Gevorderde Programmeertechnieken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gevorderde Programmeertechnieken"

Transcriptie

1 Gevorderde Programmeertechnieken Studiewijzer Opleiding Bachelor of Science in Informatica, van de Faculteit Wetenschappen, Universiteit Antwerpen. Nota s bij de cursus voor academiejaar J. Broeckhove Onderzoeksgroep Computationeel Modelleren en Programmeren

2 Inhoudsopgave 1 Overzicht Aanvangscompetentie Inhoud Eindcompetentie Lesvormen Algemeen Studiematerialen Evaluatie Contact informatie Projectopdracht Werkvorm Projectvoering Record gebaseerde filestructuur Concrete opdracht Uitvoeringsplan Evaluatietabel

3 HOOFDSTUK 1 Overzicht 1.1 Aanvangscompetentie Zoals de naam van het opleidingsonderdeel aangeeft, moet je beschikken over een aanzienlijke voorkennis in de programmeertaal C++ en daarnaast over een ruime programmeerervaring. Dit zowel op gebied van theoretische kennis als op gebied van praktische vaardigheden. 1.2 Inhoud In deze cursus worden aspecten wordt een grondige studie gemaakt van het generisch programmeren aan de hand van templates in C++. Het verschil met het interface-implementation model uit de object georinteerde sfeer wordt onderzocht. Vervolgens onderzoeken we function objects, als oplossing voor de rigiditeit van oproepstructuren, en expression templates. Diverse techieken die toelaten generische code te maken zoals sequences en iteratore, traits, policy-based programmeren, meta-programmeren, type functions,, worden behandeld. De technieken moeten in een gentegreerd project, dat ieder jaar een nieuw onderwerp aanpakt, gebruikt worden. Dat project wordt via pair programming uitgevoerd.

4 1.3. EINDCOMPETENTIE Eindcompetentie Je bent in staat te discussiëren en redeneren over programmacode. Je bent in staat gevorderde taalconstructen, zoals templates in C++, te bestuderen en toe te passen. Dit betekent dat je de technische uitwerking doorziet en dat je de mogelijkheden en beperkingen kan inschatten om zo weloverwogen programmadesign keuzes te maken. 1.4 Lesvormen Het opleidingsonderdeel Gevorderde Programmeertechnieken vertegenwoordigt drie studiepunten met vijftien contacturen voor theoretisch onderricht en vijftien contacturen voor praktijk onderricht. Het theoretisch deel zal een combinatie zijn van hoorcolleges en interactieve sessies waarin aan voorbeeldprogramma s gewerkt wordt. Deze lessen zullen door de studenten voorbereid moeten worden door de lectuur van delen uit handboeken of uit de cursusnota s. De lesgever is J. Broeckhove. Bij het praktisch deel wordt gewerkt aan opdrachten die kaderen in de onderwerpen die op dat ogenblik aan de orde zijn bij de theorie. Hierbij wordt een zekere zelfstandigheid en initiatief van de student verwacht. Het werk zal in groepen van twee studenten uitgevoerd worden en bestaat uit het uitwerken van programma s. Daarnaast wordt er een project opdracht voorzien waarin alle aspecten uit het theoretische luik samen toegepast moeten worden. De begeleider is K. Vanmechelen. 1.5 Algemeen De kalender voor het opleidingsonderdeel ziet er als volgt uit: lesweek 1: Inleiding lesweek 2: Templates (I) lesweek 3: Templates (II) lesweek 4: Generisch programmeren (STL) + Traits lesweek 5: Practicum lesweek 6: Practicum lesweek 7: Policy-gebaseerd programmeren & Practicum lesweek 8: Practicum lesweek 9: Metaprogrammeren & Practicum lesweek 10: Vrij lesweek 11: Practicum lesweek 12: Practicum lesweek 13: Vragenuurtje

5 1.6. STUDIEMATERIALEN Studiematerialen De belangrijkste materialen voor het theoretische deel zijn ongetwijfeld: Het handboek, The C++ Programming Language, (Stroustrup, 2000), uitgegeven door Addison-Wesley. Er bestaat ook een Nederlandstalige versie van dit standaardwerk, getiteld De programmeertaal C++, (Stroustrup, 2002) van dezelfde uitgeverij. De nota s die enerzijds aanvullend materiaal uit andere bronnen aanbrengen en anderzijds selecteren en klemtonen leggen in de stof die in het handboek behandeld wordt. Voorbeeldprogramma s voor de verschillende aspecten van template programming. Een deel van deze programma s worden expliciet behandeld in (Vandevoorde and Josuttis, 2003), maar zijn evenzeer nuttig bij de studie in (Stroustrup, 2000). De broncode wordt bij het begin van de lessen ter beschikking gesteld. In de nota s zijn artikels opgenomen die aanvullend materiaal behandelen. Daarenboven wordt ook nog geput uit C++ Templates: The Complete Guide, (Vandevoorde and Josuttis, 2003), en Modern C++ Design: Generic Programming and Design Patterns Applied, (Alexandrescu, 2001). 1.7 Evaluatie De evaluatie bestaat uit een interview dat gebaseerd is op een codeinspectie van je portfolio van uitgewerkte opdrachten. De opdrachten worden individueel met je besproken in ongeveer twintig minuten. Ook voor het deel dat in p pair programming werd afgwerkt ben je verantwoordelijk. De vragen spitsen zich toe op de gebruikte technieken, waarom ze gebruikt werden, wanneer ze niet gebruikt kunnen worden, etc. Met andere woorden: een goed geïnformeerde, kritisch kijk op de programmeertechnieken en bijbehorende design keuzes kunnen weergeven. Je mag hierbij alle bronnen raadplegen die je ter beschikking hebt. Uiteraard wordt ook de documentatie bekeken. 1.8 Contact informatie Wie vragen heeft over de leerstof, het studiemateriaal, het examen enzovoort kan die steeds stellen voor, tijdens of op het einde van de les. Wil men buiten de lesuren contact opnemen, dan kan dat ook. Wie vragen heeft over de theoretische leerstof wendt zich bij voorkeur tot de lesgever, namelijk Naam: Jan Broeckhove

6 1.8. CONTACT INFORMATIE 5 Lokaal: Gebouw G, G205 Voor vragen in verband met de praktijk opdrachten wendt men zich bij voorkeur tot de assistent Naam: K. Vanmechelen Lokaal: Gebouw G, G214 Het is zeker aan te raden eerst een afspraak te maken via , en daarbij de vraag voor te leggen, zodat het antwoord kan voorbereid worden.

7 HOOFDSTUK 2 Projectopdracht De doelstelling is te toetsen of je de concepten en de technieken van het template programmeren doorgrondt, en kan toepassen op een programmeerprobleem. 2.1 Werkvorm Je werkt samen met een collega student. Hierbij wordt het principe van pair programming gehanteerd. Dit houdt in dat je beide op één PC werkt waarbij persoon A (de driver) code schrijft terwijl persoon B (de observer) deze code evalueert. Hierbij wordt beoogd om overleg te stimuleren in zowel de aanpak en het ontwerp van de software, alsook in de finale codering. Na het vormen van de groepen zal er voor de practica een schema worden opgesteld dat bepaald wie voor elke week observer en driver is. 2.2 Projectvoering Je hebt de vrije keuze wat betreft de gebruikte ontwikkelingsomgeving: UNIX/Linux omgeving met de GNU g++ compiler, Make en Eclipse of een Windows met de MS Visual 8 C++ compiler of met Eclipse en Cygwin. Maar de projectvoering moet voldoen aan volgende vereisten: directory structuur Bij oplevering moet de directory structuur identisch zijn aan degene die je aantreft in de directory met voorbeeld codes. Ook de Makefiles en projectdefinitie files (Visual, Eclipse) moeten een identische structuur hebben (maar met een aangepaste inhoud uiteraard).

8 2.3. RECORD GEBASEERDE FILESTRUCTUUR 7 compilatie version control werkvorm en opvolging Het project moet compileren met zowel de MS Visual 8 C++ compiler, als met de GNU g++ compiler gebruik makend van make, op de toestellen van de computerklas. Je bent zelf verantwoordelijk voor het gebruik van een version control tool om opeenvolgende versies of releases van je code te beheren en indien vereist te reconstrueren. Tijdens de practicumsessies werk je volgens de pair programming methode. Je organiseert je werk zodat er periodisch een release gemaakt kan worden die in Blackboard gepost wordt. Dit is essentieel om feedback op het verloop van je project te kunnen geven. 2.3 Record gebaseerde filestructuur Files kunnen op diverse manieren gestructureerd worden. Denk maar aan streams, het basismodel dat in de standard library ondersteund wordt, of aan XML files of de diverse formaten die in de multimedia wereld gehanteerd worden. Hier bekijken we kort de record gebaseerde file structuur Context In gestructureerde files wordt de data conceptueel benaderd in de vorm van record structuren. Een record is een aggregaat van een aantal velden. Figuur 1 geeft een voorbeeld van een record dat de product gerelateerde informatie (titel, artiest, uitgever, speeltijd) bevat van een CD. Figuur 2.1: Voorbeeld van een CD record Records worden in een fysische file opgeslaan als een stroom van bytes. Een ASCII voorstelling van zulk een stroom voor een file met CD records wordt getoond in figuur 2.2. Money for Nothing;Dire Straits;Warner;62;#Opeth;Still Life;Peaceville;75;# Figuur 2.2: Twee CD records ondergebracht in een gestructureerd file. In dit voorbeeld worden karakters (; en #) gebruikt om de data in het file te structureren. Het ; karakter duidt het einde van een veld aan, terwijl het # karakter het recordeinde aanduidt.

9 2.4. CONCRETE OPDRACHT File organizatie en access Het file organizatie aspect heeft betrekking op de interne opslagstructuur van de data in het file. Een specifieke file organizatie legt een antwoord vast op volgende vragen: Zijn de records in het file van vaste of variabele lengte? Zijn de individuele velden van een record van vaste of variabele lengte? Hoe kunnen we de individuele records in een file van elkaar onderscheiden? Hoe kunnen we de inviduele velden van een record van elkaar onderscheiden? Het file access aspect heeft betrekking op de toegangsmogelijkheden waarmee de data in het file geaccedeerd kan worden. De twee manieren van file access die in dit project aan bod zullen komen zijn: Sequentiële access: Records in het file worden geaccedeerd via een sequentiële doorloop van het file. Direct Access: Het file kan met een O(1) tijdscomplexiteit de locatie van een record bepalen Relatieve file In een relatieve file heeft het recordnummer, het volgnummer van het record in het file, de betekenis die een index bij een vector heeft. Deze file vorm ondersteunt zowel sequentiële toegang, in beide richtingen van doorloop, als directe toegang op basis van het recordnummer. In andere organisaties kan de toegang gebeuren op basis van een sleutel, de waarde van een specifiek veld in het record. Het equivalent bij containers is bijvoorbeeld een map. File organizatie en access hebben invloed op elkaar. Zo zal een relative file met records van vaste lengte O(1) access ondersteunen door het recordnummer te vermenigvuldigen met de vaste grootte van de records in het file. Een relative file met records van variabele lengte heeft daarvoor een extra indexeringsstructuur nodig. 2.4 Concrete opdracht Ontwikkel in C++ een record-based relative file structuur met bidirectionele sequentiële en directe acces. Maak zoveel mogelijk gebruik van template technieken. startpunt Om je op weg te zetten met het initieel ontwerp en architectuur, wordt er een presentatie voorzien bij de aanvang van de projectgerichte practica. Verder in deze nota s vindt je een plan dat je bij uitvoering kan volgen. Bovendien krijg je een File klasse ter beschikking zodat alle interacties met C++ file streams reeds voorzien zijn. Zorg ervoor dat je klassen generisch genoeg zijn om met records van zowel variabele als vaste grootte om te gaan. Je moet echter enkel een implementatie voorzien voor records met vaste grootte. Modeleer de interface van je relatieve file klasse op die van de vector klasse uit de Standaard Library.

10 2.4. CONCRETE OPDRACHT Record vereisten De velden van het record moeten allemaal een vaste lengte hebben, met uitzondering van het laatste veld. Het aantal velden en de types van de velden liggen variëren niet tussen records van hetzelfde file. Voor records met velden van vaste lengte, bestaat de mogelijkheid om op compile time de grootte van het record te berekenen op basis van een lijst die de types van elk veld in het record beschrijft. Maak gebruik van de boost MPL library om met type lijsten en compile time operaties op lijsten en types om te gaan. Het moet ook mogelijk zijn om de gebruiker een grootte voor het record te laten specifiëren. Voorzie volgende compile-time controles op de veldspecificatie: Enkel het laatste veld van een record mag een variabele grootte hebben. Indien het laatste veld van het record een variabele grootte heeft, dan moet de gebruiker een compile-time grootte opgeven voor het record. Indien de gebruiker een compile-time lengte opgeeft, pas dan een compile-time check toe die nagaat of de opgegeven lengte groter is dan de minimum lengte van het record op basis van de compile-time berekening van de record grootte. Je mag er vanuit gaan dat enkel velden met een fundamental type een vaste grootte hebben Access vereisten Het relative file moet: Bidirectionele sequentiële doorloop ondersteunen. O(1) direct record access op basis van het record nummer. Deze voorzieningen moeten gemodeleerd worden op de containers van de Standaard Template Library door iteratoren in te voeren Filebewerking vereisten Volgende basis operaties moeten voor elk file beschikbaar zijn: Aanmaak van het file Verwijderen van het file Lezen van een record Schrijven van een record Verwijderen van een record Het verwijderen van records uit een file kan door de records te markeren als zijnde verwijderd met een bepaalde byte sequentie (of een speciaal character). Dit heeft als voordeel dat, indien er voor deze markering extra plaats voorzien wordt in het file, de verwijdering van het record nog ongedaan gemaakt kan worden zolang het niet werd overschreven. Bij het implementeren van deze operaties moet voldoende aandacht besteed worden aan policies voor het afhandelen van situaties als openen van een niet-bestaand file, creëeren van een reeds bestaand file, overschrijven van een record, verwijderen van een niet-bestaand record, lezen van een niet-bestannd record enzomeer.

11 2.5. UITVOERINGSPLAN Uitvoeringsplan Je kan het volgende plan aanhouden (een suggestie dus): 1. Ontwerp een buffer klasse ter ondersteuning van records met vaste grootte. Voorzie methodes om een record veld te lezen en te schrijven naar de buffer. Ga er aanvankelijk van uit dat de gebruiker de grootte van het record op compile-time moet specifiëren, en dat het laatste veld van vaste grootte is. 2. Ontwerp een klasse waarvan de data in record vorm zal geserialiseerd worden door gebruik te maken van de buffer. 3. Implementeer een relatief file dat de aangegeven basisoperaties ondersteunt. Ga ervan uit dat er gebruik gemaakt wordt van records met een vaste grootte. Maak hierbij gebruik van de File klasse (cfr. Blackboard), die alle interacties met de C++ file streams voor zijn rekening neemt. 4. Voorzie iteratoren op het relatieve file. 5. Maak het voor de gebruiker mogelijk om de types van de velden in het record op compile time te specifiëren. Maak van deze type informatie gebruik om te verhinderen dat een gebruiker een bepaald veld in de buffer schrijft met een verkeerd type. Voorzie aanvankelijk een mogelijkheid tot specificatie zonder gebruik te maken van Boost type lists. 6. Breid je ontwerp uit zodat een gebruiker een Boost type list kan gebruiken worden ter beschrijving van de veld types. 7. Maak gebruik van policy-based programming om flexibel om te gaan met de situaties beschreven in Identifieer een concept voor je library en voorzie checks gebruik makend van de boost concept check library. 9. Laat de eis vallen dat het laatste veld van de buffer ook een vaste lengte heeft. 10. Maak van de lijst van veld types gebruik om op compile-time informatie over het record af te leiden, e.g. record grootte, aantal velden, Voorzie compile-time checks op de lijst van veld types (cfr. sectie 2.4) 12. Pas je ontwerp aan zodat code voor records van variabele lengte makkelijk kan ingeplugd worden. Tests worden hierbij incrementeel uitgewerkt bij de oplevering van nieuwe functionaliteit. Lever tevens een demoprogramma af dat een nieuw file aanmaakt, enkele records toevoegt en vervolgens de inhoud van de records in het file dumpt naar de standard output. Bovendien moet je demoprogramma het opzoeken van een record op basis van een veldwaarde demonstreren.

12 2.6 Evaluatietabel Tabel 2.6 geeft aan wat de gewichten zijn van de diverse facetten van het project. Om een voorbeeld te geven: wie alles heeft geïmplementeerd behalve de compile-time checks en de automatische berekening van de record grootte (twee items die samen een gewicht van 3/20 hebben), zal hoogstens 17/20 als quotering krijgen. In hoeverre die 17/20 gehaald wordt is dan afhankelijk van de kwaliteit van het opgeleverde project (directorystructuur, leesbaarheid van de code, niveau van documentatie, code conventions, coverage van de tests,...), en de kwaliteit van het ontwerp met correct gebruik van de technieken. Voor de documentatie volstaat code documentatie via doxygen en een overzichtelijk demo programma. Voor de tests wordt gebruik van cppunit sterk aanbevolen.

13 Gewicht Geïmplmenteerde Vereisten Basis operaties van het relatieve file geïmplementeerd 5/20 Genericiteit aanwezig m.b.t. de gebruikte record organizatie Templates aangewend om code duplicatie tegen te gaan m.b.t. de afhandeling van lees/schrijf operaties op de buffer. Correcte toepassing van het STL container concept 3/20 Correcte toepassing van het STL iterator concept Unit test voorzieningen 3/20 Ondersteuning voor de compile-time beschrijving van de veld types (met en zonder Boost typelists) Toepassing van de traits techniek in de library Voorzie minstens 1 concept check, gebruik makend van de Boost Concept Check Library 4/20 Template classes stellen voldoende type informatie ter beschikking via typedefs Laatste veld van buffer kan een variabele lengte hebben. Minstens 4 policies geïdentifieerd en geïmplementeerd. 3/20 Automatische berekening van de grootte van fixed-size records op basis van de compile-time veld beschrijving Compile-time checks op veldspecificatie cfr. sectie /20 Opzoeken van een record op basis van de waarde van een bepaald veld in demo programma opgenomen Ontwerp is voldoende generisch om makkelijk records met variabele lengte aan te kunnen (implementatie voor deze ondersteuning moet echter niet aanwezig zijn). Tabel 2.1: Gewichten van de diverse facetten van het project

14 Bibliografie Alexandrescu, A. (2001), Modern C++ Design:Generic Programming and Design Patterns Applied, Addison-Wesley Publishing Company, Inc., Reading, Massachusetts. Stroustrup, B. (2000), The C++ Programming Language, Special Edition, Addison- Wesley Publishing Company, Inc., Reading, Massachusetts. Stroustrup, B. (2002), De programmeertaal C++, Pearson Education Inc. Vandevoorde, D. and Josuttis, N. M. (2003), C++ Templates: The Complete Guide, Pearson Education.

Voorbereiding onderwijsvisitatie: Bachelor Opleidingsonderdelen J. Broeckhove

Voorbereiding onderwijsvisitatie: Bachelor Opleidingsonderdelen J. Broeckhove Voorbereiding onderwijsvisitatie: Bachelor Opleidingsonderdelen J. Broeckhove Gevorderd Programmeren Verplicht onderdeel: BA2, 1 e semester, 6 studiepunten, 30+30 contacturen Vakbeschrijving Werkvorm Evaluatievorm

Nadere informatie

Gevorderd Programmeren

Gevorderd Programmeren Gevorderd Programmeren Praktijk nota s Opleiding Bachelor of Science in Informatica, van de Faculteit Wetenschappen, Universiteit Antwerpen. Nota s bij de cursus voor academiejaar 2008-2009. J. Broeckhove

Nadere informatie

Inleiding C++ Coding Conventions

Inleiding C++ Coding Conventions Inleiding C++ Coding Conventions Opleiding Bachelor of Science in Informatica, van de Faculteit Wetenschappen, Universiteit Antwerpen. Nota s bij de cursus voor academiejaar 2012-2013. Ruben Van den Bossche,

Nadere informatie

Software-Ontwikkeling I Academiejaar 2006-2007

Software-Ontwikkeling I Academiejaar 2006-2007 Software-Ontwikkeling I Academiejaar 2006-2007 Project: Bibliotheekbeheer 1 1. Digitale bibliotheek a. Inleiding Bibliotheken houden onder meer hun collecties van uitleenbare artikels bij in digitaal formaat.

Nadere informatie

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1)

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Studiewijzer Bachelor Informatica Vak: Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Coördinator: J. Lagerberg Docenten: R. Poss en J. Lagerberg Studielast: 6 EC Studiegidsnummer:

Nadere informatie

tot oplevering (thuis e maken met ondersteuning via forum) Cursus Moodle, boek, internet

tot oplevering (thuis e maken met ondersteuning via forum) Cursus Moodle, boek, internet ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM Programmeren 4 MODULECODE B3 STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Evaluatie

Nadere informatie

Studiewijzer BACHELOR KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE EXTRA KEUZENVAK VAK: C++ PROGRAMMEERMETHODEN

Studiewijzer BACHELOR KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE EXTRA KEUZENVAK VAK: C++ PROGRAMMEERMETHODEN Studiewijzer BACHELOR KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE VAK: C++ PROGRAMMEERMETHODEN EXTRA KEUZENVAK Semester, periode : 2 e semester, periode 4 en 5 Coördinator(en) : Arnoud Visser en Bas Terwijn Docent(en) :

Nadere informatie

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten)

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A4 Multimedia (5 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module gaan we verder met het

Nadere informatie

de vereiste integriteit in acht nemen.

de vereiste integriteit in acht nemen. STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A6 Programmeren 2 (5 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module leer je meer over

Nadere informatie

Secure Development BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORM ATICA SEMESTER 3 ACADEMIEJAAR LECTOR: MATTIAS DE WAEL STUDIEWIJZER SECURE DEVELOPMENT

Secure Development BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORM ATICA SEMESTER 3 ACADEMIEJAAR LECTOR: MATTIAS DE WAEL STUDIEWIJZER SECURE DEVELOPMENT Secure Development BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORM ATICA SEMESTER 3 ACADEMIEJAAR 2017-2018 LECTOR: MATTIAS DE WAEL STUDIEWIJZER SECURE DEVELOPMENT 1 VEREISTE VOORKENNIS Om deze module succesvol te beëindigen

Nadere informatie

Voor de database wordt een Access 2000 bestand gebruikt, met voorlopig 1 tabel:

Voor de database wordt een Access 2000 bestand gebruikt, met voorlopig 1 tabel: Eenvoudig voorbeeld. Er wordt verondersteld dat er met VS 2008 EXPRESS gewerkt wordt. Voor de database wordt een Access 2000 bestand gebruikt, met voorlopig 1 tabel: (Sommige schermafdrukken zijn afkomstig

Nadere informatie

Software Test Documentation

Software Test Documentation FACULTEIT INGENIEURSWETENSCHAPPEN & WE- TENSCHAPPEN DEPARTMENT OF COMPUTER SCIENCE AND APPLIED COMPUTER SCIENCE Software Test Documentation Software Engineering Nicolas Carraggi, Youri Coppens, Christophe

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Informatica Voortgezet Onderwijs Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Producten

Nadere informatie

Eindwerk Bachelor Informatica

Eindwerk Bachelor Informatica Eindwerk Bachelor Informatica Opdracht Opleiding Bachelor of Science in Computer Science van de Faculteit Wetenschappen, Universiteit Antwerpen. Nota s bij de cursus voor academiejaar 2015-2016, VERSIE

Nadere informatie

Software Configuration Management Plan

Software Configuration Management Plan Software Configuration Management Plan Michiel De Keyser Configuration Manager van Software Engineering groep 3 December 14, 2010 Versie Datum Beschrijving 0.1 3 November 2010 Eerste ruwe versie 0.2 3

Nadere informatie

Practicumhandleiding. (versie 2010)

Practicumhandleiding. (versie 2010) (versie 2010) Belangrijk! In deze handleiding treft u alle informatie aan die nodig is voor de uitvoering van het practicum. Behalve de organisatie van het practicum zelf en een korte beschrijving van

Nadere informatie

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) In deze module leer je projecten op te stellen en te programmeren in de VB.NET-omgeving.

HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) In deze module leer je projecten op te stellen en te programmeren in de VB.NET-omgeving. STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Informatica Netwerkbeheer (90 studiepunten) Module A5 Programmeren 1 (9 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module leer je projecten

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Informatica Voortgezet Onderwijs Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Producten

Nadere informatie

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Objecten Programmeren voor de Sport: Een inleiding tot JAVA objecten Wetenschapsweek 20 November 2012 Tony Wauters en Tim Vermeulen tony.wauters@kahosl.be en tim.vermeulen@kahosl.be

Nadere informatie

Informatica aan de Universiteit Antwerpen

Informatica aan de Universiteit Antwerpen Informatica aan de Universiteit Antwerpen Academische Bachelor en Master Waarom Informatica? Informatica heeft een enorme impact Informatica is een boeiende wetenschap Brede keuze uit tewerkstellingsmogelijkheden:

Nadere informatie

Voorlopig onderzoeksplan Bachelorscriptie CleanDoc-

Voorlopig onderzoeksplan Bachelorscriptie CleanDoc- Voorlopig onderzoeksplan Bachelorscriptie 2011 -CleanDoc- Wouter Lockefeer 0545228 Probleemstelling Een goede programmeertaal moet niet alleen efficiënte programma's opleveren, maar ook handig zijn in

Nadere informatie

Project Objectgericht Programmeren : Deel 3

Project Objectgericht Programmeren : Deel 3 Project Objectgericht Programmeren : Deel 3 Prof. Eric Steegmans Raoul Strackx Academiejaar 2010-2011 Deze tekst beschrijft het derde deel van de opgave voor het project van de cursus Objectgericht Programmeren.

Nadere informatie

Software Engineering. Universiteit Antwerpen

Software Engineering. Universiteit Antwerpen Software Engineering 3de BAC Informatica (Computer Science) [Academic year 2010-2011] Prof. Serge Demeyer Universiteit Antwerpen HOOFDSTUK 0 Praktische Zaken Doel Professionele Informaticus Plaats in het

Nadere informatie

Software Project Management Plan

Software Project Management Plan Software Project Management Plan GameTrac Versie Datum Auteur(s) Opmerking 0.1 3/11/2010 Brecht Van Laethem 1 Door hieronder te tekenen verklaart u akkoord te zijn met dit document en zijn inhoud. Het

Nadere informatie

Software Quality Assurance Plan

Software Quality Assurance Plan Software Quality Assurance Plan GameTrac Versie Datum Auteur(s) Opmerking 1.0 10-12-2010 Bram Bruyninckx Eerste iteratie 1 Door hieronder te tekenen verklaart u akkoord te zijn met dit document en zijn

Nadere informatie

Examen Programmeren 2e Bachelor Elektrotechniek en Computerwetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Academiejaar juni, 2010

Examen Programmeren 2e Bachelor Elektrotechniek en Computerwetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Academiejaar juni, 2010 Examen Programmeren 2e Bachelor Elektrotechniek en Computerwetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Academiejaar 2009-2010 16 juni, 2010 **BELANGRIJK** 1. Lees eerst de volledige opgave (inclusief

Nadere informatie

STUDIEWIJZER PRACTICAL REVERSE ENGINEERING AND MALWARE ANALYSIS BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORM ATICA SEMESTER 4 ACADEMIEJAAR

STUDIEWIJZER PRACTICAL REVERSE ENGINEERING AND MALWARE ANALYSIS BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORM ATICA SEMESTER 4 ACADEMIEJAAR Practical Reverse Engineering and Malware Analysis BACHELOR IN DE TOEGEPASTE INFORM ATICA SEMESTER 4 ACADEMIEJAAR 2016-2017 LECTOREN PARCIFAL AERTSSEN EN TIJL DENEUT STUDIEWIJZER PRACTICAL REVERSE ENGINEERING

Nadere informatie

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Gebruik dit formulier voor de omschrijving van elk opleidingsonderdeel dat nog moet ingevoerd worden of dat grondig aangepast wordt. Gebruik voor een

Nadere informatie

Productoverzicht 2005

Productoverzicht 2005 Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland België HAVO/VWO Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl www.instruct.be Voortgezet Onderwijs instruct@instruct.nl instruct@instruct.be Productoverzicht

Nadere informatie

Vorig jaar in 5v cluster, tot en met OO hoofdstukken, geen problemen. Nu in mengcluster, tot OO hoofdstukken, wel problemen bij 4h leerlingen

Vorig jaar in 5v cluster, tot en met OO hoofdstukken, geen problemen. Nu in mengcluster, tot OO hoofdstukken, wel problemen bij 4h leerlingen Eerste programmeertaal Leren programmeren vs. een programmeertaal leren In Nijmegen: Algol68 als basis voor o.a. Modula-2 en C Voor Codi/Boxmeer: Pascal, Java, HTML/PHP Niet helemaal tevreden over Java

Nadere informatie

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER: Oefenles 2

LESVOORBEREIDINGSFORMULIER: Oefenles 2 Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen ACADEMISCHE INITIËLE LERARENOPLEIDING Academiejaar 2004/2005 Vakdidactiek: informatica Lesgever: Prof. A. Hoogewijs Vakgroep Pure wiskunde en computeralgebra

Nadere informatie

Programmeren 3. 1. Het gesloten boek examen 1.1

Programmeren 3. 1. Het gesloten boek examen 1.1 Programmeren 3 1. Het gesloten boek examen Het gesloten boek examen bestaat uit meerkeuzevragen of vragen waarin gevraagd wordt een stukje code te schrijven of om het resultaat van een stuk code te voorspellen.

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2

Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2 Modulewijzer tirprog02/infprg01, programmeren in Java 2 W. Oele 17 november 2009 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Studiehouding 3 3 Voorkennis 4 4 Inhoud van deze module 5 5 Leermiddelen 5 6 Theorie en

Nadere informatie

Software Engineering. Universiteit Antwerpen

Software Engineering. Universiteit Antwerpen Software Engineering 3de BAC Informatica (Computer Science) [Academic year 2010-2011] Prof. Serge Demeyer Universiteit Antwerpen HOOFDSTUK 0 Praktische Zaken Doel Professionele Informaticus Beoordelingscriteria

Nadere informatie

Dynamiek met VO-Script

Dynamiek met VO-Script Dynamiek met VO-Script Door Bert Dingemans DLA Ontwerp & Software bert@dla-architect.nl Inleiding Op de SDGN nieuwsgroep voor Visual Objects ontstond laatst een draad van berichten over de nieuwe libraries

Nadere informatie

Faculteit Rechten. Universiteit Hasselt. Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten)

Faculteit Rechten. Universiteit Hasselt. Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten) Faculteit Rechten Universiteit Hasselt Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten) Versie mei 2013 met het oog op het academiejaar 2013-2014. Artikel 1: Algemene doelstellingen De

Nadere informatie

Les 15 : updaten van gegevens in de database (deel2).

Les 15 : updaten van gegevens in de database (deel2). Les 15 : updaten van gegevens in de database (deel2). In de volgende reeks lessen zal alle vorige leerstof uitgebreid aan het bod komen. Zie ook de vorige lessen en documenten om informatie op te zoeken

Nadere informatie

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Laatste revisie: 29 juli 2009 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1 Installatie ODBC driver... 2 2 Systeeminstellingen in AbiFire5... 3 2.1 Aanmaken extern profiel...

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK. Bijzondere orthopedagogiek van personen met een mentale, psychische, fysieke of sensoriële handicap II

UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK. Bijzondere orthopedagogiek van personen met een mentale, psychische, fysieke of sensoriële handicap II UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK Bijzondere orthopedagogiek van personen met een mentale, psychische, fysieke of sensoriële handicap II 2DE LICENTIE ORTHOPEDAGOGIEK ACADEMIEJAAR 2001-2002 1.

Nadere informatie

AFO 133 - Invoer /output profielen

AFO 133 - Invoer /output profielen AFO 133 - Invoer /output profielen Het startpunt voor alle conversies is AFO 133. In deze AFO dient u aan te geven wat de structuur is van het bestand dat u wenst in te lezen of uit te schrijven. Hiervoor

Nadere informatie

Audio e-module Ontwerpen van een e-learning

Audio e-module Ontwerpen van een e-learning Audio e-module Ontwerpen van een e-learning Fragment 001.mp3 002.mp3 Tekst Welkom bij deze e-module. Test je geluid en stel het juiste volume in! De e-module bestaat uit twee delen: Deel 1: de theoretische

Nadere informatie

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Handleiding bij het gebruik van een microcontroller in het Accelerometerproject (Project II) Er zijn speciaal voor het Accelerometerproject

Nadere informatie

Oefeningenexamen Informatica: juni 2015

Oefeningenexamen Informatica: juni 2015 Oefeningenexamen Informatica: juni 2015 Voornaam: Naam: IT-nummer: PC-nummer: Vul je naam, IT-nummer en PC-nummer (staat op de computer, bv. PC15) hierboven in. De examenbladen moeten mee afgegeven worden,

Nadere informatie

PWS informatica. F. Vonk versie

PWS informatica. F. Vonk versie 2015 PWS informatica F. Vonk versie 2 3-9-2015 inhoudsopgave 1. inleiding... - 2-2. de ontwerpopdracht... - 3-3. de praktische leeropdracht... - 6-4. de theoretische leeropdracht... - 9 - Dit werk is gelicenseerd

Nadere informatie

Inhoud Inhoud. Over dit boek 7. 1 Eclipse IDE (Integrated Development Environment) 9. 2 Functionele specificatie 13

Inhoud Inhoud. Over dit boek 7. 1 Eclipse IDE (Integrated Development Environment) 9. 2 Functionele specificatie 13 5 Inhoud Inhoud Over dit boek 7 1 Eclipse IDE (Integrated Development Environment) 9 2 Functionele specificatie 13 3 Implementatie grafische gebruikersinterface 31 4 De klassen en methoden 57 5 Technische

Nadere informatie

Programmeren in C ++ met wxwidgets les 5

Programmeren in C ++ met wxwidgets les 5 Elektrotechniek/Embedded Systems engineering inf2d Programmeren in C ++ met wxwidgets les 5 cursus 2009-2010 ir drs E.J Boks Les 5 Grafische toolkits Basisbeginselen gebruik grafische toolkit WxWidgets

Nadere informatie

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica HoGent Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica Titel van het project: Optimalisatie & ontwikkeling van een gegevenstransfertool voor Business Intelligence-gebruikers Datum : 01/11/2012 Naam student

Nadere informatie

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica

ECTS fiche. Module info. Evaluatie. Gespreide evaluatie OPLEIDING. Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM Programmeren 5 MODULECODE B STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Evaluatie

Nadere informatie

Acht stappen voor JSF

Acht stappen voor JSF Acht stappen voor JSF Inleiding In deze tutorial zullen we JSF (Java server faces) installeren. Wat we niet beschrijven is hoe te werken met JSF, over dit onderwerp zijn er genoeg boeken en internetsites

Nadere informatie

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit

Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Vergelijking Oracle certificering voor Java en het CPP Gecertificeerd Javaprogrammeur van de Open Universiteit Inleiding Op het gebied van scholing van de taal Java zijn er vele aanbieders op de markt.

Nadere informatie

Modulewijzer Tirdat01

Modulewijzer Tirdat01 Modulewijzer Tirdat01 W. Oele 25 augustus 2008 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding en leerdoelen 3 2 Voorkennis 3 2.1 tirprg01 en tirprg02........................ 3 2.2 tirprg03.............................. 4

Nadere informatie

Projectplan. Elektronica-ICT Artesis. Auteur: Coopman Tom Interne Promotor: Peeters Tom Externe Promotor: Delepierre Bruno, Adforce

Projectplan. Elektronica-ICT Artesis. Auteur: Coopman Tom Interne Promotor: Peeters Tom Externe Promotor: Delepierre Bruno, Adforce Elektronica-ICT Artesis Projectplan Auteur: Coopman Tom Interne Promotor: Peeters Tom Externe Promotor: Delepierre Bruno, Adforce Projectplan ter voorbereiding van de bachelorproef en stage Academiejaar

Nadere informatie

SYNTRA-WEST. Cursus OOP. Deel

SYNTRA-WEST. Cursus OOP. Deel SYNTRA-WEST Cursus OOP Deel Syntra-West voorheen VORMINGSINSTITUUT VOOR KMO Syntra-West Doorniksesteenweg 220 8500 Kortrijk Tel. 056/26.02.00 Fax 056/22.81.07 i Inhoudsopgave SYNTRA-WEST... 0 CURSUS OOP...

Nadere informatie

Introductie tot de cursus

Introductie tot de cursus Inhoud introductietalen en ontleders Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en

Nadere informatie

Daarnaast pak ik features graag van begin tot eind aan, het geeft mij een veel voldoening deze tot een goed resultaat te brengen!

Daarnaast pak ik features graag van begin tot eind aan, het geeft mij een veel voldoening deze tot een goed resultaat te brengen! Contact the Agency Laurens Simonse 06 22801031 laurens@rockstars.nl Bart Nijskens 06 52302211 bart@rockstars.nl Roepnaam: Kenneth Regio: Zuid-Holland Geboortedatum: 30-06-1991 Nationaliteit: Nederlandse

Nadere informatie

Studiewijzer Keuzedeel Verdiepingsoftware (AO)

Studiewijzer Keuzedeel Verdiepingsoftware (AO) Studiewijzer Keuzedeel Verdiepingsoftware (AO) Keuzedeel: Verdieping software AO versie 1.0 Crebo: 25187 Cohort: 2016-2017 Keuzedeelhouder(s): Dhr. J.A. van Helden Datum: 18-1-2017 Keuzedeel: Verdieping

Nadere informatie

Examen Programmeren 2e Bachelor Elektrotechniek en Computerwetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Academiejaar juni 2011

Examen Programmeren 2e Bachelor Elektrotechniek en Computerwetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Academiejaar juni 2011 Examen Programmeren 2e Bachelor Elektrotechniek en Computerwetenschappen Faculteit Ingenieurswetenschappen Academiejaar 2010-2011 21 juni 2011 **BELANGRIJK** 1. Lees eerst de volledige opgave (inclusief

Nadere informatie

Programmeren met Java

Programmeren met Java Modulehandleiding voor Programmeren met Java PRO1 Progress code : PRO1 Schooljaar : 2012 2013 Docenten : R.van den Ham / U. Van Heesch Module omvang : 6 credits, 168 studiebelastingsuren Doel Inleiding

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Informatica-toepassingssoftware modulenaam Rekenblad 1 code module 6858 goedkeuring door aantal lestijden 60 studiepunten datum goedkeuring structuurschema / volgtijdelijkheid link:

Nadere informatie

Projectopgave: Sociaal Kennis Databank

Projectopgave: Sociaal Kennis Databank Projectopgave: Sociaal Kennis Databank Geavanceerde Webtechnologie Academiejaar 2010-2011 1 Probleemstelling De laatste jaren zijn sociaalnetwerksites enorm populair geworden. Het meest bekende voorbeeld

Nadere informatie

Faculteit Rechten. Universiteit Hasselt. Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten)

Faculteit Rechten. Universiteit Hasselt. Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten) Faculteit Rechten Universiteit Hasselt Reglement betreffende de bachelorscriptie (derde bachelor rechten) Versie 25 augustus 2010 Artikel 1: Algemene doelstellingen De bachelorscriptie is een bijzondere

Nadere informatie

Handleiding Invoeren van een Catia V5R19 document in SmarTeam

Handleiding Invoeren van een Catia V5R19 document in SmarTeam Handleiding Invoeren van een Catia V5R19 document in SmarTeam Versie: 1 Rev. 1 Datum: 08-12- 09 1. Maak een part, product (= assembly) of tekening in Catia. Bij het aanmaken van Part en Product in Catia

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Oefeningen Jaarproject I

Oefeningen Jaarproject I Oefeningen Jaarproject I Deze oefeningenreeks behandelt de grafische Scheme bibliotheek die jullie mogen gebruiken voor de implementatie van het Pacman spel. De bibliotheek i is een evaluator voor Scheme

Nadere informatie

Release notes PCTrans. Release notes PCTrans. Aantekeningen voor PCTrans 5.0 ( )

Release notes PCTrans. Release notes PCTrans. Aantekeningen voor PCTrans 5.0 ( ) Aantekeningen voor 5.0 (20161128) Opgeloste problemen: In module Projection: RD x,y,h, geographic wordt het inlezen van een file met X,Y,H coordinaten niet goed verwerkt. De beperkingen zoals beschreven

Nadere informatie

ICTM-44 Internetmarketing Analytics

ICTM-44 Internetmarketing Analytics ICTM-44 Internetmarketing Analytics Studiewijzer Faculteit voor IT & Design Blok KB44 Minor Periode 4-2016-2017, april 2017 1 Blok: KB44 Internetmarketing Analytics Course Blackboard: minor KB44 Internet

Nadere informatie

15 16 Evaluatie Korte Docentencursus Zuyd, april Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

15 16 Evaluatie Korte Docentencursus Zuyd, april Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 15 16 Evaluatie Korte Docentencursus Zuyd, april 2016 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 Geef bij de onderstaande stellingen aan of u ermee zeer mee oneens/oneens/eens/zeer mee eens bent, dan wel

Nadere informatie

0 Inleiding. De boekenserie De boekenserie Netwerkbeheer met Windows Server 2012 gaat bestaan uit de volgende

0 Inleiding. De boekenserie De boekenserie Netwerkbeheer met Windows Server 2012 gaat bestaan uit de volgende 1 0 Inleiding 0.0 In dit hoofdstuk In dit inleidende hoofdstuk komen de volgende zaken aan de orde. Waarover gaat dit boek? De eindtermen die aan dit boek ten grondslag liggen. Veronderstelde voorkennis.

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Inkoop en distributie. Lestijden 60 Studiepunten Ingeschatte totale 100 studiebelasting. 2. Planning

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Inkoop en distributie. Lestijden 60 Studiepunten Ingeschatte totale 100 studiebelasting. 2. Planning ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Marketing Module Inkoop en distributie Code A1 Lestijden 60 Studiepunten Ingeschatte totale 100 studiebelasting (in uren) 1 2. Planning Lesdag + tijdstip

Nadere informatie

RLBS (robbert Location based services)

RLBS (robbert Location based services) RLBS (robbert Location based services) Functioneel ontwerp Robbert Brussaard 22-02-2010 Versie 1.0 Robbert Brussaard (62391) 22-02-2010 Inhoudsopgave 1.1 Samenvatting...2 1.2 Samenvatting...2 1.3 Versiebeheer...2

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Workshop 12 ART-DECOR en Acute overdracht. Michael Tan Kai Heitmann Maarten Ligtvoet

Workshop 12 ART-DECOR en Acute overdracht. Michael Tan Kai Heitmann Maarten Ligtvoet Workshop 12 ART-DECOR en Acute overdracht Michael Tan Kai Heitmann Maarten Ligtvoet 22 november 2012 Topics Aanpak en visie Perinatologie Michael Tan Uitleg Acute Overdracht in ART-DECOR Kai Heitmann Faciliteren

Nadere informatie

Gebruikershandleiding CEN Editor

Gebruikershandleiding CEN Editor Gebruikershandleiding CEN Editor Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ S O F T W A R E S O L U T I O N S Versies: Versie Datum Toelichting

Nadere informatie

Handleiding masterproefapplicatie - promotoren. Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen academiejaar

Handleiding masterproefapplicatie - promotoren. Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen academiejaar Handleiding masterproefapplicatie - promotoren Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen academiejaar 2015-2016 Algemene informatie De masterproefapplicatie is terug te vinden op: https://ppw.kuleuven.be/apps/masterproef/

Nadere informatie

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus

Inhoud introductie. Introductie tot de cursus Inhoud introductie Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 2.1 Voorkennis 8 2.2 Leerdoelen 8 2.3 Opbouw van de cursus 9 2.4 Leermiddelen 9 3 Tentaminering

Nadere informatie

Release notes PCTrans. Release notes PCTrans. Aantekeningen voor PCTrans 5.0 ( )

Release notes PCTrans. Release notes PCTrans. Aantekeningen voor PCTrans 5.0 ( ) Aantekeningen voor 5.0 (20170322) Opgeloste problemen: In module Geographic transformation: ETRS89 ITRS wordt de nauwkeurigheid verkeerd ingesteld. In alle ETRS/ITRS/WGS84 modules wordt bij opgeven van

Nadere informatie

Richard. Richard gaat complexe uitdagingen niet uit de weg. Het geeft dan ook een enorme kick wanneer hij de puzzel kloppend heeft gekregen.

Richard. Richard gaat complexe uitdagingen niet uit de weg. Het geeft dan ook een enorme kick wanneer hij de puzzel kloppend heeft gekregen. Contact the Agency Laurens Simonse 06 22801031 laurens@rockstars.nl Bart Nijskens 06 52302211 bart@rockstars.nl Roepnaam: Richard Regio: Leiden Geboortedatum: 3 mei 1989 Nationaliteit: Nederlandse Rijbewijs:

Nadere informatie

Bij problemen of vragen omtrent de login gegevens, kan er contact worden opgenomen met de webmaster bij Lannoo.

Bij problemen of vragen omtrent de login gegevens, kan er contact worden opgenomen met de webmaster bij Lannoo. Jean-Baptiste de Ghellincklaan 13, Bus 301 9051 Gent +32/497.52.61.20 www.misterduke.be Manual: Aanmaak Event/ Expo : Lannoocampus-Academie.nl 1. Inloggen CMS Via http://www.lannoocampus-academie.nl/beta/cms

Nadere informatie

ECTS fiche. 1. Identificatie. Internationale Marketing. Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte totale 80 studiebelasting. 2.

ECTS fiche. 1. Identificatie. Internationale Marketing. Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte totale 80 studiebelasting. 2. ECTS fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Marketing Module Internationale Marketing Code A11 Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte totale 80 studiebelasting (in uren) 1 2. Planning Lesdag + tijdstip

Nadere informatie

STUDENT aan de Universiteit Hasselt

STUDENT aan de Universiteit Hasselt STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2010-2011 introductiedagen start academiejaar septembercursussen nuttige links INTRODUCTIEDAGEN www.uhasselt.be/introductiedagen In september, vóór de start van het

Nadere informatie

Introductie tot de cursus

Introductie tot de cursus 1 Plaats en functie van de cursus Software engineering is het vakgebied dat zich bezighoudt met alle aspecten van het doelmatig produceren van hoogwaardige software die vanwege de omvang of complexiteit

Nadere informatie

Programmeren: Visual Basic

Programmeren: Visual Basic PETERSTUYVESANT COLLEGE INFORMATICA 2009-2010 Programmeren: Visual Basic Algemene Kennis: 01. Programmeren Programmeren is het schrijven van een computerprogramma, een concrete verzameling instructies

Nadere informatie

Automatisering voor Financiële Dienstverleners. Werken met Queries en Merge Documenten. For more information visit our website at www.pyrrho.

Automatisering voor Financiële Dienstverleners. Werken met Queries en Merge Documenten. For more information visit our website at www.pyrrho. Automatisering voor Financiële Dienstverleners Werken met Queries en Merge Documenten For more information visit our website at www.pyrrho.com Date: Document Nr: 30 maart, 2007 UBizzMerge, Versie 4.0 Status:

Nadere informatie

Rapporten. Labels en Rapporten in Atlantis 1. Atlantis heeft twee manieren om output te genereren: 1. labels 2. rapporten (reports)

Rapporten. Labels en Rapporten in Atlantis 1. Atlantis heeft twee manieren om output te genereren: 1. labels 2. rapporten (reports) Labels en Rapporten in Atlantis 1 Atlantis heeft twee manieren om output te genereren: 1. labels 2. rapporten (reports) Rapporten Een rapport is eigenlijk altijd een tekst bestand, die vorm wordt gegeven

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie

Jaarproject programmeren bij LORE

Jaarproject programmeren bij LORE Jaarproject programmeren bij LORE Elke onderzoeksgroep heeft een eigen karakter en vereisten. Zo ook met LORE. Opdat je zou weten wat we van je verwachten maar ook wat je van ons mag verwachten, hebben

Nadere informatie

ECTS Fiche. 1. Identificatie. Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte totale 80 studiebelasting. 2. Planning. 3. Inhoud

ECTS Fiche. 1. Identificatie. Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte totale 80 studiebelasting. 2. Planning. 3. Inhoud ECTS Fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Marketing Module B2B Marketing Code A10 Lestijden 40 Studiepunten Ingeschatte totale 80 studiebelasting (in uren) 1 2. Planning Lesdag + tijdstip maandag,

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 De functie van de cursus 7 2 De inhoud van de cursus 7 2.1 Voorkennis 7 2.2 Leerdoelen van de cursus 8 2.3 Opbouw van de cursus 8 3 Leermiddelen en wijze van studeren

Nadere informatie

Contact the Agency. Tim Stienen José

Contact the Agency. Tim Stienen José Contact the Agency Tim Stienen 0621127816 tim@rockstars.nl José Zie hier het profiel van onze Java developer José uit Noord- Brabant. José stelt zich graag voor aan de hand van onderstaande vragen. Hoe

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK BIJZONDERE ORTHOPEDAGOGIEK VAN PERSONEN MET EEN MENTALE, PSYCHISCHE, FYSIEKE OF SENSORIELE HANDICAP II

UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK BIJZONDERE ORTHOPEDAGOGIEK VAN PERSONEN MET EEN MENTALE, PSYCHISCHE, FYSIEKE OF SENSORIELE HANDICAP II UNIVERSITEIT GENT VAKGROEP ORTHOPEDAGOGIEK BIJZONDERE ORTHOPEDAGOGIEK VAN PERSONEN MET EEN MENTALE, PSYCHISCHE, FYSIEKE OF SENSORIELE HANDICAP II Bundel voor orthopedagogen Academiejaar 2001-2002 1. Inleiding

Nadere informatie

Internettechnlogie, systteem- en netwerkbeheer MODULECODE STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja

Internettechnlogie, systteem- en netwerkbeheer MODULECODE STUDIEPUNTEN 10 VRIJSTELLING MOGELIJK ja ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica MODULENAAM Internettechnlogie, systteem- en netwerkbeheer MODULECODE C4 STUDIEPUNTEN

Nadere informatie

Opleiding. Elektromechanica. Code. Da2 PLC. Academiejaar 2015-2016. Semester: - 5&6 avondtraject. Studieomvang. 6 studiepunten.

Opleiding. Elektromechanica. Code. Da2 PLC. Academiejaar 2015-2016. Semester: - 5&6 avondtraject. Studieomvang. 6 studiepunten. Opleiding Elektromechanica Code Da2 PLC Academiejaar 2015-2016 Semester: - 5&6 avondtraject Studieomvang 6 studiepunten Totale studietijd 160 Aantal lestijden 80 Aandeel lestijden in afstandsonderwijs

Nadere informatie

Academiejaar Masterproef Pedagogische Wetenschappen en Sociaal Werk

Academiejaar Masterproef Pedagogische Wetenschappen en Sociaal Werk Masterproef Pedagogische Wetenschappen en Sociaal Werk Academiejaar 2016-2017 BEDOELING Doorlopen van een gericht wetenschappelijk proces Een originele probleemstelling Een persoonlijk werkstuk Binnen

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Functie van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 7 2.1 Cursusmaterialen 7 2.2 Voorkennis 8 2.3 Leerdoelen van de cursus 8 2.4 Opbouw van de cursus 9 3 Studeeraanwijzing

Nadere informatie