Spreek Wilders vrij!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Spreek Wilders vrij!"

Transcriptie

1 MSM Keizerin van de tv-formats Happiness is de nieuwste mode, zegt Patty Geneste. 17 PUZZEL MEE EN WIN! Maak deze week kans op een Nikon S8000 digitale camera t.w.v. 269,- Meedoen en winnen? Op de puzzelpagina vindt u alle informatie. Dagelijks winnen Een halfjaarabonnement op Quizted GEEN VERZENDKOSTEN 24 UURS LEVERING MET KOERIER! 22 Woensdag September GRATIS, MAAR NIET GOEDKOOP Spreek Wilders vrij! EERST Geen minimum voor iedereen De minimumstraffen die het nieuwe kabinet wil invoeren, gaan alleen gelden voor zware delicten waarbij de dader voor de tweede keer de fout is ingegaan. Dat zijn de onderhandelaars van PVV, CDA en VVD onlangs overeengekomen. Lees meer op pagina 3 SPORT Coen Moulijn beschadigt de club nooit. Bij Ajax zijn ze Johan Cruijff nu echt een beetje zat. Pagina Wij spreken China en Cuba aan op hun omgang met dissidenten. Zij spreken ons hierop aan. Vier rechtsgeleerden keren zich tegen de vervolging van Geert Wilders en vragen om vrijspraak. Lees meer op pagina 8 CORNE VAN DER STELT/HOLLANDSE HOOGTE UIT & THUIS Tirza s fata morgana EERST Hoe zit het met geluk? Jaja, negatieve koopkrachtplaatjes, dat weten we nu wel. De broekriem aanhalen hebben we al gedaan. Maar wat zegt de Miljoenennota eigenlijk over ons toekomstig geluk? Vooral voor rokers en kinderen pakt het erg goed uit. Lees meer op pagina 2

2 2 Eerst LANGE POTEN PETER MIDDENDORP rijdagavond vertelde Frits Wester op de televisie dat hij VBalkenende op het Plein was tegengekomen, even met hem had gepraat, en toen bij de demissionaire premier gevoelens van woede, verdriet en teleurstelling had waargenomen. Balkenende, zei Wester, zit er geprangd in. Ja, Balkenende. Het beeld van Nederland zonder hemzelf als premier drukt, benauwt, prangt hem. Ik moest zonodig weg, zei hij, en moet je nu eens kijken wat voor een puinhoop het is geworden. Het is mooie, Balkenendiaanse logica. Zelf heeft hij nergens iets mee te maken. Door zichzelf buiten de redering te houden, denkt hij zich onmisbaar. De koningin zat er ook geprangd in, gisteren. Het was te voorspellen: de mensen blijven haar familie achtervolgen over bungalows en boerderijen; eentje gooide een waxinelichthouder naar de gouden koets. Haar vermoedelijk laatste Troonrede was niet eens een serieuze. Ondanks allerlei interventies is zij er niet in geslaagd de vorming van Prang I te voorkomen. Dus daar zaten ze tegenover elkaar in de Ridderzaal. Beatrix en Balkenende. Twee geprangde zielen. Met enigszins pips gezicht en zuinige mond sloeg hij de benen over elkaar. Haperend en ook een beetje gekweld legde zij de nadruk op de verloren samenhang in de samenleving. Van de weeromstuit nam de NOS Geert Wilders even van nabij in beeld, zodat we zeker wisten waar de grote prangman zat. Een hoop zwaarte, terwijl de echte benauwenissen nog komen. Dit was nog maar 3,2 miljard. De komende regering wil 18 miljard bezuinigen, een maatschappijveranderend bedrag volgens Maarten Schinkel, die ons daarbij in NRC Next iets probeerde voor te laten stellen. 18 miljard is de begroting van Tanzania. Je kunt er genoeg pakjes sigaretten van kopen om een stapel naar de maan te maken; voor alle inwoners van Utrecht en Vught nieuwe fietsen kopen; de wereldbevolking trakteren op een latte grande in Starbucks. Volgend jaar zitten Willem- Alexander en Mark vermoedelijk tegenover elkaar. Nog een jaar later: Willem-Alexander en Geert. Voor sommigen een benauwend beeld, al is een geprangd gemoed tegen die tijd vast allang een geplogenheid. 1 Prinsjesdag Koopkracht zegt niets over geluk Hou toch op met je procentje Wat nou negatieve koopkrachtplaatjes? Kijk liever naar wie er gelukkig wordt van de nieuwe plannen. Sanne Rooseboom Jan-Hein Strop Peter Wierenga Prinsjesdag. De koopkrachtplaatjes vliegen ons weer om de oren. Een kwart procentje minder voor die groep, een halfje voor de andere, en we kruipen al zo langzaam uit het economische dal. Maar hoe belangrijk zijn al die statistieken? Het kan ook anders. Meer en meer economen roepen op om voorbij het bruto nationaal product te kijken. Gezondheid, fijne leefomgeving, leuk werk: daar gaat het om. Zeg maar het bruto nationaal geluk. Naast bijvoorbeeld Femke Halsema ijvert geluksgoeroe Ruut Veenhoven hier al jaren voor. Zonder succes: Ik luister altijd met gespitste oren naar de Troonrede, maar het woord geluk komt er nooit in voor. Daarom helpt De Pers de koningin Kinderen Wat wil je liever, als baby? Bij mama op schoot, met papa naar het park, of bij een vreemde tussen andere baby s in een felgekleurd speellokaal met freaky stickers van Bert en Ernie op het raam? Juist. Vaker bij je ouders zijn is fijn voor kinderen, Unicef beweerde het al in een rapport in En dus zijn die bezuinigingen op de kinderopvang een goed idee. Het maakt niet uit dat papa en mama liever zouden werken, samen thuis zijn is beter. Wat mensen gelukkig maakt, zijn immers hun persoonlijke relaties, aldus Prominente Onderzoekers. En anders is het gezellig je peuter mee te nemen naar je werk. Ze babbelen vrolijk, ze poepen veel en ze waggelen zo grappig. Perfect tegen dat oprukkende gevoel van vergrijzing. Immigranten Minder geld voor inburgeren. Als de cursus die hiervoor is bedoeld verdwijnt, heeft een nieuwe migrant in Nederland meer tijd voor zichzelf, een grand total van 600 uur. Daarin kun je naar de markt of voetballen, en daar burger je immers ook van in. Dat is positief. Als de cursus gewoon doorgaat, wordt die wel veel duurder; volgens de oppositie zullen mensen hierdoor bij bosjes afhaken. Die mensen leren vervolgens nooit Nederlands, sluiten zich op in hun flat, komen niet uit hun woorden als ze krentenbollen bestellen bij de bakker en krijgen boze blikken van geïrriteerde buren die in hun gestuntel het bewijs zien voor Alles Wat Fout Is In Nederland. En dat maakt niet gelukkig. Ambtenaren Weer moeten er ambtenaren uit. En weer moeten ze efficiënter dat wil zeggen harder werken en ook nog voor minder geld, want de overheid wil voor 400 miljoen loonmatigen en 600 miljoen besparen op financiële extra s. Baanzekerheid en inkomensgroei zijn niet meer vanzelfsprekend. Bovendien is het beeld weer eens bevestigd: ambtenaren leveren niets op, maar zijn vooral een kostenpost waarin je maximaal moet snijden. Dat schrikt af. Getalenteerde mensen zullen hun heil elders zoeken, zodat de gemiddelde kwaliteit van ambtenaren dreigt af te nemen. Zo gaan de ambtenaren regelrecht af op een nare winterdepressie. een handje, en leggen we de Miljoenennota langs de geluksmeetlat. Hoe happy zijn de vier hardst getroffen groepen volgend jaar? Als land doen we het namelijk best goed. In de giga database van Veenhoven staat Nederland op een keurige 17e plek. Al jaren stabiel, met het prima cijfer 7,6. Hoe doen we dat? Volgens de Rotterdamse professor zijn een goede overheid en goede geestelijke gezondheidszorg (depressies bestrijden!) van groot belang, maar kijken mensen echt wel verder dan hun eigen portemonnee. Veenhoven: De recessie speelt een kleine rol. De crisis van de jaren tachtig veroorzaakte nauwelijks een deukje in het geluk. Er werden ook niet meer tranquillizers verkocht. Kennelijk kunnen we wel een stootje hebben. 1 MERIJN BEELDVERTELLER Rokers Pats boem en weer wordt een pakje sigaretten een kwartje duurder. Dat kan flink in de papieren lopen voor de verslaafde paffer. Het moet de schatkist namelijk 200 miljoen euro opleveren. Weer een extra beetje betutteling van de rokende medemens. Maar als die diep in zijn hart kijkt, zal ie toch bijtrekken. Hele zware rokers zijn minder gelukkig en leven korter, aldus geluksgoeroe Veenhoven. De accijnsverhoging op sigaretten zou hen wel eens gelukkiger kunnen maken. Voor menig roker vormen stijgende kosten een belangrijke reden om de Tabaksduivel te verdrijven. En dan geeft het kabinet ook nog eens een - kuch kuch - gratis duwtje in de rug. Hulp bij stoppen met roken komt in het basispakket en wordt dus standaard vergoed. Foto ANTILLIAANSE VERWARRING In De Pers van 17 september is een foto geplaatst van vier Antilliaanse jongeren, genomen bij een demonstratie in 2005 in Den Haag tegen een verwijderingsregel die destijds in de maak was. Door sommige lezers is - ten onrechte - een verband gelegd tussen de jongeren op de foto en de discussie in de Tweede Kamer over het terugsturen van criminele en/of kansloze Antillianen. Dat was niet de bedoeling. Witwaspraktijken VATICAAN BANK BESCHULDIGD Justitie heeft beslag gelegd op 23 miljoen euro van de bank van het Vaticaan en is een onderzoek begonnen naar mogelijke witwaspraktijken door de voorzitter van de instelling. Dat meldde het Italiaanse persbureau ANSA gisteren. Ettore Gotti Tedeschi en nog een manager van het Instituut voor Religieuze Werken (IOR), zoals de bank officieel heet, worden ervan beschuldigd de wet te hebben overtreden die eist dat banken informatie openbaar maken over financiële activiteiten. In een verklaring liet het Vaticaan weten onthutst en verbaasd te zijn en vertrouwen te houden in beide gearresteerde managers. Volgens meldingen in de Italiaanse pers zouden personen die fiscaal geregistreerd staan in Italië de bank gebruiken als een scherm om handelingen zoals fraude en belastingontduiking te verbergen. Het IOR beheert de rekeningen van de religieuze ordes en congregaties en katholieke verenigingen. Tedeschi is sinds vorig jaar de nieuwe topman. Argus Prinsjesdag: Bezuinigingen op kinderopvang Feest in Chili Tijdens de vierdaagse viering van 200 jaar onafhankelijkheid van Chili vielen 36 doden en zo n 800 gewonden, aldus de politie. Feest in Duitsland Een 72-jarige dronken Duitser heeft tijdens het Oktoberfest de maand oktober niet gehaald. Hij zakte ineen en weigerde hulp.

3 Eerst 3 Formatie Voorstel voor zware misdrijven Minimumstraf bij herhalingsdelict Jan Kees mocht alvast een beetje oefenen Het gaat met de Nederlandse economie nog lang niet goed, maar wel een stuk beter dan we een jaar geleden dachten, zei demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager in een toelichting op zijn Miljoenennota. En daarmee was de kous gisteren wel zo ongeveer af. Volgend jaar weer, maar dan als missionair minister? 1 FOTO: WFA De minimumstraffen die het nieuwe kabinet wil invoeren, gaan alleen gelden voor zware delicten waarbij de dader voor de tweede keer de fout in is gegaan. Merel van Leeuwen Ja, de onderhandelaars van het CDA, de VVD en de PVV zijn het eens over het invoeren van minimumstraffen, maar de soep blijkt iets minder heet te worden gegeten dan juristen en strafrechtdeskundigen vrezen. Want niet iedereen die een misdrijf pleegt, krijgt ermee te maken. Alleen voor degenen die bij herhaling de fout ingaan, wordt de straf met de helft van de maximale celstraf verzwaard, zegt een ingewijde in Den Haag. Vorige week lekte uit dat de onderhandelaars op hoofdlijnen een akkoord hebben bereikt over het veiligheidsbeleid. Naast drieduizend extra agenten, komt er een nationale politie verdeeld over tien regiokorpsen. De proefverloven voor tbs ers worden verder aan banden gelegd. En er komen minimumstraffen. Die gaan echter alleen gelden voor misdrijven waar minstens twaalf jaar celstraf op staat. Een voorbeeld: Een man krijgt voor een verkrachting (maximale celstraf is twaalf jaar) vier jaar celstraf. Na het uitzitten van zijn straf verkracht hij weer een vrouw. De rechtbank moet bij de tweede veroordeling zijn straf met zes jaar verzwaren. Dus als hij voor die verkrachting vijf jaar zou krijgen, moet hij elf jaar Onder de regel vallen misdrijven waarop minstens 12 jaar celstraf staat. de cel in. Zo gaat dat bij iedereen die bij herhaling een misdrijf pleegt. Dus diegene die voor de tweede keer iemand doodt en wordt veroordeeld voor doodslag, ziet zijn straf automatisch met 7,5 jaar celstraf toenemen. Erik van den Emster, de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, toonde zich maandag in deze krant nog zeer kritisch over het idee van het nieuwe kabinet. Met invoering van minimumstraffen zal er geen ruimte meer zijn om uitzonderingsgevallen ook als zodanig te behandelen. Is dat wat we willen? 1 Meningsuiting Gregorius Nekschot niet vervolgd voor discriminatie Zaak onopgehelderd, maar cartoonist wel veilig Hoewel justitie zijn prenten strafbaar acht, hoeft Gregorius Nekschot niet voor de rechter te komen. Dat beperkt de kans op een aanslag. Kustaw Bessems Juridisch is het onbevredigend. Het Openbaar Ministerie meent dat zeven prenten en twee teksten van de internetcartoonist met het pseudoniem Gregorius Nekschot strafbaar zijn, maar laat dat niet door de rechtbank toetsen. De vraag of Nekschot te ver is gegaan blijft zo in de lucht hangen. In een brief aan Nekschot voert het OM vijf redenen aan om de zaak af te blazen: de aangifte is al van zo lang geleden (2005), er zijn geen nieuwe klachten binnengekomen, hij heeft de tekeningen en teksten inmiddels van zijn site verwijderd, Nekschot kreeg veel publiciteit én hij heeft een dag en een nacht vastgezeten na zijn arrestatie in Op die aanhouding was toen veel kritiek, ook van verantwoordelijk minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie, omdat Nekschot met veel machtsvertoon van zijn bed was gelicht en veel te lang had moeten vastzitten voor zijn verhoor. Nekschot reageert opgelucht. Het belangrijkste is dat ik mijn identiteit geheim kan houden nu ik niet in de rechtszaal hoef te verschijnen. Omdat Nekschot ook de islam en de islamitische profeet Mohammed niet spaart, vreesde hij repercussies van gewelddadige moslims. Daarnaast zegt hij: Deze zaak had tot het Europese hof kunnen gaan. Dat had wel negen jaar kunnen duren. Hij realiseert zich dat de zweem van illegaliteit rond zijn werk blijft hangen. Maar mijn persoonlijke belang gaat dan toch voor. Afgestemd De beslissing om Nekschot niet te vervolgen is genomen door het parket in Amsterdam, maar afgestemd met de top van het OM, het college van procureurs-generaal. Binnen dat college heeft logischerwijs nog een afweging meegespeeld: de veiligheid van Nekschot en die van Nederland. Een rechtszaak had Nekschot en zijn werk in de schijnwerpers gezet en in reactie hadden radicale moslims mogelijk aanslagen gepleegd. De Deense cartoonist Kurt Westergaard, bekend van de Mohammedcartoons, en de Zweed Lars Vilks, die ook Mohammed afbeeldde, zijn al aan aanslagen ontsnapt. De Nederlandse overheid had Nekschot kunnen opzadelen met een leven onder zware bewaking. Dat had in geen verhouding gestaan tot zijn vergrijp. Ik merkte ook in mijn gesprek met de officier dat justitie zich heel erg bewust is van de risico s, aldus Nekschot. Het OM bewaarde mijn dossier in een kluis. Ik vind het een geruststelling dat ze zo voorzichtig zijn geweest. Ik en elke cartoonist weten natuurlijk wat er is gebeurd met Westergaard, de tekenaars van South Park, met die dame van de Teken Mohammed Dag. De laatste twee werden bedreigd en de Amerikaanse Molly Norris van de Teken Mohammed Dag is ondergedoken. Er zijn beladen onderwerpen. Dat is een gegeven. Gregorius Nekschot zal zich niet inhouden, zegt hij. Ik ben ervan overtuigd dat mijn tekeningen ruim binnen de grenzen van de vrijheid van meningsuiting blijven en niet discriminerend zijn. 1 Misbruik TV-OPROEP DUITSLAND Slachtoffers van seksueel misbruik in Duitsland worden via tv-spotjes opgeroepen om hun stilzwijgen te doorbreken. Oud-minister Christine Bergmann, die door de Duitse regering speciaal is aangesteld voor misbruikzaken, lanceerde gisteren de campagne Spreken helpt. Bergmann: Als we kinderen beter willen beschermen, dan moeten we ervoor zorgen dat daders niet worden beschermd. Banen schrappen NA ORGANON NU OOK ABBOTT Farmaciebedrijf Abbott International schrapt vijfhonderd banen bij de vestiging in Weesp. De meeste banen verdwijnen op de afdeling research en ontwikkeling. Dat maakte vakcentrale CNV gisteren bekend. Het verlies van de arbeidsplaatsen in Weesp maakt deel uit van een grote reorganisatie bij Abbott International, waarbij wereldwijd drieduizend banen verdwijnen. Bij de vestiging in Weesp, waar vaccins worden gemaakt, werken duizend mensen. Volgens CNV wil Abbott de reorganisatie bij de Nederlandse vestiging aan het eind van dit jaar hebben afgerond. Het verlies van vijfhonderd banen is zeer ingrijpend. Dit is het zwartste scenario dat we hadden kunnen bedenken, aldus CNV. De vestiging in Weesp maakte eerder onderdeel uit van de farmadivisie van Solvay, die begin dit jaar werd overgenomen door Abbott International. CNV gaat vanavond om de tafel met de directie van Abbott. We willen opheldering over dit onverwachte en ingrijpende plan. REUTERS Moskou WEER HOMO S OPGEPAKT De politie van Moskou heeft gisteren een demonstratie van homo s opgebroken. Minstens twaalf betogers werden opgepakt. De demonstranten hadden zich met handboeien vastgeketend aan een monument voor de 13e-eeuwse prins die Moskou stichtte. Zij protesteerden tegen de aftredende burgemeester Joeri Loezjkov, die homo s satanisch noemt en optochten van homo s verbiedt. What s in a word? De gemeente Amsterdam heeft een lijst opgesteld van woorden. Deze woorden zouden vmboleerlingen moeten kennen. Oorlogsmateriaal In het Zeeuws-Vlaamse Cadzand zijn gisteren naast het voetbalveld in het dorp twee Amerikaanse vliegtuigbommen van 500 pond gevonden. Zwarte dag voor Twitter Followers van de vrouw van de Britse ex-premier Gordon Brown werden dankzij een veiligheidslek doorgestuurd naar een Japanse pornosite.

4 OokvoordesignkeukenskuntuterechtbijBrugman. BRUGMAN Paseo NU ,- * alleskanmetbrugman Vraag onze gratis magazines aan op 5jaargarantie CBW-erkend *Prijzen van de prijspakkers zijn exclusief tegels en accessoires.

5 Eerst 5 itunes Ping heeft geen bling Ook Apple ziet wel eens iets flink de mist ingaan Toegegeven, het gebeurt zelden, maar het succesvolle Apple maakt ook wel eens een inschattingsfout. De sociale muzieknetwerksite Ping lijkt een enorme flop te worden. Tjeerd Wiersma Apple, met succesnummers als de ipad, de iphone en de ipod, zit er ook wel eens naast. Zijn muzieknetwerksite Ping dreigt namelijk te floppen. Dat is gekoppeld aan de populaire itunes-muzieksoftware van Apple. Dat had garant moeten staan voor een instant succes. Maar van meet af aan ging het eigenlijk al mis. Onder de berichtjes die Lady Gaga postte op Ping verschenen meteen tientallen spamberichten. Apple was vergeten om een spamfilter in te bouwen. Daar bleef het niet bij. Gebruikers vinden dat Apple zich met Ping te veel richt op het delen van betaalde downloads uit de itunes Store, terwijl de itunes-bibliotheek van de meeste mensen gevuld is met gratis downloads die elders vandaan komen en met liedjes die van cd s geript zijn. Het is dus een zwaktebod van Apple, menen critici. Volgens het Nederlandse technologietijdschrift Bright leveren betaalde downloads (zoals die uit de itunes-store) in Nederland maar een paar procent op van de inkomsten van cd s, terwijl ook die opbrengsten ieder jaar verder wegzakken. Een ander punt van kritiek is dat er rond de muziek die in de itunes-winkel wordt verkocht geen plek is voor kleine lokale bands en hun fans. Slechts een handjevol mainstream - artiesten, zoals eerdergenoemde Lady Gaga en Coldplay, maken de dienst uit op Ping. Ping is een gemiste kans voor de 160 miljoen gebruikers van Apple s itunes Ping wordt door sommigen ook wel samengevat als gewoon nóg een manier om Lady Gaga te volgen. En dat klopt ook wel een beetje: Lady Gaga domineert Ping, met fans wat overigens nog maar een fractie is van haar zes miljoen followers op Twitter. Terwijl Lady Gaga meerdere berichtjes per dag op Twitter post, laat ze maar een enkele keer een boodschap achter op Ping. Ik denk dat Apple met Ping een grote kans heeft laten liggen om iets zinnigs te doen met de 160 miljoen gebruikers van itunes, merkte Andy Stevens, hoofdredacteur van ITnieuwssite ZDnet onlangs op. Tot slot wordt Apple verweten dat Ping geen Facebook-applicatie heeft. Maar de reden daarvoor is simpel: Apple kreeg ruzie met Facebook over Ping. Want het zijn eigenlijk concurrenten. 1 Millenniumdoelen China helpt armen erbovenop Redactie buitenland China boekt ongekend succes door miljoenen mensen uit de armoede te halen, verklaarde een topmedewerker van de Verenigde Naties gisteren. China ligt daarmee op koers om de zogeheten Millenniumdoelen voor 2015 te halen. Regeringsleiders van veel landen zijn bijeen in New York om te spreken over de acht Millenniumdoelen. Die zijn in 2000 afgesproken. De doelen zijn onder meer om het aantal hongerigen te halveren en de sterfte van kleine kinderen met twee derde te verminderen. China heeft al drie van de vijf doelen gehaald: het terugdringen van armoede en honger, meer kinderen naar school en vermindering van kindersterfte, zei de VN-coördinator Renata Dessallien. Het percentage Chinezen dat leeft van minder dan 1 dollar per dag, is gedaald van 9,6 in 1990 naar 3,8 in Ook sterven veel minder vrouwen tijdens de bevalling. Dessallien: Wat China doet voor de armen is nog nooit in de geschiedenis voorgekomen. 1 Zelfcensuur Steeds meer Nederlanders kiezen voor internetfilters Gods internet is nogal leeg Christelijke Nederlanders kiezen vaak voor gecensureerd internet. Sommigen worden daartoe gedwongen door hun kerk. Camil Driessen Zelfs de Evangelische Omroep speelt er met FilterNet op in. Een jaar lang een schoon en beschermd internet. Voor maar 1,95 euro per maand, pronkt de EO-website die consumenten lokt die geen behoefte hebben aan internet in vol ornaat. Het internet is een geweldig medium, maar zit ook vol gevaren, stelt omroepcoryfee Andries Knevel er. Ik vind het logisch dat ouders hun kinderen daartegen willen beschermen. In Nederland kiezen steeds meer mensen uit christelijke hoek ervoor om internet te laten filteren. Ter bescherming van de kinderen of juist het hele gezin. Geen entertainment, geen bloot, geen discriminatie en geen wervende teksten voor bijvoorbeeld abortus en euthanasie. Tuchtmaatregelen Deze gelovigen maken hoofdzakelijk gebruik van twee internetproviders die vanuit de Bijbelse waarden opereren: Solcon en Kliksafe. Volgens Bert Jan Peters van Kliksafe bestaat de filtermarkt uit enkele tienduizenden internetaansluitingen en groeit die nog steeds. Wij hebben zo n leden en voor Solcon geldt ongeveer hetzelfde. Toch is het Kliksafe dat het beste staat aangeschreven in extreem religieuze kringen, of, zoals Peters het noemt, de behoudende christelijke markt. Zo berichtte het Nederlands Dagblad in juli dat kerkleden van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland op last van het deputaatschap Moderne Media tuchtmaatregelen riskeren als ze een ander internetfilter gebruiken dan dat van Kliksafe. Wij zijn veel strenger op het gebied van entertainment, legt Peters het verschil met Solcon uit. Voor zijn klanten zijn veel websites met een entertainmentrandje, zoals YouTube, Uitzendinggemist en eigenlijk alles dat met televisie, film of muziek te maken heeft, taboe om religieuze redenen. De provider heeft drie typen filters. Paradepaardje is Kliksafe Plus, dat slechts goedgekeurde websites doorlaat: 0,07 procent van de 234 miljoen websites die er volgens Pingdom eind vorig jaar online te vinden waren. Solcon en Kliksafe filteren bij de bron, nog voor websites door de glasvezelkabel bij de mensen thuiskomen. Maar ook voor mensen die niet weg willen bij UPC zijn er talloze internetfilters, zoals EO s Filternet, die gewoon op de pc geïnstalleerd kunnen worden. Die filtercriteria zorgen er onder meer voor dat je op Hyves niet geconfronteerd wordt met krabbels met grof taalgebruik, godslastering of drankmisbruik. Atheïsten Zelfs voor overtuigd atheïsten is er een filter: het Amerikaanse God- Block. Gericht op ouders en scholen die hun kinderen willen beschermen tegen het vaak gewelddadige, seksueel en psychologisch schadelijke materiaal in veel heilige teksten en tegen de indoctrinatie van iedere godsdienst voordat kinderen de leeftijd hebben om zulke beslissingen te nemen. 1 PENSIOEN PANIEK II HANS WIEGEL ort geleden schreef ik een kritische column over de Kpensioenfondsen. Over hoe ze er voor staan, hun beleid en hun bestuur. Conclusie was toen: er is geen reden voor paniek, wel voor ingrijpen. Steeds duidelijker wordt dat de waarschuwingen van minister Donner terecht gegeven zijn. Op 10 september kwam het bericht naar buiten dat ook de dekkingsgraad van een aantal grote fondsen sterk is gedaald, soms zelfs tot onder de 90 procent. Tot voor kort hebben de fondsen hun problemen wat zeg ik: hún problemen; het zijn de problemen van de huidige en toekomstige gepensioneerden! toegedekt. Dat kan nu niet langer. Wat hebben die fondsen intussen gedaan? Diezelfde 10e september zetten zij een advertentie in de krant. En wat voor één. Een knullige tekst, onder het niveau zelfs van Jip en Janneke-taal. Hilarisch is het dat diezelfde dag oudtopman Frijns, van ons grootste pensioenfonds ABP, de fondsbesturen toespreekt over hun volstrekt verkeerde communicatiestrategie. Ze blijven zich paternalistisch opstellen. Hardhandiger kan het niet worden geformuleerd. En het medicijn dat de fondsen voorstellen om uit hun misère te komen: knutselen aan de rente, noemt Frijns opportunistisch. In ieder geval is dat als dé oplossing al te gemakkelijk. De Nederlandsche Bank zegt het zo: een riskante strategie. Aan de advertentie maak ik hier nog een paar woorden vuil. U en jij door elkaar. Geen land ter wereld heeft zo veel gespaard voor pensioen als wij. Wij? U zullen ze bedoelen. U kunt zeker zijn van een pensioen. Een pensioen? Dat zegt toch niets. De verliezen op de beurzen zijn weggewerkt door onze goede rendementen in 2009 en Onze rendementen? Toch de rendementen van de bedrijven waarvan de fondsen aandelen in bezit hebben? Een ongeloofwaardige hutspot. En dan ook nog de aangesloten bezorgde Nederlanders vragen om te bellen of een website te gaan bezoeken. Op kunt u bovendien zien waarom je een pensioen beter samen regelt, schrijven de grote fondsen in hun kleutertekst. Wat is dat voor prutswerk! Het is zoals professor Frijns zegt in zijn interview: Ze moeten geen sprookjes verkopen. De waarheid is dat de fondsen de onbetaalde rekening niet naar de toekomst dus naar de jongeren die deze niet zullen willen betalen mogen doorschuiven. Dat betekent dat, tenzij er een wonder gebeurt, sommige fondsen al in 2011, andere een jaar later, op de pensioenen zullen moeten gaan korten. 1 Mosterd na de maaltijd De opkomst bij de Afghaanse parlementsverkiezingen vorig weekend is vastgesteld op 47 procent van de kiezers. Eerder was de opkomst nog 40 procent. Premier werkloos Onder druk van president Sheikh Sharif Ahmed heeft de Somalische premier Omar Abdirashid Sharmarke gisteren zijn ontslag aangekondigd. en nog vele jaren! De oudste man ter wereld is dinsdag 114 jaar geworden. De Amerikaan Walter Breuning kleedt zichzelf nog elke dag in een pak en stropdas.

6 6 STEL Eerst dat er geen millenniumdoelen waren geweest V andaag is de laatste dag van een driedaagse wereldtop gewijd aan de Millenniumdoelen: de afspraak, nu alweer tien jaar geleden, om armoede, honger, analfabetisme, kindersterfte en nog vier van dat soort wereldproblemen tegen 2015 de wereld uit te helpen. Het waren drie mooie dagen. De politici konden elkaar feliciteren, en de media deden daar dapper aan mee. De armoede daalt naar verwachting; het aantal mensen dat over schoon drinkwater beschikt stijgt zelfs boven verwachting, maar de sterfte in het kraambed blijft achter bij het gestelde millenniumdoel, de honger blijft te hoog en Afrika ach ja, Afrika beneden de Sahara dat blijft een enorm probleem. Maar de regeringsleiders gaan dapper voort. Als u dat maar weet. Mooi dat ze er zijn, die doelen, denkt u wellicht. Welnee. We kunnen het ook wel zonder. De armoede in de wereld daalt, zeker. Dat komt door de forse economische groei van India en China. Dat heeft met de fooien die de rijke landen aan millenniumdoelen hebben besteed niets te maken. Die groei trekt ook andere landen uit het slop. En verder? Analfabetisme? Daalde allang. Honger? Daalt al decennia. Kindersterfte? U raadt het. Al die doelen, al die getallen waarvan tien jaar geleden werd geroepen dat ze toch haalbaar moesten zijn als we maar veel zouden geven, waren met cynische zorg vastgesteld: niet te laag mikken en niet te hoog. Een paar veilige succesjes, een paar problemen niet te vroeg afschrijven, en blijvende aandacht voor Afrika graag. Koehandel was het; en wereldbedrog was het resultaat. Het is hartstikke verstandig dat we ons bewust zijn van de problemen op onze aardkloot. Maar laten politici ons asjeblieft niet proberen wijs te maken dat zij die problemen op kunnen lossen. Dat doen mensen zelf. Zonder zelfgenoegzame pr-showtjes in New York. 1 De rubriek Stel verkent wat ook het nieuws had kunnen zijn. Reacties/suggesties: De Russische premier Poetin in gesprek met het hoofd van de geheime dienst FSB. AFP Rusland Geheime dienst FSB heeft het land in zijn greep De adel is terug in Rusland De FSB heeft de teugels in Rusland strak in handen. Nooit eerder had een geheime dienst zo veel macht. Ach, was de KGB er nog maar. Mark van Assen Je zou Anna Politkovskaja van alles kunnen vragen over de macht van de FSB. Maar zij is dood. Vermoord door de FSB, zeggen haar kinderen. Politkovskaja was als journaliste een van de belangrijkste critici van het Kremlin. De verdachten werden vrijgesproken. Dankzij de FSB, zegt haar oude baas, die een doofpot vermoedt. Wat is dat toch met de FSB? In het land van de acroniemen begon het allemaal met de VCK, ook wel bekend als de Tsjeka. De oprichter van deze allereerste geheime dienst van de Sovjet-Unie was Lenin, de eerste leider Feliks Dzerzjinski. Miljoenen mensen stierven nadat ze waren aangemerkt als contrarevolutionair element of saboteur. In de decennia die volgden, zagen we onder meer de GPU, de NKVD, de MGB, de KGB, de MBVD, de MSB, de MB en de FSK. De laatste tien jaar is alle macht aan de FSB, de Federalnaja Sluzba Bezopasnosti Rossijskoj Federatsii. En niemand weet precies wat ze doen, hoeveel mensen er werken en wat dat allemaal wel niet kost. De nieuwe elite In een essay in het blad Foreign Affairs noemen de onderzoekers Andrei Soldatov en Irina Borogan de FSB de nieuwe elite. Dat hebben ze niet zelf verzonnen, het is een citaat van Nikolai Patrusjev, die negen jaar lang aan het hoofd stond van de dienst: Onze beste mensen doen hun werk niet voor het geld. Ze doen het uit dienstbaarheid. Zij zijn onze nieuwe adel. Soldatov en Borogan schetsen een akelig beeld van deze dienstbaarheid. In de jaren voordat Vladimir Poetin uit het niets president werd, stond hij aan het hoofd van de FSB. Het was een zielige organisatie geworden, die zich niet staande kon houden in de sociale, politieke en economische ontwikkelingen in het land. De nieuwe president zag de FSB in 2000 echter als het enige staatsapparaat dat hij kon vertrouwen. Hij gaf de FSB de verantwoordelijk om de stabiliteit van het Kremlin en daarmee die van het land te waarborgen. Met andere woorden: de geheime dienst moet alles doen om Poetin aan de macht te houden. Sindsdien wordt iedereen met kritiek keihard aangepakt: Wetenschappers krijgen hoge straffen wegens spionage, het werk van non-gouvernementele organisaties wordt ernstig belemmerd door hen te beschuldigen van samenwerking met het buitenland en journalisten worden bespioneerd. Bij de KGB was het nog zo dat ze onder controle stond van de politieke structuur. Maar de FSB is als een staat in een staat. Ze kan doen wat ze wil, zeker omdat ze de steun heeft van Poetin. De contrarevolutionaire elementen en saboteurs van weleer heten nu extremisten. Wie dat stempel eenmaal krijgt opgeplakt, wordt zonder pardon opgepakt en bestraft. McMafia Een volgend probleem is dat de almacht van de FSB heeft geleid tot corruptie en zelfverrijking. De agenten pakken wat ze pakken kunnen, schrijven Soldatov en Borogan. Dit wordt ook gesignaleerd door Misha Glenny in McMafia, zijn boek over de globale georganiseerde misdaad. Hij citeert ex-cia-directeur James Woolsey: Als je een Rus tegenkomt met een duur pak en Guccischoenen die jou vertelt dat hij een zakenman is en met jou een joint venture wil opstarten, dan zijn er vier mogelijkheden: zijn verhaal klopt, hij is een geheim agent, of hij is van de maffia. Of hij is het alledrie. 1 Italië BERLUSCONI IMPOPULAIR Nog maar 30 procent van de Italianen heeft vertrouwen in de regering. Dat is het laagste percentage sinds het aantreden van het kabinet Berlusconi-IV in Dit bleek gisteren uit een opiniepeiling van de krant La Repubblica. Silvio Berlusconi ligt al maanden overhoop met zijn voormalige belangrijkste bondgenoot, Kamervoorzitter Gianfranco Fini, de drijvende kracht achter een afsplitsing van Berlusconi s partij. REUTERS Maatregelen in de luchtvaart BETER ONDERZOEK INCIDENTEN De gehele Europese Unie gaat ongevallen en incidenten in de burgerluchtvaart onderzoeken met behulp van een Nederlands model. Ook is het de bedoeling dat informatie over betrokken passagiers sneller naar buiten komt. Het Europees Parlement in Straatsburg stemde gisteren met grote meerderheid in met de nieuwe wetgeving. Passagiers kunnen voortaan vooraf een contactpersoon aanmelden die bij een ongeval direct geinformeerd moet worden. Bovendien worden alle luchtvaartmaatschappijen verplicht binnen twee uur na een ongeluk met een passagierslijst te komen. De soms dagenlange onzekerheid over wie bij een ongeval betrokken zijn, kan zo niet meer voorkomen, zegt CDA-europarlementariër Corien Wortmann-Kool, specialist op het gebied van Transportbeleid. De EU wil met de maatregelen, die op 1 januari 2011 ingaan, de veiligheid van het vliegverkeer bevorderen. De wetgeving geldt ook voor luchtvaartmaatschappijen van buiten de EU. Burgemeester LOEZJKOV TREEDT AF Het doek is gevallen voor Joeri Loezjkov, de in ongenade gevallen burgemeester van Moskou. Volgens een regeringsbron in de krant Vedomosti heeft het Kremlin bepaald dat hij een nieuwe baan moet zoeken. Loezjkov, die gisteren in Kitzbühel in Oostenrijk zijn 74e verjaardag vierde, is een van de machtigste en rijkste mannen van Rusland. De huidige minister van Noodsituaties, Sergej Sjojgoe, moet zijn opvolger worden. Lekke koppakking Door het volgen van een 1,5 kilometer lang oliespoor hebben agenten in het Groningse Kropswolde een vrouw kunnen aanhouden na een aanrijding. Niet blazen maar spugen De Belgische politie gaat vanaf 1 oktober speekseltesten gebruiken om verkeersdeelnemers op drugsgebruik te controleren. Geelwanggibbon gevonden Een onderzoeksteam heeft een nieuw soort mensaap ontdekt in de Zuid-Aziatische jungle: de noordelijke geelwanggibbon.

7 Eerst 7 Vrouwenmishandeling Snelle stijging in de afgelopen elf jaar Bijna een op de drie kent wel een slachtoffer Veel Nederlanders zien religie als belangrijkste oorzaak voor huiselijk geweld tegen vrouwen. Hulpverlening in conflictgebieden wordt steeds moeilijker, waarschuwt Artsen Zonder Grenzen. Arnold Karskens Wie goed doet, goed ontmoet, klinkt ijdel op de hedendaagse slagvelden. Hulpverleners zijn legitieme doelwitten: ze worden gedood en beroofd. Hulporganisatie Artsen Zonder Grenzen houdt daarom de komende dagen een conferentie in Amsterdam onder de titel Exploring the future of medical humanitarian action: where are our borders?. Er wordt gesproken over de risico s en moeilijkheden van hulpverlening in conflictgebieden, en over de gevolgen van dit veranderde klimaat. Ontvoeringen In 2008 werden 260 hulpverleners gedood, ontvoerd of ernstig gewond bij geweldsincidenten, becijferde het Britse Overseas Development Institute. Dat jaar stierven meer hulpverleners dan VN-militairen die op vredesmissie waren. Cijfers over 2009 en 2010 tonen een lichte verbetering, maar veilig is het allerminst voor de moderne Florence Nightingales. Vooral het aantal ontvoeringen stijgt alarmerend. Directeur Hans van de Weerd van Artsen Zonder Grenzen Redactie binnenland Het aantal Nederlanders dat in de directe omgeving een vrouw kent die de dupe was van geweld, steeg van 20 naar 30 procent. Fors meer Nederlanders zien religie als een oorzaak van huiselijk geweld tegen vrouwen. Inmiddels denkt 80 procent van de Nederlanders dat religieuze opvattingen hierbij een rol spelen, tegen 56 procent elf jaar geleden. Dat blijkt uit een onderzoek door de Europese Commissie, waarvan eurocommissaris Viviane Reding gisteren de resultaten presenteerde. De rest van Europa denkt er ongeveer hetzelfde over. Van de bevolking in Conferentie Helpen is levensgevaarlijk Een bedankje kan er niet meer van af in oorlogsgebieden Nederland waarschuwt dat hulpverlening moeilijker en gevaarlijker is geworden. Zijn organisatie werkt in 25 landen en heeft een internationale staf van 600 mensen en lokale medewerkers. Het is moeilijker toegang te krijgen tot je patiënten. In Somalië kunnen we met onze internationale staf soms bezoeken. In Afghanistan werken we alleen met toestemming van alle partijen, maar dat kost enorm veel inspanning en de risico s blijven. Op 5 augustus werden in Afghanistan acht buitenlandse artsen en twee Afghaanse hulpverleners van de International Assistance Mission overvallen. Ze waren op de terugweg na het uitvoeren van oogoperaties in veraf gelegen dorpen. Ze moesten hun bezittingen afstaan en werden daarna doodgeschoten. In Afghanistan, Soedan en Somalië vinden meer dan 60 procent van alle geweldsincidenten tegen hulpverleners plaats. Driekwart van de slachtoffers zijn lokale medewerkers. Een deel van de bruutheid is terug te voeren op racisme jegens blanke en veelal christelijke hulporganisaties. vijftien EU-lidstaten denkt nu 66 procent dat religie een oorzaak is, in 1999 was dat nog 47 procent. Altijd strafbaar Tegelijkertijd vinden steeds meer Nederlanders huiselijk geweld tegen vrouwen onacceptabel. Daarom zou het altijd strafbaar moeten zijn. Elf jaar geleden dacht 53 procent daar zo over, dat is nu gestegen naar 81 procent. Legerhelikopters Maar ook samenwerking met de tegenpartij verhoogt het risico. Zo maken organisaties die de bevolking in Pakistan assisteren na de watersnoodramp gebruik van legerhelikopters, terwijl het leger vecht tegen opstandelingen. Bovendien verstrekken militairen voedselpakketten om goodwill onder de bevolking te kweken. Dat werkt verwarrend. Hulpverlening kan het beste gescheiden gebeuren, zegt Willem van der Put, directeur van de gezondheidsorganisatie HealthNet TPO dan ook. In Oost-Timor hebben we samengewerkt met Australische militairen, omdat niemand met hen problemen had. Reding wil verder de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt bevorderen. Ook moeten meer vrouwen een onderneming beginnen en dienen ze vaker in topfuncties terecht te komen. Daarnaast wil de Luxemburgse eurocommissaris dat vrouwen dezelfde beloning ontvangen als mannen, wanneer ze hetzelfde werk verrichten. Nu verdienen vrouwen in de EU gemiddeld bijna 18 procent minder dan mannen. 1 Deze hulpverleners van een medisch team in Afghanistan werden vorige maand door taliban doodgeschoten. REUTERS De situatie ligt anders in Afghanistan, waar in mei nog twee van zijn medewerkers werden ontvoerd. Even daarvoor hadden Special Forces huisgehouden in het gebied en werden hulporganisaties gezien als onderdeel van de tegenpartij. Pas na een brief van de taliban uit Pakistan werden ze vrijgelaten. Overigens spreekt Van der Put niet van een complot tegen westerse hulporganisaties. Veel geweld is terug te voeren op persoonlijke ruzies en puur banditisme. 1 Q&A Geen student is meer veilig voor de DUO Gemeenteambtenaren gaan langs de deuren om te controleren of studenten wel wonen waar ze zeggen dat ze wonen. Julien Althuisius De Dienst Uitvoering Onderwijs gaat in meer steden controleren of studenten wonen op het adres waar ze ingeschreven staan. Volgens de DUO, de voormalige IB-Groep, gebeurt het te vaak dat studenten zich als uitwonende inschrijven, terwijl ze bij hun ouders wonen. En dus onterecht extra beurs (170 euro meer) krijgen. Is het niet een beetje zonde van al die moeite als de stufi toch een lening gaat worden? Daniël Blok, woordvoerder DUO: Het is nog maar de vraag of dat gaat gebeuren, en op welke termijn. Op dit moment is de gedachte: er is misbruik van overheidsgeld en als we daar iets aan kunnen doen, moet dat ook gebeuren. Om hoeveel frauderende studenten gaat het? Dat weten we niet. Het enige dat we weten is dat het ministerie van OCW schat dat het om ongeveer 27 miljoen euro per jaar gaat. Wat staat je als studentenfraudeur te wachten? Als je ten onrechte een beurs voor uitwonenden ontvangt, dan moet je het teveel aan ontvangen studiefinanciering terugbetalen. Dus geen boete? Nee, er is nu geen boete. Wat moeten die studenten dan die onderhuren en zich van hun huisbaas niet op dat adres mogen inschrijven? Ja, dat verhaal hoor je vaker: studenten zijn aangewezen op onderhuur. Maar goed, er is ook een wet in Nederland die zegt dat je je moet inschrijven in de gemeente waar je woont. En als je huisbaas je niet wil inschrijven, dan moet je die huisbaas maar aanpakken ofzo. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ja precies, dat snap ik ook. Maar wij kunnen de woningnood niet oplossen vanuit onze organisatie. 1 Frankrijk VREES VOOR AANSLAG Frankrijk is bang dat terroristen toeslaan in Parijs. Minister van Binnenlandse Zaken Brice Hortefeux noemt de dreiging reëel ; daarom zijn veiligheidsdiensten in verscherpte staat van paraatheid. Onze waakzaamheid is verscherpt. De minister wil niet ingaan op welke maatregelen er zijn getroffen, maar zwaarbewapende militairen patrouilleren bij het openbaar vervoer, Joodse instellingen en toeristische attracties. REUTERS Stena Line BRITTEN MET DIKKE BUIKEN Directeur Pim de Lange van veerdienst Stena Line ligt in het Verenigd Koninkrijk onder vuur van transportvakbond RMT. Hij noemde in het Nederlandse Nieuwsblad Transport de Engelse zeevarenden types met dikke buiken en onder de tattoos. Bij het bedrijf werkt voornamelijk Brits, Nederlands en Filipijns personeel. De Lange heeft inmiddels zijn excuses aangeboden en aangegeven de inbreng van de Britse, Nederlandse en Filipijnse medewerkers enorm te waarderen. Hij zou verkeerd geciteerd zijn. Vakbond RMT eist echter dat hij zijn woorden volledig intrekt en roept Stena Line op zich te distantiëren van de opmerkingen door de directeur. In het artikel gaat De Lange in op een campagne van transportbonden tegen het uitbuiten van goedkopere Aziatische zeevarenden. Volgens De Lange is de campagne ingegeven door een vies spelletje van RMT, die buitenlandse zeevarenden zou willen weren terwijl er ook in Engeland nauwelijks zeevarenden te vinden zijn. Vastgoed KANTOREN BLIJVEN LEEG De situatie op de Nederlandse kantorenmarkt verslechtert verder. Hoewel er op toplocaties nog altijd hoge prijzen betaald worden, zijn leegstaande gebouwen nauwelijks te verkopen. Dat blijkt uit een onderzoek van makelaar Jones Lang LaSalle. De waarde van kantoren staat volgens de makelaars sterk onder druk. Door een stijging van het aantal leegstaande gebouwen gaat dit in 2011 voort. Niet aardig Uit onderzoek blijkt dat brildragers maar liefst 3,3 jaar ouder worden geschat dan hun echte leeftijd. Ook denkt men dat iemand met een bril een nerd is. Hindoestaans knipogen Jonge Nederlandse starters van Hindoestaanse afkomst kunnen binnenkort leren hoe ze zakelijk moeten flirten. Zo leren ze zichzelf beter te profileren. Naakte eend Een Deense vrouw uit Haslev kreeg bezoek van een naaktloper. De man liep naakt rond in haar tuin terwijl hij een eend imiteerde.

8 8 Perspectief Zaak-Wilders Er moet wel gereageerd worden, maar niet met het strafrecht Deze vervolging past niet Wat Geert Wilders roept mag ranzig, lelijk, belachelijk, beledigend of immoreel zijn. Toch moet hij worden vrijgesproken, betogen vier rechtsgeleerden stellig. Kustaw Bessems Hier zat, in de vorige eeuw, restaurant Royal. Koningin Wilhelmina bestelde hier haar rijst met zwezerik voor de lunch. En een poosje kwam de ministerraad hier eten. Volgens de plaquette op de gevel heeft in dit pand Constantijn Huygens dichter, componist en secretaris van de Prinsen van Oranje, begin zeventiende eeuw nog een paar jaar gewoond. Na hem kwamen en gingen de regenten en buitenlandse edelen. Het brandpunt van de politiek ligt nog steeds vlakbij, aan het Binnenhof en het Plein. Maar hier, aan het Lange Voorhout 44 in Den Haag, hebben nu de academici het voor het zeggen: de Haagse Campus van de Universiteit Leiden is er gevestigd. En in de met donker hout betimmerde Stijlkamer verzamelen zich vier hoogleraren voor een gesprek over het proces tegen een van de belangrijkste politici van dit moment. Over een aanklacht wegens het beledigen van moslims, aanzetten tot discriminatie en aanzetten tot haat. Een gesprek over de zaak-wilders. Ik zit hier omdat ik het rampzalig vind dat deze vervolging plaatsvindt, zegt Theo de Roos, hoogleraar Strafen Strafprocesrecht aan de Universiteit van Tilburg. Ik was adviseur van het Openbaar Ministerie, maar nu duik ik op aan de kant van de verdediging. Ik wil dat uitleggen, zegt Henny Sackers, hoogleraar Bestuurlijk sanctierecht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Wij zijn geen verlengstuk van Geert Wilders, bezweert De Roos. Oh nee, helemaal niet!, valt Sackers bij. Met hen aan tafel zitten Tom Zwart en Afshin Ellian. Zwart is hoogleraar rechten van de mens aan de Universiteit Utrecht. Ellian is ook jurist en hoogleraar sociale cohesie, burgerschap en multiculturaliteit aan de Universiteit Leiden. De vier mannen kennen elkaar, uit het universitaire circuit. Ze komen elkaar tegen. Maar pas laatst zijn we voor het eerst bij elkaar gekropen. Deze combinatie is speciaal voor de zaak-wilders tot stand gekomen. Waarom? Omdat zij er alle vier ten diepste van zijn overtuigd dat PVVleider Wilders nooit had moeten worden vervolgd voor zijn uitspraken over de islam, moslims en allochtonen. Ze knikken. En omdat zij alle vier vinden nu het toch zo ver is gekomen dat de rechtbank Wilders moet vrijspreken. Meer geknik volgt. En gehum. Getuigen Allemaal zouden zij getuigen zijn geweest in Wilders proces als diens advocaat, Bram Moszkowicz, zijn zin had gekregen. Maar de rechtbank wees het verzoek om ze te horen af. De rechters zijn zelf geleerd genoeg, vinden ze, en ze hebben genoeg aan schriftelijke adviezen of artikelen van anderen. Een beetje lichtgeraakt van de rechters, vinden de heren hier aan tafel. Ze hopen dat ze, door nu naar buiten te treden, toch nog invloed kunnen uitoefenen op het verloop van de zaak. Ellian: Wij denken misschien wel onderling verschillend over de inhoud van Wilders uitspraken. Maar wij bekijken dit als rechtsgeleerden. En dan geldt: je hoeft het niet eens te zijn met wat Wilders zegt, om te vinden dat hij het mag zeggen. Zwart: Deze vervolging past niet bij een beschaafd land. Wij spreken China en Cuba aan op hun omgang met dissidenten. Die zeggen nu terug: jullie vervolgen zélf een dissident. Verschillende types, deze heren. Ellian en De Roos praten het meest. En het luidst. Met veel handgebaren. Sackers klinkt zacht maar stellig. Hij Politiek proces (1) Het lijkt op een politiek proces, gevoerd op basis van ideologische voorkeuren. Volkskrant-columniste Nausicaa Marbe. Politiek proces (2) De enige die hoopt dat het een politiek proces wordt is Wilders zelf. NRC-columnist Frits Abrahams. Dom proces Het proces tegen Wilders is onterecht, contraproductief en ontzettend dom. Elsevier-columnist Bart Jan Spruyt.

9 Perspectief 9 Als je kijkt wat katholieken vroeger over zich heen hebben gehad, dat is vele malen erger. Vanaf links: Afshin Ellian, Tom Zwart, Henny Sackers en Theo de Roos. FOTO S: KLAAS JAN VAN DER WEIJ Welke zaak ook alweer? V andaag begint het proces tegen PVV-leider Geert Wilders dan echt. In de loop van 2007 en 2008 kreeg het Openbaar Ministerie tientallen aangiften binnen tegen PVV-leider Geert Wilders. In juni 2008 besloot het OM om Wilders niet te vervolgen. Een aantal van zijn uitlatingen is beledigend over moslims, redeneerde het OM, maar omdat ze zijn gedaan binnen het maatschappelijk debat, zijn ze niet strafbaar. Het OM had zich onder meer laten adviseren door de hoogleraren De Roos en Sackers, die vervolging niet opportuun achtten. Een aantal aangevers nam hiermee geen genoegen en spande met behulp van advocaat Gerard Spong een artikel 12 -procedure aan. Daarmee wordt aan het gerechtshof gevraagd om het OM tot vervolging te dwingen. Begin vorig jaar oordeelde het hof dat Wilders inderdaad voor de rechter moet worden gebracht, omdat er genoeg aanknopingspunten zijn voor vervolging. Wilders staat terecht voor belediging van moslims, aanzetten tot discriminatie en aanzetten tot haat. Begin dit jaar begon de zaak tegen Wilders met een regiezitting. Zijn advocaat Bram Moszkowicz riep een groot aantal getuigen op, van wie alleen de Syrisch-Amerikaanse islamcritica Wafa Sultan en de arabisten Hans Jansen en Simon Admiraal door de rechtbank werden toegestaan. Zij zijn inmiddels gehoord bij de rechter-commissaris. Wilders had ook hoogleraren Ellian, De Roos, Sackers en Zwart willen laten getuigen, maar dat vond de rechtbank niet nodig. De professoren zijn het daar niet mee eens en treden vandaag via deze krant naar buiten. 1 bij een beschaafd land verlangt al naar het sigaartje dat hij na het gesprek, eenmaal buiten, zal opsteken. Zwart, actief VVD-lid, heeft het initiatief genomen voor de bijeenkomst. Hij neemt deel, maar kijkt en luistert ook veel naar de anderen. De Roos en Sackers werden eerder geraadpleegd door het OM. Dat besloot toen om Wilders níet te vervolgen. Sommige uitingen van Wilders konden op zich wel strafbaar zijn, meende het OM, maar het zag er geen zaak in omdat ze onderdeel zijn van het politiek debat. Dat kwam overeen met hun advies. Pas later besloot het gerechtshof in Amsterdam dat het OM toch een zaak moest beginnen. Ik was tegen, zegt Sackers, Mijn overweging was: als het risico bestaat dat hij wordt vrijgesproken, dan maar niet vervolgen. De Roos: Je geeft deze man een prachtig forum. Óf hij wordt vrijgesproken, dan is het: joechei! Óf hij wordt veroordeeld, dan is het natuurlijk koren op zijn molen. Dat alleen al. Sackers: Dat is niet een te politiek argument of zo, nee, daar is het beginsel van opportuniteit juist ooit voor in de wet gekomen. De Roos: De officier van justitie kan afzien van vervolging op gronden aan het algemeen belang ontleend, zo staat het geschreven. Context Maar hoe kon het hof dan tot zo n andere conclusie komen? De Roos, samenzweerderig: Tom Schalken trad op als raadsheer, ook een professor. Ik heb wel ergens gelezen dat deze zaak eigenlijk de voortzetting is van een ruzie die we als hoogleraren toch al hebben over dit soort wetsartikelen. En daar zit iets in. Dan: Waar ik een groot probleem mee heb is dat in het arrest van het Hof de oneliners van Wilders niet in hun context worden beoordeeld. Als je dat wel doet, zie je dat hij een consequent verhaal heeft over het beschermen van de Nederlandse cultuur tegen de islam. Dat mag je slecht vinden of belachelijk, maar dat is een bijdrage aan het maatschappelijk debat. Tom Zwart leunt voorover: Wat zeg je met die vervolging nou tegen al die mensen die op de PVV hebben gestemd? Eigenlijk zeg je dat zij ook achter de tralies moeten. Hij zakt terug in zijn stoel: Je moet uiterste terughoudendheid betrachten bij uitingsdelicten. Dat vindt de rest ook. Nicht! Homo! Toch is dat niet wat Nederlandse officieren van justitie als opdracht hebben. Zij hebben zich sinds eind 2007 te houden aan de Aanwijzing Discriminatie van minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie, die daarmee reageerde op wensen in de Tweede Kamer. Daarin staat: In discriminatiezaken wordt op voorhand aangenomen dat opportuniteit aanwezig is. Oftewel: in beginsel in discriminatiezaken áltijd vervolgen. De Roos: Hier zit spanning. Want het is politiek heel correct natuurlijk hè, zo n aanwijzing. Maar dit brengt het OM in verschrikkelijke problemen. Als je daar goed induikt, zie je dat ze vooral bezig zijn met mensen die iets beledigends naar een agent hebben geroepen of zo. Ellian: Nicht! Homo! Dat werk. En tegen De Roos: Weet je, Theo, ik dacht altijd dat die verdragen en wetten tegen discriminatie er vooral waren om te kunnen optreden als discotheken stelselmatig Marokkaanse jongeren weigeren of zoiets. En dat moet ook, want dat is zó vernederend. Dáár moet je de hele rataplan voor uit de kast trekken. De Roos: Dat is ook zo, het is niet voor uitingsdelicten. Ellian: Opiniedelicten noem ik dat. De wet moet ook beter worden geformuleerd, hoor. Die is een bron van conflicten geworden in plaats van te zorgen dat er conflicten worden opgelost. De wet geeft mensen valse hoop. Want er worden honderden aangiften gedaan die bijna allemaal nergens toe leiden. De Roos: Het was heel goed dat Mark Rutte van de VVD een begin maakte met het verbeteren van de wet, met verruiming van de vrijheid van meningsuiting. Jammer dat dat verzandde in gedoe over holocaustontkenning. Mijn stelling is: we hebben eerder te veel wetgeving dan te weinig. En dat zie je heus niet alleen in zaken die met de islam te maken hebben. Neem de zaak tegen de schrijver Pieter Waterdrinker. In zijn roman noemde een naamloos personage de burgemeester van Zandvoort een joodje. Dat is tot aan de Hoge Raad gegaan! Terwijl het verschrikkelijk is om dat überhaupt te vervolgen. Sackers: Die zaak is trouwens wel héél belangrijk geweest voor het beoordelen van uitlatingen in hun context. Daar kan Wilders nog profijt van hebben. De Hoge Raad besloot dat Lees verder op pagina 10 Slechte politicus Als deze slechte en onbeholpen politicus schuldig wordt bevonden, wordt elke vorm van kritiek tegen een geloof of een cultuur, een daad van haat en discriminatie. Trouw-columnist Sylvain Ephimenco. Smakelijk De PVV-voorman moet zich verantwoorden voor een zootje smakelijke soundbytes & lolquotes. GeenStijl-redacteur Pritt Stift. Winst Het proces zal Wilders geen blijvende winst opleveren. NRC-columnist Bas Heijne.

10 10 Perspectief de hele roman deel uitmaakte van het dossier. Hij gaat verder: Ík vind het heel wonderlijk dat het beledigen van een groep op grond van religie strafbaar kan zijn. In de loop der tijd is men van alles aan die wet gaan plakken. Theo de Roos: En dan vanuit het oogpunt van openbare orde, moet je bedenken. Maar wie vindt die uitspraken van Wilders nu zo erg dat er rellen uitbreken? Ellian: Moslims niet. Ik erger me daar zo aan, dat beeld van moslims als een bende die bij het minste of geringste de boel kort en klein slaat. Het belangrijkste is, brengt Zwart in, dat je je nationale wetten moet toepassen bínnen de grenzen van artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het recht op de vrijheid van meningsuiting. Europees Hof Het schemert buiten. En de sfeer is hartelijk. Maar er klinkt wel érg veel eenstemmigheid, in deze kamer. Er zit dan ook iemand níet bij: Rick Lawson, nog een hoogleraar. Professor in de rechten van de mens te Leiden. Ook híj adviseerde het OM. Maar hij was en is voorstander van het proces. Net als Zwart beroept hij zich op het Europees Verdrag, maar hij benadrukt de vrijheid van godsdienst en het verbod op discriminatie. Heeft Lawson dan helemaal geen punt? Zwart: Waar hij een punt heeft, is dat er misschien geen onmogelijkheid is om Wilders te vervolgen. Maar dat is iets anders dan dat je dat ook moet doen. Dat is helemaal niet in de geest van álle Europese uitspraken op dit gebied. Nu ja, bijna alle. Lange tijd bood het Europees Hof de grootst mogelijke ruimte voor politiek debat, meer dan bijvoorbeeld voor kunstuitingen. Maar in een recent vonnis tegen de Belg Daniel Ferret van het Front National bekrachtigde het Hof een veroordeling voor aanzetten tot discriminatie en haat, juist omdat het Hof van politici extra terughoudendheid verwacht. Die moeten uitspraken vermijden die intolerantie kunnen aanmoedigen. Ja, ik geef toe dat dat verrassend is, zegt Zwart. Het is een vonnis dat binnen het Hof de kleinst mogelijke meerderheid had, het is niet zoals alle belangrijke uitspraken in het Engels verschenen, maar ik denk dat het een proefballon is. Er lijkt in Straatsburg inderdaad iets te veranderen. Voor Wilders zaak in Nederland maakt dit niet uit, omdat het vonnis dateert van ná de periode dat hij zijn uitlatingen deed. Het mag hier dus Ik dacht altijd dat die wetten tegen discriminatie er waren om te kunnen optreden als discotheken stelselmatig Marokkanen weigeren. geen rol spelen. Maar als ik Wilders advocaat was, zou ik me twee keer bedenken voor ik naar Straatsburg trok. Het zou mij niet verbazen als ze daar op zijn zaak zitten te wachten om helemaal om te gaan en de speelruimte van politici toch te gaan beperken. Lesje in emancipatie Zo ver hoeft het niet te komen. De Roos: Wat weinig mensen beseffen is trouwens dat het héél snel voorbij kan zijn met deze zaak. Iedereen zegt dat het tot aan de Hoge Raad gaat of zelfs het Europees Hof. Maar stel je eens voor dat de rechters Wilders nu in eerste aanleg vrijspreken. Het OM zal dan niet in beroep gaan, want dat wilde die hele vervolging niet. En Wilders kan dat niet. Dan is het gewoon afgelopen. Maar goed ook, meent hij: Er moet zo snel mogelijk een eind worden gemaakt aan de illusie dat strafrecht moslims kan beschermen tegen dit soort uitlatingen. Als je kijkt wat katholieken vroeger over zich heen hebben gehad, dat is vele malen erger. Een vrijspraak als een lesje in emancipatie voor de moslims? Ja, zeggen Sackers, Zwart en De Roos. Ja. Ellian: Sommige standpunten van Wilders, zoals kopvoddentaks of op de knieën van hooligans schieten, zijn moreel niet aanvaardbaar. De Roos: Ranzig! Dat is het woord dat ik altijd het geschiktst vind voor zijn ideeën, ranzig. Zwart: Ik zeg liever: ik ben het er niet mee eens. Ellian: Hij is ook geen Cicero hè? Het is soms lelijk, wat hij zegt. De Roos, uit het hoofd: Quo usque tandem abuteris, Catilina, patientia nostra? En dat zei Cicero ín Catilina s gezicht hè, prachtig! Ellian: In dit land haalt geen partij een meerderheid, ook die van Wilders niet. Dat maakt het nog minder nodig om iemand met het strafrecht tegen te houden. De Roos: Er moet wel gereageerd worden op Wilders. Alleen niet met het strafrecht. Mensen moeten gewoon tegen hem zeggen: dit kun je niet maken potdomme! Het is een schande! 1 De informatie over Lange Voorhout 44 is afkomstig van Wim Willems, hoogleraar Sociale Geschiedenis te Leiden, die er zelf een tijd kantoor hield. Het citaat van Cicero betekent: Hoe lang nog, Catilina, zult u misbruik maken van ons geduld? Cicero begon hiermee een speech tegen zijn medesenator, die hij verdacht van een complot. Martelaar Electoraal kan Wilders met n proces alleen maar garen spinnen. Hij krijgt gelegenheid de martelaar van het vrije woord te spelen, en voor een deel nog terecht ook. Parool-columnist Max Pam. Absurd Alles is mogelijk in dit absurde proces. Schrijver Leon de Winter. Boerenlul Dat proces tegen Wilders. Werkelijk iedere boerenlul heeft erover geschreven. Wijlen NRC Next-columnist Jan Blokker.

11

12 ALLEEN BIJ TELEFOONKOPEN.NL Apple iphone 3GS I.c.m. 2-jarig T-Mobile i-300 Per maand 44,95 16GB: 29,95 32GB: 119,95 NU MET GRATIS SPEAKER T.W.V. 99,99! De snelste en krachtigste iphone ooit. Logitech S315i Ga naar of kom naar een van onze winkels Alkmaar Alphen a/d Rijn Amersfoort Amsterdam Apeldoorn Arnhem Breda Delft Den Haag Eindhoven Enschede Hengelo Hilversum Hoofddorp Hoogeveen Hoorn Leeuwarden Leiden Maastricht Nijmegen Roosendaal Utrecht Veenendaal Venlo Vlaardingen Zaandam Zeist Zwolle Zolang de voorraad strekt. Druk- en zetfouten voorbehouden.

13 Eco-nomie 13 CO2 Multinationals echt bezorgd om klimaat Philips en Shell scoren goed in een onderzoek naar de CO 2 -uitstoot van multinationals. ANP Nederlandse multinationals hechten steeds meer belang aan de reductie van hun CO 2 -uitstoot en weten hun impact op het klimaat ook daadwerkelijk te verminderen. Dat blijkt uit een jaarlijks onderzoek in opdracht van het Carbon Disclosure Project onder de vijfhonderd grootste internationale bedrijven, uitgevoerd door PricewaterhouseCoopers (PWC). De onderzoekers maakten twee indexen, de Carbon Disclosure Leadership Index (CDLI) en de Carbon Performance Leadership Index (CPLI). Bedrijven scoren goed op de CDLI als ze het onderwerp hoog op Philips, Shell en KPN krijgen een A-rating voor hun groene beleid. de agenda hebben staan. Alleen de 10 procent beste scoorders komen in de index. In deze index komen voor het eerst twee Nederlandse bedrijven voor: Philips en Shell. Beide bedrijven stegen in hun sector van plaats zeven naar plaats vier, vooral doordat zij maximaal scoren als het gaat om emissiehandel en het meten van en rapporteren over CO 2 -uitstoot. A-rating De CPLI meet de echte resultaten. Hierop krijgen drie Nederlandse bedrijven (Philips, Shell en KPN) een A-rating, de hoogst mogelijke score. Zo heeft KPN de doelstelling om in 2011 voor 100 procent groene stroom te kopen en ontwikkelt Shell expertise op het gebied van ondergrondse opslag van CO 2. Philips heeft de doelstelling om de energie-efficiëntie van producten in 2015 met 50 procent te verbeteren ten opzichte van Europese bedrijven scoren goed ten opzichte van Amerikaanse bedrijven in de index. Volgens Klaas van den Berg van PWC scoren Nederlandse bedrijven vrij goed door het volwassen debat op het gebied van CO 2 in combinatie met veel aandacht voor transparantie. 1 Eon bouwt een kolencentrale op de Maasvlakte. ROB CLOOSTERMAN/HOLLANDSE HOOGTE Energie Opvang en opslag van broeikasgas te duur CO2 blijft gewoon de lucht in spuiten Opvangen en opslaan van CO2 van kolencentrales is vooralsnog gedoemd te mislukken, zeggen twee topconsultants: de technologie is te duur. Jan-Hein Strop Klimaatbeleid of niet, Nederland krijgt er vier nieuwe kolencentrales bij: de vervuilendste soort. De enige manier om de uitstoot van CO 2 toch te beperken en de Europese klimaatdoelstellingen te halen, is het opvangen en opslaan van het broeikasgas een technologie die CCS (carbon capture and storage) heet. Daarmee wordt de schadelijke stof er in de centrale uitgefilterd en per pijpleiding vervoerd naar de plek waar het gas permanent diep ondergronds wordt opgeslagen. Maar de kans dat CCS van de grond komt, is uiterst klein, zeggen Frans Rooijers en Ebel Kemeling, energieconsultants van respectievelijk CE Delft en Spring Associates. Belangrijkste reden voor hun pessimisme: CCS is te duur. Je bent als bedrijf wel gek om daarin te investeren, zegt Rooijers. Tot eenzelfde conclusie komt de Nationale Technische Universiteit van Athene in opdracht van de EU in een vorige week gepubliceerd onderzoek. De economische crisis en de overgang naar schone energie (wind, zon, biomassa) maakt dat de CO 2 - prijzen tot 2030 zo laag blijven, dat er geen prikkel bestaat voor energiebedrijven om de miljarden verslindende technologie te ontwikkelen. CCS levert pas wat op als het recht om koolstof uit te stoten duurder is dan het toepassen van de technologie. Toch is de Europese emissiehandel die een grens stelt aan de maximaal toegestane uitstoot juist bedoeld als stimulans voor innovatieve, duurzame oplossingen. Nu de prijs van emissierechten zo laag blijft, roepen de energiebedrijven: de overheid moet maar betalen. De topman van Eon Benelux Joost van Dijk, die een kolencentrale bouwt op de Maasvlakte, zei laatst in Het Financieele Dagblad dat het CCS-proefproject in de nieuwe centrale alleen doorgaat met Europese subsidie. Barendrecht Dat gaat in geval van Eon, dat zelf slechts 10 miljoen investeert, om een bedrag van 180 miljoen euro. En dat is pas het begin, want alleen al de demonstratie van CSS in een aantal grote proefprojecten kost miljarden, zonder dat zeker is dat energiebedrijven het ooit gaan toepassen. Nederland heeft 150 miljoen euro gereserveerd voor een demo van opslag op zee en 30 miljoen voor de zeer omstreden proef in Barendrecht. Consultant Kemeling snapt dat energieconcerns terughoudend zijn. Duitsland houdt zijn kerncentrales langer open wat een prijsdrukkend effect heeft. Ook de groei van groene energie zorgt voor lagere CO 2 -prijzen, omdat de vraag naar rechten afneemt. Bovendien is er onzekerheid over de emissiehandel na 2020 (dan loop huidige handelsperiode af en worden rechten opnieuw geveild, red.). Als je niet weet wat er daarna gebeurt, doe je nu natuurlijk niets. Niet alleen financieel, ook organisatorisch is toepassing van CSS bijzonder ingewikkeld, vindt Kemeling. Je hebt een grote gezamenlijke inspanning van tientallen partijen nodig om het te laten slagen vanwege de omvangrijke infrastructuur. De consultant denkt daarom dat zonder veel nieuwe regels en verplichtingen de markt het niet zelf gaat oplossen. Alleen als de overheid erg actief wordt met heel veel geld, gebeurt er iets. Ook Rooijers van CE Delft denkt dat ingrijpen noodzakelijk is. Alleen door het aanscherpen van de CO 2 - emissieplafonds (maximum aan CO 2 -rechten, red.) zal de CO 2 -prijs stijgen en zullen bedrijven bereid zijn om zelf te gaan investeren in CCS. 1 BIOLOGISCH WAPEN NATASJA VAN DEN BERG h gelukkig, uit een onderzoekje van Trendbox deze zo- blijkt dat Nederlanders Omer nog steeds hartstikke gelukkig zijn. 70 Procent voelt zich gelukkig, 19 procent noemt zich zelfs zeer gelukkig. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat we ons afsluiten voor het ongeluk van anderen. Van datzelfde onderzoeksbureau kwam deze week naar buiten dat slechts 1 procent van de Nederlanders zich het meest druk maakt over gewapende conflicten en oorlogen. Gisteren was het naast Prinsjesdag, ook de Internationale Dag van de vrede. Het is duidelijk waarvoor de meeste aandacht was. Met deze getallen ben ik benieuwd hoeveel mensen dit weekend meelopen in de wandeling van Stichting Vluchteling. De wandeling gaat van Rotterdam naar Den Haag. Het is een sponsorloop waarmee geld wordt opgehaald voor de duizenden slachtoffers van seksueel geweld. De schattingen lopen uiteen. Jaarlijks worden tussen de en vrouwen verkracht in Congo. Rebellen, maar ook het officiële leger doen daaraan mee. De Congolese gynaecoloog Denis Mukwege noemt verkrachtingen een biologische-oorlogswapen. Hij stelt dat verkrachtingen het effectiefste en goedkoopste wapen zijn geworden in Oost-Congo. Als een dorpeling wordt doodgeschoten, wordt hij begraven en het leven gaat door. Als een vrouw publiekelijk wordt verkracht, moeten zij en haar familie vluchten uit schaamte. Zo verdwijnen hele dorpen. Dan zijn de mineralenbronnen vol met coltan (nodig voor mobieltjes) vrij om te plunderen. Voor deze oorlog is weinig aandacht in de media. Iemand verzuchtte wel eens wanneer war on rape net zo veel aandacht krijgt als de war on terror. Maar blijkbaar is dat al het geval. Hoogleraar humanitaire hulp en wederopbouw Thea Hilhorst schrijft recent op Joop.nl dat er te veel onduidelijkheid is over het aantal verkrachte vrouwen. Volgens onderzoek dat zij aanhaalt, wordt het aantal schromelijk overdreven. Hulporganisaties buitelen over elkaar heen. En wie verkracht is, kan rekenen op hulp. Zij schreef dit artikel vanuit Congo. Zij vertelt dat een NGO-directeur een risico zag in de overgrote aandacht voor seksueel geweld. Dat leidt ertoe dat andere problemen overschaduwd worden, zoals de slechte zorg of armoede. Betrouwbare cijfers zijn nodig omdat de geloofwaardigheid van vrouwen die wel zijn verkracht in twijfel kan worden getrokken. Conflicten zijn helaas altijd messy. Wat nodig is, is dat meer mensen zich zorgen maken over dit conflict. Een wandeling om geld op te halen is sympathiek maar gaat voorbij aan de complexiteit van het conflict en de rol die westerse landen en bedrijven spelen waardoor deze verkrachtingsoorlog kan doorgaan. 1 Natasja van den Berg is freelance gespreksleider en schrijver van o.a. het boek Praktisch Idealisme. Windapp Nieuwe iphone app van windturbinefabrikant Vestas: die meet hoeveel energie een turbine op een bepaalde plek kan genereren. Handig. Buschauffeur Ockels De elektrische Superbus van Wubbo Ockels is van de tekentafel af. De oud-astronaut maakte deze week een testrit in het voertuig. McDuurzaam De McDonald s in Kampen gaat duurzaam: led-verlichting, speciale friteuses en waterloze toiletten. Komt dat zien!

14 Voor het accountmanagement van een nieuw online concept gericht op zelfstandige winkeliers en specialisten zijn wij op zoek naar een: Accountmanager (fulltime/parttime) De functie: Je primaire taak is het actief verkopen van het online product in combinatie met onze printportfolio aan onze bestaande en nieuwe relaties. Als accountmanager: > Ben je een commercieel gedreven en resultaat gerichte persoonlijkheid > Weet je klantbehoeften scherp te krijgen en te vertalen in succesvolle mediaplannen > Ben je in staat de vrijheid en ruimte die je krijgt om te zetten in resultaten > Weet je dat scoren belangrijk is > Beschik je over een positieve uitstraling Jij beschikt over: > Affiniteit met media, in het bijzonder nieuwe media, in de meest brede zin > Kennis van de ontwikkelingen in het medialandschap > Ervaring met verkooptechnieken/-methoden > MBO+/HBO niveau > Goede beheersing van de Nederlandse taal > Kennis van internetmarketing (pre) Informatie en sollicitatie Je sollicitatie vergezeld van een CV kun je binnen 7 dagen sturen naar: Informatie over deze vacature is in te winnen bij mevrouw S. van der Kaap Acquisitie naar aanleiding van deze advertentie wordt niet op prijs gesteld.

15 15 media Persis Hilton Verdonk ziet gouden koets passeren Rita kijkt toe en Christina Curry zoekt zelfkant op Seven year itch voor Rita Verdonk. We zagen haar gisteren zitten achter het raam bij het Haagse restaurant Saur. Na zeven vette parlementaire jaren moest de trotse vrouw met nul zetels zich nu warmen tussen de ondernemers en journalisten die door Harry Mens waren uitgenodigd om naar de gang van de gouden koets te kijken. Ander mooi moment aldaar. De net-nietontmoeting tussen Marco Krol en Henk Keilman. Krol, een boze ex-aandeelhouder van Lab Venture, een aan Borsato s The Entertainment Group gelieerd bedrijf, is in een ANP Marks Soort Mensen; door Mark Koster, Maarten Bloem en Persis Bekkering rechtszaak gewikkeld met Keilman. Zij kwamen elkaar tegen bij de Business Class-anchor die hen net op tijd uit elkaar kon halen en elders kon posteren. Een week geleden nam Nederland afscheid van Christina Curry, die met drie vriendinnen een realitytour maakt voor RTL s Modemeisjes met een Missie en bij MTV aan de slag gaat voor een programma met Peaches Geldof. Voor de invloed van die laatste op de sympathieke Curry junior houdt MSM het hart vast. Peaches, dochter van de weldoenende aristocraat Bob en wijlen smackjunkie Paula Yates, is zoals ze het in de VS noemen een walking trainwreck. Drank, drugs, naaktfoto s: Peaches heeft het allemaal op haar cv en is pas 21. Vooralsnog houdt Christina, die met Peaches hokt, het vrij beschaafd; gedrieën vieren ze het hoogtepunt op de Joodse kalender Jom Kippoer, met keppeltjes op en kandelaren. De reacties op entertainmentblogs alarmeren al: Zonde, wat moet dat mooie meisje met die junk!. 1 Q&A Incognito de talentenjachten af Charlotte ten Brink, dochter van Robert, doet vrijdag mee aan The Voice of Holland. Het is haar tweede tv-talentenjacht. Holland s got Talent heb je overgeslagen, why? Nee, dat kon niet, mijn vader presenteerde dat. Amsterdam, 20:45 De Avond van de Grote Filmquiz Publieke cinemadroogte Redactie MSM Een witte limousine, filmlampen, thee met roomboterkoekjes voor het klapvee en presentator Matthijs ik ben zo gewoon gebleven van Nieuwkerk, die veinst op de fiets te komen; MSM is bij de opnames van De Avond van De Grote Filmquiz te Amsterdam. Drie koppels (Frank Lammers/ Johnny de Mol, Daniel Boissevain/Thomas Acda en VPRO-dames Margôt Ros/Maike Meijer) wagen zich aan een cinefielen-battle. Stiekem wilde de NTR voor deze lustrumuitzending Frank Lammers boycotten (hij won namelijk al drie keer), maar wie bel je anders als Georgina Verbaan door zwangerschapsperikelen een schnabbel laat schieten? Tezamen spelen de koppels in rap tempo filmscènes na, beantwoorden (te gemakkelijke) cinemavragen en is er een ouderwets taartgevecht aan het eind. Of Lammers weer wint, verklapt MSM natuurlijk niet, dan moet u vanavond maar kijken. Wie doet het? Ondanks al die gezelligheid katert MSM bij de nazit al een beetje. Leuk, zo n week vol hosanna rond het Filmfestival in Utrecht, maar daarna wordt film weer een ondergeschoven kindje op de publieke tv. Wordt het niet weer tijd voor een wekelijks filmprogram op de buis? Wanneer staat de nieuwe Simon van Collem, Jac Goderie of René Mioch eens op? En wie gaat het doen, jurylid Martin Koolhoven misschien? Het is natuurlijk verschrikkelijk, rond Cannes en Utrecht is er aandacht op tv, dan houdt het op. Terwijl de bios vol zit en er veel wordt gedownload. Een filmprogramma is toch gewoon een publieke taak? Frank Lammers en Johnny de Mol wagen zich aan een cinefielen-battle op tv. LEENDERT JANSEN Koolhoven heeft stiekem wel eens zitten brainstormen met filmvriendjes. Een filmprogramma in de vorm van Voetbal Insite lijkt mij wel wat. Zelf de Johan Derksen uithangen gaat hij niet doen. Maar ze kunnen mij wel altijd bellen om over film te praten, ik kom altijd lullen. Et tu Johnny de Mol? Een filmprogramma wordt lastig, naar een muziekprogramma kijken mensen niet eens meer. Het hele filmbeleid bij de publieken is onduidelijk. Maak bijvoorbeeld gewoon twee goede Telefilms in plaats van tien, nu kijkt er geen hond naar. Ook Johnny wordt geen René Mioch II: Sorry, ik vind interviewen heel leuk, maar ik ga echt niet in een studio zitten. 1 Eerst was je Mystery Guest in Popstars, nu doe je blind auditie in The Voice. Toeval? Voor Popstars werd ik gevraagd, anders had ik dat nooit gedaan. Maar ik heb niet het gevoel dat Nederland nu weet wie ik ben. Maar hoe ontdekte Popstars jou dan, heeft papa over jouw zangtalent zitten opscheppen? Ik heb geen idee! Misschien omdat ik in een restaurant zing en dat ze mij daar zagen. En nu probeer je het dus bij de buren van SBS? Ik was aanvankelijk wel bang dat heel Nederland zou denken: daar komt ze weer. Maar ik krijg spijt als ik voor de tv zit en dan niets met het programma heb gedaan. Kun jij alleen maar incognito verschijnen? Als je meedoet als kind-van heb je meteen een etiket. Maar het gaat me er bij The Voice niet om dat ze me niet zouden zien, maar om zo veel mogelijk te leren en gezien te worden. Als het hier mislukt, kun je altijd nog naar het buitenland, zoals ex-idols Yuli Minguel onlangs in Engeland opdook. Als je fulltime meedoet aan talentenjachten, vind ik dat wel triest. Twee keer verliezen niet, dan? Dat maakt me helemaal niets uit. Mensen gaan toch wel nare dingen roepen, maar dat hoort erbij. 1 Grootverdieners TOEN WAREN ER NOG 15 Het aantal presentatoren bij de publieke omroep dat boven het maximum normbedrag (zo n beetje een premierssalaris) van euro per jaar verdient, is ten opzichte van 2009 afgenomen van zeventien naar een whopping vijftien. Dat heeft demissionair staatssecretaris Marja van Bijsterveldt keurig per brief aan de Tweede Kamer gemeld. De NPO heeft beloofd nog strenger naar lopende contracten te kijken. Volgen de Hagenezen? JERSEY SHORE-STER IN PLAYBOY Welke Oh Oh Cherso-held kunnen we binnenkort in vol ornaat boven ons bed hangen, Barbie, Sterretje of Kabouter? Die komt dan in ieder geval te hangen naast Jersey Shore-ster JWoww, in het echt Jenni Farley. Zij krijgt vier ton van Playboy om haar toch al zo schaarse kleding voor de foto eens thuis te laten. Meerdere bladen hadden haar al benaderd voor een plaatje van haar enorme boezem, maar Playboy bood het meest en won daarmee de race. Ook zegt de italo-amerikaanse alweer voor een volgende realityshow te zijn gevraagd, maar daar heeft ze geen zin in. Slechts het contract met Hugh Hefners imperium moet nog getekend worden, maar voor de rest is de boel al rond. JWoww mag kiezen of ze haar kleren aanhoudt goed voor dollar of dat ze in Eva s kostuum de lens inkijkt, waarmee ze het dubbele verdient. Wat ze zal kiezen, hoeven we niet te vragen. In een interview met het tijdschrift E! zei ze heel graag naakt te willen poseren. X Factor 140 KEER OPGEPAKT De Britse dame van lichte zeden Chloe Heald, kandidate bij X Factor, blijkt een bekende van de politie te zijn. Ze is maar liefst 140 keer gearresteerd, voor onder meer beroving en geweldpleging. Ook heeft ze op 13-jarige leeftijd een auto gestolen en aan gort gereden. Jurylid Simon Powell houdt haar de hand boven het hoofd. Hij wil haar alleen op haar zangtalent beoordelen. De escort heeft nu haar prijzen verhoogd. Vrouw dumpt boer In de Belgische Boer zoekt vrouw liep een boer een blauwtje: een van zijn drie geselecteerde vrouwen biechtte op al een vriend te hebben. Bieber bekt Baby -meisje Justin Bieber is betrapt toen hij op de achterbank van een auto de amandelen kietelde van de achtergrondzangeres Jasmine uit zijn hit Baby. Zijn fans huilen. Mail de tiplijn van MSM! Misschien heeft u een nieuwtje, wilt u ons iets influisteren of is er een topfeestje. Schroom niet en mail ons!

16 Hoe jouw volle tank oorlogskinderen helpt Doneer je Air Miles nu aan War Child Deze advertentie is 100% gesponsord Help War Child de oorlog uit een kind te halen. Doneer je Air Miles via Air Miles is een geregistreerd handelsmerk

17 MsM 17 Al anderhalf decennium is Patty Geneste de tv-formatkeizerin van de Lage Landen. Wat is volgens deze beeldbuispaus de trend van het komend seizoen? Het is tijd voor een mental make-over. Trends Geen cheque maar geluk als hoofdprijs Patty bepaalt wat wij te zien krijgen Maarten Bloem MSM is natuurlijk ook gewoon testvee voor Patty Geneste. Op een schaal van 1 tot 10, hoe gelukkig ben jij dan?, vraagt ze onderzoekend. Het voelt alsof er een felle lamp op onze kop wordt gericht in een verhoorkamer van de politie. Altijd een acht natuurlijk, liegt MSM. Zie je hoe zo n vraag werkt? Het prikkelt hè. Het is een van onze manieren om een programma-idee te pitchen aan klanten, doceert Geneste (47). De blondine is directeur van Absolutely Independent en verhandelt dagelijks tv-formats met de souplesse van een gewiekste beurshandelaar. De eerste successen op verkoopgebied werden, na het behalen van een heao-diploma, nog geboekt in dienst van Joop van den Ende, voor wie ze de Soundmixshow sleet, maar al snel begon ze haar eigen toko. The television industry is like fashion: it changes all the time, orakelt haar website. En als televisie als mode is, dan is Patty Geneste de Nederlandse Anna Wintour. Net als die redactiedictator van Vogue decreteert zij met een select groepje smaakmakers wat de nieuwe trend wordt. Het enige wat ontbreekt is het ijzige, elitaire dédain van haar Amerikaanse evenknie en een kantoor op Times Square. Absolutely Independent huist in een hip pand aan de Nieuwendammerkade, de witte woonwijk van oudminister Wouter Bos, het pittoreske gedeelte van Amsterdam-Noord. En geen knipmessende assistenten hier, maar in plaats daarvan luistert een geadopteerde Italiaanse waakhond mee, die af en toe door Geneste wordt gecorrigeerd. Ze kan nog wel eens knorrig zijn. Oogsten Met negen man bemiddelt Geneste voor kleine en grote producenten; de Nederlandse tv-waren zijn nog steeds als Goudse kaas of tulpenbollen. Wij staan op plek drie in de wereld qua tv-ideeën. De cultuur is hier open, taboes zijn er veel minder. Die open mindedness helpt ons snel trends op te pakken. Lachend: En we kijken eerder dan andere landen of we er poen mee kunnen verdienen! Het geldscheppen geschiedt op de MIPCOM te Cannes. Die grote tvbeurs (in april en oktober) is sinds jaar en dag het jachtveld waar Geneste haar netten uitwerpt op zoek naar vette tv-bobo s die happen. Verkoopknallers bij recente edities waren Spoorloos (het zoekprogramma begint dit najaar bij het Britse ITV heel bijzonder, want Britten kopen niets maar maken alles zelf ) en The Phone ( Japan wil het hebben, maar dan wel met meer explosies ). Geneste hoopt deze editie weer eens normaal te oogsten op de beursvloer. Tijdens de recessie bleef het bij voorlopige afspraken, het is toch een gevoelige business. Maar zo erg als rond 9/11 Geneste overzee D e verkoopradius van Patty Geneste blijft allang niet meer beperkt tot Europa. Ook landen in Zuid-Amerika, Afrika en Azië worden door haar bezocht en bediend. De wereld wordt steeds kleiner, aldus Geneste. Zij doelt op het feit dat tot voor kort bijvoorbeeld in Afrika en Zuid-Amerika grote producenten voor een aantal grote zenders de lakens uitdeelden. Maar nu zijn de kleinere zenders en producenten er in opmars. Het grote China ligt formatverkooptechnisch nog braak. Staatstelevisie en een totaal andere manier van werken maken het nu nog lastig daar een poot aan de grond te krijgen. 1 was het niet. Toen lag de boel stil, er was een tendens van de derde wereldoorlog is uitgebroken. Een krap half uur per klant heeft Geneste de tijd om haar pareltjes te slijten. De geluksvraag die ze MSM voorlegde, zet ze bij de komende MIPCOM ook in. Happiness is de nieuwe trend, weet de stellige Geneste. Iedereen moet de Keith Bakker in zichzelf wakker schudden. Aan jezelf werken is een trend die scoort, ook in de bladen. Make-overprogramma s voor de buitenkant zijn uit, het is tijd voor een mentale makeover, rolt het uit haar mond. Héél toevallig heeft zij net een pasklaar format uit Israël klaarliggen rond het thema. Kandidaten worden daarin begeleid door zwevers als boeddhisten en kabbalisten. Drie maanden later volgt de hoofdprijs; geen cheque van euro, maar geluk. Ze waarschuwt andere, minder ervaren formatontwikkelaars: Als je nu nog op de happinesshype wilt inhaken, ben je te laat. Voor wie droomt van een carrière als de nieuwe John, Joop of Reinout (en hun banksaldo), heeft Geneste namelijk gratis wijze raad: het duurt lang eer een leuk tvidee rijp is voor de buis. Rijk worden met een format blijkt als de lotto. Verkoop je iets aan meer dan vijf landen, is het langer dan een seizoen op de buis is en produceer je het zelf, dan pas wordt het interessant. MSM mompelt shit, maar Geneste stelt ons gerust: Vind je het leuk om programma s te bedenken, doe het dan naast je normale baan. Er zijn veel journalisten die met ideeën bij ons komen, hoor. Blijven kijken Over de door haar berekende courtage wordt MSM niets wijzer, wel over haar fanatisme. Ook in de avonduren en in privétijd gaat het speuren naar de nieuwe Big Brother door. Ik kijk op Patty Geneste met een van haar monsters van Curaçao. FRANK GROELIKEN alle netten! zegt Geneste terwijl ze denkbeeldig in de lucht zapt. Ik ben totaal beroepsgedeformeerd. De smaakpapillen van de tv-formatkeizerin komen overeen met de voorkeur van de gemiddelde Nederlandse kijker: Ik kan zo gaan zitten janken bij emo-tv. Ik kijk graag de Dog Whisperer, met die man die mensen met problematische honden helpt. Daar haal ik tips uit voor die twee zwarte monsters die we van Curaçao hebben meegenomen. Er blijkt nog een waakhond te zijn op de burelen van Geneste. Dit exemplaar is wat nerveuzer rond mensen, waarschuwt ze. Geneste voedt de diertjes op met haar Duitse echtgenoot, die ook bij haar bedrijf werkt. Diens voorliefde voor bewegend beeld gaat iets minder diep. Hij heeft ook wat relationele eisen; op vakantie staat Geneste altijd op tv-rantsoen. Met pruillip: Stiekem baal ik daar soms van. 1 Eenmaal andermaal Charlie Chaplins inboedel heeft euro opgeleverd na veiling. De failliete zender Het Gesprek liet zich inspireren en veilde gisteren ook zijn meubilair. Ex-man Jennifer Lopez bij Idols J-Lo s eerste man Ojani Noa wil ook een hitje en probeert t bij American Idol. Had hij die sekstape maar nooit gepubliceerd, want zijn boze ex zit in de jury. Oh Oh Wendy Volgens Veronica Magazine is Wendy van Dijk woest op het blad, omdat zij in een poll over Oh Oh Cherso de optie Afschieten, dat zooitje hadden gezet.

18 18 Uit & thuis UIT Muziek Gregory Page voelt zich hier beter begrepen Nostalgische liefdesliedjes van een anti-californiër De Amerikaan Gregory Page betovert met nostalgische Sweet Jazz. Nu ook vanuit een vakantiehuisje in de Schoorlse duinen. Arjan Terpstra SCHOORL Normaal gesproken leeft de Amerikaanse zanger Gregory Page in zijn zelfgecreëerde vintage world in San Diego, Californië. Maar dezer dagen houdt hij vanwege een reeks optredens in Nederland audiëntie in een vakantiehuisje in de duinen van Schoorl, Noord-Holland. Vind je het niet geweldig hier, straalt hij aan de ontbijttafel, terwijl buiten aan de Schapenlaan de regenwolken samenpakken. Echt, ik voel me nu al meer thuis in Leiden, waar we zondag speelden, dan in Los Angeles. Ik woon en werk daar, maar word er niet helemaal begrepen geloof ik. Wie kijkt naar deze anti-californiër, snapt dat wel. Geen harde Amerikaanse trekken, bronzen gelaat en surferstorso, maar een bleek en open gezicht met een bril uit het jaar nul op een lang, ongetraind lijf. Het gezicht van een man die prachtige nostalgische popmuziek maakt die stevig leunt op de sweet jazz uit vervlogen tijden. Zoete, nostalgische liefdesliedjes met prachtige melodieën, die componisten als Cole Porter en Irving Berlin in herinnering brengen, en die ook nog eens verpakt zijn in albumhoezen die er uitzien of de vormgever van Blue Note ze in 1953 heeft gemaakt. Ik ben constant aan het dromen hoe Gregory Page in zijn wereld. dingen vroeger waren. Daarbij maak ik mij schuldig aan romantiseren. Die jaren vijftig waren voor veel mensen helemaal niet zo n leuke tijd, maar de vormgeving uit die tijd leent zich uitstekend voor nostalgie. Page heeft rond zijn muziek een heel vintage universum opgebouwd, waarbij hij bijvoorbeeld zelf de videoclips bij zijn liedjes monteert uit oude thuisvideo s van particulieren. Ook opnames klinken liefst een beetje ouderwets. Muzikanten zoeken altijd naar iets nieuws. Ik was een tijdje bezig als artiest en dacht: waarom zoek ik niet iets ouds? Ik voelde mij daar meteen comfortabel bij, omdat ik veel oude muziek uit de platencollectie van mijn grootouders kende. Commercieel heeft het weinig zin wat ik doe, maar ik hoef ook niets te pretenderen. Ik ben 47, ik kan niet eens de schijn ophouden dat ik een hippe muzikant ben. Terwijl de hele muziekindustrie geobsedeerd is met jeugd, wat vreemd is. Een dokter van 47 is een stuk beter in zijn werk dan een van 18, in de muziek doen we of dat andersom is. Hoe idioot is dat? Page doet alles zelf, er is geen platenmaatschappij om hem te steunen. Hoe houdt hij dat vol? Door je budget zo klein mogelijk te houden. Ik leef sober, zonder auto, zonder ziektekostenverzekering, en hoop er maar het beste van. Ergens zal de muziek aanslaan, dat weet ik zeker. En misschien staan er wel tulpen. 1 Gregory Page speelt de komende weken op verschillende plekken in Nederland. Zie agmusic.nl Film Opening Nederlands Film Festival Ik zie Tirza als Sylvia Hoeks verandert in de eenzame puber Tirza die de fata morgana van haar vader in stand houdt. Dirk Koppes Een meisje leunt tegen haar papa aan, gaat op zijn schoot zitten en geeft hem een lief kusje. Koket knippert ze met haar minderjarige wimpers, terwijl vader Jörgen enigszins ongemakkelijk kijkt. Tirza begint toch echt te oud te worden om tegen hem aan te schurken, hoe graag hij dat ook wil. Het gelaat van Gijs Scholten van Aschat weerspiegelt zijn Lolita-achtige gevoelens jegens zijn bevallige dochter, die hij zal moeten loslaten richting vriendje en volwassenheid. Tirza wordt in de filmversie van Arnon Grunbergs gelijknamige roman gespeeld door de 27-jarige Sylvia Hoeks, die hier overtuigend een wispelturige scholier neerzet. Al ontleent de film zijn impact ook aan Scholten van Aschats glansrol als de werkloze Jörgen die geobsedeerd is door zijn hoogbegaafde dochter en haar achtervolgt in een verzengend heet Namibië. Terecht geprogrammeerd als openingsfilm vanavond bij het Nederlands Film Festival. Waarom heb je zo gelobbyd voor de hoofdrol van Tirza? Ik had het boek van mijn moeder gekregen. Het gaat over liefde, illusies, zingeving van je leven. Grunberg heeft het heel filmisch geschreven, je voelt de benauwdheid en spanning in het gezin. Dat menselijke drama leent zich voor film. Ik zei mijn agent dat als er ooit een film van zou komen, ik absoluut auditie wilde doen. Jaren later werd Rudolf van den Berg de regisseur, maar toen was ik inmiddels 26. Shit, ik wilde het zo graag doen, maar was bang te oud te zijn. Nu speel je tiener Tirza. Moeilijk? Ik heb gezocht en gerepeteerd met Todaysart CHERSO OP STADHUIS Het Haagse todaysart-festival is nooit vies van een beetje lage cultuur. Donderdagnacht trapt het festival af met een heuse uitzending van de plat-populaire tv-serie Oh Oh Cherso op het stadhuis van Den Haag op het Spuiplein. Neem op het stadhuis gerust letterlijk: de uitzending wordt geprojecteerd met een enorme beamer, waardoor de Haagse badkleuters in reuzeformaat hun ongein uit kunnen halen. Zie todaysart.nl Festival RECLAMEFILM NACHTSNACK Meer dan een miljoen reclamefilms verzamelde Jean Marie Boursicot. Op de dertigste verjaardag van de Night of the AdEaters, in de nacht van 2 op 3 oktober in Tuschinski, Amsterdam, worden daarvan 360 exemplaren getoond. Daarnaast is er ook ander vermaak. Erwin Olaf selecteerde zijn beste korte films en Jules Deelder komt nightwriten. Het festival gaat daarna op reis. Info op adeaters.nl De Beschaving keert terug Muzikaal en cultureel festival De Beschaving keert, na een jaar afwezigheid, in 2011 weer terug. Volgens organisator André Baars gaat het Utrechtse evenement dan zeker door.

19 Uit & thuis 19 UIT een zonnekoningin Sylvia Hoeks als Tirza, met haar vriendje. Gijs. Ik wilde niet een jong meisje spelen met een hoog stemmetje en een vinger in de mond. Geen kindvrouwtje. Ik heb uiteindelijk gekozen gewoon de dochter van Jörgen te zijn. Laat de liefde en verbondenheid tussen die twee zien, maar zoek ook de rauwe randjes op. Natuurlijk ben ik tien jaar verder, maar het gevoel dat jouw zoekende ziel niet begrepen wordt door de wereld kan ik me nog goed herinneren. Relaties tussen vaders en dochters zijn vaker een mijnenveld. Zij beseft dat nog niet en zoekt de grenzen op. Niet dat ze een seksuele relatie wil, maar ze roept wel papa ik wil jouw vrouw zijn. De vader moet zijn dochter loslaten, maar omgekeerd is dat ook het geval. Tirza heeft een sterk verantwoordelijkheidsgevoel richting haar vader, speelt de rol van hoogbegaafde perfecte dochter. Zij is een zonnekoningin, die onbedoeld meewerkt aan zijn fata morgana. Hij gedraagt zich als de ideale schoonzoon op middelbare leeftijd, heeft zich op een voetstuk geplaatst, loopt rond met zelfgemaakte sushi op zijn dochters verjaardagsfeestje. Hoe is het om als jonkie met zo n ervaren acteerkanon als Scholten van Aschat te werken? Het is iemand die enorm samenspeelt, geen ster met een handleiding. We hadden een scène gerepeteerd die niet werkte tijdens het draaien. Ik had me heel erg voorbereid, toch ging het niet. Toen zei hij: rugzak af en alle plannetjes weglaten, wij gaan samen de situatie spelen. We luisteren naar elkaar en laten gebeuren. Toen werd het een intieme scène. Ik kan duizend keer bedenken hoe ik het wil, uiteindelijk moet je loslaten. Hoe ziet die rugzak met voorbereidingen eruit? Als huiswerk ben ik een week naar Terschelling gegaan. Voorbereiden is het leukste wat er is, dan kan nog alles met de rol. Als acteur maak ik een zoektocht naar menselijk handelen. Waarom doet iemand iets? Uiteindelijk kijk je naar de buitenkant, het raadsel oplossen van wat een ander drijft lukt nooit helemaal. Neem Tirza, eigenlijk is ze een gewone puber in een ongewone situatie. Haar onbewuste eenzaamheid grijpt me aan. Ze heeft het leven niet onder controle en vlucht met haar vriendje naar het buitenland. De koolzuurfles is zo hard geschud dat de dop eraf schiet. 1 De film over Ayaan Hirsi Ali gaat zaterdag in première. Affaire Reconstructie meneer Halsema De muzikale waarheid over Ayaans leugen Robert Oey schetst een beeld van hedendaags Nederland aan de hand van de affaire-hirsi Ali. Jeffrey Buys In politiek Den Haag wordt reikhalzend uitgekeken naar de première van de documentaire De Leugen, zaterdag op het Nederlands Film Festival. Dat is niet alleen vanwege het gevoelige onderwerp de paspoortaffaire van Ayaan Hirsi Ali en haar daaropvolgende vertrek naar de VS in 2006 maar ook omdat Oey een relatie heeft met Femke Halsema, fractievoorzitter van GroenLinks, en direct betrokken is bij de zaak. Met een mozaïek van archiefbeelden, interviews en muzikale intermezzo s tracht Oey de affaire te reconstrueren, en een beeld te schetsen van het hedendaagse Nederland op politiek en maatschappelijk niveau. Ik ben heel erg trots op deze film, zegt Oey. Waarom heb je gekozen voor zoveel muziek? Toen ik voor het eerst met de producers sprak deed ik het idee voor het muzikale gedeelte van de film uit de doeken. Als je een bioscoopfilm over het asielbeleid moet maken, dan kan het al snel verzanden in een heel droog geheel. Om het publiek echt te laten nadenken over het onderwerp zul je ergens moeten opvallen. Een grote inspiratie was de film Romance & Cigarettes van John Turturro. Tijdens de openingsscène daarvan komt James Gandolfini, de grote, stoere Tony Soprano uit The Sopranos, ineens zingend en dansend naar buiten. Dat verrassingselement werkt verfrissend, de muziek is een nieuwe benadering. Snap je dat mensen je objectiviteit in twijfel zullen trekken als de man van één van de betrokkenen? Het gaat mij erom dat het publiek dat na het zien van de film niet meer denkt. Het is onmogelijk om altijd helemaal objectief te zijn, dus dat pretendeer ik ook niet. Dat ik de hele affaire voor een groot deel van binnenuit heb meegemaakt geeft vooren nadelen. Aan de ene kant heb ik een blik achter de schermen gekregen. Aan de andere kant maakt het de grens tussen media en politiek vager. Ik probeer ook Femke zo eerlijk mogelijk te benaderen, en dat is denk ik gelukt. De grootste complimenten kreeg ik van Kay van der Linde, voormalig spindoctor van Rita Verdonk. Zijn Twitter staat vol met enthousiaste reacties. Naast de bekende gezichten laat je ook een asielzoekersgezin zien. Hoe heb je het gezin gevonden? Daar heb ik heel veel tijd in gestoken. Ik heb zo n beetje elk asielzoekerscentrum in Nederland gebeld. Ik wilde geen zielige asielzoekers, die met dichtgenaaide ogen op het Binnenhof gaan zitten. Het moesten sterke mensen zijn, die dat ook uitstraalden. Het grote publiek ziet het niet als zijn probleem, en dus heeft het geen binding met de extreme gevallen. Het meisje in de film verschilt weinig van haar leeftijdsgenootjes die wel een verblijfsvergunning hebben. 1 FILM RECENSIE JEFFREY BUYS Gordon Gekko is nog steeds de baas I n 1987 regisseerde Oliver Stone (Platoon, JFK, W.), geïnspireerd door de beursschandalen van midden jaren tachtig, Wall Street. Ruim 25 jaar later geeft een nieuwe economische crisis genoeg voer voor een vervolg. Ook Michael Douglas is er weer bij als de legendarische beursmagnaat Gordon Gekko. En greed is nog steeds good. Sterker nog, tijdens Wall Street: Money Never Sleeps komt Gekko tot de conclusie dat inhaligheid tegenwoordig zelfs legaal lijkt. De wereld is veranderd, Gekko heeft dertien jaar achter de tralies gezeten voor handel met voorkennis en komt in de nadagen van de aanslagen van 11 september op vrije voeten. Alleen, oud en arm. Maar wel met jaren tachtig retromobieltje. Wall Street: Money Never Sleeps lijkt in veel opzichten op het eerste deel. Opnieuw gaat een jonge beurshandelaar (destijds was het Charlie Sheen, nu is het Shia LaBeouf) de strijd aan met Gekko. En opnieuw heeft dit groentje dollartekens in zijn ogen. Het enige verschil is dat Gekko nu ook sentimentele belangen heeft. Jake Moore (LaBeouf) is namelijk verloofd met Gekko s dochter Winnie (Carey Mulligan), die geen contact meer met haar vader wenst te hebben. De twee mannen maken een deal: Jake regelt een ontmoeting tussen vader en dochter, Gekko geeft op zijn beurt Jake een paar uitstekende, maar dubieuze beleggingstips. Ondanks de licht clichématige titel is Wall Street: Money Never Sleeps een overtuigend vervolg geworden. Rijzende ster LaBeouf houdt zich heel aardig staande naast de charismatische Douglas, terwijl veteraan Frank Langella grote indruk maakt als uitgeblust beursfossiel. Ook Charlie Sheen komt nog even voorbij in een cameorol. Regisseur Stone gaat, voor zijn doen, behoorlijk ingetogen te werk. Als zoon van een beurshandelaar en uitgesproken criticaster van Amerikaans beleid is hij de aangewezen man om een film over de crisis te maken. Wall Street: Money Never Sleeps weet het niveau van zijn bijna klassieke voorganger niet te halen, maar komt enigszins in de buurt. In een tijd van inspiratieloze sequels is dat al een overwinning. 1 Oliver Stone Wall Street: Money Never Sleeps Oldboy op de planken Theatergroep De Nieuw Amsterdam bewerkt de beste Aziatische film van het vorige decennium, het Koreaanse Oldboy, tot een toneelversie. Meester Skynyrd is niet meer Leonard Skinner, voormalig sportleraar van de leden van rockgroep Lynyrd Skynyrd en inspirator voor de bandnaam, is op 77-jarige leeftijd overleden. Iep! succesvol in Kopenhagen De Nederlandse kinderfilm Iep! heeft tijdens een jeugdfilmfestival in de Deense hoofdstad Kopenhagen de juryprijs voor beste film gewonnen.

20 20 Op de buis/mix SPANGAS NED3 Jeugdserie over het leven op een Nederlandse middelbare school. DE AVOND VAN DE GROTE FILMQUIZ, NED3 Jaarlijks terugkerende quiz met bekende gezichten uit de filmwereld. FILM: THE CLEARING RTL8 Grimmige ontvoeringsthriller van de Nederlandse regisseur Pieter-Jan Brugge. MOOIE JOHAN NED2 Portret van voormalig politicus en vakbondsman Johan Stekelenburg. CROSSING THE LINE NED2 Bijzonder verhaal van een Amerikaanse soldaat die vlucht naar Noord-Korea. Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4 RTL 5 17:57 PVV 17:59 EénVandaag 18:00 NOS Journaal 18:15 EénVandaag 18:40 NOS Sportjournaal 19:00 Timboektoe 19:25 AVRO De Centrale Huisartsenpost 20:00 NOS Journaal 20:30 Hello Goodbye 21:20 KRO Detectives: Silent witness 23:05 Pauw & Witteman 17:00 NOS Journaal 17:05 Katholiek Nederland TV 17:30 Tijd voor MAX 18:20 Goudmijn 18:50 Man bijt hond 19:20 Goudzoekers 19:55 That s the question 20:25 Uitgesproken 20:50 Per seconde wijzer 21:20 Moraalridders 22:00 Nieuwsuur 23:00 Mooie Johan 23:55 VPRO s Import: Crossing the line 17:15 17:45 AVRO AvaStars Live 18:00 Amika 18:20 Het Klokhuis 18:45 NOS Jeugdjournaal 19:00 SpangaS 19:29 Nederland 3 19:30 De Wereld Draait Door 20:25 De Avond van de Grote Filmquiz :50 NOS Journaal op 3 22:00 MaDiWoDoVrijdagShow 22:50 PowNews 23:10 Nederlands Filmfestival Journaal :05 As the world turns 18:00 RTL Nieuws 18:15 Editie NL 18:35 RTL Boulevard 19:30 RTL Nieuws 19:55 RTL Weer 20:00 Goede tijden, slechte tijden 20:30 Trinny & Susannah: Missie Holland 21:30 S.O.S. Sonja 22:30 Undercover boss 23:30 RTL Nieuws 23:40 RTL Weer 23:45 RTL Boulevard 17:35 The king of Queens 18:00 Everybody loves Raymond 18:30 The nanny 19:00 Wie is de chef? 19:30 Over de kook 20:00 Take me out 20:30 Just friends 22:20 Van Wilder RTL 7 RTL 8 SBS 6 NET 5 Veronica 18:00 The A-Team 18:55 De politie op je hielen! 19:50 De Pfaff s 20:30 Spartacus 17:05 Fabeltjeskrant 17:10 Oprah Winfrey show 18:05 Dr. Phil 19:00 Kinderziekenhuis 19:35 Style by jury 20:30 The Clearing 22:20 As the world turns 23:10 Herman den Blijker: Hermans Kookeiland 17:00 De grote verhuizing 18:00 Huizenjacht 19:00 Hart van Nederland - Vroege editie 19:20 Shownieuws - Vroege editie 20:00 Trauma NL 20:30 Raiders of the Lost Ark 22:50 Hart van Nederland - Late editie 23:10 Piets weerbericht 23:15 Shownieuws - Late editie 23:35 Verslaafd aan verzamelen 17:05 Friends 17:35 Will & Grace 18:30 Airline 19:30 Bondi rescue 20:00 The little couple 20:30 Prime 22:40 MasterChef: Nog 4 dagen 22:50 Law & Order: Special Victims Unit 23:45 Cold case 17:05 Zack & Cody 17:30 I m in the band 18:00 Veronica s funniest commercials ever! 18:15 3rd Rock from the sun 18:40 According to Jim 19:10 Still standing 19:30 Two and a half men 20:00 The big bang theory 20:30 Criminal minds 21:25 Criminal minds 22:20 Killer instinct 23:15 Murder investigation LEZERSCOLUMN Aso-ouders Gerard van de Molen S portbonden, waaronder de hockeybond, zijn een samenwerking gestart tegen asoouders en vóór meer sportiviteit en respect in de sport. Hockey is toch een keurige sport, zult u denken, maar als coach van de plaatselijke jongens D3 verbaas ik mij wekelijks over het gedrag van vooral de vaders. In mijn eigen onderzoekje onderscheid ik drie typen. Allereerst de je doet het niet goed vader. Het gebrek aan talent is een doorn in het oog van deze vader en dat laat hij duidelijk blijken met gezucht, gescheld en drukke (wegwerp)gebaren. Jongens D3 is niet goed genoeg, en ik vermoed dat een positie in de defensie van D1 dat ook niet is. Het wekelijkse resultaat: schuchtere jongetjes die met het hoofd tussen de schouders het veld verlaten terwijl pappa uit misplaatste schaamte al bij de auto staat. Dan heb je de je doet het beter dan de anderen vader. Alles staat bij dit type in het teken van de sportieve ambities van het kind (lees: de vader). Helaas is de vader blind voor het overduidelijke gebrek aan sportief talent van zijn kroost. Jongens D3 is ook hier te min, maar nu is de vader oprecht van mening dat zoonlief een positie verdient in het eerste. Dit is een vervelende categorie, omdat dit type vaak de neiging heeft de coach van allerlei ongevraagd advies te voorzien. De opstelling, de tactiek, het clubblaadje, alles kan beter. De laatste categorie noem ik de mystery vader, omdat je die eigenlijk nooit ziet. Regelmatig sta ik met negen kinderen op de parkeerplaats te wachten terwijl ik er dertien verwacht. Geen afmeldingen. Geen excuses. Vervolgens verliezen we natuurlijk en krijg ik de vaders van categorie twee over me heen omdat de informatievoorziening verbeterd moet worden. Mij is duidelijk dat de term asoouder verre van eenduidig is. Misschien dat daarin juist de oorzaak ligt van het falen van de eerdere campagne van SIRE. Als je je niet herkent in een spotje, is het immers lastig je gedrag aan te passen. Mocht dat zo zijn, dan kunnen de sportbonden mijn volledig wetenschappelijk onderbouwde onderzoek bij de redactie opvragen. 1 * Uw column in De Pers? Stuur uw pennenvrucht (maximaal 350 woorden) naar OPLOSSINGEN PUZZELS Door Hercules & Valkema / Sudoku Cryptogram Zweeds raadsel (vorige week woensdag)

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Publicatiedatum: 22-01-2015 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit ruim 3000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs

Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Verdieping: DNA alleen onvoldoende bewijs Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen luisteren naar een radiofragment van Goedemorgen Nederland en lezen een tekst uit dagblad Trouw over de bewijsvoering

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-14-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: geweld tegen hulpverleners 5 10 15 20 25 tekst 1 Nederland klaar met

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2010 Algemeen Mijnwerkersfonds Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd Door de huidige dekkingsgraad en de onzekere economische omstandigheden heeft het bestuur, na advies van

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Directe Hulp bij Huiselijk. U staat er niet alleen voor!

Directe Hulp bij Huiselijk. U staat er niet alleen voor! Directe Hulp bij Huiselijk Geweld U staat er niet alleen voor! U krijgt hulp Wat nu? U bent in contact geweest met de politie of u heeft zelf om hulp gevraagd. Daarom krijgt u nu Directe Hulp bij Huiselijk

Nadere informatie

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014 Enquete resultaten Normen en Waarden 214 Deze enquête is afgenomen in de derde en vierde klas op de middelbare school de Guido de Bres in Amersfoort. Dit zijn de statistieken van de anwoorden die de leerlingen

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert'

Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' DOSSIER 4 UUR NIEUWSBREAK Koos van Dam: 'Rusland is het enige land dat gewoon met Syrië communiceert' Door: Irene de Zwaan 05/09/13, 16:07 YOUTUBE. Koos van Dam tijdens een optreden in Pauw&Witteman. NIEUWSBREAK

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Verontrustend veel criminaliteit bij allochtone jongeren

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Verontrustend veel criminaliteit bij allochtone jongeren Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Criminaliteit en rechtsstaat tekst 1 Tilburg kiest de harde aanpak Verontrustend veel criminaliteit bij allochtone jongeren 5 10

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Sinterklaas. en de dieven. Maarten Stevens www.cts-producties.nl www.cts-producties.be

Sinterklaas. en de dieven. Maarten Stevens www.cts-producties.nl www.cts-producties.be Sinterklaas en de dieven Maarten Stevens www.cts-producties.nl www.cts-producties.be Rollen: Sinterklaas Hoofdpiet Agent Dief 2.013 Dief 2.012 Die hoeven we niet uit te leggen! Hoofdpiet staat er helemaal

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson Meld seksueel misbruik aan de commissie-samson Help ons Mijn naam is Rieke Samson en ik wil je vragen om ons te helpen bij het onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen en jongeren. Zelf ben ik voorzitter

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Bent u op de hoogte van dit proces tegen Geert Wilders of bent u dat niet? Ja, daarvan ben ik heel goed op

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad Thema s

Nadere informatie

Verdrag over de rechten van het kind

Verdrag over de rechten van het kind Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer

Eindexamen maatschappijleer Opgave 3 Criminaliteit in Nederland tekst 1 2 30 3 40 4 In Nederland worden per jaar zo n vijf en een half miljoen misdrijven gepleegd. Ruim anderhalf miljoen daarvan komt ter kennis van de politie. Uiteindelijk

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Platform Mensenrechteneducatie WERKBLADEN - 2

Platform Mensenrechteneducatie WERKBLADEN - 2 INTRODUCTIELES OP MIJN RECHTEN = JOUW RECHTEN De snelle mensenrechtenquiz Vul de vragen snel in zonder al te lang na te denken. Je krijgt er maar drie minuten voor! 1) Geef je eigen definitie van een mensenrecht.

Nadere informatie

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur 1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur GESPREK MET DE MINISTER-PRESIDENT, NA AFLOOP VAN DE MINISTERRAAD, OVER DE VOORJAARSNOTA EN DE KONINKLIJKE FAMILIE Nederland

Nadere informatie

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen FACTSHEET Thema: Veiligheid, Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen Publicatiedatum: oktober 2010 Bron: Bureau O+S Toelichting Ingevoegd rapport geeft goed weer hoe Amsterdammers

Nadere informatie

Prinsjesdag, de Miljoenennota en het koffertje

Prinsjesdag, de Miljoenennota en het koffertje September 2009 Inhoudsopgave 1 Wat gebeurt er op Prinsjesdag? 2 Het koffertje, wat zit er in? 3 Waarom de derde dinsdag van september? Prinsjesdag, de Miljoenennota en het koffertje De Koningin, de gouden

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

tientallen miljoenen euro s per jaar. Ook een vrijwilliger heeft zo een economische waarde.

tientallen miljoenen euro s per jaar. Ook een vrijwilliger heeft zo een economische waarde. Mt.5:16 De Week van gebed voor de eenheid van alle kerken. Ieder jaar is dit gebed in dezelfde week in januari. Het zal puur toeval zijn, maar ieder jaar valt ook de actie Kerkbalans in deze periode. Met

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

STOP ELECTRONISCHEWAPENS STOP GROEPSTALKING

STOP ELECTRONISCHEWAPENS STOP GROEPSTALKING Openbaar Ministerie Parket-Generaal T.a.v. De directie Postbus 20305 2500 EH Den Haag Datum: 10 oktober 2011 Betreft: Onvolkomenheden in de bewijsvoering van het Openbaar Ministerie naar de geestelijke

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig?

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Moeder Chinese vondeling bekend

Moeder Chinese vondeling bekend NT2taal Journaal Dinsdag 4 maart Hoofdredaktie: Ed Kniesmeijer; Redaktie: Elsa Zamboni, Aymen Hago, Mariya de Nijs - Achbakou; Uitgave: Stichting Taalmenu. Losse nummers: gratis. Linda de Mol ziet het

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

De woonkamer. Er staan veel dozen in de woonkamer, er staat een bank en een kast die half in elkaar gezet is.

De woonkamer. Er staan veel dozen in de woonkamer, er staat een bank en een kast die half in elkaar gezet is. SAMENWONEN 1. EXT. ROND HET HUIS - DAG Rond het huis. Judith en Peter zijn aan het verhuizen, er staat een verhuiswagen voor het huis. Judith en Peter lopen vaak heen en weer met dozen. Ze lachen naar

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

KIJKWIJZER FDN MUSEUM

KIJKWIJZER FDN MUSEUM KIJKWIJZER FDN MUSEUM Welkom in Heerenveen Museum. Hier ontdek je het verhaal van Heerenveen. Je gaat straks kijken naar het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum. Domela had een duidelijke mening over drank

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 25 (29-06)

De Bijbel open 2013 25 (29-06) 1 De Bijbel open 2013 25 (29-06) Vandaag bespreken we een vraag die ik kreeg over 1 Koningen 2. Daarin gaat het over de geschiedenis van Adonia, een oudere broer van Salomo, die zojuist koning was geworden.

Nadere informatie

De meester is een Vampier

De meester is een Vampier De meester is een Vampier Door Wout Terpstra Het is maandag en Tom werd wakker. Hij vindt het altijd heel leuk op school. Maar vandaag weet hij het niet. Want ze krijgen een nieuwe meester. Tom!Tom! Ben

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

A. Jouw rechten! Kinderrechten

A. Jouw rechten! Kinderrechten Dit werkblaadje is van... A. Jouw rechten! Kinderrechten Je hebt ongetwijfeld al gehoord van de Rechten van het Kind. De koningen, presidenten en andere leiders van over de hele wereld hebben gezegd dat

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school LAGER ONDERWIJS Wat is het recht? Scheiding der machten Iemand pesten is niet tof, door het rode licht fietsen of lopen is gevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roepen in de

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Zij weer? Over inbrekers die twee keer langskomen

Zij weer? Over inbrekers die twee keer langskomen TERUG MAIL SLA OP Zij weer? Over inbrekers die twee keer langskomen SAMENVATTING 27/1/2009 Als er in de buurt is ingebroken, kun je maar beter de ramen dichthouden en een extra slot op de deur doen. De

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. BOB Ik heb de sportschool opgezegd. BOB Ik weet niet wat ik doen moet, Molly.

Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. BOB Ik heb de sportschool opgezegd. BOB Ik weet niet wat ik doen moet, Molly. Scène 9. Bob kan een ontslagpremie krijgen en Deer moet spugen. Britt gaat aan de tafel zitten, bladert in een script dat daar ligt. Even later komt Bob van links op, hijgend. Hij veegt een beetje overdreven

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie