Lenen. Vloek of zegen? Secret Solar Team. Top in techniek. Toetsangst testen. Pirates of the Carribean 4. Gratis naar Kijk snel op pagina 36

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lenen. Vloek of zegen? Secret Solar Team. Top in techniek. Toetsangst testen. Pirates of the Carribean 4. Gratis naar Kijk snel op pagina 36"

Transcriptie

1 Pirates of the Carribean 4 Gratis naar Kijk snel op pagina 36 redactioneel onafhankelijk magazine van Saxion Lenen Vloek of zegen? Secret Solar Team Top in techniek Toetsangst testen Nummer 8, mei 2011

2 SAX WANTS YOU! Illustratie: DonkeyHotey Is schrijven je passie? Wil jij je eigen, maandelijkse column in Sax? Dan zoeken wij jou! Stuur ons een voorbeeldcolumn en misschien word jij onze nieuwe studentcolumnist Sax is ook nog op zoek naar studenten en medewerkers die vanaf volgend jaar wekelijks willen bloggen op onze website Sax.nu en we zoeken nieuwe studentredacteuren die het leuk vinden om andere Saxionners te interviewen en artikelen te schrijven voor het magazine. Interesse? Mail ons dan een voorbeeldcolumn/blog/interview en dan nemen wij contact met je op. Mail naar redactioneel onafhankelijk magazine van Saxion

3 Inhoud 10 Secret Solar Team 19 Lenen: vloek of zegen? 12 Top in techniek 26 Toetsangst: bibberen en beven En verder: 4 Nieuws, opinie, fun I 15 Student & co I 24 Collega & co I 28 Agenda I 29 Mededelingen 31 International I 34 Oud-student I 36 Recensies I 38 De maand van I 39 Volgende maand, colofon Zwart + wit = grijs Zoals wel vaker, zijn we bij Sax ook dit keer weer verdeeld over het coververhaal: lenen voor je studie. Zo heeft Thijs tijdens z n studie niet geleend. Gewoon, omdat hij zonder lening het ook prima rooide. Wendy heeft wel geleend, moet dat nu afbetalen, maar heeft bijvoorbeeld een tijd in Southampton gestudeerd, wat natuurlijk niet goedkoop is. Maar als je niet naar het buitenland gaat, waarom zou je dan geld lenen? Dat ziet Thijs nog steeds niet in. Een bijbaan in combinatie met de basisbeurs moet toch genoeg zijn om van rond te komen? Wendy snapt het wel, het gezellige studentenleven droeg ook bij aan haar studieschuld: Van die ervaring leer je ook. Maar ach, agree to disagree zullen we maar zeggen. Iets milder is Thijs wel geworden na het maken van dit coververhaal. Vooral zijn gesprek met Saxion-studente Julie van Helsdingen maakte indruk. Deze moeder van twee jonge kinderen wil via haar studie Toegepaste Psychologie verder komen in het leven, maar moet zich daarom nu wel een aantal jaar in de schulden steken. Daar voelt ze zich niet prettig bij, maar zonder lening was studeren geen mogelijkheid voor haar. Dat je met veel verschillende mensen spreekt is het mooie en meteen ook een leerzaam onderdeel van ons werk. Want niet alles is zwart en wit, maar grijs, zoals ook nu weer blijkt. Veel leesplezier! Thijs Klaverstijn en Wendy van Til Hoofdredacteuren Sax

4 Nieuws, opinie, fun Alle studie-info op één plek Foto: Toma Tudor Studenten van enkele academies kennen het al: MijnSaxion, het informatieportaal voor studenten. Maar over enige tijd hebben alle Saxionners de beschikking over het portaal. Dat betekent dat dan alle informatie, waaronder cijfers, lesroosters, regelingen en Saxion-nieuws toegankelijk is vanaf één plek. 4 Alle informatie die op Intranet stond is via de portal te vinden, maar ook studievoortganggegevens en het lesrooster zijn er te vinden. Erg handig, vinden studenten van de academies Bestuur en Recht (ABR), Bedrijfskunde en Ondernemen (ABO) en Financiën, Economie en Management (FEM). Zij werken al met de portal, als proef. John Bouwens, projectmedewerker Mijn- Saxion: We hebben nog weinig tot geen wanklanken gehoord; een teken dat we op de goede weg zijn. De internetportal dient als poort naar informatie. Eigenlijk moet je het zo zien: een pagina vol kleine schermpjes. En ieder schermpje is een doorgang naar meer informatie: naar BISON voor je cijfers, naar Blackboard voor de inhoud van je opleiding. Ook moet elk schermpje het liefst de laatste informatie weergeven, bijvoorbeeld je nieuwste toetsresultaten. Wil je alles zien dan moet je doorklikken. Gebruikers kunnen deze portalpagina uiteindelijk zelf in gaan delen. Er zijn maar een paar items die een vaste plek krijgen, de rest is in de toekomst weg te klikken of te verplaatsen. Nu is dit nog niet mogelijk. Apart inloggen om naar Blackboard of je Saxion Webmail te gaan is niet meer nodig. Voor BISON moet nu nog wel nogmaals worden ingelogd. Dat heeft te maken met de privacy van gegevens die worden getoond. Maar dat verandert misschien in de toekomst, vertelt Bouwens. Het streven is één keer inloggen én de mogelijkheid om de portal naar eigen wens in te delen. Wanneer? Het is de bedoeling na de zomer MijnSaxion verder uit te rollen bij andere academies. Tenzij aan het einde van de drie academiepilots blijkt dat er nog iets echt niet goed is, waarschuwt Bouwens. Voor de zomer is er nog een evaluatiemoment. Wanneer we doorgaan, betekent het tevens meteen een soft- en hardware-update en het uitvoeren van enkele quickwins. Hoewel de huidige portal bedoeld is voor studenten maken ook de medewerkers van ABR, ABO en FEM er gebruik van. Bouwens: Zij zien wat de studenten ook zien, maar hebben nog geen zicht op hun eigen lesrooster en moeten daarvoor toch nog in het oude systeem. De portal is natuurlijk ook nog niet voor hen bedoeld, dus het is tijdelijk wat omslachtiger. In 2012 wordt de portal met specifieke toepassingen voor de medewerkers gemaakt. Wendy van Til

5 Nieuws, opinie, fun Hbo-diploma minder waard? Er is flink wat commotie rond de kwaliteit van hbo-opleidingen ontstaan na de onthulling dat er bij InHolland opleidingen is gesjoemeld met diploma s. Saxion blijft buiten schot, maar wat doet het met de waarde van een hbo-diploma. De vraag: denk jij dat alle negatieve verhalen invloed hebben op de waarde van jouw diploma? Ja Nee Olivier Ensink Eerstejaars International Business and Management Studies Ik ben er wel bang voor. Ook zonder die commotie: als je ziet hoeveel herkansingen je mag doen voordat je een toets echt moet gaan halen, dan vraag ik mij af of ik wel echt moet gaan studeren. Ik ben trouwens wel blij dat de kwaliteit van opleidingen bij Saxion niet ter discussie staan, want ik denk zeker dat dit effect heeft bij het vinden van een baan. Svenja Niehues Eerstejaars Sociaal Pedagogische Hulpverlening Ik heb er zelf nog niets van gehoord, dus ik verwacht van niet. Bovendien zou het voor mij niet heel veel uitmaken. Ik wil na mijn studie weer in mijn thuisland Duitsland werken. Daar zijn ze heel blij met mensen die in Nederland hebben gestudeerd vanwege de vele praktijkervaring die ze daar krijgen. Mijn Saxiondiploma verhoogt mijn kans op een baan in Duitsland, daar doet de discussie niets aan af. Grootste studievereniging viert lustrum De grootste studievereniging van Saxion viert dit jaar haar tweede lustrum. Studievereniging LiNK heeft daarom van 23 tot en met 26 mei een feestweek gepland, waar ook niet-leden aan deel mogen nemen. LiNK is één van de studievereniging van de Academie Creatieve Technologie in Enschede. Link telt ruim 1100 leden van de opleiding Kunst en Techniek en de opleiding Technische Commerciële Textielkunde. De lustrumcommissie is vorig jaar al begonnen met de invulling van het programma, dat onder andere een filmmarathon, een lustrumfeest, een lustrumgala en de opnames van een nieuwe lipdub omvat. Ter ere van het tienjarig bestaan wordt een LiNKe Almanak uitgegeven. Hierin schrijven oud-bestuursleden, vertegenwoordigers van bevriende verenigingen van Saxion en de Universiteit Twente en een aantal opvallende gastschrijvers bijzondere en inspirerende berichten over LiNK. Opgeven voor de lustrumweek kan via: lustrum.islink.nl. (TK) Aanscherping inschrijving en collegegeld De regelingen rondom het inschrijven voor volgend studiejaar en het betalen van collegegeld zijn aangescherpt. Zo wordt 1 september als uiterste datum voor het regelen van de inschrijving en betaling van collegegeld gehanteerd en daarop wordt strenger toegezien. Ook kunnen studenten de hogeschool doorlopend machtigen om het collegegeld af te schrijven gedurende hun studietijd en stuurt Saxion geen facturen meer naar werkgevers voor de betaling van collegegeld. Redenen voor de wijzigingen zijn de aanscherping van de landelijke regels door de regering. Voorheen moest een student ieder studiejaar Saxion machtigen om het collegegeld af te mogen schrijven. Dat hoeft nu nog maar één keer. Gedurende de tijd dat een student bij Saxion studeert, blijft deze machtiging geldig, vertelt Susanne Harperink, beleidsadviseur dienst Onderwijs en Student. Een van de redenen dat Saxion geen facturen meer naar werkgevers stuurt is dat de hogeschool vaak lang moet wachten op de betaling en de student zich hierdoor niet op tijd kon inschrijven. Wanneer een werkgever nu het collegegeld wil betalen, moet een student eerst zelf een machtigingsformulier invullen en het collegegeld daarna declareren bij de werkgever. Hiervoor is een Bewijs Betaald Collegegeld op te vragen bij de Studentenbalie. Eind mei krijgen alle studenten een brief met daarin de informatie over het inschrijven en betalen van collegegeld voor volgend studiejaar. (WvT) 5

6 Nieuws, opinie, fun Miss Gelderland gaat voor nationale kroon Strijden om felbegeerde titel Foto: Ivo Geskes/specialpixels.nl Jamie Evers (21) uit Velp, derdejaarsstudent Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs, is afgelopen april bekroond tot Miss Gelderland. Een ticket voor de finale heeft zij al in haar bezit en in juli strijdt ze voor de felbegeerde titel van Miss Nederland. Na een bikinironde, galaronde en vragenronde wordt de winnaar aangewezen. 6 Wat heeft je er toe gebracht om deel te nemen aan een Missverkiezing? Het was eigenlijk nog nooit in mij opgekomen, maar toen ik een advertentie op internet zag staan, werd ik toch wel nieuwsgierig en heb ik mijzelf opgegeven en foto s ingestuurd. Tijdens een castingdag werd ik samen met elf andere meiden uitgekozen om te strijden voor de titel van Miss Gelderland. Waar moet een goede miss aan voldoen? De combinatie van innerlijk en uiterlijk is belangrijk. Het ene moet het andere niet overheersen. Je moet vriendelijk zijn en jezelf goed presenteren. Het draait niet alleen om het mooi zijn, je moet ook wel een missie hebben. Mijn missie is om te strijden voor een goed doel en mij daar ook volledig voor in te zetten. En de kleding? Heb je ook een styliste tot je beschikking? De kleding zoals de galajurk, bikini en schoenen wordt volledig verzorgd door een styliste van The Class Company, organisator van de Miss Gelderland verkiezing Er wordt telkens goed gekeken naar wat mij het beste staat. Daarnaast vind ik het ook heel belangrijk om een goed gevoel bij de kleding te hebben. Al veel media-aandacht gehad? Gelijk toen bekend werd dat ik Miss Gelderland was geworden, had ik al een interview met Omroep Gelderland. Ook ben ik al op de radio geweest bij Radio Gelderland en heb ik een klein telefonisch interview gehad in de Coen en Sander show van 3FM. Hoe schat jij je kansen in om Miss Nederland 2011 te worden? Dat vind ik moeilijk om te zeggen, want ik heb de andere missen nog niet gezien. Maar nu ik bekroond ben tot Miss Gelderland sta ik al wel met meer zelfvertrouwen op het podium. Daarnaast worden we goed begeleid door The Class Company. Zo heb ik al een catwalktraining gehad van topmodel Anouk Smulders, krijgen we mediatraining en daarnaast moet ik gezond eten en voldoende sporten om goed in vorm te blijven voor de finale in juli. Susan Kuipers-Westen

7 Nieuws, opinie, fun Bijna honderd minoren Bijna honderd minoren worden volgend studiejaar door Saxion aangeboden aan haar studenten. Zeven van de 97 te kiezen minoren zijn volledig nieuw. Tien minoren die dit studiejaar wel werden aangeboden, zijn voor volgend studiejaar geschrapt. De academies Bestuur en Recht (ABR) en Life Science, Engineering & Design (LED) komen volgend studiejaar allebei met twee nieuwe minoren. Slechts één daarvan is toegankelijk voor alle Saxion-studenten: Politiek en Samenleving. De andere drie (Criminaliteitspreventie van ABR en Crime Science en Infection and Contamination Control van LED) zijn alleen bedoeld voor studenten van de eigen academie. De Academie Creatieve Technologie (ACT) was dit studiejaar de grootste aanbieder van minoren, in totaal twintig. Bij ACT zijn er echter vier geschrapt, waardoor LED nu met zeventien minoren de grootaanbieder van Saxion is geworden. (TK) Aanmelden voor een minor in het eerste of tweede kwartiel kan nog tot 1 juni via BISON. Duitse studenten tevreden over woonsituatie Ruim drie kwart (78 procent) van de Duitse Saxion-studenten zijn tevreden over hun woonsituatie tijdens hun studie. Dat blijkt uit onderzoek van Bureau Vastgoed onder Duitse Saxion-studenten. 63,5 procent (139 personen) van de ondervraagde studenten die in Nederland wonen, geeft aan in Enschede te studeren, 33,8 procent in Deventer. Daardoor is het verklaarbaar dat Deventer en Enschede als voorkeur voor woonplaats uit het onderzoek komen. Van deze groep woont ruim 90 procent in een studentenhuis. Van de studenten die niet in Nederland wonen, geeft 98 procent (273 personen) aan in Enschede te studeren. Verder blijkt uit het onderzoek dat de meeste studenten tussen de euro (36 procent) of tussen de euro (32 procent) betalen voor hun huisvesting, dat de ideale woonsituatie qua vierkante meters tussen de vierkante meter (58,6 procent) ligt. Om een beter inzicht te krijgen in de studentenhuisvesting van Duitse studenten heeft Bureau Vastgoed onderzoek laten doen onder deze doelgroep. Omdat deze studenten zelf verantwoordelijk zijn voor hun huisvesting waren er voor het onderzoek maar weinig gegevens beschikbaar over hoe de studenten gehuisvest zijn. In totaal studeren er ongeveer 2500 Duitse studenten bij Saxion. (WvT) Belicht Icesave Het IJslandse volk stemde afgelopen maand in een referendum opnieuw tegen een akkoord over de terugbetaling van de Icesave-gelden aan Nederland. Waarom maakt het IJslandse kabinet gebruik van een referendum? En is het in alle landen hetzelfde geregeld? Monique Booijink, docent bij de opleiding Bestuurskunde, geeft tekst en uitleg. Foto: Toma Tudor Een referendum, ofwel een volksraadpleging, is een element van een directe democratie.in IJsland is de situatie nagenoeg hetzelfde als in Nederland. Dit zijn beide representatieve democratieën. In beide landen is er nauwelijks ervaring met het houden van referenda. De referenda die gehouden zijn naar aanleiding van de Icesave-problematiek waren de eerste sinds IJsland in 1944 onafhankelijk is geworden. Er was eerder een akkoord over de terugbetaling maar de IJslandse president weigerde deze te ondertekenen. Volgens de IJslandse grondwet moet er een referendum komen als de president een veto uitspreekt. De regering heeft waarschijnlijk gezegd dat het de uitslag van dit referendum respecteert, en daardoor heeft de bevolking nu tot twee keer toe nee tegen een terugbetalingakkoord gezegd. Zwitserland is het meest extreme voorbeeld van een directe democratie. Zij hebben de meest rijke traditie met referenda ter wereld. Bij een grondwetswijziging is het bijvoorbeeld verplicht om een referendum te houden. Ook is in Zwitserland ook tot twee keer toe gestemd over de toetreding tot de Europese Gemeenschap, nu EU. Het volk heeft zich daar beide keren tegen uitgesproken. Onder de voorwaarde van handtekeningen kan het volk in Zwitserland zelf het initiatief nemen voor een referendum en de voorliggende vraag zelf formuleren. De betekenis en de werking van een referendum verschilt per situatie en per land. Er moet genuanceerd naar de situatie worden gekeken om de exacte waarde te kunnen beoordelen. (TK) Poll sax.nu Ga jij over de bijverdiengrens van bijna euro? 69% 12% 3% 15% Bij lange na niet. (387) Blijf er net onder. (66) Zit er net boven. (19) Ga er ruim over. (86) 7

8 Nieuws, opinie, fun In the picture Foto: Auke Pluim Party hardy! Feesten kunnen studenten als geen ander en dat doen ze bij de Deventer Studenten Vereniging dan ook regelmatig. Het liefst bij Flavour, hun thuisbasis. Deelname excellentietrajecten moet drastisch hoger Af van de zesjescultuur Saxion streeft er naar dat vanaf 2013 vijf tot acht procent van haar studenten afstudeert met een Honours Bul. Vanaf volgend studiejaar wordt daarom sterk ingezet op excellentietrajecten, ook wel Honours Programmes, te beginnen met het evenement Buitengewoon in mei. We moeten ons hoofd weer boven het maaiveld uit durven steken. 8 Bij het begin van het nieuwe studiejaar gaan negen verschillende Honours Programmes van start, waarvan er zes nieuw zijn. Bij de start van het studiejaar 2012/2013 beginnen nog eens vier nieuwe programmes. We willen zoveel mogelijk talent mobiliseren, vertelt Marc van Kempen, lid van het programmateam Excelleren. We willen af van de zesjescultuur. Een Honours Programme is een traject dat door getalenteerde voltijdstudenten na hun propedeuse gevolgd kan worden. Nu volgen ongeveer honderd studenten (op een populatie van ruim ) zo n programma. Als ze dit traject met succes voltooien krijgen ze een Honours Bul waarop wordt vermeld waarom Saxion ze buitengewoon vindt. Er is onderscheid tussen Honours Programmes geschikt voor studenten van alle opleidingen en trajecten die verbonden zijn aan specifieke academies. Daarnaast is er nog het Programme Factory of the Future, dat gevolgd kan worden in het derde of vierde studiejaar. Het evenement Buitengewoon wordt zowel in Enschede (17 mei) als Deventer (19 mei) gehouden en is georganiseerd om voorlichting te geven over de Honours Programmes. Eerstejaars voltijdstudenten zijn uitgeroosterd, zodat ze het evenement kunnen bijwonen. Saxion neemt deel aan het Sirius programma van het ministerie van Onderwijs. Dit programma stimuleert excellentie in het hoger onderwijs. Voor het bachelortraject is 48,8 miljoen euro vrijgemaakt, daarvan is 2,25 miljoen euro naar Saxion gegaan. (TK) Opgeven voor het evenement Buitengewoon kan via saxion.nl/ buitengewoon. Daar is ook meer informatie te vinden over de verschillende excellentietrajecten.

9 Nieuws, opinie, fun Opinie Word zwanger! De boete voor langstudeerders die het kabinet dit jaar wil gaan invoeren blijft de gemoederen bezighouden. Geheel in de Nederlandse traditie kondigde staatssecretaris Zijlstra streng aan dat er op de regeling maar één uitzondering gold, maar inmiddels weten we dat de boeteregeling een stuk softer is en dat er aan alle kanten wordt gedoogd en toegestaan. Dat biedt kansen! Zijlstra begon nog wel zo stoer: de boete van euro voor iemand die langer over de studie doet dan daarvoor staat, zou voor iedereen gelden. Alleen wie kon aantonen structureel gehandicapt te zijn, kon rekenen op Haagse clementie in de vorm van een gratis extra uitloopjaar. Maar wie in deeltijd studeert, bestuurswerk voor de onderwijsinstelling verricht of ziek of zwanger wordt tijdens de studie en daardoor op achterstand komt, heeft gewoon pech en niets uit Den Haag te verwachten. Deze studenten zouden zijn overgeleverd aan de grillen van hun eigen hogeschool of universiteit, die zelf kan bepalen of studenten in dit soort situaties de drieduizend euro boete zelf moeten ophoesten of niet. Zouden, want inmiddels is er in Zijlstra s stevige standpunt enkele barstjes ontstaan. Allereerst kondigde de staatssecretaris onder druk van de oppositie het overgangsrecht voor huidige studenten aan. Die regeling houdt in het kort in dat de langstudeerdersboete weliswaar op 1 september van dit jaar ingaat, maar dat de boete nul euro bedraagt. Ook dit past naadloos in onze rijke vaderlandse traditie: je kondigt iets aan of af en de sanctie bij overtreding op die regel is nihil. In dit geval was overigens de zucht die ruim zestigduizend langstudeerders slaakten tot ver voorbij Enschede hoorbaar. Toch maar mooi drie mille bespaart, het komend studiejaar! En hier bleef het niet bij, want onder de dwingende blik van fractievoorzitter André Rouvoet (ChristenUnie) deed Zijlstra nog meer water bij de wijn. Want naar nu blijkt komen ook zwangere studentes in aanmerking voor een gratis extra studiejaar. En daarmee is zwangerschap in de ogen van het ministerie van OCW dus een structurele handicap. Ik ben zeer benieuwd hoeveel aanstaande studentmoeders die term zullen gebruiken om partner, familie en vrienden op de hoogte te stellen: Luister, ik moet je wat vertellen. Ik ben al drie maanden structureel gehandicapt. Hmm, zelf heb ik die blijde boodschap wel eens romantischer gehoord. Overigens geldt deze zogenoemde hardheidsclausule (ik verzin het niet, de regeling heet echt zo!) nog niet voor topsporters. Dus vrouwelijke topsporters die een studieachterstand dreigen op te lopen en die volgend jaar geen boete willen riskeren weten wat hen te doen staat. En wie denkt dat het moederschap slecht is voor de sportcarrière verwijs ik graag naar de prestaties van sportmoeders als Kim Clijsters (tennis), Tia Hellebaut (hoogspringen) en Marleen Veldhuis (zwemmen). Power to the mothers! Hans Olthof De boete bedraagt nul euro Uitschieters uit de actualiteit + Houd de dief Een student loopt naar buiten met een schilderij. Niets aan de hand. Even later: dezelfde student die naar buiten loopt met een trolley vol statafels. Niemand die wat vraagt. Bron: filmpje op Sax.nu van CampusTV. Hoe kan dit? Spullen van Saxion zijn gewoon mee te nemen zonder dat er ook maar één vraag wordt gesteld Waarschijnlijk wil de hogeschool de student tegemoet komen in de zware (financiële) tijden die de komende jaren gaan komen? Bij deze bedankt voor de leuke studentkamerinrichting met partyuitzet (lees:statafels), maar geld is ook gewoon welkom. Missen Op Saxion lopen er schijnbaar nogal wat beauty s rond. Miss Gelderland is een Saxion-studente en ook bij de verkiezing voor Miss Overijssel zitten vier Saxionstudentes in de finale. Blijkbaar valt het Saxion-schoon in de smaak of Kim Kötter heeft een dealtje gesloten met de hogeschool. Voor de mannen in elk geval volop bekijks in Deventer, Apeldoorn en Enschede. Maar wij missen nog wel de lekkere hunks? Bij deze een oproep Ondertussen bij Een kijkje bij de concullega s van de andere hogeschool- en universiteitsbladen. Profielen Hogeschool Rotterdam Diëten Studenten en medewerkers kunnen op deze hogeschool Naar de diëtist. Tob je met je gewicht?, begint het artikel in Profielen, Dan kun je misschien een keer een bezoek brengen aan de diëtist die iedere dinsdag in het Achmea Health Center aanwezig is UT-Nieuws Universiteit Twente VN-simulatie Tachtig studenten uit de hele wereld komen in juni naar Enschede om te onderhandelen, lobbyen en te discussiëren, ofwel een simulatiespel van de Verenigde Naties. Het is een initiatief van de leden van de Twentse United Nations Associations. Sensor Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Docenten bij National Geographic Zeven docenten Engineering van de Han zijn sinds april wekelijks te zien als Green coaches in het programma Green Dream District van National Geographic Channel. Het programma zoekt naar de meest duurzame uitvinding van De docenten coachen jonge uitvinders in hun strijd om de titel. Foto: Freakgirl 9

10 Alles in het teken van Reportage We kennen ze allemaal wel. Van die zonneautootjes die eens in de zoveel tijd tegen elkaar racen. Ook Twente neemt dit jaar weer deel aan de World Solar Challenge. Onlangs werd het ontwerp gepresenteerd en momenteel wordt er hard gewerkt aan de bouw van deze bijzondere auto. 10 Het is een heel karwei om te zien te krijgen hoe Solar Team Twente bezig is met de ontwikkeling van haar auto op zonneenergie. De wagen wordt gebouwd op het terrein van Thales in Hengelo en daar kom je zonder legitimatie niet binnen. Solar Team Twente hield een paar weken eerder de presentatie van de nieuwe zonneauto met het thema Top Secret, een thema dat gezien de veiligheidseisen om het Thales-terrein op te komen nog steeds van kracht is. In een van de vele bedrijfshallen vinden we een aantal mannen in rode shirts en rode overalls. De mannen staan voorover gebogen bij een kunststof overkapping die in eerste instantie aan een UFO doet denken. In werkelijkheid gaat het echter om het omhulsel van de zonneauto. Nu het ontwerp is gepresenteerd, wordt momenteel hard gewerkt aan de bouw van de wagen. We zijn een mal aan het maken voor de auto, legt Emiel Remerie uit. De 24-jarige student Werktuigbouwkunde is één van de vijf Saxion-studenten die zich inzet voor Solar Team Twente, dat verder uit dertien studenten van de Universiteit Twente bestaat. Chemische reactie Het is een heel geavanceerd proces om de auto te bouwen. Het ontwikkelen van de mal gaat vrij snel, daar zijn een aantal aerodynamicajongens mee bezig geweest, zegt Remerie. Maar het bouwen van de mal, dat is veel meer werk. Daar zijn we nu al drie weken mee bezig. De verschillende onderdelen maken we aan elkaar vast met tweecomponentenlijm. Dat prepareren komt heel precies. Je wilt het niet te snel doen, want dan krijg je de verkeerde chemische reactie. Bovendien mogen er ook geen oneffenheden in de mal zitten, aangezien de auto zo aerodynamisch mogelijk moet zijn. Daarom doen we het zo gecontroleerd mogelijk. Remerie praat vol passie over het project. Niet zo vreemd, want wie in het Solar Team Twente stapt, moet er volledig voor gaan. Het sociale leven van de deelnemers staat tijdens het anderhalf jaar durende project op een laag pitje, terwijl er gemiddeld zo n tachtig uur in de week in Solar Team wordt geïnvesteerd. Remerie is een man van de techniek, hij houdt zich binnen Solar Team voornamelijk bezig met de mechanica. Ik ben ondermeer verantwoordelijk voor het stuur- en remsysteem, terwijl de andere

11 Solar Team Twente de Solar Challenge Eigen foto s jongens van de mechanica zich voornamelijk hebben beziggehouden met de ribstructuur aan de binnenkant van de auto, legt Remerie uit. Daarnaast ben ik druk geweest met het ontwerpen van onderdelen. We hebben op verschillende plekken gekeken om ideeën op te doen, bijvoorbeeld bij de Formule 1. Overal probeer je de goede dingen af te kijken. Oppassen voor concurrentie Remerie is vooral trots op de voorwielophanging van de Twentse zonneauto, aangezien dit onderdeel door hem ontworpen is. Het is bijzonder compact en licht geworden. Maar ik zeg er niet teveel over, want we willen natuurlijk niet dat anderen onze ideeën overnemen. Het geeft aan hoe serieus de deelnemers van het team het project nemen. Er mag over veel verteld worden, maar anderzijds moeten veel zaken voor de buitenwereld geheim blijven. In de zonneauto zitten immers technische hoogstandjes waarmee de concurrentie overtroffen moet worden. Natuurlijk is het definitieve model nog niet klaar, maar er wordt al wel hevig getest met testkarretje. Dit karretje is niet meer dan een stalen constructie waar alle techniek al aan zit, maar die nog niet voorzien is van het aerodynamische kunststof omhulsel. Toch laat Remerie het wagentje vol trots zien. We hebben er de afgelopen weken geregeld mee getest op Vliegveld Twenthe, zegt de student. Alle onderdelen zitten er op. Het geeft een enorme kick om te zien dat alles sterk en stevig genoeg is en dat de elektronica werkt. Test, test En tja als je zo n lange tijd met het ontwerpen en ontwikkelen van een zonneauto bezig bent, dan hoort het er natuurlijk bij om zelf even een testritje te maken. Want wat is er nou mooier dan in een auto rijden die je zelf in elkaar gezet hebt? Tijdens een teamuitje heeft iedereen in het testkarretje mogen rijden. Dat was echt supervet, vindt Remerie. Prachtig om zelf te voelen hoe alles werkt en stuurt. Daar doe je het voor. Toch is het voor een verslaggever met weinig verstand van auto s moeilijk voor te stellen hoe het is om in een zonneauto te rijden. We geloven Remerie daarom op zijn woord, maar bij het zien van het testkarretje kunnen we ons niet voorstellen dat de student tijdens zijn testrit negentig kilometer per uur heeft gereden met het wagentje. De topsnelheid ligt op 140 kilometer per uur. Maar ook bij negentig kilometer per uur was het goed om te voelen hoe de auto zich houdt bij die snelheid. Zo n testkarretje is erg handig voor ons. We kunnen kinderziektes direct aanpakken. Dat zorgt voor vertrouwen dat alles goed gaat tijdens de World Solar Challenge. Want daar draait het natuurlijk allemaal om. De wedstrijd die in oktober in Australië verreden wordt. Remerie en zijn teamgenoten kijken er al naar uit. Het is de anderhalf jaar dat hij in het project gestopt heeft zeker waard. Door dit project leer je jezelf goed kennen. Bovendien leer je heel goed communiceren met je sponsoren. Het maakt Solar Team een bijzonder leerzame ervaring. Daarnaast werk je intensief samen met achttien mensen die allemaal een andere studie volgen. Je moet veel opgeven voor dit project, maar je krijgt er ook bijzonder veel voor terug. Willem Korenromp 11

12 Toekomstpijlen gerich Achtergrond Hightech profilering voor Saxion? Voor haar nieuwe toekomstvisie overweegt Saxion haar pijlen te richten op de techniek, hightech om specifiek te zijn. Daar ligt ook onze toekomst, zegt de Raad van Bestuur vol overtuiging. Maar stel dat deze richting wordt vastgelegd, waar staat Saxion dan nu op het gebied van techniek en wat moet er allemaal nog gebeuren? Uit een rondgang door de organisatie blijkt, dat er moet nog flink wat veranderen. 12 De nieuwe toekomstvisie van Saxion zit na gesprekken met alle partijen, dus ook studenten, binnen de hogeschool in de afrondende fase. Er wordt steeds duidelijker waar Saxion in de toekomst haar pijlen op richt. En de zogenoemde denkrichting die de hogeschool nu in is geslagen wijst naar de techniek. Saxion wil zichzelf meer als een hogeschool profileren waar techniek één van de topgebieden is. Waarom techniek? De hogeschool moet zich profileren, daar is de Raad van Bestuur van overtuigd. Dat is ook iets wat wordt ingegeven door de politiek, vertelt bestuursvoorzitter Wim Boomkamp. Kijk maar naar de uitkomsten van de Commissie Veerman [waarin profilering wordt aangedragen als verhoging van de kwaliteit van het hoger onderwijs in Nederland, red.]. Het hoger onderwijs moet zich beter profileren en zo kan je je als hogeschool onderscheiden van de anderen, ook in Europa. Techniek is volgens de Raad van Bestuur een logische keuze voor Saxion, gezien de ligging van de hogeschool: vlakbij (de technische) Universiteit Twente en er is een concentratie van technische bedrijven in heel Oost Nederland. Ook Marianne Laarman, programmamanager Bètatechniek, ziet een toekomst in de techniekkeuze. Je wordt bijna gedwongen om hightech als profilering te kiezen, omdat het Oost Nederland (en Twente in het bijzonder), het gedeelte waar Saxion zich in bevindt, al als technische regio bekend staat. En je merkt dat er hierdoor flink wat perspectief is op de technische banenmarkt. Ook landelijk gezien is er perspectief op de technische banenmarkt. Uit cijfers in de databank van de Provincie Overijssel (2009) blijkt dat er een zeer grote personeelskrapte op de Nederlandse arbeidsmarkt in de beroepsgroep hoger technisch is en dat het perspectief op een baan als mbo- of hbo techneut in Nederland goed is. Aandeel Saxion Techniek dus. Maar hoe groot is Saxion al op technisch gebied? En wat moet er allemaal nog gebeuren om top in techniek te worden? Op het laatste heeft Boomkamp snel een antwoord: veel. We hebben een differentiatie Nanotechnology die uniek in Nederland is. Daarnaast bieden we ook een bijzondere studieroute Mechatronica, die we met drie andere hogescholen delen. Daarmee onderscheiden we ons nu al. Maar er moet meer gebeuren. We moeten ons zichtbaarder maken vanuit de regio, zodat er ook meer mogelijkheden en middelen, zoals subsidies, aan worden getrokken. Dit zal het mogelijk maken om je te onderscheiden en specialisaties te realiseren. Laarman doet een duit in het zakje. Zij houdt het aantal inschrijvingen voor de bètatechnische opleidingen bij. Landelijk gezien staat Saxion qua aantal inschrijvingen op de zevende plaats. Maar met het aantal afgestudeerden staan we landelijk gezien op de vijfde plaats. Dat is, gezien de grootte van de hogeschool, erg goed. Daarbij stijgt de instroom de laatste jaren fors. Dat is mede te danken aan nieuwe technische opleidingen en studieroutes, maar ook aan de projecten die Saxion initieert waarmee leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs worden gestimuleerd om techniek te kiezen. Voorbeelden van deze stimuleringsprojecten zijn de bijscholingsprogramma s in techniek voor leerkrachten in het basisonderwijs en de deelname van scholen aan de First Lego League, een mondiale wedstrijd met

13 Profilering t op techniek Overzicht techniek bij Saxion Technische opleidingen Saxion: Bouwkunde Civiele Techniek Milieutechnologie Milieukunde Integrale Handhaving Omgevingsrecht Ruimtelijke Ordening en Planologie Stedenbouwkundig Ontwerpen Werktuigbouwkunde Elektrotechniek Technische Natuurkunde Industrieel Product Ontwerpen Chemie Chemische Technologie lego waarbij races plaatsvinden op de Universiteit Twente en Saxion. Directeur Peter van Dam van de Academie Life Science, Engineering en Design: Een breed pakket aan opleidingen hebben we al, maar er wordt ook onderzoek op die gebieden verricht. Het is echter nog niet zo dat we op technisch gebied al top zijn. Daarvoor doen we nog te weinig mee in nationale en Europese onderzoeken. Voordat dit zover is moet er nog meer toewijding vanuit het bedrijfsleven komen, het niveau moet omhoog. En dan heb ik het zowel over aantallen onderzoeken als kwaliteit van de onderzoeken. Daarnaast moeten we aantrekkelijk zijn voor studenten in binnen- en buitenland. Het is noodzakelijk dat we aan Europese programma s deelnemen en met de regio bezig gaan op Europees niveau. Boomkamp: Saxion is op technisch gebied aanwezig, en op sommige gebieden zelfs toonaangevend. Als wij deze technische denkrichting aanhouden, moet er wel het een en ander gebeuren. Dat is een proces dat niet een-twee-drie plaatsvindt. Daarin moeten we investeren. En dat zullen we dan ook gaan doen. Foto s: Toma Tudor En wij dan? Waarschijnlijk zal een deel van de hogeschool nu denken: en wij dan? Een logische vraag, want er bestaat ook nog een wereld aan opleiding naast alle technische opleidingen. Boomkamp: De basis blijft. Het is niet zo dat andere opleidingen worden verwaarloosd. Je kan alleen niet overal top in zijn. Je moet keuzes maken. Wij kiezen ervoor om aan te sluiten bij de regio. Ook Van Dam vindt het logisch dat de hogeschool een bepaalde breedte houdt. Je kiest alleen speerpunten en die trek je boven het basisniveau, dat hoog ligt, uit. Er gaat meer focus naartoe. Academies hoeven zich volgens de Raad van Bestuur niet ongerust te maken over de financiering van de profielkeuze van Saxion. Het zou best kunnen zijn dat er iets meer van de overheidsgelden naar de focusgebieden gaat, laat de bestuursvoorzitter weten. Maar de topgebieden van Saxion zullen waarschijnlijk vooral gefinancierd worden met veel subsidies en marktinvesteringen vanuit het bedrijfsleven. Wendy van Til Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek Kunst en Techniek Technische Commerciële Textielkunde Technische Bedrijfskunde Bouwtechnische Bedrijfskunde Informatica Technische Informatica Technische studieroutes: Commercieel Technische Bedrijfskunde Concept en Product Development Crime Science Electrical Systems Engineering Electronic Information Design Game Creation and Producing Game Technology and Producing Gezondheid en Technologie Human Information Design and Strategy ICT-beheer Infection and Contamination Control Integrated Product Development Mechatronica Nanotechnology Projecten Bètatechniek Media en Communicatie nieuwe stijl Meesterproef Techniek ambassadeur vo-hbo Regionaal Steunpunt Bèta Oost First Lego League (FLL) Opzetten studentenpoules 13

14 Studeren én werken? open dag 18 juni BMEC Bieleveld is een mestverwerkings- en vergistingsinstallatie in Heeten. Deze installatie zal in de toekomst ton vloeibare mest verwerken tot kunstmest, schoon, loosbaar water, elektriciteit en warmte door middel van vergisting. In de nabije toekomst zal in Deventer een WKK worden geplaatst met als doel het verwarmen van 3 stadswijken. Zoek jij een bijbaan waarbij studeren ook mogelijk is? Wij zijn per direct op zoek naar een NACHTWAKER Voor gemiddeld 17,5 uur per week Kom Accountancy of Controlling studeren en beleef de Nyenrode Experience! Maak deel uit van een uniek netwerk Breng je management skills naar een hoger niveau Koppel wetenschap aan de praktijk Kenmerken: deeltijd, Nederlandstalige colleges, kleine groepen, salaris en studie vergoed door werkgever. MARKTLEIDER IN ACCOUNTANCY & CONTROLLING Als Nachtwaker controleer je ieder half uur of de installatie volgens de vastgelegde normen en procedures functioneert. De werktijden zijn van tot uur of van tot uur. De ene week werk je 2 diensten en de andere week 3 diensten. Ben je minimaal 18 jaar, heb je enige aantoonbare technische affiniteit en ben je in het bezit van eigen vervoer, neem dan contact op met Anneke van Looij, Tel: Acquisitie nav de advertentie wordt niet op prijs gesteld. Ontwikkel jezelf met de opleidingen van de Saxion Academy Interesse? Ga naar saxionacademy.saxion.nl en schrijf je in! Schrijf je in voor: Kom verder. Saxion. saxionacademy.saxion.nl

15 Student & co Nooit meer spieken Foto: Toma Tudor Erik Weenink (19), derdejaarsstudent Ruimtelijke Ordening en Planologie, is op dit moment druk bezig met de promotie voor het studentenbedrijf Awespa S.C. Samen met nog tien andere studenten proberen ze het Privascreen aan de man te brengen. De Privascreen is een flexibel afscheidingsscherm voor werk- en studieplekken dat op dit moment al in gebruik is genomen door de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Weenink volgt de minor Ondernemerschap aan de HAN. Afgelopen februari kreeg hij samen met andere studenten de kans om het bedrijf Awespa S.C. van de toenmalige groep studenten over te kopen. Zij hadden het eerste model van het Privascreen ontwikkeld en Weenink en zijn collega s mochten vervolgens verder gaan met de ontwikkeling, promotie en verkoop van het product. Bij het ontwikkelen van het Privascreen is rekening gehouden met aspecten zoals duurzaamheid, flexibiliteit en gebruiksvriendelijkheid. Weenink: Het is een ideale manier om spieken te voorkomen en een eigen werkplek te creëren. Het is een simpel en effectief product. We kunnen het in verschillende kleuren leveren, maar ook bedrukking van het scherm is mogelijk. Tot nu toe zijn zo n vijftig Privascreens in gebruik genomen op de HAN, maar binnenkort zullen dat er meer gaan worden. Daarnaast hebben een aantal middelbare scholen in Maastricht ook al interesse getoond in het ontwerp. Awespa S.C. heeft ondertussen al aardig wat media-aandacht gehad. Zo is er een artikel over het product verschenen in het Office Magazine, hebben ze op de Bedrijven Kontakt Dagen in Arnhem gestaan en heeft ook D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold een bezoek gebracht aan het studentenbedrijf. Weenink: Pechtold zag zeker wel potentie in ons product. Hij dacht actief mee en heeft ons zelfs nog enige tips gegeven. Awespa S.C. is daarnaast een samenwerkingsverband aangegaan met IrisZorg. IrisZorg biedt hulp aan mensen met alcohol-, drugs- en gokproblemen. Weenink: Het is leuk om met hen samen te werken. Deze mensen zetten de Privascreens voor ons in elkaar en daarna worden de producten geleverd aan de klant. Samen met nog zes andere kandidaten is Awespa S.C. genomineerd voor het beste Studentenbedrijf van de HAN. Op 18 mei wordt de winnaar bekend gemaakt door een vakjury. Susan Kuipers-Westen 15

16 Student & co Protest Het was heftig, confronterend én geweldig met onze afstudeeropdracht iets met de ontwikkeling van kinderen wilden doen, vertelt Camiel enthousiast. Het viel ons op dat veilig speelgoed weinig aandacht krijgt. Opmerkelijk, want bin- Foto: Toma Tudor Cum laude afstuderen is al noemenswaardig. Maar samen met je broer deze prestatie leveren is wel heel uniek. Het is de tweeling Camiel en Emiel van het Reve (39) gelukt. De deeltijdstudenten zijn cum laude afgestudeerd aan de Academie Bedrijfskunde & Ondernemen. Camiel kwam in eerste instantie met het idee om de schoolbanken weer in te duiken en Small Business te gaan volgen, vertelt Emiel. We hebben vanaf ons tweeëntwintigste fulltime gewerkt. Je wilt graag doorgroeien en nieuwe inzichten verwerven, maar je komt tot de conclusie dat je je niet verder kunt ontwikkelen binnen je functie. Drieënhalf jaar ploeteren in Enschede volgden. Hun afstudeeropdracht beschouwen ze toch wel als kers op de taart. Gezien we allebei jonge kinderen hebben, werd het ons snel duidelijk dat we nen een jong gezin is speelgoed vaak een belangrijke aankoop. We hebben een onafhankelijke site gecreëerd dat alles op het gebied van speelgoed omvat. Tips, plezier, duurzaamheid en veiligheid zijn de kernwoorden. We verwachten in mei online te gaan. Hoewel ze nooit eerder samen in de schoolbanken zaten, zijn ze er van overtuigd dat hun samenwerking heeft geleid tot een beter resultaat. Natuurlijk is het heftig en confronterend, zegt Camiel. Je kent elkaar door en door en ziet elkaar ontzettend vaak. Maar uiteindelijk heeft het ons op een hoger niveau gebracht. (MdJ) Drie dimensies Tot voorkort was de vertaling van een bouwtekening naar maquette een kostbaar proces. 3D-printen brengt hier verandering in. Zes vierdejaars Bouwkunde-studenten gingen met de techniek aan de slag en printte de eerste 3D-maquette in de geschiede- 16 nis van Saxion. Het is een hotel met 23 verdiepingen, vertelt Ellen Timmerhuis (22). De begane grond en onderste verdiepingen zijn bestemt voor winkels, twintig verdiepingen voor het hotel, daarboven nog een laag appartementen en helemaal bovenop een zwembad en restaurant. We kregen alleen een schets van de buitenkant, en een indeling van de verdiepingen, gaat Desiree Grobben (21) verder. We hebben het verfijnd en ons allemaal met verschillende aspecten als brandveiligheid, planning, constructie en architectuur beziggehouden. Na enkele aanpassingen in het 3D-ontwerpprogramma was de maquette gereed voor printen. Dave Letink (21): De printer gebruikt vloeibare kunststof om het model laagje voor laagje op te bouwen. Heel anders dan tijdrovend gepriegel met kartonnetjes. Het is tot wel zeventig procent goedkoper dan traditionele maquettebouw. Toch is een 3D-printer op dit moment nog verre van goedkoop, vertelt Gerald Grootelaar (21): De printer zelf kost ongeveer euro. Een print zoals onze maquette kost daarnaast ongeveer 800 euro. (FK) Foto: Toma Tudor

17 Student & co NK Allround was een droom Carlo Cesar (18), eerstejaars student Toegepaste Psychologie in Deventer, leidt een druk leventje. Niet alleen als student, maar daarnaast ook nog eens als topsporter. De uit Doorn (een dorpje bij Utrecht) afkomstige Cesar schaatst op hoog niveau. In 2010 werd Cesar uitgeroepen tot sporttalent van de gemeente Utrechtse heuvelrug. Hij nam afgelopen seizoen deel aan de NK Allround voor junioren, waar hij veertiende werd. Een prima prestatie, vindt Cesar, zeker omdat hij nog maar eerstejaars A-junior is. Aan het begin van dit seizoen had ik een aantal doelen. Het enige reële doel leek toen om me te plaatsen voor de 500 meter op de NK Afstanden, de 1000 meter ook wel, maar ik verwachtte dat ik het daar nog moeilijk mee zou krijgen. Het NK Allround was meer een droom dan een doel! Als topsporter is het niet altijd even gemakkelijk om ook nog te studeren. Dat ervaart Cesar ook in zijn eerste jaar op Saxion. Ik mis helaas veel hoor en werkcolleges, dat maakt school wel wat moeilijk. Elke dag moet hij uiterlijk de trein van kwart voor vier hebben om zijn training te halen. Soms is hij zelfs hele dagen weg in verband met wedstrijden. Maar het gaat nog goed: Ik ben ontzettend gefocust op het schaatsen wat niet alleen tijd maar soms ook concentratie rooft. Tot nu toe heb ik alles op één opdracht na gehaald. (TK) Studeren wordt niet relaxter Saxion biedt studenten in het nieuwe studiejaar de mindfulnesscursus Meer rust in je hoofd aan. Studeren wordt er niet relaxter op, vertelt studentenpsycholoog Saskia Vlieger. We hebben het idee dat de stress is toegenomen. Studenten vallen vaak in de leeftijdsgroep tussen de achttien en 24 jaar, en in die periode ervaart een mens veel stress. Er gebeurt heel wat binnen die leeftijd, aldus Vlieger. Die groep heeft dan ook relatief hoge spanningsklachten. In mei en juni wordt bij wijze van proef in Deventer een tweetal mindfulnessworkshops gegeven door Thomas Albers, student Psychologie van Universiteit Twente die zich heeft gespecialiseerd op dit gebied. De eerste workshop op 18 en 25 mei is voor beginners zonder ervaring (of met minimale ervaring), om kennis te maken met mindfulness. Mindfulness wordt toegelicht aan de hand van oefeningen en de deelnemers krijgen handvatten voor oefeningen thuis. De workshops hebben een praktisch karakter, er wordt vooral samen geoefend en er worden ervaringen besproken. De tweede workshop is voor iets meer gevorderden en er worden meditatietechnieken (zoals de zit meditatie en een manier om je lichaam te scannen) geoefend. Deze is op 1 en 8 juni. Opgeven voor de workshops in mei en juni kan bij de studentenbalie. Meer informatie is ook te vinden op intranet. (TK) Eigen foto SABINE Anno 2011 kan alles Ik hou van hem, maar doe het met mijn collega, buurman, tuinman enzovoort. Een beetje een Charlie en Rick situatie uit Goede Tijden, Slechte Tijden. Voor insiders. En als er één programma op de Nederlandse televisie een goede afspiegeling geeft van de samenleving, dan is het wel deze Nederlandse soap. Dat hebben ze bewezen met de homoscène van laatst. Dus bij mensen in Lutjebroek zal het er ook wel zo aan toe gaan, denk ik dan. Een nieuw inzicht voor mij. Alhoewel nieuw inzicht, vreemdgaan is natuurlijk van alle tijden. Ik noem alleen de zin I did not have sexual relations with that woman, en we weten allemaal over wie we het hebben en vooral ook waarover. Of zeg het Gooische matras en we denken allemaal spontaan aan: de foto s van Jan Smit? Of was het nou Yolanthe die over de scheef ging? Overspel is altijd ingewikkeld. Interessant aan de kwestie Charlie en Rick vind ik dat het in dit geval de vrouw is die overspel pleegt. Want wij dachten dat het altijd de man was. Wat dan te verklaren viel door een testosteron overschot. Wij vrouwen kunnen er ook wat van. Door de invoering van de porna (vrouwvriendelijke porno) zijn wij ook actief aan het buitenboordpissen. Of moet ik zeggen: zuigenaan andermans-fles, trekkenaan-een-ander-koordje? Anno 2011 kan alles lijkt het wel. Zal het te maken hebben met de Facebookstatus die ontstaan is: #omdathetkan? In ieder geval is het momenteel zo dat van de tweeënhalf miljoen singles in Nederland er bijna drie miljoen op relatieachtige wetsites te vinden is, haha! Ook een nieuw inzicht dat me aan het denken zet In ieder geval brengt het ons terug op de kwestie: staan liefde en seks los van elkaar? Seks is lekker. Seks is lekkerder als er ook liefde in het spel is, wordt er altijd tegen mij gezegd. En misschien kan ik dit ook wel bevestigen. Worden we dan te snel verliefd? Of leggen we de lat van lekker minder hoog? Het lijkt wel te gaan om de kwantiteit van het leven, oftewel de seks, in plaats van de kwaliteit. Als je maar in de kroeg kan zeggen tegen je maten dat je deze week weer de maximale score hebt behaald. En voor vrouwen dat je als alwetende over het onderwerp seks je vriendinnen jaloers kan maken. Gewoon omdat het kan. #Omdathetkan. Sabine Jeurnink studeert aan de Pabo. Foto: Toma Tudor 17

18 VRIJWILLIGERS GEZOCHT! In de schoolvakanties organiseert Stichting Wielewaal kinderthemaweken voor kinderen met een beperking in diverse steden. De begeleiding is in handen van enthousiaste vrijwilligers. De kinderen kunnen zich per dag aanmelden, vrijwilligers zijn de hele week aanwezig. Binnen een thema doe je iedere dag allerlei activiteiten. Iets voor jou? Lees verder op: VROLIJK JIJ STRAKS MIJN VAKANTIE OP? Stadscafé de Geus opent binnenkort haar deuren! Deze stijlvolle zaak met nieuw concept is op zoek naar Wij zoeken enthousiaste, spontane collega s bij wie persoonlijke aandacht voor de gast centraal staan. Draag je graag verantwoordelijkheid, ben je fl exibel, communicatief vaardig en heb je een representatief voorkomen, stuur dan je cv en pasfoto met begeleidend schrijven naar:

19 Studielening Vloek of zegen?! Zolang er gestudeerd wordt, blijft het lenen van geld en opbouwen van studieschuld een actueel thema. De huidige kabinetsplannen voor het hoger onderwijs dragen alleen maar aan deze actualiteit bij. Sax sprak met ervaringsdeskundigen en stelde de vraag: lenen, is dat nou zo erg?. Foto: Toma Tudor 19

20 Coverthema Gemiddelde studieschuld verdubbeld in afgelopen zeven jaar Lenen is niet zo n ramp Het leengedrag van studenten is de afgelopen zeven jaar drastisch veranderd. De gemiddelde studieschuld is bijna verdubbeld naar euro. En zolang het kabinet Rutte aan de macht met lenen, omdat hun ouders bijvoorbeeld in de schuldsanering zitten. Maar lenen hoeft helemaal niet erg te zijn, vindt Grunefeld. Het is niet zo n verschrikkelijke ramp. Er wordt door DUO vrij soepel gedaan over het terugbetalen en de rente is bij hen lager. Daarmee doelt hij onder andere op het feit dat een student pas twee kalenderjaren na zijn afstuderen hoeft te beginnen met het terugbetalen van zijn lening. Dat geeft tijd en ruimte om eerst te zoeken naar een baan en in rustiger vaarwater te komen. En als het maandelijkse bedrag dat terugbetaald moet worden te hoog is, is het altijd mogelijk om een draagkrachtmeting aan te vragen en het maandbedrag naar beneden bij te laten stellen. Wim Boomkamp, bestuursvoorzitter van Saxion, is ook iemand die de positieve kanten in ziet van de mogelijkheid om geld te lenen via DUO. Ik sta achter het principe van lenen voor je studie, het maakt studeren toegankelijker. Daarom is het begrijpelijk dat er geleend wordt. Hoeveel iemand leent is natuurlijk afhankelijk van zijn draagkracht, maar je moet het zien als een investering in de toekomst. 20 is, zal aan deze trend waarschijnlijk weinig veranderen. Maar is het wel zo erg om te lenen? Toenmalig staatssecretaris Mark Rutte gaf in september 2004 al in een interview met het NRC Handelsblad aan dat hij studenten van hun leenangst af wil helpen. Betere voorlichting kan ook helpen om die vermeende leenangst weg te nemen, legde hij toen uit. Rutte hield woord, want in 2006 startte de staatssecretaris met een voorlichtingscampagne. Deze campagne mag, gezien de verandering in het leengedrag van studenten, als een succes worden bestempeld. De gemiddelde studieschuld is volgens de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) in de laatste zeven jaar namelijk gestegen van euro naar euro. Door de kabinetsplannen (die inmiddels door de Tweede Kamer zijn goedgekeurd) om het collegegeld voor langstudeerders met drieduizend euro te verhogen, het recht op een OV-kaart met twee jaar in te korten en de basisbeurs in de masterfase af te schaffen is de kans groot dat dit bedrag de komende jaren omhoog gaat. Ook studentendecaan Rob Grunefeld verwacht dat deze ontwikkeling doorzet. Het lijkt me de voor de hand liggend dat meer studenten gaan lenen, vertelt hij. Grunefeld krijgt regelmatig vragen van studenten over studieschuld. Vaak komen ze bij hem, omdat het bijvoorbeeld niet meer lukt om het collegegeld te betalen. Het probleem is dat een student vaak niet wil lenen, vertelt Grunefeld. En dat snap ik ook wel. Soms hebben studenten bovendien slechte ervaringen Feiten en cijfers Aan de andere kant maakt Boomkamp zich zorgen over de trend van de al maar oplopende studieschuld. Ik maak me vooral zorgen over waar die trend stopt, reageert hij. Want wat ik belangrijk vind, is dat studeren voor iedereen toegankelijk blijft. Iedereen uit elk milieu moet kunnen studeren en zijn talent ontwikkelen. De afgelopen dertig jaar hebben we daar belangrijke stappen in gezet. Als deze leentrend zich doorzet dan maak ik me zorgen of er misschien een keerpunt komt. Geef je mensen die het misschien wat minder breed hebben straks een reden om niet te studeren? Of je uiteindelijk wel of niet kiest om te lenen is volgens Grunefeld vooral ook een kwestie van de voor- en nadelen tegen elkaar afwegen. De vraag is welke meerwaarde het voor een student heeft. Als je niet leent en het betekent dat je daarom naast je studie heel hard moet werken om alles te financieren, kan het zijn dat je studie daar onder lijdt. Dan valt er wat voor te zeggen om wel te lenen. Thijs Klaverstijn Momenteel lossen zo n Nederlanders hun studieschuld af. In 2004 stroomden oud-studenten het schuldenregister van DUO in, dit jaar kwamen er bij. De gemiddelde schuld is de afgelopen zeven jaar bijna verdubbeld: van euro naar euro. Meer dan de helft (52 procent) leent omdat ze vinden dat hun ouders niet genoeg bijdragen. Een kwart leent om de studietijd relaxed door te komen. Zeven procent van de studenten denkt dat de lening rentevrij is. Negentien procent staat regelmatig rood, met een gemiddelde van 652 euro. Twaalf procent leent geen geld via DUO, maar van ouders, familie, vrienden of hun partner. 59 procent van de studenten met een studieschuld geeft aan dat ze achteraf liever minder hadden geleend. Bron: DUO/Nibud

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 31 januari 2015 Enschede Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Saxion Open 9 oktober 2012 Enschede

Saxion Open 9 oktober 2012 Enschede Aanmelden Saxion Open Receptie Text Saxion Open 9 oktober 2012 Enschede Plattegrond, informatiemarkt, oriëntatiepleinen Centrale hal, begane grond Ingang parkeerplaats/ fietsenstalling à Up 4 E-Ticket/

Nadere informatie

Sta e- en afstudeeropdrachten

Sta e- en afstudeeropdrachten Sta e- en afstudeeropdrachten Bent u op zoek naar een stagiair of afstudeerder? In onderstaande tabellen vindt u een overzicht van stage- en/of afstudeercoördinatoren van bijna alle Saxionopleidingen.

Nadere informatie

1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief advies CDHO: Engineering Engineering AOT Techniek(deeltijd) Einde instroom: 31-12-2011 Einde opleiding: 31-12-2016 Engineering

Nadere informatie

2 De keuze van de hogeschool per individuele conversie geldt voor alle opleidingsvormen, inclusief de te beëindigen varianten. 1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief

Nadere informatie

BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. ECONOMIE EN MANAGEMENT GEZONDHEID ICT ONDERWIJS WELZIJN Breda Hogeschoollaan 1 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Woord van de Teamleider. In deze nieuwsbrief. Agenda 2013

Woord van de Teamleider. In deze nieuwsbrief. Agenda 2013 In deze nieuwsbrief 1 Woord van de Teamleider 2 Masterclasses 3 Het front-office van TA 4 Lego Solar Race 5 Provincie Overijssel Woord van de Teamleider Beste lezer, Grote veranderingen doorvoeren in een

Nadere informatie

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Studiefinanciering Lenen en terugbetalen

Studiefinanciering Lenen en terugbetalen Studiefinanciering Lenen en terugbetalen Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens het ministerie van Onderwijs,

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. GEZONDHEID ECONOMIE EN MANAGEMENT ICT TECHNIEK s-hertogenbosch Onderwijsboulevard 215 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland.

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu?

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu? In deze bijdrage geven de decanen van de drie afdelingen een indruk van de vervolgkeuzes van onze werkers. Die keuzes vertonen jaar in jaar uit natuurlijk fluctuaties, anderzijds geeft het beeld van één

Nadere informatie

Ondernemen is een vak... bij Hogeschool INHOLLAND Den Haag!

Ondernemen is een vak... bij Hogeschool INHOLLAND Den Haag! Ondernemen is een vak... bij Hogeschool INHOLLAND Den Haag! Ondernemen zie jij het al helemaal voor je? Droom jij van je eigen bedrijf? Of heeft je moeder een bedrijf en wil je dat graag overnemen? Misschien

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

BE PREPARED. ICT TECHNIEK Breda Lovensdijkstraat 61-63 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. ICT TECHNIEK Breda Lovensdijkstraat 61-63 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. ICT TECHNIEK Breda Lovensdijkstraat 61-63 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland. Ontdek welke opleidingen je bij ons

Nadere informatie

Overzichtstabel verkorte studieroutes voor mbo-studenten. Saxion opleiding Locatie* Hoeveel jaar beslaat het versnelde traject?

Overzichtstabel verkorte studieroutes voor mbo-studenten. Saxion opleiding Locatie* Hoeveel jaar beslaat het versnelde traject? Overzichtstabel verkorte studieroutes voor mbo-studenten Voor welke mbo opleidingen (niveau 4) Saxion opleiding Locatie* Hoeveel jaar beslaat het versnelde traject? -mail contactpersoon Alle mbo opleidingen

Nadere informatie

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6

Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Ambassadors Club Nieuwsbrief #6 Beste leden, Onder andere in nieuwsbrief nummer zes: - Examenorganisatie World Travel Academy zoekt surveillanten / assessoren - Zomerstop 2013 - Stageproject Drieuit Creatief

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14.

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14. NIEUWSBRIEF LOB-BUREAU HAVO 30 mei 2010 OPEN DAGEN HBO 2011 Naam school Datum Info/evt. aanmelden AVANS Breda 18.00-21.00 uur www.avans.nl www.avansopen.nl AVANS Den Bosch 18.00-21.00 uur www.avansopen.nl

Nadere informatie

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein Oefening 5 Persoon 1: Annet Kok (moeder) Talent: Prestatiegericht Betrouwbaar Humoristisch Optimistisch Vasthoudend Concreet voorbeeld: Tijdens de hockeywedstrijden Dat ze klaarstaat voor haar vrienden

Nadere informatie

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011 Voorwoord In mijn scriptie De oorlog om ICT-talent heb ik onderzoek gedaan of Het Nieuwe Werken als (gedeeltelijke) oplossing kon dienen voor de aankomende vergrijzing. Hiervoor werd de volgende onderzoeksvraag

Nadere informatie

Overzichtstabel verkorte studieroutes voor mbo-studenten. Saxion opleiding Locatie* Hoeveel jaar beslaat het versnelde traject?

Overzichtstabel verkorte studieroutes voor mbo-studenten. Saxion opleiding Locatie* Hoeveel jaar beslaat het versnelde traject? Overzichtstabel verkorte studieroutes voor mbo-studenten Voor welke mbo opleidingen (niveau 4) Saxion opleiding Locatie* Hoeveel jaar beslaat het versnelde traject? -mail contactpersoon Alle mbo opleidingen

Nadere informatie

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht Economie en Recht Accountancy en fiscaal Accountancy Avans Hogeschool 556 Accountancy en fiscaal Accountancy Christelijke Hogeschool Windesheim 289 Accountancy en fiscaal Accountancy De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

De conceptfase is achter de rug, tijd voor de uitwerking!

De conceptfase is achter de rug, tijd voor de uitwerking! Nieuwsbrief 02, 05 november 2010 Challenging Future Technology Barry geeft voor de camera uitleg over de 21Revolution De conceptfase is achter de rug, tijd voor de uitwerking! Na in de eerste maand bezig

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt

Factsheet persbericht. Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt Factsheet persbericht Vooral studentes somber over kansen arbeidsmarkt Inleiding Van augustus 2009 tot en met september 2009 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

Alumnionderzoek Bètatechniek, 1- meting

Alumnionderzoek Bètatechniek, 1- meting Alumnionderzoek Bètatechniek, 1- meting (afstudeercohort 2010-11), afgenomen voorjaar 2014 Door onderzoeker Alex Ritsema (bureau Kwaliteitszorg van Saxion) Datum rapport: 06 juni 2014 1 Achtergrond Eén

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker Factsheet persbericht Toekomst van studenten onzeker Inleiding Studententijd De overheid komt met steeds meer nieuwe wetten en voorstellen om te bezuinigen en de student te motiveren zijn/haar studie in

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Studenten: meer werken noodzaak door hogere studiekosten 13 januari 2011 Inleiding Van november 2010 tot begin januari 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek.

Nadere informatie

Onderzoek Afschaffen stufi

Onderzoek Afschaffen stufi Onderzoek Afschaffen stufi 30 Mei 2014 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 29 tot en met 30 mei, deden 1648 jongeren mee. Hiervan waren er 574 scholier en 951 student. De uitslag

Nadere informatie

December 2013. Vriendelijke groet, betasteunpunt@org.hanze.nl d.j.schorren@pl.hanze.nl 050-595 7821 06-13 222 700/ 050-595 5552.

December 2013. Vriendelijke groet, betasteunpunt@org.hanze.nl d.j.schorren@pl.hanze.nl 050-595 7821 06-13 222 700/ 050-595 5552. December 2013 Het Betasteunpunt van de Hanzehogeschool is het eerste aanspreekpunt voor scholieren en docenten uit het voortgezet onderwijs (VO) met interesse voor techniek en ict. In het schooljaar 2013-2014

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014

Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014 Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.322 Studiefinanciering middelbaar beroepsonderwijs 2013-2014 brochure bronnen www.duo.nl, februari 2013 Deze brochure bevat informatie over de voorwaarden voor het

Nadere informatie

BE PREPARED. TECHNIEK Tilburg Professor Cobbenhagenlaan 13 PROGRAMMABOEKJE

BE PREPARED. TECHNIEK Tilburg Professor Cobbenhagenlaan 13 PROGRAMMABOEKJE BE PREPARED. TECHNIEK Tilburg Professor Cobbenhagenlaan 13 PROGRAMMABOEKJE 1 WELKOM BIJ AVANS HOGESCHOOL Avans behoort al jarenlang tot de beste hogescholen in Nederland. Ontdek welke opleidingen je bij

Nadere informatie

Uitgeest, 18 augustus 2014. Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP. Beste allemaal,

Uitgeest, 18 augustus 2014. Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP. Beste allemaal, Uitgeest, 18 augustus 2014 Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP Beste allemaal, Het nieuwe basketbalseizoen staat weer voor de deur en daar hebben we natuurlijk allemaal erg veel zin in. Zoals

Nadere informatie

Lenen en terugbetalen (2013)

Lenen en terugbetalen (2013) Regelingen en voorzieningen CODE 8.3.2.330 Lenen en terugbetalen (2013) brochure bronnen www.duo.nl, december 2012 In deze brochure staan de mogelijkheden van lenen naast studiefinanciering. Zoeken in

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS

KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS INLEIDING De kijkwijzer biedt de mogelijkheid om op gestructureerde wijze te reflecteren op een activiteit met kinderen. Hiermee kun je inzicht

Nadere informatie

8 Stappen naar Succes

8 Stappen naar Succes 8 Stappen naar Succes Ik ga je een geheim vertellen; Al meer dan 4 jaar was ik zelfstandig Trainer en ik heb geworsteld en gezocht naar; Focus Mijn missie Wie is mijn doelgroep? Hoe kan ik een stabiel

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Productieplan. 3

Inhoudsopgave. Productieplan. 3 Safien Pinas 1 Inhoudsopgave Productieplan. 3 2 Voorwoord Voor dit project heb ik een applicatie (app) bedacht die studenten helpen om na hen opleiding aan een baan te komen. Het is niet zomaar een APP,

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel

Onderzoek Stress. 5 Juni 2014. Over het 1V Jongerenpanel Onderzoek Stress 5 Juni 2014 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 20 mei tot en met 5 juni 2014 in samenwerking met 7Days, deden 2.415 jongeren mee. Hiervan zijn er 949 scholier en

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Overzicht opleidingen

Overzicht opleidingen Overzicht opleidingen Stand van zaken oktober 2013 Opleiding Onderwijsinstelling Deeltijd Voltijd Duur Kosten Overig Leegstand Post-MA NRP Academie (transformatie) NRP, ism TU Delft, Nyenrode en Hogeschool

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF JEUGD & JONGEREN December 2015. Column van Puck. Hallo Allemaal,

NIEUWSBRIEF JEUGD & JONGEREN December 2015. Column van Puck. Hallo Allemaal, NIEUWSBRIEF JEUGD & JONGEREN December 2015 Agenda Column van Puck 4 December Auti Soos 11 december Soep- en spellenavond 12 december Auti Actie Dag 29 december AutiJongerenCafé Vanaf Januari 2016 Auti

Nadere informatie

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN Deze vragenlijst sluit aan op de vragenlijst die je eerder hebt ingevuld over wetenschap en techniek in het basisonderwijs. Door de eerste en de tweede vragenlijst van een groep leerkrachten te vergelijken

Nadere informatie

Beslis zelf over je toekomst!

Beslis zelf over je toekomst! Beslis zelf over je toekomst! Is deze folder voor jou? Elk jaar komen vele jongeren van school met een havo, vwo of mbo niveau 2 diploma. Behoor jij bij deze groep? Dan is deze folder niet voor jou bestemd.

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management]

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management] Keuzeverslag Mijn keuze is [IT Management] Studentnaam : Onno van Gijssel Studentnummer : 500664958 Klas : IP110 Emailadres : onno.van.gijssel@hva.nl Datum : 01-11-2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1

Nadere informatie

Omschrijving en prijsoverzicht

Omschrijving en prijsoverzicht Omschrijving en prijsoverzicht Studievereniging LiNK voor Academie Creatieve Technologie Saxion Enschede Het begin van een samenwerking Gedurende het hele jaar is studievereniging LiNK druk bezig met het

Nadere informatie

Irma Steenbeek VERSTAG

Irma Steenbeek VERSTAG Irma Steenbeek VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag 3 Onze studenten 3.1 Oriëntatie op vervolgonderwijs 3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag Bezoekersaantallen per vestiging nov 06 2007 2008 2009 2010 De Haagse Hogeschool 2832 14926 15575 19529 17405 De Haagse

Nadere informatie

Onderzoek: Studiekeuze

Onderzoek: Studiekeuze Onderzoek: Studiekeuze Publicatiedatum: 31-01- 2014 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 29 t/m 31 januari 2014, deden 712 scholieren en 1064 studenten mee. De uitslag van de peiling

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Centrale Aanmelding en Plaatsing Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Bij een aantal opleidingen/instellingen zijn na de uitvoering van de loting nog plaatsen over.

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Samenvatting Excellentie kan het beste worden gestimuleerd door het coachen van de persoonlijke

Nadere informatie

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming.

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Tussen 16 december 2013 en 1 januari 2014 heeft GfK voor het ministerie van OCW een flitspeiling uitgevoerd gericht

Nadere informatie

Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs

Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs Studiefinanciering Middelbaar beroepsonderwijs Aangenaam, wij zijn duo DUO staat voor Dienst Uitvoering Onderwijs. We voeren verschillende onderwijswetten en -regelingen uit, namens het ministerie van

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating Naam opleiding: Technische Bestuurskunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Op zoek naar talent en ambitie!

Op zoek naar talent en ambitie! Op zoek naar talent en ambitie! Geneeskunde studeren in Rotterdam Decentrale selectie 2014 2015 Wat hebben we jou te bieden? Sterke kanten van het onderwijsprogramma Erasmusarts zijn: a patiënt-georiënteerd

Nadere informatie

StudentenBureau Stagemonitor

StudentenBureau Stagemonitor StudentenBureau Stagemonitor Rapportage Mei 2011 1 SAMENVATTING... 3 ERVARINGEN... 3 INLEIDING... 4 ONDERZOEKSMETHODE... 5 RESPONDENTEN... 5 PROCEDURE... 5 METING... 5 DEEL I ANALYSE... 6 1. STAGE EN ZOEKGEDRAG...

Nadere informatie

Gemaakt door: Lysanne Wolbers Menno Akkerman Tessa Heijerman

Gemaakt door: Lysanne Wolbers Menno Akkerman Tessa Heijerman Gemaakt door: Lysanne Wolbers Menno Akkerman Tessa Heijerman FSU Oktober 2011 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Verantwoording...4 Conclusies...5 De cijfers op een rij.9 Knelpunten/oplossingen 15 Positieve punten.16

Nadere informatie

Onderzoek naar Honors programma s op Saxion

Onderzoek naar Honors programma s op Saxion Onderzoek naar Honors programma s op Saxion Studiekeuzeconferentie Toegankelijk, Talent en Living Technology Simone van der Donk MSc Onderzoeksgroep Dr. Mark Gellevij Coördinatie en eindredactie Simone

Nadere informatie

Van mbo en havo naar hbo

Van mbo en havo naar hbo Van mbo en havo naar hbo Dick Takkenberg en Rob Kapel Studenten die naar het hbo gaan, komen vooral van het mbo en de havo. In het algemeen blijven mbo ers die een opleiding in een bepaald vak- of studiegebied

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen Subsector politicologie en bestuurskundige Samenvatting... 2 Weinig deeltijd... 2 Wo-instroom... 3 Weinig uitval iets toegenomen... 3 Veel switch... 3 Vier in herstel... 3 Veel studenten raden opleiding

Nadere informatie

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012 Nieuwsbrief editie 4 April/Mei 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief heeft als thema: Beweging. Een actueel thema, waarmee ik de afgelopen periode weer regelmatig ben geconfronteerd. Mijn column met als titel:

Nadere informatie

Stappenplan Hoe schrijf ik me in voor een opleiding aan de HAN?

Stappenplan Hoe schrijf ik me in voor een opleiding aan de HAN? Stappenplan Hoe schrijf ik me in voor een opleiding aan de HAN? Wil je je aanmelden voor een opleiding bij de HAN? Meld je dan aan via Studielink. Studielink is de online inschrijfapplicatie voor het Nederlandse

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie