KADERNOTA 2015 VOOR DE BEGROTING 2016 EN DE MEERJARENRAMINGEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KADERNOTA 2015 VOOR DE BEGROTING 2016 EN DE MEERJARENRAMINGEN"

Transcriptie

1 KDERNOT 2015 VOOR DE BEGROTING 2016 EN DE MEERJRENRMINGEN Waalwijk, 21 mei 2015 Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 1

2 Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 2

3 Inhoud 1.Inleiding ctualiseren begrotingspositie lgemene Uitkering Gemeentefonds Rente Personeelslasten pparaatskosten Kapitaallasten fvalstoffenheffing/reinigingsrechten en rioolrechten Baanbrekers Omgevingsdienst Midden West Brabant (OMWB) Onontkoombaarheden en wensen Voorjaarsbericht Risico s, verplichtingen en mogelijke verliezen Verliesvoorzieningen grondexploitatie Verplichtingen en voorzieningen Exploitatierisico s Grondexploitatierisico s Tarieven in de begroting Subsidies Reserves lgemene Reserve Reserve Bovenwijkse Voorzieningen Reserve Haven Waalwijk Reserves renovatie sluis en bestaande haven Reserve revitalisering Reserve Mobiliteitsfonds RKC Waalwijk Besluitvorming...24 Bijlage 1: Budgetmutaties vanuit vorig jaar (en coalitieprogramma)...26 Bijlage 2: Formulieren motivatie onontkoombare aanpassingen en wensen...27 Bijlage 3: Struct. doorwerkende voor- en nadelen uit voorjaarsbericht Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 3

4 Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 4

5 1.Inleiding an de raad van de gemeente Waalwijk, Voor u ligt de kadernota voor de begroting 2016 en de daarbij behorende meerjarenramingen voor de jaren 2017, 2018 en Hiermee pakken we de draad weer op van het vervaardigen van afzonderlijke documenten op basis waarvan de raad begrotingskaders kan stellen nadat vorig jaar het coalitieprogramma Krachten Bundelen voor dat doel gebruikt werd. Dit is daarmee de eerste kadernota die door het huidig college is samengesteld en aan de raad wordt aangeboden. Maar ook voor deze kadernota is uitvoering van het coalitieprogramma het uitgangspunt. In de kadernota gaan wij vooral in op de financiële positie van de gemeente. Zowel voor wat betreft de begroting als met betrekking tot het vermogen. De kadernota kent de volgende indeling: ctualiseren van de begrotingspositie Risico s, verplichtingen en mogelijke verliezen Uitvoering geven aan belangrijke investeringen Tarieven Reserves Tenslotte treft u in deze kadernota 2015 de volgende bijlagen aan: Budgetmutaties vanuit de begroting 2015 en het coalitieprogramma ten opzichte van de begroting van vorig jaar (2015) Formulieren onontkoombare aanpassingen en wensen fwijkingen op de begroting 2015 met structurele gevolgen voor 2015 en volgende jaren De raad heeft de eigenstandige bevoegdheid om af te wijken van de overwegingen die wij gemaakt hebben en andere keuzes te maken dan wij gedaan hebben. Voor zover dit leidt tot aanvullend beslag op begrotingsruimte, verwachten wij, zoals afgesproken, adequate oplossingen in de vorm van dekkingsvoorstellen. De raad heeft de gelegenheid om het college kaders mee te geven voor de samenstelling van de begroting Wij wensen u veel succes bij de voorbereiding. Waalwijk, 19 mei 2015, Het college van Waalwijk Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 5

6 Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 6

7 2. ctualiseren begrotingspositie De huidige begroting, de begroting 2015, werd sluitend (met overschotten) aan de raad aangeboden. Van de begroting 2015 maken deel uit de meerjarenbegrotingen 2016, 2017 en Het beeld van de door de raad in november 2014 vastgestelde begroting is als volgt: Begrotingspositie (overschot) Sindsdien hebben zich de volgende voor het financieel perspectief van belang zijnde ontwikkelingen voorgedaan: 2.1 lgemene Uitkering Gemeentefonds De begroting 2015 is gebaseerd op de meicirculaire Sindsdien zijn nog verschenen de september- en de decembercirculaire Over de mei circulaire 2015 zullen wij de raad afzonderlijk informeren. Door middel van raadsinformatiebrief 32 van 2014 zijn de effecten van de septembercirculaire 2014 aan de raad bekend gemaakt. Onderstaand treft u die informatie aan: LGEMENE UITKERING GEMEENTEFONDS tot en met 2018 Bedragen x Meicirculaire Septembercirculaire Verschil t.o.v. vorige circulaire OVERZICHT GEOORMERKTE BEDRGEN tot en met 2018 Bedragen x Koopkrachttegemoetkoming WMO Beeldende kunst en vormgeving Decentralisatie WBZ naar WMO Decentralisatie Jeugdzorg Decentralisatie Participatiewet fstemming loon- en prijsontwikkeling Totaal geoormerkte bedragen Onderstaand is na het opmaken van de cijfers uit de septembercirculaire het beeld weergegeven dat ontstaat ten aanzien van de begrotingspositie zoals opgenomen in de begroting 2014 en 2015: CONSEQUENTIES VOOR BEGROTING tot en met 2018 Bedragen x Verschil U t.o.v. vorige circulaire Totaal geoormerkte bedragen Per saldo ten gunste van de begroting Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 7

8 Bij raadsinformatiebrief 2 van 2015 is de raad geïnformeerd over de decembercirculaire In de decembercirculaire van het gemeentefonds wordt nog eens onderstreept dat het zwaartepunt van de besluitvorming over de uitkeringen uit het gemeentefonds zijn neerslag vindt in de jaarlijkse mei- en septembercirculaire. De decembercirculaire is geen bijstelmoment voor het accres ofwel de groei volgens het principe van samen de trap op en samen de trap af. Het karakter van de circulaire is vooral het afwikkelen van de laatste zaken van het uitkeringsjaar DE LGEMENE UITKERING VOOR 2019 In de circulaires van mei en september 2014 zijn ook verwachtingen uitgesproken voor het jaar Voor de begroting 2015 waren die niet relevant, maar voor de begroting 2016 zijn zij dat wel. De meerjarenbegroting die hierbij hoort omvat immers de periode tot en met Rekening houdend met het uitzonderen van de geoormerkte bedragen, kan de lgemene Uitkering voor 2019 berekend worden op ( ). Ten opzichte van 2018 ( ) betekent dit een positieve bijstelling met Deze positieve bijstelling leidt tot begrotingsruimte ten opzichte van HERVERDELING LGEMENE UITKERING M.I.V Bij brief van 20 maart 2015 zijn de gemeenten door de VNG op de hoogte gesteld van de voorlopige uitkomsten van de nieuwe verdeling van de lgemene Uitkering in het Gemeentefonds die wordt doorgevoerd in 2016 en de voorlopige herverdeeleffecten per gemeente. De nieuwe verdeling is tot stand gekomen na het zoged groot onderhoud aan het Gemeentefonds waarvoor de volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: de verdeling van het gemeentefonds blijft kosten-georiënteerd en globaal; bij de verdeling van het gemeentefonds blijft een deel van de ontvangsten van de gemeenten buiten beschouwing zodat gemeenten mogelijkheden hebben hun eigen keuzes te bekostigen; het onderhoudssysteem van het gemeentefonds is gericht op het tijdig signaleren en corrigeren van verdeelstoornissen. In is het effect van het groot onderhoud een herverdeling van middelen van grote naar kleine gemeenten. msterdam bijvoorbeeld levert en Rotterdam en Den Haag ieder in. Voor Waalwijk leidt de herverdeling tot een extra bedrag van Het grootste deel daarvan komt door herijking van het cluster Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. We moeten hierbij wel aantekenen dat het bedrag nog niet vaststaat, maar op dit moment kunnen we niet anders dan ervan uitgaan. Wel lijkt het ons verstandig om een bepaalde voorzichtigheidsmarge in te bouwen en dat is de reden dat we voorlopig uitgaan van een aanvullende uitkering van Uit het onderzoek is gebleken dat de kleinere, minder verstedelijkte gemeenten meer uitgeven dan het ijkpunt en dat grotere gemeenten minder uitgeven. Het taakgebied kent een duidelijke conjuncturele component (o.a. gebiedsontwikkeling), waar vooral de grotere gemeenten mee te maken hebben. Daarnaast is onzeker wat de afschaffing van de ISV-middelen betekent voor de kosten van vooral de grotere gemeenten. Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 8

9 De begrotingspositie na septembercirculaire en herverdeeleffect kan dan als volgt worden weergegeven: Begrotingspositie op basis meicirculaire Effecten septembercirculaire Herverdeeleffect groot onderhoud Effecten mei- en septembercirculaire alleen voor 2019 * Begrotingspositie per heden *zie hiervoor het gestelde onder De algemene uitkering voor 2019 Naast mutaties in de lgemene Uitkering uit het Gemeentefonds leiden de hierna volgende posten tot mutatie van de begrotingspositie: 2.2 Rente Rente is in de raming voor de begroting en in de verantwoording bij de jaarrekening door de voorschriften die voor gemeenten gelden een complexe post. In totaliteit gaat het om een bedrag van bijna 10 miljoen dat toegerekend moet worden aan producten in de exploitatiebegroting /-rekening en aan de grondexploitatie. De laatste jaren kent de rente (zowel over tegoeden als schulden) een dalend verloop. In onze begrotingen volgen wij dit dalend verloop, zij het dat wij zekerheidshalve hierin het voorzichtigheidsprincipe hanteren. Wij ramen niet op het scherp van de snede. Door de raad zijn in de nota van uitgangspunten voor 2016 de volgende percentages bepaald: 2 Rentepercentages Rente ter berekening van kapitaallasten op lopende investeringen, vervangingsinvesteringen, nieuwe investeringen en als bijschrijving van rente op de boekwaarden van gronden 3,5% 3,25% 2.2 Bespaarde rente door het niet hoeven aantrekken van externe financiering door het bezit van reserves en voorzieningen. De bespaarde rente over reserves en voorzieningen wordt evenals in voorgaande jaren geheel ten gunste van de exploitatiebegroting gebracht. 3,5% 3,25% 2.3 Rente die wordt toegevoegd aan reserves wordt als volgt vastgesteld: an de volgende reserves wordt de rente toegevoegd: - De lgemene Reserve boven een bedrag van 5 miljoen - De Reserve Revitalisering Haven I tot en met VI voor - De reserve haven Waalwijk - De reserve Mobiliteitsfonds - De reserve lgemene Bovenwijkse Voorzieningen - De Reserve Parkmanagement - De risicoreserve RKC - lle voor dekking van kapitaallasten op investeringen geblokkeerde reserves voor an voorzieningen wordt geen rente toegevoegd. 3,0% 3,0% 3,5% 3,0% 3,5% 3,25% 3,25% 3,25% 3,25% 3,25% 3,25% 3,25% 3,25% 2.4 Rente financieringspositie over de eerste 10 miljoen 1,0% 1,0% 2.5 Rente financieringspositie over het meerdere boven 10 miljoen 3,5% 3,25% Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 9

10 Door middel van het onderstaand overzicht krijgt u een beeld van de rentepercentages waartegen in 2014 door de gemeente Waalwijk leningen werden afgesloten: Stortingsdatum Leningbedrag Soort lening Looptijd Rentepercentage 27 januari Lineair 10 jaar 1,890% 31 januari Lineair 10 jaar 1.870% 28 februari Lineair 10 jaar 1.760% 18 juli Lineair 30 jaar 2.460% 29 augustus Lineair 30 jaar 2.124% 31 oktober Lineair 30 jaar 2.030% 28 november Lineair 30 jaar 1.839% 10 december Lineair 30 jaar 1.850% 19 december Lineair 30 jaar 1.765% Hierdoor daalde de gemiddelde rente die op de leningenportefeuille van de gemeente wordt betaald van 3,25% naar afgerond 3,00%. Blijkt bij het samenstellen van de begroting dat met de door de raad vastgestelde uitgangspunten teveel rente is toegerekend, dan komt de teveel toegerekende rente als teveel verdeelde rente ten gunste van de exploitatie. Theoretisch kader Ten behoeve van de begroting wordt het rentepercentage vastgesteld waarmee gerekend gaat worden. De vraag doet zich voor wat het effect van aanpassing van het rentepercentage voor het begrotingsresultaat is. Het effect is minimaal. Onderstaande cijferopstelling laat dit zien. 3,5% 3,25% 3,0% Te betalen rente op aangegane leningen B Rente reserves en voorzieningen C Rente financieringstekort D Ontvangen rente op verstrekte leningen E F Rente die wordt bijgeschreven op grondexploitatie Bespaarde rente reserves en voorzieningen Op basis van de begroting 2015 is een berekening gemaakt van de rente die in de begroting wordt verwerkt met rentepercentages van respectievelijk 3,5%, 3,25% en 3,0%. De uitkomsten zijn nagenoeg aan elkaar gelijk en van wezenlijke beïnvloeding van het begrotingsresultaat is dan ook geen sprake. De verklaring hiervoor moet worden gevonden in het feit dat: De grootste component betaalde rente op geldleningen () niet wijzigt; De op de begroting drukkende rentelast wegens rente over reserves en voorzieningen (B) nagenoeg gecompenseerd wordt door de ten gunste van de begroting komende bespaarde rente; Van het feitelijk voordeel dat optreedt door verlaging van de lasten wegens lagere rente over reserves en voorzieningen (B) en aan te trekken geldleningen wegens Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 10

11 een financieringstekort (C) een groot deel ten gunste van de grondexploitatie komt in de vorm van lagere rentebijschrijving op de boekwaarden van gronden. De werkelijke voordelen (en dat blijkt ook uit de jaarrekeningen) ontstaan doordat door aflossing van bestaande leningen de hoge rentepercentages vanuit het verleden verdwijnen en nieuwe leningen met veel lagere percentages worden aangegaan. Rentenadelen voor de begroting 2016 Ten opzichte van 2015 daalt het rentepercentage voor de toerekening van rente aan de grondexploitatie met 0,25%. Dit betekent dat van de totale rentelast van de gemeente 0,25% over de boekwaarden van gronden verschuift van de grondexploitatie naar de exploitatie. Dit zal gaan om een nadeel ten opzichte van 2005 van ongeveer Daarnaast ontstaat een nadeel voor de exploitatie omdat er op een drietal reserves vanaf 2016 rente zal worden bijgeschreven. Hierover is de raad op de hoogte gesteld door middel van het voorstel tot vaststellen van de uitgangspunten voor de begroting Wij citeren: Het bijschrijven van bespaarde rente op de reserves en het niet ten gunste van de begroting brengen van bespaarde rente is nadelig voor de begroting(sruimte), maar maakt het wel mogelijk om over die reserves te beschikken zonder negatief effect voor de begroting. Om die reden is er voor gekozen om de bespaarde rente over de nieuwe reserve risico s RKC op de reserve bij te schrijven. In afwijking van hetgeen tot en met 2015 gebruikelijk was, wordt voorgesteld om vanaf 2016 de bespaarde rente over de reserves Mobiliteitsfonds en de reserve lgemene Bovenwijkse Voorzieningen niet meer ten gunste van de begroting te brengen, maar bij te schrijven op de reserves. Het gaat dan om bedragen van globaal (Mobiliteitsfonds) en (BV) die worden bijgeschreven op de reserves en niet meer als bespaarde rente ten gunste van de begroting komen. In de kadernota 2015 zal moeten worden bezien of en hoe hiervoor dekking kan worden gevonden. Rentevoordelen voor de begroting 2016 Tegenover de hiervoor beschreven nadelen ontstaan voordelen in de exploitatie als relatief hoogrentende leningen aflopen en laagrentende leningen kunnen worden aangegaan. Ook ontstaan voordelen in tijdelijke financieringsbehoefte indien hierin voorzien kan worden door kasgeldleningen tegen een rentevergoeding van minder dan 1%. In 2014 is op deze manier doorlopend geleend tegen een rentepercentage van gemiddeld 0,2%. In 2012, 2013 en 2014 is de begrotingspost rente tussentijds steeds in voordelige zin bijgesteld. l met al verwachten wij voor de begroting 2016 ten opzichte van de begroting 2015 ongeveer de volgende effecten. Minder rente naar grondexploitatie en dientengevolge meer rente naar exploitatie als gevolg van verlaging rentepercentage Minder bespaarde rente ten gunste van exploitatie als gevolg van rentebijschrijving op reserves Lagere rentelast als gevolg van lagere rentepercentages op aan te trekken leningen (lang geld) Lagere rentelast kasgeldleningen (kort geld) frondingen Nadelig effect voor de begroting Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 11

12 2.3 Personeelslasten Uit de voor 2016 opgestelde staat van personele lasten blijkt dat de salariskosten ten opzichte van 2015 met zullen stijgen van in 2015 naar in Deze stijging is volledig te verklaren door een toename van het aantal formatieplaatsen met per saldo 7,5 fte. Het saldo bestaat uit toename i.v.m. transities (+ 13,3 fte) en i.v.m. de exploitatie van de nieuwe sporthal De Zeine (+ 2,5 fte) en vermindering als gevolg van vertrek van medewerkers (-/- 8,3 fte). De stijging van de begrote bruto salariskosten met 1% ten opzichte van 2015 wordt nagenoeg geheel gecompenseerd door een lagere werkgeversbijdrage pensioenpremie. Omdat de formatie-uitbreiding i.v.m. transities volledig wordt gedekt uit de middelen die voor de uitvoering van de transities beschikbaar zijn, mag ervan uitgegaan worden dat voor de begroting 2016 geen rekening hoeft te worden gehouden met nadelige effecten ten opzichte van pparaatskosten De kosten van de eigen organisatie komen niet alleen ten laste van de exploitatie. De eigen organisatie houdt zich immers niet alleen bezig met de levering van de reguliere producten, maar ook met grondexploitatie en overige projecten in de krediet- /investeringssfeer. Ten laste van de grondexploitatie en kredieten werden in de begroting 2015 vanuit de afdelingen RSO en OBV tot een bedrag van ruim apparaatskosten geraamd. In uren uitgedrukt betreft het uren ofwel zo n 18 formatieplaatsen. Op het moment dat er minder projecten zijn c.q. minder tijd aan projecten besteed wordt en de betreffende medewerkers niet kunnen uitstromen, verschuiven de kosten van die medewerkers naar de begroting (exploitatie). Hiermee wordt voorshands voor 2016 geen rekening gehouden. 2.5 Kapitaallasten Een andere grote begrotingspost vormen de kapitaallasten. De kapitaallasten worden zo volledig mogelijk, dat wil zeggen naar volle omvang, in de begroting geraamd. Dit biedt de zekerheid dat bij een sluitende begroting alle investeringen tot de geraamde bedragen kunnen worden uitgevoerd. In dit systeem doet zich per definitie onderuitputting voor. Kapitaallasten worden geraamd alsof alle investeringen volledig zijn uitgevoerd en alsof alle investeringen die voor vervanging in aanmerking komen ook daadwerkelijk vervangen worden, terwijl dit in werkelijkheid niet het geval is. De ruimte die daardoor in de begroting aanwezig is, zal zich vertalen naar het resultaat van de jaarrekening, tenzij er op voorhand een andere bestemming aan wordt gegeven. In de begroting 2015 is zo op voorhand bestemd voor risicovermindering RKC Waalwijk. In 2014 overigens is bij het najaarsbericht de ruimte in de kapitaallasten berekend op ruim Gesteld kan worden dat er in werkelijkheid altijd een weliswaar fluctuerend- voordeel zal zijn omdat de in de begroting geraamde kapitaallasten zich niet in volle omvang zullen voordoen. Het is niet toegestaan om dit voordeel als structureel dekkingsmiddel op de begroting te brengen. Wel mag dit van jaar tot jaar als incidenteel dekkingsmiddel ingezet worden. Voorshands gaan we er voor het financieel beeld 2016 vanuit dat zich op kapitaallasten noch voordelige-, noch nadelige afwijkingen voordoen ten opzichte van fvalstoffenheffing/reinigingsrechten en rioolrechten Op deze producten mag een overdekking (hogere baten dan lasten) ontstaan, mits deze niet groter is dan de te compenseren B.T.W. Indien de overdekking structureel hoger zou zijn dan die B.T.W. (respectievelijk voor rioolrechten en voor afvalstoffenheffing/reinigingsrechten ) dan kan de conclusie niet anders zijn dan dat de tarieven te hoog zijn en dus verlaagd moeten worden. an de raad wordt nog een voorstel gedaan op welke wijze de gemeente Waalwijk vanaf 2018 het huishoudelijk afval zal gaan inzamelen met als kader het grondstoffenbeleidsplan. Natuurlijk wordt daarbij duidelijk gemaakt wat een en ander voor de tarieven betekent. Ook zal de raad een nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) ter besluitvorming worden voorgelegd en Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 12

13 vanuit dit plan resulteren de tarieven voor de komende jaren. Met de samenstelling van dit plan wordt in 2015 gestart en het zal in 2016 aan de raad ter vaststelling worden aangeboden. In afwachting daarvan gaan we ervan uit dat de begrotingsramingen voor 2016 geen brengen in het financieel beeld ten opzichte van Baanbrekers ls gevolg van de komst van de Participatiewet en de daaruit voortvloeiende wet- en regelgeving per 1 januari 2015 heeft Baanbrekers eind 2014 een geactualiseerde meerjarenbegroting en een strategisch plan opgesteld. Het strategisch plan dient als basis voor de bijgestelde meerjarenbegroting In het strategisch beleidsplan beschrijft Baanbrekers de doelen voor de komende jaren en de daaruit voortvloeiende programmalijnen. Doelstelling is om met de Rijksmiddelen uit te komen, zonder een extra gemeentelijke bijdrage. Om deze doelstelling te realiseren kiest Baanbrekers voor een offensief scenario. Bij het offensieve scenario wil Baanbrekers zich positioneren als een ondernemende, omzetgerichte, flexibele en marktgerichte organisatie. Daarvoor worden acht programmalijnen uitgezet: intensiveren samenwerking in Midden Brabant; invoeren van de loonwaardebepaling; uitlijnen van de productmarktcombinaties; uitbouwen van detachering en mix-people concept; versterken van de acquisitie, het relatiebeheer en de marktbewerking; herinrichting van de organisatie; nader bekijken van de joint-venture WML facilitair; beter vormgeven van de samenwerking met de gemeente. De programmalijnen uit het strategisch plan zijn in de geactualiseerde meerjarenbegroting financieel uitgewerkt. De meerjarenraming is eveneens geactualiseerd op basis van de voorlopig beschikte rijksbijdragen voor de uitvoering van de nieuwe Participatiewet. Volgens de geactualiseerde meerjarenraming bedragen de geraamde resultaten voor Baanbrekers: nadeel nadeel nadeel voordeel De extra gemeentelijke bijdrage die voor Waalwijk in het berekende tekort voor het jaar 2015 wordt verwacht is op basis van de geactualiseerde begroting van Baanbrekers berekend op (verdeelsleutel 41,24%). In de gemeentebegroting 2015 is uitgegaan van Hiervan is structureel gedekt en is eenmalig over de lgemene Reserve beschikt voor Op basis van de verdeelsleutel voor 2015 bedragen de extra gemeentelijke bijdragen voor de jaren 2016 en 2017 respectievelijk en Rekening houdend met hetgeen hiervan reeds gedekt is in de begroting ( ), is er dus feitelijk alleen in 2016 sprake van een extra bijdrage tot een in de begroting ongedekt bedrag van = Baanbrekers zet in op zwarte cijfers aan het einde van de programma-periode. De voordelen van de fusie moeten zich verder gaan vertalen in efficiënter werken en meer omzet. Een goede monitoring van de gestelde doelen en tijdig bijsturen is van belang. Hiertoe zal een risicobeheersplan worden opgesteld en worden de deelnemende gemeenten 4 keer per jaar (per kwartaal) middels een bestuursrapportage over de ontwikkelingen geïnformeerd. Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 13

14 Waar we in de gemeentebegroting voor 2016 rekening mee moeten houden is een niet gedekt deel van de extra bijdrage aan Baanbrekers van Op basis van de informatie van dit moment kan de bijdrage als een incidenteel nadeel worden aangemerkt, waardoor het met incidentele middelen gedekt kan worden. Wij gaan er daarom voorshands vanuit dat de lgemene Reserve als dekkingsmiddel op de begroting 2016 wordt ingezet voor een bedrag van Mocht echter later dit jaar de begroting van Baanbrekers in negatieve zin worden bijgesteld waardoor sprake is van structureel hogere bijdragen, dan zullen die bijdragen binnen de begrotingsruimte gedekt moeten worden. Met positieve resultaten (vanaf 2018) houden wij in de gemeentebegroting geen rekening, temeer omdat zij in eerste instantie nodig zijn om de reservepositie van Baanbrekers te verbeteren. 2.8 Omgevingsdienst Midden West Brabant (OMWB) De gemeenteraad van Waalwijk is in de vergadering van 5 maart 2015 in kennis gesteld van het besluit van het B van de OMWB van 15 december 2014 inzake de verdeling van VVGB-middelen (bedrijven waarvoor een verklaring van geen bedenkingen nodig was) dit besluit en heeft daarbij besloten de vrijkomende VVGB-budgetten in 2015 in te zetten voor activiteiten op het gebied van de fysieke leefomgeving en veiligheid en voor de jaren daarna telkens bij de kadernota een afweging te maken over de inzet van de middelen. Dit betekent concreet dat de nog niet bestemde middelen kunnen vrijvallen ten gunste van de begroting(sruimte) en dat de door het college voorgestelde bestemming wordt meegenomen als wens. Het betreft een bedrag van afgerond in 2016 ( vanaf 2017) dat het college graag wil inzetten ten behoeve van activiteiten op het terrein van veiligheid en fysieke leefomgeving. We komen dan tot de volgende geactualiseerde begrotingspositie: (bedragen x 1.000) Begrotingspositie na septembercirculaire en herverdeeleffect Gemeentefonds Saldo van voor-/nadelen in rente Personeelslasten pparaatskosten Kapitaallasten fvalstoffenheffing en rioolrechten Baanbrekers Beschikking over R in bijdrage aan Baanbrekers Nog niet bestemde VVGB-middelen Geschatte begrotingspositie Naast deze actualisatie zijn er twee processen gestart om te komen tot: Het voorjaarsbericht 2015, dat zich in financiële zin vooral richt op afwijkingen in de realisatie van 2015 ten opzichte van de begroting Voor zover deze afwijkingen van structurele aard zijn, dienen zij hun doorvertaling te krijgen naar de begroting 2016 en volgende jaren; De kadernota 2015, waarvoor onontkoombaarheden voor de begroting 2016 en volgende jaren in beeld dienen te worden gebracht. Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 14

15 Kadernota 2.9 Onontkoombaarheden en wensen In onderstaande overzichten is aangegeven wat de onontkoombaarheden en wensen zijn. Het college wenst de betreffende bedragen op de begroting te brengen. Toelichtingen op de onontkoombaarheden en wensen treft u als bijlagen bij deze kadernota aan ONONTKOOMBR 1 Verlenging geldigheidstermijn paspoorten en ID kaarten p.m. Besparing op personele kosten 2 Implementatie informatiebeveiliging in de organisatie Opbouw voorziening verplichtingen PP Investeringen nieuwe inzameling afvalstoffen 5 Verhoging storting onderhoudsfonds gemeentelijke gebouwen Instandhoudingsonderhoud duikers en overkluizingen Renovatie brandweerkazerne p.m. p.m. p.m. 8 Ruimen van graven begraafplaats Heistraat Sprang-Capelle Ruimen van graven begraafplaats Tilburgseweg Sprang-Capelle anleg bodembescherming Kerkvaartsehaven WENSEN 1 Programmamanagement Dekking: lgemene Reserve Verhoging jaarlijks subsidie aan SJW t.b.v. invulling functie stafmedewerker Modules NotuBiz in kader faciliteren van de raad. 3 Implementatie in Jaarlijkse lasten vanaf Intensivering van activiteiten op het terrein van (sociale) veiligheid en fysieke leefomgeving Bijdrage van de gemeente in camerabewaking centrum van Waalwijk p.m. p.m. p.m. p.m. TOTL Bestendiging van bestaand beleid zijn de toevoegingen die jaarlijks aan de begroting worden gedaan voor de dekking van kapitaallasten op de uitvoering van het IUP en voor extra onderhoud wegens areaaluitbreidingen. Vanuit de begroting 2015 is dit gedaan tot en met de jaarschijf 2018, vanuit de begroting 2016 dient hieraan de jaarschijf 2019 te worden toegevoegd. Hetzelfde geldt voor het effect van de areaaluitbreiding 2018 op de opbrengst onroerende zaakbelastingen, waarvan we het effect, evenals in voorgaande jaren, hebben laten corresponderen met de jaarlijkse toevoeging aan het budget voor het onderhoud van openbaar groen wegens areaaluitbreiding. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de in het coalitie-akkoord voorziene OZB opbrengststijging van jaarlijks 1% door tariefaanpassing tot en met 2018 in de begroting wordt verwerkt. In 2019 wordt geen rekening gehouden met tariefverhoging. BESTENDIGING BELEID NR 2019 TOE 2019 Kapitaallasten GVVP/IUP/minimaal veilige wegen Onderhoud openbaar groen wegens areaaluitbreidingen reaaluitbreidingen OZB in 2018 voor Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 15

16 Voorts wijzen wij er op dat alle mutaties voor de begrotingsjaren 2016 en volgende die ook verwerkt waren in de bij de begroting 2015 behorende meerjarenramingen ongewijzigd zijn overgenomen naar de begroting 2016 en daarbij behorende meerjarenramingen Voorjaarsbericht In onderstaand overzicht zijn de mutaties van structurele aard (met doorwerking naar de jaren na 2015) van het voorjaarsbericht 2015 vermeld. Volstaan is met een opsomming van producten en bedragen (V=voordelig effect / N=nadelig effect). Voor een nadere specificatie verwijzen wij naar de bijlagen en naar het voorjaarsbericht. Prod.nr. Omschrijving Voordeel Structureel Nadeel Structureel 001 Bestuursorganen raad Bestuurlijke samenwerking Brandweer en rampenbestrijding Opbrengst omgevingsvergunningen Handhaving Evenementen en kermissen Openbare leeszaal en bibliotheek Ouderenbeleid Kinderopvang Kinderopvang Kinderopvang Mutaties reserves programma lgemene voorzieningen WMO/Jeugd Maatschappelijkwerk Gehandicaptenzorg Sporthallen en sportzalen Sporthallen en sportzalen Sportparken Sportparken Erfpachtsgronden Beheer diverse percelen en panden Vuil ophalen en afvoeren Mutaties reserves programma Verkeersmaatregelen Verkeersmaatregelen Mutaties reserves programma Ruimtelijke beleidsplannen Beleggingen en deelnemingen HKP Huisvesting HKP Huisvesting HKP Huisvesting HKP Huisvesting HKP lgemene Organisatiekosten HKP lgemene Organisatiekosten HKP Bedrijven uitvoerende dienst Per saldo treedt er vanuit het voorjaarsbericht een nadelig effect voor de begroting vanaf 2016 op van jaarlijks Hierbij moet aangetekend worden dat een substantieel deel van dit nadeel ( ) wordt veroorzaakt door het terugnemen van eerder in Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 16

17 erfpacht uitgegeven gronden. Deze gronden zijn op dit moment nog niet opnieuw uitgegeven / verkocht en zekerheidshalve gaan we er vanuit dat dit niet eerder dan in de loop van 2016 (voor 1 januari 2017) zal gebeuren. Het nadeel doet zich dus alleen in 2016 voor en kan incidenteel gedekt worden vanuit de lgemene Reserve. Daarmee kan het structureel nadelig resultaat vanuit het voorjaarsbericht worden vastgesteld op: VOORJRSBERICHT Voordelige afwijkingen Nadelige afwijkingen Dekking gemis opbrengst erfpacht uit R TOTL Dan geven we nu het overzicht van de begrotingspositie: Geactualiseerde begrotingspositie Onontkoombaarheden Wensen Bestendiging van bestaand beleid Effecten voorjaarsbericht Begrotingspositie Het beeld dat hieruit ontstaat is dat de begrotingspositie naar huidige inzichten sluitend kan zijn. Bij gelijkblijvende omstandigheden is sprake van een structureel overschot in 2016 van oplopend tot in Op basis van de informatie waarover wij in het kader van de voorbereidingsprocedure voor de begroting 2016 beschikken, is er op dit moment geen aanleiding om deze cijfers te heroverwegen. We moeten hierbij direct opmerken dat de begrotingspositie in belangrijke mate wordt bepaald (en onder druk staat) door de lgemene Uitkering uit het Gemeentefonds. In het bovenvermelde perspectief is rekening gehouden met de stand van zaken uit de op dit moment meest recente circulaire over het Gemeentefonds, de decembercirculaire Benadrukt wordt nogmaals dat eerst meer duidelijkheid en zekerheid ontstaat bij in eerste instantie de meicirculaire Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 17

18 3. Risico s, verplichtingen en mogelijke verliezen Het is noodzakelijk dat in toereikende mate vermogen beschikbaar is voor het afdekken van risico s, voor verplichtingen en voor mogelijke verliezen die in de grondexploitatie kunnen ontstaan. 3.1 Verliesvoorzieningen grondexploitatie Of er voorzieningen voor de grondexploitatie moeten worden getroffen, wordt jaarlijks bezien aan de hand van de boekwaarde van de gronden in relatie tot de marktwaarde en tot gecalculeerde resultaten van in exploitatie zijnde complexen. De meest recente actualisatie is naar de situatie 31 december Er mag vanuit gegaan worden dat de voorzieningen die momenteel getroffen zijn, onder voorbehoud van zich wijzigende omstandigheden, toereikend zijn. Voor de grondexploitatie zijn tot een bedrag van voorzieningen getroffen: Voorziening exploitatie De Rugt Voorziening exploitatie ntonius van Padua Verplichtingen en voorzieningen Voor zover toekomstige verplichtingen niet gedekt kunnen worden in de exploitatie(begroting) dienen hiervoor voorzieningen te worden gevormd. Dit is gebeurd tot een bedrag van (naar de toestand ). De belangrijkste voorzieningen zijn: Voorziening openbare verlichting Voorziening onderhoud gebouwen Daarnaast is er een tweetal vermogensbestanddelen die op grond van de voorschriften (BBV) als voorziening worden aangemerkt omdat zij ten laste van heffingen gevormd zijn: Voorziening afvalstoffenheffing Voorziening riolering Exploitatierisico s De risico s die in de exploitatiebegroting worden gelopen zijn uitgeschreven in de paragraaf weerstandsvermogen die behoort bij de begroting en jaarrekening. Dit resulteert in een benodigde weerstandscapaciteit die wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De bedragen luiden als volgt: Begroting 2015 Jaarrekening 2014 Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstandsratio 1,34 1,85 Een ratio van 1,0 tot 1,4 wordt voldoende geacht, een ratio boven 1,4 is ruim voldoende. 3.4 Grondexploitatierisico s Te verwachten verliezen op basis van huidige boekwaarden en verwachtingen naar het exploitatieresultaat toe moeten afgedekt worden door daarvoor gevormde voorzieningen. Zoals eerder vermeld is dit gebeurd tot een bedrag van afgerond Hoewel voorzieningen per definitie financiële gevolgen van schade geringer maken, vallen tegenvallende resultaten nooit geheel te voorkomen. Er zijn altijd risico s. Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 18

19 Wel is het zo dat de ontwikkeling van de grondexploitatie nauwkeurig gemonitord wordt. De afgelopen jaren zijn tot forse bedragen boekwaarden afgeboekt en het risicoprofiel is daarmee zeker gedaald. Het college heeft zich dan ook de vraag gesteld of het noodzakelijk is een separate reserve grondexploitatie aan te houden. Tot en met 2014 was zo n reserve aanwezig en was bepaald dat deze minimaal (en ook maximaal) moest bedragen. Een eventueel tekort moest worden aangevuld vanuit de lgemene Reserve en een eventueel surplus moest daarin gestort worden. Feitelijk werd daarmee continu een bedrag van geblokkeerd. Het college is van mening dat de risico s in de grondexploitatie niet noodzaken tot het aanhouden van een specifieke reserve. Dit is ook in de Nota Grondbeleid uiteengezet. Waar het feitelijk om gaat is dat alle risico s voor de gemeente inclusief de grondexploitatierisico s op aanvaardbare wijze gedekt kunnen worden uit weerstandsvermogen. Dit is het bredere perspectief in de context waarvan ook de nota weerstandsvermogen en risicomanagement van de gemeente Waalwijk (raadsvergadering ) moet worden beschouwd. In deze nota is uitgegaan van het incorporeren van de algemene reserve grondexploitatie in de lgemene Reserve van de gemeente en ook in de in nog dit jaar door de raad vast te stellen nota reserves en voorzieningen is daarvan uitgegaan. In de samenstelling van de begroting 2016 zal conform gehandeld worden. 4. Tarieven in de begroting 2016 lle tarieven worden op basis van de door de raad vastgestelde nota van uitgangspunten voor de samenstelling van de begroting 2016 aangepast met het inflatiepercentage van 1,0%. Voor het overige worden - buiten de tariefontwikkeling die vastligt in het coalitieprogramma in deze kadernota geen tariefverhogingen voorgesteld. Dit betekent op hoofdlijnen dat tariefverhogingen zich beperken tot: OZB verhogingen van 1% boven inflatie Verhogingen van 3% boven inflatie van de tarieven voor het gebruik van de zwembaden 5. Subsidies Wij brengen dit onderdeel onder de aandacht van de raad omdat wij u vragen af te wijken van de handelwijze die tot en met 2015 is gehanteerd en van de door de raad vastgestelde nota van uitgangspunten voor de samenstelling van de begroting In de nota van uitgangspunten is vermeld: 8 Subsidies aan instellingen en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen 8.1 We moeten een onderscheid maken tussen enerzijds de raming van subsidies in de begroting en anderzijds de uiteindelijke bepaling (vaststelling) van subsidies. Vaststelling van subsidie gebeurt op basis van de verordening aan de hand van aanvragen en gegevens van verenigingen / instellingen en met hen gemaakte meerjarige afspraken. Met nadruk wordt opgemerkt dat voor de bepaling van het subsidie niet het in de begroting geraamde bedrag bepalend is, maar daartoe de subsidieverordening en gemaakte afspraken met vereniging/instelling leidend zijn. De raming van subsidie gebeurde tot en met 2015 op basis van de in de nota van uitgangspunten vermelde percentages. Bij de samenstelling van de begroting 2016 zullen zoveel als mogelijk subsidies geraamd worden op basis van informatie die door de Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 19

20 vakafdeling zal worden verstrekt. Omdat met de meeste instellingen tot de afspraak is gekomen dat de subsidies tot en met 2018 jaarlijks met 1,85% worden geindexeerd, nemen we dit percentage als uitgangspunt. Overigens blijft de systematiek in die zin ongewijzigd, dat voor gesubsidieerde instellingen waarmee meerjarige vaste afspraken zijn gemaakt een vaste indexatie van het subsidie geldt (in dit geval 1,85%) en dat voor gesubsidieerde instellingen waarmee geen meerjarige afspraken gelden, het in de nota van uitgangspunten vastgestelde inflatiepercentage als indexering wordt gehanteerd (in dit geval 1,0%) 1,85% 1,85% 6a Tariefaanpassingen wegens inflatie 6.3 Huurverhoging van de gemeentelijke panden (niet zijnde woningen), conform alle tariefaanpassingen, tenzij op basis van eerdere besluitvorming of contractueel anders is overeengekomen. Huurindexatie van gemeentelijke panden die gehuurd worden door een vereniging / instelling waarmee de gemeente een subsidierelatie heeft in die zin dat de vereniging / instelling door subsidie wordt gecompenseerd in de huur, wordt gelijkgesteld aan het indexatiepercentage waarmee het subsidie wordt verhoogd. ls regel zal dit zijn: 2,0% 1,85% 1,0% 1,85% Het college stelt voor om met ingang van 2016 tot en met 2018: voor budgetsubsidies een indexeringspercentage van 1,85% te blijven hanteren; voor alle overige subsidies een indexeringspercentage van 1,75% te hanteren (=is voor ,5% en voor ,0%). De bovenstaande berekende percentages zijn het gemiddelde op basis van de percentages van de afgelopen 10 jaar 2003 t/m 2012 (voor 2013 en 2014 zijn een aantal cao s loonkostenontwikkeling nog niet bekend): Cao-loonkostenontwikkeling is 1.83% (Cao Welzijn en maatschappelijke dienstverlening 2,09%, Bibliotheek 1,69%, Kunst 1,71%, 1,83%). Omdat we tot nu toe altijd 1.85% hebben gehanteerd is ons voorstel dit percentage voor de duidelijkheid te blijven hanteren voor budgetsubsidie. Inflatie is 1.75% en geldt voor alle overige subsidies. We maken dus onderscheid tussen enerzijds budgetsubsidie en anderzijds overige subsidies. De instellingen die personeel in dienst hebben (en dus ook te maken hebben met loonkostenontwikkeling) hebben veelal een budgetsubsidie. Daarnaast komt het in deze tijd van nieuwe maatschappelijke opgaven steeds vaker voor dat we organisaties telkens voor 1 jaar subsidie geven. We kiezen daarom niet meer voor het onderscheid in meerjarig en jaarlijkse subsidie. Uitgangspunt voor het vaststellen van de percentages is: Voor instellingen met budgetsubsidie (de grotere instellingen met veel personeel) de gemiddelde CO loonontwikkeling van de afgelopen 10 jaar van welzijnsinstellingen. Voor instellingen zonder budgetsubsidie (de kleinere instellingen met geen of weinig personeel) de gemiddelde inflatie (CBS prijsindex gemiddelde gezinsconsumptie) van de afgelopen 10 jaar. Beide percentages worden voor een periode van vier jaar, corresponderend met de in een bestuursperiode vast te stellen begrotingen) vastgesteld. Wij zijn van mening dat dit meer duidelijkheid en zekerheid biedt, zowel voor ons als voor de instellingen. Daarnaast stellen wij voor maar dit is ook in lijn met de nota van uitgangspunten voor om voor voor door instellingen te vergoeden huur dezelfde indexering toe te passen als de indexering die voor de subsidie wordt toegepast. Dat betekent dat voor budgetsubsidie de huurindexering 1,85% is en voor alle andere subsidies 1,75%. Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 20

21 6. Reserves Werkelijk aanwezig per 31 december 2014: lgemene Reserve Reserve Grondexploitatie Bestemmingsreserves Geblokkeerde reserves De in dit kader meest relevante reserves zijn (bedragen x 1.000): Mutatie lgemene Reserve Reserve Grondexploitatie Reserve onderwijshuisvesting Reserve sociale woningbouw Reserve energiebesparende maatregelen Reserve N Reserve Haven Waalwijk Geblokkeerde reserve renovatie sluis Geblokkeerde reserve sluis/vloeddeuren Reserve revitalisering Haven I t/m VI Reserve Bovenwijkse Voorzieningen Geblokkeerde reserve kleine zaal De Leest Reserve Mobiliteitsfonds De reserve Grondexploitatie wordt in 2015 toegevoegd aan de lgemene Reserve (zie ook hoofdstuk 9 onder grondexploitatierisico s. Vanaf 2016 wordt de wegens het bezit van de reserves lgemene Bovenwijkse Voorzieningen en Mobiliteitsfonds bespaarde rente niet meer ten gunste van de exploitatie gebracht, maar op de reserves bijgeschreven. Dit heeft als groot voordeel dat de reserves zonder negatieve gevolgen voor de exploitatie kunnen worden aangewend. 6.1 lgemene Reserve Naar verwachting bedraagt de R per eind De mutatie in 2015 bestaat uit een vermeerdering wegens het toevoegen van de reserve grondexploitatie, een vermeerdering van i.v.m. (geraamde) onderuitputting van kapitaallasten, een vermindering wegens het negatief resultaat van Baanbrekers in 2015( ), een vermeerdering wegens het afstorten van de reserve ICT in de R ( ) en enkele verminderingen i.v.m. incidentele dekking van incidentele uitgaven op Het jaarrekeningresultaat 2014 ( ) is toegevoegd aan de Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 21

22 lgemene Reserve en de vanuit 2014 naar 2015 overgehevelde budgetten ( ) alsmede een bedrag van i.v.m. organisatie-frictiekosten zijn daaraan onttrokken. De lgemene Reserve is een zogede vrije reserve. Zij vormt het belangrijkste bestanddeel van het weerstandsvermogen. Wij brengen nog het volgende onder de aandacht: Naar het zich op basis van de informatie van dit moment laat aanzien, dient in 2016 nog eenmalig voor een bedrag van bijna beschikt te worden over de R wegens een hogere bijdrage aan Baanbrekers en eenmalig voor wegens een nadeel in de erfpachtopbrengsten (canons) door het in eigendom terugkrijgen/-nemen van eerder in erfpacht uitgegeven gronden. ls uitvloeisel van het coalitieprogramma wordt de komende jaren nog een bedrag van onttrokken i.v.m. bijdragen die vanuit de inmiddels aan de R toegevoegde - reserve ICT ten gunste van de exploitatie komen. fhankelijk van besluitvorming kan de R dienen als dekkingsmiddel voor eenmalige kosten ad i.v.m. het organisatieontwikkelingstraject. Ook zal de R jaarlijks ingezet worden om incidentele kosten te dekken. Mogelijk dient op grond van een in 2014 aangegane allonge behorend bij de samenwerking- en participatieovereenkomst Lokaal Herstructurerings Fonds Waalwijk, op enig moment vanuit de lgemene Reserve een bedrag van ingebracht te worden. Met dit alles rekening houdend kan de omvang van de R theoretisch gesteld worden op ruim Reserve Bovenwijkse Voorzieningen Naar verwachting bedraagt de reserve BV per eind De reserve willen wij gebruiken ter dekking van investeringen in leefbaarheid van de kernen. In 2013 is een bedrag van uit de reserve Majeure Projecten geoormerkt naar de reserve lgemene Bovenwijkse Voorzieningen gegaan voor De Leest en een bedrag van ten gunste van het Leerpunt. In 2013 is een bedrag van onttrokken aan de reserve BV als bijdrage in de aanpassing van het SLEM en in 2014 is onttrokken voor uitbreiding van De Leest met een kleine zaal. In het verloop van de reserve naar 1 januari 2016 toe is er rekening mee gehouden dat in 2015 vanuit grondverkopen wordt toegevoegd aan de reserve en wordt onttrokken als voorbereidingskrediet voor het SLEM. Reserve Haven Waalwijk / Reserve revitalisering / Reserve renovatie sluis en reserve sluis/vloeddeuren Er moet vanuit gegaan worden dat er geen enkele vrije ruimte voor andere dan de vermelde bestemmingen/aangegane verplichtingen in de vermelde reserves aanwezig is. 6.3 Reserve Haven Waalwijk In 2013 is vanuit de DUB subsidie de reserve Haven Waalwijk gevormd. 6.4 Reserves renovatie sluis en bestaande haven In 2014 is vanuit de reserve Revitalisering Haven I-VI en de reserve Lokaal Fonds Herstructurering voor bedragen van respectievelijk en een voor Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 22

23 Renovatie van de sluis geblokkeerde reserve gevormd van Samen met een al eerder beschikbaar gesteld bedrag van is hiermee de dekking gerealiseerd. 6.5 Reserve revitalisering De reserve is bestemd voor de revitalisering van bestaande bedrijventerreinen. Op 19 december 2013 heeft de raad besloten tot het aangaan van een overeenkomst met de BOM inzake herstructurering van bedrijventerrein, garant te staan voor de storting van twee miljoen euro en deze middelen beschikbaar te houden voor herstructurerings- en gebiedsontwikkelingsactiviteiten. Om die reden is als toelichting bij de lgemene Reserve van de gemeente vermeld dat er mogelijk vanuit de R moet worden overgeheveld naar de reserve revitalisering c.q. een specifiek in te stellen Lokaal Herstructureringsfonds. Voor de aanleg van een oostelijke insteekhaven worden de kosten (piekbetaling + jaarlijkse vergoeding) geraamd op De overige kosten, bestaande uit voorbereiding, verwerving, verplaatsing jachthaven, verplaatsing windmolen en een reservering voor risico s bedragen ongeveer Samen dienen dus op termijn aan dekkingsmiddelen gerealiseerd te worden. Op hoofdlijnen bestaan die middelen uit: DUB subsidie 5 miljoen Provinciale garantie 5 miljoen Reserve mobiliteitsfonds 5 miljoen * Haven en kadegelden en havenfonds 4 miljoen 19 miljoen Benodigd 24 miljoen Tekort aan dekkingsmiddelen 5 miljoen *Tijdelijk dekkingsmiddel in afwachting van het nemen van winst op de exploitatie afbouw Haven I-VI. 6.6 Reserve Mobiliteitsfonds In de reserve is per 1 januari aanwezig. In de reserve wordt jaarlijks het saldo van baten en lasten wegens parkeren gestort. an de reserve worden de kapitaallasten die verband houden met de uitvoering van de GOL (Gebiedsontsluiting Oostelijke Langstraat) onttrokken. Op het moment dat voor de raad besluitvorming over deelname aan de GOL en de dekking van de door Waalwijk verschuldigde bijdrage daarin voorlag, was het jaarlijks saldo van baten en lasten wegens parkeren toereikend als dekkingsmiddel. Dit betekende toen dus dat de jaarlijkse storting in de reserve een toereikende dekking bood en de reserve zelf niet als dekkingsmiddel zou hoeven dienen. Inmiddels echter zijn de parkeerinkomsten, zoals eerder gemeld in het najaarsbericht 2014 en nu ook in het voorjaarsbericht 2015, teruggelopen, waardoor het aannemelijk wordt dat ook de reserve zal moeten worden ingezet voor de lasten van de GOL. Wij verwachten overigens dat de dekking niet eerder nodig zal zijn dan op zijn vroegst in 2017 waardoor de reserve naar verwachting nog in 2015 en in 2016 met jaarlijks zal toenemen tot bijna De reserve is dan toereikend om als tijdelijk dekkingsmiddel te kunnen dienen voor investeringen in de Oostelijke insteekhaven in afwachting van het daadwerkelijk kunnen nemen van winst op de grondexploitatie Haven I-VI. Het gaat om een bedrag van Er resteert dan (tijdelijk) als aanvullend (op de parkeerinkomsten) dekkingsmiddel voor de GOL 6.7 RKC Waalwijk In de nota van uitgangspunten voor de samenstelling van de begroting 2016 is vermeld dat indien de begroting een incidentele baat bevat in de vorm van onderuitputting van kapitaallasten, deze incidentele baat zal worden toegevoegd aan de reserve risico s RKC Waalwijk. Mede naar aanleiding van vanuit de raad gestelde vragen hebben wij ons als college de vraag gesteld wat de voorkeur verdient. Of instelling van een specifieke Kadernota 2015 gemeente Waalwijk 23

UITGANGSPUNTEN VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE BEGROTING 2016

UITGANGSPUNTEN VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE BEGROTING 2016 UITGANGSPUNTEN VOOR DE SAMENSTELLING VAN DE BEGROTING 2016 A. CIJFERMATIG (AANTALLEN / PERCENTAGES / BEDRAGEN EN DATA) 1 Personeelslasten 1.1 Voor de begroting 2016 wordt uitgegaan van 1% salarisverbetering

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp

Financiële kadernota Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Financiële kadernota 2017-2020 Samen kom je verder! Gemeente Leiderdorp Algemene Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Nr. Onderwerp i/s 2017 2018 2019 2020 401 Minder opbrengst precario S 40.000

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting

Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting Financiële ontwikkelingen na gereedkomen primitieve begroting Inleiding In de raadsvergadering van 3 december 2014 is een nieuwe Planning & Control Cyclus vastgesteld. Met deze vaststelling zijn de 1 e

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer

OXT.?W III III MUI MUI INI II 13.017609. Advies B&W. Beslissing. Bespreken. Burgemeester Gelok. Registratienummer Advies B&W B&W Registratienummer 2 2 OXT.?W Beslissing Burgemeester Gelok Raadsinformatiebijeenkomst 7 november 203 Secretaris Van den Berge Gemeenteraadsbijeenkomst n.v.t. Wethouder Schenk T Bespreken

Nadere informatie

23 juni 2015 Financiële gevolgen meicirculaire 2015 gemeentefonds M.A. Bouter

23 juni 2015 Financiële gevolgen meicirculaire 2015 gemeentefonds M.A. Bouter Aan Gemeenteraad Datum Betreft Contactpersoon 23 juni 2015 Financiële gevolgen meicirculaire 2015 gemeentefonds M.A. Bouter Doorkiesnummer Email Bijlage(n) Ons kenmerk Uw kenmerk CC 1 592113 Hofhoek 5

Nadere informatie

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog

Notitie Financieel Kader 2016-2019. Schiermonnikoog Notitie Financieel Kader 2016-2019 Schiermonnikoog Voorwoord Hierbij leggen wij de laatste Notitie Financieel Kader uit deze collegeperiode aan u voor. Het meerjarenbeeld blijft is positief in alle jaarschijven

Nadere informatie

Reactienotitie informatieavond Perspectiefnota (19 juni 2014) beantwoording/toelichting

Reactienotitie informatieavond Perspectiefnota (19 juni 2014) beantwoording/toelichting Reactienotitie informatieavond Perspectiefnota (19 juni 2014) beantwoording/toelichting 1. Algemene reserve (gelabeld deel) Het gelabelde deel van de algemene reserve neemt toe van 3.3 miljoen naar 5,2

Nadere informatie

Collegebesluit. Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ Inleiding

Collegebesluit. Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ Inleiding Collegebesluit Onderwerp: Decembercirculaire 2014 Reg. Nummer: 2015/ 17799 1. Inleiding De decembercirculaire 2014 is de derde circulaire die in 2014 is verschenen over de ontwikkeling van het Gemeentefonds.

Nadere informatie

datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering

datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering Memo datum voor Afdeling/cluster 23 juni 2015 Leden van de Raad Bedrijfsvoering behandeld door bijlage(n) A. ter Beest 1 Onderwerp Effecten meicirculaire 2015 i.r.t. de Voorjaarsnota 2015 Geachte leden

Nadere informatie

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007

: Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Nummer Onderwerp : B-2.14.2006 : Aanvullend voorstel voor voorjaarsnota 2006 en kadernota 2007 Korte inhoud : Voor de voorjaarsnota moet de begrote algemene uitkering worden verhoogd met 144.637 en de

Nadere informatie

raadsvoorstel Aan de raad,

raadsvoorstel Aan de raad, raadsvoorstel Agendapunt 2016, nr Te behandelen door wethouder Te Gronde onderwerp Aan de raad, Inleiding Gedurende een begrotingsjaar doen zich situaties voor die niet zijn/niet konden worden voorzien

Nadere informatie

4.2. Financiële positie en toelichting

4.2. Financiële positie en toelichting 4.2. Financiële positie en toelichting De paragraaf financiële positie geeft een integraal beeld van de gemeentelijke financiën (vermogen, exploitatie en risico s) voor het begrotingsjaar en verdere jaren.

Nadere informatie

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Invoering nieuwe voorschriften Besluit Begroting & Verantwoording (BBV). Datum 25 mei 2016 Naam en telefoon Coen van den Hout (9300) Afdeling F&C Portefeuillehouder Frank den Brok Waarover wil

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.:

Agendanummer: Begrotingswijz.: Agendanummer: Begrotingswijz.: CF1 Onderwerp : Najaarsbericht 2012 Aan de raad van de gemeente Waalwijk Waalwijk, 30 oktober 2012, 0. Samenvatting Hierbij bieden wij u het najaarsbericht 2012 aan over

Nadere informatie

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting Haarlem, 23 augustus 2011 2011 77 Onderwerp: Begroting 2012 Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting 1 Inleiding De voor u liggende begroting 2012-2015 is de eerste begroting van het nieuwe college na de verkiezingen

Nadere informatie

Notitie financiële positie gemeente Pekela

Notitie financiële positie gemeente Pekela Notitie financiële positie gemeente Pekela De laatste jaren is er sprake van krappe begrotingen en overschotten bij rekeningen vooral als gevolg van het incidenteel zijn van verschillende meevallers. In

Nadere informatie

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen Datum : 16 december 2013 Van : College Bijlagen : Onderwerp : Financiën Kulturhus Haaften Zaak- / Docnummer : 06/09892 KENNISNEMEN VAN: Financiële tussenstand Kulturhus Haaften Inleiding Op 11 februari

Nadere informatie

B&W Informatieavond 11 oktober Gericht investeren in de toekomst

B&W Informatieavond 11 oktober Gericht investeren in de toekomst B&W Informatieavond 11 oktober 2017 Gericht investeren in de toekomst Programma B&W infoavond Opening Toelichting Grondexploitatie & Vastgoedexploitatie 2017 Toelichting Begroting 2018 Slotwoord Einde

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

Begroting Bedragen x 1.000,00

Begroting Bedragen x 1.000,00 Begroting 2014 2014 2011 Huidig beleid uitgaven -47.546-51.187 Huidig beleid inkomsten 48.107 50.206 Mutaties reserves -1.657-506 Begrotingstekort huidig beleid -1.096-1.487 Nieuw beleid -443-1.712 Dekkingsvoorstel

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres; Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Contactpersoon

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 Inleiding... 5

Inhoudsopgave. 1 Inleiding... 5 Kadernota 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding.... 5 2 Financieel perspectief 2015-2018... 6 2.1 Inleiding... 6 2.2 Algemene uitgangspunten voor de begroting.... 6 2.3 Meerjarig perspectief, bestaand beleid....

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 1 2 Inhoud 1 Visie en wettelijke kaders 5 1.1 1.2 Visie Wettelijke kaders 2 Reserves 7 2.1 Soorten reserves 8 2.1.1 Algemene reserves 2.2 2.3 2.4 3 Voorzieningen 11 3.1 3.2

Nadere informatie

BIEO Begroting in één oogopslag

BIEO Begroting in één oogopslag BIEO 2017 Begroting in één oogopslag INLEIDING Voor u ligt de begroting in één oogopslag (BIEO) 2017 van de gemeente Wierden. Naast het begrotingsjaar 2017 wordt er aandacht geschonken aan de ontwikkeling

Nadere informatie

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM l lllllll llll lllll llll llllll 111111111111111111111111111111111 815-023068 NOTA RENTEBELEID 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Bergen op Zoom, oktober 2015 1. INLEIDING.""""""""""""""""""""""""""""""""""

Nadere informatie

In de bijgevoegde analyse wordt weergegeven waardoor de verschillen ten opzichte van de meicirculaire zijn ontstaan.

In de bijgevoegde analyse wordt weergegeven waardoor de verschillen ten opzichte van de meicirculaire zijn ontstaan. Memo Aan: de Raad van de gemeente Oude IJsselstreek Cc: Van: College van burgemeester en wethouders Datum: 6 oktober 2015 Kenmerk: 15ini02499 Onderwerp: uitwerking septembercirculaire 2015 (Algemene uitkering

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren:

Voorgesteld wordt de volgende uitgangspunten voor de begroting 2014 te hanteren: Nota voor : vergadering Algemeen Bestuur Datum : 19 december 2012 Onderwerp : Uitgangspunten begroting 2014 en planning besluitvorming Agendapunt : 5 Kenmerk : AB/1224 Bijlage: Planning en controlcyclus

Nadere informatie

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties.

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties. Collegevoorstel onder verantwoordelijkheid van Onderwerp Programma : wethouder mw. W.J.F. van der Rijt-van der Kruis : financiële kaders grondexploitaties : Wonen Voorstelnummer : 16.30 Info bij afdelingshoofd

Nadere informatie

2012 actuele begroting op 31-12-12

2012 actuele begroting op 31-12-12 WMO 4 e berap Bestuurlijke samenvatting Landelijke ontwikkelingen bij de overheid hebben in voor nogal wat wijzigingen, maar ook onzekerheid gezorgd. Zo werd besloten dat de overgang van Begeleiding naar

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad. categorie/agendanr. B. en W RA B 3 16/479. Raad. Onderwerp: Kadernota 2017, Berap 2016-I en MPG

Raadsvoorstel. Aan de gemeenteraad. categorie/agendanr. B. en W RA B 3 16/479. Raad. Onderwerp: Kadernota 2017, Berap 2016-I en MPG svoorstel Jaar Onderwerp: Kadernota 2017, Berap 2016-I en MPG Portefeuillehouder: J. Otter Afdeling: Ontwikkeling, Beleid en Directiestaf Team: Directiestaf A.M. Bosma, telefoonnummer 140591 Aan de gemeenteraad

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Portefeuillehouder: H.J. van Schaik

Portefeuillehouder: H.J. van Schaik Nota voor : vergadering algemeen bestuur Datum : 18 december 2013 Onderwerp : uitgangspunten begroting 2015 Agendapunt : 4b Kenmerk : AB/1328b Bijlage: 1 Portefeuillehouder: H.J. van Schaik Inleiding Conform

Nadere informatie

B&W Vergadering. B&W Vergadering 22 november 2016

B&W Vergadering. B&W Vergadering 22 november 2016 2.1.8 Financiële verwerking Moties & Amendementen Begroting 2017 1 Dossier 1056 voorblad.pdf B&W Vergadering Dossiernummer 1056 Vertrouwelijk Nee Vergaderdatum 22 november 2016 Agendapunt 2.1.8 Omschrijving

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen. januari 2012 Notitie incidentele en structurele baten en lasten Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 10 november 2016

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 10 november 2016 GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 10 november 2016 Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Onderwerp: Programmabegroting 2017 en verwerking financiële effecten uit de septembercirculaire.

Nadere informatie

Financiële begroting 2016

Financiële begroting 2016 Financiële begroting 2016 113 114 Voor een overzicht van de baten en lasten per programma wordt verwezen naar het overzicht opgenomen onder Begroting van Baten en Lasten in het begin van deze begroting.

Nadere informatie

gemeente Eindhoven 0,6 1,5 3,6 4,0 2,8 5,9 7,9 8,2

gemeente Eindhoven 0,6 1,5 3,6 4,0 2,8 5,9 7,9 8,2 gemeente Eindhoven Inboeknummer 14bst001068 Dossiernummer 14.27.601 1 juli 2014 Raadsinformatiebrief Onderwerp: Meicirculaire Gemeentefonds 2014. Inleiding Drie keer per jaar (in mei, september, december)

Nadere informatie

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven.

JAARREKENING Ja, IPA Acon heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Algemene uitkering

Algemene uitkering Onderwerp Decembercirculaire 2010 van het Gemeentefonds. Beslispunten 1. De Decembercirculaire 2010 voor kennisgeving aan te nemen; 2. Op basis van de uitkomsten van de Decembercirculaire 2010 de begroting

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders.

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders. Riedsútstel Ried : 2 februari 2012 Status : Besluitvormend Agindapunt : 11 Portefúljehâlder : K. Antuma Amtner : E. Plantinga Taheakke : Conceptraadsbesluit Op besjen : - Underwerp Uitgangspunten voor

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

Voorstel raad en raadsbesluit

Voorstel raad en raadsbesluit Voorstel raad en raadsbesluit Gemeente Landgraaf Programma Documentnummer: B.15.0625 B.15.0625 Landgraaf, 1 april 2015 ONDERWERP: Zienswijze ontwerp begroting 2016 BsGW Raadsvoorstelnummer: 24 PROGRAMMA

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Datum: 18 mei 2012 Afdeling: Bestuur, team ontwikkeling Afdelingshoofd:

Nadere informatie

Vaststelling wijzigingsplan Veerweg 11 Sprang-Capelle

Vaststelling wijzigingsplan Veerweg 11 Sprang-Capelle A01.OOT Cofinanciering waterschap uitvoering waterplan Waalwijk-Zuid B01 Vaststelling wijzigingsplan Veerweg 11 Sprang-Capelle In door de gemeenteraad vastgestelde waterplan is een maatregel opgenomen

Nadere informatie

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 4. Bijlage(n): Najaarsrapportage 2016

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 4. Bijlage(n): Najaarsrapportage 2016 College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel DATUM 13-9-2016 NUMMER PS PS2016PS17 AFDELING MAO COMMISSIE BEM STELLER Leo Donker DOORKIESNUMMER 0646994683 DOCUMENTUMNUMMER 818ACAEO PORTEFEUILLEHOUDER

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Raadsinformatiebrief Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Inleiding/Aanleiding Gemeenten ontvangen jaarlijks een algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Deze algemene uitkering is een

Nadere informatie

Kadernota begroting

Kadernota begroting Kadernota begroting 2010-2013. Doel. Voor u ligt de allereerste kadernota van de gemeente Leerdam. Deze nota geeft de uitgangspunten en de kaders weer die bepalend zijn voor de laatste begroting voor de

Nadere informatie

loonstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 1,6% prijsstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 2,25% inflatiecorrectie tarieven: 1,08% 1,08%

loonstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 1,6% prijsstijging gesubsidieerde instellingen: 0,0% 2,25% inflatiecorrectie tarieven: 1,08% 1,08% Bijlage 1 Begrotingsrichtlijnen voor de begroting 2014-2017 Samenvattend gelden de volgende financieel-technische uitgangspunten voor de begroting 2014-2017 : 1. Nominale ontwikkelingen 2014 2015-2017

Nadere informatie

Samenvatting Voorjaarsnota - decembercirculaire

Samenvatting Voorjaarsnota - decembercirculaire Memo meicirculaire 2016 De laatste bijstelling van de algemene uitkering heeft plaatsgevonden in de Voorjaarsnota 2016 op basis van de decembercirculaire 2015 en de meest actuele gegevens eenheden verdeelmaatstaven

Nadere informatie

Begroting Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014

Begroting Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014 Begroting 2015 Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014 Helmond is een ondernemende stad een volwaardige speler binnen toptechnologieregio Brainport centrumstad van de Peel Deze positie is en blijft het

Nadere informatie

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Onderwerp : Dekking afwikkeling Meerplein

Onderwerp : Dekking afwikkeling Meerplein Raadsvoorstel *Z02CFE5B97C* Aan de raad Documentnummer : INT-16-27003 Afdeling : Bedrijfsvoering Onderwerp : Dekking afwikkeling Meerplein Inleiding Op 17 april 2009 heeft de gemeente met de VoF Meerplein,

Nadere informatie

Onderwerp : Gevolgen meicirculaire 2013 voor de Voorjaarsnota 2013 en de Kadernota

Onderwerp : Gevolgen meicirculaire 2013 voor de Voorjaarsnota 2013 en de Kadernota Nummer : 05.11.2013 (aanvullend voorstel) Onderwerp : Gevolgen meicirculaire 2013 voor de Voorjaarsnota 2013 en de Kadernota 2014 2017 Korte inhoud : Gevolgen voor de Voorjaarsnota 2013 We stellen voor

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr Nota Reserves en Voorzieningen 2016

GEMEENTEBLAD. Nr Nota Reserves en Voorzieningen 2016 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Ferwerderadiel. Nr. 134255 30 september 2016 Nota Reserves en Voorzieningen 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Doelstelling van deze nota 3. Functies reserves

Nadere informatie

Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost.

Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost. gemeente Eindhoven 17R7206 Raadsnummer Inboeknummer 17bst00423 B&W beslisdatum 04 april 2017 Dossiernummer 17.14.151 Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost. Inleiding

Nadere informatie

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Voorne-Putten-Rozenburg Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

Tussenrapportage juni

Tussenrapportage juni Tussenrapportage juni Veiligheidsregio Groningen Pagina 2 van 8 1 Inleiding Conform artikel 7 van de financiële verordening van de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Groningen (VRG) wordt u de

Nadere informatie

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Inleiding In de fusieraad van 30 juni 2014 is gesproken over een consolidatie van de drie begrotingen en om inzicht te krijgen in

Nadere informatie

Memo van het College van B&W

Memo van het College van B&W Aanleiding In de commissie Ruimte van 22 mei 2014 zijn vragen gesteld over het risicoprofiel van de parkeerexploitatie gerelateerd aan het project Waterfront. In deze commissie is het voorstel van administratieve

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer Decembercirculaire 2016 gemeentefonds

Collegevoorstel. Zaaknummer Decembercirculaire 2016 gemeentefonds Zaaknummer 00494739 Onderwerp Decembercirculaire 2016 gemeentefonds Collegevoorstel Aanleiding / voorgeschiedenis Gemeenten ontvangen vanuit het Rijk op drie tijdstippen in het jaar de informatie over

Nadere informatie

AAN DE AGENDACOMMISSIE

AAN DE AGENDACOMMISSIE AAN DE AGENDACOMMISSIE Agenda: 8-6-2017 Franeker, 18-4-2017 Onderwerp Concept begroting 2018 Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân (Dienst) Portefeuillehouder Wethouder T. Twerda Doel

Nadere informatie

Richtlijnen van de commissie BBV

Richtlijnen van de commissie BBV Richtlijnen van de commissie BBV Stellige uitspraken gelden met ingang van begrotingsjaar T+1, het jaar nadat de uitspraak is gepubliceerd. 1. Notitie Software, mei 2007 1.1 Software (als afzonderlijk

Nadere informatie

(pagina 3) (pagina 6)

(pagina 3) (pagina 6) JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Commissie Bestuur (Coördinerende) Portefeuilles Financiën en personeel Afdeling(en) Concernstaf, Middelen en Services Programmadoelstelling (missie) Werken

Nadere informatie

1. Aanleiding Aanleiding voor dit raadsvoorstel is het uitkomen van de decembercirculaire 2014.

1. Aanleiding Aanleiding voor dit raadsvoorstel is het uitkomen van de decembercirculaire 2014. RAADSVOORSTEL raadsvergadering: 4 maart 2015 onderwerp: Decembercirculaire 2014 gemeentefonds bijlage: ontwerp-besluit datum: 23 februari 2015 gemeenteblad I nr.: 13 agenda nr.: 7 Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Nummer : Onderwerp : Actualisatie exploitatie opzetten 2017

Nummer : Onderwerp : Actualisatie exploitatie opzetten 2017 Nummer : 11-05.2017 Onderwerp : Actualisatie exploitatie opzetten 2017 Korte inhoud : Jaarlijks worden de exploitatieopzetten ( Almersma, LTSlocatie en Scherphorn-Noord ) geactualiseerd en ter besluitvorming

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

: 12 december : wethouder B. Bonnema

: 12 december : wethouder B. Bonnema R16.00048 E bprrv Littenseradiel : 12 december 2016 : Gemeentelijke belastingen, heffingen en tarieven : wethouder B. Bonnema : De raad besluit : 1. de belastingen, de heffingen en de tarieven overeenkomstig

Nadere informatie

Erratum bij de rekening 2009

Erratum bij de rekening 2009 Erratum bij de rekening 2009 1 Grondbedrijf 1a Tussentijdse winst-/verliesname Van het nemen van winst is in de voorliggende jaarrekening 2009 afgezien. De lopende exploitatie TPE vertoont weliswaar een

Nadere informatie

Memo Reg.nr.: O-FIN/2013/16 / RIS

Memo Reg.nr.: O-FIN/2013/16 / RIS Memo Reg.nr.: O-FIN/2013/16 / RIS 2013-37 Aan : Raadsleden gemeente Boxmeer Van : College van Burgemeester en Wethouders Kopie : Datum : 23 januari 2013 Onderwerp : Decembercirculaire 2012 Bijlage(n) :

Nadere informatie

Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Wijzigingen in Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Notitie rente 2017/2018 In notities over specifieke onderwerpen doet de commissie BBV stellige uitspraken die de gemeente verplicht moet opvolgen

Nadere informatie

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2015 bij te stellen.

Een aantal financiële ontwikkelingen zijn aanleidingen de begrotingcijfers 2015 bij te stellen. Raadsvoorstel Agenda nr. 10 Onderwerp: Vaststellen wijziging begroting 2015 Soort: Besluitvormend Opsteller: J.H.M. Sonnemans Portefeuillehouder: W.L.G. Hanssen Zaaknummer: SOM/2015/020833 Documentnummer:

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Programma 11 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Burgemeester W.J.F.M. van Beek Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Product 11.01 Beleggingen en Treasury

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

Memo Reg.nr.: O-FIN/2014/519 / RIS

Memo Reg.nr.: O-FIN/2014/519 / RIS Memo Reg.nr.: O-FIN/2014/519 / RIS 2014-459 Aan : Raadsleden gemeente Boxmeer Van : College van Burgemeester en Wethouders Kopie : Datum : 20 juni 2014 Onderwerp : Meicirculaire 2014 Bijlage(n) : Inleiding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. I Inleiding 3. II Kaders begroting III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4

Inhoudsopgave. I Inleiding 3. II Kaders begroting III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4 Perspectiefnota 2014 Inhoudsopgave blz. I Inleiding 3 II Kaders begroting 2014 3 III Financiële beschouwing begroting 2014 en meerjarenraming 4 Bijlagen: begrotingscirculaire 2014-2017 provincie Groningen

Nadere informatie

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting

UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting UITGANGSPUNTEN voor de Programmabegroting 2016-2019 1 Inleiding Voor de begroting 2016 worden in deze notitie de beleidskaders en uitgangspunten genoemd. 1. De gemeente streeft naar een materieel sluitende

Nadere informatie

Onderwerp: Eenmalige bijdrage groot onderhoud Gebouw Irene, Willemstad

Onderwerp: Eenmalige bijdrage groot onderhoud Gebouw Irene, Willemstad RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 329069 Raadsvergadering van 28 juni 2012 Agendanummer: 10.3 Onderwerp: Eenmalige bijdrage groot onderhoud Gebouw Irene, Willemstad Verantwoordelijk portefeuillehouder: L.M.

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Den Haag 28 juni 2012 Inleiding Dit document bevat jaarcijfers van Avalex over het boekjaar 2011. Het bevat een balans

Nadere informatie

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 8 november 2016

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 8 november 2016 No.: Portefeuillehouder: Wethouder Hoek Afdeling: Middelen Behandelaar: A. Moerland De raad van de gemeente Tholen Tholen, 8 november 2016 Onderwerp: Voorstel tot aanpassing van de gemeentelijke belastingen

Nadere informatie

Programma : (2) Openbare Orde en Veiligheid en (6) Welzijn Portefeuillehouder : E.J. ter Keurs, D.A. Fokkema

Programma : (2) Openbare Orde en Veiligheid en (6) Welzijn Portefeuillehouder : E.J. ter Keurs, D.A. Fokkema Raadsvoorstel Vergadering : 21 mei 2015 Agendapunt : 8 Status : Informerend Programma : (2) Openbare Orde en Veiligheid en (6) Welzijn Portefeuillehouder : E.J. ter Keurs, D.A. Fokkema Behandelend ambt.

Nadere informatie

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling Statenvoorstel P r o v i n c i e F l e v o l a n d Statenvoorstel *450788* Aan: Provinciale Staten Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Nadere informatie

Raadsvoorstel. 2.Wat willen we bereiken?

Raadsvoorstel. 2.Wat willen we bereiken? Raadsvoorstel Agendanr: CS5 Kenmerk: 15-0120932 Datum collegevergadering: 26 mei 2015 Onderwerp: jaarverslag en jaarrekening 2014 en de concept meerjarenbegroting 2016-2019 van Baanbrekers 0.Samenvatting:

Nadere informatie

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Inhoud Inleiding... 2 1. Vorming van reserves en voorzieningen... 3 1.1. Vorming van reserves... 3 1.2. Vorming

Nadere informatie