Omgaan met geld en schulden in de regio Oost Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Omgaan met geld en schulden in de regio Oost Nederland"

Transcriptie

1 Omgaan met geld en schulden in de regio Een onderzoek in opdracht van de Stadsbank te Enschede uitgevoerd door het NIBUD mei 2004

2 Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 2

3 Voorwoord Eind 2003 heeft het NIBUD een groot landelijk onderzoek gedaan onder huishoudens over het onderwerp Geldzaken in de praktijk. Dit onderzoek is uitgevoerd door een samenwerkingsverband van het NIBUD en Wageningen Universiteit. Op de website van het NIBUD werd een vragenlijst geplaatst, die is ingevuld door ongeveer 5200 personen. Belangrijke vragen die het NIBUD beantwoord wilde zien, waren bijvoorbeeld: - hoe gaat men met geld om?; - hoeveel bankrekeningen worden er in het huishouden aangehouden?; - wie beslist over bepaalde uitgaven?; - worden de inkomsten en uitgaven op de een of andere manier bijgehouden?; - heeft men te maken met betalingsachterstanden?; - heeft men leningen? De eindrapportage van dit landelijk onderzoek verschijnt in de loop van Een belangrijk onderdeel van het landelijk onderzoek is omgaan met geld en schulden. In opdracht van Stadsbank zijn de landelijke gegevens al geanalyseerd. Het voorliggende rapport gaat over dit deel van het onderzoek dat ook speciaal is gehouden in de regio. De uitkomsten van dit regionale onderzoek worden vergeleken met resultaten van het landelijk onderzoek. Het regionale onderzoek is uitgevoerd door het NIBUD in opdracht van Stadsbank te Enschede. In dit onderzoek zijn een beperkt aantal vragen van het landelijk onderzoek gesteld aan inwoners van het werkgebied van de Stadsbank. Via oproepen in de lokale pers zijn mensen opgeroepen de regionale enquête in te vullen. Utrecht, mei 2004 Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 3

4 Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 4

5 Inhoud 1 Inleiding Schoning en weging van de data De respondenten Weging Leeswijzer Omgaan met geld Rondkomen en omgaan met geld Financiële reserve Schulden Rood staan Type schulden en hoogte van schuld Leningen en afbetalingen Beoordeling leengedrag Achterstanden Ontwikkelingen in financiële situatie Financiële ontwikkelingen Financieel bewustzijn Conclusies Conclusies algemeen Verschillen tussen de twee onderzoeken BIJLAGE 1: Postcodegebied Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 5

6 Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 6

7 1 Inleiding Eind 2003 heeft het landelijk onderzoek Geldzaken in de praktijk van het NIBUD plaatsgevonden. Het onderzoek in de regio over het onderwerp Omgaan met geld en schulden is gehouden in maart Eind maart heeft de Twentse Courant Tubantia een oproep geplaatst om respondenten te werven. Beide vragenlijsten betreffen een internetenquête. Dit is gedaan om de twee onderzoeken goed vergelijkbaar te maken. Uiteindelijk hebben 5213 personen deelgenomen aan het landelijke onderzoek en 670 aan het onderzoek in de regio. De regio beslaat het werkgebied van de Stadsbank en bestaat ruwweg uit de streken Twente en de Achterhoek. De gemeentes die in het onderzoek zijn betrokken staan met de bijbehorende postcodes in bijlage Schoning en weging van de data De dataset van de regio is geschoond op basis van gegevens over het werkgebied van de Stadsbank. Respondenten uit plaatsen met een postcode buiten het werkgebied, zijn verwijderd uit de dataset. Daarnaast zijn dubbele en onvolledige cases verwijderd. Uiteindelijk heeft de analyse plaatsgevonden op 437 respondenten De respondenten De volgende tabel geeft een indruk van de ongewogen verdeling van de respondenten van het regionale onderzoek voor wat betreft huishoudsamenstelling, leeftijd en opleidingsniveau. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 7

8 Tabel 1: Verdeling van de respondenten over achtergrondvariabelen () Huishoudsamenstelling Alleenstaanden 15,6% (n=68) Alleenstaande ouders 5,7% (n=25) (Echt)paren zonder thuiswonende kinderen 27,5% (n=120) (Echt)paren met thuiswonende kinderen 51,3% (n=224) Leeftijdsklasse < 29 jaar 12,0 % (n=51) jaar 24,2%(n=103) jaar 31,7%(n=135) jaar 32,2%(n=99) jaar 4,5%(n=19) 65 jaar en ouder 4,5%(n=19) Opleidingsniveau Basisonderwijs of vergelijkbaar 0,9%(n=4) VMBO of vergelijkbaar 9,7%(n=41) HAVO/VWO of vergelijkbaar 8,5%(n=36) MBO of vergelijkbaar 37,3%(n=158) HBO of universiteit 43,6%(n=185) Op basis van deze verdeling en de landelijke cijfers van het CBS is de dataset herwogen. Aangezien een aantal cellen een zeer laag aantal respondenten omvat, is het niet mogelijk de resultaten te presenteren naar alle categorieën waarop is gewogen Weging Beide datasets zijn gewogen naar de achtergrondgegevens huishoudsamenstelling, opleidingsniveau en leeftijd. Hiervoor zijn gegevens van het CBS gebruikt. Op deze manier zijn de databases representatief gemaakt voor Nederland als geheel. Uitgangspunt was dat de verdeling naar huishoudsamenstelling, leeftijd en opleidingsniveau in hetzelfde is als die in heel Nederland. De reden hiervoor is dat er voor het werkgebied van Stadsbank geen specifieke gegevens beschikbaar zijn van de verdeling over de achtergrondvariabelen. Wel zorgt dit voor een goede vergelijking tussen de twee datasets. Ook is het databestand van Oost Nederland gewogen op inkomensverdeling zodat de twee bestanden ook wat dat betreft vergelijkbaar zijn. Het landelijke bestand is in vier gelijke inkomensgroepen verdeeld. Het regionale databestand is zo herwogen, dat op basis van de indeling in de landelijke dataset in iedere inkomensgroep eveneens 25% zit. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 8

9 1.2 Leeswijzer In de volgende hoofdstukken staan de resultaten van het onderzoek. Er wordt een vergelijking gemaakt tussen de regionale en de landelijke uitkomsten. De resultaten worden gepresenteerd als percentage van het totaal aantal huishoudens 1. Eerst wordt ingegaan op omgaan met geld en op de financiële reserve. In hoofdstuk 3 komen het leengedrag, schulden en achterstanden aan de orde. Daarna volgt een hoofdstuk over de ontwikkeling van de financiële situatie van het huishouden. De nadruk ligt hierbij op ontwikkelingen in het afgelopen jaar. Tot slot worden nog enige belangrijke conclusies getrokken. 1 Het totaal aantal huishoudens in Nederland bedraagt (CBS 2003, Statistisch jaarboek 2004) Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 9

10 Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 10

11 2 Omgaan met geld In dit hoofdstuk komen vragen aan de orde die te maken hebben met het omgaan met geld: kan men gemakkelijk of moeilijk rondkomen, heeft men financiële reserves beschikbaar en hoe financiert men een grote uitgave op korte termijn. 2.1 Rondkomen en omgaan met geld De volgende tabel geeft antwoord op de vraag hoe mensen rondkomen met hun inkomen. We zien dat in de helft van de respondenten (49,9%) zeer moeilijk, moeilijk of eerder moeilijk met hun inkomen uitkomt. is dat een paar procent meer (53,2%). steekt hier dus over het algemeen iets gunstiger af ten opzichte van de landelijke cijfers. Huishoudens zijn op basis van hun inkomen in twee gelijke groepen verdeeld 2. komt van de lagere inkomensgroep ongeveer 70% zeer moeilijk, moeilijk of eerder moeilijk rond. Van de hogere inkomensgroep geeft bijna 40% dit aan. Tabel 2: Hoe goed kunt u rondkomen met uw inkomen? Zeer moeilijk 8,3% 9,1% Moeilijk 4,8% 11,6% Eerder moeilijk dan makkelijk 36,8% 32,5% Eerder gemakkelijk dan moeilijk 17,0% 18,5% Makkelijk 22,4% 21,3% Zeer makkelijk 10,6% 7,1% Totaal 100% 100% Dat men in iets gemakkelijker met het inkomen uitkomt, ligt misschien aan het feit dat men vindt dan men goed met geld om kan gaan, althans beter dan gemiddeld in Nederland. Dit wordt geïllustreerd in de volgende tabel. 56% van de respondenten in vindt dat ze goed met geld om kan gaan, tegenover 47% in Nederland. vindt ongeveer 13% dan men slecht omgaat met geld, in de regio 3,5%. 2 De huishoudens met een inkomen tot 1840,- behoren tot de lagere inkomensgroep. De huishoudens in de hogere inkomensgroep hebben een inkomen boven deze grens. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 11

12 Tabel 3: Hoe vindt u dat uw huishouden in het algemeen met geld omgaat? Goed 56,2% 47,3% Goed noch slecht 40,3% 39,9% Slecht 3,5% 12,8% Totaal 100% 100% Er is een verband tussen eigen financiële opvoeding en het huidige financiële gedrag. In Oost Nederland heeft meer dan driekwart van de respondenten vroeger goed met geld leren omgaan. Hiervan geeft tweederde aan dat ze nu zelf goed met geld omgaan. In het Oosten heeft ongeveer 22% vroeger niet goed met geld leren omgaan. Daarvan gaat slechts 17% nu zelf goed met geld om (zie tabel 4). Huishoudens zijn op basis van hun inkomen in twee groepen verdeeld. De huishoudens in de lagere inkomensgroep vinden van zichzelf dat ze zelf beter met geld omgaan dan de huishoudens in de hogere inkomensgroep. Dit geldt zowel landelijk als in de regio. Voor huishoudens met een lager inkomen is het noodzakelijker om goed met geld om te gaan. Tabel 4: Omgaan met geld ten opzichte van eigen financiële opvoeding? Financiële opvoeding Financiële opvoeding Zelf omgaan met geld Goed Niet goed Goed Niet goed Goed 67,6% 17,2% 56,6% 21,1% Goed noch slecht 30,2% 75,3% 38,4% 44,3% Slecht 2,2% 7,5% 4,8% 34,5% Totaal 100% 100% 100% 100% De volgende tabel geeft aan hoe mannen en vrouwen met geld omgaan. Vrouwen in de regio vinden zichzelf zuiniger dan mannen. is het beeld anders, daar vinden vrouwen zichzelf royaler dan mannen. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 12

13 Tabel 5: Omgaan met geld naar geslacht Mannen Vrouwen Mannen Vrouwen Erg zuinig 3,9% 12,8% 6,8% 9,4% Aan de zuinige kant 24,0% 25,2% 23,4% 23,3% Noch zuinig/noch royaal 35,8% 46,2% 50,8% 43,6% Aan de royale kant 35,2% 13,7% 16,8% 20,5% Erg royaal 1,1% 2,1% 2,3% 3,2% Totaal 100% 100% 100% 100% 2.2 Financiële reserve Gevraagd is of een huishouden een bepaalde financiële reserve nodig heeft om zonder problemen te kunnen draaien. Men moest aangeven hoe hoog de financiële reserve voor het huishouden zou moeten zijn. Ten slotte is de vraag gesteld of men de aangegeven financiële reserve ook daadwerkelijk beschikbaar heeft. In de volgende tabel staan de resultaten weergegeven. Uiteraard vindt vrijwel iedereen dat een financiële reserve nodig is. Er is geen verschil tussen lage en hoge inkomens. In de regio hebben meer personen dan landelijk die reserve daadwerkelijk beschikbaar: ongeveer 70% tegen 50%. In de regio heeft men een minimale financiële reserve nodig van gemiddeld 5.980,-. ligt het gemiddelde wat hoger, namelijk 6.427,-. Over het algemeen vinden eenoudergezinnen de kleinste financiële reserve nodig ten opzichte van de overige huishoudtypen. Paren zonder kinderen willen over de hoogste financiële reserve beschikken om zonder problemen te kunnen draaien. Dit verschil wordt verklaard door het inkomenseffect. Namelijk hoe hoger het inkomen, des te hoger is de financiële reserve die men denkt nodig te hebben. heeft de lage inkomensgroep een gemiddelde financiële reserve nodig van 4.681,- en de hoge inkomensgroep van gemiddeld 8.193,-. Huishoudens in de hoogste leeftijdscategorie hebben een grotere financiële reserve nodig dan die in de lagere. In tabel 7 staan alleen de landelijke cijfers van de gemiddelde benodigde financiële reserve. Tabel 6: Heeft een huishouden een financiële reserve nodig en heeft u die ook beschikbaar? Financiële reserve nodig Daadwerkelijk beschikbaar Financiële reserve nodig Daadwerkelijk beschikbaar Ja 98,9% 68,8% 96,5% 51% Nee 1,1% 31,1% 3,5% 49% Totaal 100% 100% 100% 100% Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 13

14 Tabel 7: Gemiddelde benodigde financiële reserve naar huishoudtype gemiddelde Alleenstaanden 5270 Eenoudergezin 4193 (Echt)paar zonder kinderen 9013 (Echt)paar met kinderen 5898 Totaal 6427 In dit kader is ook gevraagd naar hoe men op korte termijn een grote uitgave zoals een televisie of wasmachine zou financieren. Tabel 8 geeft de resultaten. Er is geen significant verschil tussen de regionale en de landelijke cijfers. In beide gevallen kunnen ongeveer twee op de drie huishoudens een grote uitgave direct betalen. Tabel 8: Hoe financiert u een grote uitgave op korte termijn? Kan het zo betalen 68,9% 66,1% Moet geld lenen of rood staan 22,1% 23,7% Gaat op afbetaling kopen 8,9% 10,3% Totaal 100% 100% Bij de lagere inkomens kan iets meer dan de helft van de huishoudens een grote uitgave direct doen. Bij de hogere inkomens is dit landelijk 75% en 85% in de regio. Tabel 10 geeft de landelijke resultaten naar leeftijdscategorie weer. Respondenten in de jongste leeftijdscategorie lenen of kopen significant vaker op afbetaling dan die in de oudere leeftijdscategorieën. Hoe ouder de respondenten, des te vaker men grote uitgaven direct kan financieren. Tabel 9: Financieringswijze van grote uitgave op korte termijn naar inkomensgroep Lager Hoger Lager Hoger Kan het zo betalen 51,7% 85,8% 55,6% 75,7% Moet geld lenen of rood staan 33,8% 10,7% 31,1% 17,1% Gaat op afbetaling kopen 14,4% 3,6% 13,4% 7,2% Totaal 100% 100% 100% 100% Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 14

15 Tabel 10: e resultaten financieringswijze van grote uitgave op korte termijn Kan het zo betalen Moet geld lenen of rood staan Gaat op afbetaling kopen Tot en met 29 jaar 39,3% 38,7% 22,0% 30 tot en met 39 jaar 57,3% 31,0% 11,7% 40 tot en met 49 jaar 60,2% 28,4% 11,3% 50 tot en met 59 jaar 66,7% 24,6% 8,6% 60 tot en met 64 jaar 79,2% 16,3% 4,5% 65 jaar en ouder 92,9% 3,5% 3,7% Totaal 100% 100% 100% Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 15

16 Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 16

17 3 Schulden In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de schulden van de huishoudens: wat vindt men van het eigen leengedrag, welke schulden heeft men, bij wie heeft men schulden en hoe hoog zijn die schulden globaal? 3.1 Rood staan Gevraagd is naar de frequentie van rood staan op de lopende rekening. De onderstaande tabel geeft geen significante verschillen weer in de frequentie van rood staan tussen de regio en Nederland. Iets meer dan eenderde van de huishoudens staat nooit rood. Ongeveer drie op de tien huishoudens staat regelmatig of altijd rood op de lopende rekening. gezien hebben gezinnen met inwonende kinderen het vaakst een roodstand, en paren zonder kinderen het minst vaak. staat eenderde van de huishoudens met een lager inkomen regelmatig of altijd rood op de lopende rekening, tegenover iets meer dan een kwart van de huishoudens in de hogere inkomensgroep. Tabel 11: Staat u wel eens rood op uw lopende rekening? Nooit 33,4% 36,4% Af en toe 34,8% 35,2% Regelmatig 20,9% 17,6% Altijd 10,9% 10,9% Totaal 100% 100% 3.2 Type schulden en hoogte van schuld De volgende tabel geeft aan welk type schulden men heeft. Hierbij waren meerdere antwoorden mogelijk. In de regio heeft men minder vaak dan landelijk geen schulden: 25% tegen 31%. De typen schulden die men heeft komt nagenoeg overeen. Net zoals landelijk heeft ongeveer de helft van de huishoudens in de regio een hypotheek. Een kwart van de respondenten heeft een lening. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 17

18 Tabel 12: Type schulden Geen schulden 25,3% 30,9% Hypotheek 49,6% 48,1% Leningen 24,9% 26,4% Afbetalingen 8,7% 10,9% Schulden bij particulieren 8,0% 5,3% Voor de hoogte van de schulden is eerst een selectie gemaakt van huishoudens die geen hypotheekschuld hebben. Reden hiervoor is dat niet alle respondenten hun hypotheek als schuld zien en daarom niet meetellen bij de hoogte van hun schulden. De verdeling van de schulden is af te lezen uit tabel 13. Tabel 13: Hoe hoog is de schuld globaal? (alleen huishoudens zonder hypotheek) 0 / geen schulden 49,9% 56,8% euro 37,8% 28,8% euro 6,1% 7,5% euro 5,4% 6,0% euro of meer 0,9% 0,9% Totaal 100% 100% Ook als we kijken naar de hoogte van de schulden, en huishoudens met een hypotheekschuld buiten de analyses laten, is te zien dat huishoudens in de regio iets vaker schulden hebben dan landelijk. heeft ongeveer drie op de tien huishoudens een schuld tot ,- in de regio bijna vier op de tien huishoudens. 3.3 Leningen en afbetalingen Indien een respondent leningen heeft, is gevraagd om welk type leningen het gaat. Er waren meerdere antwoorden mogelijk. De meeste leningen zijn afgesloten bij een bank. Daarnaast komen leningen bij financieringsmaatschappijen, leveranciers en postorderbedrijven vaak voor. Als andere instantie wordt onder andere de kredietbank genoemd. In de regio heeft men minder vaak schulden bij een bank dan gemiddeld in Nederland (30% tegen 50%). In de regio hebben huishoudens frequenter schulden bij leveranciers en financieringsmaatschappijen dan gemiddeld in Nederland. De lagere inkomensgroep en de hogere inkomensgroep hebben dezelfde typen leningen. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 18

19 Tabel 14: Type leningen en afbetalingen van het huishouden Bank 30,3% 50,5% Financieringsmaatschappij 37,4% 22,4% Via een leverancier 27,9% 8,0% Verzekeringstussenpersoon 3,7% 1,4% Studieschuld 8,2% 9,7% Postorderbedrijf 15,9% 17,5% Familie 10,9% 13,7% Kennissen 10,4% 4,5% Andere instantie ** 2,4% ** te weinig waarnemingen 3.4 Beoordeling leengedrag De volgende tabel geeft aan hoe men het eigen leengedrag beoordeelt. In de regio vindt ruim 20% dat men te veel leent, of liever wat minder had willen lenen. is dat ongeveer 13%. Meer dan de helft van de respondenten leent niets of zo weinig dat ze de vraag niet van toepassing vinden. Tabel 15: Hoe beoordeelt u uw leengedrag? Niet van toepassing 55,4% 57,6% Geheel verantwoord 22,2% 25,4% Ik had liever minder geleend om 22,2% 12,5% meer geld voor andere zaken over te houden Ik leen te veel 0,2% 4,4% Totaal 100% 100% Huishoudens in de hogere inkomensgroep vinden hun leengedrag verantwoorder dan huishoudens in de lagere inkomensgroep. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 19

20 3.5 Achterstanden De volgende tabel gaat over betalingsproblemen in het afgelopen jaar. Ongeveer 65% van de huishoudens heeft geen financiële tegenslag gehad. In de regio heeft men het afgelopen jaar vaker dan landelijk de huur of hypotheek te laat betaald. Ongeveer evenveel personen heeft een aanmaning ontvangen. Voor de overige vragen scoort de regio beter: respondenten hebben minder vaak een deurwaarder aan de deur gehad, minder vaak geen geld kunnen opnemen en er is minder vaak een automatische incasso geweigerd. Tabel 16: Heeft uw huishouden het afgelopen jaar een van de volgende financiële gebeurtenissen meegemaakt? De huur/hypotheek te laat 16,0% 10,2% betaald Een aanmaning ontvangen 29,7% 28,6% Een deurwaarder aan de deur 3,4% 4,0% gehad Geen geld meer kunnen 18,6% 26,8% opnemen Weigering van een automatische incasso 14,9% 17,8% In het landelijke bestand is een onderscheid gemaakt naar inkomenscategorie. Alle financiële tegenslagen komen bij de lagere inkomensgroep significant vaker voor dan bij de huishoudens met de hogere inkomens. Tabel 17: e resultaten naar inkomenscategorie Lagere inkomensgroep Hogere inkomensgroep De huur/hypotheek te laat 15,0% 5,4% betaald Een aanmaning ontvangen 31,6% 25,8% Een deurwaarder aan de deur 5,1% 2,5% gehad Geen geld meer kunnen 34,0% 20,5% opnemen Weigering van een automatische incasso 22,0% 14,4% Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 20

21 4 Ontwikkelingen in financiële situatie Tot slot gaan we in dit hoofdstuk in op de vraag hoe de financiële situatie van het huishouden zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. De nadruk ligt hierbij op de ontwikkelingen in de financiële situatie in het afgelopen jaar. 4.1 Financiële ontwikkelingen Onderstaande tabel laat zien dat bepaalde financiële beslissingen landelijk en regionaal ongeveer even vaak worden genomen. Het grootste verschil zit hem in het interen op spaargeld om dagelijkse uitgaven te kunnen betalen. Iets meer dan eenvijfde (22%) van de respondenten in de regio heeft dit in het afgelopen jaar gedaan. is dit 28%. Tabel 18: Heeft u in het afgelopen jaar. Ja Nee of nvt Ja Nee of nvt Bezittingen verkocht om 1,3% 98,7% 3,3% 96,7% dagelijkse uitgaven te kunnen betalen Meer dan 500 geleend om 3,6% 96,4% 7,0% 93% dagelijkse uitgaven te betalen Meer dan 500 van uw 22,0% 78% 28,1% 71,9% spaarrekening gehaald om dagelijkse uitgaven te betalen Meer dan 500 gewonnen of 5,5% 94,5% 8,2% 91,8% gekregen Meer dan 1000 geërfd 4,0% 96,0% 4,7% 95,4% Meer dan 500 aan spullen gekregen 6,8% 93,2% 6,1% 93,9% Gevraagd is hoe men de huidige financiële situatie beoordeelt ten opzichte van vijf jaar geleden. gezien geeft een groter deel aan er financieel op vooruit te zijn gegaan. In de regio is bijna de helft (49,5%) van de respondenten er financieel op achteruit gegaan tegen 34,8% van de respondenten in het landelijk onderzoek. Uitgesplitst naar huishoudtype zijn vooral eenoudergezinnen er aanmerkelijk op achteruit gegaan. Dit zou verklaard kunnen worden uit het feit dat de scheiding binnen die periode heeft plaatsgevonden. Jonge huishoudens geven in relatie tot oudere huishoudens vaker aan erop vooruit te zijn gegaan. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 21

22 Tabel 19: Hoe is uw financiële situatie veranderd ten opzichte van vijf jaar geleden? Aanzienlijk verbeterd 20,8% 20,1% Iets beter geworden 13,1% 17,4% Ongeveer gelijk gebleven 16,5% 28,0% Iets slechter geworden 26,8% 18,9% Veel slechter geworden 22,7% 15,9% Totaal 100% 100% De volgende tabel geeft de resultaten naar inkomenscategorie. Tabel 20: Veranderingen in financiële situatie ten opzichte van vijf jaar geleden? Lager Hoger Lager Hoger Aanzienlijk verbeterd 15,2% 27,6% 15,7% 24,1% Iets beter geworden 9,1% 16,8% 14,7% 21,1% Ongeveer gelijk gebleven 8,6% 25,0% 26,4% 28,8% Iets slechter geworden 31,0% 23,5% 21,0% 17,1% Veel slechter geworden 36,0% 7,1% 22,2% 8,9% Totaal 100% 100% 100% 100% Bijna zeven op de tien huishoudens in de lagere inkomensgroep in de regio geeft aan dat hun situatie ten opzichte van vijf jaar geleden slechter of veel slechter is geworden. gezien geldt dit voor iets meer dan vier op de tien huishoudens. Ook de financiële situatie van huishoudens in de hogere inkomensgroep in de regio is vaker dan landelijk slechter geworden. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 22

23 4.2 Financieel bewustzijn Er is een aantal vragen gesteld over ontwikkelingen in het financieel bewustzijn van de huishoudens zich in het afgelopen jaar. Is men prijsbewuster geworden, meer gaan wikken en wegen en zich meer zorgen gaan maken over de financiële situatie. Tabel 21: Ontwikkeling van huishoudens in het afgelopen jaar (percentage dat Ja heeft geantwoord) Ons huishouden is in het afgelopen jaar Prijsbewuster geworden in het 80,4% 82% aankoopgedrag Meer gaan letten op 82,4% 82% prijs/kwaliteitsverhouding van goederen en diensten Meer tijd kwijt met het zoeken 48,9% 41,5% naar koopjes Meer informatie gaan 73,2% 66,1% verzamelen alvorens iets te kopen Meer gaan wikken en wegen 67,5% 72,2% Zuiniger geworden 68,1% 65,8% Somberder over de eigen 42,5% 46,2% toekomst geworden Zich meer zorgen gaan maken over de eigen financiële situatie 43,6% 55,6% Er is weinig verschil tussen de regionale en de landelijke resultaten. Het grootste verschil is te vinden bij het zich zorgen maken over de financiële situatie. is ongeveer 56% zich meer zorgen gaan maken over de financiële situatie; regionaal is dit ongeveer 44%. Opvallend zijn de hoge percentages in de bovenstaande tabel. Meer dan 80% van de respondenten is, zowel regionaal als landelijk, prijsbewuster geworden en meer gaan letten op prijs/kwaliteitverhouding van aankopen. Dit is mogelijk te wijten aan de euro of de recessie. Er valt in sterke mate een ontwikkeling te constateren dat mensen bewuster omgaan met geld. In de volgende tabel staan de resultaten van beide onderzoeken uitgesplitst naar inkomenscategorie. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 23

24 Tabel 22: Ontwikkeling van huishoudens in het afgelopen jaar naar inkomenscategorie (percentage dat Ja heeft geantwoord) Ons huishouden is in het afgelopen jaar Lager Hoger Lager Hoger Prijsbewuster geworden in het 91,4% 69,5% 80,3% 78,0% aankoopgedrag Meer gaan letten op 91,4% 73,6% 82,9% 80,3% prijs/kwaliteitsverhouding van goederen en diensten Meer tijd kwijt met het zoeken 67,2% 31,5% 45,9% 34,9% naar koopjes Meer informatie gaan 85,3% 60,5% 70,7% 60,1% verzamelen alvorens iets te kopen Meer gaan wikken en wegen 82,7% 51,0% 79,3% 63,8% Zuiniger geworden 78,8% 56,3% 71,2% 60,4% Somberder over de eigen 57,7% 28,6% 56,1% 37,9% toekomst geworden Zich meer zorgen gaan maken over de eigen financiële situatie 58,6% 29,2% 66,8% 46,0% De verschillen tussen de lagere en de hogere inkomensgroep zijn in de regio allemaal significant. zijn er minder grote verschillen tussen de twee inkomenscategorieën. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 24

25 5 Conclusies In dit deel volgen in het kort de algemene conclusies van het onderzoek. Allereerst worden de conclusies van het landelijk onderzoek beschreven. Daarna wordt ingegaan op de verschillen tussen het regionale en het landelijke onderzoek. 5.1 Conclusies algemeen Iets meer dan de helft van alle huishoudens komt zeer moeilijk, moeilijk of eerder moeilijk dan makkelijk rond. Huishoudens met een lager inkomen vinden meer dan huishoudens met een hoger inkomen dat ze zelf goed met geld omgaan. Voor de eerste groep is goed met geld omgaan ook van groter belang dan voor huishoudens met een hoger inkomen. De eigen financiële opvoeding is in grote mate bepalend voor de manier waarop men nu met geld omgaat. Eén op de drie huishoudens die vroeger niet goed met geld heeft leren omgaan, gaat nu slecht met geld om. Nagenoeg alle respondenten vinden dat een huishouden moet beschikken over een financiële reserve. De hoogte van de gewenste financiële reserve is afhankelijk van inkomen, leeftijd en huishoudtype. Een hoger inkomen en een hogere leeftijd leiden tot een hogere gewenste financiële armslag. Paren zonder kinderen wensen gemiddeld de hoogste reserve en eenoudergezinnen gemiddeld de laagste. Tweederde van alle huishoudens kan een onverwachte grote financiële uitgave (bijv. een televisie of koelkast) direct betalen. Dit is in sterke mate afhankelijk van de leeftijd. Van de jongste leeftijdsgroep (tot 29 jaar) moet nog ongeveer 60% rood staan, lenen of op afbetaling kopen en van de huishoudens boven de 65 jaar slechts nog 10%. Bijna tweederde van de Nederlandse huishoudens staat wel eens rood, waarvan bijna de helft regelmatig tot altijd. Gezinnen met kinderen staan het meest rood. Zeven op de tien huishoudens heeft een schuld. Ongeveer een kwart van de huishoudens geeft aan een lening te hebben. De helft van alle huishoudens die een lening hebben, hebben deze bij een bank afgesloten. De financieringsmaatschappij is ook een belangrijke instantie. Wanneer we kijken naar de ontwikkelingen in de financiële situatie valt op dat bijna 30% van de huishoudens heeft moeten interen op de spaarrekening om dagelijkse uitgaven te kunnen betalen. Ook beoordeelt eenderde van de huishoudens er in de afgelopen vijf jaar op achteruit te zijn gegaan. De groep oudere huishoudens met een lager inkomen geeft dit in hogere mate aan dan de andere huishoudens. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 25

26 Een algemene conclusie is dat huishoudens nu bewuster met geld omgaan dan een jaar geleden. Men is prijsbewuster geworden, gaat meer op koopjesjacht en denkt langer na alvorens tot een aankoop over te gaan. Daarnaast is men zich meer zorgen gaan maken over de eigen financiële situatie en over de toekomst. 5.2 Verschillen tussen de twee onderzoeken Huishoudens in de regio geven Nederland zelf aan dat ze beter met geld omgaan dan men gemiddeld in Nederland aangeeft. Ze komen iets makkelijker rond dan gemiddeld in Nederland. Vrouwen in de regio vinden zichzelf zuiniger in het omgaan met geld dan mannen. is dit omgekeerd. Hoewel de huishoudens zelf aangeven dat ze beter met geld omgaan en iets gemakkelijker kunnen rondkomen, hebben de huishoudens in de regio vaker schulden in relatie tot het hele land. Ook de typen schulden verschillen. Van de huishoudens die schulden of afbetalingen hebben, heeft landelijk ongeveer 50% een achterstand bij een bank. In de regio is dit 30%. In de regio leent men vaker dan landelijk bij een financieringsmaatschappij of een leverancier. Een hypotheekschuld is bij deze cijfers niet meegerekend. In de regio beoordeelt men het eigen leengedrag minder verantwoord dan gemiddeld in Nederland. Iets meer dan twee op de tien huishoudens had liever minder geleend dan om meer geld voor andere zaken over te houden. is dit ongeveer één op de tien huishoudens. Huishoudens in het Oosten zijn negatiever over de ontwikkeling van hun financiële situatie dan gemiddeld in Nederland. In de regio geeft namelijk bijna de helft aan dat hun financiële situatie de laatste vijf jaar iets of veel slechter is geworden tegenover ongeveer 35% in het landelijke onderzoek. Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 26

27 BIJLAGE 1: Postcodegebied Van Tot en met Van Tot en met Van Tot en met Enschede: Borculo Eibergen Enschede Groenlo Haaksbergen Lochem Losser Neede Almelo: Almelo Hellendoorn Rijssen Holten Tubbergen Twenterand Wierden Hengelo Ov: Borne Dinkelland Hengelo Ov Hof van Twente Oldenzaal Ulft: Aalten Bergh Dinxperlo Gendringen Hengelo Gld Lichtenvoorde Steenderen Winterswijk Wisch Rapportage omgaan met geld en schulden Stadsbank 27

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Samenvatting Hfst 10. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie

Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Hoofdstuk H 11. Financiële situatie Samenvatting verslechterd. Dit wordt bevestigd door het aandeel Leidenaren dat aangeeft rond te kunnen komen met hun inkomen. Dit jaar geeft bijna tweederde van de Leidenaren

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk 30 FINANCIËLE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de financiële situatie van de Leidse burgers. In de enquête wordt onder andere gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk men rond kan komen met het

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Visie De financiële zelfredzaamheid Het Nibud heeft verschillende vaardigheden gedefinieerd waarover iemand zou moeten beschikken

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

Minder geld. Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Minder geld. Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Minder geld Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting 2 / Minder geld; hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling Minder geld Hoe huishoudens omgaan

Nadere informatie

Financiële opvoeding 2010. Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken

Financiële opvoeding 2010. Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken Financiële opvoeding 2010 Nibud i.s.m. CentiQ, Wijzer in geldzaken Inleiding In deze peiling onder ruim 1000 respondenten is gekeken wat ouders belangrijk vinden dat hun kind leert over omgaan met geld,

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen

Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen Lening: lust of last? Een onderzoek naar de achtergronden van lenen Nibud, 2010 Lening: lust of last? / 2 Voorwoord Het Nibud heeft een

Nadere informatie

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Persbericht 31 juli 2013 Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Werkloosheid en bezuinigingen zijn volgens inwoners van Twente verreweg de grootste problemen in hun gemeenten.

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand AFM Consumentenmonitor voorjaar 20 Roodstand Juni 20 GfK 20 AFM Consumentenmonitor Juni 20 1 Management Summary Bijna de helft van alle Nederlanders staat wel eens rood. Diegenen die niet rood kunnen staan,

Nadere informatie

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Inhoudsopgave Samenvatting 3 Inleiding 6 Resultaten 8 1. Omgaan met geld 9 2. Opvoeding en gedrag ouders 14 3. Financiële

Nadere informatie

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede

EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede EénVandaag en Nibud onderzoeken armoede Doel Armoede is geen eenduidig begrip. Armoede wordt vaak gemeten via een inkomensgrens: iedereen met een inkomen beneden die grens is arm, iedereen er boven is

Nadere informatie

Leengedrag van studenten

Leengedrag van studenten Leengedrag van studenten Een vooronderzoek naar studieleningen, schulden en overige geldzaken Nibud, januari 2010 2 / Leengedrag van studenten Leengedrag van studenten Een vooronderzoek naar studieleningen,

Nadere informatie

betaalt nederland 2013 in het kort

betaalt nederland 2013 in het kort ZO in het kort 1 ZO Betaalgedragindex (BGX) De Betaalgedragindex (BGX) geeft in één oogopslag weer of Nederland het afgelopen jaar beter of slechter is gaan betalen. Deze index is samengesteld op basis

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen van

Nadere informatie

Juni 2012 Geldzaken in de praktijk

Juni 2012 Geldzaken in de praktijk Juni 2012 Geldzaken in de praktijk Auteurs Tamara Madern Daisy van der Burg Inhoudsopgave 2 De kerntaak van het Nibud is de financiële zelfredzaamheid van consumenten te verhogen door ze planmatig met

Nadere informatie

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf

September 2014. Jongeren & geld. De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen. Anna van der Schors Minou van der Werf September 2014 Jongeren & geld De financiële situatie en hulpbehoefte van 12- tot en met 24-jarigen Anna van der Schors Minou van der Werf SAMENVATTING EN CONCLUSIE... 5 De financiële situatie en de beleving

Nadere informatie

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid?

Nadere informatie

April 2013, Nibud. Nederland bezuinigt. Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders. Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf

April 2013, Nibud. Nederland bezuinigt. Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders. Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf April 2013, Nibud Nederland bezuinigt Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf 1. Inleiding 3 2. Bezuinigen is vaak 4 2.1 Nederlanders zijn slecht

Nadere informatie

Belastingaangifte over 2010. Nibud, maart 2011

Belastingaangifte over 2010. Nibud, maart 2011 Belasting over 2010 Nibud, maart 2011 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Aangifte doen... 4 3. Maandelijkse belastingteruggaaf... 5 4. Belastingteruggaaf over het afgelopen jaar... 6 5. Geld betalen... 7 6. Wijzigingen

Nadere informatie

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM

Mantelzorg. Figuur 1. Mantelzorg per GGD regio. 2 van 6 Rapport Mantelzorg. Bron: Zorgatlas RIVM Mantelzorg Op 10 november 2014 is het de Dag van de Mantelzorg. Dit jaar wordt deze dag voor de 16 e maal georganiseerd. De Dag van de Mantelzorg is bedoeld om mantelzorgers in het zonnetje te zetten en

Nadere informatie

Consumentenvertrouwen in Amsterdam

Consumentenvertrouwen in Amsterdam Consumentenvertrouwen in Amsterdam Hoe wordt het vakantiegeld dit jaar besteed? In opdracht van: Het Parool Projectnummer: 14054-2 Carine van Oosteren Merel van der Wouden Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk Inhoud Zijn je ouders nog bij elkaar? 3 Genschap van goederen: Stel je zou gaan trouwen, waarvoor zou je dan kiezen? 7 Ik zou later willen trouwen 4 Partneralimentatie: Waar gaat je voorkeur naar uit?

Nadere informatie

Financiële opvoeding & het financiële gedrag als volwassene

Financiële opvoeding & het financiële gedrag als volwassene Financiële opvoeding & het financiële gedrag als volwassene Anna van der Schors Nina Stierman Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Financiële opvoeding & het financiële gedrag als volwassene

Nadere informatie

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans

pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans pggm.nl Financiële balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De financiële balans In september 2013 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun financiële situatie: hoe hebben zij hun geldzaken geregeld?

Nadere informatie

De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen

De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen De ouders als financier? Financiële steun van ouders aan hun volwassen kinderen Nibud, 2010 Samenvatting Het Nibud heeft

Nadere informatie

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO

Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO 27-05-2015 Financiering woningaanpassingen een onderzoek van seniorenorganisatie ANBO Over dit onderzoek Dit onderzoek over wonen en verhuizen is uitgevoerd door seniorenorganisatie ANBO. Het betreft een

Nadere informatie

Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal)

Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal) Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal) Inleiding Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) geeft voorlichting over inkomsten en uitgaven van particuliere huishoudens.

Nadere informatie

Opinieonderzoek Naoberschap

Opinieonderzoek Naoberschap Opinieonderzoek Naoberschap Tabellenboek Tangram Advies & Onderzoek Jantina van Sloten 18 april 2013 Bestemd voor: Wegener Media BV Mariëlle Verhees-Wijdeven Dr. s Jacoblaan 26, 3707 VK Zeist T: 030 6919171

Nadere informatie

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012 April Vakantiegeldenquête Auteurs Jasja Bos Daisy van der Burg 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan Inhoudsopgave 3 2. Aantal keer op 4 4 5 3. Uitgaven aan 6 6 7 8 10 11 2 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan

Nadere informatie

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document.

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Schulden van huishoudens dramatisch gestegen Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Sinds 2008 kampt ook Nederland met de gevolgen van de internationale financiële kredietcrisis uit 2008,

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek?

Toeslagenonderzoek. Hoe gaan Nederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Toeslagenonderzoek Hoe gaan ederlanders om met de nieuwe Toeslagensystematiek? Utrecht, maart 2006 Inleiding Begin 2006 is er van alles veranderd in het huishoudboekje van veel ederlanders. Huursubsidie

Nadere informatie

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Rommelen met je identiteit Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Utrecht, maart 2005 2 Rommelen met je identiteit Uitvoerder:

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007

Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007 Vara - Kassa 3 Resultaten Aflevering 3 Financiën 1 22 mei 2007 1 onderzoeksgegevens mogen alleen gebruikt worden onder vermelding van YoungVotes en de VARA Factsheet Jongeren en Financiën Jongeren betalen

Nadere informatie

Hoe maakt de adviseur het verschil? Een onderzoek naar de rol van de financieel adviseur bij het afsluiten van een hypotheek

Hoe maakt de adviseur het verschil? Een onderzoek naar de rol van de financieel adviseur bij het afsluiten van een hypotheek Hoe maakt de adviseur het verschil? Een onderzoek naar de rol van de financieel adviseur bij het afsluiten van een hypotheek Utrecht, september 2007 De rol van de financieel adviseur bij het afsluiten

Nadere informatie

afdeling Beleidsonderzoek en Geo Informatie inkomen

afdeling Beleidsonderzoek en Geo Informatie inkomen 101 inkomen 9 102 Inkomen 1) Inkomens van huishoudens Huishoudens in Hengelo hadden in 2007 een gemiddeld besteedbaar inkomen van 30.700 per jaar. Het gemiddeld besteedbaar inkomen van huishoudens in Hengelo

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

Vrijwilligers maken het verschil!

Vrijwilligers maken het verschil! Vrijwilligers maken het verschil! Het Oranje Fonds organiseert op 21 en 22 maart 2014 samen met duizenden organisaties in het land, NLdoet, de grootste vrijwilligersactie van Nederland. NLdoet stimuleert

Nadere informatie

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN - eindrapport - dr. M. Witvliet Y. Bleeker, MSc Regioplan Jollemanhof 8 09 GW Amsterdam Tel.: + (0)0 5 5 5 Amsterdam,

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Gemeentelijke website

Hoofdstuk 9. Gemeentelijke website Hoofdstuk 9. Gemeentelijke website Samenvatting Het percentage Leidenaren dat thuis kan beschikken over internet is, na een snelle toename in eerdere jaren, dit jaar vrijwel gestabiliseerd tot op 77%.

Nadere informatie

Check Je Kamer Rapportage 2014

Check Je Kamer Rapportage 2014 Check Je Kamer Rapportage 2014 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt April 2015 Dit is een uitgave van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor vragen of extra informatie kan gemaild worden

Nadere informatie

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015 Migratie en pendel Twente Special bij de Twente Index 2015 Inhoudsopgave Theorieën over wonen, verhuizen 3 Kenmerken Twente: Urbanisatiegraad en aantal inwoners 4 Bevolkingsgroei grensregio s, een vergelijking

Nadere informatie

U bent gevraagd om mee te doen aan het onderzoek Effect Thuisadministratie. Wij willen u alvast bedanken voor uw interesse.

U bent gevraagd om mee te doen aan het onderzoek Effect Thuisadministratie. Wij willen u alvast bedanken voor uw interesse. Informatie over het onderzoek Effect Thuisadministratie Begin ondersteuning Geachte heer/mevrouw, U bent gevraagd om mee te doen aan het onderzoek Effect Thuisadministratie. Wij willen u alvast bedanken

Nadere informatie

Onderzoek Houten Jongeren en Wonen

Onderzoek Houten Jongeren en Wonen Onderzoek Houten Jongeren en Wonen Juni 2007 www.adv-mr.com Utrechtseweg 101, 3702 AB Zeist Inhoud Inleiding Vanuit woonstichting Viveste en de gemeente Houten is een behoefte aan onderzoek naar de woonwensen

Nadere informatie

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Een afname van het inwoneraantal heeft gevolgen voor het voorzieningenniveau. Er zal immers niet

Nadere informatie

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012

Mannen, vrouwen en geldzaken. Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken Nibud Factsheet Juni 2012 nen, vrouwen en geldzaken nen en vrouwen gaan verschillend met geld om, maar het risico op financiële problemen is bij beide groepen even groot. Meer

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers November 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 1 Beleggingsportefeuille GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 2 Zes op de tien beleggers

Nadere informatie

Zorgbarometer 7: Flexwerkers

Zorgbarometer 7: Flexwerkers Zorgbarometer 7: Flexwerkers Onderzoek naar de positie van flexwerkers in de zorg Uitgevoerd door D. Langeveld, MSc Den Dolder, mei 2012 Pagina 2 Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research

Nadere informatie

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten 1 Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten In opdracht van InterBank juli 2006 2 Copyright 2006 Blauw Research bv Alle rechten voorbehouden. De resultaten zoals beschreven

Nadere informatie

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN

IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN IMPACTMETING VAN HET FINANCIEEL STUDIEPLAN - eindrapport - dr. M. Witvliet Y. Bleeker, MSc Regioplan Jollemanhof 8 09 GW Amsterdam Tel.: + (0)0 5 5 5 Amsterdam,

Nadere informatie

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Inleiding Voor u ligt de rapportage naar aanleiding van het onderzoek Waar blijft mijn geld? In totaal hebben

Nadere informatie

Financiële opvoeding. November 2009

Financiële opvoeding. November 2009 Financiële opvoeding November 2009 Inhoud 1 INLEIDING... 2 1.1 Aanleiding... 2 1.2 Methode van onderzoek... 3 1.3 Achtergrondvariabelen... 4 1.4 Leeswijzer... 6 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 7 2.1 Zakgeld...

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Openbare Bibliotheek

Hoofdstuk 8. Openbare Bibliotheek Hoofdstuk 8. Openbare Bibliotheek Samenvatting Van alle volwassen Leidenaren bezoekt vier op de tien respondenten wel eens een vestiging van de Leidse Openbare Bibliotheek. De meeste bezoekers zeggen over

Nadere informatie

Verleden en toekomst in Oud-West

Verleden en toekomst in Oud-West Verleden en toekomst in In mei 009 is aan de panelleden van stadsdeel gevraagd naar hun mening over de ontwikkelingen die in het stadsdeel zichtbaar zijn. Deze ontwikkelingen betreffen onder andere inkomsten,

Nadere informatie

Duurzaam in de buurt. Over groene stroom en investeren. Enquête leefbaarheid en veiligheid 2008. Bureau Onderzoek Gemeente Groningen

Duurzaam in de buurt. Over groene stroom en investeren. Enquête leefbaarheid en veiligheid 2008. Bureau Onderzoek Gemeente Groningen Duurzaam in de buurt Over groene stroom en investeren Enquête leefbaarheid en veiligheid 2008 Bureau Onderzoek Gemeente Groningen Bureau Onderzoek is ondergebracht bij de dienst Sozawe van de Gemeente

Nadere informatie

Statistisch Jaarboek 2006

Statistisch Jaarboek 2006 101 9 102 Inkomen 1) Inkomens van huishoudens Het besteedbaar van particulier huishoudens bedroeg in 2002 bijna 29.000 euro. Daarmee ligt het van huishoudens in Hengelo bijna 1.500 euro lager dan een gemiddeld

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Samenvatting Hoofdstuk 2 geeft een profiel van de inwoners van Leiden. Dit hoofdstuk is gebaseerd op zowel kerncijfers uit de Gemeentelijke Basis Administratie zoals aantal

Nadere informatie

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Utrecht, 2011 Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Samenvatting en Conclusie Geld van de ouders De meeste scholieren krijgen zakgeld (88 procent). Kleedgeld is minder

Nadere informatie

OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID

OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID OMNIBUSONDERZOEK NOORD- KENNEMERLAND 2005 PSYCHISCHE GEZONDHEID Gemeente Alkmaar afdeling Onderzoek en Statistiek februari 2006 auteur: Monique van Diest afdeling Onderzoek en Statistiek gemeente Alkmaar

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren

Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren Meeste werknemers tevreden met aantal werkuren Christianne Hupkens De meeste werknemers zijn tevreden met de omvang van hun dienstverband. Ruim zes op de tien werknemers tussen de 25 en 65 jaar wil niet

Nadere informatie

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER,

80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, Meting juni 2013 Het Nederlandse Donateurspanel van WWAV wordt mede mogelijk gemaakt door het CBF en is uitgevoerd door Peil.nl 80% VAN DE NEDERLANDERS TYPEERT ZICH ALS GOEDE-DOELENGEVER, AL ZIEN MINDER

Nadere informatie

BAANZEKERHEID EN ONTSLAG DREIGING BIJ OUDERE WERKNEMERS

BAANZEKERHEID EN ONTSLAG DREIGING BIJ OUDERE WERKNEMERS BAANZEKERHEID EN ONTSLAG DREIGING BIJ OUDERE WERKNEMERS Rapport van ILC Zorg voor later, Stichting Loonwijzer/WageIndicator, en Universiteit van Amsterdam/Amsterdams Instituut voor Arbeids Studies (AIAS)

Nadere informatie

Financiële problemen op de werkvloer. Een peiling naar activiteiten en informatiebehoeften van P&O ers en salarisadministrateurs

Financiële problemen op de werkvloer. Een peiling naar activiteiten en informatiebehoeften van P&O ers en salarisadministrateurs Financiële problemen op de werkvloer Een peiling naar activiteiten en informatiebehoeften van P&O ers en salarisadministrateurs Nibud Utrecht, april 2009 Financiële problemen op de werkvloer/ 0 Inhoud

Nadere informatie

Beleving van rijkdom en armoede

Beleving van rijkdom en armoede 91 4 Beleving van rijkdom en armoede Eind 2008 is aan de panelleden van de gemeenten Almere, Amstelveen, Amsterdam, Haarlem, Haarlemmermeer, Purmerend en Zaanstad een vragenlijst voorgelegd over rijkdom

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Woonlastenstijging Twentse gemeenten meer dan landelijk gemiddelde

NIEUWSBRIEF. Woonlastenstijging Twentse gemeenten meer dan landelijk gemiddelde 2015 01 NIEUWSBRIEF Via deze nieuwsbrief informeren wij u over de professionalisering van onze organisatie, de activiteiten van de afdelingen en nieuwe ontwikkelingen op ons vakgebied. Woonlastenstijging

Nadere informatie

Gemeente Breda. Omnibusenquête 2015. Onderzoek en Informatie. Bekendheid Alarmnummer

Gemeente Breda. Omnibusenquête 2015. Onderzoek en Informatie. Bekendheid Alarmnummer Gemeente Breda Onderzoek en Informatie Omnibusenquête 2015 Bekendheid Alarmnummer Publicatienummer: 1790 Datum: december 2015 In opdracht van: Kabinet van de Burgemeester Uitgave: Gemeente Breda BBO/Onderzoek

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie

Wijkaanpak. bekendheid, betrokkenheid en communicatie Afdeling Onderzoek & Statistiek Gemeente Deventer Karen Teunissen April 2006 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Bekendheid en betrokkenheid 4 Samenvatting 8 Hoofdstuk 2 Communicatie 9 Samenvatting 12

Nadere informatie

Monitor Betalingsachterstanden

Monitor Betalingsachterstanden Monitor Betalingsachterstanden Meting 2010 Dennis Bleeker Florieke Westhof Paul Vroonhof Zoetermeer, 2 december 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Nadere informatie

WECYCLE HET VERVANGLIJSTJE

WECYCLE HET VERVANGLIJSTJE WECYCLE HET VERVANGLIJSTJE - een kwantitatief, online onderzoek Drs. Robert Goos Amstelveen, 17 december 2008 Projectnummer: 2008-25 1 INHOUD I CONCLUSIES... 3 II INLEIDING... 5 2.1 Achtergrond... 5 2.2

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Woonlastenstijging Twentse gemeenten meer dan landelijk gemiddelde

NIEUWSBRIEF. Woonlastenstijging Twentse gemeenten meer dan landelijk gemiddelde 04 2014 NIEUWSBRIEF Via deze nieuwsbrief informeren wij u over de professionalisering van onze organisatie, de activiteiten van de afdelingen en nieuwe ontwikkelingen op ons vakgebied. Woonlastenstijging

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID Jeugd 2010 4 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

Analyse glasvezel in de buurtschappen

Analyse glasvezel in de buurtschappen Analyse glasvezel in de buurtschappen De enquête is verstuurd naar + 2.500 adressen. Hiervan zijn 1.125 enquêtes teruggekomen. Deze enquêtes zijn door bedrijven en particulieren. Bij het verwerken kwam

Nadere informatie

HUMO enquête naar de koopkracht

HUMO enquête naar de koopkracht HUMO enquête naar de koopkracht Steekproef N= 1000 respondenten representatief voor de Nederlandstalige 20-plussers (geen studenten) Methode Combinatie van telefonisch (23%; bij 65-plussers) en online

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

Bevolkingstrends 2013. Het vertrouwen in de woningmarkt

Bevolkingstrends 2013. Het vertrouwen in de woningmarkt Bevolkingstrends 2013 Het vertrouwen in de woningmarkt Moniek Coumans november 2013 In 2012 verwacht slechts 4 procent van de huizenbezitters dat zij hun woning binnen drie maanden zullen verkopen. Ongeveer

Nadere informatie

Hoofdstuk 15. Gemeentelijke website

Hoofdstuk 15. Gemeentelijke website Hoofdstuk 15. Gemeentelijke website Samenvatting Van alle Leidenaren heeft 88% de beschikking over internet: 85% beschikt ook thuis over internet, alleen elders. Dit is vergelijkbaar met vorig jaar. De

Nadere informatie

Student in het Rood. Afke Theunissen

Student in het Rood. Afke Theunissen Student in het Rood Afke Theunissen Het financiële gedrag van een deel van de Nederlandse jongeren kan als zorgelijk worden omschreven. Dit blijkt uit onderzoeken die recentelijk zijn uitgevoerd door o.a.

Nadere informatie