Jaarverslag Stichting HVO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2008. Stichting HVO"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2008 Stichting HVO

2 Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Postadres: Bezoekadres: Postbus 85475, 3508 AL Utrecht Zwarte Woud 2, 3524 SJ Utrecht Telefoon: Fax: Internet: Vormgeving: Foto s: Print: APS, afd. Marketing en Communicatie U-See, Rotterdam DPP, Houten 2009 Stichting HVO, Utrecht

3 Inhoud Ten geleide 5 1. De echte doorbraak 7 2. Missie en prestaties HVO als opleidingscentrum HVO als innovatiecentrum HVO als adviescentrum Organisatie en communicatie Financieel jaaroverzicht 28 3

4

5 Ten geleide Het jaar 2008 was een gedenkwaardig jaar voor humanisten en in het bijzonder voor Stichting HVO, het humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding. Het was in het verslagjaar 200 jaar geleden dat het woord humanisme voor het eerst gebruikt werd door de Duitse pedagoog Neithammer, en wel in de betekenis van vorming tot volledig mens-zijn door de klassieke talen en cultuur. Vorming is en blijft het sleutelwoord voor het werk van Stichting HVO, nu met het accent op eigentijdse levensbeschouwelijke en morele vorming, maar nog steeds mede gestoeld op klassieke filosofie. In 2008 werd veel aandacht besteed aan een thema dat na aan het hart ligt: mensenrechtenvorming. Dit naar aanleiding van 60 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het jaar 2008 werd bovendien het jaar van de doorbraak, waardoor Humanistisch Vormingsonderwijs (HVO) van een duurzaam bestaan verzekerd is. Het pleidooi hiervoor is lange jaren gevoerd. De Tweede Kamer der Staten-Generaal besloot tijdens de begrotingsbehandeling van het Ministerie van OCW voor 2009 om vakdocenten Humanistisch (en Godsdienstig) Vormingsonderwijs in het openbaar basisonderwijs structureel te gaan bekostigen. Hiermee erkennend en benadrukkend dat dit vormingsonderwijs van algemeen maatschappelijk belang is. Met extra veel genoegen bied ik u daarom het jaarverslag 2008 van Stichting HVO aan. De stichting mag zich elk jaar weer verheugen in groeiende belangstelling voor haar activiteiten. Het doel van de stichting is velen inmiddels bekend. Het wordt in de vigerende statuten als volgt beschreven: 1. De stichting heeft tot doel om zonder winstoogmerk, binnen het kader van de Humanistische Alliantie, onderwijs en opvoeding in humanistisch perspectief duurzaam te bevorderen 2. De stichting heeft als bijzonder doel, binnen het kader van de Humanistische Alliantie, levens- en wereldbeschouwelijke vorming in humanistisch perspectief duurzaam te bevorderen. 5

6 De Humanistische Alliantie is het samenwerkingsverband van alle humanistische organisaties in Nederland. Stichting HVO tracht haar doelen te bereiken door het in stand houden van een professioneel expertisecentrum (opleiding, innovatie en advies). Dit wordt aangeduid met het centrum HVO of kortweg HVO. Het strategisch beleid voor de periode is vastgelegd in het strategisch plan Duurzaam Humanistisch Vormingsonderwijs. Het plan kent zestien doelen. Een tussenevaluatie van de doelen na twee jaar is opgenomen in dit jaarverslag. Het eerste hoofdstuk gaat nader in op de bereikte doorbraak met betrekking tot de rijksbekostiging van de vakdocenten HVO. Het tweede hoofdstuk bevat de tussenevaluatie. Het derde, vierde en vijfde hoofdstuk gaan respectievelijk in op de drie functies van het expertisecentrum, namelijk het fungeren als opleidings-, innnovatie- en adviescentrum. Het zesde hoofdstuk geeft onder meer een overzicht van de mensen die op zeer betrokken wijze zorg dragen voor de realisering van de missie en doelen. Het laatste hoofdstuk biedt een beknopt overzicht van de financiële middelen die ter beschikking stonden. Door middel van de website kunt u steeds op de hoogte blijven van onze activiteiten. Wij waarderen dat zeer! Via de website kunt u op de hoogte blijven van de activiteiten van de zusterorganisaties, verenigd in de Humanistische Alliantie. Nico Stuij, directeur Stichting HVO 6

7 1. De echte doorbraak Op 18 december 2008 nam de Tweede Kamer een amendement op de onderwijsbegroting van de regeringsfracties CDA, PvdA en CU aan, dat voorziet in structurele bekostiging van het Humanistisch en Godsdienstig Vormingsonderwijs in het openbaar basisonderwijs met ingang van 1 augustus Voorlopig wordt jaarlijks 10 miljoen hiervoor in de rijksbegroting opgenomen. Dit vormingsonderwijs was grotendeels afhankelijk van gemeentelijke subsidies, die in steeds meer gemeenten werden opgeheven. Hierdoor dreigde dit door ouders en scholen gewaardeerde vormingsonderwijs langzamerhand te verdwijnen. Door de structurele bekostiging is dit niet alleen voorkomen, maar is ook nieuw perspectief ontstaan voor aanvullend hoogwaardig levensbeschouwelijk vormingsonderwijs naar keuze van de ouders. Het pleidooi voor structurele bekostiging is door Stichting HVO en het Humanistisch Verbond (HV) 30 jaar lang gevoerd. Een overzicht van de acties tot en met 2001 is opgenomen in de publicatie Zet nu a.u.b. die wissel om! Pleidooi voor eigentijdse financiering van het Humanistisch Vormingsonderwijs op de openbare school (Stichting HVO, 2001). Vanaf 2004 is het pleidooi in voortreffelijke samenwerking gevoerd met godsdienstorganisaties, onderwijsorganisaties en vakbonden. Enkele mijlpalen uit de periode worden hieronder gememoreerd. In december 2007 werd door de regeringsfracties (CDA, PvdA en CU) al een amendement op de onderwijsbegroting ingediend. Dit amendement zou een eerste stap betekenen naar rijksbekostiging van de leraren HVO en GVO in het openbaar basisonderwijs vanaf 1 augustus De staatssecretaris (PvdA) bleef echter rijksbekostiging van deze leraren onwenselijk vinden. Het gevraagde bedrag van 2,7 miljoen werd wel vrij gemaakt, maar kon alleen in 2008 bestemd worden voor scholing en versterking van de verschillende bestaande organisatiestructuren ten behoeve van dit vormingsonderwijs. Dit amendement had een positieve voorgeschiedenis. 7

8

9 In oktober 2006 diende Jan de Vries (CDA) mede namens de kamerleden Hamer (PvdA), Balemans (VVD), Jungbluth (GroenLinks), Slob (ChristenUnie) en Van der Vlies (SGP) tijdens de begrotingsbehandeling van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen de volgende motie ( VII, nr. 29) in: De kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende, dat door wegvallende gemeentelijke subsidies en de toegenomen kwaliteitseisen als gevolg van de Wet beroepen in het onderwijs, het godsdienstonderwijs en het levensbeschouwelijk of humanistisch vormingsonderwijs aan openbare scholen onder grote druk staan; overwegende, dat de Onderwijsraad heeft geadviseerd daarvoor een landelijke werkgeversorganisatie in te richten en heeft geoordeeld dat daaraan de bekostigingsproblematiek onlosmakelijk is verbonden en er geen principiële argumenten zijn die rijksbekostiging onmogelijk maken; van oordeel, dat het godsdienstonderwijs en het levensbeschouwelijk of humanistisch vormingsonderwijs bijdragen aan een actief pluriform openbaar onderwijs en aan sociale integratie en burgerschap; van oordeel, dat daarom voor het godsdienstonderwijs en levensbeschouwelijk onderwijs of humanistisch vormingsonderwijs ook een vorm van rijksbekostiging gewenst is; verzoekt de regering uiterlijk voor de Voorjaarsnota 2007 in overleg met de samenwerkende organisaties een voorstel tot een vorm van rijksbekostiging van de docenten godsdienstonderwijs en levensbeschouwelijk of humanistisch vormingsonderwijs te ontwerpen en aan de Kamer voor te leggen, en gaat over tot de orde van de dag. 9

10 Ondanks een tegenstribbelende minister werd de motie op 17 oktober 2006 met een zeer ruime meerderheid aangenomen. Een doorbraak leek bereikt. De motie werd echter niet uitgevoerd. Dat gebeurde pas in december 2008 via het amendement op de onderwijsbegroting voor 2009 door de volhardende regeringsfracties van het CDA, de CU en de PvdA. Met de betrokken godsdienstorganisaties werd afgesproken dat het HVO in 2009 het voortouw zou nemen bij de praktische uitvoering op grond van een eerdere afspraak dat een gezamenlijk Dienstencentrum GVO en HVO zou worden opgericht, indien structurele bekostiging zou worden gerealiseerd. 10

11 2. Missie en prestaties Na het jaar 2008 kan een tussenbalans worden opgemaakt met betrekking tot de streefdoelen van het strategisch plan Duurzaam Humanistisch Vormingsonderwijs In het eerste hoofdstuk Missie en prestaties van het plan zijn de missie en zestien streefdoelen verwoord. Deze doelen worden hier herhaald en zo mogelijk voorzien van een tussenstand van zaken. Eerst volgt hier echter de missie, die het ideaal van de organisatie verwoordt: Het HVO wil een nationaal en internationaal bekend en gewaardeerd centrum zijn voor de duurzame ontwikkeling en ondersteuning van onderwijs en opvoeding in humanistisch perspectief. Hiermee versterkt het HVO de humanistische beweging, die als perspectief een duurzame wereldsamenleving voor ogen heeft, waarin mensen een goed en zinvol leven kunnen leiden, met en voor anderen, in rechtvaardige instituties. De volgende zestien streefdoelen voor de planperiode werden vastgesteld als onderdeel van het strategisch plan tijdens de 141ste vergadering van het bestuur van Stichting HVO op 14 december Doel: Humanistisch Vormingsonderwijs wordt in het basisonderwijs kwantitatief gezien op hetzelfde niveau verzorgd als in het schooljaar (afgerond 1700 lessen per week aan kinderen), indien rijksbekostiging niet gerealiseerd wordt in de eerste helft van de planperiode. HVO wordt kwantitatief verdubbeld als dat wel het geval is. Tussenstand: Hetzelfde niveau kon worden gehandhaafd in de jaren 2007 en Nu eind 2008 structurele financiering gerealiseerd is, zal naar verwachting eind 2010 van een behoorlijke groei sprake kunnen zijn. Of verdubbeling gehaald zal worden, moet worden afgewacht. 2. Doel: Op het moment van ingang van rijksbekostiging heeft Stichting HVO, in afstemming met het HV en de beroepsvereniging LVHVO, ook het werkgeverschap van de betrokken leraren voor haar rekening genomen, zodat zo optimaal mogelijk gewerkt kan worden aan 11

12 12 de realisering van de kwalitatieve en kwantitatieve doelen. Tussenstand: Deze doelstelling zal niet op deze wijze worden gerealiseerd. Voortschrijdend inzicht leidde tot een strategisch betere oplossing. Stichting HVO richt zich als humanistisch centrum (opleiding, innovatie en advies) voor onderwijs en opvoeding namens het HV breed op het primair, secundair en tertiair onderwijs en de opvoedingsbegeleiding. Voor de groei en bloei van het HVO in het primair onderwijs is speciale aandacht en zorg nodig. Hiervoor zou Stichting HVO andere activiteiten moeten verminderen of afstoten. De in 2009 op te richten Stichting HVO Primair zal als werkgeverstichting die speciale aandacht en zorg voor haar rekening gaan nemen. Beide stichtingen zullen op alle relevante niveaus nauw samenwerken aan de gewenste kwalitatieve en kwantitatieve optimalisering. 3. Doel: Er is zorg gedragen (mede via het pabo-traject) voor minimaal 140 nieuw opgeleide leraren voor het basisonderwijs en minimaal 80 voor het voortgezet onderwijs, die HVO, Levo of Levenskunde kunnen verzorgen. Tussenstand: De teller staat op 60 voor het basisonderwijs en 30 voor het voortgezet onderwijs. 4. Doel: Alle betrokken leraren voldoen aan de criteria, die in de Wet op de beroepen in het onderwijs (BIO) gesteld zijn. Tussenstand: De opleidingsprogramma s voor de hbo-bachelor en de hbo-master zijn inmiddels expliciet aangepast aan deze wet. In 2009 of mogelijk 2010 zullen naar verwachting beide opleidingen zijn geaccrediteerd door de NVAO. Door de extra toegekende gelden voor GVO en HVO in 2008 hebben vrijwel alle leraren gratis scholing kunnen ontvangen, passend bij de bekwaamheidseisen die de wet stelt. De in 2009 nieuw op te richten werkgeverstichting Stichting HVO Primair zal gericht toezien op het onderhoud van de bekwaamheidseisen. Naar verwachting wordt de vierde doelstelling ruimschoots gehaald in deze planperiode. 5. Doel: Alle leerlingen die de basisschool verlaten en HVO gevolgd hebben, krijgen als herinnering en aanmoediging het zogenoemde HVO- of Wereldburgercertificaat uitgereikt (in 2006 ongeveer uitgereikt aan een derde van de leerlingen). Tussenstand: Dit is gelijk gebleven. Of het certificaat al of niet wordt uitgereikt, wordt tot nu toe aan de leraren overgelaten. Indien de

13 voorgenomen nieuwe werkgeverstichting HVO Primair in overleg met de leraren er een verplichtend karakter aan zal verbinden, zal de doelstelling gehaald worden, anders waarschijnlijk niet. 6. Doel: Het vak Levensbeschouwing vanuit humanistisch perspectief is op vier nieuwe openbare scholen voor voortgezet onderwijs ingevoerd. Tussenstand: Aan dit doel is tot nu toe niet gericht gewerkt. Het primair onderwijs vergde veel van de beschikbare tijd. In 2009 of 2010 zal onderzoek dienen te worden verricht op welke van de bedoelde scholen dit vak verzorgd wordt en welke scholen het voornemen hebben dit vak te gaan aanbieden. Deze scholen kunnen desgewenst door Stichting HVO bij de introductie van het vak worden ondersteund. 7. Doel: De opleidingen Humanistisch Vormingsonderwijs en Levensbeschouwing (HL) (bachelor en master) zijn geaccrediteerd. Tussenstand: Zie bij doelstelling Doel: De website elearning.hvo.nl (installatie tweede helft 2006) speelt volgens de medewerkers een centrale rol in opleiding (met name de bachelor) en bijscholing. Tussenstand: Op dit moment is dit gerealiseerd voor het vijfde leerjaar van de bachelor (verdiepingsfase B), maar nog niet voor de verdiepingsfase A, de basisfase en de bijscholing. Uit een eind 2008 gehouden evaluatie onder de medewerkers bleek dat de toepassing van e-learning stroef verliep en dat er meer gerichte ondersteuning nodig was. Als hierin goed wordt voorzien, zal naar verwachting deze doelstelling aan het einde van de planperiode als gerealiseerd kunnen worden beschouwd. 9. Doel: De gecertificeerde basisopleiding HVO (in de omvang van een minor) wordt in elk van de vijf onderscheiden regio s op een pabo aangeboden (in 2006 op twee). Tussenstand: Nog steeds twee (in regio Oost en regio Zuidwest). Er zijn oriënterende gesprekken geweest met pabo s in de regio s Noord en Noordwest. Het aanbod is dat de minor ter introductie gezamenlijk wordt verzorgd door de betreffende pabo en Stichting HVO. Nu leraar HVO een betaalde functie is geworden, mag worden verwacht dat in de regio s Noord en Noordwest enkele pabo s een dergelijke minor zullen willen gaan aanbieden. In de regio Zuid 13

14 14 zal nog worden gezocht naar een geschikte pabo. 10. Doel: Er zijn vier kleinschalige ontwikkelingsgerichte onderzoeken uitgevoerd. Tussenstand: Virtuele vorming, resulterend in een symposium en een bijscholingscursus; Kinderrechten, resulterend in een nieuw spel met handleiding voor het basisonderwijs en Mensenrechten, resulterend in meer bewustzijn van de rechten en daarmee verbonden plichten op een school in het voortgezet onderwijs. 11. Doel: Er zijn vier nieuwe thema s uitgewerkt of bestaande thema s bijgewerkt voor de onderwijspraktijk. Tussenstand: tot nu toe betreft dit de reeds genoemde thema s Humanisme en Virtuele vorming en Humanisme en Mensenrechtenvorming. 12. Doel: Het aantal activiteiten voor andere doelgroepen (ouders, leidsters kinderopvang, groepsleraren basisonderwijs, vakleraren voortgezet onderwijs, vrijwilligers en professionals humanistische organisaties, volwassenen die hun levensbeschouwelijk kompas willen bijstellen ) is gegroeid in vergelijking tot het aantal activiteiten genoemd in de jaarverslagen van de planperiode Tussenstand: In 2007 en met name in 2008 is het aantal betaalde en onbetaalde activiteiten voor deze andere doelgroepen gedaald. Waren ter indicatie de inkomsten uit deze activiteiten gemiddeld ongeveer per jaar in de vorige planperiode, tot nu toe bedragen deze ongeveer per jaar in de huidige planperiode. Geen activiteiten werden uitgevoerd voor leidsters kinderopvang, vakleraren voortgezet onderwijs en volwassenen met een vraag naar zingeving vanuit humanistisch perspectief. Met name in 2008 is extra veel aandacht uitgegaan naar de kerndoelgroep van leraren HVO en Levensbeschouwing (HL) in het basisonderwijs, mogelijk gemaakt door de extra beschikbaar gestelde gelden van het Ministerie van OCW voor scholing. 13. Doel: De bijdrage aan het behalen van de streefdoelen van de Humanistische Alliantie is naar het oordeel van het bestuur van de Alliantie substantieel geweest. Tussenstand: Als dit oordeel aan het einde van de planperiode gevraagd wordt, zal het antwoord naar verwachting bevestigend zijn. Onderwijskundig medewerkers HVO zijn actief betrokken bij verschillende activiteiten van de Alliantie. De directeur van Stichting

15 HVO heeft het strategisch plan Verbonden door humaniteit voor de periode geschreven en is als secretaris lid van het dagelijks bestuur. 14. Doel: Het aantal activiteiten voor de internationale humanistische beweging is gegroeid in vergelijking tot de activiteiten, genoemd in de jaarverslagen van de vorige planperiode. Tussenstand: Tot nu toe is het aantal activiteiten ongeveer gelijk gebleven. Een senior onderwijskundig medewerker HVO is actief betrokken bij de nascholing van leraren Levenskunde in Berlijn; er wordt jaarlijks een uitwisselingsprogramma voor leraren gerealiseerd en er wordt actief deelgenomen aan het bestuur van de Europese Humanistische Federatie (EHF) met als doel in Europees humanistische kring blijvende aandacht voor onderwijs en opvoeding vanuit humanistisch perspectief te bewerkstelligen.

16 Doel: De samenwerkingsrelatie met gastheer APS is net als in de vorige planperiode elk jaar met uitstekend gekwalificeerd door de directies van APS en HVO. Tussenstand: Deze doelstelling zal zeker weer gehaald worden. Onderwijs en vorming zijn kernthema s voor humanisten, dat schept al een band. APS en HVO zijn bovendien complementair: APS werkt op professionele wijze continu aan verbetering van onderwijs in brede zin, HVO doet dat met name op het gebied van vorming (vanuit humanistisch perspectief). APS en HVO zijn ook formeel verbonden. HVO is immers een dubbelverbonden organisatie: inhoudelijk met het Humanistisch Verbond en huishoudelijk met APS. 16. Doel: Het expertisecentrum HVO is naar het oordeel van het bestuur goed voorbereid om in werkbare omvang duurzaam te blijven bestaan. Tussenstand: Vanaf 1980 ontvangt Stichting HVO ten behoeve van de activiteiten van haar expertisecentrum een basissubsidie van de rijksoverheid (vanaf 1 januari 1999 via APS). Omdat het Humanistisch Verbond ervoor gekozen heeft geen humanistische bijzondere scholen op en in te richten, zorgde en zorgt de rijksoverheid er op deze wijze voor dat vanuit humanistisch perspectief toch inhoudelijke bijdragen aan onderwijs en opvoeding geleverd kunnen worden, in het bijzonder in de vorm van hoogwaardig humanistisch levensbeschouwelijk vormingsonderwijs op openbare scholen. Om dit kwalitatief goed te kunnen blijven doen, zijn naast de basissubsidie aanvullende inkomsten nodig uit betaalde dienstverlening. Inmiddels zijn alle onderwijskundig medewerkers HVO in staat deze dienstverlening te verrichten. Hierdoor is het centrum goed op weg om aan deze doelstelling te voldoen.

17 3. HVO als opleidingscentrum Het expertisecentrum van Stichting HVO verzorgt jaarlijks een kleinschalige lerarenopleiding Humanistisch Vormingsonderwijs en Levensbeschouwing (HL) in deeltijd op hbo-bachelor- en hbo-masterniveau voor zowel het primair als het voortgezet en beroepsonderwijs. Het ondersteunt ook opleidingsroutes voor het primair onderwijs via pabo s. Naast de lerarenopleiding wordt jaarlijks een trainersopleiding verzorgd op het gebied van levensbeschouwelijke communicatie in opvoedingsinteracties. Deze trainers leren onder meer ouders Waarde(n)vol communiceren met hun kinderen. Tien van de twaalf deelnemers slaagden voor het certificaat. Zestien nieuwe vakdocenten konden aan de slag in het primair en/of de onderbouw van het voortgezet onderwijs en het vmbo. Twee pabo s werden met raad en daad ondersteund bij het opzetten en uitvoeren van een minor HL, waarmee de studenten een aanvullende bekwaamheid verwerven. Aan tien studenten kon het certificaat Oriëntatie HL worden uitgereikt en aan vijftien studenten het certificaat Minor HL. De opleiding HL van de eerste graad (hbo-master) werd en wordt in samenwerking met de Universiteit voor Humanistiek (UvH) verzorgd. Aan elf nieuwe vakdocenten kon het diploma worden uitgereikt. Jaarlijks worden de afgestudeerden van de beide lerarenopleidingen (hbo-bachelor en hbo-master) uitgenodigd voor de inhoudelijke alumnidag. Daarnaast werden in het verslagjaar de vakdocenten (300 in het primair onderwijs en 100 in het overige onderwijs) in de gelegenheid gesteld zich bij te scholen. Ongeveer de helft maakte daar gebruik van. Enkele voorbeelden van aangeboden en gevolgde cursussen: Democratische vorming in het onderwijs; Tot je recht komen ; Scherpzinnig! Leren filosoferen met kinderen; Doodgewoon; Religie in een notendop. Van de leraren in het primair onderwijs kozen er 46 met alleen de basisopleiding HL voor een ontwikkelingsgericht assessment. Op grond hiervan startten 32 leraren een scholingstraject om het volledige bachelordiploma HL te behalen. 17

18

19 4. HVO als innovatiecentrum Ten behoeve van het trainersprogramma Waarde(n)vol communiceren met kinderen: DOEN! werden vijf katernen ontwikkeld bij de vijf thema s: Wie of wat zegt mij Wat?, Opvoeden met hart, hoofd en handen, Eigen stijl en conflicthantering, In gesprek over grenzen en Vormgeven aan verandering. Tevens werden 76 gereedschappen (oefeningen) ondergebracht in de digitale werkplaats. Hiermee kunnen dertien levensvaardigheden geoefend worden die van belang zijn voor het waarde(n)vol communiceren met kinderen. Verbetering en vernieuwing van de opleidingen, cursussen, trainingen en leermaterialen zijn jaarlijks terugkerende activiteiten. Met name is in 2008 veel aandacht besteed aan de hbo-bachelor HL, het thema Humanisme en Virtuele Vorming en het thema Humanisme en Mensenrechtenvorming. Het opleidingsprogramma voor de hbo-bachelor is vernieuwd en vastgelegd in de publicatie Een eigen vorm vinden, een naamgeving die de essentie weergeeft van het kernwoord vorming vanuit humanistisch perspectief. Deze vernieuwing vond plaats in het teken van de voorgenomen accreditatieprocedure in In datzelfde kader werd een zelfevaluatie uitgevoerd met betrekking tot de hbo-master HL. Deze zelfevaluatie kreeg de naam De eigen vorm verdiepen HVO kiest elke twee jaar een hoofdthema voor de inhoudelijke verdieping. In 2007 en 2008 was dat Virtuele vorming. Onderwijskundig medewerkers onderzoeken het eerste jaar het thema. In het voorjaar van het tweede jaar wordt een symposium aan het hoofdthema gewijd en vervolgens wordt het thema in het bijscholingsprogramma voor vakdocenten HL opgenomen. Op 21 maart 2008 is het voorjaarssymposium Virtuele vorming van Stichting HVO met veel waardering ontvangen door de deelnemers. Het programma bestond onder meer uit twee inleidingen en een keuze van twee uit vier workshops: 19

20 Inleidingen: 1. Ik ben online, dus ik besta identiteit en relaties op internet door dr. Justine Pardoen, hoofdredacteur Ouders Online. 2. De virtuele wereld als uitdaging voor de verbeelding door prof.dr. Hans Alma, hoogleraar psychologie en zingeving en rector magnificus van de Universiteit voor Humanistiek. Keuze uit de volgende workshops: 1. Scammen, hacken, flames, grooming, cyberpesten, 2. Virtuele vorming en Humanistisch Vormingsonderwijs, 3. Digitale identiteit binnen het onderwijs, 4. Emoticons: over zingeving en internet. Het verslagjaar 2008 kende een tweede inhoudelijk thema dat op verdiepende wijze onderzocht werd voor toepassing in HL: Humanisme en Mensenrechtenvorming. Dit naar aanleiding van 60 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens op 10 december Op een middelbare school werd een kleinschalig onderzoek uitgevoerd naar de kennis en beleving van de mensenrechten door de leerlingen met het doel het mensenrechtenonderwijs op die school te verbeteren. Daarnaast werd onderzocht op welke wijze leerlingen van de basisschool op aansprekende wijze kinderrechten zouden kunnen doorleven. Op grond hiervan werd een spel met handleiding ontwikkeld.

21 5. HVO als adviescentrum HVO stelt zijn expertise in de vorm van adviezen, cursussen en trainingen op maat desgewenst ook beschikbaar aan derden (groepsleraren, vakleraren, pedagogisch medewerkers, medewerkers humanistische zusterorganisaties enzovoort), via betaalde en zo nodig onbetaalde dienstverlening. De aangeboden bijscholingscursussen voor de leraren HL staan ook open voor andere leraren. De expertise van HVO strekt zich met name uit tot de volgende aandachtsvelden: levensbeschouwelijke vorming, morele vorming, sociaal-emotionele vorming, democratische vorming, levenskunde, filosoferen met kinderen, socratische gespreksvoering, waarde(n)vol communiceren. Hier volgen enkele voorbeelden van dienstverlening in het verslagjaar. Inleiding levensbeschouwelijke vorming Op 23 april van het verslagjaar kon aan 29 groepsleraren op feestelijke wijze het certificaat Inleiding Levensbeschouwelijke vorming worden uitgereikt. Het initiatief voor deze cursus was genomen door Dick Knip, bovenschools directeur van de scholen in Zeevang, die aangesloten zijn bij SPOOR: Stichting Primair Onderwijs Regio Waterland en Oostzaan. Het programma bevatte onder meer de volgende thema s: de waarde van opvoeden: wat heeft levensbeschouwing met opvoeden te maken? levensbeschouwelijke communicatie; filosoferen met kinderen; zelfontplooiing en autonomie. Dick Knip schreef over de cursus: 'De lessen zijn bedoeld voor de teams die hun kennis en ervaring weer op de kinderen moeten gaan overbrengen, maar tegelijkertijd vormt het ook de deelnemers. Het blijkt elke keer weer een verrijking te zijn om aan de lessen te mogen meedoen. Ik heb zelden meegemaakt dat er met zoveel enthousiasme wordt nageschoold. Ook door degenen die toch wat aarzelend en kritisch aan deze scholing begonnen zijn.' 21

22 Masterclass Communiceren met jongeren In maart en april werd een masterclass respectievelijk verzorgd op het congres De nieuwe kwalificatieplicht van de SBO en op een themaavond van het Mondriaan College in Oss. In totaal namen 57 personen (docenten, ouders en leerlingen) deel aan deze masterclasses. Waard(n)vol communiceren met kinderen Deze training werd in het verslagjaar door ongeveer 180 ouders gevolgd. Een aangepaste training werd verzorgd voor zestien Soedanese ouders. In de vrouwengevangenissen volgden ongeveer 45 gedetineerde moeders de cursus IKJIJWIJ, die speciaal voor het project Gezin in Balans van Humanitas werd ontwikkeld op basis van het programma Waarde(n)vol communiceren met kinderen. De trainingen en cursussen werden mede verzorgd door trainers die opgeleid en geautoriseerd zijn door Stichting HVO. Advisering (een keuze) Zusterorganisaties Humanitas en Hivos werden geadviseerd bij de opzet en uitvoering van respectievelijk de Humanitas Academie en de Hivos Academie. Hivos door middel van een inleiding Praktisch humanisme voor nieuwe medewerkers en Humanitas door het ontwerpen van een raamleerplan voor trainingen aan vrijwilligers. De Europese Humanistische Federatie (EHF) werd geadviseerd over humanistische vorming in het onderwijs. De Freinetbeweging werd geadviseerd over doorlopende leerlijnen democratische vorming in het basisonderwijs tijdens een studiedag in november. Dit aan de hand van een eerder door HVO ontwikkeld praktisch handboek. Het Platform voor Mensenrechteneducatie werd actief ondersteund bij het pleidooi voor structurele aandacht voor mensenrechtenvorming in het onderwijs. 22

23 Tweede Kamerleden werden geadviseerd over de relatie levensbeschouwelijk vormingsonderwijs en openbaar onderwijs en gewezen op het algemene belang van die vorming voor sociale integratie en goed burgerschap. Dit in het kader van het pleidooi voor rijksbekostiging van vakdocenten HVO en GVO op de openbare basisschool. Op 18 december besloot de Tweede Kamer tot bekostiging door het rijk ingaande 1 augustus 2009 over te gaan.

24

25 6. Organisatie en communicatie Stichting HVO is een relatief kleine, flexibele (netwerk)organisatie die door doelgerichte samenwerking tamelijk ambitieuze doelen wil realiseren. Duurzaam wordt samengewerkt met humanistische en overige verwante organisaties in Nederland, verbonden in de Humanistische Alliantie. Er zijn meer dan 50 lidorganisaties. Met name kunnen hier genoemd worden Humanistisch Verbond, Universiteit voor Humanistiek, Hivos, Humanitas, en de Humanistische Omroep. Met Europese humanistische organisaties wordt samengewerkt in de Europese Humanistische Federatie (EHF), wereldwijd wordt samengewerkt in de International Humanist and Ethical Union (IHEU). Stichting HVO is tevens lid van het Platform voor Mensenrechteneducatie. Vanaf 1 januari 1999 treedt APS op als gastheer van HVO. Hierdoor kan HVO een dubbelverbonden organisatie genoemd worden: huishoudelijk (formeel werkgeverschap en huisvesting) verbonden met APS, inhoudelijk verbonden met het georganiseerde humanisme. Jaarlijks wordt de samenwerkingsovereenkomst met APS geëvalueerd. Ook in 2008 kon worden vastgesteld dat de overeenkomst voortreffelijk wordt nageleefd en dat de meerwaarde duidelijk aantoonbaar is. Op haar beurt trad Stichting HVO ook in 2008 op als gastheer van de LVHVO (Landelijke Vereniging Humanistisch Vormingsonderwijs). De LVHVO is de vereniging van HVO-leraren in het basisonderwijs en ondersteunende vrijwilligers, die de praktische organisatie van HVO in het primair onderwijs voor haar rekening neemt. Medewerkers In het verslagjaar waren bij HVO drie ondersteunende medewerkers (1,6 fte), een communicatiemedewerker (0,6 fte), zestien inhoudelijk medewerkers, inclusief directeur (8,4 fte), betrokken. Allen in deeltijd. 25

Jaar verslag 2009. Stichting HVO

Jaar verslag 2009. Stichting HVO Jaar verslag 2009 Stichting HVO Inhoud Ten Geleide 5 1. Doorbraak naar duurzaamheid 8 2. Integraal expertisecentrum 11 3. Organisatie en communicatie 15 4. Financieel jaaroverzicht 19 Stichting HVO Humanistisch

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. Stichting HVO

Jaarverslag 2010. Stichting HVO Jaarverslag 2010 Jaarverslag 2010 Stichting HVO Inhoud Ten geleide 5 1. Resultaten 2010 9 2. Eindstand 2007-2011 13 3. Organisatie en communicatie 21 4. Beknopt financieel jaaroverzicht 25 Stichting HVO

Nadere informatie

Jaarverslag. Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding

Jaarverslag. Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding 2011 Jaarverslag Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Jaarverslag 2011 Stichting HVO Stichting HVO Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Postadres: Postbus 85475,

Nadere informatie

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl 2013 Jaarverslag Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl NST/WSO/29-04-2014 2 Jaarverslag 2013 Inhoud Ten Geleide... 5 1. HVO Opleidingen... 7 2. HVO Onderzoek

Nadere informatie

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl

Jaarverslag. Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl 2014 Jaarverslag Stichting HVO Zwarte Woud 2 3524 SJ Utrecht tel. 030 2856856 www.hvo.nl hvo@hvo.nl Jaarverslag 2014 Inhoud Ten Geleide... 3 1. HVO strategische intentie... 5 2. HVO Opleidingen... 6 3.

Nadere informatie

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Met hoofd, hart en handen. Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding

Met hoofd, hart en handen. Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Met hoofd, hart en handen Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Met hoofd, hart en handen Koersplan 2011-2015 van Stichting HVO, humanistisch centrum voor

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008

Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008 Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008 Bestemd voor

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Welzijn Breed (Onderwijsassistent)

Welzijn Breed (Onderwijsassistent) Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25485 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Auditorium, Elst Onze opleidingen in Elst kenmerken zich door kleinschaligheid en persoonlijk contact.

Nadere informatie

Functieprofiel. VOORZITTER EN LID RAAD VAN TOEZICHT Fidarda - SKOD

Functieprofiel. VOORZITTER EN LID RAAD VAN TOEZICHT Fidarda - SKOD bezoekadres Stationsstraat 29 a 9401 KW Assen postadres Postbus 479 9400 AL Assen telefoon (0592) 30 84 58 fax (0592) 33 15 35 e-mail info@ypsylon.nl KvK Friesland 56.48.77.54 www.ypsylon.nl Functieprofiel

Nadere informatie

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015

Monitor Haagse Lerarenbeurs. peildatum januari 2015 Monitor Haagse Lerarenbeurs peildatum januari 2015 Den Haag, april 2015 1 Introductie In december 2011 deed De Rode Loper onderzoek naar het percentage onbevoegd gegeven lessen in de Haagse regio. 1 Uit

Nadere informatie

handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit;

handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit; Subsidieregeling tweede graden hbo en wo Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van... (datum), nr. HO&S/2010/228578, houdende subsidiëring van tweede bachelor- en mastergraden

Nadere informatie

Regeling aanvullende bekostiging maatschappelijke stage in het voortgezet

Regeling aanvullende bekostiging maatschappelijke stage in het voortgezet Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de sector(en) Informatie CFI/ICO Voorgezet vo 079-3232.444 Regeling aanvullende bekostiging maatschappelijke stage in het voortgezet Bestemd voor scholen voor voortgezet.

Nadere informatie

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind Lectoraat natuurbeleving & ontwikkeling kind 1 Aanleiding Als kinderen van vijf tot twaalf jaar hun speelplek mogen kiezen, gaat de voorkeur voornamelijk uit naar braakliggende terreinen. Daarbij kijken

Nadere informatie

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken.

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS

CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS CONVENANT OPLEIDING LERAARPLUS Onderwijsstichting Arcade (openbaar primair onderwijs Coevorden Hardenberg) Openbaar primair onderwijs gemeente Emmen Stenden Hogeschool (PABO Emmen) 1 INHOUDSOPGAVE PREAMBULE...3

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 246 Voorstel van wet van de leden Ypma en Voordewind houdende wijziging van de Wet primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra ten einde

Nadere informatie

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007)

Beantwoording vragen Tweede Kamer bij rapport Financiering onderwijs vernieuwingen voortgezet onderwijs 1990-2007 (30 november 2007) Algemene Rekenkamer Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-3424344 BEZORGEN F 070-3424130 De Voorzitter van de Tweede Kamer E voorljchting@rekenkamer.ni der Staten-Generaal w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsaanbod najaar 2013 voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Webmaster... 5 3.2 Workshop Beleidsbeïnvloeding Wmo... 6 3.3 Workshop

Nadere informatie

MET MICROSOFT IT ACADEMY. effectiever gebruik van ICT middelen in het onderwijs. kwaliteits- en tijdswinst voor onderwijsprofessionals en leerlingen

MET MICROSOFT IT ACADEMY. effectiever gebruik van ICT middelen in het onderwijs. kwaliteits- en tijdswinst voor onderwijsprofessionals en leerlingen kwaliteits- en tijdswinst voor onderwijsprofessionals en leerlingen betere aansluiting op de arbeidsmarkt met wereldwijd erkende certificaten MET MICROSOFT IT ACADEMY effectiever gebruik van ICT middelen

Nadere informatie

Nascholing docenten vanaf schooljaar 2011-2012

Nascholing docenten vanaf schooljaar 2011-2012 Nascholing docenten vanaf schooljaar 2011-2012 2 Nog beter worden in je vak? Nieuwe inspiratie opdoen? Docenten GVO en HVO staan erom bekend dat ze gemotiveerd zijn voor hun werk en graag bij willen blijven

Nadere informatie

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK

g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK g r a d u a t e s c h o o l UNIVERSITEIT VOOR HUMANISTIEK De Graduate School van de Universiteit voor Humanistiek (UvH) biedt een vierjarige promotieopleiding, die uitmondt in een wetenschappelijk proefschrift

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden Concept versie; d.d. 28.01.2014 Inhoud: 1. Verantwoording 2. Doelen en gebruikswaarde van het Communicatieplan 3. Organisatie

Nadere informatie

Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool

Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool Zo zit dat dus met 10+ Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool Werken met vormingsthema s Zo zit dat dus met 10+ Relationele en seksuele vorming voor de bovenbouw van de basisschool

Nadere informatie

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen MEMO Aan: Van: Voorzitter Stichtingsbestuur Legal Affairs Datum: 28 maart 2014 Onderwerp: Profielschetsen SB, Concept 3 Voor de invulling van de toezichthoudende functie van het Stichtingsbestuur van TiU

Nadere informatie

voorlichtingsbijeenkomst intern begeleiders

voorlichtingsbijeenkomst intern begeleiders voorlichtingsbijeenkomst intern begeleiders één vraag en twee mythes intern begeleider: taak of functie? een ib-er in het speciaal (basis) onderwijs verdient meer dan een ib-er in het basisonderwijs. een

Nadere informatie

Het Landelijk Montessori Centrum

Het Landelijk Montessori Centrum Het Landelijk Montessori Centrum J.E.Geluk-Oosterman 1 Het advies 1 Het geven van een advies kent zoals altijd twee zijden. In het onderhavige geval zijn de twee zijden scherp en van elkaar verwijderd.

Nadere informatie

BELEIDSPLAN 2011-2012. Stichting De Burght CT&W

BELEIDSPLAN 2011-2012. Stichting De Burght CT&W BELEIDSPLAN 2011-2012 Stichting De Burght CT&W 2 Inhoudsopgave pagina Voorwoord 3 Inleiding 3 Visie en doelstelling 4 Beleid en bestedingen 6 Fondsenwerving en financieel beheer 8 Nawoord 9 3 Voorwoord

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs Levensbeschouwing Juist in het openbaar onderwijs Levensbeschouwing in de openbare school brengt verbinding. Het raakt het hart van leerlingen en personeel. Door hier actief aandacht aan te besteden, gaat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

- 1 - De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

- 1 - De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, - 1 - Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 3 augustus 2012, nr. JOZ/378065, houdende regels voor het verstrekken van aanvullende bekostiging ten behoeve van het stimuleren

Nadere informatie

Regeling bekostiging hoger onderwijs 2006

Regeling bekostiging hoger onderwijs 2006 Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek bvh 079-3232.666 Bestemd voor Instellingen voor hoger onderwijs. inwerkingtreding

Nadere informatie

CONCEPT Voorstel van wet. Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

CONCEPT Voorstel van wet. Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: CONCEPT Voorstel van Wet tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet op het onderwijstoezicht

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten OPEN ACADEMIE LINGEWAARD De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten Kunst en cultuur zijn essentieel om ons staande te houden BEELDENDE KUNST THEATER FOTO/VIDEO D A N S M U Z I E K Lingewaard,

Nadere informatie

De sportverenigingen die aan de volgende criteria voldoen hebben recht op een subsidie:

De sportverenigingen die aan de volgende criteria voldoen hebben recht op een subsidie: SUBSIDIEREGLEMENT SPORTVERENIGINGEN HEUVELLAND 1. Omschrijving Binnen de kredieten zoals voorzien op de begroting van de gemeente Heuvelland, kunnen sportverenigingen, erkend door het gemeentebestuur Heuvelland

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015 Colofon De uitgebreide versie van het ASG Koersplan 2015-2018 kunt u vinden op www.almeersescholengroep.nl. Dit is een uitgave van de Almeerse Scholen Groep. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

VVE beleidsplan. (versie 1.2 /februari 2015)

VVE beleidsplan. (versie 1.2 /februari 2015) VVE beleidsplan (versie 1.2 /februari 2015) Voorwoord Voor u ligt het eerste VVE beleidsplan van Peuterspeelzaal Kip Kakel. Hierin staat beschreven op welke wijze wij uitvoering willen geven aan de voor

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 33 *** Voorstel van wet van het lid Ypma houdende wijziging van de Wet primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet primair onderwijs BES ten einde levensbeschouwelijk onderwijs en godsdienstonderwijs

Nadere informatie

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1

Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Goudzwaard School of Fair and Green Economics 1 Comité van Aanbeveling: Prof. Dr. H.H.F. (Herman) Wijffels, hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering (Universiteit Utrecht) en oprichter Sustainable

Nadere informatie

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Factsheet Basispakket, Overgangsregeling Kunstkijkuren en de Cultuurbus Amsterdam Juli 2014 Inhoud Het Basispakket Kunst- en Cultuureducatie 2 MoccaAcademie

Nadere informatie

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013 stichting Er Zijn ANBI verantwoording 2013 Inhoudsopgave: 1 De naam 2 2 RSIN/fiscaal nummer 2 3 Contactgegevens 2 4 Bestuurssamenstelling en namen bestuursleden 2 5 De doelstelling 2 6 Het beleidsplan

Nadere informatie

31700 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009

31700 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2009 Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschapsbeleid datum 29 december 2008 Betreffende wetsvoorstel:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17134 26 juni 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 13 juni 2013, nr. JOZ/499515,

Nadere informatie

Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor buitenlandse diploma s

Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor buitenlandse diploma s Beleidsregel Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Beleidsregel bevoegdheid basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs voor

Nadere informatie

WEERBAARHEIDSTRAININGEN

WEERBAARHEIDSTRAININGEN WEERBAARHEIDSTRAININGEN INBEDDEN IN EEN MEERSPOREN WEERBAARHEIDSBELEID voor BASISSCHOLEN VAN HET SAMENWERKINGSVERBAND BREVOORDT Sacha Jansen Schuiling, weerbaarheidstrainingen Groenlo, oktober 2010 INLEIDING

Nadere informatie

Wijziging van de Tijdelijke regeling lerarenbeurs voor scholing

Wijziging van de Tijdelijke regeling lerarenbeurs voor scholing Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie en Hoger

Nadere informatie

BUITENHOUT COLLEGE Scholingsplan schooljaar 2015-2016

BUITENHOUT COLLEGE Scholingsplan schooljaar 2015-2016 BUITENHOUT COLLEGE Scholingsplan schooljaar 2015-2016 Scholingsplan Buitenhout College schooljaar 2015-2016 1 1. Inleiding De wettelijke verplichting tot het maken van een scholingsplan is de formele reden

Nadere informatie

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Marian Bentvelzen en Monique Strijk Juli 2012 Brede Hilledijk 590, 3072 NK Rotterdam Tel.: 0613467100, 0653224897 KvK: 54218853 E: moniquestrijk@hotmail.com, post@marianbentvelzen.nl

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Reglement voor de commissie toelaatbaarheidsverklaringen speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs clusters 3 en 4

Reglement voor de commissie toelaatbaarheidsverklaringen speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs clusters 3 en 4 Reglement voor de commissie toelaatbaarheidsverklaringen speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs clusters 3 en 4 Het bestuur van het samenwerkingsverband Primair Onderwijs Duin en Bollenstreek (28-12)

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 STICHTING MATERIELE STEUN REFORMATORISCH VOORTGEZET ONDERWIJS IN DE REGIO ROTTERDAM/DORDRECHT

JAARVERSLAG 2014 STICHTING MATERIELE STEUN REFORMATORISCH VOORTGEZET ONDERWIJS IN DE REGIO ROTTERDAM/DORDRECHT JAARVERSLAG 2014 STICHTING MATERIELE STEUN REFORMATORISCH VOORTGEZET ONDERWIJS IN DE REGIO ROTTERDAM/DORDRECHT INHOUDSOPGAVE Pagina Woord vooraf 3 De Stichting Materiële Steun in grote lijnen 4 Balans

Nadere informatie

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Dario Fo, ondernemers in de kunst Poeldijk, 13 december 2012 Inleiding Op de vraag van de gezamenlijke basisscholen uit De Lier voor een

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020

BELEIDSPLAN. SchuldHulp Maatje Zeist. Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 BELEIDSPLAN SchuldHulp Maatje Zeist Beleidsplan SchuldHulpMaatje Zeist 2016-2020 Inhoud 1. Inleiding 2. Missie 3. Visie 4. Wat wil SHMZ bereiken 5. Voor wie is SHMZ 6. Met wie werkt SHMZ samen 7. De Organisatiestructuur

Nadere informatie

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 / De kern en inhoud als uitgangspunt... 4 1.1 de kern... 4 1.2 de inhoud... 5 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren.

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Basisschool De Buitenburcht Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Dit is de beknopte versie van het schoolplan 2015-2019 van PCB de Buitenburcht in Almere. In het schoolplan

Nadere informatie

spoorzoeken en wegwijzen

spoorzoeken en wegwijzen spoorzoeken en wegwijzen OVERZICHT OPLEIDINGEN OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP Opbrengstgericht leiderschap Opbrengstgericht werken en opbrengstgericht leiderschap zijn termen die de afgelopen jaren veelvuldig

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bijlage bij brief HO/BL/2005/6586 1. Preambule Het College van Bestuur van de Hogeschool van Amsterdam en het College van

Nadere informatie

Passend Onderwijs. Scholen verantwoordelijk voor alle leerlingen in een regio Nieuw onderwijsstelsel voor regulier én speciaal onderwijs

Passend Onderwijs. Scholen verantwoordelijk voor alle leerlingen in een regio Nieuw onderwijsstelsel voor regulier én speciaal onderwijs Maart 2012 1e Op 1 augustus 2013 wordt naar verwachting het nieuwe onderwijsstelsel ingevoerd. Het wetsvoorstel is op 6 en 8 maart behandeld in de Tweede Kamer. Daarna moet het voorstel nog door de Eerste

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement

Huishoudelijk reglement Postadres: Postbus 123 4800 AC Etten-Leur Bezoekadres: Kraanvogel 22 4872 SB Etten-Leur Telefoonnummer: 076-5040422 E-mailadres: info@springplankettenleur.nl Site: www.springplankettenleur.nl Ouderraad

Nadere informatie

Rotterdam, 17 april 2012.

Rotterdam, 17 april 2012. Rotterdam, 17 april 2012. Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van de raadsleden R. Buijt (Leefbaar Rotterdam) en J.L. Ton (Leefbaar Rotterdam) over vervolgvragen verklaring omtrent gedrag

Nadere informatie

LOG IN ON. De professionaliseringswebsite voor iedere docent, bestuurder en directeur

LOG IN ON. De professionaliseringswebsite voor iedere docent, bestuurder en directeur LOG IN ON De professionaliseringswebsite voor iedere docent, bestuurder en directeur 2 De school is een dynamische omgeving waar altijd geleerd wordt. Hoe zorgt u ervoor dat u hierin mee blijft gaan? Met

Nadere informatie

Reglement voor de Commissie Toelaatbaarheidsverklaring speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs clusters 3 en 4 en extra ondersteuning

Reglement voor de Commissie Toelaatbaarheidsverklaring speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs clusters 3 en 4 en extra ondersteuning Reglement voor de Commissie Toelaatbaarheidsverklaring speciaal basisonderwijs, speciaal onderwijs clusters 3 en 4 en extra ondersteuning Het bestuur van de Stichting Samenwerkingsverband Primair Onderwijs

Nadere informatie

FAQ s tegemoetkoming kosten aspirant-opleidingsscholen Versie 21 augustus 2015

FAQ s tegemoetkoming kosten aspirant-opleidingsscholen Versie 21 augustus 2015 FAQ s tegemoetkoming kosten aspirant-opleidingsscholen Versie 21 augustus 2015 Deze FAQ s richten zich alleen op de uitbreiding van het aantal bekostigde opleidingsscholen en niet op de verlenging en/of

Nadere informatie

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8

2. Werkzaamheden...5 2.1 Organisatieontwikkeling...5 2.2 Voorlichting en fondsenwerving...7 2.3 Activiteiten...8 JAARVERSLAG 2005 Inhoudsopgave 1. Bestuursverslag...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Bestuur...4 1.4 Comité van aanbeveling...4 1.5 Banden met Tastite...4 1.6 CBF-keurmerk...4 2. Werkzaamheden...5

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting Nederlands Debat Instituut September 2014 t/m augustus 2015

Jaarverslag Stichting Nederlands Debat Instituut September 2014 t/m augustus 2015 Jaarverslag Stichting Nederlands Debat Instituut September 2014 t/m augustus 2015 Van 1998 tot en met 2013 heeft het Nederlands Debat Instituut BV als bedrijf jaarlijks debattoernooien binnen alle lagen

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Bijlage: Uitkomsten tevredenheidsonderzoek Besturenraad 2011, rechte tellingen

Bijlage: Uitkomsten tevredenheidsonderzoek Besturenraad 2011, rechte tellingen Bijlage: Uitkomsten tevredenheidsonderzoek Besturenraad 2011, rechte tellingen Vult u deze enquête in voor een school of voor een schoolbestuur? Tot welke sector behoort uw school? (meerdere antwoorden

Nadere informatie

Onderweg naar de Minister

Onderweg naar de Minister Nieuwsbrief 3 Februari 2015 Via deze nieuwsbrief informeren wij (de stuurgroep), u (alle medewerkers van de SKPON en van Stichting Lek en IJssel) over de ontwikkelingen die de voorgenomen fusie van onze

Nadere informatie

Welkom ouders van t Zonnewiel

Welkom ouders van t Zonnewiel Welkom ouders van t Zonnewiel Presentatie over: De overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs en de scholen van Het Baken in Almere Onderwijsdoorstroomschema LWOO, wat is dat? LWOO op Stad

Nadere informatie

JAARVERSLAG RAAD VAN TOEZICHT 2014

JAARVERSLAG RAAD VAN TOEZICHT 2014 JAARVERSLAG RAAD VAN TOEZICHT 2014 STICHTING HET ERFDEEL Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de Raad van Toezicht van Stichting Het Erfdeel. Hiermee legt de RvT verantwoording af over haar wijze

Nadere informatie

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument Vroeg vreemdetalenonderwijs Engels Visiedocument Inhoudsopgave Inleiding 3 Van good naar great vroeg vreemdetalenonderwijs 4 Taskforce vroeg vreemdetalenonderwijs 5 Vroeg vreemdetalenonderwijs in 2025

Nadere informatie

Hierbij sturen wij u het jaarverslag 2014 van de Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Zuid-West Achterhoek.

Hierbij sturen wij u het jaarverslag 2014 van de Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Zuid-West Achterhoek. Geachte heer, mevrouw, Hierbij sturen wij u het jaarverslag 2014 van de Stichting Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Zuid-West Achterhoek. Mocht u over de inhoud van dit jaarverslag nog vragen hebben

Nadere informatie

PO Platform Kwaliteit & Innovatie

PO Platform Kwaliteit & Innovatie PO Platform Kwaliteit & Innovatie Postbus 162 3440 AD WOERDEN BESTEMD VOOR: Besturen in het Primair Onderwijs (BaO en SBO) Woerden, Kenmerk: 23 april 2008 PPKI-08-026/JvdP-GS/Wee/ree Onderwerp: Subsidieregeling

Nadere informatie

Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen. juli 2013

Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen. juli 2013 Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen juli 2013 In zijn adviesaanvraag vraagt Wim Kuiper de commissie om bij te dragen aan een visie op de manier waarop een samenwerkingsschool vorm

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw

KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018. SKO Flevoland en Veluwe. Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw SKO Flevoland en Veluwe Ontwerpers van onderwijs voor de 21ste eeuw KINDEREN LATEN LEREN Strategisch beleidsplan 2015-2018 Strategisch beleidsplan SKO Flevoland en Veluwe 1 KINDEREN LATEN LEREN Onze droomschool

Nadere informatie

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T)

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) TRIPLE T Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) Passend onderwijs Een ontwikkeling die parallel loopt aan de transitie Jeugdzorg en die met name vanwege de sterk inhoudelijke samenhang

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam

Jaarverslag 2010. WSW Raad Amsterdam Jaarverslag 2010 WSW Raad Amsterdam april 2011 Mw. H.J. Gussenhoven Ambtelijk Secretaris WSW Raad Voorwoord van de voorzitter De WSW Raad is op basis van de Verordening WSW in 2009 ingesteld. De raad heeft

Nadere informatie

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Datum: 20 februari 2012 Ons kenmerk: JK1.12.009 Begeleidingsmodel Werknemer in opleiding Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Wout Schafrat Gijs van de Beek Preventie en duurzaamheid

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2010/78

PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2010/78 PROVINCIAAL BLAD VAN LIMBURG 2010/78 Officiële naam regeling: Nadere subsidieregels bevordering buurtalen (Duits en Frans) in basisonderwijs en VMBO in Limburg (gewijzigd) Citeertitel: zie officiële naam

Nadere informatie

5 november 2015 RAI Amsterdam

5 november 2015 RAI Amsterdam Bazalt, HCO, RPCZ en OnderwijsAdvies organiseren het congres: Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren met professor John Hattie 5 november 2015 RAI Amsterdam Professor John Hattie doet onderzoek

Nadere informatie

Jaarplan SOPOH 2014-2018. Personeel. Onderwijs. Organisatie. Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit.

Jaarplan SOPOH 2014-2018. Personeel. Onderwijs. Organisatie. Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit. SOPOH Jaarplan 2014-2018 Voor ieder kind het beste bereiken, met passie, plezier en professionaliteit Personeel Onderwijs Organisatie Huisvesting Pr-Marketing Financiën 1 Voorwoord Stichting Openbaar Primair

Nadere informatie

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Geachte heer, mevrouw, HBO-instelling Windesheim staat als kennisinstelling midden in de samenleving en volgt ontwikkelingen in het werkveld op de voet. Wij

Nadere informatie

Reglement Subsidiefondsen Student Union

Reglement Subsidiefondsen Student Union Kenmerk: SU 08/098 Reglement Subsidiefondsen Student Union Artikel 1. Algemene bepalingen 1.1 Het Basisreglement Student Union is op dit reglement van toepassing. 1.2 In dit reglement wordt verstaan onder:

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Juryrapport 1 e Nederlandse e-learning Award

Juryrapport 1 e Nederlandse e-learning Award Juryrapport 1 e Nederlandse e-learning Award Winnaar: Trimbos Instituut met De gezonde school en genotmiddelen Uitgereikt tijdens het Nationale E-learning Congres op 10 februari 2009 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past

NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past WAT IS NAH? NAH is de afkorting van Niet-Aangeboren Hersenletsel. Iedereen, jong of oud, kan hersenletsel oplopen door ziekte of ongeval, bijvoorbeeld door

Nadere informatie

Stichting Support 4 Ghanese Kids

Stichting Support 4 Ghanese Kids SAMENWERKINGSOVEREENKOMST 1. Aanleiding Net voor de zomervakantie 2015 kreeg het Christelijk College Nassau-Veluwe (CCNV) de mogelijkheid om het werk van de stichting Support 4 Ghanese Kids te steunen.

Nadere informatie