hanteren tijdens en buiten de lessen. Je maakt hen enkel sterker!

Spoor je leerlingen dus aan om een verzorgde taal te hanteren tijdens en buiten de lessen. Je maakt hen enkel sterker! Jongeren en chattaal geen probleem, standaardtaal is ook een must in ons systeem! September Aandacht voor Standaardnederlands Taal verbindt en maakt van een groep mensen een samenleving. Een rijke taal

Nadere informatie

De doelgroep. Wat is eenvoudig schrijven

De doelgroep. Wat is eenvoudig schrijven Dit is een stuk over eenvoudig schrijven. Het is bedoeld om het belang van eenvoudig schrijven te laten zien en te helpen bij het schrijven van brieven of verslagen voor cliënten. Eenvoudig schrijven is

Nadere informatie

Checklist. De 8 must haves voor een succesvol blogartikel

Checklist. De 8 must haves voor een succesvol blogartikel Checklist De 8 must haves voor een succesvol blogartikel Veerle Metten, Mettenta Ga je graag door het leven met een goed geweten? Neem dan niet zomaar stukken uit deze checklist over zonder bronvermelding.

Nadere informatie

Hoe maak ik... Naam: Groep:

Hoe maak ik... Naam: Groep: Hoe maak ik... Naam: Groep: Inleiding Een spreekbeurt houden is niet niets! Je moet daar heel wat voor kunnen. Wat dacht je van: Goed kunnen lezen Goed kunnen begrijpen wat je leest Goed dingen kunnen

Nadere informatie

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën

Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën 1 Bijlage 7. Eindtermen moderne vreemde talen: Frans of Engels van de derde graad bso (eerste en tweede leerjaar) Taaltaken, verwerkingsniveaus, tekstsoorten, tekstkenmerken en strategieën LUISTEREN vertrouwd

Nadere informatie

E-book. Met 10 waardevolle tips om een presentatie te maken

E-book. Met 10 waardevolle tips om een presentatie te maken E-book Met 10 waardevolle tips om een presentatie te maken Inleiding In dit E-Book staan 10 waardevolle tips welke heel goed van pas kunnen komen tijdens het maken van een presentatie. Als je deze 10 tips

Nadere informatie

Wat is er gebeurd (ongeval, ziekte, symptomen...)? Geef een kort woordje uitleg bij eventuele ziektebeelden.

Wat is er gebeurd (ongeval, ziekte, symptomen...)? Geef een kort woordje uitleg bij eventuele ziektebeelden. De stem van de patiënt komt steeds meer aan bod tijdens infosessies, studiedagen, workshops of voordrachten. Vaak hebben persoonlijke ervaringen van patiënten een grote impact op de toehoorders. Ze krijgen

Nadere informatie

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding

(Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding (Vak)teksten lezen in vmbo - mbo - Handleiding Aan de slag met lezen in beroepsgerichte vakken Voor de verbetering van leesvaardigheid is het belangrijk dat leerlingen regelmatig en veel lezen. Hoe krijg

Nadere informatie

Tekstbureau Duidelijk Zo

Tekstbureau Duidelijk Zo Tekstbureau Duidelijk Zo Praktische tips voor het schrijven van webteksten De stijl verbeteren betekent de gedachte verbeteren. (Friedrich Nietzsche) Om te beginnen Iedereen kan schrijven. Goed schrijven

Nadere informatie

Presentatiekaart - folder

Presentatiekaart - folder Presentatiekaart - folder Je laat zien wat het antwoord is op de en hoe je eraan gekomen bent. Een folder geeft een korte uitleg van een probleem en wordt gebruikt om mensen in te lichten over bijvoorbeeld

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me.

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me. 1. Kijk naar de titel en de tussenkopjes van de tekst. Kijk ook naar het plaatje. Waar gaat de tekst over? 2. Tijdens deze les let je extra op moeilijke woorden in de tekst. Kies of je opdracht 1 met hulp

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Inspirerend Presenteren

Inspirerend Presenteren Inspirerend Presenteren Door Kai Vermaas & Charis Heising Bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla bla Inleiding Wil je leren hoe jij een presentatie kunt geven waar je zeker bent van je verhaal? En

Nadere informatie

Motivatie. Motivatie verhogen

Motivatie. Motivatie verhogen Motivatie verhogen Inleiding: Spanning is een woord dat meestal negatief bekeken wordt. Het wordt dan gezien als stress of faalangst. Toch is dit niet correct. Er zijn heel wat voorbeelden te vinden waarbij

Nadere informatie

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me.

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me. Zonder hulp: onduidelijkheden ophelderen 1. Lees de tekst actief. Schrijf de volgende tekens in de kantlijn bij de tekst om te laten zien dat je actief leest. X Dit klopt niet met wat ik al wist/dacht.

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde graad ASO, Duits als tweede moderne vreemde taal kan worden

Nadere informatie

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Beoordelingsformulier samenwerken

Beoordelingsformulier samenwerken Beoordelingsformulier samenwerken Verantwoordelijkheid nemen Elkaar helpen Goed met elkaar omgaan Onvoldoende In ontwikkeling Voldoende Excellent - Je voert je taken niet uit. - Soms voer je de taken uit,

Nadere informatie

Overzicht. 1 Inleiding 13. 2 Materiaal verzamelen en structureren. 3 De presentatie uitwerken

Overzicht. 1 Inleiding 13. 2 Materiaal verzamelen en structureren. 3 De presentatie uitwerken O 1 Inleiding 13 2 Materiaal verzamelen en structureren 2.1 De voorbereiding 14 2.2 Denk aan de situatie waarin je gaat spreken 14 2.3 Verzamel de gepaste informatie 15 2.4 Baken je onderwerp af 16 2.5

Nadere informatie

Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl

Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl Myxt Web Solutions Ron Schöningh Helftheuvelweg 11 511 AV s-hertogenbosch Tel. 073 850 51 85 mail: ron@myxt.nl Inhoudsopgave 1. Schrijven voor het web 3 1.1 Lezen

Nadere informatie

Dag 15 - natuurlijk speechen met mind mapping

Dag 15 - natuurlijk speechen met mind mapping Dag 15 - natuurlijk speechen met mind mapping Zodra je er op gaat letten zie je dat veel toespraken eigenlijk heel onnatuurlijk overkomen. De spreker staat kaarsrecht achter zijn spreekgestoelte. Hij duikt

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2013 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 22 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 47 punten

Nadere informatie

2F TAKEN SPECIFICATIE EN KENMERKEN week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 week 9 week 10 Neemt deel aan discussie en overleg

2F TAKEN SPECIFICATIE EN KENMERKEN week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 week 9 week 10 Neemt deel aan discussie en overleg 2F TAKEN SPECIFICATIE EN KENMERKEN week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 week 9 week 10 Neemt deel aan discussie en overleg Gesprekken Kan eenvoudige gesprekken voeren over alledaagse

Nadere informatie

Omgaan met geld, oorzaken en gevolgen

Omgaan met geld, oorzaken en gevolgen Omgaan met geld, Taalhandeling: Verklaren Verklaren ervaarles Schrijftaak: Flyer maken over omgaan met geld, instructieles oefenles Lesdoel: Leerlingen passen de VOGELSstrategie oefenlesles voor het schrijven

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

Spelregels en richtlijnen voor auteurs van Ik overtref me

Spelregels en richtlijnen voor auteurs van Ik overtref me Spelregels en richtlijnen voor auteurs van Ik overtref me Ben jij een expert in professionele en persoonlijke ontwikkeling? Heb je een goed verhaal en zoek je een platform? Als auteur bij Ik overtref me

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn vaardigheden Frans ERK (PO - havo/vwo) 2009 Streefniveaus en eindniveaus ERK per vaardigheid

Doorlopende leerlijn vaardigheden Frans ERK (PO - havo/vwo) 2009 Streefniveaus en eindniveaus ERK per vaardigheid Doorlopende leerlijn vaardigheden Frans ERK (PO - havo/vwo) 2009 Streefniveaus en eindniveaus ERK per vaardigheid Kernvaardigheden PO Onderbouw havo en vwo Tweede fase havo Tweede fase vwo 1. Leesvaardigheid

Nadere informatie

Dit verhaal. Een Goede Lezing. Voorbereiding. Overzicht. Waar moet ik op letten als ik een lezing geef Voldoet deze lezing aan wat hij zelf zegt?

Dit verhaal. Een Goede Lezing. Voorbereiding. Overzicht. Waar moet ik op letten als ik een lezing geef Voldoet deze lezing aan wat hij zelf zegt? Dit verhaal Een Goede Lezing Waar moet ik op letten als ik een lezing geef Voldoet deze lezing aan wat hij zelf zegt? Hans L. Bodlaender 2 Overzicht Voorbereiding van een lezing Opbouw Vormgeving Geven

Nadere informatie

Schrijven voor het web. Roel Meertens

Schrijven voor het web. Roel Meertens Schrijven voor het web Roel Meertens Inhoud Doel vandaag Taalniveau B1 Belang begrijpelijk schrijven Richtlijnen voor schrijven Webrichtlijnen Praktische voorbeelden Doel van vandaag Burger centraal Dienstverlening

Nadere informatie

WORKSHOP ARGUMENTEREN IN DE DAGELIJKSE LESPRAKTIJK EN EXAMINERING 3F

WORKSHOP ARGUMENTEREN IN DE DAGELIJKSE LESPRAKTIJK EN EXAMINERING 3F WORKSHOP ARGUMENTEREN IN DE DAGELIJKSE LESPRAKTIJK EN EXAMINERING 3F Taalcoachacademie 25-5-2012 Christianne Alberts Inhoudsopgave Taalniveau B2/3F voor studenten Werken volgens vaste structuren Communicatieschema

Nadere informatie

Rubrics voor algemene vaardigheden in de onderbouw

Rubrics voor algemene vaardigheden in de onderbouw Rubrics voor algemene vaardigheden in de onderbouw Wat zijn rubrics? Een rubric is een analytische beoordelingsschaal voor bijvoorbeeld een vaardigheid. In een analytische beoordelingsschaal staan aan

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

Presenteren? Alles Mag!

Presenteren? Alles Mag! Even voorstellen Presenteren? Alles Mag! Derk-Jan de Grood & Jan Iedema 15 februari 2011- Testnet thema avond PRESENTEREN? ALLES MAG! 1 3 Doelen Overzicht aandachtspunten Geven van praktische tips Enthousiast

Nadere informatie

RUSSISCHE TAAL EN LITERATUUR ELEMENTAIR VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

RUSSISCHE TAAL EN LITERATUUR ELEMENTAIR VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V RUSSISCHE TAAL EN LITERATUUR ELEMENTAIR VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne

Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne Handleiding Les 1: Een verklarende tekst schrijven over waarom er onrust is in Oekraïne Deze schrijfles is dit jaar de tweede waarin leerlingen oefenen in het genre verklaren. Het is een instructieles,

Nadere informatie

2.5 Seminar Literatur- und Sprachwissenschaft (3. und 4. Semester) 2.5 a Werkcollege met werkstuk (en presentatie) datum:

2.5 Seminar Literatur- und Sprachwissenschaft (3. und 4. Semester) 2.5 a Werkcollege met werkstuk (en presentatie) datum: 2.5 Seminar Literatur- und Sprachwissenschaft (3. und 4. Semester) Die Arbeit mit dem Sprachtagebuch dient in den Seminaren Literatur- und Sprachwissenschaft zur Vertiefung und Erweiterung der erworbenen

Nadere informatie

Het schrijven van stukken. Een introductie

Het schrijven van stukken. Een introductie Het schrijven van stukken Een introductie SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 6 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen...

Nadere informatie

Common European Framework of Reference (CEFR)

Common European Framework of Reference (CEFR) Common European Framework of Reference (CEFR) Niveaus van taalvaardigheid volgens de Raad van Europa De doelstellingen van de algemene taaltrainingen omschrijven we volgens het Europese gemeenschappelijke

Nadere informatie

MONDELINGE TAALVAARDIGHEID KGT 3 WAT ZEG JE? PERRON 1

MONDELINGE TAALVAARDIGHEID KGT 3 WAT ZEG JE? PERRON 1 Wat zeg je? Net als in voorgaande jaren krijg je ook nu een module over spreken, gesprekken voeren en luisteren. Een module waarin je lekker actief met elkaar aan de slag gaat. Het eerste perron gaat over

Nadere informatie