In dit nummer o.a. NOMbassadeurs zitten kiplekker in Hoogeveen Smart katheters uit Leek en sensoren uit Roden Vliegende start HTSM Noord-Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In dit nummer o.a. NOMbassadeurs zitten kiplekker in Hoogeveen Smart katheters uit Leek en sensoren uit Roden Vliegende start HTSM Noord-Nederland"

Transcriptie

1 februari 2015 In dit nummer o.a. NOMbassadeurs zitten kiplekker in Hoogeveen Smart katheters uit Leek en sensoren uit Roden Vliegende start HTSM Noord-Nederland

2 De signalen staan op groen Terwijl ik dit schrijf dwalen enkele verdwaalde sneeuwvlokken langs mijn raam. Verdwaald omdat de winter in 2015 op zich laat wachten. Tegelijkertijd kijken we al vooruit naar het voorjaar. Wat moet ik met dergelijke bespiegelingen zult u zich wellicht afvragen? Niets. Maar als ik de metafoor van de winter toepas op het economisch tij van de afgelopen jaren hebben we een winter meegemaakt en dient het voorjaar zich aan. Tenminste, dat beeld bestaat al een jaar of twee, maar in de economie lijkt dit nog niet. Terwijl de signalen op groen staan. De Life Science sector en IT in en om Groningen groeien hard. Het HTSM cluster zal zich opnieuw in Hannover op de Messe breed en optimistisch presenteren. Recent onderzoek laat zien dat watertechnologische bedrijven de afgelopen jaren merendeels gegroeid zijn, zowel in omzet als ook in werkgelegenheid. Deze NOM- MER geeft opnieuw een overzicht van bedrijven waarin de NOM de laatste tijd geïnvesteerd heeft. Mooie bedrijven! Er heerst voorzichtig optimisme. Siem Ondertussen maken we ons zorgen over bevingsschade in Groningen en lukt het maar niet om aan de onderkant van de arbeidsmarkt voldoende banen te genereren. De constatering van deze feiten klinkt defaitistisch. Ik ben van mening dat je beter van daaruit aan perspectief kunt werken dan in de ontkenningsfase blijven hangen. Dat perspectief begint bij het onderwijs. Laat jonge kinderen kennismaken met de nieuwste technieken, zoals 3d printing. Dat zorgt voor eigenwaarde doordat ze voorop lopen, en realiseer je dat dit een proces is dat tijd kost en pas op langere termijn leidt tot resultaat. Op die manier komen de eerstgenoemde voorbeelden en de laatste bij elkaar. Innoveren en vervolgens groeien vragen lange adem en dus tijd, maar het succes laat zich op een bepaald moment zien. U leest dat ook in deze NOMMER. FEBRUARI 2015

3 I N H O U D Stemming 2 Siem is voorzichtig optimistisch NOMbassadeurs 5 Kip Caravans ontwikkelt maar door in Drenthe Toekomstklaar 8 De Vries Trappen in de lift Innovatiefonds 16 Samen speuren naar innovatieve ideeën en bedrijven Spotlicht 18 De AppMachine van Siebrand Dijkstra valt echt overal op Smart Dairy Farming 21 Sensoren en software die koeien meten MKB Fonds Drenthe 24 Er waait een frisse ondernemersgeest in Drenthe Acquisitie 26 De Bosatlas van het voedsel zet het Noorden op de kaart Trendsettend 29 Google zocht, en vond groene en lokale stroom Data 32 Check wie, check hoeveel, check hoe veilig: AttachingIT Overname 36 Fins Pyroll zit nu echt in de buurt van klanten Smart 38 PendraCare katheters plus sensoren lossen problemen op HTSM 42 Meet up with an up-and-coming hightech region Doefonds Fryslân 44 Financiële boost voor Friese MKB-ers Verwachting 46 De landbouwmachines van ZoCon willen naar Zuid-Amerika En verder Kwetters 11 Vragen en klachten via social media 12 NOM on Tour 14 INVESTEREN IN ONTWIKKELING Dress for success 20 Blikvanger 28 NOM kijkt om naar De Nieuwe Band 34 Drijfveren van Gerdy Geersing 40 Hydrowashr wint Water Alliance Award 49 Kwetters 50 NOM Nieuws 51 Bericht voor startups 52

4 NOMMER is een magazine van N.V. NOM en speciaal bedoeld voor relaties en iedereen die geïnteresseerd is in de activiteiten van de investerings- en ontwikkelingsmaatschappij voor het Noorden. NOMMER is open, toekomst- en resultaatgericht en beschrijft de economische ontwikkelingen, de ondernemingsgeest, en het leven en werken in Groningen, Friesland en Drenthe. 4 Verspreiding: gratis onder alle relaties van N.V. NOM. Redactie: Communicatie N.V. NOM, Manisch Creatief. Eindredactie: Annemarie Atema, Idee, art direction en realisatie: Manisch Creatief. Tekstbijdragen: Annemarie Atema, Menno Bakker, Amber Boomsma, Manisch Creatief, Jarno Duursma, Petra Engel, Folkert van der Glas, Loek Mulder, Hans Praat en Willem van Reijendam. Fotografie: Jurjen Backer Dirks, Koos Boertjens, Hans van Dijk, Martine Hoving, Manisch Creatief, Maartje Roos (cover), Gea Schenk, Marius Visser, André Weima en NOM-stock. Drukwerk: WM Veenstra. Heeft u hem al ontdekt bij deze NOMMER: de proud ambassador of the north ansichtkaart? Als trotse noorderling kunt u die naar iemand toesturen, bijvoorbeeld naar een zakenrelatie, om te laten zien hoe goed het hier is. Of bijvoorbeeld naar familie, of vrienden. We hebben ons ook laten vertellen dat de kaart het goed doet op een ouderwets prikbord, en dat hij met een plakbandje aan de muur eveneens fantastisch staat. Kortom, het is aan u. Maar we hopen dat u (samen met ons) proud ambassador of the north wilt zijn. Want als iedereen het roept, dan moet het hier in het Noorden wel erg goed toeven zijn. Bent u niet de eerste die deze NOMMER leest, en heeft degene voor u de ansichtkaart al in beslag genomen? Er zijn meer kaarten. Stuur een mail naar en we sturen u er nog een aantal toe. P.s. heeft u de smaak te pakken en ziet u de proud ambassador of the north sweater ook al bij u aan de waslijn wapperen? Ze zijn te bestellen bij Clayground Industries (www.claygroundindustries.com). Als lezer van de NOMMER ontvangt u 15% korting. Noteer daarvoor proud of the north bij apply coupon. Oplage: exemplaren. Rechten: Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of geproduceerd zonder schriftelijke toestemming van de N.V. NOM of andere auteursrechthebbenden. Alle gegevens zijn onder voorbehoud, en er kunnen geen rechten aan worden ontleend. NOMMER is een uitgave van N.V. NOM, Investeringsen Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland. Paterswoldseweg 810, Groningen. Telefoon (050) , Cover: Ronald Wagelaar (De Vries Trappen) en Laurens Kruize (NOM) ontmoeten elkaar via de trap. Februari 2015 GEMIST? GEEN PANIEK! Op vindt u onder het kopje media alle reeds uitgebrachte NOMMERS en kunt u ze nog eens rustig doornemen en/of downloaden. Veel leesplezier alvast! FEBRUARI 2015

5 NOMbassadeur(s) HENK GUNNINK (CEO) & OLIVIER SIKKING (CFO) Kip Caravans Kiplekker in Hoogeveen! 5 NOMbassadeurs Henk Gunnink (achter het stuur) en Olivier Sikking. In het midden NOMmer Anja Rombout. Mag twee ook? vroeg Anja Rombout, NOM Foreign Direct Investment, toen haar gevraagd werd naar de voordracht van weer een nieuwe NOMbassadeur. Natuurlijk. Hoe meer NOMbassadeurs, hoe beter. En zo zijn Henk Gunnink (CEO) en Olivier Sikking (CFO), directeur-eigenaren van KIP Caravans in Hoogeveen de nieuw toegevoegde namen. Ze verblijven voor hun werk een aantal dagen per week in Drenthe, maar wonen in het Westen. Het is prachtig om te horen hoe zij onder de indruk zijn hoe het hier allemaal geregeld is in Noord-Nederland, verklaart Anja. Henk en Olivier zijn wat mij betreft niet alleen perfecte NOMbassadeurs maar ook echte ambassadeurs voor het Noorden. Eind 2010 besluit Henk Gunnink, op dat moment nog directeur-eigenaar van Boedelbak (landelijk verhuurder van aanhangwagens) met een aantal andere aandeelhouders het failliete Kip Caravans in Hoogeveen over te nemen. Het bedrijf draait dan al een aantal jaren met verlies. Met Henk s visie op het behouden van een deel van de werkgelegenheid en het aanboren van nieuwe marktkansen wist hij de curator te overtuigen. Bij Boedelbak waren we de laatste paar jaar niet alleen verhuurder maar ook bouwer van aanhangwagens geworden. En INVESTEREN IN ONTWIKKELING

6 Kampeerbeleving in de Shelter-conceptstore 6 eigenlijk was het pand dat we hadden daarvoor te klein. Idee was om de productie van caravans en aanhangwagens samen te voegen in Hoogeveen. Caravans bouwen is seizoenswerk, de rest van het jaar konden we de productie dan vullen met de bouw van aanhangwagens. Olivier Sikking is sinds 2011 als CFO bij Kip betrokken. Hij vertelt over de fabriek in Hoogeveen, die eigenlijk weer is opgedeeld in vier kleine bedrijven: een houtbewerkingsbedrijf, een metaalbewerkingsbedrijf, een assemblagelijn en een lijmstraat. In plaats van een fabriek te blijven die uitsluitend caravans maakt, wilden we een fabriek worden die niet alleen maar óók caravans produceert. Kip Care In werkelijkheid liep het allemaal toch net even anders. In 2012 toonde zich een partij geïnteresseerd en werd Boedelbak verkocht, waarmee de plannen om aanhangwagens te bouwen kwamen te vervallen. En ondertussen was er, geheel toevallig, een nieuw idee ontstaan. Een van de medewerkers van Kip had voor zijn moeder een mobiele sanitaire unit in de garage gebouwd. Dat zette ons aan het denken, vertelt Olivier. Want het was niet alleen een product dat goed zou passen bij de productielijnen en kennis die we in huis hadden, maar ook bij een doelgroep waar we veel mee te maken hebben, de 50 plusser. Zij beslissen vaak nu al voor hun ouders of er straks een traplift moet komen, of een sanitaire unit. Zo werd het besluit genomen zich voorlopig te focussen op de ontwikkeling van de Kip Care: een badkamer in een kast die in elke ruimte geplaatst kan worden, door het modulaire systeem in een uur kan worden opgebouwd, en die ook nog eens rolstoeltoegankelijk is. Het Drentse MKB Actieprogramma 2013 leek een aangewezen gelegenheid om ook met ondernemers in de regio over de doorontwikkeling van dit idee te praten. Dit programma, een initiatief van Kamer van Koophandel, Syntens en NOM, had de bedoeling de regionale economie in Drenthe te verstevigen door bedrijven kennis met elkaar te laten maken en met elkaar te verbinden. Anja Rombout, trekker van dit project namens de NOM, ontmoette Henk en Olivier hier voor het eerst. Binnen het Drentse MKB Actieprogramma waren vrijetijdseconomie en onderzoek naar kansen voor toepassing van nieuwe lichtgewicht materialen in caravanbouw peilers. Tot mijn verrassing stond daar toen het prototype van de Kip Care. Omdat ook healthy ageing/ life sciences een belangrijk speerpunt is, kon de Kip Care in het Actieprogramma worden meegenomen. Goede buren Anja kreeg en greep de kans het ontwikkelproces van dichtbij mee te maken. Ze wist vertegenwoordigers van doelgroepen en patiëntenverenigingen bij elkaar te brengen om de marktkansen te verkennen. Die leken gunstig. En op zoek naar toeleveranciers wees Anja de heren van Kip erop vooral ook regionaal te zoeken. De NOM, in dit FEBRUARI 2015

7 geval Anja, heeft een groot netwerk, dat het gemakkelijk maakt contact te leggen. Zo ontstond ook het contact met Nomadis, vertelt Olivier. Zij konden ons helpen met de ontwikkeling van de bodemplaat en zitten zo dichtbij dat we gemakkelijk voor afstemming bij elkaar langsliepen. Tijdens het traject bleken er nog veel meer interessante mkb-bedrijven in de buurt te zitten. Bedrijven met wie tijdelijk ook personeel wordt uitgewisseld. Want onze mensen kunnen echt alles, vertelt Olivier. Als product is de Kip Care inmiddels ontwikkeld. In de fabriek in Hoogeveen wordt een eigen productielijn opgetuigd, en er is een showroom waar de unit kan worden bekeken. Om de marktintroductie zo groot mogelijk aan te pakken zijn er intussen gesprekken met de NOM over financiering. We kunnen natuurlijk ook met andere partijen praten, maar het gaat ons niet alleen om de financiering, benadrukt Olivier. Het gaat ook om de contacten die we samen met de NOM hebben, hier in het Noorden. Bovendien is healthy ageing een van de speerpunten van beleid waardoor het, ook via de NOM, volop aandacht krijgt. Dat is van niet te onderschatten waarde bij de opstart van zo n groot traject. Het nieuwe kamperen Ondertussen werd ook onverdroten doorgewerkt aan de marktintroductie van een nieuw caravanconcept: de Shelter. Een product waar Henk en Olivier veel van verwachten. De Shelter is een compacte hefdakcaravan waarmee Kip het eigen merk wil ontstoffen en wil proberen met name jongeren te interesseren voor wat zij noemen het nieuwe kamperen. Olivier legt uit dat deze compacte caravan een totaal andere beleving biedt: Het is geen aanhangwagen, geen tent en eigenlijk ook geen caravan. De Kip Care past in elke ruimte Je kunt er je fiets inzetten, je motor of surfboard, en je kunt de Shelter helemaal naar je eigen wens designen. Met de Shelter wordt niet alleen een nieuwe doelgroep aangesproken maar wordt vanzelfsprekend ook conform de wetten van deze tijd met jongeren gecommuniceerd. Strategie is dat geïnteresseerden de Shelter zoveel mogelijk echt moeten kunnen ervaren, via shop-in-shop-constructies en conceptstores, en dat aanvullend vooral online en mobiel over het product wordt geïnformeerd. Natuurlijk is er ook een Shelter-conceptstore achter in de productiehal in Hoogeveen gecreëerd. NOMbassadeurs van het Noorden Hoewel zowel Henk als Olivier een deel van de week in het Westen wonen, voelen ze zich in Hoogeveen inmiddels aardig thuis. Ze roemen het authentiek ondernemerschap van de Drentse horeca-ondernemers, en bezweren dat je dat in het Westen echt niet op die manier vindt. En er is al uitgebreid gesproken over het grote aantal mkbbedrijven in de regio waarmee het prettig en gemakkelijk samenwerken is. Anja is blij dat deze ervaringen hardop worden uitgesproken en vertelt dat ze bij acquisitietrajecten vaker dan eens vragen krijgt over het Drentse vestigingsklimaat: Die rust en ruimte waarmee Drenthe altijd adverteert kunnen ook tegen je gaan werken, is haar eenvoudige conclusie. Henk vertelt dat bezoekers die eenmaal Kip in Hoogeveen bezocht hebben graag terugkomen. Als mensen hier eens zijn geweest bellen ze later op of we weer bij ons kunnen afspreken. Mensen uit Korea, China, Duitsland, noem maar op. We halen ze op van Schiphol en brengen ze terug via Staphorst en Giethoorn. Je kunt ze hier echt wat unieks laten zien. 7 De Kip Shelter, trekker van het nieuwe kamperen Anja Rombout Projectmanager NOM T (06) E INVESTEREN IN ONTWIKKELING

8 Je krijgt het van de NOM 8 NOMmer Laurens Kruize (l) en Ronald Wagelaar van De Vries Trappen (r) bespreken de goede vooruitzichten FEBRUARI 2015

9 Minderheidsbelang in Friese trappenspecialist Al sinds 1973 ontwerpt en vervaardigt De Vries Trappen uit Heerenveen hoogwaardige trappen. Na een moeilijke periode heeft het bedrijf weer de weg omhoog gevonden. Met dank aan een nieuwe manier van produceren en een flink aantrekkende markt. Om het Friese bedrijf toekomstklaar te maken heeft de NOM een minderheidsbelang in De Vries Trappen genomen. De zon schijnt uitbundig boven het pand van De Vries Trappen. Binnen loopt Ronald Wagelaar al even stralend rond. Overal om hem heen is volop bedrijvigheid. Er worden trappen ontworpen en geproduceerd. Houten niet cadeau trappen, van seriematig tot zeer luxe uitvoeringen. Voor zowel de woningbouw als voor bedrijfsgebouwen. We leveren het totale pakket, vertelt Ronald. Van de aanvraag tot het plaatsen van de trappen. Helemaal toegespitst op wat de opdrachtgever voor ogen heeft. Sinds 2001 is hij eigenaar van het bedrijf waarvan hij al vanaf 1993 directeur is. Toen hij aantrad was De Vries Trappen een verliesgevend bedrijf. Niet veel later liet de organisatie elk jaar weer mooie resultaten zien. Vooral begin deze eeuw was de markt booming, licht hij toe. We hadden bovendien goed geïnvesteerd en wisten continu onze productenrange te verrijken. QRM Lang leek het allemaal vanzelf te gaan. Totdat de bouwcrisis in 2009 ook bij De Vries Trappen hard toesloeg. Door de enorme daling in de woningbouw kreeg het bedrijf het flink voor de kiezen. En dus moesten alle zeilen worden bijgezet om te overleven. Drie keer werd er gereorganiseerd, elke keer inclusief een goed sociaal plan. We werden gedwongen om met minder mensen efficiënter te produceren, blikt Ronald terug. Dat betekent dat je je kosten moet aanpassen en tegelijkertijd je performance moet blijven vergroten. Niet eenvoudig in een markt die steeds minder voorspelbaar werd. Begin 2014 werd de ommekeer ingeluid, nadat Ronald kennismaakte met een voor hem totaal nieuwe manier van produceren. Quick Response Manufacturing heet het, kortweg QRM. QRM is een procesverbetermethode, bedoeld om de flexibiliteit van een organisatie te vergroten door het continu verkorten van de doorlooptijden in alle aspecten van de bedrijfsactiviteiten. In een jaar tijd hebben we enorme resultaatverbeteringen gerealiseerd, zegt Ronald. Hadden we tot voor kort een doorlooptijd van ongeveer achttien dagen, nu is dat teruggebracht naar drie á vier dagen. We waren al langer bezig om het bedrijf om te turnen van een productiegedreven organisatie naar een volledig vraaggestuurde organisatie. Dankzij QRM is dat proces flink versneld. We produceren alleen die trappen die de klant direct uitgeleverd wil krijgen, waardoor je de tussenvoorraad verkleint. Daarnaast beschikken we met Rudi Kleinhuis over een nieuwe financieel directeur. Hij is aangetrokken om mij te ondersteunen, maar vooral ook om de organisatie op allerlei terreinen verder te professionaliseren. Uitstekende vooruitzichten Inmiddels trekt ook de markt weer stevig aan. Dat is aan de orderportefeuille van De Vries Trappen goed te merken. Dagelijks worden er in Heerenveen momenteel zo n 60 trappen gemaakt, terwijl dat er begin vorig jaar 9 INVESTEREN IN ONTWIKKELING

10 slechts 25 waren. We zijn uit een dal omhoog geklommen en willen nu gas geven, vervolgt Ronald. Dat kan alleen wanneer je beschikt over voldoende financiële middelen. Zodat je gericht kunt investeren en marktkansen ook daadwerkelijk kunt benutten. Om De Vries Trappen toekomstklaar te maken ging hij op zoek naar een strategische partner. Naar een partner die het bedrijf van extra energie kon voorzien en die er op basis van een minderheidsbelang wilde instappen. Vandaar dat in juni vorig jaar contact werd gezocht met de NOM. We zijn in gesprek gegaan en er is een businessplan gekomen, blikt Laurens Kruize, Investment Manager van de NOM, terug. Vervolgens hebben wij de organisatie onder de loep genomen, marktrapporten bestudeerd en afnemers van De Vries Trappen gesproken. Mede op basis daarvan hebben wij geconcludeerd dat de vooruitzichten uitstekend waren. De markt heeft zijn dieptepunt bereikt, er is schaarste ontstaan en dus moet er gewoon weer gebouwd worden. 10 Slagkracht De organisatorische veranderingen binnen De Vries Trappen, in combinatie met een aantrekkende markt, deden de NOM besluiten om een minderheidsbelang in het bedrijf te nemen. Maar ook wordt in tranches een achtergestelde lening verstrekt. Het was een stevige onderhandeling, zegt Ronald. Je krijgt het van de NOM zeker niet cadeau. Natuurlijk, als je een deel van je bedrijf verkoopt, gaat dat met de nodige emoties gepaard. Daar moet je niet voor weglopen. Zeker niet wanneer je kunt samenwerken met een organisatie als de NOM. De organisatie is breed georiënteerd en beschikt over veel expertise. Soms wijzen ze me op zaken die ik zelf over het hoofd heb gezien. Maar bovenal zorgt het nieuwe partnerschap ervoor dat we financieel meer slagkracht hebben. Dat is met het oog op de toekomst niet onbelangrijk. Daarnaast krijg je door het instellen van een Raad van Commissarissen een enigszins ander bedrijf. Ik heb me in het verleden best wel eens eenzaam gevoeld. Nu kun je samen heel afgewogen beslissingen nemen. Dat is prettig, zeker nu alles erop wijst dat we op termijn flink in capaciteit moeten investeren. We zijn er klaar voor. Laurens Kruize Investment Manager NOM T (06) E FEBRUARI 2015

11 Kwetters! Het internet in 60 seconden: feiten & cijfers Fotografe Maartje Roos (fotograaf van de cover van deze NOMMER) uit Hurdegaryp is gevraagd om met twee foto s Nederland te vertegenwoordigen voor de World Photographic Cup Dit is voor fotografen uit de gehele wereld. Een soort landenwedstrijd voor fotografen, vertelt Willem van der Vlies, bestuurslid van DuPho, de beroepsorganisatie voor professionele fotografen en boardmember van FEP, de Federation of European Photographers. Aan de wedstrijd doen 27 landen mee, waaronder achttien landen uit Europa, vijf uit Azie, de VS, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Bron: App moet buitenland dichterbij brengen voor Nederlandse ondernemer 11 Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft onlangs de app NL Exporteert geïntroduceerd. De app is bedoeld om Nederlandse ondernemers met exportambities van advies en informatie te voorzien en doet daarmee dienst als een soort wegwijzer voor ondernemers in het buitenland. NL exporteert geeft via een interactieve wereldkaart per land actuele informatie over geplande evenementen, de do s & don ts van het zakendoen in het buitenland, macro-economische kerngegevens, financieringsmogelijkheden en de contactgegevens van ambassades en handelsposten wereldwijd. De app laat in één oogopslag zien waar de meeste inwoners wonen, de economische groei het hoogst is, de koopkracht het grootst, hoe eenvoudig er zaken gedaan kunnen worden en waar de Nederlandse export zich op richt. De app bevat verder nog een currency converter en laat direct het tijdsverschil met Nederland zien. Ook is er de Export Wijzer, waar de ondernemer toegang tot relevante exportdocumenten, wet- en regelgeving, internationale netwerkprogramma s, MVO, tips & tricks en info over financiering krijgt. De app kan gedownload worden in zowel de AppStore van Apple als in Google Play. Bron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Bron foto: Amsterdam Airport Schiphol INVESTEREN IN ONTWIKKELING

12 Vragen en klachten via social media: Door: Jarno Duursma vijf tips Dagelijks zijn miljoenen Nederlanders online. Ze surfen, googlen, lezen het nieuws en zijn actief op sociale media. Daar facebooken, reviewen, twitteren, instagrammen ze en ga zo maar door. Maar hoe ga je als bedrijf nou om met de consument die online vragen stelt of klachten en complimenten met je deelt? Tot ongeveer 2004 was het internet voor de gemiddelde ondernemer nog best overzichtelijk. Je had een website (of niet) en als je er een had, was dat een verlengstuk van je vermelding in de Gouden Gids. Wanneer mensen een vraag, opmerking, klacht of compliment hadden, deden ze dat via telefoon of en dat was het. Wanneer een consument een serieuze klacht had, kon hij contact opnemen met je bedrijf en dan was het zijn woord tegen het jouwe. Kon de consument niet op veel service of begrip rekenen, dan trok hij bijna altijd aan het kortste eind. Het bedrijf trok meestal aan het langste eind. 12 In het pre-social media tijdperk was het laatste redmiddel van een ontevreden consument, naast juridische stappen, een brief naar het consumentenprogramma Ook dat nog. Maar er is veel veranderd. Sinds de komst van social media, social recommendations en review sites heeft de consument veel meer macht gekregen. De hele wereld kijkt immers over zijn schouder mee en ondernemers willen niet dat bij een zoekopdracht van een potentiële klant negatieve berichten te vinden zijn. willen en dat is op social media. En mensen zien het als een vanzelfsprekendheid dat een bedrijf online actief is, vaak ook na uur. En door de toegenomen digitalisering is de consument van nu steeds meer gewend aan digitaal contact en klantenservice. Deze klantenservice via social media heet ook wel webcare. Wat zegt dit? Heel simpel. Je moet als bedrijf anno 2015 zijn waar je doelgroep is: zij bepalen immers waar zij contact Voor nogal wat ondernemers is webcare ook best lastig, want het vraagt op een bepaalde manier ook een andere FEBRUARI 2015

13 organisatie: Binnen vijf werkdagen krijgt u antwoord, werkt niet meer. Het maakt de klant namelijk niet uit hóe het opgelost wordt, áls het maar wordt opgelost. En een beetje snel. Stroperige procedures en paarse krokodillen moeten dus overboord. En dan nog iets: opeens zijn alle vragen, klachten zichtbaar online, voor iedereen. Hoe ga je daarmee om? Waar reageer je wel of niet op? Op welke dagen en tijdstippen? En hoe ga je om met de onvermijdelijke mafketels, azijnpissers of anonieme twitteraars? Hiervoor heb ik vijf tips: 1. Zorg voor verwachtingsmanagement Bepaal vooraf wat haalbaar is voor jou om te reageren via social media. Bijvoorbeeld maandag tot en met zaterdag, uur, binnen 2 uur (let op: het gaat hier dus niet over de oplossing van een probleem, maar de eerste reactie). Communiceer dit op de kanalen waar je actief bent. En laat bij een vraag die je niet direct kunt beantwoorden weten dat je ermee bezig bent. 2. Houd het persoonlijk Laat je insteek altijd persoonlijk zijn: doe bij het oplossen van klachten/vragen alsof je tegen een bekende praat. Informeel taalgebruik en tutoyeren zijn normaal. 3. Onderzoek iemands achtergrond Doe bij negatieve reacties/klachten altijd eerst even research via Google en bepaal dan of je reageert. Wat is het profiel van de afzender en wat voor berichten slingert hij nog meer de wereld in? Is het iemand die anderen ook lastigvalt? Opereert hij of zij misschien onder een vreemd pseudoniem? Aan de hand daarvan kun je bepalen of het bericht serieus is. Mijn basis-insteek is: reageer altijd, mits er iemand dus stelselmatig op uit is je uit de tent te lokken of in een kwaad daglicht te stellen. 4. Begin met begrip Hoe vervelend een klant online soms ook is, begin met empathie. Blijf vriendelijk en laat je irritatie nooit blijken. En probeer vanaf het begin discussie te vermijden (een welles/nietes -gesprek leidt tot niets, zie het Sanomavoorbeeld). 5. Behandel iedereen gelijk Het is misschien verleidelijk een lastige consument op haar nummer te zetten, maar het helpt je weinig om het probleem op te lossen. Het is efficiënter altijd beleefd te blijven en je coöperatief op te stellen. Negeer je eerste reflex om een BN-er of iemand met veel volgers in het openbaar voor te trekken. Natuurlijk is het bereik van deze personen groter, maar de rest van de wereld is ook niet gek. En wanneer je iets toezegt of een tegemoetkoming doet, doe dit bij voorkeur niet in het openbaar. Je schept dan wellicht een precedent waar anderen op willen aanhaken. Dat kan je daarna veel tijd en goodwill kosten om alles weer recht te breien. Voordelen van verzorgde webcare De mogelijkheden van social media kosten misschien extra tijd, maar leveren de ondernemer ook heel wat op: ze creëren extra bereik, je bent laagdrempelig te benaderen en je kunt snel en efficiënt communiceren met je doelgroep(en). Je ontvangt gevraagd en ongevraagd feedback over je bedrijf en dienst - veel vaker dan gedacht trouwens ook positief. En waar het negatief is, mag je het gewoon beschouwen als een kans om het bedrijf verder te ontwikkelen en je producten en processen te verbeteren. Bill Gates van Microsoft zei hier al eens over: Your most unhappy customers are your greatest source of learning. Wilt u meer weten over webcare en daar serieus werk van maken? Kom dan op 10 maart naar de webcare workshop die Jarno Duursma organiseert in Groningen. Meer informatie via Jarno Duursma is zelfstandig consultant en trainer op het gebied van social media en digitale trends. Hij is auteur van de managementboek bestseller Sociale media strategie in 60 minuten. Jarno is de oprichter van de Social Media Club Groningen en vaste tafelgast bij TV Noord om de digitale wereld te duiden. 13 INVESTEREN IN ONTWIKKELING

14 December 2014 onderwerp: deeleconomie spreker: Bart van der Kooi, Crossmedia Communicatiegroep Locatie: Kalooga, Mediacentrale in Groningen 14 Samenwerkingseconomie met nieuwe spelregels Vraag en aanbod vinden elkaar gemakkelijker dan ooit via internet en sociale media. Door massaal te gaan delen en samenwerken via online platformen, ontwikkelen we met elkaar een nieuwe economie. Neem succesvolle initiatieven als Airbnb en Uber, die wereldwijd marktaandeel afsnoepen van de gevestigde hotel- en taxibranche. Terwijl traditionele bedrijven zich beroepen op achterhaalde wet- en regelgeving, hanteert de markt haar eigen spelregels en ontwikkelen slimme ondernemers nieuwe businessmodellen. Bart van der Kooi, die als online marketing consultant bij de Crossmedia Communicatiegroep werkt, heeft zelf ervaren waarom Airbnb zo n groot succes is. Samen met zijn vrouw maakte hij een tripje door Europa, waarbij ze - in de goedkopere klasse - voor gemiddeld 35 euro per nacht bij particulieren sliepen die thuis een kamer over hebben. De meeste aanbieders waar wij terecht kwamen, vinden het gewoon leuk om mensen te ontvangen en deden alle moeite om het ons naar de zin te maken, vertelt Van der Kooi. We kregen uitgebreid ontbijt met zelfgemaakte jam, tips voor goede restaurants en zelfs een keer chocolaatjes op onze kussens. Het prima hotel waar we aan het eind van onze reis sliepen, kon echt niet op tegen de persoonlijke service en plezierige ontmoetingen die wij bij Airbnb hebben ervaren. Delen is het nieuwe hebben Airbnb is wat Van der Kooi betreft een goed voorbeeld van de samenwerkingseconomie. Die term hanteert hij voor initiatieven waarbij het delen geld kost. De term deeleconomie impliceert immers dat er helemaal geen geld aan te pas komt. Die initiatieven zijn er trouwens ook. Neem Wikipedia, waarbij we kosteloos kennis delen met de massa, of Peerby, een platform voor het gratis (uit)lenen van gereedschap en andere spullen in je eigen buurt. Want waarom zou iedereen een grasmachine of boormachine moeten kopen als je onderling kunt uitwisselen? Het credo delen is het nieuwe hebben geldt vooral voor producten die je maar af en toe nodig hebt. Voor een groeiend aantal mensen valt een auto ook in die categorie. Deze incidentele bestuurders (ver)huren bijvoorbeeld via Snappcar een particuliere auto. De prijzen FEBRUARI 2015

15 zijn lager dan in de reguliere autoverhuurbranche. Precies daarom heeft de samenwerkingseconomie zo n grote impact op de traditionele markt. In allerlei branches ontwikkelen zich initiatieven die zijn gebaseerd op het principe van consumenten die met elkaar delen en samenwerken. Naast Airbnb, Peerby en Snappcar noemt Van der Kooi o.a. HomeExchange, Gardensharing, personenvervoerder Uber, vrijwilligersplatform Croqqer en crowdfunders als Kickstarter en Geldvoorelkaar. Samenwerken kan plaatsvinden onder allerlei condities: van gratis onderling delen of het ruilen van spullen en diensten tot het (uit)lenen of (ver)huren tegen een vergoeding. De crisis heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van creatieve consumenteninitiatieven, stelt Van der Kooi. Naast altruïsme is het besparen van kosten een motief om te delen, evenals duurzaamheid. Tegelijk zien ondernemende mensen allerlei manieren om juist extra inkomsten te genereren, bijvoorbeeld door iets te verhuren dat je toch al in je bezit hebt. En wie groter denkt, richt een handig online platform op, want met internet en sociale media heb je de wereld in je zak. Oneerlijke concurrentie Geweldig, al die nieuwe initiatieven, want ze bieden kansen die kunnen uitgroeien tot interessante businessmodellen. Alleen de gevestigde orde ziet bedreigingen en protesteert. Want wie een compleet wagenpark runt, kan in prijs niet concurreren met een particulier die zijn autootje af en toe verhuurt. Van der Kooi stelt dat het voor bedrijven vooral frustrerend is dat aanbieders via platformen als Uber en Airbnb nauwelijks last hebben van wet- en regelgeving. Tot voor kort althans, want in Nederland is Uber recent verboden. Het is inderdaad oneerlijke concurrentie als particulieren zomaar een ritje kunnen aanbieden, terwijl taxibedrijven aan allerlei regels zijn gebonden. Hetzelfde geldt voor particulieren die via Airbnb zomaar een slaapkamer kunnen verhuren, terwijl hotels aan allerlei strenge eisen en normen moeten voldoen. De wet- en regelgeving is totaal nog niet ingesteld op de nieuwe spelregels van de samenwerkingseconomie en dat levert een spanningsveld op. Initiatieven als Uber en Airbnb moeten zich officieel natuurlijk wel aan de wetten en regelgeving houden, maar vanwege de snelheid waarmee deze platformen groeien, is dat haast niet te monitoren en controleren. Kritiek of niet, het online delen en samenwerken gaat intussen gewoon door. Volgens Van der Kooi net zolang totdat nieuwe initiatieven zich doorontwikkelen tot geaccepteerde marktaanbieders. Hij noemt de muziekindustrie als lichtend voorbeeld. Wie herinnert zich Napster niet, het eerste platform waar je toen nog illegaal muziek kon downloaden. De muziekbusiness stond op de achterste benen, maar inmiddels zijn de alternatieven volwassen en geaccepteerd, zoals Spotify. Het heeft muziek toegankelijker en goedkoper gemaakt en zo zal ook Uber linksom of rechtsom invloed hebben op de taxibranche. De samenwerkingseconomie heeft toenemende impact; steeds meer sectoren moeten accepteren dat hun marktaandeel gewoon minder groot wordt. Toon ondernemerschap Nog beter is het natuurlijk om als ondernemer te anticiperen op de samenwerkingseconomie, adviseert Van der Kooi. Blijf denken vanuit de klant: waar hebben zij behoefte aan en welke nieuwe mogelijkheden kun je aanboren om sneller, simpeler, beter of goedkoper diensten of producten aan te bieden? Een optie is het kopiëren van succesvolle initiatieven, zoals BMW de kunst van autodelers afkeek met Drive Now. Of koop de concurrent, zoals autoverhuurder Avis deed met ZipCar. Om marktaandeel te houden, kun je ook je eigen concurrent worden en met een verbeterde versie jezelf steeds overnemen, zoals Amazon deed met Amazon Prime. Een gevolg van de samenwerkingseconomie is dat bedrijven een steeds kortere doorlooptijd hebben. Bestonden organisaties vroeger gemiddeld 75 jaar, tegenwoordig is dat gemiddeld 15 jaar. En die cyclus wordt alleen maar korter door het hoge tempo waarin technologie verandert en de invloed van de massa toeneemt, voorziet Van der Kooi. De markt wordt nog veel dynamischer, initiatieven zullen komen en gaan. Alles draait om het slim doorontwikkelen van mogelijkheden. Nieuwe verdienmodellen ontstaan bij groei en succes. Dat maakt Airbnb inmiddels miljoenen waard. Kortom, de wereld verandert, dus de bedrijvigheid en de spelregels ook. Toch blijft de uitdaging voor ondernemers in de kern hetzelfde: kansen zien, handelen en verantwoorde risico s nemen. On Tour bij Kalooga Het mediabedrijf Kalooga staat vooral bekend om zijn zoekmachine waarmee gezocht kan worden naar afbeeldingen. Daarnaast zorgt de door Kalooga ontwikkelde software voor het invullen van beeldmateriaal op websites van o.a. De Telegraaf, Sp!ts, The Independent en 20 minutos. Het hoofdkantoor van Kalooga bevindt zich in Groningen, verkoopkantoren zijn er in Londen, Madrid en Berlijn. 15 INVESTEREN IN ONTWIKKELING

16 We gaan op zoek naar een Jens Ruesink, manager Innovatiefonds Noord-Nederland Naast het Aanjaagfonds, de Mezzaninefinanciering, de Groei- en Overnamefinanciering heeft de NOM sinds enkele maanden een nieuwe loot aan de financieringsstam: het Innovatiefonds Noord- Nederland. Een fonds dat zich richt op MKB-ondernemers met een innovatief idee en dat het hiaat 16 vult dat andere financiers laten vallen. Klop als innovatief ondernemer, vol van ideeën en bezig met iets nieuws maar eens op de deur van een financier voor een kapitaalinjectie. De kans is niet erg groot dat de geldschieter de ondernemer met open armen ontvangt en enthousiast ja zegt op een verzoek om financiering van ontwikkeling van een vernieuwend productidee. Financiers zijn terughoudend geworden in verstrekking van kapitaal aan MKB-bedrijven die willen innoveren, legt Jens Ruesink uit. Ze vinden de risico s te groot. Veel fondsen investeren liever in het volwassen bedrijfsleven; ondernemingen die al groei hebben laten zien en hun sporen hebben verdiend. Ruesink is manager van het Innovatiefonds Noord- Nederland. De bedrijfskundige is sinds eind vorig jaar in dienst bij de NOM en deed eerder ervaring op als intermediair en adviseur in de financieringssector in het oosten van het land. Werkkapitaal willen financiers wel verstrekken maar kapitaal voor ontwikkeling nauwelijks nog, weet Ruesink. Het is volgens hem zonneklaar dat die situatie een sta-in-de-weg is voor de totstandkoming van nieuwe producten en groei van individuele, jonge bedrijven. En dat zet een rem op de ontwikkeling van de regio. Ruesink: De BV Nederland richt zich via de Topsectoren op innovatie en kennisontwikkeling. Om dat aan te jagen moet onderzoek worden gedaan. Dat gebeurt hier in de regio door de kennisinstellingen zoals bijvoorbeeld het UMCG, de RUG, Stenden Hogeschool en de Hanzehogeschool en ook in het MKB. Maar als er vervolgens geen investeerders zijn, is het erg lastig om die kennis te vertalen naar een vermarktbaar product of dienst. Daar wil het Innovatiefonds ondersteunen door innovatie te stimuleren en nieuwe bedrijvigheid te faciliteren, stelt Ruesink. Daarbij gaat het niet in de eerste plaats om de aantallen bedrijven die worden ondersteund maar wat Ruesink betreft meer om de kwaliteit van de investeringen. Ik ben tevreden wanneer het fonds voldoende kwalitatief goede investeringen ondersteunt en succes boekt op het gebied van kennisontwikkeling en het scheppen van nieuwe banen. Opsporen De regionale markt voor het Innovatiefonds is voldoende groot, zegt Ruesink. Het blijkt volgens hem alleen al uit het FEBRUARI 2015

17 nieuwe Catawiki of Oxxio aantal startups in Noord-Nederland en de aanvragen bij Flinc. Dat is de dienstverlening van de NOM die zich richt op investerings- en financieringsbegeleiding. Flinc wordt eveneens door Ruesink aangevoerd. Toch blijft nog veel onder de radar, vult de fondsmanager aan. Innovaties en bedrijven die werken aan innovatieve ideeën, zijn vaak moeilijk op te sporen. Het is ook de regionale mentaliteit die parten speelt. Men schreeuwt het hier niet van de daken. Dat hoeft ook niet, maar bedrijven moeten wel met innovaties naar buiten treden en samenwerkingen opzoeken. Van belang is volgens Ruesink in elk geval dat het Innovatiefonds onder de aandacht wordt gebracht. Hij is daarom een rondje begonnen langs kennisinstellingen, ondernemersen clusterorganisaties, accountants en allerlei andere partijen die banden hebben met het MKB. Via die organisaties moet het belang van het Innovatie Fonds doorsijpelen richting het mkb zelf. Want hoe groot misschien de behoefte ook is aan durfkapitaal, het blijkt in de praktijk een lastige opgave om de mogelijkheden die het Innovatie-fonds biedt onder de aandacht van het MKB te brengen. Meer dan alleen geld geven Jens Ruesink Innovatiefonds Noord-Nederland Het fonds is gevuld met een bedrag van 20 miljoen euro, afkomstig uit de middelen van de NOM, het ministerie van Economische Zaken en de provincies. De bijdrage die MKB ers uit het fonds kunnen ontvangen ligt tussen de en één miljoen euro en wordt verstrekt als aandelenparticipatie. Of een ondernemer in aanmerking komt voor financiering vanuit het Innovatiefonds wordt allereerst bepaald via een innovatiecheck door de NOM. Daarbij wordt onder meer gekeken of met minimaal twee ondernemingen aan de innovatie wordt gewerkt. Ook wordt van de ondernemers verwacht dat zij de helft van de innovatie- en productontwikkelingskosten in de vorm van geld, middelen of uren voor hun rekening nemen. Ondernemers hoeven niet alle lasten te dragen, maar ze moeten op deze manier laten zien dat ze zelf daadwerkelijk achter hun plannen staan. Wanneer de intentieverklaring is ondertekend onderzoekt het Innovatiefonds de haalbaarheid van het idee, het projectplan en een aantal andere aspecten. Dan wordt een financieringsvoorstel opgesteld waar de NOM-directie en het investeringscomité van het Innovatiefonds hun goedkeuring aan moeten geven. Omdat de plannen door experts uit meerdere hoeken scherp worden beoordeeld is een participatie door het Innovatiefonds Noord-Nederland volgens Ruesink ook te beschouwen als kwaliteitsstempel. De verstrekking van de financiering gaat stapsgewijs, van idee tot prototype en marktwaardig product. De NOM doet bovendien meer dan alleen financieren, onderstreept Ruesink. Want in het hele ontwikkelingsproces stelt de organisatie kennis en expertise beschikbaar, ook vanuit de innovatienetwerken. Daarmee onderscheidt de NOM zich ook sterk van veel andere financiers, die zich beperken tot geld geven. Wauw! Het InnovatieFonds werkt volgens het principe van een revolving fund. De opbrengsten uit de twintig miljoen aan kapitaal, vloeien terug naar het fonds en worden aangewend voor nieuwe investeringen. Ruesink: Natuurlijk hoop ik dat we dankzij het Innovatiefonds bedrijven kunnen laten groeien zoals het bijvoorbeeld bij Catawiki of Oxxio is gegaan. Maar de aard van de investeringen bergt ook hoge risico s in zich, waarschuwt Ruesink. Het doet niks af aan zijn ambitie: Die ligt hoog. Ik wil na vijf à tien jaar kunnen zeggen dat we een aantal marktveranderende bedrijven of innovaties hebben gestimuleerd, waarvan iedereen zegt: wauw! Jens Ruesink Manager Innovatiefonds Noord-Nederland T (06) E 17 INVESTEREN IN ONTWIKKELING

18 SPOTLICHT ONDERNEMER UITGELICHT Siebrand Dijkstra is al twee keer eerder in zijn leven financieel binnengelopen. Dus het begint bijna een beetje te wennen. Wanneer we hem spreken heeft hij net de derde grote verkoopdeal van zijn leven achter de rug. En wat voor een: de verkoop van een minderheidsbelang in zijn AppMachine (vestigingen in Heerenveen en San Francisco) aan een groot Amerikaans bedrijf leverde hem vele miljoenen op. Maar ook nog iets anders: de mogelijkheid om zijn software, waarmee iedereen in simpele stappen zelf een app kan maken, over de hele wereld te verkopen. Een nieuwe stap in de toch al enerverende carrière van de serial entrepreur, die op de keper beschouwd maar één missie heeft: mooie dingen maken. AppMachine van serial entrepreur Siebrand Dijk 18 Mooi is een werkwoord Eerst maar eens inzoomen op dat binnenlopen. Dijkstra ( Ik ben een honderd procent ADHD-er ) was al eerder zeer succesvol in het oprichten van bedrijven. Zijn eerste start-up was Quality Netware Tools BV (QNT), dat communicatiesoftware ontwikkelde toen internet nog nauwelijks bestond. In acht jaar tijd wist hij in de jaren negentig aan bedrijven elfduizend producten te verkopen, van internetdomeinen tot software. Na de verkoop van QNT begon Dijkstra met SchoolMaster, dat onder de naam Magister administratieve software voor scholen in het voortgezet onderwijs leverde. Ook dat bedrijf werd goed verkocht. Ach, het ging ook wel eens mis. Zo was de overname van het Friese internetbedrijf Speak geen succesverhaal. Verschillende bloedgroepen, stelt Dijkstra. Je kunt wel een mooie tent kopen en je de eigenaar voelen; daarmee heb je nog niks. De mensen die er zitten moeten ook een beetje dezelfde taal spreken. Dezelfde bloedgroep hebben. Met Speak had ik dat niet. Ik voelde me op een gegeven moment net een Imam die een gereformeerde kerk had overgenomen. Knutselen Zo kwam het dat de in Oranjewoud wonende ondernemer op een gegeven moment AppMachine oprichtte. Kant en klare software, waarmee de gebruiker met behulp van hapklare bouwblokken zelf apps kan maken. Hij ging de afgelopen jaren tot het gaatje om er een mooi product van te maken. Mensen denken wel eens dat alles wat ik aanraak verandert in goud. Maar wat ze niet zien is dat er voor een lucratieve verkoop jaren van keihard werken aan vooraf zijn gegaan. Dag in dag uit werken aan iets waarvan je weet dat iedereen het wil hebben. En dat is gelukt. Er zijn zoveel mensen die graag een app zouden willen maken. Een applicatie waarmee je je bedrijf, of een bepaalde dienst, of bijvoorbeeld een speciale webshop heel gemakkelijk kunt aanbieden aan de markt. Dat hebben wij gemaakt. Een pakket waarmee je spelenderwijs en modulair alles helemaal naar eigen wens kunt opbouwen. Alsof je met legoblokjes mag spelen. En het leuke is: Wanneer je een bloedmooie vrouw ziet denk je niet als ze maar goed kan koken FEBRUARI 2015

19 Ik voelde me een Imam die een gereformeerde kerk had overgenomen stra verovert Amerika knutselen is gratis. Je betaalt pas een maandfee op het moment dat je het online aanbiedt voor Android, iphone en Windows Phone 8. Daar komt overigens nogal een rompslomp bij kijken, met regels, aanmeldingen, invulformulieren. Het minst leuke onderdeel dus. Nou, ook daar willen wij bij helpen. En nu zijn we ook al bezig om het zo te maken dat je je app niet meer via die kanalen kunt aanbieden, maar gewoon online, via de browser. Een gesprek met Dijkstra vergt een hoge concentratiegraad bij de gespreksgenoot. Want de man praat snel, is zeer associatief en heeft veel uit te leggen. Bijvoorbeeld, waarom een goed product in zijn ogen nooit af is. Mooi is een werkwoord. Morgen vinden we andere zaken belangrijker dan vandaag. Wensen en smaken veranderen. En ja, over smaak gesproken. Je moet als aanbieder ook altijd zorgen dat iets er goed uitziet, style sells. Ik hoor wel eens mensen zeggen ach, als het maar functioneel is. Onjuist! Als je straks een bloedmooie vrouw aan de andere kant van de straat ziet lopen ben je een en al aandacht. Jouw eerste gedachte is dan niet ach, als ze maar goed kan koken. Vakidioten Het tempo waarmee Dijkstra in het verleden al mooie dingen deed en nu ook weer met de AppMachine innovaties doorvoert is nationaal en internationaal opgevallen. Zo reikte de jury van het IT-magazine Computable hem de CEO of the Year award 2014 uit. Men gaf aan zeer onder de indruk te zijn van het gebruikersgemak en de kwaliteit van AppMachine. Ook de internationale ambitie van het bedrijf werd geprezen. Het geheim van het succes? Er zijn volgens Dijkstra meerdere factoren. Zo is daar het multiplyer-effect. Het mooie is dat je een product maakt, dat je op een gegeven moment duizenden keren kunt verkopen, legt Dijkstra uit. Kijk, een goede kok van een kwaliteitsrestaurant maakt met heel veel zorg en al zijn energie een goede biefstuk klaar. Maar bij de volgende bestelling moet hij dat nog eens doen en nog eens, enzovoort. Dat is niets voor mij. Ik wil op een gegeven moment gelijktijdig biefstukken van dezelfde topkwaliteit kunnen verkopen. Dat is ook ons commerciële perspectief en daarom kunnen wij het ons permitteren om er bij de ontwikkeling ontzaglijk veel tijd in te steken. Een andere succesfactor is het personeelsbeleid. Absoluut. De mensen zijn het goud van je bedrijf. Als ondernemer profiteer ik er van dat ik heel goed met geeks (iemand die gepassioneerd is door technologie, red.) kan omgaan. Ik heb geen stropdassen nodig, maar vakidioten. Mensen die constant zaken willen verbeteren en zich daar helemaal in vastbijten. Ik zoek honderd en tien procent focus! En dan zijn er niet veel schakeringen tussen zwart en wit. Wie met mij samen begint te werken weet het: of ik sodemieter je er binnen een dag weer uit, of je hebt jaren een leuke baan. Never a dull moment. Siebrand Dijkstra in vogelvlucht : Quality Netware Tools BV (QNT) : SchoolMaster : FastGuide BV : Speak 2011-heden: AppMachine AppMachine heeft op dit moment ruim gebruikers in 140 landen, telt 36 werknemers en heeft vestigingen in Nederland, Brazilië en Amerika (San Francisco). 19 INVESTEREN IN ONTWIKKELING

20 DRESS FOR SUCCESS Bestaat er inderdaad zoiets als zakelijke kleding? Pas je je outfit aan aan je klant? En die stropdas, is die nodig of kun je ook zonder? Hans Praat (manager business development NOM) was benieuwd. Hij kreeg een persoonlijk advies van Janny Reidenbach, styliste van de Nelleke Mulder Imago Groep en van Evelyn Ellens van De Barbier. Dat pakte goed uit! 20 Hans is een type om vooral koele kleuren te dragen: liever blauw of grijs dan bijvoorbeeld bruin. De blauwe kleur van het pak is verrassend. Hans zou er zelf niet voor hebben gekozen. Maar het zit en staat perfect. De pantalon moet niet te lang, éen knik in de broek is genoeg. En de schoenen moeten niet teveel de aandacht trekken. Met een rustige kleur oogt Hans optisch langer. Een knipoog met de veters, dat mag dan weer wel. Het overhemd is slimfit. Dat zit als gegoten. Er piept nog net een centimeter onder de mouw van het jasje uit. Zoals het hoort. Een stropdas maakt het tenue af, oogt zakelijk en zorgt voor een pietsje extra kleur. De baard mag eraf, zonder ziet Hans er nog jonger uit. De opgaande lijn en ronde vormen van de bril passen beter bij de vorm van zijn gezicht. Resultaat? Hans is tevreden met zijn nieuwe looks en helemaal klaar voor de Hannover Messe. FEBRUARI 2015

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities I N V E S T E R E N I N O N T W I K K E L I N G Ideeën Plannen Het is tijd voor de NOM! Ambities Missie De NOM is de permanente katalysator van economische ontwikkeling in Noord-Nederland. Dit is niet

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015.

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, opening bijeenkomst Klantengroep Samenwerking Noord (Holland Web Week), Groningen, 16 september 2015 Dames en heren, Goed nieuws is geen nieuws, zeggen

Nadere informatie

Programma Startersdag Groningen

Programma Startersdag Groningen Programma Startersdag Groningen Zaterdag 1 november 2014 Welkom op de Startersdag Workshops Je kunt vandaag verschillende workshops bijwonen over het starten van een eigen bedrijf. Bij het aanmelden voor

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Checklist passie en poen

Checklist passie en poen Checklist passie en poen Aandachtspunten voor succesvol sociaal ondernemen gericht op de arbeidsparticipatie van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie Inleiding In het rapport Sociaal ondernemen:

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief

nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 48 Sushi nieuwe media battle succes op social media tlekkerst restauratief 49 Een rood-actie, een sushibattle - zomaar enkele succesvolle socialmedia-acties van Japas in Ermelo. De tijd van strooien met

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

Met Travel Builders naar een betere klantreis. Geen dikke map. Stuur uw klanten op reis met een App! Nieuwe kansen

Met Travel Builders naar een betere klantreis. Geen dikke map. Stuur uw klanten op reis met een App! Nieuwe kansen Met Travel Builders naar een betere klantreis Geen dikke map. Stuur uw klanten op reis met een App! Travel Builders neemt reisorganisaties mee op reis. Naast de prachtige reizen die u als reisorganisatie

Nadere informatie

Recente ervaringen bij diverse kapsalons hebben geleerd dat de gemiddelde salon

Recente ervaringen bij diverse kapsalons hebben geleerd dat de gemiddelde salon Don t cut your margin! Recente ervaringen bij diverse kapsalons hebben geleerd dat de gemiddelde salon al snel 30.000 per jaar aan resultaat laat weglopen! Letterlijk wel te verstaan. Gewoon, omdat door

Nadere informatie

SALARISADMINISTRATIE

SALARISADMINISTRATIE SALARISADMINISTRATIE Zelf doen of uitbesteden? Leuk dat je ons partner kennisdocument hebt gedownload. In kennisdocumenten in samenwerking met horecabranche experts brengen wij je op de hoogte van de voor

Nadere informatie

Zo ondersteun je jouw business met Facebook

Zo ondersteun je jouw business met Facebook Zo ondersteun je jouw business met Facebook Een goed begin is het halve resultaat! Graag willen wij je laten profiteren van enkele eenvoudige stappen die je kunt zetten, zodat jouw activiteiten op Facebook

Nadere informatie

Webcare in de praktijk: OVER-gemeenten Door: Ramses de Vries

Webcare in de praktijk: OVER-gemeenten Door: Ramses de Vries Webcare in de praktijk: OVER-gemeenten Door: Ramses de Vries OVER-gemeenten, de samengevoegde serviceorganisatie van de gemeenten Wormerland en Oostzaan, is begin 2012 gestart met een webcareteam in het

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Alles draait om beleving

Alles draait om beleving Samen ondernemen Alles draait om beleving Samen beleven Samenvatting Strategisch Businessplan Ondernemersfonds Tilburg Het is 2020 experience marketing horeca dienstensector beleving detailhandel events

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

Bepalen toekomstige computertechnologie

Bepalen toekomstige computertechnologie Eén van de onmenselijke kanten van de computer is dat hij, eenmaal goed geprogrammeerd en goed werkend, zo volslagen eerlijk is (Isaac Asimov) Hoofdstuk 26 Bepalen toekomstige V1.1 / 01 september 2015

Nadere informatie

MARKTONDERZOEK. Content By Creative ArtWorks BV. Pagina 6 van 18

MARKTONDERZOEK. Content By Creative ArtWorks BV. Pagina 6 van 18 MARKTONDERZOEK De markt waarin The Webstarter zich bevindt is de markt van webdevelopment & webdesign. Veel bedrijven hebben al een website, maar je hebt altijd starters, bedrijven die toe zijn aan een

Nadere informatie

Waarom dit e-book. De vele mogelijkheden van LinkedIn zal in dit e-book uitgebreid uitgelegd worden. Ik wens je veel leesplezier!

Waarom dit e-book. De vele mogelijkheden van LinkedIn zal in dit e-book uitgebreid uitgelegd worden. Ik wens je veel leesplezier! Waarom dit e-book Breng jezelf en je bedrijf onder de aandacht bij LinkedIn. LinkedIn is voor iedereen die zichzelf, product of dienst en bedrijf onder de aandacht wilt brengen. Met dit e-book laat ik

Nadere informatie

Waarom is Click to Call de ontbrekende link voor online succes

Waarom is Click to Call de ontbrekende link voor online succes Waarom is Click to Call de ontbrekende link voor online succes Oktober 2013 ONDERWERPEN Managementsamenvatting 2 Introductie 3 Online blijft 4 Waarom is Click-to-Call vandaag de dag relevant? De nieuwe

Nadere informatie

Factsheet AGILE TRANSITIONERS. Mirabeau

Factsheet AGILE TRANSITIONERS. Mirabeau Factsheet AGILE TRANSITIONERS Mirabeau AGILE TRANSITIONERS Mirabeau Wij helpen u met de implementatie van een agile werkwijze. We leven in een tijdperk waarin veranderingen elkaar in een steeds hoger tempo

Nadere informatie

De kracht van social media voor bedrijven! Een ebook vol handige tips die je moet weten voor je aan social media begint

De kracht van social media voor bedrijven! Een ebook vol handige tips die je moet weten voor je aan social media begint De kracht van social media voor bedrijven! Een ebook vol handige tips die je moet weten voor je aan social media begint Inhoud Inleiding De kracht van social media Wanneer komt social media van pas? Social

Nadere informatie

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00 Op Curaçao zijn er duizenden kleine ondernemers met slechts een paar werknemers. Veel kleine ondernemers werken volledig zelfstandig en ze hebben diverse rollen die ze dagelijks moeten spelen om hun onderneming

Nadere informatie

Praktische social media tips voor bedrijven!

Praktische social media tips voor bedrijven! Praktische social media tips voor bedrijven! Inhoud: Pagina Voorwoord 2 Wat is social media? 3 Hoe werkt het? 4 De mogelijkheden voor bedrijven 5 Als online vorm van mond-tot-mond reclame 7 Internet optimalisatie

Nadere informatie

Inbound marketing. Door Dennis Hoekstra twitter.com/mediaans

Inbound marketing. Door Dennis Hoekstra twitter.com/mediaans Door Dennis Hoekstra twitter.com/mediaans Inhoud 1. Inbound vs. outbound marketing 3 2. Wat is inbound marketing? 4 3. Marketing tijdens een recessie 6 4. Inbound marketing in 2012 7 Over de auteur: Dennis

Nadere informatie

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING 1 INNOVATION BY MAKING, LEARNING BY DOING Bij alles wat we doen, hanteren we deze twee principes. Innovation happens by making. The only way to learn innovation is

Nadere informatie

7 ontwikkelingen waar de horecaondernemer van kan profiteren

7 ontwikkelingen waar de horecaondernemer van kan profiteren 7 ontwikkelingen waar de horecaondernemer van kan profiteren European Merchant Services 2015 1. Zorg ervoor dat u met de smartphone gevonden wordt Ondanks dat de groei van de smartphone inmiddels stabiliseert

Nadere informatie

Webdesign voor ondernemers

Webdesign voor ondernemers e-boek Webdesign voor ondernemers Veelgestelde vragen over het laten maken van een website Bart van den Bosch Inhoud 1. Zelf doen of uitbesteden? 4 2. Webdesigners 7 3. Wat is Wordpress 10 4. Maken van

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

De ultieme manier om als klein merk machtig te worden

De ultieme manier om als klein merk machtig te worden De ultieme manier om als klein merk machtig te worden Independent Insurances Whitepaper 8/10 05-2015 De ultieme manier om als klein merk machtig te worden Independent Insurances Whitepaper 8/10 05-2015

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Financiële regelingen, fiscale voordelen en adviesdiensten voor de ondernemer Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Als ondernemer wilt u vooruit. Voor sommigen van u

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen 30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen Waarom Jij koopt drie tot vier huizen in je leven. Je makelaar verkoopt er honderden. Hij kent dus het onderhandelingsspel beter dan jij. Wanneer

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

Workplace Transformation

Workplace Transformation Workplace Transformation Workplace Transformation Ruimte om productief, creatief en inzichtelijk te werken Met een waardering van 10 miljard dollar is huisverhuurdienst Airbnb meer waard dan een aantal

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet?

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Veelgestelde vragen Algemeen 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Nederland kent naar schatting tussen de 3000 en 4000 social enterprises, een relatief kleine maar groeiende sector, met groot potentieel.

Nadere informatie

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer 01/05 Websites Nederland over Mobile marketing Mabelie Samuels internet marketeer 02/05 Mobile marketing Kunt u zich uw eerste mobiele telefoon nog herinneren? Die van mij was een Motorola, versie onbekend,

Nadere informatie

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat!

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! Social media en content marketing gaan tegenwoordig hand in hand. Waar Facebook veel gebruikt wordt voor B2C-marketing, is LinkedIn juist meer geschikt

Nadere informatie

Kennis delen maakt organisaties nog krachtiger

Kennis delen maakt organisaties nog krachtiger Isabel De Clercq (Wolters Kluwer) deelt haar kennis met ons Kennis delen maakt organisaties nog krachtiger Kennis delen heeft een positieve invloed op het innoverend vermogen en op het vinden van oplossingen

Nadere informatie

Creat4u. www.icreat4u.nl COMPLETE WEBSITE. voor ondernemers. 47,50,- per maand zonder opstartkosten. ONZE VOORDELEN! EEN ALL-IN WEBSITE

Creat4u. www.icreat4u.nl COMPLETE WEBSITE. voor ondernemers. 47,50,- per maand zonder opstartkosten. ONZE VOORDELEN! EEN ALL-IN WEBSITE COMPLETE WEBSITE voor ondernemers 47,50,- per maand zonder opstartkosten. Een complete website voor uw onderneming en die ook nog goed vindbaar is, dat is wat we willen! Maar hoe? EEN ALL-IN WEBSITE ONZE

Nadere informatie

Het sociale platform voor je organisatie

Het sociale platform voor je organisatie Het sociale platform voor je organisatie Laat de chaos achter je Tientallen CC tjes op een dag, maar nog steeds niet op de hoogte? Een dagelijkse zoektocht naar verdwenen documenten, specifieke informatie

Nadere informatie

ZAKELIJK TWITTEREN KUN JE GEBRUIKEN VOOR VERSCHILLENDE DOELEN.

ZAKELIJK TWITTEREN KUN JE GEBRUIKEN VOOR VERSCHILLENDE DOELEN. ZAKELIJK TWITTEREN KUN JE GEBRUIKEN VOOR VERSCHILLENDE DOELEN. In de eerste plaats om in contact te komen met anderen met dezelfde interesses. Twitter is erg geschikt om snel met elkaar van gedachten te

Nadere informatie

BLOGGIN. De relatie tussen MKB-moderetailers en modebloggers - succes ligt op de loer

BLOGGIN. De relatie tussen MKB-moderetailers en modebloggers - succes ligt op de loer BLOGGIN De relatie tussen MKB-moderetailers en modebloggers - succes ligt op de loer IN VIER STAPPEN NAAR SUCCES De komst van social media en de daarbijhorende blogs heeft het marketingcommunicatielandschap

Nadere informatie

Inhoudsopgave Boekhuis Aalsmeer Online strategie Canvas model Invloed externe factoren E- marketingmix Conclusie Advies

Inhoudsopgave Boekhuis Aalsmeer Online strategie Canvas model Invloed externe factoren E- marketingmix Conclusie Advies Inhoudsopgave Boekhuis Aalsmeer Online strategie Canvas model Segmentering Waardepropositie Verdienmodel Invloed externe factoren Economisch Technologisch Positioneringsmatrix E- marketingmix Prijs Plaats

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina.

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Auteur: Alle rechten voorbehouden 2012 Inhoud Introductie... 3 Wat is een bedrijvenpagina eigenlijk?... 4 Het aanmaken van een Facebook

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING ONLINE MARKETING ANGELCOACHING MARCA VAN DEN BROEK Met mijn bedrijf AngelCoaching zet ik me in voor succesvol ondernemen als kunstenaar//creatief. WAAR GAAT HET OM? Zichtbaarheid Onderscheidend (en authentiek)

Nadere informatie

Jouw bedrijf in 3 stappen bovenin Google Whitepaper online vindbaarheid versie augustus 2012

Jouw bedrijf in 3 stappen bovenin Google Whitepaper online vindbaarheid versie augustus 2012 Jouw bedrijf in 3 stappen bovenin Google Whitepaper online vindbaarheid versie augustus 2012 Whitepaper Online vindbaarheid Allebedrijvenin augustus 2012 Pagina 1 Een woord vooraf Je hebt een prachtige

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Stap voor Stap Strategie

Stap voor Stap Strategie Stap voor Stap Strategie naar Passief Inkomen Hugo Bakker Hi, mijn naam is Hugo Bakker en vorig jaar april/ mei heb ik besloten om financieel onafhankelijk te worden via het internet. Simpelweg omdat ik

Nadere informatie

Welkom. GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken

Welkom. GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken Welkom GO ORGANIZING Helpt je organiseren en keuzes maken 1 weten SOCIAL MEDIA 2 vraag zaal Steekwoorden SOCIAL MEDIA Roep steekwoorden die bij je opkomen over SocialMedia 3 weten Programma Wat zijn Social

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN. Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/

DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN. Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/ DIT IS VERSIE 1.0 VAN DE 47 TIPS OM EEN SUCCESVOL KUNSTENAAR TE WORDEN Download de nieuwste versie op http://dekunstbv.nl/tips-kunst-en-ondernemen/ Disclaimer: Bij het samenstellen van deze 47 tips is

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011 Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H Datum 05 april 2011 kiemt KANSEN CREËREN EN BENUTTEN Thecogas Binnenstadservice.nl Sidcon Ingrepro Bredenoord Nuon Helianthos Ubbink Solar Solesta

Nadere informatie

Persbericht. Nieuwe Inzichten grensoverschrijdend werken en uitzenden. Let op: op pagina 4 melding van een zeer interessante panel discussie

Persbericht. Nieuwe Inzichten grensoverschrijdend werken en uitzenden. Let op: op pagina 4 melding van een zeer interessante panel discussie Persbericht Let op: op pagina 4 melding van een zeer interessante panel discussie Nieuwe Inzichten grensoverschrijdend werken en uitzenden CEE = Central & Eastern Europe Centraal en Oost Europa Het Groei

Nadere informatie

Lesbrief 6: Trends en ontwikkelingen

Lesbrief 6: Trends en ontwikkelingen Lesbrief 6: Trends en ontwikkelingen Iedere dag worden er nieuwe ontdekkingen gedaan en veranderen de gewoonten van mensen. Trends en ontwikkelingen vind je dan ook in ieder werkgebied terug. Ook in de

Nadere informatie

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Bijeenkomst Rabobank Noord- en Oost- Achterhoek Monique van Plateringen & Annemarie Kuijer 9 februari 2015 Introductie Sprekers Annemarie Kuijer, sectormanager

Nadere informatie

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Georges Dockx DE JUISTE MARKETING Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Uitgegeven door Georges Dockx in samenwerking met BOEK MAKERIJ.be D/2015/Georges Dockx, auteur-uitgever

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Guy Coenen. 10 Tips om online geld te verdienen met freelance thuiswerk

Guy Coenen. 10 Tips om online geld te verdienen met freelance thuiswerk Guy Coenen 10 Tips om online geld te verdienen met freelance thuiswerk 2015 Inleiding Hoe kun je van huis uit geld verdienen met je computer? Wat zijn de beste manieren om freelance bij te verdienen? In

Nadere informatie

Spelregels en richtlijnen voor auteurs van Ik overtref me

Spelregels en richtlijnen voor auteurs van Ik overtref me Spelregels en richtlijnen voor auteurs van Ik overtref me Ben jij een expert in professionele en persoonlijke ontwikkeling? Heb je een goed verhaal en zoek je een platform? Als auteur bij Ik overtref me

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Clinic Service Excellence Ralph Nieuwland Zeist, 17 februari 2015. One size fits nobody. Van hypotheekfabriek naar klantbedrijf

Clinic Service Excellence Ralph Nieuwland Zeist, 17 februari 2015. One size fits nobody. Van hypotheekfabriek naar klantbedrijf Clinic Service Excellence Ralph Nieuwland Zeist, 17 februari 2015 One size fits nobody Van hypotheekfabriek naar klantbedrijf Schot voor de boeg: hoe klantgericht zijn we eigenlijk? NPS +46 +66-2 Onze

Nadere informatie

Webcare: hoe kan het werken? Door: Robin Albregt

Webcare: hoe kan het werken? Door: Robin Albregt Webcare: hoe kan het werken? Door: Robin Albregt Sociale media nemen de overhand op het gebied van informatievoorziening en zijn op weg om het belangrijkste communicatiekanaal te worden. De alsmaar toenemende

Nadere informatie

Online marketing succesvol inzetten: content strategie

Online marketing succesvol inzetten: content strategie WHITEPAPER Content strategie & lead nurturing Online marketing succesvol inzetten: content strategie De opzet van de online marketing aanpak is voor veel marketing managers een lastig te visualiseren geheel.

Nadere informatie

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor Inspirerende s Webcare met Voxtron en Engagor Webcare met Voxtron en Engagor Facebook, Twitter, blogs en fora: voor de consument zijn het nieuwe kanalen om over een bedrijf te praten en om producten en

Nadere informatie

17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie

17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie Beste lezer, Fijn dat je de moeite hebt genomen om dit e-book te downloaden, met daarin 17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie. Veel ondernemers worstelen met het maken van kwaliteitsafspraken

Nadere informatie

Netwerk. 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur

Netwerk. 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur WELKOM Netwerk 12-4-2013 10.00 uur tot 16.30 uur Door Andrew David (H4 organisatie training advies) i.s.m. HAN Centrum voor Ondernemerschap FNV Zelfstandigen Andrew David Dynamisch Zelfstandig Communicatieve

Nadere informatie

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab Ctylab zoekt aanjager(s) Je hebt misschien al eens van ons gehoord. Een online platform voor klein nieuws en frisse ideeën uit je eigen omgeving. Nu doen we dat nog op Facebook met een kleine groep. Maar

Nadere informatie

Het Croqqer Cookbook: krijg samen meer voor elkaar

Het Croqqer Cookbook: krijg samen meer voor elkaar Het Croqqer Cookbook: krijg samen meer voor elkaar door Rob van de Star Inhoudsopgave Voorwoord...3 Hoe willen we werken?...4 De stem van onze "klant"...5 De buurt als ons anker...6 Copyright 2014, Croqqer

Nadere informatie

Check je sociale media

Check je sociale media Check je sociale media Succesvol zakelijk communiceren via sociale netwerken Heidi Aalbrecht Eric Tiggeler Pyter Wagenaar Sdu Uitgevers, Den Haag 5 Inhoud 1 Inleiding Wat zijn sociale media en wat kun

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

www.implementatieacademy.nl

www.implementatieacademy.nl Implementatie Stappenplan naar Succes Ben jij trainer, coach, heb je een eigen praktijk, kortom, ben jij een kleine ondernemer? Als je je business wilt doen laten groeien in de nieuwe economie dan moet

Nadere informatie

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers Iedereen sterk Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers JANUARI 2016 Veranderen moet veranderen Verandering is in veel gevallen een top-down proces. Bestuur en management signaleren

Nadere informatie

Beter omgaan met YouTube: 5 Tips om jouw YouTube kanaal scherp in beeld te krijgen!

Beter omgaan met YouTube: 5 Tips om jouw YouTube kanaal scherp in beeld te krijgen! Beter omgaan met YouTube: 5 Tips om jouw YouTube kanaal scherp in beeld te krijgen! Inleiding Je kan er simpelweg niet meer omheen. Zodra je een zoekopdracht uitvoert op Google, verschijnen er video thumbnails

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde Uw businessmodel voor de toekomst Missie: economische groei door versterken van innovatie in het MKB Concurrentiekracht van Nederland versterken Innovatie in het MKB

Nadere informatie

Kom ook naar het Internet Marketing Summit op 10 & 11 Maart a.s. in Maarssen!

Kom ook naar het Internet Marketing Summit op 10 & 11 Maart a.s. in Maarssen! Kom ook naar het Internet Marketing Summit op 10 & 11 Maart a.s. in Maarssen! In 1 weekend ontdek je de nieuwste ontwikkelingen en strategieën op het gebied van Internet Marketing en Business Building.

Nadere informatie

Wat is social media nou eigenlijk?

Wat is social media nou eigenlijk? Social media Wat is social media nou eigenlijk? Social media is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele redactie, de inhoud

Nadere informatie

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Case 2 start-ups 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13 Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Inhoud Interne analyse... 3 Peerby... 3 Over Peerby... 3 Lean

Nadere informatie

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet Exact Online Uw financiële cockpit op internet Eenvoudig online boekhouden Een onderneming staat of valt met haar financiële beleid. Met inzicht in de omzet, winst en cashflow nu en in de toekomst. Een

Nadere informatie

Het Mobiele Web Waarom is dit belangrijk voor het mkb en in het bijzonder voor uw bedrijf

Het Mobiele Web Waarom is dit belangrijk voor het mkb en in het bijzonder voor uw bedrijf Het Mobiele Web Waarom is dit belangrijk voor het mkb en in het bijzonder voor uw bedrijf OpJeFoon om uw klanten te bereiken: altijd en overal. Bent u klaar voor het Mobiele Web? Technologie ontwikkelt

Nadere informatie

Event menu Minigids event app

Event menu Minigids event app Event menu Minigids event app Hoe en waarom een mobiele evenementen app? Introductie De evenementenbranche verandert. Een evenement is niet langer een ad hoc activiteit. Het is een belangrijk onderdeel

Nadere informatie

MET GEMAK MEER GASTEN

MET GEMAK MEER GASTEN MET GEMAK MEER GASTEN OVER IAMHORECA.NL Gratis horecanetwerk Online gesloten netwerk, geen leveranciers Leren dankzij delen van kennis en contacten Gratis en snel up-to-date blijven HALLO! VOOR WIE IS

Nadere informatie