Klimaatneutraal bouwen in de praktijk. 1. Uitdaging klimaat. klimaatverandering

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Klimaatneutraal bouwen in de praktijk. 1. Uitdaging klimaat. klimaatverandering"

Transcriptie

1 Klimaatneutaal bouwen in de praktijk Chiel Boonstra directeur De uitdaging van het klimaat Wat is klimaatneutraal bouwen Waarom passief bouwen Projectvoorbeelden BergenopZoom, oktober 9. Uitdaging klimaat klimaatverandering Development path with HIGH base emissions Development path with LOW emissions Source: IPCC Verschillen emissie per persoon Annex I: Population 9.7% NonAnnex I: Population 8.% t COeq/cap Average Annex I:. t CO eq/cap USA & Canada: 9.% JANZ:.% EIT Annex I: 9.7% Europe AnnexII:.% Middle East:.8% Latin America:.% Other nonannex I:.% China NonAnnex I East Asia: 7.% Africa: 7.8% South Asia:.% Average nonannex I:. t COeq/cap,,,,,, 7, Source: IPCC Source: Sternreport

2 . Wat is klimaatneutraal bouwen Aanbod Primary energy oil electricity Vraag Energy uses lighting Passive houses + biomass + solar PV coal gas nuclear ventilation cooling heating hydro biomass wind solar hydrogen! (!) washing multimedia mobility industrial Where do we stand kwh/m existing building stock kwh/m standard renovation kwh/m new homes kwh/m passive renovation kwh/m passive housing Energy demand renewables building s CO impact reference energy demand reduce reduce+solar thermal same+pv on site renewables CO CO emission same+external renewables renewable district heating green electricity solar PV solar DHW CO electricity cooking DHW heating offsite renewable energy

3 8 8 8 Energy demand renewables building s CO impact energy demand CO emission renewable district heating green electricity solar PV solar DHW CO electricity cooking reference reduce reduce+solar thermal same+pv on site renewables CO same+external renewables DHW heating offsite renewable energy Naar nul emissie Passiefbouwen standaard voor lage vraag Duurzame op lokatie om in groot deel vraag te voorzien. Waarom passief bouwen Externe duurzame helpt om prestatie van net te verbeteren. annual heat consumption [kwh/(m²a)] all CEPHEUS projects 8 Benutzereinfluss im Passivhaus occupants influence: the average is important old buildings low energy buildings > 9% reduction 7 passive houses Preconditions without inflation with inflation Choice Energy price increase % 9% % Natural gas per m VAT included, Future rent increase % % % Electricity price VAT included, Inflation % % % Current energy use month New energy use year per year per per per month Gas consumption [m gas] 9, 7, Gas consumption [m gas],, Electricity use [kwh] 7, 8, Electricity use [kwh], 8,,, Monthly rent, Monthly rent, huur huu r row houses in Heidelberg (Bj. 9) low energy houses Niedernhausen 99 7 low energy houses, Hessia houses, PH settlement Wiesbaden 997 passive houses Kronsberg 998 Helmut Krapmeier / EIV and Wolfgang Feist / PHI

4 Passief bouwen ontwerpstrategie Select energysource Display and control energy consumption Utilize solar heat Reduce electricity consumption Reduce heat loss The Kyoto Pyramide Passive energy design process Waarom zouden we het doen Noodzaak robuuste standaard die jaar voldoet Nieuwe voorziening komt niet in dezelfde goedkope bulkeenheden Kleine vraag kan worden geleverd door hoog % duurzame Source: SINTEF, Norway. Projectvoorbeelden Woonhuis Weijnen.

5 Sleephellingstraat, Rotterdam Figuur: Voorgevel na renovatie Figuur: Achtergevel na renovatie

6 Camping de Kijl Passiefrenovatie de Kroeven, Roosendaal

7 Preconditions without inflation with inflation Choice Energy price increase % 9% % Natural gas per m VAT included, Future rent increase % % % Electricity price VAT included, Inflation % % % Current energy use per year per month New energy use per year per month Gas consumption [m gas] 9, 7, Gas consumption [m gas],, Electricity use [kwh] 7, 8, Electricity use [kwh], 8,,, Monthly rent, Monthly rent, huur huu r Je hoeft niet te betalen voor die je niet gebruikt biedt diensten op het gebied van efficient ontwerp, duurzame technieken, en lage COfootprint. focust op vraagreductie, waarbij duurzame een aanzienlijk deel van kan leveren. helpt om projecten te optimaliseren door advies over concepten, procesbegeleiding en ontwerpadvisering voor nieuwe en bestaande gebouwen. 7

De Passief Bouwen benadering

De Passief Bouwen benadering De Passief Bouwen benadering Nog meer met minder naar Europees voorbeeld Energietransitie bij renovatie, naar de passief bouwen standaard? ir.-arch. Erwin Mlecnik (PHP/ OTB) Energie 2008, 9 oktober 2008

Nadere informatie

Roel.DeConinck@3e.eu Roel.DeConinck@mech.kuleuven.be. Slim bouwen: welke energietechnieken maken het verschil?

Roel.DeConinck@3e.eu Roel.DeConinck@mech.kuleuven.be. Slim bouwen: welke energietechnieken maken het verschil? Roel.DeConinck@3e.eu Roel.DeConinck@mech.kuleuven.be Slim bouwen: welke energietechnieken maken het verschil? Leuven, woensdag 6 april 2011 Content Evolution of energy consumption in buildings Challenges

Nadere informatie

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Cutting Energy Related CO 2 Emissions Baseline Emissions 62 Gt BLUE Map Emissions 14 Gt 2030 Key aspects

Nadere informatie

Bert Metz Oud-voorzitter IPCC Werkgroep Maatregelen Fellow, European Climate Foundation

Bert Metz Oud-voorzitter IPCC Werkgroep Maatregelen Fellow, European Climate Foundation Bert Metz Oud-voorzitter IPCC Werkgroep Maatregelen Fellow, European Climate Foundation FRDO Forum, Brussel, 13 november 2008 Het klimaat is al veranderd Schadelijke effecten treden reeds op Het klimaat

Nadere informatie

Vier karikaturen. Acteren op alle schaalniveaus. Energietransi1e: toekomst, feit en fic1e. Welkom! We worden gek gemaakt met. In plaats van 18/04/16

Vier karikaturen. Acteren op alle schaalniveaus. Energietransi1e: toekomst, feit en fic1e. Welkom! We worden gek gemaakt met. In plaats van 18/04/16 Welkom! Energietransi1e: toekomst, feit en fic1e Chiel Boonstra - Chiel Boonstra Directeur Vier karikaturen We worden gek gemaakt met 1. Ergens anders een boom planten 2. Elektrisch rijden als zero emission

Nadere informatie

CO 2 capture overview

CO 2 capture overview CO 2 capture overview Ruud van den Brink, Daan Jansen www.ecn.nl CO 2 emissions are rising faster than in the most pessimistic scenario Source: PNAS, 22 May, 2007 Energy scenario: 65% lower CO 2 emission

Nadere informatie

HOU-NLD3 Energy Performance Coefficient (Energie Prestatie Coëfficiënt, EPC)

HOU-NLD3 Energy Performance Coefficient (Energie Prestatie Coëfficiënt, EPC) Title of the measure: HOU-NLD3 Energy Performance Coefficient (Energie Prestatie Coëfficiënt, EPC) General description The Building Decree from 1992 already contained requirements for thermal insulation

Nadere informatie

STRATEGO: Coaching session

STRATEGO: Coaching session STRATEGO: Coaching session 19-11-2014 www.warmtebedrijfrotterdam.nl Content Integrated business model al chart Heat chain Sources heating grid Rotterdam Delivery of industrial waste heat History & lessons

Nadere informatie

Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen

Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Gitschotellei 138 B-2600 Berchem T +32 (0)3 235 02 81 F +32 (0)3 271 03 59 http:// www.passiefhuisplatform.be http:// www.maisonpassive.be http://

Nadere informatie

Dolf Gielen. Brussel, 12 December 2008

Dolf Gielen. Brussel, 12 December 2008 Energy Technology Perspectives 2008 Dolf Gielen Brussel, 12 December 2008 OECD/IEA - 2008 Afbakening Deze studie beschrijft de rol van technologie Transitiepaden worden geschetst voor de belangrijkste

Nadere informatie

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl Duurzaamheid begint bij jezelf! 11 september 2012 Alumni jan.blom@keyknowledge.nl Hoe oud is duurzaamheid?? Duurzaamheid is maar vijfentwintig jaar oud! 16 juni 1987: Gro Harlem Brundtland biedt haar rapport

Nadere informatie

Het onmogelijke (toch) mogelijk maken

Het onmogelijke (toch) mogelijk maken Het onmogelijke (toch) mogelijk maken Mark Schweitzer April 2011 Mogelijk, maar ik heb géén gouden ei! 1 Waar hebben we het eigenlijk over? uitgaven maatschappelijk bijdrage investeren kosten geld verdienen

Nadere informatie

Energie en geopolitiek

Energie en geopolitiek Energie en geopolitiek Pieter Boot Groningen, 15 juni 2009 Deze presentatie Introductie Internationale energiemarkt Energie voorzieningszekerheid Energie en beleid 1 Introductie Dalende prijzen na juli

Nadere informatie

Trias Energetica. woningen. Drachten 18/11 Almelo 20/11 2014 Carl-peter Goossen

Trias Energetica. woningen. Drachten 18/11 Almelo 20/11 2014 Carl-peter Goossen Trias Energetica De oplossing voor BENG woningen Drachten 18/11 Almelo 20/11 2014 Carl-peter Goossen 1 Kansen in de bouw 2 2 Het gaat allemaal om keuzes Hoe krijg je een optimaal integraal ontwerp? Als

Nadere informatie

Renewable Energy in The Netherlands

Renewable Energy in The Netherlands b.m.visser@pl.hanze.nl Renewable Energy in The Netherlands Inhoud 1. Wat is Entrance? 2. Onze energierekening 3. Hernieuwbare energie in Nederland 4. Discussie Achtergrond Nederland heeft grote moeite

Nadere informatie

Uitdagingen voor de energierenovatie van het Vlaamse woningbestand

Uitdagingen voor de energierenovatie van het Vlaamse woningbestand 14/02/2013 Uitdagingen voor de energierenovatie van het Vlaamse woningbestand Marlies Van Holm Duurzaam wonen en bouwen / Duurzame steden VITO Onze woningen 14/02/2013 2 Onze woningen Groot aandeel oudere

Nadere informatie

Title slide Arial bold 33pt

Title slide Arial bold 33pt Date Arial bold 16pt Title slide Arial bold 33pt Subtitle Arial bold 18pt Burj Dubai 2 Ontwikkelingen in de Staalindustrie Verschuiving economische macht Globalisatie Beschikbaarheid grondstoffen Consolidatie

Nadere informatie

infrastructure for a renewable society

infrastructure for a renewable society infrastructure for a renewable society Klaas de Jong 23th March 2011 Far more energy needed for heating than for generation of electricity Primary energy balance of The Netherlands Average efficiency of

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

Prof. Dr. Martin Junginger Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht. Expert-meeting plaatsvinden over het raadsvoorstel Houtenergiestation

Prof. Dr. Martin Junginger Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht. Expert-meeting plaatsvinden over het raadsvoorstel Houtenergiestation Copernicus Institute of Sustainable Development Prof. Dr. Martin Junginger Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht Expert-meeting plaatsvinden over het raadsvoorstel Houtenergiestation 17 November 2016,

Nadere informatie

Experiences with ATES applications in Belgium Operational results and energy savings

Experiences with ATES applications in Belgium Operational results and energy savings Experiences with ATES applications in Belgium Operational results and energy savings H.Hoes 1 Klik om ATES het opmaakprofiel system results van de Monitoring within Energy Demonstration Program to 30%

Nadere informatie

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden Symposium De Gassamenstelling van de toekomst, 28 mei 2015, Regardz De Eenhoorn, Amersfoort Aad Correljé TU Delft TBM Economics of Infrastructures

Nadere informatie

De VNPI vertegenwoordigt 10 oliemaatschappijen in Nederland

De VNPI vertegenwoordigt 10 oliemaatschappijen in Nederland De VNPI vertegenwoordigt 10 oliemaatschappijen in Nederland Argos Oil Q-8 BP Shell Esso Gulf North Sea Group Tamoil Delek Total 1 Het Spagaat 5 onderwerpen 1. Het spagaat 2. Raffinaderij Emissies 3. Verduurzaming,

Nadere informatie

Visie elektriciteitscentrale en biomassa in de toekomst

Visie elektriciteitscentrale en biomassa in de toekomst Visie elektriciteitscentrale en biomassa in de toekomst André Zeijseink (KEMA) Biomassa Meestook Symposium, Amsterdam, 27 mei 2010 Inleiding KEMA in t kort Belangrijke energie-drivers Rol van kolen in

Nadere informatie

Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE

Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE Strengthening Energy Efficiency Awareness Among Residential Homes for Elderly People SAVE AGE 6. Oktober 2011 Contract N o IEE/09/676/SI2.558233 Duration: 17th May 2010-16th May 2013 Project profiel Doel:

Nadere informatie

Technische aspecten van EnergiePrestatieContracten (EPC) Oostende, 16 mei 2013 Factor4, Charles-Henri Bourgois

Technische aspecten van EnergiePrestatieContracten (EPC) Oostende, 16 mei 2013 Factor4, Charles-Henri Bourgois Technische aspecten van EnergiePrestatieContracten (EPC) Oostende, 16 mei 2013 Factor4, Charles-Henri Bourgois Agenda Inleiding Typische maatregelen voor EPC Voorbeelden Interactie met onderhoud, comfort,

Nadere informatie

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen 28/09/2015 Kees van der Leun Klimaat raakt al ontwricht bron: John Mason, skepticalscience.com bron: Guardian 2 100% duurzaam? Energie-efficiëntie

Nadere informatie

D1 Making City. Louis Bekker. Voorzitter: Peter Pol Stadsontwikkeling Rotterdam / MCD. City Account manager Business development, Siemens

D1 Making City. Louis Bekker. Voorzitter: Peter Pol Stadsontwikkeling Rotterdam / MCD. City Account manager Business development, Siemens D1 Making City Louis Bekker City Account manager Business development, Siemens Voorzitter: Peter Pol Stadsontwikkeling Rotterdam / MCD MCD Congres: The Art of Making Cities 10 april Making City Louis Bekker

Nadere informatie

Wind Werkt ook in 2050

Wind Werkt ook in 2050 Wind Werkt ook in 2050 Prof.dr. Gerard van Bussel TU Delft, leerstoel windenergie Delft University of Technology Challenge the future Wind Werkt 10 GW Sinds 1990: groei van 30%/jr Europa leidend vanaf

Nadere informatie

ROTTERDAM CLIMATE INITIATIVE

ROTTERDAM CLIMATE INITIATIVE ROTTERDAM CLIMATE INITIATIVE Fred Akerboom January 29th 2014 Het Rotterdam Climate Initiative is het klimaatprogramma van de gemeente Rotterdam, Deltalinqs, DCMR Milieudienst Rijnmond en Havenbedrijf Rotterdam

Nadere informatie

WKK in Nederland Toen, Nu, Straks. BezinningsGroep Energie Utrecht, 28 juni 2006

WKK in Nederland Toen, Nu, Straks. BezinningsGroep Energie Utrecht, 28 juni 2006 WKK in Nederland Toen, Nu, Straks BezinningsGroep Energie Utrecht, 28 juni 2006 WKK is goed en moet Energie is meer dan elektriciteit WKK fundamenteel energetisch WKK voordelen, potentie en nadelen WKK

Nadere informatie

De hobbelige weg naar Coby van der Linde

De hobbelige weg naar Coby van der Linde De hobbelige weg naar 2050 Coby van der Linde Waar gebruiken we energie voor? Transport (vooral olie) Lage temperstuur warmte (in Nederland vooral gas) Koelen van gebouwen (elektriciteit) Industriële warmte

Nadere informatie

kijk, leer en kopieer: het etrium

kijk, leer en kopieer: het etrium kijk, leer en kopieer: het etrium ir. Jeroen Scheepmaker sr.. consultant business development PROVADA - DUURZAAMHEIDSPAVILJOEN - 8 juni 2011 Source: Wassermann, Manos Meisen feiten etrium: zeer energiezuinig

Nadere informatie

TGC in Flanders. Analysis and Results.

TGC in Flanders. Analysis and Results. TGC in Flanders. Analysis and Results. REALISE Forum Salzburg, September 7, 005 Aviel Verbruggen University of Antwerp Contents Facts & Figures since Jan., 00 Effectiveness Efficiency Equity Conclusions

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

ECO-Life Venning CO² neutrale woonwijk in Kortrijk

ECO-Life Venning CO² neutrale woonwijk in Kortrijk ECO-Life Venning CO² neutrale woonwijk in Kortrijk Ilse Piers Directeur Goedkope Woning ENERGIEDAG VVSG 19 maart 2013 Goedkope Woning ECO-Life Goedkope Woning ECO-Life - EU-subsidiedossier: CONCERTO -

Nadere informatie

Wind Werkt ook in 2050

Wind Werkt ook in 2050 Wind Werkt ook in 2050 Prof.dr. Gerard van Bussel TU Delft, leerstoel windenergie 13 juni 2013 Delft University of Technology Challenge the future Er is meer dan voldoende wind op aarde 200 x meer wind

Nadere informatie

Cradle to Cradle? & Value engineering!

Cradle to Cradle? & Value engineering! Cradle to Cradle? & Value engineering! Click to edit Master title style Inhoud Korte samenvatting VE nu (2011) Andere toekomst? Cradle to Cradle Case : Loders Croklaan VE in

Nadere informatie

Titel: The impact of net metering regulations on the Dutch solar PV market

Titel: The impact of net metering regulations on the Dutch solar PV market Scriptie Titel: The impact of net metering regulations on the Dutch solar PV market Begeleiders: prof. dr. ir. G.P.J. Verbong J.J.C.M. Huijben MSc Inhoud: 1. Historische reconstructie ontwikkelingen 2004-2013

Nadere informatie

Prefab Uitdagingen en opportuniteiten voor de aannemer

Prefab Uitdagingen en opportuniteiten voor de aannemer Prefab Uitdagingen en opportuniteiten voor de aannemer ir. B. PARMENTIER Hoofd Afdeling Structuren WTCB /6 China inspiring 0 verdiepingen 7000 m² weken 00 bouwvakkers weken!! Context Prefab systems Energetic

Nadere informatie

Rol(len) voor Power-to-Gas in de energievoorziening

Rol(len) voor Power-to-Gas in de energievoorziening Rol(len) voor Power-to-Gas in de energievoorziening Marcel Weeda en Jeroen de Joode Deltalinqs, Waterstof Platform Rotterdam, Carlton Oasis Hotel, Spijkenisse 15 oktober 2013 www.ecn.nl Wat en waarom Power-to-Gas?

Nadere informatie

Hoe nu verder op de wereldmarkt? - Gevolgen voor de NL zuivelketen. VAB bijeenkomst. Mark Voorbergen Wageningen, 18/09/2008

Hoe nu verder op de wereldmarkt? - Gevolgen voor de NL zuivelketen. VAB bijeenkomst. Mark Voorbergen Wageningen, 18/09/2008 Hoe nu verder op de wereldmarkt? - Gevolgen voor de NL zuivelketen VAB bijeenkomst Mark Voorbergen Wageningen, 18/09/2008 s visie op de relatie wereldmarkt EU markt in 2005/06. 31 29 27 25 23 21 19 17

Nadere informatie

Nederlands Platform Warmtepompen

Nederlands Platform Warmtepompen Europese wetgeving maakt warmtepompen nog beter betaalbaar en inzetbaar door: Henk Kranenberg Daikin Europe NV voorzitter VERAC bestuurslid NVKL, DHPA VERAC: vereniging van fabrikanten en importeurs van

Nadere informatie

FHI dag 3 april 2013 Wiep Folkerts, directeur SEAC

FHI dag 3 april 2013 Wiep Folkerts, directeur SEAC FHI dag 3 april 2013 Wiep Folkerts, directeur SEAC Innovaties in Zonne-energie ~~~~ een bloeiend stukje Nederlandse kenniseconomie Waarom zonne-energie? Prijsdaling PV modules Average module spot price

Nadere informatie

Who are we. 1. EPC Contractor Projects in Europe 2. Distributor CIGS solar modules 3. Zero Energy Installer (energy neutral) for buildings

Who are we. 1. EPC Contractor Projects in Europe 2. Distributor CIGS solar modules 3. Zero Energy Installer (energy neutral) for buildings WELKOM Agenda 10.00u EigenEnergie.net Henrico van den Boomen, welkom + intro 10.20u E-laad Marieke van Amstel, lopende onderzoeken op het gebied van slim laden 10.35u Fastned Derek Jagmohan, visie op elektrisch

Nadere informatie

Smart Cities and Communities Initiative Financieringsmogelijkheden binnen 7KP

Smart Cities and Communities Initiative Financieringsmogelijkheden binnen 7KP Smart Cities and Communities Initiative Financieringsmogelijkheden binnen 7KP Lut Bollen, 26 oktober 2011 Overzicht Europese beleidskader Smart Cities and Communities Initiative Karakteristieken Bouwstenen

Nadere informatie

10 december 2008 Energiegebruik: de invloed van de bewoner. Energieketen. Energievraag in gebouwen. Waarom wordt er energie gebruikt?

10 december 2008 Energiegebruik: de invloed van de bewoner. Energieketen. Energievraag in gebouwen. Waarom wordt er energie gebruikt? Energiegebruik: de invloed van de bewoner Energie vraag Klimaatinstallaties / energie-inkoop Primair energiegebruik WK2020 bijeenkomst Duurzaamheid Laure Itard,, TU Delft L.C.M. Itard@Tudelft.nl 10 december

Nadere informatie

Groningen, 14 februari 2014. Martien Visser Lector netintegratie Hanzehogeschool

Groningen, 14 februari 2014. Martien Visser Lector netintegratie Hanzehogeschool Groningen, 14 februari 2014 Martien Visser Lector netintegratie Hanzehogeschool 1. Rekenen met Energie 2. De energierekening 3. Elektriciteit en gas 4. Duurzame Energie & Energietransitie 5. Uitdagingen

Nadere informatie

Duurzaamheid in Business context

Duurzaamheid in Business context Duurzaamheid in Business context 2 Voorbeelden waarde creatie (B2C & B2B) Maarten ten Houten Sustainability Manager Global Marketing Duurzaamheidsdialoog 5 maart 2014 HEINEKEN - Truly Global Presence >165

Nadere informatie

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star

ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Inspiratiemiddag ir. T.V.J. (Victor) Pastoor, commercial director, Grontmij Sustainable Buildings: Green Talker naar Green Walker naar Green Star Vrijdag 10 oktober Mijn boodschap voor u 1. Respecting

Nadere informatie

Nederlands Platform Warmtepompen

Nederlands Platform Warmtepompen Europese wetgeving maakt warmtepompen nog beter betaalbaar en inzetbaar door: Henk Kranenberg Daikin Europe NV voorzitter VERAC bestuurslid NVKL, DHPA VERAC: vereniging van fabrikanten en importeurs van

Nadere informatie

CIR-Isolatie Raad vzw

CIR-Isolatie Raad vzw 15 de ISOLATIEDAG energetisch renoveren bestaande gebouwen Georges Timmermans gti@skynet.be CIR-Isolatie Raad vzw koepel Belgische isolatiesector Duurzame Bouwsystemen 1 CIR-Isolatie Raad vzw jaarlijkse

Nadere informatie

De club van Rome had toch gelijk!

De club van Rome had toch gelijk! De club van Rome had toch gelijk! Bernard Dam MECS, Chemical Engineering, Faculty of Applied Science, Delft University of Technology 11 november 2009 Delft University of Technology Challenge the future

Nadere informatie

RE-INVENT OUR REGION

RE-INVENT OUR REGION RE-INVENT OUR REGION Future scenario s on the economic development of the South Eastern part of the Netherlands TIM 7 With close guidance on process and methods by Peter Kopeczek* * Re-invent your business

Nadere informatie

Jos Lichtenberg december 2015 Homelab 2050

Jos Lichtenberg december 2015 Homelab 2050 Home mind map Jos Lichtenberg december 2015 Homelab Home mind map Home mind map Home mind map Home mind map Home mind map Home mind map Home mind map Home mind map kwh/m 2 /jr Home mind map Home mind map

Nadere informatie

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 Living Labs Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 dr.ir. Elke den Ouden expertise in smart lighting & smart cities @ TU/e Where innovation starts TU/e Living Labs Een Living

Nadere informatie

ECO-Life projecten in Kortrijk

ECO-Life projecten in Kortrijk als referentie projecten in Kortrijk Ilse Piers directeur Goedkope Woning Woon sociaal, Bouw wijs 9 september 2014 Patrimonium GOEDKOPE WONING: 1500 SOCIALE HUURWONINGEN IN KORTRIJK Doelstellingen toekomst

Nadere informatie

Uiverweg 2-6 SCHIPHOL AIRPORT

Uiverweg 2-6 SCHIPHOL AIRPORT Uiverweg 2-6 SCHIPHOL AIRPORT INFORMATION WITHOUT OBLIGATION Project: Office space in the DC-2 Building. Location: The complex is situated along the highway A4. It is within reach of the bus stop which

Nadere informatie

Wat iedereen moet weten van het energiesysteem (en van CO 2 afvang en opslag)

Wat iedereen moet weten van het energiesysteem (en van CO 2 afvang en opslag) Wat iedereen moet weten van het energiesysteem (en van CO 2 afvang en opslag) Heleen de Coninck, NRC Klimaatacademie, Spitsbergen 27 juni 2010 www.ecn.nl Inhoud Energie: huidige situatie Drie problemen

Nadere informatie

25% 57% NOx 25% PM. Strong foundations 24/06/2016. E-mobility. The transition towards sustainable mobility

25% 57% NOx 25% PM. Strong foundations 24/06/2016. E-mobility. The transition towards sustainable mobility E-mobility 25% The transition towards sustainable mobility Prof. Dr. ir. Joeri Van Mierlo Director of Mobility, Logistics and Automotive Technology Research Centre 57% NOx 25% PM 2 1 Billion Euro s per

Nadere informatie

Kamers van Koophandel Mechelen, 25 november 2009

Kamers van Koophandel Mechelen, 25 november 2009 Kamers van Koophandel Mechelen, 25 november 2009 Bewustwording: energieschaarste CO 2 -problematiek CO 2 -neutraal bedrijf Luc Van Nuffel, Electrabel 1 De 3 energie-uitdagingen Redelijke prijzen Zekere

Nadere informatie

Gijs de Man 12 oktober 2010

Gijs de Man 12 oktober 2010 Gijs de Man 12 oktober 2010 We werken aan een beter klimaat Doel Stichting Warmtenetwerk: Bevorderen van gebruik van duurzame warmte en koude en hergebruik van restwarmte t via collectieve netten. Aanpak:

Nadere informatie

Energie en water de circulaire economie

Energie en water de circulaire economie Energie en water de circulaire economie Prof. Dr. Ad van Wijk 4-6-2014 28-5-2014 Delft University of Technology Challenge the future Circular Economy (EMF) 2 Six principles of the Circle Economy All materials

Nadere informatie

Rotterdam Wereld Balans Wereld Import & Export. Ukraine Export. EU Balans EU Import & Export EU Mais Import Spaanse S&D Nederlandse S&D

Rotterdam Wereld Balans Wereld Import & Export. Ukraine Export. EU Balans EU Import & Export EU Mais Import Spaanse S&D Nederlandse S&D Marktontwikkelingen door W. Helmink Rotterdam 14 5 2014 World Wereld Balans Inhoudsopgave Wereld Import & Export Ukraine, Rusland & Kazakhstan Tarwe Balans Ukraine Export EU EU Balans EU Import & Export

Nadere informatie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie Technologische kansen voor de Nederlandse industrie Diepe geothermie heeft vele voordelen Characteristics Geothermal Geothermal

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

RAAMWERK VOOR SEMI DYNAMISCHE EXERGIEANALYSE. Sabine Jansen. Gijsbert Korevaar 2) Elisa Boelman 1) IBPSA-NVL Event 9 oktober 2008

RAAMWERK VOOR SEMI DYNAMISCHE EXERGIEANALYSE. Sabine Jansen. Gijsbert Korevaar 2) Elisa Boelman 1) IBPSA-NVL Event 9 oktober 2008 RAAMWERK VOOR SEMI DYNAMISCHE EXERGIEANALYSE 1) Gijsbert Korevaar 2) Elisa Boelman 1) 1) bk, TU Delft 2) TNW, TU Delft IBPSA-NVL Event 9 oktober 2008 IBPSA-NVL event 9-10-2008, Eindhoven 1 Inhoud Inleiding

Nadere informatie

ALGEMENE VERLICHTING IN INDUSTRIËLE PANDEN

ALGEMENE VERLICHTING IN INDUSTRIËLE PANDEN ALGEMENE VERLICHTING IN INDUSTRIËLE PANDEN GENERAL LIGHTING IN INDUSTRIAL BUILDINGS LED HIGH-BAY SERIE LED HIGH-BAY SERIES De serie is bij uitstek geschikt voor industriële omgevingen met hoge plafonds

Nadere informatie

Normen ter ondersteuning van EPBD-implemntatie, Jaap Hogeling.

Normen ter ondersteuning van EPBD-implemntatie, Jaap Hogeling. Aanvulling artikel VV+, december 2007-12-20 Normen ter ondersteuning van EPBD-implemntatie, Jaap Hogeling. Work 1 & 3 EN15217 Energy buildings Methods of assessment to be used for the energy certification

Nadere informatie

CO 2 : kansen en bedreigingen voor de olie industrie

CO 2 : kansen en bedreigingen voor de olie industrie CO 2 : kansen en bedreigingen voor de olie industrie Stijn Santen International KiVi-Niria lezing Sectie petroleum techniek Den Haag, Nederland 28 Juni 2005 Inhoud Introductie economische groei, energie

Nadere informatie

The Control Room of the Future

The Control Room of the Future Even voorstellen: Prodek Automation products Opgericht in 2001 Importeur / distributeur Opleiding / levering / advies / consultancy / dienstverlening Joop de Kwant Directeur Hoe ziet de toekomstige controle

Nadere informatie

Business Plan Sustainable Energy Property developers in the Netherlands and relation to IEA Annex 44

Business Plan Sustainable Energy Property developers in the Netherlands and relation to IEA Annex 44 Business Plan Sustainable Energy Property developers in the Netherlands and relation to IEA Annex 44 How Dutch housing developers influence R&D and innovation ing. Ad van der Aa Cauberg-Huygen Consulting

Nadere informatie

Grootschalige opslag voor een warmterevolutie in de gebouwde omgeving

Grootschalige opslag voor een warmterevolutie in de gebouwde omgeving Grootschalige opslag voor een warmterevolutie in de gebouwde omgeving David Smeulders NNV Symposium, Utrecht 9 juni 2017 en CO2 emissies 37 Mton CO2 42 Mton CO2 88 Mton CO2 Van moleculen naar elektronen?

Nadere informatie

DUURZAME WONINGBOUW OMDAT HET KAN

DUURZAME WONINGBOUW OMDAT HET KAN DUURZAME WONINGBOUW OMDAT HET KAN Prof. ir. Hans Cauberg Climate Design & Environments lunchlezing 25.04.06 1 BELEMMERINGEN 60.0 55.0 50.0 Te Ti - w k Ti - sk1 Ti - sk2 45.0 40.0 35.0 30.0 25.0 20.0 15.0

Nadere informatie

ONE STOP SHOP. From demonstration projects towards volume market Innovations for sustainable renovation. Leren van doorgedreven demonstratieprojecten

ONE STOP SHOP. From demonstration projects towards volume market Innovations for sustainable renovation. Leren van doorgedreven demonstratieprojecten ONE STOP SHOP From demonstration projects towards volume market Innovations for sustainable renovation Leren van doorgedreven demonstratieprojecten Jeroen Vrijders, Lisa Wastiels, Sandrine Herinckx Wetenschappelijk

Nadere informatie

ECO-Life projecten in Kortrijk

ECO-Life projecten in Kortrijk als referentie projecten in Kortrijk Herman Jult BURO II & ARCHI+I WinVorm2014 VLM Brugge 7 oktober 2014 Patrimonium GOEDKOPE WONING: 1500 SOCIALE HUURWONINGEN IN KORTRIJK Doelstellingen toekomst Aanloop

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel E.ON Benelux. Februari 2015

Bedrijfsprofiel E.ON Benelux. Februari 2015 Bedrijfsprofiel E.ON Benelux Februari 2015 E.ON Visie ONZE ROL Improving People s Lives ONS DOEL Your Partner of Choice for Energy Solutions Je Voorkeurspartner voor Energieoplossingen Putting Our Customer

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

INDC Suriname : Renewable Energy

INDC Suriname : Renewable Energy INDC Suriname : Renewable Energy Mw. N. Plet Nationale Coördinatie Milieubeleid Kabinet van de President van de Republiek Suriname Donderdag 23 Juni 2016 Marriot Presentatie opbouw Waarom er is gekozen

Nadere informatie

Toelichting Instrument 5. Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling

Toelichting Instrument 5. Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling Toelichting Instrument 5 Onderdeel Toolbox voor energie in duurzame gebiedsontwikkeling Instrument 5, Concepten voor energieneutrale wijken De gehanteerde definitie voor energieneutraal is als volgt: Een

Nadere informatie

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015 Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime Woensdag 20 mei 2015 1. Globaal perspectief 1. Globaal perspectief: evolutie van CO² emissie tot 2005 The big picture 1971 General Motors, 1971 Buick Riviera Owner

Nadere informatie

Energiebesparing in het. 26 november 2010 www.enerpedia.be

Energiebesparing in het. 26 november 2010 www.enerpedia.be Energiebesparing in het melkhuisje 26 november 2010 www.enerpedia.be Inhoud Kadering Technologie voor energiebesparing Meetcampagne Besluit Kadering Energieverbruik melkvee! Opm.: Energieverbruik melkvee

Nadere informatie

Press release Statistics Netherlands

Press release Statistics Netherlands Press release PR00-277 8-12-2000 9:30 AM Inflation rate in November levelling out Consumer prices in November were up 3.0% on November last year. The inflation rate is therefore 0.1% lower than last month,

Nadere informatie

14-10-2010 / Theo Henrar. Adriaan Vollebergh. Director Sales & Marketing Tata Steel Europe

14-10-2010 / Theo Henrar. Adriaan Vollebergh. Director Sales & Marketing Tata Steel Europe 14-10-2010 / Theo Henrar The De Staalindustrie world of steel anno 2011 Adriaan Vollebergh Director Sales & Marketing Tata Steel Europe 1 Exposure Lelystad 2 Ontwikkeling staalvraag 2011 2009: Terugval

Nadere informatie

Virtual Building. M. Koster, Rijnstate Arnhem

Virtual Building. M. Koster, Rijnstate Arnhem Virtual Building M. Koster, Rijnstate Arnhem STREAMER project 2 General EU FP 7 Research Project, 4 years September 2013 until September 2017 European consortium, 20 partners from 7 EU - member states

Nadere informatie

Section Energy Technology Energy in Built Environment

Section Energy Technology Energy in Built Environment Randvoorwaarden buitenklimaat: Wat hebben we voor Nederland afgesproken? Dolf van Paassen,, TU Delft Section Energy Technology Energy in Built Environment 1984 1983 NEN5067 Geschiedenis Van de weersgegevens

Nadere informatie

Energiehandel. KiviNiria, 4 juni 2012 Martin Risseeuw. Industrial Chemicals Presentation Title 1

Energiehandel. KiviNiria, 4 juni 2012 Martin Risseeuw. Industrial Chemicals Presentation Title 1 Energiehandel KiviNiria, 4 juni 2012 Martin Risseeuw Industrial Chemicals Presentation Title 1 Value chain of integrated businesses 40% captive 60% public grid 40% captive 60% merchant 20% captive 80%

Nadere informatie

GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu

GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu A. van der Drift December 2013 ECN-L--13-081 GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu Bram van der Drift Clean Tech Business Day 11 december

Nadere informatie

Seminar opslag van energie

Seminar opslag van energie Seminar opslag van energie Superthermoskan bij warmtekrachtcentrale Diemen Dinsdag 5 Juli 2016 Hans Rӧdel - Nuon Warmte Inhoud Nuon profiel Beleid energie algemeen / Beleid warmte Warmte, ontwikkeling

Nadere informatie

IFCN. Wereldwijde informatie over melkveehouderij. 19 november 2013, Michel de Haan

IFCN. Wereldwijde informatie over melkveehouderij. 19 november 2013, Michel de Haan IFCN Wereldwijde informatie over melkveehouderij 19 november 2013, Michel de Haan For a better understanding of milk production world wide For a better understanding of milk production world wide For a

Nadere informatie

Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice

Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice Japo Ouwerkerk Media Rakkers, 17 januari 2012 Social Benefit Storytelling in Practice Agenda 1. Introductie 2. What drives the world: Globale trends in Voedingsmiddelenwereld 3. Drives what we do: Intro

Nadere informatie

Passiefhuis-Platform vzw

Passiefhuis-Platform vzw Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Ir. arch. Wouter Hilderson Inleiding en definitie Maatregelen om passief te bouwen: Transmissieverlies beperken Lekverliezen beperken Passieve

Nadere informatie

TRENDS IN RETAIL INDUSTRY REFRIGERATION

TRENDS IN RETAIL INDUSTRY REFRIGERATION TRENDS IN RETAIL INDUSTRY REFRIGERATION Ruud van Dissel Managing Director BITZER BENELUX Ede 13.06.2017 1. Algemeen 2. TRENDS IN TECHNOLOGY voor kleine supermarkt voor grote supermarkt 3. Andere TRENDS

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Duurzame Energie, integratie met opslag

Duurzame Energie, integratie met opslag Duurzame Energie, integratie met opslag Boudewijn Tjeertes, Business Development Manager Battery, Vattenfall Europe Innovation GmbH Watt Connects, 31 januari 2017 1 INHOUD Toepassingen Ervaring VF/Nuon

Nadere informatie

Adaptieve thermisch comfort richtlijnen in het buitenland

Adaptieve thermisch comfort richtlijnen in het buitenland Adaptieve thermisch comfort richtlijnen in het buitenland ir. Atze Boerstra, BBA Boerstra Binnenmilieu Advies ISSO symposium Thermisch Binnenklimaat 10 november 2005 Rigide eis oude normen: Winter binnen:

Nadere informatie

DE SLIMSTE MENS TER IS BETER KLAAR VOOR DE ENERGIETRANSITIE. WinVorm 11 juni Dominiek Vandewiele

DE SLIMSTE MENS TER IS BETER KLAAR VOOR DE ENERGIETRANSITIE. WinVorm 11 juni Dominiek Vandewiele DE SLIMSTE MENS TER WERELD IS BETER KLAAR VOOR DE ENERGIETRANSITIE WinVorm 11 juni 2013 Dominiek Vandewiele De energietransitie komt! De derde landschappelijke energierevolutie? Even praktisch De energietransitie

Nadere informatie

E-RATIONAL is a BEP Europe division E-RATIONAL Ten Briele 6 8200 Brugge Belgium T +32 50 40 85 40 F +32 50 38 01 60 www.e-rational.

E-RATIONAL is a BEP Europe division E-RATIONAL Ten Briele 6 8200 Brugge Belgium T +32 50 40 85 40 F +32 50 38 01 60 www.e-rational. E-RATIONAL is a BEP Europe division E-RATIONAL Ten Briele 6 8200 Brugge Belgium T +32 50 40 85 40 F +32 50 38 01 60 www.e-rational.net Van restwarmte naar Duurzame Energie Agenda Introductie BEP Europe

Nadere informatie

METING EN INBEDDING VAN ECOLOGISCHE VOETAFDRUK IN BEDRIJFSVOERING. Stijn Bruers

METING EN INBEDDING VAN ECOLOGISCHE VOETAFDRUK IN BEDRIJFSVOERING. Stijn Bruers METING EN INBEDDING VAN ECOLOGISCHE VOETAFDRUK IN BEDRIJFSVOERING Stijn Bruers OVERZICHT MILIEUZORGSYSTEEM NULMETING REDUCTIEDOELSTELLING ANALYSES EN SIMULATIES ACTIEPLAN CASE STUDIES 1 1. MILIEUZORGSYSTEEM

Nadere informatie