Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden. Nieuwsbrief

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden. Nieuwsbrief 2015-2"

Transcriptie

1 Koepel van Nederlandse Verenigingen Van Gepensioneerden Nieuwsbrief Uit de vereniging Inmiddels in de pers aan de orde geweest: Onze voorzitter Martin van Rooijen is kandidaat voor het lidmaatschap van de Eerste Kamer voor 50PLUS. Als de peilingen bewaarheid worden haalt 50PLUS ten minste 2 zetels en daarmee zit Martin in de EK. Uit diezelfde peiling (19 feb.) blijkt tevens een dramatisch verlies voor de twee regeringspartijen. De VVD zakt terug naar 27 en de Partij van de Arbeid houdt op een volkspartij te zijn: 13 zetels. De grote winstmakers zijn D66 en de PVV, terwijl de SP nauwelijks profiteert van de grote malheur bij de PvdA. Op 21 februari jl. werd officieel het SER advies over de toekomst van pensioenstelsel uitgebracht. KNVG en NVOG reageerden direct met een persverklaring die wel is opgepikt. De teneur van onze stellingname was dat er geen noodzaak bestaat tot de sloop van ons pensioenstelsel. In dat verband wijzen wij u op een lezenswaardig artikel van Ton Verlind, oud journalist van KRO's Brandpunt en thans lid van onze communicatiecommissie. Het artikel "Hoe de sloop van ons pensioen zich voltrekt" treft u aan als bijlage van deze nieuwsbrief. De KNVG is zeer ver in zijn voorbereiding van een brede publiciteitscampagne waarin wordt duidelijk gemaakt welke partijen hebben meegewerkt aan de sloop, hoewel altijd aangeduid als "het beste ter wereld!" In een artikel in PensioenPro van 11 februari jl. waarin de kandidaatstelling van Martin wordt gemeld, maakt hij daarop al een toespeling. Het is ook nuttig en leerzaam om regelmatig de site Pensioenleugen te bekijken Een ander onderdeel van de campagne is een actie via radiospotjes. Vanaf 4 maart s ochtends tot het sluiten van de stembussen op de verkiezingsdag zullen die op de NPO Radio 1 worden uitgezonden. Hetzelfde spotje, maar dan met beeld, zal voor de verkiezingen worden verspreid via de social media op internet. U kunt ons in deze campagne steunen door deze video via uw facebook / twitter of LinkedIn te verspreiden. (copy/paste) of in de 2 weken voor de verkiezingen toe te voegen aan elke mail die u verstuurt. Ook daar geldt copy/paste Boodschap: Bedenk bij het uitbrengen van uw stem wie voor het nieuwe Financieel Toetsingskader hebben gestemd.

2 We staan bepaald niet alleen met deze wijze van actie voeren. In het blad van onze zusterorganisatie KBO Brabant is een dossier samengesteld onder de titel "Waarom stemmen loont" In dit heldere artikel worden alle wetten opgesomd die samenhangen met senioren en het stemgedrag van de verschillende politieke partijen. Even onthullend als ontluisterend. De wetten die in het artikel aan de orde komen zijn: 1. het nftk (uiteraard) 2. Kostendelersnorm 3. Twee woningenregel 4. Belastingplan Wet Langdurige zorg 6. Wet Maatschappelijke ondersteuning 7. Zorgwet (vrije artsenkeuze) Uit de KBO analyse blijkt dat VVD - PvdA - D66 - Christen Unie al deze wetten die voor senioren nadelig zijn, hebben gesteund. Het CDA liet twee steken vallen: Het stemde ook voor de kostendelersnorm en de langdurige zorg. De partijen die consequent tegen deze naargeestige wetten hebben gestemd waren: SP, PVV, 50PLUS; het CDA heeft wel tegen de andere 5 wetten gestemd. De verkiezingen van 18 maart; ze blijven ons bezighouden. Was er nog ander nieuws? Ja, maar niet zoveel. 2.Rekenrente Sommige onderwerpen willen gewoon niet weggaan! De discussie werd geopend door promovendus Ilja Boelaars in het FD. Hij trachtte te betogen dat we moesten rekenen op een langdurige periode van lage rendementen omdat we een lange periode van hoge rendementen hadden gekend. En passant werd ons bestuurslid Bernard van Praag bij het vuil gezet. Wij kennen Bernard. In een afgewogen stuk in het FD kreeg de promovendus alle hoeken van de kamer te zien. Zich onder andere beroepend op Piketty's Le capital au XXI siècle die aantoonde dat grote(universiteits)vermogens vrijwel conjunctuur onafhankelijk zijn geworden. (terzijde: dat lijkt ook op te gaan voor onze grote pensioenfondsen) De hoofdeconoom van de ABN Amro - Han de Jong- reageert ook in het FD. Ook hij bestrijdt de stelling van promovendus Boelaars dat een lange periode van hoge rendementen per definitie gevolgd zou moeten worden met een periode van lage rendementen. Hij bevestigt wel onze constatering (Nieuwsbrief december 2014) dat de pensioenen moeiteloos uit de kasstroom gefinancierd kunnen worden waardoor de huidige pensioenvermogens buiten schot blijven. Tenslotte meent Sweder van Wijnbergen het eindoordeel uit te kunnen spreken! Selectief citerend en onzorgvuldig samenvattend wat Van Praag, Boelaars en De Jong hebben gesteld verwijt hij ze alle drie er niets van te hebben begrepen. Een voorbeeld: Het verwijt dat De Jong "...een greep in de kas van de jongeren wil doen" is niet alleen vilein maar ook 2

3 potsierlijk. De kas bestaat voor 2/3 uit door de huidige senioren opgebouwd vermogen. Natuurlijk komt hij met de bekende maar onjuiste stelling dat jongeren ouderen subsidiëren. Het slot van zijn stuk is en regelrechte gotspe: "...want het gebruik van verwacht rendement bij verdiscontering van toekomstige verplichtingen is een rechtstreekse aanslag op de rechtmatige pensioenaanspraken van jongeren." En zo veegt de hooggeleerde met een zwierige zwaai de rechtmatige pensioenaanspraken van de ouderen onder het vloerkleed. 3.Kiezen is moeilijk Eén van de (vele) verkeerde stokpaardjes van D66 is de individualisering van het pensioensparen. Individueel sparen, beleggen en te zijner tijd ontvangen. Nu is vele malen aangetoond, recentelijk door Van Praag, zie hiervoor, dat collectief beleggen en risicodelen voor iedereen beter is. Netspar zegt het zuiniger: de voordelen thans zijn minder groot dan vroeger; ze zijn er kennelijk dus wel! In een aardig overzichtsartikel in het FD vat Sweder van Wijnbergen (hij kan het dus wel!) de keuzeproblemen samen. De informatie is ontoereikend, het is voor de leek te complex, er wordt irrationeel gehandeld; individueel beleggen is duur. Kortom, tel uit je winst! Zijn conclusie kan alleen maar met instemming begroet worden: "En dat alleen al is een sterk argument tegen drastische hervormingen". Februari

4 Hoe de sloop van ons pensioen zich voltrekt februari 7, 2015 Foto: de pensioenopbouw voor jongeren is door het kabinet aan banden gelegd. Ik geef het eerlijk toe: het was met de nodige terughoudendheid dat ik ja zei toen ik een paar maanden geleden door een vereniging van gepensioneerden werd benaderd met de vraag of ik na wilde denken over een communicatiebeleid, dat kon helpen tegen de afbraak van ons pensioenstelsel. Dat ligt vanuit sommige politieke partijen behoorlijk onder vuur. Ze vinden dat ons private pensioenstelsel niet van deze tijd is. Ik zag na dat telefoontje (in gedachten) welgestelde Bentley-rijdende 65-plussers voor me. Oud-captains of industry, die vooral bezig zijn met het veilig stellen van hun eigen financiële positie. Aan algemeen belang dacht ik niet meteen. Waarom zouden gefortuneerde 65-plussers niet wat kunnen inleveren?, vroeg ik me af. Elke euro, wordt 5 euro 2 maanden heb ik me nu kunnen verdiepen in het pensioendossier en mijn visie daarop is veranderd. Die welgestelden zijn niet bezig met zichzelf. Ze hebben het niet nodig. Het zal hun tijd wel duren. Ze zijn oprecht bezorgd over de afbraak van dat wat wel het beste pensioenstelsel ter wereld wordt genoemd: we leggen in, het geld wordt collectief beheerd, het groeit en aan het eind van de rit hebben de meeste fondsen van elke ingelegde euro, 5 euro gemaakt. Het is een privaatsysteem, dat door onszelf zonder winstoogmerk wordt beheerd. De overheid zou er zich eigenlijk niet mee moeten bemoeien. Dit systeem garandeert de gemiddelde Nederlander naast zijn AOW een fatsoenlijk inkomen, als hij niet meer werkt. Het gaat niet om enorme bedragen. Het gemiddelde aanvullende pensioen in 4

5 Nederland is 500 euro bruto per maand, maar het maakt wel het verschil, opgeteld bij een AOW-uitkering van euro per maand. In de pensioenpot zit op dit moment in totaal 1200 miljard (!) euro. Dat bedrag stijgt nog steeds. Zelfs tijdens de economische crisis groeide dit vermogen aanzienlijk. We zijn op weg naar 1400 miljard euro. Genoeg om iedereen die eraan heeft bijgedragen een goed pensioen te garanderen. Nationale schuld In Nederland hebben we het voortdurend over de enorme overheidsschuld die niet langer houdbaar is en naar beneden moet. We zijn immers rasechte doemdenkers. Maar tegenover die overheidsschuld van 441 miljard (2015) of tegenover bijvoorbeeld onze hypotheekschuld staat deze enorme spaarpot van 1200 miljard. Ongeveer 1/3 daarvan vloeit in de komende jaren in de vorm van belasting naar de overheid. Dat is dus 400 miljard. Tegenover onze staatsschuld staat dus een enorme spaarpot, die andere Europese landen niet of in veel mindere mate hebben. Eigenlijk hebben we dus geen probleem. We zouden de overheidsschuld goeddeels kunnen aflossen. Châpeau voor de generatie voor ons die dit systeem van sparen bedacht heeft. Het is een toppunt van sociale innovatie. Je zou alle Europeanen zo n voorziening gunnen. Dan zouden we nu economisch misschien niet zo in de ellende zitten, omdat goede pensioenen er ook voor zorgen dat de bestedingen op peil blijven. En daar vaart de economie wel bij. Sloop En toch is de sloop van dat beste pensioenstelsel ter wereld in volle gang. O.a. met de introductie van nieuwe regels. Pensioenfondsen mogen van de overheid al meerdere jaren niet meer kijken naar de werkelijke opbrengst van hun beleggingen. Ze moeten doen alsof de opbrengst op vermogen niet groter is dan 1 tot 2%. Maar dat is een rekentruc vinden de critici van dit overheidsbeleid. Door die truc is het alsof pensioenfondsen niet kunnen voldoen aan hun verplichtingen, terwijl de werkelijkheid veel rooskleuriger is. Een voorbeeld: volgens de rekenmethode die de overheid aan de pensioenfondsen heeft opgelegd levert 100 euro in een pensioenfonds niet meer dan 1 of 2 euro rente op. Maar in werkelijkheid verdienen pensioenfondsen per 100 euro, 7 euro aan opbrengst uit beleggingen. 7% is namelijk het gemiddelde rendement over de afgelopen 50 jaar. Ze zouden van die opbrengst de pensioenen elk jaar een beetje kunnen laten groeien, zodat ze in ieder geval de prijsstijgingen bijhouden. Maar de overheid voert een overdreven voorzichtig beleid en dwingt de fondsen tot het aanhouden van grote reserves, waardoor het de komende jaren uitgesloten is dat de pensioenuitkeringen worden aangepast aan de geldontwaarding. Dit is de mening van verschillende verenigingen van gepensioneerden. Er is ook een andere visie: de pensioenfondsen moeten een kostendekkende premie berekenen, maar de feitelijk betaalde premie -zo zeggen andere deskundigen- is al jaren lager dan de feitelijke kosten. In die visie wordt er dus meer uitgekeerd dan er binnenkomt 5

6 en dat gaat dan weer ten koste van de spaarpot van de pensioenfondsen. Dat verlies zal in 2015 oplopen tot 14 miljard euro. Verderop in dit verhaal leest u, dat het misschien niet zo n groot probleem zou zijn als werkgevers en overheid in de 80-er jaren niet al een greep in de kas van de pensioenfondsen gedaan zouden hebben. Maar los daarvan: ook dit probleem, zo zeggen de critici van het regeringsbeleid, is het resultaat van subjectieve rekenmethodes die door de overheid worden gehanteerd. Het doet niet af aan de vaststelling, dat er een sfeer van doem wordt gecreëerd rond het pensioen, terwijl dit niet nodig is. Ze zien het als stemmingmakerij. Doen alsof Het kabinet doet in de visie van verschillende verenigingen van gepensioneerden alsof het heel slecht gaat. Daarom zijn de uitkeringen voor gepensioneerden bevroren, hoewel de prijzen stijgen. Dat zal de komende jaren zo blijven. Ze gaan er dus elk jaar op achteruit, terwijl dat in de visie van gepensioneerde belangenorganisaties niet nodig zou zijn. Het is slecht voor hen en slecht voor de economie, die juist behoefte heeft aan het verhogen van de consumentenbestedingen. Voor jongeren maakt het kabinet het nog bonter: ze mogen sinds 1 januari 2015 minder pensioen opbouwen, waardoor ze aan het eind van hun werkzame leven een aanzienlijke terugval in maandelijks inkomen meemaken. Het zou niet nodig zijn als ze gewoon zouden blijven sparen, zoals vorige generaties. In ruil voor deze verslechtering hebben de werkenden kortgeleden een premiedaling gekregen, waardoor hun nettoloon een beetje steeg. Een pleister op de wond, maar ook een sigaar uit eigen doos. De kleine netto loonstijging van nu, is de gigantische teleurstelling van straks: een lager pensioen, dat bovendien niet aangepast wordt aan de jaarlijkse prijsstijgingen. Verzekering tegen willekeur De overheid doet dus een succesvolle aanval op een goed systeem. Met een goed aanvullend pensioen zouden we als burger minder afhankelijk zijn van de nukken van de overheid, dachten we. Welke puinhoop de politiek van het sociaal-economische beleid ook maakt, hoezeer er ook wordt gemorreld aan de financiële positie van burgers: door ons pensioenstelsel ben je aan het eind van je werkzame leven in principe verzekerd van een behoorlijk inkomen. Een waardevast, gezamenlijk pensioen, beheerd door de burgers zelf, zou je dus kunnen zien als een verzekering tegen het gedrag van een onbetrouwbare overheid. Dat valt in Nederland wel mee, kunt u zeggen. We zijn geen bananenrepubliek. Toch stopte een paar miljoen mensen de afgelopen decennia heel veel pensioenpremie (uitgesteld loon) in de gezamenlijke pot in de verwachting, dat ze op hun 65ste een waardevaste uitkering zouden ontvangen. Zo is het ook zonder voorbehoud voorgespiegeld. Nu het op betalen aankomt zet de overheid een rem op de uitkeringen, waardoor al die gepensioneerden inmiddels minder krijgen dan ze in het vooruitzicht was gesteld. Hoogleraar internationaal pensioenrecht, Hans van Meerten, noemt het een vorm van onteigenen van privébezit. Er was een verwachting en die wordt niet nagekomen, zegt hij. Onteigenen is een vriendelijk woord voor afpakken. Het pensioenstelsel is van de 6

7 Nederlandse werknemers en werkgevers. Zo is het bedoeld. De overheid zou ervan af moeten blijven. Bangmakerij? Misschien vindt u het argument van een goed pensioen als verzekering tegen de willekeur van de politiek overdreven? Kijk dan eens hoe Europa, Griekenland in de tang nam met een stringent bezuinigingsbeleid. Ik weet het: voor een deel terecht, omdat de Grieken zo n gebrekkige belastingmoraal hebben. Wie zijn kont verbrandt moet op de blaren zitten. Maar rechtvaardigt dat een keihard monetair beleid met als gevolg dat 65-plussers in onverwarmde huizen zitten en eten uit de afvalbak om de hoek moeten schrapen? Zien we deze beelden uit Amerika, dan spreken we daar schande van. Hadden de Grieken geïnvesteerd in een pensioenstelsel als het onze, dan hadden ze nu niet op een houtje hoeven bijten. Hier gebeurt dat niet Het zal ons nooit overkomen, hoor ik u mompelen. Ik zou er niet zo zeker van zijn. Ook wij zijn sterk in het uitgeven van geld, dat we niet hebben. De overheid heeft een onverzadigbare honger, rupsje nooit genoeg. Alles voor het in standhouden van een gemankeerd financieel systeem, dat volgens sommigen op zijn laatste benen loopt. Er komen moeilijke tijden Ook Nederland staat in de toekomst voor draconische maatregelen. De aardgasbaten lopen terug. De overheidsuitgaven lopen steeds verder op. Tal van voorzieningen worden afgebroken en de rekening gaat naar de individuele burger. De Grieken zullen ongetwijfeld hun leningen niet terugbetalen om over de financiële problemen van de andere zuidelijke landen maar niet te spreken. Als onze politici straks met hun rug tegen de muur staan, lonkt daar nog altijd die privé-spaarpot met miljarden van ons allen. Er zullen heus wil trucs worden bedacht om het geld om te katten. In de illegale autowereld is dat een bekend begrip: de auto blijft hetzelfde, maar verandert door een handigheidje van identiteit. Als er minder naar pensioenopbouw gaat, kunnen de lasten omhoog. Of het kabinet bedenkt methodes om de pensioenpot af te romen. Het gebeurde eerder in de 80-er jaren, toen het kabinet 30 miljard aan haar pensioenfondsen onttrok en dat nooit terug stortte. Die 30 miljard zou inmiddels tot 100 miljard zijn uitgegroeid. Ook werkgevers deden een greep in de kas. Sommigen betaalden na verloop van tijd terug, anderen deden er het zwijgen toe. En. heeft de Nederlandse overheid dat geld niet nodig, dan toch zeker de Europese bureaucraten. Het is niet zo goed te geloven, dat het spaarvarkentje in moeilijke tijden ongemoeid zal blijven. 7

8 Financiële wereld En dan is er nog dat andere belang. Dat van de verzekeringsmaatschappijen. Als de overheid ons pensioenstelsel afslankt, kunnen verzekeraars dat gat invullen. Er ontstaat een aantrekkelijke, winstgevende markt. Het is me om het even, kunt u denken. Haal dan voor ogen wat er gebeurde met KPN, de Nederlandse Spoorwegen, en de energiemaatschappijen na de privatisering. De kwaliteit van de dienstverlening verminderde, de kosten namen toe. Laat je het regelen van pensioen over aan de commerciële markt, dan moet de opbrengst gedeeld worden met de aandeelhouders van die verzekeringsmaatschappijen. Ze kunnen heel goed rekenen, hebben we gemerkt rond de woekerpolissen. Je kunt er dus niet zomaar van op aan, dat je belangen bij commerciële partijen in goede handen zijn. Winst maken staat daar centraal, niet het gemeenschappelijk belang. Het huidige pensioenstelsel kent ook zijn nadelen. Het is verplicht, je kunt er je niet aan onttrekken. Maar door het collectieve karakter worden opbrengsten en risico s samen gedeeld en de totale opbrengst komt ten goede aan de pensioengerechtigden. Dit collectieve systeem garandeert een grotere opbrengst dan een pensioenregeling via commerciële verzekeraars, zo laat de praktijk zien. Ambtenaren Dan is er ook nog een korte termijn belang voor de overheid. Het lukt niet om de overheid kleiner te maken, er gaat veel geld naar ambtenarensalarissen. Het kabinet heeft sinds 1 januari 2015 de pensioenen bevroren. Daardoor gaan pensioengerechtigden er de komende tijd substantieel in koopkracht op achteruit en zoals gezegd bouwen jongeren zelfs een veel lager pensioen op. Om de pijn te verzachten heeft het kabinet de pensioenpremie verlaagd, waardoor het nettoloon een beetje is gestegen. Bijkomend effect: daardoor dalen ook de loonkosten van de overheid. Die hoeft namelijk minder pensioenpremie af te dragen over de ambtenarensalarissen. Dit levert de overheid op jaarbasis een bezuiniging van 1,5 miljard op. Dat is de reden dat de critici van de overheid de verandering van de pensioenregels zien als een bezuinigingsmaatregel, die niets te maken heeft met onbetaalbaarheid van de pensioenen, maar alles met de problemen van een overheid die geen greep heeft op de stijging van de eigen lasten. Tijdbom Er tikt nog een tijdbom. Die heeft te maken met de pensioenvoorziening van de politieke bestuurders zelf. Hun pensioenaanspraken zijn riant, maar de premie die ze ervoor betalen is veel te laag, dus niet kostendekkend. Ze betalen ruim meer dan de helft te weinig. Hun spaarpot wordt dus niet voldoende gevuld. Gaan ze straks met pensioen, dan moet de belastingbetaler bijlappen. Het tekort wordt geschat op 1 miljard. Er hangt ons burgers dus nog een ongedekte cheque van deze omvang boven het hoofd. De verantwoordelijke minister Plasterk weet het, maar schuift de oplossing van dit probleem naar de toekomst. Komt tijd komt raad. De verleiding is heel groot om het ABP (het pensioenfonds van de 8

9 ambtenaren) straks te verplichten of te verleiden om deze claim over te nemen. Zover is het niet, maar het zou kunnen..kwestie van de geesten rijp maken met een uitgekiend publiciteitsoffensief. Als vaak wordt herhaald dat het niet anders kan, gaan we het vanzelf geloven. Framing Om ingrepen in het pensioenstelsel te rechtvaardigen, wordt het negatief geframed (=ingekleurd): het is niet houdbaar naar de toekomst, ouderen maken het geld op van jongeren. Die argumenten worden voor zoete koek aangenomen, omdat eigenlijk niemand weet hoe het precies zit. Toen ik een onderzoeksjournalist van een grote krant deze week vroeg waarom zijn redactie meedoet aan deze negatieve framing en ik tegenargumenten noemde, was zijn antwoord: ik weet eigenlijk ook niet hoe het zit. En neem de proef op de som: ook de gemiddelde politicus weet niets van pensioenen. Die framing gaat subtiel, maar overtuigend. Belangrijke financiële beslissingen worden voorbereid door tal van onafhankelijk ogende adviescolleges en toezichthouders. Noem maar op: Sociaal-Economische Raad (SER), Centraal Planbureau (CPB), Netspar een club waar wordt nagedacht over de toekomst van de pensioenen), Autoriteit Financiële Markten (AFM), De Nederlandsche Bank (DNB) etc. In die colleges kom je tal van deskundigen tegen die ooit zijn begonnen op het ministerie van financiën. De overheid laat zich dus voorzien van onafhankelijke adviezen door mensen die door de overheid zijn opgeleid en natuurlijk het politieke systeem in stand houden waaraan ze hun eigen status ontlenen. Dat is een systeem van groei, geld uitgeven, geld heen en weer schuiven en het veilig stellen van gevestigde belangen. De aanval op het pensioenstelsel werd ingezet door lobbyisten die tegelijk voor het ministerie van algemene zaken, dus de minister-president werkten. Of ze hebben op de een of andere manier banden met verzekeringsmaatschappijen. Mogelijk is er geen oorzakelijk verband, maar dan gaat het toch minstens om een opmerkelijke belangenverstrengeling, die de overheid gezien de visie op het pensioenstelsel niet slecht uitkomt. DAAROM! Het is niet gemakkelijk om de relevante informatie naar boven te tillen. Soms staan meningen lijnrecht tegenover elkaar. Weinigen zijn gebaat bij duidelijkheid. Het is ingewikkeld en misschien kom ik nog informatie tegen waardoor ik mijn visie moet bijstellen. Want god, god, wat zijn politici en adviseurs van het kabinet (en trouwens ook journalisten) slecht in staat om begrijpelijk Nederlands te praten als het om ingewikkelde dossiers gaat. Daardoor kan de trein maar door denderen. Ik hoop dat we Nederlandse burgers ervan kunnen overtuigen, dat ze in het geweer moeten komen tegen de afbraak van het beste pensioenstelsel ter wereld. Het hoeft niet in alle opzichten ongewijzigd te 9

10 blijven. De tijden en wensen veranderen, maar laten we deze verworvenheid niet zomaar achteloos in de Haagse vuilnisbak smijten.. Ton Verlind 10

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014

1.B. Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1.B Jouw Cosun pensioen Informatiebijeenkomsten voor pensioengerechtigden mei 2014 1 Agenda Pensioen in Nederland Waarom een nieuwe regeling bij Cosun? Pensioenpremie Toeslagverlening (indexatie) Discussie

Nadere informatie

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening Onderwerpen 28 april 2016 Nieuwe Steen 3 1625 HV HOORN 0229-234 334 info@bvw.nl www.bvw.nl Ouders kunnen kinderen helpen met de koopwoning

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING 1- Waarom heeft het ABP een herstelplan opgesteld? ABP is, evenals vele andere pensioenfondsen, zwaar geraakt door de crisis op de financiële

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2010 Algemeen Mijnwerkersfonds Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd Door de huidige dekkingsgraad en de onzekere economische omstandigheden heeft het bestuur, na advies van

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

Ten eerste: afschaffing van de al genoemde doorsneesystematiek en ten

Ten eerste: afschaffing van de al genoemde doorsneesystematiek en ten Dames en heren, Hartelijk dank voor de uitnodiging om hier vandaag op uw symposium te komen spreken. Als koepel van verenigingen van gepensioneerden wil de KNVG de belangen van gepensioneerden behartigen

Nadere informatie

FAQ s over vastgelopen pensioenonderhandelingen en herziening ABP-pensioenregeling December 2012

FAQ s over vastgelopen pensioenonderhandelingen en herziening ABP-pensioenregeling December 2012 FAQ s over vastgelopen pensioenonderhandelingen en herziening ABP-pensioenregeling December 2012 1. Er is geen overeenstemming over herziening van de ABP-regeling per 2013. Wat betekent dit voor werkgevers

Nadere informatie

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 De parlementaire behandeling van de fiscale hervorming van de pensioenen is afgerond. Op dinsdag 27 mei is de Eerste Kamer in meerderheid akkoord gegaan met de plannen

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Sparen of lenen Waarom?

Sparen of lenen Waarom? Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Sparen of lenen Waarom? 1 Als tijd duur is betaal je veel rente Als de rente hoog is zullen mensen minder lenen en meer sparen! 2 Investeren in je toekomst Door

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Domein E: Concept Ruilen over de tijd

Domein E: Concept Ruilen over de tijd 1. Het bruto binnenlands product is gestegen met 0,9%. Het inflatiepercentage bedraagt 2,1%. Bereken de reële groei van het BBP. 2. Waarmee wordt het inflatiepercentage gemeten? 3. Lees de onderstaande

Nadere informatie

De meest gestelde vragen over het pensioenakkoord van de Stichting van de Arbeid (StvdA).

De meest gestelde vragen over het pensioenakkoord van de Stichting van de Arbeid (StvdA). CB 10115 AB 10066 CBAC 10163 WP 10074 De meest gestelde vragen over het pensioenakkoord van de Stichting van de Arbeid (StvdA). 1. Wanneer gaat de AOW-leeftijd omhoog? 2. Blijft de hoogte van de AOW-uitkering

Nadere informatie

Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 www.50pluspartij.nl

Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 www.50pluspartij.nl Op de bres voor ons pensioen Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 Stand van zaken in 2011 Economische crisis Heeft de financiële wereld iets geleerd? (banken, pensioenfondsen, verzekeraars) Politiek

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh

Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden. Februari 2012. Ferry Pereboom Angelique Kansouh Pensioennieuwsbrief AC Rijksvakbonden Ferry Pereboom Angelique Kansouh Februari 2012 De AC Rijksvakbonden zijn een initiatief van NCF, Juvox, VPW en VCPS Inhoudsopgave 0. Voorwoord......... 3 1. Lage dekkingsgraad

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. #8 december 12

Pensioen Nieuws. #8 december 12 Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #8 december 12 1 AVEBE Pensioenfonds doet het goed in spannende tijden 2 Wolter Bouwmeester stopt als bestuurslid Nieuwe uitvoerder Pensioenspaarregeling

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

Verslag Mandema Update mei 2014

Verslag Mandema Update mei 2014 Verslag Mandema Update mei 2014 Terwijl de leden van de Eerste Kamer zich op 20 mei jl. bogen over de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen, kregen onze relaties te horen wat de consequenties

Nadere informatie

Dé financiële informatiekrant van Nederland!

Dé financiële informatiekrant van Nederland! Dé financiële informatiekrant van Nederland! Jan Both (43) Aannemer Zo n twee jaar geleden heb ik alles geregeld, via een tussenpersoon. Ik heb een aanvullend pensioen waarvoor ik elke maand betaal. Geen

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

Collectief invaren van bestaande pensioenen: juridisch mogelijk? Een onderzoek naar mogelijke juridische hindernissen

Collectief invaren van bestaande pensioenen: juridisch mogelijk? Een onderzoek naar mogelijke juridische hindernissen Collectief invaren van bestaande pensioenen: juridisch mogelijk? Een onderzoek naar mogelijke juridische hindernissen Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen S. Hendriks (AZL) Artikel Collectief

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Betreft Beantwoording

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij Welkom OWASE Pensioenforum 26 juni 2013 OWASE 3 juli 2013 bij Pensioenfonds en solidariteit: één voor allen, allen voor één! www.owase.nl PFO20130626/20130703 2 Programma Pensioenforum De bedoeling van

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet 28 november 2014 Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet Jarenlang was pensioen géén actueel onderwerp. Je kreeg AOW als je 65 was en daarnaast een gegarandeerd pensioen dat via een werkgever

Nadere informatie

Pensioen vanaf morgen.

Pensioen vanaf morgen. Pensioen vanaf morgen. Over partijen en stellingen die (n)ooit bewaarheid worden Vereniging voor pensioenrecht Utrecht, 12 september 2012 Mr. C.P.R.M. Dekker Inhoudsopgave Wat achtergrondinformatie Uw

Nadere informatie

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u?

De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? De rente stijgt: welke gevolgen heeft dat voor u? Onafhankelijke informatie voor consumenten Wat is renterisico? Als u geld nodig heeft, kunt u een lening afsluiten. U moet het geleende geld wel terugbetalen.

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als %

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als % Inflatie Stijging algemene prijspeil Consumenten Prijs Indexcijfer Gewogen gemiddelde Voordeel: Mensen met schulden Nadeel: Mensen met loon, spaargeld Reële winst bedrijven daalt Rentekosten bedrijven

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010 Welkom Waar willen wij het met elkaar over hebben? Pensioen anno 2010 Stand van Zaken AOW en Pensioenakkoord 4

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal

Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal Onderwerpen 3 februari 2016 Schade door terrorisme en uw verzekering Hoogte pensioen wordt meer uw eigen risico Voorwoord Ons kantoor is gespecialiseerd

Nadere informatie

De doorsneepremie ZO DENKEN WIJ ER OVER. De doorsneepremie. De doorsneepremie

De doorsneepremie ZO DENKEN WIJ ER OVER. De doorsneepremie. De doorsneepremie Zo denken wij er over is een uitgave van ABP Corporate Communicatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar www.abp.nl. september 2007 ZO DENKEN WIJ ER OVER Collectief versus individueel Juridische

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Algemeen Mijnwerkersfonds Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management) uitgevoerd.

Nadere informatie

Welk weer het ook wordt

Welk weer het ook wordt Welk weer het ook wordt U blijft zelf invloed houden op wanneer u stopt met werken www.pensioenpostnl.nl Pensioenfonds PostNL heeft een nieuwe pensioenregeling. Deze regeling geldt per 1 januari 2014.

Nadere informatie

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 14 > Jaargang 10 > November 2012 inhoud > Financiële positie: dekkingsgraad blijft laag [p.1] Bestuur / Verantwoordingsorgaan [p.2] Uniform Pensioen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Op koers blijven voor een goed pensioen: een update van het bestuur

Op koers blijven voor een goed pensioen: een update van het bestuur Op koers blijven voor een goed pensioen: een update van het bestuur Agenda Stand van zaken PPF APG: kerngegevens, beleggingsresultaten dekkingsgraadontwikkeling Deelnemerstevredenheidsonderzoek Effecten

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Ruilen over de tijd Intertemporele substitutie Bedrijven lenen geld om te investeren

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen

Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen Pensioenfonds DHV verlaagt de pensioenen De meest gestelde vragen & de antwoorden Net als zo n 70 andere pensioenfondsen, groot en klein, heeft het bestuur van Pensioenfonds

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon.

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon. 6.1 De AOW In 1957 is in Nederland de AOW ingevoerd door premiers Willem Drees (PVDA). Iedereen die 65 jaar of ouder is, krijgt een uitkering van de staat. Deze uitkering hangt af van het aantal jaren

Nadere informatie

Vragen en antwoorden nieuwe regeling PMT, versie werkgevers

Vragen en antwoorden nieuwe regeling PMT, versie werkgevers Vragen en antwoorden nieuwe regeling PMT, versie werkgevers Hieronder treft u vragen en antwoorden over de nieuwe regeling aan. Staat uw vraag er niet bij, stuur dan een mail aan uw werkgeversconsulent.

Nadere informatie

Zorgtaken voor de gemeente

Zorgtaken voor de gemeente De Sociale Databank Nederland presenteert in samenwerking met de gemeente een verbreding van inzicht en kennis over structurele oorzaken van de crisis met het terugeisen van 50,9 miljard aan verdwenen

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

Wat is er aan de hand moet onze pensioenen?

Wat is er aan de hand moet onze pensioenen? Wat is er aan de hand moet onze pensioenen? Casper van Ewijk, Netspar & University of Amsterdam KNAW Symposium, 9 januari 2014, Amsterdam Agenda Wat is een pensioen? Goed pensioen is een risicovol pensioen

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie

Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie Inhoudsopgave Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie van Delta Lloyd Waarom Collectief Defined Contribution? 5 Wat is het? 5 De kracht van

Nadere informatie

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen Pensioenen: solidariteit en keuzevrijheid Stella Hoff Inhoud Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2 Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen SCP-publicatie Pensioenen:

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

Presentatie met uitleg per slide

Presentatie met uitleg per slide Presentatie met uitleg per slide 1 Terug- en vooruitblik In het principe cao-akkoord van december 2012 hebben we afspraken gemaakt over de noodzaak van een nieuwe en toekomstbestendige pensioenregeling

Nadere informatie

Pensioenfonds Update April 2014

Pensioenfonds Update April 2014 Pensioenfonds Update April 2014 1. Van de Voorzitter nr 17 april 2014 pagina 1 INHOUD 1. Van de voorzitter 1 2. Dekkingsgraad gestegen in eerste twee maanden 2014 2 3. Interview met Roy Braem en Klaas

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2014. We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2014 Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf We gaan met goed vertrouwen de onderhandelingen in De kosten per deelnemer blijven stijgen. Een pensioenverhoging zit er de komende jaren

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2014. Een verzekeraar garandeert uw pensioen. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2014. Een verzekeraar garandeert uw pensioen. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2014 Een verzekeraar garandeert uw pensioen Algemeen Mijnwerkersfonds Het gaat relatief goed met het AMF. Maar voor de lange termijn zijn er veel onzekerheden. Daarom loopt nu

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig je pensioen regelen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die wil weten wat je kunt doen om

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden Notitie Datum 11 juni 2010 Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen 1. Waarover gaat dit raadgevend referendum? De FNV heeft samen met de andere vakcentrales afspraken

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD Module 4 Nu en later Inflatie Definitie: stijging van het algemeen prijspeil Gevolgen van inflatie koopkracht neemt af Verslechtering internationale concurrentiepositie Bij

Nadere informatie

Pensioen. Inhoud. Nieuws. Pagina 2. Dit zijn wij. Pagina 3. Ontwikkelingen bij Pensioenfonds UWV. Pagina 4. Het jaarplan 2015.

Pensioen. Inhoud. Nieuws. Pagina 2. Dit zijn wij. Pagina 3. Ontwikkelingen bij Pensioenfonds UWV. Pagina 4. Het jaarplan 2015. nummer 5 - maart 2015 Pensioen &u Inhoud Pagina 2 Nieuws Pagina 3 Dit zijn wij Pagina 4 Ontwikkelingen bij Pensioenfonds UWV Pagina 6 Het jaarplan 2015 Pagina 7 Veelgestelde vragen aan de Pensioendesk

Nadere informatie

Eén nieuw pensioen voor de Techniek

Eén nieuw pensioen voor de Techniek Eén nieuw pensioen voor de Techniek Vakbonden en werkgeversorganisaties (sociale partners) in de sectoren Metaal & Techniek en Metalektro zijn het op 25 september 2014 eens geworden over een nieuwe pensioenregeling

Nadere informatie

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Model startbrief Naam Adres Postcode Woonplaats Datum Onderwerp Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

had ik (misschien) al iets meer details over het zogenaamde septemberpakket kunnen vertellen,

had ik (misschien) al iets meer details over het zogenaamde septemberpakket kunnen vertellen, Inleiding Maarten Camps DNB seminar 12 september 2012 Dames en heren, Ik ben met plezier naar Bussum gekomen, maar dacht wel even: jammer dat dit seminar niet een week later wordt gehouden. Dan had ik

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 16 > JAARGANG 12 > APRIL 2015 INHOUD > Hoe is de nieuwe pensioenregeling tot stand gekomen? [p.1] Fiscaal kader per 1 januari 2015 [p.2]

Nadere informatie

Vragen en antwoorden pensioenakkoord

Vragen en antwoorden pensioenakkoord Vragen en antwoorden pensioenakkoord 1. Waarover gaat dit pensioenakkoord? Het pensioenakkoord gaat over drie onderwerpen: de AOW, de aanvullende pensioenen, en de kansen van ouderen op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

OMGAAN MET VERGRIJZING

OMGAAN MET VERGRIJZING OMGAAN MET VERGRIJZING 1. Waar gaat het om? We worden gemiddeld steeds ouder: de samenleving vergrijst. Hierdoor ontstaan er vragen over het aantal werkenden en financiële zaken Werk is volgens het CNV

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Inflatiegids. Invloed van inflatie op pensioenen. Deel 2. Inflatie in het kader van een Nederlands Pensioenfonds

Inflatiegids. Invloed van inflatie op pensioenen. Deel 2. Inflatie in het kader van een Nederlands Pensioenfonds Inflatiegids Inflatie in het kader van een Nederlands Pensioenfonds Deel 2 Invloed van inflatie op pensioenen Inflatie betreft de stijging van het algemeen prijspeil, ofwel de waardevermindering van het

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over?

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over? Nieuwsbrief oktober 2015 Herstelplan In de nieuwsbrieven van juli (over o.a. het nieuwe Financieel ToetsingsKader nftk ) en augustus 2015 (over beleggen) informeerden we u al eerder over de eisen die De

Nadere informatie

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009

Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de NVOG Koopkracht van 65-plussers met aanvullend pensioen in 2009 Nibud, februari 2009 In opdracht van de

Nadere informatie

Welk weer het ook wordt

Welk weer het ook wordt Welk weer het ook wordt Je blijft zelf invloed houden op je eigen pensioen www.pensioenpostnl.nl Pensioenfonds PostNL heeft een nieuwe pensioenregeling. Deze regeling geldt per 1 januari 2014. Nieuwe pensioenregeling

Nadere informatie