Dieetadviezen bij maagklachten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dieetadviezen bij maagklachten"

Transcriptie

1 Dieetadviezen bij maagklachten Diëtetiek 1

2 Bereikbaarheid Afdeling Diëtetiek Amphia Ziekenhuis: Locatie Langendijk Telefoon: (076) / (076) Locatie Molengracht Telefoon: (076) / (076) Locatie Pasteurlaan Telefoon: (0162) / (0162) Naam patiënt: Geboortedatum: Arts: Diëtist: Telefoonnummer: Bereikbaar op: Datum afgifte: Deze folder is bedoeld als aanvulling op het persoonlijke dieetadvies dat u van uw diëtist heeft ontvangen. De diëtist bespreekt met u welke dieetadviezen uit deze folder voor u van toepassing zijn. Inhoudsopgave Bereikbaarheid 2 pagina Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Algemene richtlijnen 3 Maagaandoeningen en hun oorzaken en adviezen Reflux Maagzweer Trage maaglediging 4 Heeft u nog vragen? 7 2

3 Inleiding Maagklachten komen vrij veel voor: één op de vier mensen heeft er wel eens last van. De een wat vaker en erger dan de ander. Veelgehoorde klachten zijn: een vervelend of opgeblazen gevoel in de bovenbuik, een zeurende pijn in de maagstreek, opboeren, snelle verzadiging, misselijkheid en braken. Ook pijn achter het borstbeen of brandend maagzuur komen veel voor. In deze brochure krijgt u meer informatie over maagklachten en de mogelijke oorzaken ervan. Ook kunt u lezen wat u er zelf aan kunt doen en welke behandelingsmogelijkheden er zijn. De maag is een onderdeel van het spijsverteringsstelsel en speelt een belangrijke rol bij de vertering van voedsel. Eten en drinken komt via de mond ons lichaam binnen en dit wordt vervolgens door de slokdarm naar de maag getransporteerd. Tussen de slokdarm en de maag zit een sluitspier, die opengaat als er voedsel aankomt richting maag. Deze sluitspier zorgt er ook voor dat er geen voedsel en maagsap van de maag terug kan stromen de slokdarm in. De maag is een tijdelijke opslagplaats, waar het voedsel wordt vermengd met zuur maagsap. Er wordt per dag 1 ½ à 2 liter maagsap geproduceerd, dit bestaat onder andere uit zoutzuur en wordt geproduceerd door kliertjes in de maagwand. De maagwand is bedekt met een dikke, beschermende slijmvlieslaag waar zoutzuur niet doorheen kan. Het zuur helpt bij de vertering van voedsel en zorgt er bovendien voor dat de voedselbrij in de maag niet gaat rotten of gisten. Ook is het zuur een verdediger tegen schadelijke bacteriën. Het maagsap bevat naast maagzuur ook enzymen. Dit zijn stoffen die belangrijk zijn voor de spijsvertering. Om het voedsel goed te kneden en te vermengen met maagsap trekken de spieren in de maagwand zich regelmatig samen. Als de voedselbrokjes zijn verkleind tot een afmeting van minder dan één millimeter zijn ze klaar om doorgegeven te worden aan de twaalfvingerige darm, waar de vertering verder gaat. De sluitspier tussen maag en twaalfvingerige darm laat de voedselbrokjes met kleine beetjes tegelijk de darm in. De maag heeft ongeveer drie uur nodig om het voedsel te bewerken voor de darm. Is het eten erg vet of bevat het veel vezels, dan neemt dit meer tijd in beslag. Vloeibaar voedsel verlaat de maag sneller dan vast voedsel, ook als vloeibare en vaste componenten tegelijkertijd worden ingenomen Algemene richtlijnen Eet gezond en vezelrijk Zorg voor een gezonde, gevarieerde voeding. Als u maagklachten heeft, mag u in principe alles eten. Alleen door gevarieerd te eten krijgt u alle belangrijke voedingsstoffen binnen. Indien bepaalde producten klachten verergeren, laat deze producten dan een tijdje achterwege en probeer ze later opnieuw. Voedingsvezels zijn over het algemeen goed voor mensen met maagklachten. Het maagsap heeft veel 'werk' aan een vezelrijke maaltijd, waardoor het minder snel de maagwand kan aantasten. Producten waar veel voedingsvezels in zitten zijn: volkorenbrood, volkoren pasta (macaroni, spaghetti), zilvervliesrijst, havermout, vers fruit (bij voorkeur met schil), gedroogd fruit en groenten. 3

4 Onderstaande voedingsmiddelen veroorzaken bij iedereen wel eens problemen. Vermijd ze echter alleen wanneer ze last veroorzaken. Gasvormende voedingsmiddelen: koolzuurhoudende dranken (onder andere cola, 7-up, bier) koolsoorten, peulvruchten, ui, prei, knoflook, paprika scherpe kruiden en specerijen nieuwe aardappelen onrijp fruit, meloen Overige voedingsmiddelen: gebakken en gefrituurde voedingsmiddelen vetrijke maaltijd sinaasappelsap koffie Pas uw eetgewoonten aan Eet op regelmatige tijden. Eet drie keer per dag een maaltijd. Kauw goed. Eet niet later dan drie uur voor het slapen. Vermijd te vette maaltijden. Indien u rookt, wordt dringend geadviseerd hiermee te stoppen Roken irriteert het maagslijmvlies in de maag. Het verslapt de sluitspier tussen slokdarm en maag waardoor terugvloeiing van maagzuur naar de slokdarm sneller voorkomt (zie voor meer informatie verder in de folder). Wees matig met alcohol Alcohol irriteert het maagslijmvlies. Gebruik maximaal 2 consumpties per dag en bij voorkeur niet elke dag. Het is beter om alcohol te drinken tijdens een maaltijd dan tussendoor zonder eten. Probeer stress zoveel mogelijk te vermijden Te veel haast en stress belasten het lichaam enorm, waardoor eerder problemen optreden. Stress bevordert de zuurproductie in de maag en heeft bovendien een negatieve invloed op de bewegingen van de maag. Ga meer bewegen Regelmatig bewegen is belangrijk voor het goed functioneren van het lichaam en dus ook van de werking van de maag. Maagaandoeningen en hun oorzaken en adviezen Reflux Met reflux wordt het terugstromen van maagzuur naar de slokdarm bedoeld. Dit kan ernstige maagklachten tot gevolg hebben. Tot vijftig periodes van terugstromend maagzuur per etmaal wordt nog als 'normaal' beschouwd. Deze periodes voelt u niet, want het in de slokdarm terechtgekomen materiaal wordt snel door de neerwaartse beweging weer naar de maag 4

5 verplaatst. Bij gezonde personen komt reflux vooral voor na de maaltijden en vrijwel nooit tijdens de slaap. Wanneer reflux te vaak optreedt of wanneer het teruggestroomde maagsap te lang in de slokdarm blijft staan, kunnen refluxsymptomen en ontsteking van het slijmvlies van de slokdarm ontstaan. De wand van de slokdarm heeft namelijk geen slijmvlieslaag die beschermend werkt tegen zoutzuur uit het maagsap. Het meest kenmerkende symptoom van terugstromend maagzuur is zuurbranden. Vaak wordt het zuurbranden vooral bij bukken, tillen of in liggende positie gevoeld. Het is een branderig gevoel achter het borstbeen. Sommige mensen voelen het als een drukkende of knijpende pijn achter het borstbeen, die nogal eens verward wordt met hartklachten. Een tweede symptoom is het oprispen van zurig materiaal tot in de mond, waardoor men ook last kan krijgen van een geïrriteerde keel en hoestklachten. Refluxziekte kan ten eerste ontstaan wanneer de slokdarmkringspier onvoldoende functioneert. Deze kringspier, die op de overgang van de slokdarm naar de maag ligt, heeft als functie het terugstromen van (zure) maaginhoud tegen te gaan. De oorzaak van het onvoldoende functioneren van de spier is onbekend. Ten tweede kan refluxziekte ontstaan omdat de sluitspier tussen slokdarm en maag niet meer goed sluit. Mensen met overgewicht en zwangere vrouwen hebben er vaker last van, omdat de druk in hun buik groter is dan normaal. Er zijn een aantal leefregels en voedingsadviezen, waarvan bekend is dat ze refluxklachten kunnen beïnvloeden. Probeer er voor uzelf achter te komen waar u baat bij hebt: Voorkom dat de maag te vol wordt door kleine maaltijden te gebruiken. Vermijd bij klachten het gebruik van koolzuurhoudende dranken en gasvormend voedsel (zie algemene richtlijnen voor voorbeelden). Ook door slurpen, veel praten tijdens eten, drinken door een rietje of kauwgom kauwen kan men veel lucht naar binnen happen. Gebruik de laatste maaltijd minimaal 3 uur voor het slapen. Vermijd het gebruik van middelen die de werking van de sluitspier extra verslappen, bijvoorbeeld mint, pepermunt, dille, ui, knoflook, tomaat, koffie, thee, cola, cacao en chocolade. Ook door alcohol, roken, vetrijk voedsel en overvloedige maaltijden gaat de sluitspier minder goed functioneren. Bij klachten kunt u producten die irritatie kunnen veroorzaken weglaten: scherpe kruiden en specerijen, koolzuurhoudende dranken, alcoholische dranken, citrusvruchten en voedingsmiddelen met een hoge of lage temperatuur. Zorg voor een goede stoelgang: - Gebruik ruime hoeveelheden vezelrijke producten (groente, fruit met schil, volkorenbrood en -pasta, aardappelen, zilvervliesrijst). - Drink tenminste anderhalve liter vocht per dag. - Zorg dagelijks voor voldoende lichaamsbeweging. Overige leefregels: - Niet roken. - Draag geen knellende kleding. - Zorg ervoor dat bij het tillen het bovenlichaam rechtop blijft. - Zorg ervoor dat het hoofdeinde van uw bed iets hoger staat. Bij brandend maagzuur gebruiken veel mensen melk om de pijn te verlichten. Realiseert u zich wel dat die verlichting tijdelijk is, want de kalk (calcium) en eiwitten uit de melk zorgen na de verlichting voor juist extra productie van maagzuur. 5

6 Maagzweer De term maagzweer wordt zowel gebruikt voor een zweer in de maag als voor een zweer in het eerste gedeelte van de dunne darm, de twaalfvingerige darm. Een zweer in de maag wordt ulcus ventriculi genoemd, een zweer in de twaalfvingerige darm ulcus duodeni. Zweren in de twaalfvingerige darm komen vaker voor. Een zweer ontstaat als door inwerking van maagsap een gat is ontstaan in de beschermende slijmlaag van de maagwand. Het maagzuur komt dan in direct contact met de zenuwen in de maagwand, waardoor pijn gevoeld wordt. Andere veel voorkomende klachten zijn: misselijkheid, braken en weinig of geen eetlust. De pijn veroorzaakt door een zweer in de maag is vaak heviger na een maaltijd, terwijl een zweer in de twaalfvingerige darm juist pijn geeft op een lege maag. Soms kan een maagzweer een bloeding veroorzaken, dit herkent u door het braken van bloed of het krijgen van een zwarte teerachtige ontlasting (oud bloed), neem in dit geval direct contact op met uw huisarts. Bij het ontstaan van een groot deel van de maagzweren speelt de bacterie Helicobacter pylori een rol, ook het gebruik van veel pijnstillers kan leiden tot een maagzweer. Indien de bacterie de oorzaak is, krijgt u antibiotica voorgeschreven om de bacterie te doden. Roken en stress kunnen de weerstand van de slijmvlieslaag verlagen, waardoor eerder een zweer kan ontstaan. Belangrijk om te weten is dat voeding geen maagzweer kan veroorzaken. Wel bestaan er voedingsadviezen en leefregels om de klachten zoveel mogelijk te beperken: Gebruik een vezelrijke en gevarieerde voeding. Het maagsap heeft veel werk aan een vezelrijke maaltijd, waardoor minder snel de maagwand wordt aangetast. Eet op regelmatige tijden, drie à vier keer per dag. Voortdurend eten zet de maag aan tot produceren van maagsap. Eet niet al te grote porties. Kauw goed. Gebruik de laatste maaltijd niet later dan drie uur voor het slapen gaan. Wees matig met alcohol, koffie (ook cafeïnevrije), thee, cacao en pepermunt. Vermijd (tijdelijk) producten die last veroorzaken. Drink niet te veel melk. Melk verlicht klachten tijdelijk, maar veroorzaakt vervolgens een verhoogde aanmaak van maagzuur. Stop met roken. Trage maaglediging (gastroparese) Onder normale omstandigheden wordt de maaglediging nauwkeurig gereguleerd. Als er een storing is in de bewegingen van de maag wordt het voedsel niet goed gekneed en gemengd en bovendien blijft het te lang in de maag. De klachten die mensen kunnen hebben zijn: druk op de maag, opgeblazen gevoel, snel vol gevoel, opboeren, oprispingen, misselijkheid en soms braken na het eten. Oorzaken kunnen onder andere zijn: Diabetes Mellitus, geneesmiddelen, vertraagde werking van de schildklier, operatie aan de zenuwen van de maag. De behandeling bestaat voornamelijk uit het geven van medicijnen die de maagmotoriek en maagontlediging bevorderen. 6

7 Er zijn een aantal leefregels en voedingsadviezen, waarvan bekend is dat ze trage maaglediging kunnen beïnvloeden: Eet rustig en kauw goed. Verdeel de voeding over kleine maaltijden. Een grote maaltijd blijft langer in de maag dan een kleine maaltijd. ( lichte) vetbeperking. Vet werkt meer vertragend op de maagwerking dan eiwit en koolhydraten. Meer vloeibare voedingsmiddelen gebruiken. Vloeibare voeding verlaat de maag sneller dan vaste voeding. Hoeveelheid voedingsvezel beperken bij een royale hoeveelheid. Voedingsvezels vertragen de maagwerking. Voedingsmiddelen beperken die symptomen zoals opgeblazen gevoel, opboeren en zuurbranden verergeren. Heeft u nog vragen? Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Dan kunt u tijdens kantooruren contact opnemen met uw diëtist. Voor meer informatie kunt u terecht bij de Maag Lever Darm Stichting Telefoon: Internet: Bronnen Informatorium voor Voeding en Diëtetiek, voeding bij maagaandoeningen, december 2004 Maagklachten, over oorzaken, behandeling en adviezen, Prof. dr. A.J.P.M. Smout, 2001 Foldermateriaal Maag Lever Darm Stichting 7

Maagzweer. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Maagzweer. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Maagzweer U heeft een maagonderzoek (gastroscopie) gehad, waarbij de arts een maagzweer (ulcus) heeft vastgesteld. In deze folder leest u meer over de oorzaken en behandeling van een maagzweer. Neem altijd

Nadere informatie

Maagklachten. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Maagklachten. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Maagklachten Informatie voor patiënten F0909-2150 december 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Maagzuur Oorzaken Maagzweer en maaginfectie Wat is een maagzweer en/of maaginfectie?

Maagzuur Oorzaken Maagzweer en maaginfectie Wat is een maagzweer en/of maaginfectie? Maagklachten U heeft maagklachten door een maagzweer, maaginfectie of brandend maagzuur. Vanuit medisch oogpunt zijn deze klachten gelukkig meestal niet ernstig. In deze folder vindt u uitleg over deze

Nadere informatie

Dieetadvies bij een trage maag

Dieetadvies bij een trage maag VOEDING & DIEET Dieetadvies bij een trage maag ADVIES Dieetadvies bij een trage maag Als de maagspier te weinig of te onregelmatig samentrekt, blijft het voedsel langer in de maag dan normaal. We spreken

Nadere informatie

MAAGKLACHTEN SOORTEN MAAGKLACHTEN

MAAGKLACHTEN SOORTEN MAAGKLACHTEN MAAGKLACHTEN Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook andere factoren kunnen maagklachten

Nadere informatie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie

Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie Brandend maagzuur en andere maagklachten Last van uw maag of een beetje misselijk? Vaak weet u meteen de oorzaak. Het eten was te vet, te veel koffie genomen of een glaasje te veel gedronken. Maar ook

Nadere informatie

Zorg bij maagklachten en misselijkheid

Zorg bij maagklachten en misselijkheid Zorg bij maagklachten en misselijkheid Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Voorkomen van maagklachten 6 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Maagklachten en misselijkheid Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer arts raadplegen 5 Voorkomen

Nadere informatie

Maagklachten kunnen worden onderverdeeld in: een vol gevoel/misselijkheid, maagpijn en brandend maagzuur.

Maagklachten kunnen worden onderverdeeld in: een vol gevoel/misselijkheid, maagpijn en brandend maagzuur. Maagklachten Maagklachten Wie kent het niet? Kort na het eten bijvoorbeeld bukken om iets op te rapen, en dan voel je iets van het eten zurig terugkomen. Of je krijgt na een te zware maaltijd een vervelend,

Nadere informatie

Functionele dyspepsie

Functionele dyspepsie Functionele dyspepsie Maag-, darm- en leverziekten Beter voor elkaar 2 Van uw MDL-arts heeft u te horen gekregen dat u een (functionele) dyspepsie heeft. Om te begrijpen wat deze term precies inhoud en

Nadere informatie

Maag-, darm- en leverziekten. Functionele dyspepsie

Maag-, darm- en leverziekten. Functionele dyspepsie Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten 1 Van uw MDL-arts heeft u te horen gekregen dat u een (functionele) dyspepsie heeft. Om te begrijpen wat deze term precies inhoud en hoe hiermee om te

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Adviezen bij reflux. bij kinderen

Adviezen bij reflux. bij kinderen Adviezen bij reflux bij kinderen Inleiding Uw kind heeft waarschijnlijk last van reflux. In deze folder leest u meer over deze aandoening en wat u kunt doen zodat uw kind er zo min mogelijk last van heeft.

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagoperatie

Voedingsadviezen na een maagoperatie Dietetiek Voedingsadviezen na een maagoperatie Inleiding De maag is een belangrijk orgaan. Hier wordt het voedsel opgeslagen, gemalen en vermengd met maagzuur. Vervolgens zorgt de maag ervoor dat de voeding

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Functionele maagklachten De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Functionele maagklachten De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Voedingsadvies bij maagklachten

Voedingsadvies bij maagklachten Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Hoe ontstaan maagklachten? Het slijmvlies waarmee de binnenwand van de maag is bekleed, is normaal gesproken goed bestand tegen het bijtende maagzuur. De weerstand van

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Functionele maagklachten De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Inleiding Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want

Nadere informatie

Klachten door irritatie van maagzuur. In het keel- neus- en oorgebied

Klachten door irritatie van maagzuur. In het keel- neus- en oorgebied Klachten door irritatie van maagzuur In het keel- neus- en oorgebied Inleiding Maagzuur is zeer irriterend voor al het slijmvlies dat zich buiten de maag bevindt. Dit geldt zowel voor het slijmvlies in

Nadere informatie

Dumpingsyndroom. Diëtetiek

Dumpingsyndroom. Diëtetiek Dumpingsyndroom Diëtetiek 1 2 Wat is dumpingsyndroom? Met het dumpingsyndroom worden de klachten bedoeld die ontstaan na een te snelle maagontlediging. Het dumpingsyndroom is vrijwel altijd het gevolg

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Dieetadvies bij een vertraagde maagontlediging

Dieetadvies bij een vertraagde maagontlediging Dieetadvies bij een vertraagde maagontlediging De arts heeft bij u een vertraagde maagontlediging geconstateerd en u krijgt het advies om energie- en eiwitrijke voeding te gaan gebruiken. Neem altijd uw

Nadere informatie

Zelfzorg Info: jouw vaknieuws!

Zelfzorg Info: jouw vaknieuws! Zelfzorg Info: jouw vaknieuws! Het is weer tijd voor de maandelijkse Zelfzorg Info! Deze maand is het thema Maagklachten. anaf 6 oktober organiseert het CBD een voorlichtingscampagne over maagklachten,

Nadere informatie

Voedingsadvies bij maagklachten

Voedingsadvies bij maagklachten Voedingsadvies bij maagklachten Diëtetiek Beter voor elkaar Hoe ontstaan maagklachten? Het slijmvlies waarmee de binnenwand van de maag is bekleed, is normaal gesproken goed bestand tegen het bijtende

Nadere informatie

Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm

Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Oesofago-gastro-duodeno-scopie Endoscopie afdeling Uw behandelend arts heeft voorgesteld bij u een oesofago-gastroduodeno-scopie te doen. Bij dit

Nadere informatie

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS/IBS)

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS/IBS) Prikkelbare Darm Syndroom (PDS/IBS) MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl U heeft van uw arts gehoord dat u een Prikkelbare Darm heeft. Een andere benaming voor Prikkelbare Darm Syndroom

Nadere informatie

Voedingsadvies na een maagoperatie. Klachten na een maagoperatie

Voedingsadvies na een maagoperatie. Klachten na een maagoperatie Voedingsadvies na een maagoperatie De maag heeft een aantal belangrijke functies, namelijk het vermalen van voedsel tot kleine deeltjes, het bewaren van voeding (=opslagfunctie) en het in kleine porties

Nadere informatie

voedingsadvies na een maagoperatie

voedingsadvies na een maagoperatie voedingsadvies na een maagoperatie 1 2 INLEIDING Functie van de maag De maag heeft een aantal belangrijke functies, namelijk het vermalen van voedsel tot kleine deeltjes, het bewaren van voeding (=opslagfunctie)

Nadere informatie

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek Dieetadvies na een maagresectie Diëtetiek Inleiding U bent door de arts naar de diëtist doorverwezen, omdat u een maagoperatie hebt ondergaan. Afhankelijk van het type maagoperatie dat is verricht, kunnen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek Voedingsadvies bij een colostoma Diëtetiek 1 2 Inleiding Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm (colon). Na het aanleggen van een colostoma is het volgen van een speciaal dieet niet

Nadere informatie

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat Zwangerschapsbraken Zwangerschapsbraken wordt ook wel hyperemesis gravidarum genoemd. Het is een term die wordt gebruikt voor overmatig braken tijdens de eerste helft van de zwangerschap. Veel vrouwen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma

Voedingsadvies bij een colostoma Voedingsadvies bij een colostoma Albert Schweitzer ziekenhuis oktober 2013 pavo 1099 Inleiding U heeft een colostoma gekregen. U hoeft hiervoor geen speciaal dieet te gebruiken. Wel kan de voeding die

Nadere informatie

Divertikels. Afdeling Diëtetiek

Divertikels. Afdeling Diëtetiek Divertikels Afdeling Diëtetiek Voedingsadvies bij divertikels Deze informatie is bedoeld als ondersteuning van het consult door een diëtist. De informatie in deze folder kan een persoonlijk dieetadvies

Nadere informatie

Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett slokdarm

Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett slokdarm Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett slokdarm Aandoening van de slokdarm Maag-, Darm- en Leverziekten Inleiding U heeft een aandoening aan uw slokdarm. U bent daarom verwezen naar de polikliniek Maag-,

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Maagzweer

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Maagzweer Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Maagzweer De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld

Nadere informatie

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2 Barrett-slokdarm Uw behandeld arts heeft bij u de diagnose Barrett-slokdarm gesteld. In deze brochure vindt u informatie over de aandoening en krijgt u enkele tips om de klachten te verminderen. Gezonde

Nadere informatie

Divertikels en diverticulitis. Oorzaak en behandeling

Divertikels en diverticulitis. Oorzaak en behandeling Divertikels en diverticulitis Oorzaak en behandeling In deze folder krijgt u informatie over divertikels en diverticulitis. Deze folder geeft informatie over de oorzaak van divertikels en diverticulitis.

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij darmklachten

Voedingsadviezen bij darmklachten Voedingsadviezen bij darmklachten Algemene leefregels: Zorg voor een volwaardige voeding met voldoende variatie Volg hierbij de Richtlijnen Goede Voeding. Eet regelmatig Sla geen maaltijden over maar gebruik

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Maagzweer

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Maagzweer Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Maagzweer De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want het geeft

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Oorzaak aandoening/aanleiding behandeling

1. Inleiding. 2. Oorzaak aandoening/aanleiding behandeling Maagperforatie 1. Inleiding In deze folder leest u informatie over de operatie en krijgt u een aantal richtlijnen en adviezen die bijdragen aan uw herstel. In de informatiefolder Dagbehandeling of, indien

Nadere informatie

Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma

Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een colostoma. Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm op de buik. Deze is aangelegd

Nadere informatie

PDS B e l a n g e n v e r e n

PDS B e l a n g e n v e r e n r a b l D e PDS B e l a n g e n v e r e n r m S y n d r o a o m i g e i n g k k i r P Maagproblemen (in verband met PDS) Maagproblemen Het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS, spastische darm) is een functionele

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen Voedingsvezelverrijkt dieet Algemene richtlijnen 2 Waarom een voedingsvezelverrijkte voeding? Bij bepaalde darmaandoeningen zoals bijvoorbeeld bij obstipatie (verstopping, trage stoelgang), aambeien, divertikels

Nadere informatie

Ook met mìnder medicijnen minder zuur

Ook met mìnder medicijnen minder zuur Maagzuurremmers Ook met mìnder medicijnen minder zuur Brandend maagzuur, zure oprispingen, een opgeblazen gevoel. Vaak nemen deze klachten al af als u uw voeding en leefgewoonten aanpast. Zijn de klachten

Nadere informatie

Wat zijn divertikels?

Wat zijn divertikels? Diverticulitis Wat zijn divertikels? Divertikels zijn ballonachtige uitstulpingen van de wand van het maagdarmkanaal. Divertikels stulpen naar buiten uit, door de spierlaag heen. Je kunt ze vergelijken

Nadere informatie

Dieetadviezen bij een ontstoken alvleesklier

Dieetadviezen bij een ontstoken alvleesklier VOEDING & DIEET Dieetadviezen bij een ontstoken alvleesklier ADVIES Dieetadviezen bij een ontstoken alvleesklier Als u klachten hebt die worden veroorzaakt door een, kunt u met een aantal leefregels en

Nadere informatie

Maag-, Darm- en Leverziekten. Barrett-slokdarm.

Maag-, Darm- en Leverziekten. Barrett-slokdarm. Maag-, Darm- en Leverziekten Barrett-slokdarm www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl MDL023 / Barrett-slokdarm / 20-03-2014 2 Barrett-slokdarm Uw

Nadere informatie

Aambeien Helderrood bloed op de ontlasting of op het toiletpapier? Jeuk of pijn aan de anus? Dan kunnen er aambeien in het spel zijn.

Aambeien Helderrood bloed op de ontlasting of op het toiletpapier? Jeuk of pijn aan de anus? Dan kunnen er aambeien in het spel zijn. Aambeien Helderrood bloed op de ontlasting of op het toiletpapier? Jeuk of pijn aan de anus? Dan kunnen er aambeien in het spel zijn. Zolang aambeien aan de binnenkant van de anus zitten, is er niets aan

Nadere informatie

Inwendige geneeskunde. Gastroscopie

Inwendige geneeskunde. Gastroscopie Inwendige geneeskunde Gastroscopie Inleiding Uw arts heeft voorgesteld om bij u een gastroscopie te laten doen. Dit is een onderzoek, waarbij met een kijkinstrument, de gastroscoop, de binnenkant van uw

Nadere informatie

Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm

Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Maag-, darm- en leverziekten De gastroscopie vindt plaats op: Op..dag..om.uur Wij verwachten u op: 0 Endoscopie behandelcentrum, route

Nadere informatie

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Brandend maagzuur

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Brandend maagzuur Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Brandend maagzuur De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm z Er is een stent (een buisje van metaalgaas) geplaatst in uw slokdarm

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Brandend maagzuur

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Brandend maagzuur Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Brandend maagzuur De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Coby Wijnen diëtist VSN

Coby Wijnen diëtist VSN netwerk diëtisten voor spierziekten Coby Wijnen diëtist VSN voeding groei en onderhoud weerstand en conditie lekker en gezellig secundaire gevolgen spierziekten minder bewegen gevolgen voor voeding: gewicht

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

H. 278374.0115. Ademtest

H. 278374.0115. Ademtest H. 278374.0115 Ademtest Inleiding U bent bij uw arts geweest met maag- en/of darmklachten. Het kan zijn dat deze klachten veroorzaakt worden door een moeizame vertering van bepaalde suikers in uw darmen.

Nadere informatie

Voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) Voedingsadvies

Voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) Voedingsadvies Voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen, transpireren, bleekheid, duizeligheid,

Nadere informatie

Copyright Het reflux plan

Copyright Het reflux plan Vraag & Antwoord Box Hieronder staan de meest gevraagde vragen omtrent Het Reflux Plan. Het doel van deze vraag & antwoord box is om uw vragen snel te beantwoorden zodat u meteen kunt starten en geen tijd

Nadere informatie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie Uw darmen zijn erg gevoelig voor straling en ze raken gemakkelijk geïrriteerd. Daardoor kunt u last krijgen

Nadere informatie

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Interne geneeskunde Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm 1 Adviezen na het plaatsen van een stent in

Nadere informatie

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding U heeft van uw arts vernomen dat u de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa heeft. Deze ziekten kenmerken

Nadere informatie

Bloeddrukdaling na het eten. Postprandiale hypotensie

Bloeddrukdaling na het eten. Postprandiale hypotensie Bloeddrukdaling na het eten Postprandiale hypotensie 2 In deze folder kunt u lezen wat een tijdelijke bloeddrukdaling na het eten (de medische term is postprandiale hypotensie) inhoudt, welke behandeling

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Voeding bij maag darm lever aandoeningen

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Voeding bij maag darm lever aandoeningen Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Voeding bij maag darm lever aandoeningen De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst

Nadere informatie

Verstopping VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL

Verstopping VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL Verstopping WAT IS VERSTOPPING WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL VERSTOPPING

Nadere informatie

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Tekst: Nicole Broekman, diëtist Datum: FEBRUARI 2010 Heeft u wijzigingen of aanvullingen op deze folder? Dan kunt u contact opnemen met de

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Na een maagoperatie. Inleiding. De maag

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Na een maagoperatie. Inleiding. De maag Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Na een maagoperatie Inleiding U heeft een maagoperatie gehad. U heeft van uw arts of diëtist al adviezen gekregen over voeding na de operatie. In deze folder kunt

Nadere informatie

Constipatie en aambeien

Constipatie en aambeien STUDENTENGEZONDHEIDSCENTRUM Constipatie en aambeien CONSTIPATIE, OBSTIPATIE EN VERSTOPPING Wat is het? Bij constipatie is het moeilijk en soms zelfs pijnlijk om stoelgang te maken. De gemiddelde stoelgangsfrequentie

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Telefoonnummer: 0344 674285 De arts heeft een vezelrijke voeding geadviseerd in verband met obstipatie of andere darmklachten. Van belang voor een goede darmfunctie

Nadere informatie

Voeding bij diabetes mellitus

Voeding bij diabetes mellitus Voeding bij diabetes mellitus Inleiding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn nauwelijks anders dan adviezen voor een goede voeding. De gedachte dat iemand met diabetes helemaal geen suiker mag eten

Nadere informatie

Leefregels na een buikoperatie

Leefregels na een buikoperatie Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Leefregels na een buikoperatie 1 Leefregels na een buikoperatie Inleiding In deze folder vindt u informatie over leefregels na een buikoperatie. De verpleegkundige kruist

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Gynaecologie Zwangerschapsdiabetes en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Zwangerschapsdiabetes... 3 Glucosedagcurve... 3 Behandeling... 4 Adviezen met betrekking tot uw voeding... 4 Hanteer een

Nadere informatie

voedingsadvies bij hypoglykemie

voedingsadvies bij hypoglykemie voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) 1 2 Inleiding Mogelijke klachten Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen,

Nadere informatie

WAT ZIJN AAMBEIEN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

WAT ZIJN AAMBEIEN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN 400001 Aambeien_400001 Aambeien 17-08-11 13:45 Pagina 6 Aambeien WAT ZIJN AAMBEIEN WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Waarom deze brochure?...3 Wat zijn

Nadere informatie

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen Kindergeneeskunde Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Drink- en voedingsadviezen... 3 Vezels... 3 Vocht... 4 Gasvorming... 5 Tips... 6 Wat heeft uw kind dagelijks

Nadere informatie

Advies voor een vezelverrijkte voeding

Advies voor een vezelverrijkte voeding Advies voor een vezelverrijkte voeding U heeft het advies gekregen om meer vezels in de voeding te gebruiken. Voedingsvezels komen alleen voor in plantaardige producten. In het ene product zitten meer

Nadere informatie

een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het prikkelbare darmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening.

een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het prikkelbare darmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening. Verstopping Regelmatig ontlasting hebben, is voor veel mensen een teken van goede gezondheid. De regelmaat verschilt van mens tot mens: de een heeft drie keer per dag ontlasting, de ander drie keer per

Nadere informatie

Maagoperatie. Slokdarm. Maag. Lever. Darmen. Wat is de maag voor een orgaan De maag is het reservoir waar ons eten en

Maagoperatie. Slokdarm. Maag. Lever. Darmen. Wat is de maag voor een orgaan De maag is het reservoir waar ons eten en Maagoperatie Inleiding Deze brochure geeft u een globaal overzicht over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie. Ook geeft deze brochure enige informatie over de aandoeningen, waarbij een

Nadere informatie

Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm

Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Maag-, darm- en leverziekten De gastroscopie vindt plaats op: Op..dag..om.uur Wij verwachten u op: 0 Endoscopie behandelcentrum, route

Nadere informatie

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) Afdeling interne geneeskunde mca.nl Inhoudsopgave Wat is PDS? 3 Behandeling van PDS 4 Wat kunt u zelf doen? 5 Behandeling met medicijnen 6 Uw vragen 8 Bijlage 9 Notities

Nadere informatie

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Afdeling algemene chirurgie In deze folder vindt u informatie over een gezonde leefstijl om een goede stoelgang te bevorderen. Gezonde vezelrijke voeding Voedingsvezels

Nadere informatie

Voeding en Parkinson

Voeding en Parkinson Voeding en Parkinson Versie mei 2017 Inleiding Bij de ziekte van Parkinson kan het eten en drinken op den duur moeizamer gaan. Er kunnen klachten ontstaan zoals verminderde eetlust, kauw- en slikproblemen,

Nadere informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis In deze folder vindt u algemene informatie over ernstig braken tijdens de zwangerschap. Wat is zwangerschapsbraken?

Nadere informatie

Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN?

Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN? Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN? Inhoud Klachten Beïnvloeding van Darmen Leefadviezen Voedingsadviezen, vezels, vocht Feiten en fabels Gasvorming Vezels: 30-40

Nadere informatie

Een middenrifbreuk Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op

Een middenrifbreuk Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op Een middenrifbreuk Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding U wordt in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen voor een operatie aan een middenrifbreuk. In deze folder

Nadere informatie

Diëtetiek. Voedingsadvies na een maagoperatie. Afdeling: Onderwerp:

Diëtetiek. Voedingsadvies na een maagoperatie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 De maag is een belangrijk onderdeel van het spijsverteringsstelsel. Het eten en drinken komt via de mond het lichaam binnen en wordt vervolgens door de slokdarm naar de

Nadere informatie

Voedingsadviezen voor mensen met een pouch

Voedingsadviezen voor mensen met een pouch Voedingsadviezen voor mensen met een pouch In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een pouch (ileo-anale anastomose met reservoir). Bij een pouch is de dikke darm weggenomen en is een verbinding

Nadere informatie

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Afdeling algemene chirurgie In deze folder vindt u informatie over een gezonde leefstijl om een goede stoelgang te bevorderen. Gezonde vezelrijke voeding Voedingsvezels

Nadere informatie

Diëtetiek. Voedingsadviezen na een slokdarmoperatie

Diëtetiek. Voedingsadviezen na een slokdarmoperatie Diëtetiek Voedingsadviezen na een slokdarmoperatie Diëtetiek Inleiding U heeft onlangs een slokdarmoperatie ondergaan. Deze operatie heeft gevolgen voor uw manier van eten. In deze brochure kunt u lezen

Nadere informatie

Gezonde en aangepaste voeding bij het ouder worden. Kimberly Feys Diëtiste Liesbeth De Meyer Logopediste

Gezonde en aangepaste voeding bij het ouder worden. Kimberly Feys Diëtiste Liesbeth De Meyer Logopediste Gezonde en aangepaste voeding bij het ouder worden Kimberly Feys Diëtiste Liesbeth De Meyer Logopediste Als alles goed gaat Gezonde voeding Gezond kauw- en slikpatroon Gezonde voeding Voedingsdriehoek

Nadere informatie

Om dagelijks een goede darmwerking en een gezonde ontlasting te hebben, neemt u best volgende punten in acht:

Om dagelijks een goede darmwerking en een gezonde ontlasting te hebben, neemt u best volgende punten in acht: Inhoud 1. Gebruik voeding rijk aan vezels... 2 2. Vermijd levensmiddelen die een stoppende werking hebben... 2 3. Voldoende drinken... 3 4. Voldoende lichaamsbeweging... 3 5. Neem nooit laxeer- of purgeermiddelen...

Nadere informatie

DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES. In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes

DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES. In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes Inhoud 1. Inleiding 3 2. Diabetes bij CF 4 3. Behandeling 4 3.1. Doel van de behandeling

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Rennie Suikervrij, kauwtabletten 680 mg calciumcarbonaat en 80 mg magnesiumcarbonaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Rennie Suikervrij, kauwtabletten 680 mg calciumcarbonaat en 80 mg magnesiumcarbonaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Rennie Suikervrij, kauwtabletten 680 mg calciumcarbonaat en 80 mg magnesiumcarbonaat Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want het bevat belangrijke informatie

Nadere informatie

H2-ademtest. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

H2-ademtest. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl H2-ademtest Informatie voor patiënten F0793-3105 juni 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44 MCH

Nadere informatie

Vezels Elke dag D752-

Vezels Elke dag D752- Vezels Elke dag Wat zijn vezels? Vezels zijn stoffen uit planten. Ze zitten onder andere in groente, fruit en brood. Het maagdarmkanaal kan vezels niet verteren. Wat gebeurt er dan wel mee? Ze komen in

Nadere informatie

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Bronvermelding Deze folder is gemaakt door de afdeling diëtetiek van het UMC Utrecht: Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vocht verrijkt

Nadere informatie