Adviesrapport Hervisitatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd. De Haagse Hogeschool

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapport Hervisitatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd. De Haagse Hogeschool"

Transcriptie

1 Adviesrapport Hervisitatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd De Haagse Hogeschool

2

3 Scheveningseweg KV Den Haag T (070) F (070) I E Adviesrapport Hervisitatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd CROHO nr De Haagse Hogeschool Hobéon Certificering BV 15 oktober 2009 Auditteam: Drs W. G. van Raaijen A. Meijer Dr F. Plat R.G. Peters

4

5 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING Functie van het rapport Aanleiding voor de herbeoordeling Tussentijdse beoordeling in Dit rapport Karakteristiek van de opleiding De opleiding Small Business en Retail Management Aanpak van de herbeoordeling Beoordelingsprocedure en werkwijze Beslisregels Auditteam Deelnemers aan de hervisitatie Programma van de visitatie op 20 september MANAGEMENTSAMENVATING Gegevens Beoordelingskader: Samenstelling auditteam: Bevindingen 5 3. BEVINDINGEN EN BEOORDELING 9 Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding 9 Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen 9 Facet 1.2. Niveau Bachelor 11 Facet 1.3. Oriëntatie HBO 12 Onderwerp 2: Programma 13 Facet 2.1. Eisen HBO 13 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma 15 Facet 2.3. Samenhang Programma 17 Facet 2.4. Studielast 18 Facet 2.5. Instroom 20 Facet 2.6. Duur 21 Facet 2.7. Afstemming tussen Vormgeving en Inhoud 22 Facet 2.8. Beoordeling en Toetsing 23 Onderwerp 3: Inzet van Personeel 25 Facet 3.1. Eisen HBO 25 Facet 3.2. Kwantiteit Personeel 26 Facet 3.3. Kwaliteit Personeel 27 Onderwerp 4: Voorzieningen 29 Facet 4.1. Materiële Voorzieningen 29 Facet 4.2. Studiebegeleiding 30 Onderwerp 5: Interne Kwaliteitszorg 32 Facet 5.1. Evaluatie Resultaten 32 Facet 5.2. Maatregelen tot Verbetering 33 Facet 5.3. Betrekken van Medewerkers, Studenten, Alumni en Beroepenveld 34 Onderwerp 6: Resultaten 35 Facet 6.1. Gerealiseerd Niveau 35 Facet 6.2. Onderwijsrendement SAMENVATTEND OORDEEL Oordeelschema HBO bachelor opleiding SBRM voltijd Integraal oordeel/advies aan NVAO 40 Bijlage I: Curricula Vitae auditoren en onafhankelijkheidsverklaringen auditoren Bijlage II: Programma hervisitatie 25 september 2009

6

7 1. INLEIDING 1.1. Functie van het rapport Het onderhavige rapport bevat het advies aan de NVAO dat door Hobéon Certificering als Visiterende en Beoordelende Instantie is opgesteld ten behoeve van de accreditatie van de hbo bacheloropleiding Small Business en Retail Management van de Haagse Hogeschool. Het betreft een herbeoordeling van deze opleiding, nadat in september 2007 een eerste beoordeling is uitgevoerd Aanleiding voor de herbeoordeling Het auditteam heeft bij een audit in september 2007 vastgesteld dat de toepassing van de theorie in de door het auditteam beoordeelde scripties onvoldoende aanwezig was. Een tweede punt van kritiek was, dat er geen onderscheid in beoordeling werd gemaakt tussen verschillende beoordelingsaspecten als inhoud van de presentatie en taalgebruik en spreektempo. Dit leidde tot het oordeel onvoldoende voor facet 6.1. Ten tijde van de audit in 2007 had de opleiding inmiddels gerichte acties ondernomen om het gerealiseerde niveau te verbeteren. Het proces van afstuderen was destijds al strak gestructureerd, de procedure van afstuderen en het beoordelingskader waren inmiddels aangescherpt, er waren inmiddels een afstudeercommissie, docentkringen en zogeheten consultdocenten ingesteld en extra onderwijs ter ondersteuning van het afstudeertraject werd al aangeboden. De effecten van deze maatregelen konden in september 2007 echter nog niet worden beoordeeld omdat zij nog geen uitwerking hadden in afstudeerwerkstukken. Het auditteam heeft, mede gezien de kwaliteit van het personeel, destijds wel zijn vertrouwen uitgesproken in de uitwerking van deze maatregelen. In december 2007 heeft de Haagse Hogeschool de aanvraag tot accreditatie van de opleiding Small Business en Retail Management bij de NVAO ingediend, waarbij het adviesrapport van september 2007 werd overlegd. Op basis van een integrale beoordeling van dit adviesrapport heeft de NVAO, na een voorgenomen besluit bekend te hebben gemaakt, op 22 oktober 2008 besloten dat de accreditatie niet kan worden verleend, omdat het adviesrapport bij facet 6.1 Gerealiseerd Niveau en daarmee bij onderwerp 6 Resultaten niet voldoet aan de eisen die worden gesteld aan het onderbouwen van oordelen. De NVAO heeft vervolgens de accreditatie van de opleiding van rechtswege verlengd met als bepaling dat binnen één jaar na de datum van haar besluit, ergo vóór 22 oktober 2009 een nieuwe aanvraag kan worden ingediend. Het heronderzoek heeft plaatsgevonden op 25 september De basis voor dit heronderzoek van Hobéon Certificering werd gevormd door de verkorte Management Review van 1 september 2009 van de opleiding Small Business en Retail Management van de Haagse Hogeschool Tussentijdse beoordeling in 2008 Omdat de opleiding zich gesteld zag voor een herbeoordeling in 2009, heeft zij Hobéon gevraagd om een tussentijdse beoordeling. Deze is uitgevoerd op 31 oktober 2008 door een team van deskundigen van Hobéon Certificering, niet zijnde de auditoren die de visitaties in 2007 en 2009 hebben uitgevoerd. Voor deze tussentijdse beoordeling zijn de afstudeerwerkstukken van het cohort 2008 bestudeerd en is bezien hoe de opleiding is omgegaan met het door haar opgestelde verbeterplan uit 2007 en de door haar zelf in juni 2008 uitgevoerde evaluatie. Het beoordelingsteam komt in november 2008 tot de conclusie dat de opleiding serieus werk heeft gemaakt en maakt van de invoering van het verbeterplan. Het team ziet in de scripties een goede opgaande lijn van het gerealiseerde niveau. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 1

8 1.4. Dit rapport In dit rapport wordt voortgeborduurd op het rapport van Hobéon Certificering van de visitatie in september Wijzigingen die sedertdien zijn doorgevoerd en gewijzigde oordelen worden in de navolgende teksten cursief vermeld Karakteristiek van de opleiding De opleiding Small Business en Retail Management De opleiding SBRM leidt studenten op voor het ondernemerschap of voor een managementfunctie in de retail sector. Het ondernemerschap kan zijn gericht op het zelfstandig ondernemen (starten van een eigen bedrijf, bedrijfsovername of franchisenemer) of het intern ondernemerschap in een grote onderneming. Studenten dienen goed te kunnen functioneren in het internationale beroepenveld en in internationaal georiënteerde bedrijven in Nederland. In de opleiding maakt elke student daarom kennis met de internationale beroepspraktijk. De opleiding bestaat sedert september 2002 als voltijd opleiding. Het curriculum is ingericht als lerend werken en werkend leren. Het onderwijs is activerend en vraaggestuurd.het curriculum van de opleiding is gebaseerd op het in 2005 landelijk vastgestelde domeinprofiel,de in 2008 landelijk vastgestelde zogenoemde Body of Knowledge & Skills in het domein Commerce en met een duidelijke inbreng vanuit de regio. De onderwijsvisie van de Haagse Hogeschool ( de Haagse bachelor ) is hierin verwerkt. Dit profiel en het curriculum zijn goedgekeurd door de werkveldcommissie van de opleiding Aanpak van de herbeoordeling Beoordelingsprocedure en werkwijze Bij de herbeoordeling van de voltijd opleiding SBRM is het auditteam opnieuw uitgegaan van het door de NVAO vastgestelde Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs. Daarin staan de onderwerpen en facetten vermeld waarop een VBI zich bij de beoordeling van een opleiding moet richten en zijn de criteria opgenomen aan de hand waarvan een VBI moet bepalen of de basiskwaliteit van die opleiding als voldoende kan worden beoordeeld. De beoordeling van Hobéon Certificering steunt op een analyse en beoordeling van door de opleiding SBRM aangeleverde verkorte Management Review, de Studiegids en , de evaluatie van de opleiding van het proces van afstuderen van 31 augustus 2009 en cv s van gecommitteerden. In deze MR gaat de opleiding in op de verbeteringen en veranderingen die zijn doorgevoerd sedert november Ook is de rapportage van de tussentijdse beoordeling in oktober 2008 bij de analyse betrokken. De visitatie is op 25 september 2009, uitgevoerd door een auditteam bestaande uit twee externe onafhankelijke deskundigen op het gebied van zelfstandig ondernemerschap en retail management, één lead auditor en één secretaris vanuit Hobéon Certificering. Dit auditteam is van dezelfde samenstelling als dat in Aangezien het accent was gericht op het herbeoordelen van het gerealiseerde niveau (facet 6.1) is geen onderwijskundige auditor en student-auditor aan dit team toegevoegd. Het auditteam heeft de in het NVAO-Accreditatiekader vermelde facetten opnieuw beoordeeld, en op basis daarvan per onderwerp een oordeel gegeven. Dit werd vastgelegd in een conceptrapport dat aan de opleiding werd voorgelegd voor een toets op eventuele feitelijke onjuistheden. Het voorliggende rapport is de weergave van het oordeel van het auditteam met daarbij de gronden waarop dat oordeel is gebaseerd. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 2

9 Beslisregels Volgens de NVAO - Beslisregels Accreditatie kan een onderwerp slechts onvoldoende of voldoende scoren. Een facet kan evenwel, volgens diezelfde regels, onvoldoende, voldoende, goed of excellent scoren. Met dit als uitgangspunt, heeft Hobéon Certificering onderstaande beslisregels toegepast. Onderwerp A. Een onderwerp scoort voldoende, indien alle facetten van dat onderwerp tenminste voldoende hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp onvoldoende en de overige tenminste voldoende hebben gescoord, mits een acceptabel verbeterplan beschikbaar is voor het facet met de score onvoldoende. B. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord en voor dit facet geen acceptabel verbeterplan beschikbaar is. C. Een onderwerp scoort onvoldoende, indien meer dan één facet van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord, ongeacht of er voor die facetten acceptabele verbeterplannen zijn. Facet D. Binnen de beoordeling van een facet is ruimte voor een eigen afweging van het auditteam: De uitvoering en praktijk weegt zwaarder dan beleid en theorie: beter een goed functionerende regeling die slecht is opgeschreven, dan omgekeerd; primaire processen wegen zwaarder dan secundaire. Extra aantekening E. Indien voor een onderwerp een hogere score dan voldoende gerechtvaardigd is, wordt dat als extra aantekening vermeld en wel met inachtneming van onderstaande regels: een onderwerp krijgt de extra aantekening goed, indien alle facetten van dat onderwerp goed hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp voldoende en de overige facetten goed of excellent hebben gescoord; 1 een onderwerp krijgt de extra aantekening excellent, indien alle facetten van dat onderwerp excellent hebben gescoord of indien één facet van dat onderwerp goed en de overige facetten excellent hebben gescoord; een onderwerp krijgt geen extra aantekening, indien één van de facetten van dat onderwerp onvoldoende heeft gescoord Auditteam Het auditteam was als volgt samengesteld: Naam Audit deskundigheid Onderwijs deskundigheid Vakinhoudelijke deskundigheid Werkveld deskundigheid drs. W. G. van Raaijen voorzitter x x A. Meijer x x dr. F. Plat x x x R.G. Peters x (secretaris) 1 Het NVAO-Accreditatiekader onderscheidt bij onderwerp 2 ( Programma ) acht facetten. Eén ervan betreft de duur van de opleiding. Het daarbij vermelde criterium (240 EC s) is geen (kwaliteits)criterium, maar een formele vereiste waaraan het programma van een opleiding a priori moet voldoen, wil zij in aanmerking kunnen komen voor een HBO Bachelor accreditatie. Bij de beslissing of het onderwerp Programma een extra aantekening goed dan wel excellent verdient, wordt het facet Duur buiten beschouwing gelaten. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 3

10 Willem van Raaijen heeft als lead auditor jarenlange ervaring in het voortgezet onderwijs en het hoger beroeps- en kunstonderwijs. Hij heeft inmiddels tientallen audits ten behoeve van bacheloren masteropleidingen als lead auditor geleid. Aart Meijer studeerde bedrijfs- en commerciële economie aan de Universiteit Twente en de Universiteit Nyenrode. Daarnaast is hij in het bezit van de NIMA A, B en C diploma s. Vanaf 2001 is hij zelfstandig werkzaam als adviseur voor ondernemingsbegeleiding en het ontwikkelen van marketingconcepten. Frans Plat is onder andere verbonden aan de Academie voor Management, Groningen, de TIAS Business School, Tilburg, de Graduate School of International Management, Maastricht en de Faculteit Economie and Business Administration, Universiteit van Maastricht. Hij is directeureigenaar van Customer Strategy & Intelligence Centre (CSIC), Velp Rob Peters fungeerde bij de audit als secretaris. Voor de curricula vitae: zie Bijlage I Deelnemers aan de hervisitatie Het auditteam heeft tijdens de hervisitatie gesprekken gevoerd met het management, coördinatoren, docenten, studenten, de afstudeer-, de toets- en de examencommissie, de lector Ondernemen & Innovatie en twee gecommitteerden. Een volledig overzicht van de deelnemers aan de visitatie is opgenomen in bijlage II Programma van de visitatie op 20 september 2007 Zie Bijlage II. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 4

11 2. MANAGEMENTSAMENVATING 2.1. Gegevens Naam van de instelling: Naam van de opleiding: Vorm van de opleiding: Locatie van de opleiding: Haagse Hogeschool Small Business & Retail Management voltijd Den Haag Naam VBI: Hobéon Certificering b.v. Datum hervisitatie: 25 september 2009 Datum VBI-rapport 15 oktober Beoordelingskader: Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor] van de NVAO (Accreditatiekader. Stcr ). Op grond van dit Accreditatiekader wordt een opleiding beoordeeld aan de hand van de volgende zes onderwerpen: (i) doelstellingen opleiding, (ii) programma, (iii) inzet van personeel, (iv) voorzieningen, (v) interne kwaliteitszorg en (vi) resultaten Samenstelling auditteam: Het auditteam van Hobéon bestaat uit de volgende leden: Drs W. van Raaijen (voorzitter), directeur-partner van de Hobéon Groep en gedurende een reeks van jaren belast met audits in het hoger onderwijs; A. Meijer: bedrijfseconoom en als adviseur betrokken bij begeleiding van ondernemers en het ontwikkelen van marketingconcepten; Dr F. Plat, verbonden aan de Academie voor Management, Groningen, de TIAS Business School, Tilburg, de Graduate School of International Management, Maastricht en de Faculteit Economie and Business Administration, Universiteit van Maastricht en directeur-eigenaar van Customer Strategy & Intelligence Centre (CSIC), Velp. R.G. Peters, als associé verbonden aan de Hobéon Groep, is als secretaris aan het auditteam toegevoegd Bevindingen Onderwerp: Doelstellingen opleiding Het auditteam ziet dat het sedert 2008 vernieuwde beroeps- en opleidingsprofiel op adequate wijze is vertaald naar competenties. De opleiding kijkt kritisch naar de landelijke vastgestelde competenties en verbijzondert deze in een cyclisch proces in overleg met het (regionale) beroepenveld. De opleiding heeft in het curriculum het aspect internationalisering adequaat en op een voor de Haagse Hogeschool passende wijze verwerkt. De opleiding toont naar oordeel van het auditteam aan dat zij voortdurend de ontwikkelingen in het beroepenveld volgt en daaraan de noodzakelijke gevolgen verbindt. De eindkwalificaties sluiten aan bij de algemeen internationaal geaccepteerde beschrijving van kwalificaties van een bachelor, zoals deze zijn vastgelegd in de Dublin Descriptoren. Deze eindkwalificaties zijn ontleend aan een landelijk vastgesteld domeinprofiel dat in samenspraak met de docenten, werkveldcommissie, gecommitteerden en alumni verder is uitgewerkt en sluiten aan bij het niveau van de beginnende beroepsbeoefenaar. Het auditteam kwalificeert het onderwerp Doelstellingen opleiding als voldoende. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 5

12 Onderwerp Programma De kennisontwikkeling vindt plaats in interactie met de beroepspraktijk en door middel van studiemateriaal dat aan de beroepspraktijk is ontleend. De eindkwalificaties, geformuleerd in acht competenties zijn vertaald naar leerdoelen en gekoppeld aan theoretische en aan praktijk (Action Learning) modulen. Studenten hebben op deze wijze de mogelijkheid om de geformuleerde leerdoelen te behalen, waardoor de ontwikkeling van de beroepsvaardigheden wordt gewaarborgd. In de periode tussen de eerste visitatie in 2007 en de visitatie in september 2009 waarvan hier verslag wordt gedaan is de theoretische component in het curriculum verder verzwaard. Er is sprake van een heldere structurering van het onderwijs, waardoor de samenhang in zowel horizontale als verticale zin is geborgd. Het auditteam ziet dat er ten opzichte van de situatie van twee jaar geleden, nu evenwicht is tussen theorie en praktijk. De studielast is op een juiste wijze gespreid over de verschillende studiejaren en de studenten zijn hierover tevreden. Het auditteam heeft waardering voor het feit dat de opleiding extra aandacht besteedt aan deficiënties en eerste generatiestudenten en, door het instellen van de functie van studievoortgangsbegeleider, aan studenten die studievertraging hebben opgelopen. Op grond hiervan kwalificeert het auditteam dit facet voor de opleiding als goed. De opleiding spant zich in om een goed beeld te verkrijgen van de karakteristieken van de instromende studenten en gebruikt deze gegevens en bevindingen uit evaluaties en uit de studieloopbaanbegeleiding om de aansluiting verder verbeteren. Op grond hiervan kwalificeert het auditteam dit facet voor de opleiding als goed. De opleiding heeft een omvang van 240 EC s. Er is sprake van een duidelijk geformuleerde onderwijsvisie. Het didactisch concept en de diversiteit aan werkvormen sluiten hierop aan. De opleiding beschikt over een uitgewerkt toetsbeleid, waarmee de congruentie is gewaarborgd tussen de leerdoelen en de gebruikte tentamens, assessments en beoordelingen. Met betrekking tot het afstuderen heeft de opleiding de afgelopen jaren een grote slag gemaakt, waardoor het proces van afstuderen, de begeleiding van afstudeerders, maar vooral de kwaliteit en de beoordeling van de afstudeerwerkstukken aanmerkelijk is verbeterd. In het OER is een wijziging doorgevoerd waardoor aan tentamens een beperkte geldigheid van vier jaar wordt toegekend. Deze wijziging moet er mede toe leiden dat het aantal studenten met een studieachterstand tot afstuderen wordt gestimuleerd. Het auditteam beoordeelt dit facet als goed. Het auditteam kwalificeert het onderwerp Programma als voldoende. Onderwerp 3: Inzet van Personeel De opleiding wordt verzorgd door docerend personeel dat voor een zeer groot deel afkomstig is uit het beroepenveld en relaties met dat werkveld onderhoudt. Het opleidingniveau van de docenten is goed: het merendeel heeft een masterdiploma en een deel is daarvoor studerend. De opleiding legt op goede wijze de verbinding tussen de opleiding en beroepspraktijk. De docent/student ratio van 22,8 beoordeelt het auditteam als ruim toereikend. Het onderwijs kan, naar het oordeel van het auditteam, met de beschikbare formatie worden ontwikkeld en gegeven. De opleiding (en de academie) beschikken over een uitgewerkt personeelbeleid, waarin de opleiding aandacht geeft aan de kwaliteiten van de medewerkers en daarvoor goede instrumenten en voldoende middelen inzet. Er is sprake van personeel dat goed is gekwalificeerd voor de inhoudelijke, onderwijskundige en organisatorische realisatie van het programma. Het auditteam beoordeelt alle facetten van het onderwerp Inzet van Personeel als goed, wat een kwalificatie goed als extra aantekening voor dit onderwerp oplevert. Onderwerp 4: Voorzieningen Het auditteam heeft kennis genomen van de beschikbare voorzieningen en beoordeelde in 2007 reeds dat deze adequaat zijn. Het auditteam heeft vastgesteld dat de opleiding het systeem van studieloopbaanbegeleiding inmiddels verder heeft aangepast. Deze aanpassingen lijken het auditteam juist. Het auditteam vindt het een goede zaak dat de academie een fulltime studievoortgangbegeleider inzet. Het auditteam beoordeelt één van twee facetten van het onderwerp Voorzieningen als goed, wat een kwalificatie goed als extra aantekening voor dit onderwerp oplevert. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 6

13 Onderwerp 5: Interne Kwaliteitszorg Het auditteam stelt opnieuw vast dat de opleiding de uitvoering van het onderwijs zorgvuldig en gedegen evalueert, aan de hand van door de opleiding gehanteerde streefdoelen. Het auditteam stelt daarbij vast dat de opleiding al in september 2007 een goed uitgewerkt verbeterplan had, dat is geschreven op basis van periodieke evaluaties. Sedert de visitatie in september 2007 is dit verbeterplan nog verder aangescherpt op basis van de bevindingen van het auditteam. In een tussentijdse beoordeling in 2008 heeft de opleiding de voortgang van het doorvoeren van de veranderingen extern laten toetsen. Het auditteam voor de visitatie van 2009 stelt vast dat medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld betrokken zijn bij het beoordelen van de kwaliteit van het onderwijs, zowel inhoudelijk, als qua organisatie en bedrijfsvoering. Dit leidt tot actieve invloed van externe stakeholders op de interne kwaliteitszorg. Het auditteam waardeert in bijzonder de inbreng van de gecommitteerden hierbij. Het auditteam beoordeelt alle facetten van het onderwerp Interne Kwaliteitszorg als goed, wat een kwalificatie goed als extra aantekening oplevert. Onderwerp 6: Resultaten. Het auditteam oordeelt dat de afstudeerwerkstukken van het cohort en daarmee het gerealiseerd niveau voldoen aan de basiskwaliteit. Het niveau van de scripties is duidelijk gestegen ten opzichte van de scripties uit Het hbo-niveau is impliciet aanwezig in deze afstudeerwerkstukken. Wel mag de verwerking van de theorie in de scripties nog sterker worden aangezet. Het auditteam verwacht, gezien alle maatregelen die zijn genomen rond het verbeteren van het niveau van afstuderen, dat dit niveau in 2011 tot volle wasdom is gekomen. Het auditteam heeft waargenomen dat de rendementen van de propedeuse en de hoofdfase overeenkomen met de streefcijfers die de opleiding vooraf heeft vastgelegd. Het auditteam komt op basis hiervan tot het oordeel voldoende voor het onderwerp Resultaten. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 7

14 Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 8

15 3. BEVINDINGEN EN BEOORDELING Onderwerp 1: Doelstellingen Opleiding Dit onderwerp kent drie facetten: 1. domeinspecifieke eisen; 2. niveau bachelor; 3. oriëntatie HBO. Facet 1.1. Domeinspecifieke Eisen Criterium Het facet Domeinspecifieke Eisen is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk)? Bevindingen Landelijk profiel Het landelijk overleg SBRM heeft besloten in 2008 over te gaan naar een nieuw domeinprofiel en de bijbehorende Body of Knowledge & Skills voor het domein Commerce. Dit profiel beschrijft de kerntaken en essentiële expertise van een commerciële professional. Voor de opleiding SBRM staat het ondernemen centraal: als zelfstandige ondernemer of retail manager. Dit profiel is gevalideerd door het landelijke beroepenveld. Het domeinprofiel is in december 2005 en de Body of Knowledge & Skills in juni 2008 door de HBO-Raad vastgesteld Invulling door de Haagse opleiding Het curriculum van de Haagse opleiding SBRM is gebaseerd op het nieuwe domeinprofiel en de nieuwe Body of Knowledge & Skills en hanteert acht competenties. De opleiding biedt ondernemerschap en retail management als afstudeerprofielen aan, waarbij de keuze hierin aan het eind van het tweede studiejaar moet worden gemaakt. In het derde en vierde jaar is de theorie die aan studenten wordt aangeboden dan dezelfde, maar is de praktijkcomponent gericht op de keuze voor small business of voor retail management. Opdrachten worden dan uitgevoerd in de specifieke markten. De programma s ondernemerschap en retailmanagement lopen parallel en de switch is organisatorisch mogelijk. De opleiding heeft in overleg met de zogeheten Action Learing-bedrijven en de werkveldcommissie vier clusters van beroepsrollen geformuleerd: operationele lijnfuncties in de detailhandel; hbo verkoopfuncties binnen de retailketen; hbo staffuncties binnen de retailketen; zelfstandig ondernemer. Deze beroepsrollen heeft de opleiding uitgewerkt naar activiteiten die zijn gekoppeld aan leerdoelen, die weer zijn afgeleid van de landelijke competenties. De vernieuwde Body of Knowlegde & Skills is inmiddels de basis voor het curriculum van de opleiding Internationalisering De SBRM-opleiding vult het aspect internationalisering in via de speerpunten: theorie van de internationale beroepspraktijk, communicatie en intercultureel bewustzijn. Veel onderwijs wordt gegeven vanuit een internationale context. In de gesprekken meldt de opleiding, dat vooral de handel naar het Verre Oosten voor de SBRM-studenten interessant is. Het auditteam stelt vast dat gedurende een bedrijfspracticum in het eerste jaar samen met studenten van de opleiding IBMS en in het vierde jaar in het blok Globalisering bij het practicum van International Business and Culture onderwijs in het Engels wordt gegeven. Vakliteratuur rond de onderwerpen dienstenmarketing, retailmarketing, productinnovatie en marketing, strategische marketing, customer relationship management, international trade, international business and culture, change management en Engelse grammatica en spelling is in de Engelse taal. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 9

16 Oordeel: voldoende Het auditteam stelt het volgende vast: Het vernieuwde beroeps- en opleidingsprofiel is landelijk vastgesteld en op adequate wijze vertaald in acht competenties. De opleiding heeft kritisch gekeken naar de landelijke vastgestelde competenties en deze verbijzonderd in overleg met het regionale beroepenveld. De opleiding geeft in het curriculum het aspect internationalisering voldoende aandacht. De opleiding toont, naar oordeel van het auditteam aan, dat zij de ontwikkelingen in het beroepenveld volgt en waar nodig aan ontwikkelingen daarbinnen de noodzakelijke gevolgen verbindt. Het auditteam beoordeelt het aansluiten van de eindkwalificaties bij de te stellen eisen als voldoende. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 10

17 Facet 1.2. Niveau Bachelor Criterium Het facet Niveau Bachelor is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor? Bevindingen Het auditteam heeft de set van acht competenties van de opleiding bestudeerd om te bepalen of deze beantwoorden aan het niveau bachelor zoals weergegeven in de zogeheten Dublin Descriptoren. Uit zijn analyse blijkt, dat de opleiding in de eindkwalificaties/competenties de Dublin Descriptoren heeft geïncorporeerd. Dit betekent: Kennis van en inzicht in (bijvoorbeeld): human resource management; arbeidsrecht; organisatiekunde; ondernemingsrecht; supply chain management; retailmarketing; verkoop- en accountmanagement; automatisering. Toepassen van kennis en inzicht blijkend uit (bijvoorbeeld) het opstellen / ontwerpen van: ondernemingsplan; analyse financiële kengetallen; swot-analyse; verkoop- en acquisitieplan; omgevingsanalyse / concurrentieanalyse; personeelsplan (inclusief scholingsplan); voorraadplanning; accountplan; media- en PR-plan; marktanalyse. Oordeelsvorming blijkend uit (bijvoorbeeld): kwalitatieve en kwantitatieve bedrijfsgegevens accuraat kunnen interpreteren en documenteren; kwalitatieve en kwantitatieve marktgegevens accuraat kunnen interpreteren en documenteren; bedrijfsrisico s kunnen beoordelen. Communicatie blijken uit (bijvoorbeeld): effectieve communicatie met medewerkers / ondergeschikten; effectieve communicatie met leveranciers; effectieve communicatie met klanten; opbouwen en onderhouden van netwerk. Leervaardigheden in praktijkgericht onderzoek kunnen participeren: delen van praktijkgericht onderzoek kunnen uitvoeren, zoals bijvoorbeeld een onderzoeksopzet maken, theoretische onderbouwing kunnen leveren en onderzoeksresultaten kunnen analyseren; initiatieven kunnen nemen over innovatie en verandering in het SBRM-domein een leerhouding van een leven lang leren kunnen ontwikkelen. Oordeel: voldoende Het auditteam heeft vastgesteld dat de eindkwalificaties aansluiten bij de algemeen internationaal geaccepteerde beschrijving van kwalificaties van een bachelor, zoals deze zijn vastgelegd in de Dublin Descriptoren. Het auditteam kwalificeert dit facet van de opleiding als voldoende. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 11

18 Facet 1.3. Oriëntatie HBO Criteria Het facet Oriëntatie HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Zijn de eindkwalificaties van de opleiding mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties? Sluiten de eindkwalificaties van de opleiding aan bij het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor de betreffende opleiding vereist of dienstig is? Bevindingen Zoals onder facet 1.1 aangegeven zijn de eindkwalificaties ontleend aan het landelijk beroeps- en opleidingprofiel. De Haagse opleiding onderhoudt contacten met het regionale beroepenveld, via de bedrijven waar de studenten hun werkplekken hebben (de zogenoemde ALbedrijven), via de werkveldcommissie en via gecommitteerden, alumni, docenten en de Regioregisseur. Deze laatste is een functionaris van de HHS die bemiddelt tussen studenten en bedrijven in de Haagse regio. Het auditteam heeft kunnen vaststellen dat het regionale beroepenveld de opleiding adviseert over de aansluiting op de beroepspraktijk. De competenties zijn een opsomming van alle kennis, vaardigheden en houdingsaspecten die de afgestudeerde als beginnende beroepsbeoefenaar moet beheersen. De HHS heeft drie kernbegrippen vastgesteld, die in elk curriculum moeten terugkomen: (i) zelfregie, (ii) professionaliteit en (iii) wereldburgerschap. Deze begrippen komen in het curriculum van de opleiding SBRM naar voren. Het auditteam heeft alle competenties overzien. De regionale inkleuring en de accenten op zelfregie, professionaliteit en wereldburgerschap kenmerken de Haagse opleiding Het auditteam heeft bij de hervisitatie gezien dat, ten opzichte van de visitatie in 2007, de opleiding meer aandacht geeft aan de theorievorming. Studenten uit het eerste en tweede jaar melden, hiernaar gevraagd, dat de theoretische component stevig aanwezig is; studenten uit het derde en vierde jaar melden dat zij een inhaalslag maken in theorie. In de Action Learning opdrachten (zie hierna bij facet 2.1) wordt studenten nu zeer nadrukkelijk gevraagd om de praktische oplossingen van de casussen theoretisch te onderbouwen. Oordeel: voldoende Het auditteam is op basis van zijn analyse van oordeel dat de eindkwalificaties van de opleiding SBRM zijn ontleend aan beroepsprofielen die in samenspraak met het regionale beroepenveld zijn opgesteld en dat deze kwalificaties aansluiten bij het niveau van beginnend beroepsbeoefenaar. Het auditteam stelt vast dat de regionale inkleuring van de beroepsprofielen een specifiek accent aanbrengt. De theoretische bagage van de studenten is naar oordeel van het auditteam inmiddels behoorlijk toegenomen. Het auditteam oordeelt dat er sprake is van hoger beroepsonderwijs. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 12

19 Onderwerp 2: Programma Dit onderwerp kent acht facetten: 1.eisen hbo; 2. relatie tussen doelstellingen en inhoud; 3. samenhang programma; 4. studielast; 5. instroom; 6. duur; 7. afstemming tussen vormgeving en inhoud; 8. beoordeling en toetsing. Facet 2.1. Eisen HBO Criteria Het facet Eisen HBO is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Vindt kennisontwikkeling van studenten plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontwikkeld studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek? Heeft het programma aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline? Waarborgt het programma de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft het aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk? Bevindingen Kennisontwikkeling van studenten De opleiding heeft het onderwijs ingedeeld aan de hand van thema s die uit de beroepspraktijk zijn ontleend. In elk leerjaar is de leerstof gegroepeerd in vier blokken, die elk in het teken staan van een thema. Deze thema s zijn over de vier leerjaren verdeeld. Het onderwijs wordt aangeboden via een vaste structuur van leerlijnen: de kennisleerlijn, de vaardighedenlijn, de praktijklijn en de persoonlijke ontwikkellijn. De (theoretische) kennisontwikkeling vindt plaats via hoor-, werk- en responsiecolleges, casussen, simulatie, praktijkonderzoek, beursbezoek, bedrijvendagen en games. Het praktijkonderwijs vindt plaats via Action Learning (AL), intervisie en bedrijfsbezoeken en de scholing in vaardigheden vindt plaats via trainingen, games en projecten. In de AL opdrachten gebruiken de studenten theorie om oplossingen te bedenken voor deze praktijkopdrachten. Op deze wijze komt de gewenste integratie van theorie en praktijk tot stand. Verder dienen zij de juiste methoden en technieken van toegepast onderzoek te gebruiken. De persoonlijke ontwikkelingslijn is gedurende de vier studiejaren vervlochten in het gehele programma. De thema s die in de vier leerjaren aan de orde komen zijn ontleend aan de beroepspraktijk. De praktijkscholing vindt plaats in daarvoor geselecteerde Action-Learning bedrijven. De opleiding is kritisch op de inhoud van de werkplekken. De acquisitie, selectie en goedkeuring van deze werkplekken geschiedt volgens een vaste procedure. Een werkplek wordt tenminste viermaal per jaar bezocht door een docent. De contacten met studenten, die bij de AL-bedrijven aan de slag zijn, vinden plaats op de momenten dat zij binnenschools aan de gang zijn met thema s en projecten. Zie verder ook Verbanden met actuele ontwikkelingen Het onderwijs wordt zowel binnenschools als buitenschools uitgevoerd. In het binnenschoolse gedeelte brengen studenten hun eigen ervaringen en dilemma s uit de praktijk in deze praktijkervaringen krijgen betekenis door de reflectie van docenten en medestudenten. De actuele ontwikkelingen in het vakgebied worden tot stand gebracht door de inbreng van de studenten en docenten zelf en verder door de nauwe verbinding die de opleiding heeft met de werkveldcommissie, gecommitteerden en de AL-bedrijven Waarborg van ontwikkeling van beroepsvaardigheden. In het competentieprofiel is vastgelegd welke beroepsvaardigheden de student moet bezitten bij zijn afstuderen. Alle competenties moeten aan het eind van de opleiding op operationeel, tactisch en strategisch niveau kunnen worden toegepast. Al deze competenties worden getoetst aan de hand van vastgelegde criteria. Bedrijfsmentoren zijn betrokken bij de beoordeling van stages en afstuderen. Bij het afstuderen zijn gecommitteerden uit het beroepenveld betrokken bij de beoordeling van de eindwerkstukken en presentatie daarvan. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 13

20 Oordeel: voldoende Het auditteam stelt het navolgende vast: De kennisontwikkeling vindt plaats in interactie met de beroepspraktijk en door middel van aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal. De opleiding heeft door de opzet van het onderwijs voldoende verbanden met de actuele ontwikkelingen in de beroepspraktijk. De opleiding heeft ontwikkeling van de beroepsvaardigheden gewaarborgd. Het auditteam is van oordeel dat het curriculum voor wat betreft de Eisen hbo aan de basiskwaliteit voldoet en kwalificeert het Eisen hbo facet voor de opleiding SBRM als voldoende. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 14

21 Facet 2.2. Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma Criteria Het facet Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma is beoordeeld aan de hand van de volgende NVAO-criteria: Is het programma een adequate concretisering van de eindkwalificaties qua niveau, oriëntatie en domeinspecifieke eisen? Zijn de eindkwalificaties adequaat vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het programma? Biedt de inhoud van het programma studenten de mogelijkheid de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken? Bevindingen Concretisering van het programma Het curriculum van de opleiding is gebaseerd op het landelijk vastgestelde domeinprofiel dat is vastgelegd in acht competenties (zie facet 1.2, hiervoor). Het landelijk vastgestelde competentieprofiel geeft concreet de eindkwalificaties in termen van competenties. Deze competenties weerspiegelen het te bereiken niveau, de beroepsoriëntatie en domeinspecifieke eisen Vertaling naar leerdoelen De opleiding heeft de competenties uitgewerkt naar onderwijsactiviteiten en gekoppeld aan toetsbare leerdoelen. De leerdoelen zijn gekoppeld aan modulen. Op het moment dat de student alle modulen succesvol heeft doorlopen en daarop is getoetst heeft hij alle competenties behaald Mogelijkheid om de geformuleerde eindkwalificaties te bereiken De onderwijsvisie behelst onder meer, dat studenten zelfregie hebben en in beginsel zelf verantwoordelijk zijn voor de eigen studieactiviteiten. Het onderwijs is vraaggestuurd ingericht. De student is in beginsel zelf verantwoordelijk voor zijn eigen studieactiviteiten. Binnen de persoonlijke ontwikkelingslijn wordt de ontwikkeling van de competenties per student gevolgd en worden studenten begeleid. Deze begeleiding uit zich bijvoorbeeld bij de keuze voor het afstudeerprofiel: SB of RM. De opleiding ziet dat er studenten binnenkomen met een leerachterstand. Deficiënties op het gebied van rekenen en taalvaardigheid kunnen worden weggewerkt door bijlessen. De opleiding biedt deze aan en de studenten worden, indien nodig, door de studieloopbaanbegeleider (dringend) geadviseerd deze te volgen Versterking van de theoretische component en methoden en technieken Sedert de visitatie in september 2007 is de theoretische component verder versterkt. Op basis van een analyse door de opleiding zelf is de theorie op vier kennisgebieden verzwaard: 1. algemene financieel-economische kennis 2. methoden en technieken van onderzoek 3. externe analyse en concurrentieanalyse 4. planning & control. Het auditteam heeft de wijzigingen die in het programma zijn aangebracht bekeken; het team vindt deze adequaat. Met ingang van het studiejaar is het propedeuseprogramma vernieuwd. Dit nieuwe programma kenmerkt zich door een verhoogd theoretisch gehalte, waardoor studenten beter worden voorbereid op de hoofdfase. De modules Marketing, Financieringsplan, Omgevingsanalyse en Organisatiekunde hebben een hoger theoretisch gehalte en leveren meer studiepunten op.. Hetzelfde geldt voor diverse modules in de hoofdfase. Ook wordt nu vanaf het eerste semester in het eerste jaar aandacht besteed aan methoden en technieken van (toegepast) onderzoek. De mogelijkheden tot compensatie in de propedeuse zijn aanzienlijk beperkt ten opzichte van vroeger; alle theoretische modules dienen met een voldoende te worden afgerond. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 15

22 Door de hele opleiding heen wordt aandacht besteed aan het theoretisch onderbouwen van AL-opdrachten en het toepassen van methoden en technieken van onderzoek. Studenten dienen met de tussenproducten (werkstukken rond de AL opdrachten, die de vorm van miniscripties hebben) aan te tonen, dat zij een onderzoek goed kunnen opzetten via een plan van aanpak, dat zij de theorie in relatie kunnen brengen met de praktische opdracht en daarmee de toepassing van theorie hebben geïntegreerd in hun handelen Scriptievoorbereiding In het vierde jaar is het onderwijsprogramma uitgebreid met het onderdeel scriptievoorbereiding. Uit de gesprekken met studenten blijkt dat al aan het eind van het derde jaar hieraan aandacht wordt besteed. Het proces van afstuderen is gedetailleerd vastgelegd in de afstudeerhandleiding. Gedurende het hele studieprogramma werken de studenten AL-projecten uit in de vorm van de al genoemde miniscripties. Hiermee oefenen zij in het schrijven van de eindscriptie in het vierde jaar. Het auditteam heeft van studenten gehoord dat dit een goede vorm van voorbereiding is. Oordeel: voldoende Het auditteam kwalificeert het facet Relatie tussen Doelstellingen en Inhoud Programma voor de opleiding als voldoende op grond van het navolgende: Het programma is naar oordeel van het auditteam een concrete vertaling van de eindkwalificaties in termen van te bereiken competenties. De theoretische component is de afgelopen jaren aanmerkelijk verzwaard en de toepassing van theorie komt tot uitdrukking in de miniscripties en de eindscriptie. De competenties zijn vertaald naar leerdoelen, die zijn gekoppeld aan modulen; Studenten hebben de mogelijkheid om deze leerdoelen te behalen en worden daarin begeleid. Het ontwikkelingsproces van hun competenties wordt gevolgd via de persoonlijke ontwikkelingslijn. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 16

23 Facet 2.3. Samenhang Programma Criterium Het facet Samenhang Programma is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Is het studieprogramma inhoudelijk samenhangend? Bevindingen Het onderwijs is volgens een vaste structuur ingericht: horizontaal via thema s en verticaal via leerlijnen. Deze structuur is beschreven bij facet 2.1. In elk blok staan kennis, vaardigheden en praktijk met elkaar in verband en worden deze gerelateerd aan een thema. Het themagebonden onderwijs draagt bij aan de samenhang tussen het binnenschools- en buitenschools curriculum, doordat de student binnenschoolse kennis en vaardigheden buitenschools toepast en buitenschoolse ervaring in de school brengt In de loop van de studie stijgt de moeilijkheidsgraad van de leerstof en verschuift het accent van operationeel, naar tactisch, naar strategisch. De functie die een student uitoefent bij het Action-Learning bedrijf groeit hierin mee. Zonodig wisselt de student van bedrijf, om deze groei te garanderen. In de gesprekken met het auditteam geven de coördinatoren aan dat de rol van de begeleidende docent hierin belangrijk is. De toelating tot de afstudeerfase is geregeld in de OER en beschreven in de afstudeerhandleiding. Aan de hier gestelde regels wordt de hand gehouden In 2007 bleek bij de visitatie dat de beroepspraktijk zwaar is aangezet in het programma, wat ten koste ging van de theorievorming. Het auditteam heeft tijdens de hervisitatie vastgesteld dat de opleiding de aanbeveling van het auditteam van destijds heeft overgenomen om de relatie tussen theorie en praktijk opnieuw te beoordelen en het accent te verleggen naar de theoriecomponent. Inmiddels is de theoriecomponent aanmerkelijk verzwaard; iets dat de studenten beamen. Oordeel: voldoende Het auditteam stelt vast dat sprake is van een heldere structurering van de organisatie van het onderwijs, waardoor de samenhang in zowel horizontale als verticale zin is geborgd. Het auditteam constateert ook, dat door verzwaring van de theoretische component, theorie en praktijk nu in evenwicht zijn. Het auditteam kwalificeert daarom dit facet als voldoende. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 17

24 Facet 2.4. Studielast Criterium Het facet Studielast is beoordeeld aan de hand van het volgende NVAO-criterium: Is het programma studeerbaar doordat factoren die betrekking hebben op dat programma en die de studievoortgang belemmeren, zoveel mogelijk worden weggenomen? Bevindingen Spreiding Het curriculum is per jaar verdeeld in blokken van tien weken, waarbij elk blok wordt afgesloten met een toetsperiode. Herkansing van toetsen is mogelijk in de loop van het volgende blok en herkansing van blok vier vindt nog plaats voor de zomervakantie. (Blok 4 bestaat uit 12 weken). De verhouding binnenschools-buitenschools verandert in de loop van de studie en de buitenschoolse duur per week neemt toe. De opleiding verwacht van studenten een grote mate van zelfstandigheid en vanaf het derde jaar neemt het aantal contacturen af. In de eerst twee jaren hebben de studenten gemiddeld 18 contacturen per week; in de laatste twee jaren is dit gemiddeld 10 uren Struikelvakken Studenten met een havo (67% van de instroom) en mbo-achtergrond (24% van de instroom) blijken op het gebied van wiskunde en statistiek elementaire kennis te missen. Om deze studenten te ondersteunen, heeft de opleiding extra lessen op dit gebied ingeroosterd. Daarnaast biedt de opleiding een inhaalprogramma Nederlands/spelling aan, aan studenten die dit nodig hebben Verkorte route voor mbo ers en vrijstellingen Sedert het studiejaar biedt de opleiding een verkorte route aan voor studenten die de mbo-opleiding Ondernemen op niveau 4 hebben afgerond. Op basis van dit diploma en hun werkervaring krijgen die studenten vrijstellingen, waardoor zij in staat zijn de eerste twee jaren in één jaar af te ronden. Het aantal contacturen voor mbo ers in de verkorte route bedraagt 21 per week. De examencommissie beslist over het toekennen van de vrijstellingen. De student dient hiervoor de bewijslast te leveren. De betrokken docent geeft desgevraagd advies Extra tutoring De hogeschool kent een hogeschoolbreed project Het Haags Studiesucces. Binnen dit project zijn oorzaken onderzocht van studieuitval en -vertraging. Een van de bevindingen is dat studenten wier ouders/verzorgers geen wo- of hbo-achtergrond hebben (zogenaamde eerste generatiestudenten ) meer moeite hebben met studeren in het hbo dan anderen. De opleiding heeft 55% eerste generatiestudenten en, in lijn met dit project, besloten de begeleiding van hen te intensiveren. Docenten van de opleiding hebben met tussentijdse schoolverlaters een exitgesprek. Vaak blijkt dan een verkeerde studiekeus of onvoldoende zelfstandigheid om de studie te kunnen volgen Studievoortgangsbegeleider Een kenmerk van de opleiding is dat studenten al tijdens de studie een eigen bedrijf hebben of starten. Dit leidt ertoe dat door de aandacht voor dit bedrijf de studie naar het tweede plan dreigt te geraken. Ondermeer om die reden heeft de opleiding de functie van studievoortgangsbegeleider ingesteld die zich speciaal richt op het begeleiden van studenten bij het voorkomen en wegwerken van studieachterstanden Oordeel studenten In het gesprek dat het auditteam tijdens de hervisitatie met studenten heeft gehad is de studielast aan de orde geweest. De ouderejaars studenten zien dat de theorie aanmerkelijk is verzwaard; de propedeuse en tweedejaars studenten nemen het curriculum als een gegeven. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 18

25 Volgens de derde en vierdejaars studenten is de studielast 40 uur per week en meer, oplopend tot 60 uur per week. Dit geldt dan voor de studenten die inmiddels drie dagen per week werken en voor diegenen die al een eigen bedrijf hebben of gedurende de opleiding dit hebben opgezet in de afstudeervariant small business. Het auditteam noteerde letterlijk: Het is je eigen bedrijf, dus je werkt van s ochtends vroeg tot s avonds laat. Je bent uur met je bedrijf bezig en dan nog 20 uur met je studie. De studielast, gecombineerd met een eigen bedrijf of een functie van enige omvang is dus aanzienlijk. De studie is wel goed te doen volgens de studenten waar het auditteam mee heeft gesproken. Oordeel: goed Het auditteam stelt vast dat de studielast op juiste wijze is gespreid over de jaren en dat de studenten hierover tevreden zijn. Het auditteam heeft waardering voor het feit dat de opleiding extra onderwijs aanbiedt in die vakken waarin eerstejaarsstudenten deficiënties hebben, dat de opleiding de tutoring van eerste generatiestudenten vormgeeft en dat de opleiding de functie van studievoortgangsbegeleider heeft ingesteld om studieslepers gericht te begeleiden. Uit de extra aandacht die de opleiding geeft aan de informatie aan aankomende studenten blijkt, dat de opleiding een goed beeld heeft van wat bij de studenten leeft en dat zij actief is in het wegnemen van studiebelemmerende factoren. Op grond van deze feiten kwalificeert het auditteam het facet Studielast voor de opleiding als goed. Hobéon Certificering Rapport hervisitatie HBO Bachelor opleiding SBRM, oktober 2009 De Haagse Hogeschool 19

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs 2 december 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 pagina 2 1 Inleiding Dit beoordelingskader bevat een aantal facetten

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER 1. INLEIDING Het certificeringsonderzoek voor de aanbieders van opleidingen voor tourmanager heeft de vorm van

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool IJselland Instituut Ruimtelijke Ordening en Milieu Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen

Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Positionering van de opleidingen De vergelijking met Vlaanderen Richtlijn beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige opleiding. Positionering

Nadere informatie

Naam/Datum/Versie document advies/verbeterpunten. Avans documenten

Naam/Datum/Versie document advies/verbeterpunten. Avans documenten Document / Informatie P = Prettig ; N = Noodzakelijk Algemene input voor schrijven zelfevaluatie 1. (P) Interne rapport tussentijdse audit op onderwijskwaliteit/accre-ditatiewaardigheid Suggesties NQA

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Human Technology voltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Human Technology voltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Human Technology voltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool

luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool m a o v nederlands - ulaamse accreditatieorganisatie luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Human Resource Management van de Saxion Hogeschool datum 31

Nadere informatie

College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM. 1. Inleiding

College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM. 1. Inleiding College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van de aanvraag om accreditatie van de hbo-bachelor Oefentherapie Mensendieck

Nadere informatie

Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs

Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs Handreiking bij het beoordelingskader voor het bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs 12 november 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Handreiking voor specifieke invulling van de standaarden

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus 5375 6802 EJ ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

REGELING EN BEOORDELINGSKADER BEOORDELING AFSTUDEERRICHTINGEN GGZ AGOOG

REGELING EN BEOORDELINGSKADER BEOORDELING AFSTUDEERRICHTINGEN GGZ AGOOG REGELING EN BEOORDELINGSKADER BEOORDELING AFSTUDEERRICHTINGEN GGZ AGOOG Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl REGELING EN BEOORDELINGSKADER

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Bijlage, Bachelor Opleiding Docent Muziek Studiejaar 2013-2014 Algemeen 1. Deze bijlage bij het algemene gedeelte van de Onderwijs- en examenregeling van Codarts is van toepassing

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Zorg en Welzijn Rapport ten behoeve van accreditatie hbo bachelor

Nadere informatie

REGELING EN BEOORDELINGSKADER ACCREDITATIE BIJSCHOLINGSPROGRAMMA S GGZ AGOOG

REGELING EN BEOORDELINGSKADER ACCREDITATIE BIJSCHOLINGSPROGRAMMA S GGZ AGOOG REGELING EN BEOORDELINGSKADER ACCREDITATIE BIJSCHOLINGSPROGRAMMA S GGZ AGOOG Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl REGELING EN BEOORDELINGSKADER

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd Hogeschool Hanzesteden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Bijlage 1: Toetsingskader opleidingsschool

Bijlage 1: Toetsingskader opleidingsschool Bijlage 1: Toetsingskader opleidingsschool NVAO, 3 maart 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Definitie 5 3 Beoordelingskader 6 4 Werkwijze 12 pagina 2 1 Inleiding In de kwaliteitsagenda voor het opleiden van leraren

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Algemene Operationele Technologie Voltijd Deeltijd - Duaal Hogeschool van Utrecht Faculteit Natuur en Techniek Instituut voor Innovatie, Industrie

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3 Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3 Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832).

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832). nvao w nederlands -vlaa m se accreditatieorganisatie sluit Besluit strekkende tot een oordeel voldoende van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Juridisch medewerker van de Hogeschool van

Nadere informatie

ICLON Powerpoint sjabloon

ICLON Powerpoint sjabloon ICLON Powerpoint sjabloon Een voorbeeld van een ICLON presentatie Piet Presentator & Co Copresentator (ICLON) Coby Collega (Leiden University) Max Medewerker (Instituut voor Cooperatie) [Congresnaam, Plaats,

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Economie voltijd, deeltijd en duaal. Hogeschool INHolland, Haarlem

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Economie voltijd, deeltijd en duaal. Hogeschool INHolland, Haarlem Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Economie voltijd, deeltijd en duaal Hogeschool INHolland, Haarlem Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool, Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd. Hogeschool Saxion, Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd. Hogeschool Saxion, Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO postinitiële Master opleiding Managing Human Resources deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Farmaceutisch Consulent deeltijd Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool Rotterdam. Postbus HA ROTTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool Rotterdam. Postbus HA ROTTERDAM College van Bestuur Hogeschool Rotterdam Postbus 25035 3001 HA ROTTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide opleidingsbeoordeling van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 36791)

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide opleidingsbeoordeling van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 36791) wao nederlands - ulaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende to t het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Actuarieel Analist van het Actuarieel Genootschap & Actuarieel

Nadere informatie

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen september 2013 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 3 Beoordeling standaarden 10 pagina 2 1 Inleiding Vanuit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 3 88 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 304 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

De NVAO heeft op 11 april 2005 een gesprek gevoerd met de LOI om over een aantal aspecten van de opleiding een nadere toelichting te krijgen.

De NVAO heeft op 11 april 2005 een gesprek gevoerd met de LOI om over een aantal aspecten van de opleiding een nadere toelichting te krijgen. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de hbo-bachelor opleiding

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM College van bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding hbo-master Integraal Leiderschap

Nadere informatie

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 (versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2501 CD The Hague

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie

Adviesrapport Accreditatie Adviesrapport Accreditatie hbo-bacheloropleiding Facility Management (voltijd/deeltijd) en Associate Degree Facility Management (deeltijd) Haagse Hogeschool Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bedrijfskunde deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bedrijfskunde deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool ,nvao r nederlands-vlaam se accreditatie organisatie S uif Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bestuurskunde/Overheidsmanagement van de NHL Hogeschool datum

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Personeel & Arbeid P&A, voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Afdeling Management & Human Resources Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Small Business en Retail Management voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd.

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd. Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in Zorg en Maatschappelijke Dienstverlening deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs OCW Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs 22 mei 2003/Nr. WO/BS-2003/24136-I Nederlandse Accreditatie Organisatie 1 Opbouw toetsingskader Het toetsingskader voor nieuwe opleidingen in het hoger

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening SPH, voltijd, deeltijd, duaal Haagse Hogeschool Afdeling Sociaal Pedagogische Hulpverlening Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Besluit. Raad van bestuur. Saxion Hogescholen Enschede. Postbus KB ENSCHEDE

Besluit. Raad van bestuur. Saxion Hogescholen Enschede. Postbus KB ENSCHEDE Raad van bestuur Saxion Hogescholen Enschede Postbus 70000 7500 KB ENSCHEDE Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Biologie

Nadere informatie

: 8 april 2016 : 20 mei Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuwe opleiding van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 36791).

: 8 april 2016 : 20 mei Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuwe opleiding van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 36791). nvao r nederlands - vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot een positief oordeel van een aanvraag toets nieuwe opleiding van de hbo-bachelor Fiscaal Recht en Economie van de Hogeschool

Nadere informatie

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832).

Beoordelingskader Kader voor de beperkte toets nieuw associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 9832). nvao r nederlands - vlaamse accreditatieorganisatie Besluit datum 28 april 2017 onderwerp Besluit TN Ad-programma Online Marketing en Sales van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (005058) uw kenmerk

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd. TMO, hogeschool voor modemanagement Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Modemanagement voltijd TMO, hogeschool voor modemanagement Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communicatie deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

BASISGGEVENS. Naam Functie

BASISGGEVENS. Naam Functie 1 BASISGGEVENS Soort aanvraag:: Nieuwe opleiding De startdatum van de Ad opleiding is gepland per 1 september 2018. Hiermee is te verwachten dat deze nieuwe opleiding valt onder de nieuwe wetgeving rond

Nadere informatie

Besluit. Fontys Hogescholen. Raad van bestuur Postbus AH EINDHOVEN

Besluit. Fontys Hogescholen. Raad van bestuur Postbus AH EINDHOVEN Fontys Hogescholen Raad van bestuur Postbus 347 5600 AH EINDHOVEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding van de hbo-bachelor Circus & Performance

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding. Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal. Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB Voltijd, duaal Hogeschool Utrecht HU Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bouwtechnische Bedrijfskunde BtB

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie

Adviesrapport accreditatie Adviesrapport accreditatie hbo bacheloropleidingen Bouwkunde voltijd/duaal Civiele Techniek voltijd/duaal Hogeschool Windesheim Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs 4 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 3 Procedure 6 pagina 2 1 Inleiding Instellingsbesturen kunnen voor opleidingen met kleinschalig,

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Notenboom. Postbus 307 5600 AH EINDHOVEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Notenboom. Postbus 307 5600 AH EINDHOVEN College van bestuur Hogeschool Notenboom Postbus 307 5600 AH EINDHOVEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de hbo-bachelor opleiding Hoger Toeristisch

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832).

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832). n ed erl a n d s - v I a a m s e a ccr ed t tati eor gani sati e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Facility Management van

Nadere informatie

Informatie werkplekleren

Informatie werkplekleren Informatie werkplekleren Pabo Venlo 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Stagedagen Blz. 4 Stageweken Blz. 4 Jaaroverzicht 2014-2015 Blz. 5 Opleidingsprogramma Blz. 6 Propedeusefase Hoofdfase Afstudeerfase

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs Mededelingen OCenW Bestemd voor: instellingen voor hoger onderwijs Voorlichting Datum: 12 juni 2003 Kenmerk: WO/BS-2003/24136-I Datum inwerkingtreding: n.v.t. Geldigheidsduur beleidsregel: n.v.t. Juridische

Nadere informatie

Toetsingskaders opleidingsschool en academische kop 2013

Toetsingskaders opleidingsschool en academische kop 2013 Toetsingskaders opleidingsschool en academische kop 2013 NVAO 10 juni 2013 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Definitie 6 3 Toetsingskaders 7 4 Werkwijze 12 pagina 2 1 Inleiding 1.1 Vooraf Beoordeling kwaliteit opleidingsschool

Nadere informatie

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd se a ccr editati eorgani sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor SociaalJuridische Dienstverlening van de Hanzehogeschool roningen datum 7 mei2013

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd. INHOLLAND Select Studies Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Journalistiek voltijd INHOLLAND Select Studies Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING. ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten Arnhem, Enschede, Zwolle Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding VORMGEVING voltijd - deeltijd CROHO:

Nadere informatie

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Versie juli 2013 Concept Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders April 2012 0 Inhoud Gebruikte begrippen en afkortingen... 2 Inleiding... 5 Opbouw

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Opleiding Civiele Techniek - voltijd. Haagse Hogeschool Afdeling Engineering

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Opleiding Civiele Techniek - voltijd. Haagse Hogeschool Afdeling Engineering Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Opleiding Civiele Techniek - voltijd Haagse Hogeschool Afdeling Engineering Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Opleiding

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs OCW Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs 22 mei 2003/Nr. WO/BS-2003/24136- II Nederlandse Accreditatie Organisatie 1 Opbouw accreditatiekader Het accreditatiekader voor bestaande opleidingen

Nadere informatie

De NVAO heeft voor de beoordeling van de aanvraag op 27 oktober 2005 een panel van deskundigen ingesteld. Het panel kende de volgende samenstelling:

De NVAO heeft voor de beoordeling van de aanvraag op 27 oktober 2005 een panel van deskundigen ingesteld. Het panel kende de volgende samenstelling: College van bestuur Universiteit Utrecht Postbus 80125 3508 TC UTRECHT Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding wo-master Selective Utrecht Medical Master

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Verkeer en Logistiek deeltijd CROHO nr. 30100 Hogeschool

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer en Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer en Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Bedrijfskunde voltijd - deeltijd Hogeschool Saxion, Deventer en Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Protocol TNO Educatieve Master

Protocol TNO Educatieve Master Protocol TNO Educatieve Master NVAO 14 maart 2016 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Werkwijze toets nieuwe opleiding educatieve master (womaster) 4 3 Toelichting op het beoordelingskader beperkte toets nieuwe opleiding

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële economie voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Beste student, U heeft onlangs alle onderdelen van uw bacheloropleiding Wijsbegeerte afgerond en kunt nu het BA-diploma aanvragen. Het bestuur van het Instituut voor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO master opleidingen Master of Business Administration deeltijd, tevens aanvraag toets nieuwe opleiding

Adviesrapport Accreditatie HBO master opleidingen Master of Business Administration deeltijd, tevens aanvraag toets nieuwe opleiding Adviesrapport Accreditatie HBO master opleidingen Master of Business Administration deeltijd, tevens aanvraag toets nieuwe opleiding Business School Nederland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070)

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Commerciële Economie voltijd - deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie