Gewoon beginnen, al doende leren

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gewoon beginnen, al doende leren"

Transcriptie

1 Gwoon bginnn, al dond lrn Wrkn aan vrstrking van ht cliëntnprspctif Inhoud Inliding 1 D omslag in visi op langdurig zorg 2 Ht procs van cultuurvrandring 6 D niuw rol voor uitvornd mdwrkrs 10 D vrandrnd rol van cliëntn n famili 14 Voordln n grnzn aan vraaggrichthid 16 Indicatorn voor vrandring n randvoorwaardn voor vraaggricht wrkn 19 Cliëntinitiativn: tw voorbldn 22 Litratuur 27 Wbsits 27 Inliding In d blidsbrif van ht ministri van Volksgzondhid Wlzijn n Sport Om d kwalitit van ht bstaan ( ) bnadrukt staatsscrtaris Bussmakr tw thma s: tn rst ht blang van d omslag van n aanbodgstuurd naar n vraaggricht organisati in d langdurig zorg n tn twd ht blang van d inpassing van zorg in d rst van ht bstaan: ( ) r is n omslag nodig in ht dnkn van d wrld van ht blid naar d wrld van d cliënt. Kwalitit van lvn staat voorop, dat btknt comfortabl lfomstandighdn, social participati, mntaal wlbvindn n n vrzorgd lichaam. ( ) zorgvrlning krijgt vorm in dialoog tussn cliënt n profssional, ( ) daar mot mr ruimt voor wordn gmaakt. Zorg mot cliëntgricht zijn n van voldond kwalitit. W willn voorbldn tonn di aangvn ho j d zorg zó kan organisrn dat dz cht kan aansluitn bij wat cliëntn als blangrijk rvarn n di rcht don aan d profssionalitit van d mdwrkrs. ( ) innovativ

2 manirn waarop wonn in combinati mt zorg invulling krijgn, motn brdr wordn togpast. Om ht rfrntikadr van d cliënt ovr d kwalitit van dins ign bstaan als richtinggvnd kadr t kunnn nmn, mot r in d zorgsctor n omslag in dnkn komn, n omslag in wrkhouding n vrandringn in d organisatis. Wat god is voor d cliënt, wordt richtinggvnd, nit ho ht altijd al ging of organisatorisch ht makklijkst t rgln is. Dz uitgav bidt instllingn di vraaggricht wrkn willn invorn voorbldn van organisatis di als voorloprs d omslag naar n vraaggricht wrkwijz hbbn gmaakt of daarm n ind op strk zijn. Hirto hbbn w intrviws ghoudn mt (rgio)dircturn n/of hoofdn zorg van acht instllingn. Zs instllingn hirvan zijn wrkzaam op ht trrin van d oudrnzorg: Oud Burgrn Gasthuis (Nijmgn), Humanitas-Akropolis (Rottrdam), D Boldr (Huizn), Transvaal (Dn Haag), D Dri Hovn (Amstrdam), Markhof (Marknss). Tw organisatis zijn wrkzaam binnn d ghandicaptnzorg: Esdégé- Rigrsdaal (Kop van Noord-Holland) n Cordaan (Amstrdam). Cordaan richt zich ook op oudrnzorg. Bij d hlft van dz instllingn hbbn w ook gsprokn mt vrtgnwoordigrs van d cliëntnraad di al langr tijd participrn n ht vrandringsprocs hbbn mgmaakt. Hun rvaringn gvn n indruk van wat cliëntn mrkn van d niuw kors. Hirnaast komn r tw cliëntinitiativn aan d ord: Zorgcoöprati Hoogloon n D Wijd Mantl (D Glind). Binnn dz initiativn was d wns van rspctivlijk oudrn n ghandicaptn van mt af aan ht lidnd princip. Ht rsultaat is n vlvormig bld van succsfactorn n d aanpak van knlpuntn in ht vrandringsprocs. W hopn op dz wijz andr organisatis t inspirrn n concrt suggstis t bidn om n vrglijkbaar vrandringsprocs vorm t gvn. D omslag in visi op langdurig zorg Instllingn voor langdurig zorg zijn van oorsprong opgzt naar analogi van d zorg in ziknhuizn, waar gnzing vooropstaat. Daar is d organisati van ht zorgn ovrhrsnd n d mnsn di zorg nodig hbbn, motn hun lvn daaraan aanpassn. In dat systm hbbn mnsn winig zggnschap ovr hun ign lvn, wat n hospitalisrnd wrking hft. Ht wonn n wlbvindn was in fit ondrgschikt aan ht functionrn van ht zorgsystm (...). D bwonrs bvondn zich in n afhanklijk positi n gingn zich ovrnkomstig gdragn. Dit had inactivitit n apathi tot gvolg. J kunt r nu nmaal toch nits aan vrandrn, was ht ovrhrsnd gvol. (Oud Burgrn Gasthuis) Er is sinds d jarn ngntig van d vorig uw chtr n vrniuwing gaand in d langdurig zorg. Op vl plaatsn is ht inzicht ontwikkld dat in d langdurig zorg ht accnt nit ligt op gnzn. En handicap is immrs nit tijdlijk n dmnti is nit t gnzn. D nadruk zou motn liggn op n kwalitatif zo god moglijk lvn mt bprkingn. Nit ht gnzn, maar ht cliëntnprspctif is idalitr richtinggvnd. Dat wil zggn dat d blvingswrld van d cliënt richting gft aan d organisati, d vorm n d inhoud van dinst-, zorg- of hulpvrlning. Dat vrist god luistrn naar wat idr individu nodig hft n ho hij of zij ht lvn n d ondrstuning daarbij grgld wil zin. Cliëntn vindn n god kwalitit van lvn blangrijk. Daarvoor zijn n prttig woonomgving, social contactn n wlbvindn van ssn- 2

3 til blang (Cuijprs n Van dr Kooij 2007). D langdurig zorg is voor hn n ondrdl van hun lvn dat ingpast mot zijn in d andr lmntn van hun daglijks bstaan. Achtrgrond van visivrandring Vrniuwing ontstaat mstal op initiatif van bstuurdrs van zorgorganisatis. Zij bsluitn op n zkr momnt ht ror om t gooin. D achtrgrond van dat bsluit ligt bslotn in hun ign visi op kwalitit van lvn n zorg. D huisvsting in d zorginstllingn voldot nit mr aan hdndaags isn. D mnsn woondn in hl klin kamrs mt n nivau van comfort dat nit mr van dz tijd was. (Oud Burgrn Gasthuis) In ht vrplghuis warn slaapzaln voor zs prsonn n grot dagzaln op d afdlingn. (Humanitas-Akropolis) Oudrn zijn volwassn mnsn di zlfstandig zijn n in staat zijn om zlf t kizn wat nodig is voor hn (waar gwnst mt rgiondrstuning). Ht zijn gn hulpbhovnd onmondign. (Humanitas-Akropolis, Oud Burgrn Gasthuis) Daarnaast is r vaak n stratgisch n conomisch noodzaak voor d langr trmijn aan t wijzn als motor voor d vrniuwingsoprati. Voorbldn: D markt is aan vrandring ondrhvig omdat d samnstlling van cliëntgropn vrandrt n daarm hun wnsn wijzign. Ht is ook moglijk dat ht aantal cliëntn dat n brop dot op d organisati drigt af t nmn. Ht vrzorgingscntrum in d wijk had vijftin jaar gldn lg kamrs omdat d oud Hagnaars uit d wijk wgtrokkn n d wijkbvolking mr divrs wrd. (Transvaal) J mot d klur van d omgving durvn aannmn als 80 procnt van j potntiël cliëntn gn autochton Ndrlandrs zijn. (Cordaan) D invoring van marktwrking lidt rto dat instllingn alln kunnn ovrlvn als z zich ondrschidn n aantrkklijk zijn. Uw vrhaal cntraal. W bidn u d moglijkhid om uw lvnsstijl t handhavn. (D Boldr) Door d groi van d vraag n d stds zwaardr zorgvraag di d schiding tussn vrzorging n vrplging vrijwl onmoglijk maakt, kon r n niuw voorzining komn in n rgio waar dat rdr nit moglijk was. (D Boldr) 3

4 Standvastig aanpak door n bvlogn lidr Wannr ht bsluit tot vrniuwing nmaal is gnomn, wordt ht nit mr tr discussi gstld n wordt d richting door d stuurman/ -vrouw bpaald. Ht is van ssntil blang dat dit n bvlogn prsoon is di in staat is mnsn t motivrn n langdurig t nthousiasmrn. D inspirrnd lidrs van omvormingsprocssn zijn in staat nrgi in d organisati vrij t makn, aan niuw doln t bindn n op d vrwznlijking van rsultatn t richtn. Wij wrkn vanuit n ja-cultuur, w gvn altijd antwoord op d vraag van d cliënt. Onz houding is dinstvrlnnd. D organisati past zich aan. Ht ritm in ht lvn van d cliënt is bpalnd voor d dinstvrlning n zorg. (Humanitas-Akropolis) Us it or los it. T vl zorg is rgr dan t winig zorg. (Humanitas-Akropolis) Uw vrhaal cntraal: d Boldrbol. (D Boldr) Van mns tot mns. (Cordaan) Idr fact tlt, d diamant. (Transvaal) Wij wrkn cliëntgricht, bhandln mnsn nit als klin kindrn, stimulrn hn om actif t zijn, zo vl moglijk t don. Wij willn tgngaan dat zij vrvalln in passivitit. (D Dri Hovn) Zggnschap van d cliënt ovr ht ign lvn staat cntraal. (Esdégé-Rigrsdaal) Binnn d prkn zijn d moglijkhdn vn onbprkt als daarbuitn. (Markhof) Wonn n wlzijn gaan voor zorg In d niuw visi zijn wonn n wlzijn minstns vn blangrijk als zorg. Daardoor krijgn d woon- n wlzijnsvoorziningn vl mr aandacht. Daarnaast is ht princip van d autonomi n kuzvrijhid voor d cliënt richtinggvnd. Dz uitgangspuntn lijkn ht bst ralisrbaar als r sprak is van n schiding van wonn n zorg. Cliëntn krijgn zo vl moglijk zlfstandig woningn, waarin zij zlf d baas zijn n waar zorgvrlnrs als gastn mogn binnnkomn. Voor mnsn di nit mr zlfstandig kunnn wonn, is ht strvn hn t huisvstn in klin Voorbldn: Wat nit wordt gvraagd, bidn w ook nit aan. (D cliënt is n zlfstandig prsoon mt rcht op zlfbschikking n kuzvrijhid, gn afhanklijk individu dat alls uit handn mot wordn gnomn.) (Oud Burgrn Gasthuis) ht ritm in ht lvn van d cliënt is bpalnd voor d dinstvrlning n zorg All mdwrkrs makn n dln d visi D liding van d organisati lgt d ign visi nit dwingnd op, maar nodigt al ht prsonl van hoog tot laag uit om m t dnkn ovr d formulring n invulling van d niuw visi. visi is d klur van d organisati Visi is d klur van d organisati, zggn bijvoorbld d mnsn van Cordaan, d cultuur van d organisati wordt daardoor bpaald. Ht vrgt n grot cultuuromslag om d cliënt cntraal t stlln n nit langr aanbodgricht t wrkn. Daarom rsrvrt ht managmnt vl tijd om d visi organisatibrd t ontwikkln n dip t latn doordringn. Krn bldnd makn Ht wrkt inspirrnd als d krn van d visi zijn nrslag krijgt in god in ht ghoor liggnd, hrknbar n krachtig uitsprakn. Di krnboodschap bklijft nog mr in d vorm van n visul bld dat idrn bijblijft. Drglijk kort krtn n bldn wordn nit alln in d startfas van d omvorming bdacht n bnut. Zij dinn constant gdurnd ht hl procs als aandachttrkkrs in tal van bijnkomstn n in schriftlijk communicati binnn d organisati. 4

5 schalig bschrmd gropswoningn di n huislijk sfr admn di ovrnkomt mt d achtrgrond n lvnsgschidnis van d bwonrs. Ht daglijks huislijk lvn kan ht ritm van d mnsn zlf volgn. D mnsn kunnn ook kizn van wlk aanbidr van dinstn n zorg zij gbruik willn makn. Daardoor vrmindrt hun afhanklijkhid van d aanbidrs van zorg n kunnn zij btr opkomn voor hun ign bhoftn. D schiding van wonn n zorg draagt rto bij dat d organisatiblangn (zoals voorkomn van lgstand n ralisring van zorgafsprakn mt ht zorgkantoor) nit d ovrhand krijgn n daardoor d kuzvrijhid van cliëntn inprkn. (Oud Burgrn Gasthuis) Middn in ht lvn Ook mnsn di oud wordn of chronisch zik zijn, motn dl kunnn uitmakn van d maatschappij n middn in ht lvn staan. D woonomgving mag gn mdisch uitstraling mr hbbn. D woonomgving mot plzir in ht lvn uitstraln in plaats van n misri-iland t zijn. (Humanitas-Akropolis) Zorginstllingn hangn bijvoorbld kunst aan d murn om stof tot gsprk t gvn of crërn n cntraal plin mt ontmotings- n ontspanningsfunctis n stimulrn mnsn om dl t nmn aan activititn. D instllingn strvn n wisslwrking mt d wijk n omgving na. Dz krijgt vorm in n dinstn- n activititnaanbod dat ook opnstaat voor mnsn di zlfstandig in d wijk wonn. Vaak is r n rstaurant mt wijkfuncti waar mnsn op all tijdn van d dag van kwalitatif god maaltijdn kunnn gnitn. D kostn gaan voor d baat uit. En prikklnd omgving hft tot dol t voorkomn dat mnsn lustloos n passif rakn. Dat lidt immrs md tot mr zorgvragn n mdicijngbruik. D rvaring lrt dat d vraag naar zorg zich langr laat uitstlln door tijdig t voldon aan voorwaardn om ht lvn zo prttig moglijk t makn n naar ign wnsn in t richtn. Cordaan gaat rvan uit dat mr activititn n mr bwging lidn tot btr slapn, mindr mdicijn- n slaapmiddlgbruik, mindr incontinntimatriaal tc. (Cordaan) D kostn van cultuurvrandring n aanpassing van woon- n lfomgving zijn t bschouwn als voorinvstring di zich latr trugvrdint omdat d zorgvragn mindr snl tonmn. Dat hft wr tot gvolg dat ht moglijk is om nit sobr n dolmatig t zijn in dinstvrlning n zorg, maar voor idrn brikbar lux t lvrn. (Humanitas-Akropolis) Sociaal ntwrk in stand houdn Cliëntn makn mstal dl uit van n ntwrk van famili n lfomgving. D niuw visis van zorgorganisatis lidn tot actis om di ntwrkn zo vl moglijk in stand t houdn. Dat past in ht strvn om mnsn mt n zorgbhoft zo lang moglijk dl t latn uitmakn van d samnlving als ghl. Dat btknt dat r n taak voor d zorg- n dinstvrlnrs bij komt: participatibvordring van n samnwrking mt d mnsn binnn d social ntwrkn. Rust in wonn, samn mt d partnr D vrandrnd organisatis in d oudrnzorg gvn nog op n andr manir vorm aan ht uitgangspunt dat d cliënt cntraal staat. Voorhn warn mnsn in n zorghuis gnoodzaakt naar n andr afdling of n andr huis t vrhuizn als hun zorgvraag tonam. In d niuw visi krijgt ht blang van d cliënt mr ruimt, wat inhoudt dat r rust wordt gcrërd, lifst zondr n hooguit mt nog één vrhuizing voor d cliënt. D zorghuizn bidn in ign huis divrs gradatis van zorg tot n mt volldig vrplgzorg, soms uitgbrid mt ziknhuisfunctis. D schiding van wonn n zorg maakt ht moglijk om partnrs tot ht ind van ht lvn t latn samnwonn. 5

6 Ht procs van cultuurvrandring Mr dan visi formulrn n bkndmakn D rvaring van d vrandrnd zorgorganisatis lidt tot één blangrijk conclusi: ht is zinloos om alln n visi t formulrn n bknd t makn. Visi dln, draagvlak kwkn Als ht bsluit tot omvorming is gnomn, wordn all mdwrkrs uitgnodigd in gropn (van acht tot tin prsonn) bij lkaar t komn, waardoor z collga s trffn di wrkzaam zijn op vrschillnd nivaus. D liding motivrt d kuz voor vrniuwing. D voorlopig door d bstuurdrs gformulrd visi wordt gprsntrd. Ht gsprk in d bijnkomstn, di ondr onafhanklijk bgliding plaatsvindn, dint om draagvlak ondr ht prsonl t vrgrotn n stimulrt mdwrkrs om d visi van d organisati vrdr m in t vulln n vorm t gvn. D bgliding van d gmngd gropn mdwrkrs kan wat lastig zijn, maar ht hft groot ffct op d samnwrking omdat mdwrkrs lrn wat r splt op andr nivaus n binnn andr functis. Ht brngt bwging in d zaak. (Humanitas-Akropolis, Transvaal, D Boldr, Oud Burgrn Gasthuis) Zondr gricht, samnhangnd actis di tot dol hbbn d visi in d praktijk concrt vorm t latn krijgn, kan ht mr kwaad dan god don n niuw visi op t lggn. (Humanitas- Akropolis) D niuw visi mot aansluitn bij d waardn van d mdwrkrs. D wijz van formulring dint nit al t spcifik t zijn, omdat ht van blang is dat mdwrkrs d moglijkhid hbbn r op grond van ign rvaringn nadr invulling aan t gvn. Stapsgwijz aanpak van d transformati van d organisati D omslag naar cliëntgricht wrkn vraagt n ingrijpnd transformati van d organisatis di voor dit pad kizn. Bij aanvang van ht procs gft d liding d richting aan; ht ontwikklingsprocs dat d organisati als ghl doormaakt, bpaalt chtr ht indrsultaat. In vrschillnd fasn van ht omvormingsprocs wordn drglijk bijnkomstn gorganisrd. Dit gburt tn minst drimaal: bij d start, halvrwg d gpland omvormingstrmijn n tgn ht ind, voor d afrondingsfas. Liding pakt dóór Lidinggvndn motn doorzttn. D boodschap is hldr n duidlijk: d transformati wordt nit mr truggdraaid. D uitdaging is voor liding n mdwrkrs om gzamnlijk oplossingn t zokn voor problmn di zich voordon. D liding mot d omslag in dnkn n don ook zlf in gdrag vóórlvn. Daarnaast is voortdurnd communicati, op all nivaus, ssntil. Dat btknt dat d liding vl mot pratn, ovrlggn, uitlggn n vrduidlijkn. Exprimntrn mot n mag; gwoon bginnn! In d volgnd fas van d omvorming is ht van blang mdwrkrs d ruimt t bidn 6

7 om t xprimntrn, binnn ovrngkomn voorwaardn. Dat kan hl klinschalig startn of van mt af aan op wat grotr schaal, afhanklijk van ht tmpo van vrandring dat d liding voorstaat. Ht is moglijk binnn één ondrdl van d organisati t startn of op all frontn tglijk. Mstal hlpn mdwrkrs di vanuit ign rvaring, visi n praktijk strk gmotivrd zijn voor d omslag n pilot of startprojct op t zttn. Zij gaan concrt vormgvn aan d idën. Zij vragn hun cliëntn wat zij nodig hbbn n wlk daginvulling hun voorkur hft. Dz mdwrkrs hbbn daarvoor scholing gkrgn n z wrkn mt n spciaal ontwikkld instrumnt of protocol waarm z in n training hbbn lrn wrkn. cruciaal is dat mislukkn is togstaan Cruciaal is dat mislukkn is togstaan. Als di ruimt r nit is, durvn mnsn d vrijhid van ign initiativn nit aan. D xprimntn wordn god gvolgd. Wat god gaat, krijgt uitdrukklijk waardring n n zorgvuldig bschrijving. Dit maakt ovrdracht aan andrn moglijk. Wat naar d rvaring van d btrokkn mdwrkrs nit god wrkt, wordt vrandrd, aangvuld of gschrapt. In d pilots zokn d mdwrkrs al wrknd wg uit ho d niuw aanpak vorm kan krijgn, wat r nodig is aan comptntis van prsonl, naast instrumntn n mthodikn. Daarbij is ht blangrijk dat mnsn op vrschillnd functinivaus n opn houding aannmn n brid zijn van lkaar t lrn. w houdn nit van indloos discussiërn, maar wl van n god dialoog blangrijk om vrschilln van inzicht t rknnn n daar op n crativ wijz m om t gaan. Als rayonmanagr wil ik dit uitdragn n stimulr ik idrn om mij op dz puntn alrt t houdn. En mdwrkr hft ht rcht om tgn mij t zggn dat ik onzin vrtl, maar ik hb ook ht rcht om dat tgn n mdwrkr t zggn. W houdn nit van indloos discussiërn, maar wl van n god dialoog, waarbij d gsprkspartnrs naar lkaar luistrn n vrvolgns hun vrantwoordlijkhid nmn. W pratn dus nit primair ovr rgls, maar ovr d rgi van d cliëntnzorg. Mdwrkrs van hoog tot laag motn alln d rgi kunnn hbbn ovr hun stukj zorg. In d twd plaats mot dz culturl ignschap wordn ondrstund door god procdurs. En voorbld hirvan is d introducti van ht zorgdossir op d kamr van d bwonrs: mdwrkrs n managrs warn daar nit voor. Z wildn d zorgdossirs ht lifst in ign hand houdn. Er is ton n wrkgrop gstart om d voor- n nadln van ht zorgdossir bij d bwonr in kaart t brngn. Dz wrkgrop hft vrvolgns wrkbzokn afglgd bij vrzorgingshuizn waar z al zo wrktn. Z stldn hl kritisch vragn n uitindlijk blk idrn juist daardoor voorstandr t zijn gwordn. Er is vrvolgns n scholingstrajct gwst ovr zorgplannn n zorgdoln. En als laatst kon ht plan problmloos wordn gïntroducrd. (Markhof) gwoon bginnn, al dond lrn Ik vrmod dat d kracht van onz formul in tw fundamntl zakn zit. In d rst plaats is dat d culturl ignschap om d vrijhid n ruimt t gvn om alls wat splt op tafl t gooin. W vindn ht hl Gwoon bginnn, al dond lrn (Transvaal) is ht advis van d voorloprs in ht transformrn van zorgorganisatis. Voorbridingsgropn di 7

8 nit tglijk praktijkrvaring gaan opdon, blijkn rmmnd t wrkn. Er was n projctgrop in ht lvn gropn mt hoofdn zorg. Zij mostn uitwrkn ho d glijkwaardighid van wonn, wlzijn n zorg in praktijk kon wordn gbracht. Er wrd vl gsprokn, d zakn wrdn nodloos ingwikkld gmaakt n r kwam gn bwging in ht procs. (Humanitas-Akropolis) Lrn rflctrn n communicrn In d startfas van d xprimntn bgint n intnsif scholingstrajct voor ht prsonl dat dirct contact hft mt cliëntn. D scholing lidt rto dat mdwrkrs zich d ign kwtsbaarhid n afhanklijkhid gaan ralisrn n zich voorstlln ho ht is om in d schonn van d cliënt t staan. Hirnaar gaat in oplidingn doorgaans onvoldond aandacht uit. Mdwrkrs lrn in plaats van cliëntn zilig t vindn cht t luistrn naar n t communicrn mt d cliënt. Zij lrn ook om t gaan mt mondig cliëntn n lrn hun kuzs t rspctrn. Kortom: zij ontwikkln d vaardighdn om mr als bglidr op t trdn dan als dskundig di wt ho ht mot. Daarbinnn is ht zokn naar d juist balans. Mdwrkrs lrn om d kuz van d cliënt t rspctrn n tglijkrtijd nit d ign dskundighid n vrantwoordlijkhid uit ht oog t vrlizn. Dz scholingn hbbn tot dol n andr vnwicht in d rlati zorgvrlnr-cliënt tot stand t brngn. Contractn makn, stapsgwijs cliëntvolgnd lrn organisrn En dl van d vrzorgndn lrt om ovrnkomstn t makn mt d cliëntn, bijvoorbld in d vorm van zorgcontractn of zorg-lfplannn. Als di ovrnkomstn r zijn, lrt d hl organisati via dz xprimntn om di ovrnkomstn ook srius t nmn n t wrkn volgns d gmaakt afsprakn. Vl aandacht voor d praktisch uitvoring Ruim aandacht voor d praktisch uitvoring van d dinst- n zorgvrlning aan cliëntn is ssntil. Cliëntvolgnd organisrn hft zijn invlod op all lagn n afdlingn of dinstn in d organisati. Sommig zulln vrvalln of vragn om n totaal andr invulling. In d xprimntrpriod vindn casusbsprkingn n lrbijnkomstn plaats om t zokn naar d manir waarop mdwrkrs n cliëntn d ruimt kunnn krijgn om d gwnst zorg vorm t gvn. In intrvisigropn hlpn mdwrkrs lkaar om hun ign gdrag t vrandrn. Na d rst pilots volgn andr. Daarin vrvulln d mdwrkrs uit d rdr pilots n ambassadursrol. Zij dragn praktijkrvaring n knnis ovr aan collga s n dinn als vraagbaak tijdns ht vrandringsprocs dat d niuw pilots doorlopn. Ht klin startprojct Dagopvang Surinamrs is n motor gblkn voor d hl organisati. (Transvaal) gn nkl transformatiprocs vrloopt in n rcht lijn n zondr dipt- n hoogtpuntn In n of mr ronds pilots lrt d organisati ho zij cliëntvolgnd wrkn kan uitvorn. Gn nkl transformatiprocs vrloopt in n rcht lijn n zondr dipt- n hoogtpuntn. Dit vrist n zr alrt houding van lidinggvndn, tnind hirin vrschillnd rolln t kunnn vrvulln. Zij hbbn tn rst n duidlijk sturnd rol in ht bwakn van d visi zij motn rvoor zorgn dat d visi duidlijk in bld blijft. Zij hbbn tn twd n inspirrnd rol om mdwrkrs door moilijk situatis hn t loodsn. Tn drd hbbn zij n bindnd rol d mdwrkrs bij ht transformatiprocs t btrkkn, maar ook in d samnwrking 8

9 tussn mdwrkrs di wrkzaam zijn binnn vrschillnd nivaus in d organisati. Daarnaast hbbn zij n bindnd rol in ht vóórlvn van d niuw aanpak. Zij motivrn n inspirrn d mdwrkrs tot ign initiatif n ht nmn van vrantwoordlijkhid. Zij stappn af van hun hiërarchisch, taakgricht lidrschap. Na n of mr xprimntn hft d organisati zicht op wlk comptntis (nit alln knnis, maar vooral ook houding n vaardighdn) van prsonl, wlk instrumntn n mthodikn r nodig zijn. Ook is duidlijk ho d ondrstuning voor ht primair procs grgld mot wordn in n cliëntvolgnd organisati. D hl organisati gaat om Na d xprimntrfas volgt d stap naar d transformati van d hl organisati. Ht prsonl krijgt nogmaals scholing. Constant hrhaling van d boodschap houdt d visi lvnd. All btrokknn wordt constant, tijdig n volldig opn informati gbodn. D liding hft n stvig opdracht in di priod, vanwg ht intgral karaktr van d hl transiti. Alls mot tglijk plaatsvindn. constant hrhaling van d boodschap houdt d visi lvnd van tijd zijn d zittnd mdwrkrs gtraind in d niuw wrkwijz n/of is niuw prsonl aangnomn dat daarin past. Na d omslag: visi n cultuur blijvn in bld Ook als d transformatifas is afgrond, blijft ht blangrijk op all moglijk manirn n momntn in d organisati d visi n d cultuur van d organisati lvnd t houdn ondr d mdwrkrs. Vrschillnd mnsn binnn d organisati hbbn in dz fas van ht procs inmiddls ondrdln van d lidinggvnd n stimulrnd taak ovrgnomn. Ht sturnd karaktr van ht lidinggvn uit ht bgin van d transformatipriod vrandrt in n communicativ, inspirrnd n mr naar buitn gricht stijl. D boodschappn in zakformaat waarin in d ontwikklingsfas visi n cultuur zijn vrwoord, komn in dz priod god van pas. Ht btrft n soort rclamboodschappn di aansprkn n in ht ghugn blijvn hangn. Dz dinn ook om voor n brdr publik duidlijk t makn waar d organisati voor staat. D organisati gbruikt dz krnboodschappn op tal van momntn in d intrn communicati, in d communicati mt cliëntn n familis n in d communicati mt d buitnwrld (andr organisatis, financirs tc.). Humanitas-bstuurdr Hans Bckr nomt dit managing by storying around (Bckr 2003). Bindn is rg blangrijk in di fas; mdwrkrs motn zich mt d visi n d niuw cultuur vrbindn omdat d kwalitit van wrkn zo afhanklijk is van d communicati tussn cliënt n mdwrkrs. (Cordaan) D liding hantrt in dz fas stratgiën om wrstand ondr ht prsonl t vrmindrn. Uitindlijk motn individul mdwrkrs kizn of zij wl of nit mgaan in ht niuw modl. Voor d mnsn di d niuw aanpak nit kunnn of willn aanvaardn, zokt d liding in god ovrlg naar altrnativn buitn d transformrnd zorgorganisati. Na vrloop d boodschappn in zakformaat Vrantwoordlijkhid dln, lrn van lkaar Vrantwoordlijkhdn dln n andrn stimulrn vrantwoordlijkhid t nmn, blijft n blangrijk aandachtspunt. En systm waarin mdwrkrs lrn van lkaar is vrist. Bijvoorbld door r n aantkning van t makn in prsonlsdossirs n r doorgroimoglijkhdn aan t vrbindn. D organisatorisch voorwaardn voor ht dln van knnis n vrantwoordlijkhid zijn van groot 9

10 blang. En cultuurvrandring gaat dan ook mstal gpaard mt n plattr organisati, n mindr hiërarchisch stijl van lidinggvn n vl informl contact. n plattr organisati, n mindr hiërarchisch stijl van lidinggvn n vl informl contact Ht gaat vooral om kort lijnn. Hir is d wg naar n vrantwoordlijk mdwrkr nooit lang. Of dat nu d dirctur of n vrzorgnd is; idrn is gmakklijk aansprkbaar. (Markhof) D niuw rol voor uitvornd mdwrkrs Vraaggricht wrkn vrgt naast n cultuurvrandring n structuurvrandring. D organisati wordt plattr, r komn mr vrantwoordlijkhdn lagr in d organisati t liggn, bij uitvornd mdwrkrs. Ht primaat ligt nit langr bij vast profssionl maatstavn, maar bij d wnsn van d cliënt. Dz omslag stlt niuw isn aan uitvornd mdwrkrs. Knnis n d juist opliding volstaan hirbij nit. Er wordt n brop gdaan op andr vaardighdn n prsoonlijkhidsknmrkn dan voorhn. Van routins naar ht volgn van d wnsn n ht lfritm van d cliënt Vast ronds van uit bd haln n naar bd brngn, vast tijdstippn van koffi n th n maaltijdn makn plaats voor n divrsitit aan gïndividualisrd patronn. Dit vraagt mr flxibilitit van mdwrkrs. Van vl profssionl zggnschap naar gdld vrantwoordlijkhid, samn mt d cliënt n d famili In d niuw situati mot zorg in d rst van ht lvn van d cliënt passn n daarovr hbbn cliëntn n d famili d rgi. D zorg vindt ook stds mr plaats in d thuissituati of in n klinschalig woonvorm. D vrondrstlling is dat d inbrng van famili zo grotr is dan in n intramural stting. Dit btknt dat d mdwrkrs vaardighdn motn ontwikkln om btr mt d famili samn t wrkn n nit vanzlfsprknd ovrwicht hbbn vanwg hun zorgdskundighid. Van n spcialistisch naar n mr gnralistisch functi-invulling n ht ontstaan van niuw functis Zorg was hun spcialism, n nu motn d mdwrkrs aan wnsn voldon op vrschillnd lvnsgbidn. Dit vraagt d bridhid om d ign profssionl normn t rlativrn. Soms ontstaan r niuw functis om aan d vraag van cliëntn t bantwoordn of om mdwrkrs t ondrstunn zodat zij zich hlmaal op d wnsn van individul cliëntn kunnn richtn. Naar n grotr ign vrantwoordlijkhid n mindr sturing van bovnaf Ht wrk splt zich nu vl mr af in d dirct omgang mt individul cliëntn n hun famili. In n klinschalig woonvorm gaat ht om d bgliding van n klin grop cliëntn. D mdwrkrs kunnn in bid gvalln mindr trugvalln op hun lidinggvnd dan z gwnd zijn n motn zlfstandigr handln n bslissn. Van wrkn in n tam naar mr solistisch wrkn Collga s zijn mindr in d dirct nabijhid n dat btknt dat mdwrkrs hun voldoning 10

11 vooral motn haln uit d samnwrking mt cliëntn n hun famili. Glijktijdig vrandringn D ggvn vrandringn vindn glijktijdig plaats. D rvaringn van d door ons bzocht organisatis lrn wlk ondrstuning mdwrkrs nodig hbbn om d van hn vrlangd rol in n vraaggricht organisati t vrvulln. Voorbriding van mdwrkrs op hun niuw rolinvulling n torusting Er zijn vrschillnd manirn om prsonl op d niuw praktijk voor t bridn n hn in dit kadr to t rustn. Soms gaat ht om priodik bijscholing van mdwrkrs uit all lagn van d organisati. Bij multiculturl zorgcntrum Transvaal volgt ht prsonl van afwashulp tot dirctur ns in d paar jaar n cursus multiculturl wrkn. Mt thma s als gloof, voding, rituln, communicrn. Vl flxibilitit in dnkn n don is n vrist. Er wordt ook samngwrkt mt familildn n vrijwilligrs mt vrschillnd achtrgrondn. En knlpunt daarbij is om vrschillnd zorgopvattingn bij lkaar t brngn: Wij gaan rvan uit dat oudrn zlf blijvn don wat z kunnn n w ondrstunn alln bij wat z nit kunnn. Famili gaat r soms van uit dat w alls uit handn nmn van zowl d oudr als d famili. Dat vraagt vl communicati n wdrzijds bijstlln van bldn. kunnn waarmakn. Er zijn tw spcial functis: managmntcoachs n snior cliëntbglidrs zondr lijnvrantwoordlijkhid. Daarnaast zijn r gdragsdskundign di zorginhoudlijk ondrstuning bidn. Ook d managmntcoachs n snior cliëntbglidrs kunnn bij hn trcht. Mdwrkrs n tams kunnn vrtrouwlijk n brop don op n suprvisor. D mst clustrs bidn d mdwrkrs intrvisimoglijkhdn. Sommig intrvisigropn zijn dwars door tams of clustrs hn samngstld. Er is n oplidingsafdling (Tovr: training opliding vorming Esdégé-Rigrsdaal) di ongvr 35 trainingn n cursussn aanbidt. Stds bijstlling nodig, communicati is cruciaal Bijscholing blijkt n procs dat voortdurnd bijstlling vrgt omdat mdwrkrs gnigd zijn vrandringn t absoluut to t passn. dat vraagt vl communicati n wdrzijds bijstlln van bldn Ht is ook moglijk bijscholing t combinrn mt voortdurnd coaching van mdwrkrs. Zo is bij Esdégé-Rigrsdaal n samnhangnd pakkt van scholing n coaching bschikbaar. Ruimt n vrantwoordlijkhid gaan samn mt ondrstuning om di vrantwoordlijkhid t Ht Oud Burgrn Gasthuis in Nijmgn hft n aantal puntn gformulrd waarvan ht wnslijk is dat mdwrkrs z lrn of juist aflrn. En problm bij ht vrandringsprocs blk dat zorgvrlnrs d princips di uit d visi voortkwamn aanvanklijk nogal rigourus topastn, zoals ht princip waar d klant nit om vraagt, dat gaan w ook nit aanbidn. Naar aanliding hirvan is r aandacht bstd aan ho zorgvrlnrs ht vnwicht kunnn bwarn tussn dinstvrlning alln op vraag n ign profssionl vrantwoordlijkhid. 11

12 Bij Humanitas-Akropolis in Rottrdam blk dat prsonl d daar gpropagrd ja-cultuur t klakkloos topast zondr grnzn t trkkn. Bijvoorbld dcubitusmatrassn. Di wordn stds mr gvraagd n zijn duur. Sommig mnsn vrzokn om n drglijk matras omdat z gn wisslligging willn. Ht prsonl zgt dan: W hbbn n ja-cultuur, dus als d cliënt gn wisslligging wil, don w dat nit. Na god uitlg blijkt chtr dat cliëntn wl brid zijn tot wisslligging, waardoor d dcubitusmatras ovrbodig is. D ja-cultuur wordt door mdwrkrs wl uitglgd tn voordl van zichzlf. Z hbbn ht druk n ht is dan gmakklijk om m t gaan mt wat d cliënt wil. Maar zo is ht nit bdold. Als n cliënt hl dagn op bd wil blijvn liggn, dan is ht aan d mdwrkr om mt d cliënt in gsprk t gaan. Pilots n ambassadurs Divrs organisatis combinrn n scholingstrajct mt ht uittstn van d vraaggricht wrkwijz in pilots in klin ondrdln van d organisati. Als di pilots god vrlopn, latn zij mdwrkrs van dat bdrijfsondrdl in d organisati n ambassadursfuncti vrvulln om andr mdwrkrs m t krijgn. D Boldr wrkt mt n rstvrantwoordlijk mdwrkr (EVM), di aan idr cliënt wordt togwzn. D EVM dot d rst gsprkkn, stlt n lfplan op, maakt n lvnsbok, is contactprsoon n signalrt ht als ht zorgplan vrandringn bhoft. D rol van EVM is rst in pilots uitgtst mt mdwrkrs di graag als voortrkkr aan d slag wildn gaan n latr als ambassadurs fungrdn. D EVM is mwrknd voorvrouw van n grop vrzorgndn n di rol mostn zij zich ign makn. Daarvoor zijn intrvisibijnkomstn aangbodn. Er is n Boldracadmi opgzt. Er wrdn workshops voor mdwrkrs opgzt ovr thma s; all knowhow di in huis is, wrd gdld. Mdwrkrs zijn vrplicht n aantal workshops t volgn. Di wordn opgnomn in hun prsoonlijk dossir n spln n rol bij ht loopbaanblid. In wrkgropn zijn d consquntis van ht wrkn mt n EVM voor d functiprofiln bsprokn. Vrzorgndn n EVM s hbbn andr vrantwoordlijkhdn gkrgn. Dit hft ook consquntis voor ht profil van d hoofdn. Aanpassingstijd gunnn Ht is blangrijk dat organisatis nit t snl vrandring vrwachtn n zij hun mdwrkrs nig aanpassingstijd gunnn. Ht vrgt doorgaans nig tijd voordat mdwrkrs d pluspuntn van d niuw wrkwijz rvarn. Zo blijkn zij na vrloop van tijd d voordln van d ovrschakling van routins naar ht volgn van ht ritm van d cliënt wl t zin. D bddn hovn nit mr voor n bpaald tijd t zijn opgmaakt, dus r is nig spriding van d wrklast. Zo wordt r ook wr mr aandacht n rust voor d cliëntn moglijk. (Humanitas-Akropolis) Van vrzorgndn wordt vl initiatif n lf vrwacht om voor d blangn van d cliëntn op t komn n wrklijk volgns ht zorg-lfplan t wrkn. Soms motn z daarvoor zlfs d strijd aangaan mt hun lidinggvnd. Dat is wnnn n hft bij sommig mdwrkrs spanning, onzkrhid n zokgdrag tot gvolg. D mr ondrnmnd mdwrkrs zin chtr al snl voordln, zoals mr ruimt om zorgtakn naar ign id in t vulln n prsoonlijk groimoglijkhdn. Praktisch ondrstuning voor mdwrkrs om hun niuw rol t kunnn waarmakn D niuw isn aan mdwrkrs lvrn ook knlpuntn op, vooral wat btrft flxibilitit. Ht is dnkbaar dat op n mdwrkr di ingaat op d vraag van n cliënt plotsling n brop wordt gdaan door n andr cliënt. Dat gldt zkr in klinschalig woonvormn waar gdurnd ht grootst dl van d dag één md- 12

13 wrkr aanwzig is voor ongvr zs bwonrs. Op zo n momnt komt dz mdwrkr lttrlijk handn tkort. En dat vraagt om n oplossing. In ht Oud Burgrn Gasthuis wrkn vrzorgndn volgns schma op dinstvrlningscontractn. Om d mdwrkrs t hlpn flxibl t zijn n ht nadl van d onrust di dit oplvrt door ongpland zorgvragn op t vangn, is r n niuw functi in ht lvn gropn: d noodhulpvrzorgnd di ragrt op all apart oproppipn. D andr vrzorgndn kunnn daardoor rustigr n op tijd wrkn. Zo n twaalf jaar gldn is Markhof gstart mt n cliëntgricht visi. En van d maatrgln wrd wrkn op afrop. Mdwrkrs kwamn pas in acti als n bwonr daarom vrog. Dit blk chtr nit t wrkn. Collctif is ton bslotn mt vast afsprakn t wrkn mt n rglmatig updat als d situati daarom vraagt. Maar, zo vond mn: op afrop wrkn mot moglijk blijvn als aanvulling op d vast afsprakn. D combinati van wrkn op afspraak n op afrop blijkt inmiddls god t wrkn. Ht rsultaat is dat cliëntn tvrdnr zijn. Z hovn nit mr t wachtn n wtn waar z aan to zijn. D mdwrkrs zijn mindr ghaast omdat z d druk van opropn van cliëntn nit mr voln n cht noodopropn wordn mtn afghandld. Mdwrkrs bschrmn tgn vrantwoordingsdruk Mdwrkrs bstdn tgnwoordig stds mr tijd aan d tognomn xtrn vrantwoordingsplicht. Dit gaat vaak tn kost van ht ingaan op onvrwacht vragn van cliëntn. Organisatis di vraagsturing nastrvn, motn dan ook zo vl moglijk probrn hun mdwrkrs tgn dz tognomn druk in bschrming t nmn. W motn n dl van d xtrn vrantwoording houdn n zlf n andr intrn stijl hantrn. En binnn- n n buitnstijl dus. Vrantwoording is n back offic-problm. Daar val j d front offic nit m lastig. Ht managmnt mot hn in staat stlln zo ongstoord moglijk t wrkn. (Cordaan) Slctiv inzt van mdwrkrs Sommig mdwrkrs vrlatn d organisati als zij d omslag nit kunnn makn. Andrn blijvn, maar tonn vl wrstand, n dit wrkt nit bvordrlijk. En tijdlijk oplossing kan zijn hn zo lang moglijk binnn d ondrdln van d organisati t latn wrkn waar d omslag nog nit is gmaakt. Nu ook d oudrnzorg ovrschaklt op klinschalig wonn, is n andr houding van mdwrkrs vrist. Zij motn mr n bglidr zijn zoals binnn d ghandicaptnzorg n god kunnn samnwrkn mt famili. Dat is n pittig opgav, aangzin mdwrkrs in d oudrnzorg vaak rg hchtn aan contact mt collga s. Ht is gmakklijkr d omslag t makn mt mdwrkrs di ovr mr comptntis bschikkn n di affinitit hbbn mt gropswonn. En voorwaard voor succs is dus n aantal mdwrkrs in t zttn di vl voln voor ht concpt n daardoor n rolmodl kunnn zijn voor andrn. (D Dri Hovn) Bij d slcti van niuw mdwrkrs is aansluiting bij d visi n van d blangrijkst slcticritria. Bij ht aannmn van niuw clustrmanagrs is d prsoon zlf n d wijz waarop hij of zij in ht lvn staat n blangrijkr critrium dan opliding of financiël comptnti. En niuw imago trkt d juist mnsn aan Als d organisati r nmaal in slaagt d rputati op t bouwn dat zij kan inspln op vragn van cliëntn, trdt r n snuwbalffct op. Ht wordt gmakklijkr prsonl t wrvn dat d visi ondrschrijft n wat btrft ignschappn bij d organisati past. Ht imago dat Esdégé-Rigrsdaal inmiddls hft opgbouwd, trkt mnsn aan di zich 13

14 vrbondn voln mt d supportvisi n di graag willn wrkn bij n visigstuurd organisati. (Esdégé-Rigrsdaal) Er is vl in gïnvstrd contactn t lggn in d wijk n vrijwilligrs uit allrli culturn aan t trkkn. Via ht informl circuit vindn w voldond prsonl. Als z onvoldond opliding hbbn, dan bidn w hun n opliding. (Transvaal) Gn tvrdn klantn zondr tvrdn mdwrkrs. Ik kan lk kr wr gnitn van d lol di ht wrk hir oplvrt. Daarom willn mnsn hir ook graag wrkn n hbbn w dus ook altijd god mdwrkrs. Bwonrs n mdwrkrs rvarn ht als n r om in n god huis t wonn n t wrkn. (Markhof) D vrandrnd rol van cliëntn n famili In ht transformatiprocs naar n cliëntvolgnd organisati zijn ht nit alln uitvornd mdwrkrs n managrs di motn omschakln. Ook d andr btrokkn partijn komn in n niuw situati trcht. Cliëntn motn lrn hun wnsn duidlijk t uitn n kansn bnuttn om invlod uit t ofnn via cliëntnof vrwantnradn. D ovrstap van d oud intramural zorg naar zorg in d thuissituati of naar klinschalig woonvormn vrondrstlt ook n activ rol van d famili n andr dirctbtrokknn. In d oud situati was ht nit vanzlfsprknd dat zij na opnam van d cliënt actif btrokkn blvn. Mondighid van cliëntn n kwsti van wnnn D ign wnsn articulrn lijkt n dl van d cliëntn in d ghandicaptnzorg gmakklijkr af t gaan dan cliëntn in d oudrnzorg. Cliëntn mt n handicap zijn mondigr gwordn, its waaraan bglidrs soms nog motn wnnn. Ht kost moit om dz culturl omslag bij idrn t bwrkstllign. Volgns d cliëntn mt n handicap is ht op dit momnt strk afhanklijk van d bglidr of clustrmanagr in kwsti of aan hun wnsn wordt voldaan. Ik krijg nu wl d zorg di ik wil, hirvoor woond ik in n woonvoorzining waar ht prsonl dacht: wij zijn mr dan julli, wij wtn ho ht allmaal mot n daar motn julli j aan houdn. Ton Esdégé-Rigrsdaal in d wr was mt n niuw woonvoorzining hb ik m daarvoor ingschrvn n ik woon hir nu prima. D bgliding van d vorig woonvoorzining was ht r nit m ns Maar ik bn imand di dot wat hij wil. Ik hb bgrpn dat in d vorig woonvoorzining inmiddls n andr clustrmanagr is n dat ht daar nu ook vl btr is. Ht maakt vl uit wi r clustrmanagr is of j d zorg n ondrstuning krijgt di j wilt hbbn. (cliëntvrtgnwoordigr van Esdégé- Rigrsdaal) In d oudrnzorg hbbn vl cliëntn moit hun wnsn knbaar t makn. Dgnn di gwnd zijn aan ht vrplg- of vrzorgingshuis motn nog hospitalisati-ffctn wgwrkn. (Oud Burgrn Gasthuis) Mpratn ovr ht zorg-lfplan is wl moglijk, maar vl bwonrs don dat nit. Voor n andr opkomn gburt soms wl, maar nit all mdwrkrs stlln dat op prijs. Sommig bwonrs in ht vrplghuis van D Dri Hovn hlpn lkaar n nmn ht voor lkaar op. Er is bijvoorbld n sondvodingpatiënt di nit kan pratn. Hij mot op rglmatig tijdn t tn krijgn n soms vrgt ht prsonl dat door d drukt. Ik wijs hn daar dan op. Dan word ik soms 14

15 wl als lastig rvarn door d mdwrkrs, maar ik ga r gwoon m door. (cliëntvrtgnwoordigstr van D Dri Hovn) Vl van d oudrn zijn nog wat timid, n tglijkrtijd motn cliëntn r ook aan wnnn dat mondighid btknt nit dat zij voor lk wisswasj kunnn blln mondighid nit btknt dat zij voor lk wisswasj kunnn blln. (Oud Burgrn Gasthuis, D Dri Hovn) Forml vrtgnwoordiging: vasthoudn van vrbtringn is d kunst D bzocht instllingn kndn all voor d omslag naar vraaggrichthid al cliëntn- of vrwantnradn. In n vraaggricht organisati komt ht r nog mr op aan dat cliëntn d wordn gnomn. Voorstlln tot vrbtring van d maaltijdn n van bjgning zijn standaard n krijgn dan ook aandacht. Ht blijkt chtr gmakklijkr t zijn om n vrbtringstrajct in t zttn dan om vrbtringn vast t houdn. Vooral klachtn ovr bjgning zijn hardnkkig. Onvoldond gkwalificrd prsonl of prsonl mt andr zorgopvattingn dan d bwonrs kunnn daaraan dbt zijn. Soms is r sprak van intrculturl botsingn. In ht vrplghuis van D Dri Hovn zijn d cliëntn bijna allmaal oudr autochton vrouwn n ht prsonl is voor ht grootst dl allochtoon. Daar is soms d klacht dat ht prsonl d cliëntn als kindrn bhandlt. In intrculturl cntrum Transvaal vraagt mdzggnschap vl aandacht omdat (allochton) oudrn al snl zggn dat z tvrdn zijn. Ht is dus nodig vl door t vragn om t wtn wat r wrklijk splt. Omgaan mt botsnd blangn Soms botsn d blangn van vrschillnd cliëntgropn. D instlling hft d taak dz gropn wr mt lkaar t vrzonn. Bij Cordaan is bijvoorbld tglijkrtijd sprak van vrschilln tussn gnratis n tussn culturn. moglijkhdn van collctiv vrtgnwoordiging bnuttn n dat lukt mstal ook wl. Voor vl oudrn is ht chtr wl moilijk om vrdr dan hun ign, individul, blangn t dnkn. D cliëntvrtgnwoordigrs zijn van mning dat d radn n d thma s di zij aandragn srius In ht vrzorgingshuis zittn bijvoorbld vl vrouwn uit Btondorp. Zij haddn vrogr d mntalitit van Ik wrk hard n slik van alls, maar daar wil ik latr dan ook mijn rust voor trug. Hun rcratizaal fungrt nu ook als stunpunt in d wijk n daar komn stds mr in hun ogn vrmdn binnn. Di oudrn motn hun bloning krijgn. Z motn dus n apart dl van hun zaal houdn. Dat gaat misschin tgn d Cordaan-idaln in, maar j mot di dal rspctrn. Dat is ook passnd in d visi van mns tot mns. Di oudrn hbbn al alln allochtoon prsonl. J mot dus oppassn dat j nit hun zaal hlmaal afpikt als stunpunt voor d wijk di ook wr grotndls uit allochtonn bstaat. (Cordaan) 15

16 Vrschillnd visi op d inzt van famili Vooral als cliëntn vrhuizn naar n klinschalig woonvorm is d voorondrstlling dat d famili mr bij d zorg btrokkn is. In d niuw aanpak kan d oudr nit zondr inzt van d famili, n daar zittn nit all familildn op t wachtn. (D Dri Hovn) btrokkn zijn bij ht vrandringsprocs. Toch vraagt d afstmming voortdurnd aandacht van d zorgorganisati. D zorgopvattingn van d instlling n di van oudrn n famili botsn op bpaald puntn: Famili gaat rvan uit dat w alls uit handn nmn van zowl d oudr als d famili. Dat vraagt vl communicati n wdrzijds bijstlln van bldn. Ht lukt alln n multiculturl cntrum t zijn door in contact t blijvn mt d gmnschappn, door prsonl n vrijwilligrs uit d gmnschappn t haln n t blijvn communicrn mt d famili ovr ondrling afstmming n samnwrking. (Transvaal) In Transvaal is d samnwrking mt d famili god voorbrid doordat d zlforganisatis Bij D Dri Hovn hbbn dircti n cliëntvrtgnwoordigrs n vrschillnd inschatting van d inzt di van famili gvraagd kan wordn. D cliëntvrtgnwoordigrs vindn dat z nit t vl van familildn kunnn vrwachtn omdat zij ht toch al druk hbbn. D visi van d instlling is dat ht rdlijk is dat famili ht n n andr dot, nt zoals dat in d thuissituati ht gval is. Voordln n grnzn aan vraaggrichthid Uit vrschillnd intrviws blijkt dat d spcifik positi van gïntrviwdn ht prspctif op ht omvormingsprocs vrgaand klurt. Lidrs hbbn d grot lijn n d algmn voortgang voor ogn n boordln d procssn vanuit di kijk. Als ht mrndl van ht lidinggvnd prsonl d omslag omhlst n hard wrkt om di vorm t gvn n als ht mrndl van d uitvornd mdwrkrs volgns d visi probrt t wrkn, is n afwijking op di rgl vanuit hun prspctif nit zo problmatisch. Mdwrkrs kijkn mindr mt n hlikoptrblik n lopn soms vast in d daglijks uitvoringsmoilijkhdn n wrkdruk. Afhanklijk van ht momnt boordln zij d omvorming mr positif of ngatif. Cliëntn boordln mstal op ht micronivau van hun ign lfwrld of zij al vrbtring zin als gvolg van d transformati. Zij zin lidinggvndn di d cliëntn(raad) of ht prsonl nit srius nmn als tkn dat r nog nit vl is vrandrd. In hun ogn blijft d aangkondigd transformati in ht praatstadium stkn. Bij organisatis di zich middn in d transformatifas bvindn, zijn cliëntn van mning dat ht omvormingsprocs soms nigszins moizaam vrloopt. D vrandringn gaan naar hun zin t langzaam. Ht prsonl mot n grot omslag makn n cliëntn rvarn idr dag aan dn lijv dat dit n procs is dat mt hortn n stotn vrloopt. Zij rvarn tijdns ht omvormingsprocs nog rglmatig n onwnslijk bjgning door prsonl; zij rvarn dan nog t vl mdwrkrs di hun autonomi (nog) nit rspctrn, di (nog) nit kunnn omgaan mt mondigr cliëntn, di (nog) onvoldond fling hbbn voor wat zij wannr zggn n don. D mst organisatis hbbn vrschillnd mthodn om t mtn of hun dinst-, hulp- n zorgvrlning voldon aan d wnsn van d cliëntn. Bij wrklijk kuzvrijhid voor cliëntn dot n organisati ht god als r voldond mnsn gbruik willn makn van di organisati. Vrdr wordn r ondr klantn rglmatig tvrdnhidsondrzokn uitgvord door ondr- 16

17 zoksinstitutn of door Cliënt & Kwalitit. Cliënt & Kwalitit is opgricht door cliëntnorganisatis om, mt ign instrumntarium, ondrzok uit t vorn naar d kwalitit van zorg vanuit cliëntnprspctif. Sinds 2000 hft Cliënt & Kwalitit ondrzokn uitgvord in ongvr 80 procnt van d vrzorgings- n vrplghuizn (www. cliënt-n-kwalitit.nl). Voordln Uit d intrviws blijkt dat ht binnn d oudrnzorg als waardvol wordt rvarn als mnsn mogn (vr)blijvn waar z zijn, ook al vrslchtrt hun gzondhid (Humanitas-Akropolis). Ht is duidlijk dat d vraag naar n lvnsloopbstndig omgving groot is (cliëntnraad Humanitas-Akropolis, Transvaal, Oud Burgrn Gasthuis, D Boldr). Mnsn vindn ht bijzondr aantrkklijk als z in d buurt kunnn blijvn waar z altijd hbbn gwoond doordat z van klinschalig voorziningn in d wijk gbruik kunnn makn. (D Dri Hovn) Binnn d ghandicaptnzorg ligt d lat its hogr dan binnn d oudrnzorg. Daar zijn d mnsn blij als r nit alln collctiv activititn zijn, maar r ook sprak is van aansluiting op individul wnsn n ontwikklingsmoglijkhdn, zoals arbidsmatig dagbstding. Z vindn ht hrlijk om ondr d douch t gaan wannr z willn, om d afstandsbdining mt nimand mr t dln n naar bd t gaan wannr z willn. (Cordaan) Vl oudrn n hun familildn zijn blij mt (klin) vrandringn als n prsoonlijk bglidr (Humanitas-Akropolis) of dinstvrlningsbmiddlaar (Oud Burgrn Gasthuis). D duidlijkhid wi ht rst aansprkpunt is voor cliënt n famili komt tgmot aan n primair bhoft. Mpratn ovr ht lf- n zorgplan n moglijkhid tot inzag in ht ign dossir door d cliënt zlf n door d famili wordt zr gwaardrd. Cliëntn zijn zr t sprkn ovr n rijkgschakrd palt aan activititn zoals Humanitas- Akropolis dat hft, zoals uitstapjs, bwgingsactivititn n crativ activititn. Humanitas-Akropolis hft d mnsn zo vl t bidn dat z ht id hbbn dat z ondanks hun zikt nog stds in d maatschappij lvn. D mst cliëntn hbbn hir mr t don dan ton z nog thuis woondn. D activititn zijn van d afdlingn ghaald n gcntralisrd naar n vrnigingsmodl. (cliëntvrtgnwoordigr Humanitas-Akropolis) Grnzn Oudr cliëntn hbbn soms moit mt d omvorming. Zij zijn nit allmaal mondig gnog n soms ontbrkt ht hun aan ondrstuning, van bijvoorbld famili. Daarnaast gaan vl oudr cliëntn conflictn uit d wg. Binnn d ghandicaptnzorg lijkn cliëntn mondigr t zijn dan binnn d oudrnzorg n lggn d gïntrviwdn mr nadruk op ht (soms haprnd) gwnningsprocs van d mdwrkrs. 17

18 Ht is wnslijk dat cliëntn zich op d wijzigingn instlln n vrandringn accptrn. Sommign blijvn zich afhanklijk opstlln. Andrn willn in hun blving gratis voordltjs nit missn. D gratis krokt di standaard op n vast namiddag in d wk wrd vrstrkt, past nit mr in d visi dat alln wordt glvrd waarom wordt gvraagd. Ton d vrsnapring nit mr wrd glvrd, mostn cliëntn hiraan wnnn. Zij mostn voortaan ook btaln voor dinstn di voorhn in ht all-in pakkt warn opgnomn. Daardoor ontstond bijvoorbld d gvlugld uitdrukking: Als j ht Oud Burgrn Gasthuis nodig hbt, mot j n tintj naast j tlfoon lggn. (Oud Burgrn Gasthuis) Sommig oudrn vindn vrhuizing naar n klinschalig woonvoorzining nit mr zo nodig. Zij zijn gwnd aan ht vrplghuis n bovndin zijn zij mnsn van d dag. Dan is ht nit nvoudig om n tijdj af t zin in afwachting van ruimr woonruimt n mr moglijkhdn. Soms is r gbrk aan hulpmiddln di cliëntn is staat stlln zo vl moglijk zlf t blijvn don, bijvoorbld hoog/laag-stoln. Als d cliënt n d famili zlf rglmatig ht zorg-lfplan inkijkn, zin zij dat mdwrkrs ht moilijk vindn god vrslag t lggn van d dingn di rto don. Rglmatig makn mdwrkrs notitis di winig zggn. Op dat punt ontbrkt ht hun nog aan vaardighdn. (cliëntvrtgnwoordigr van Humanitas-Akropolis) Communicati ovr blangrijk zakn mt mdwrkrs n mt cliëntn n hun famili blijkt moilijk t zijn. Cliëntn gvn soms aan dat zij ovr its nit zijn inglicht n pas achtraf vrandringn opmrkn. (D Dri Hovn) Voor d zorgorganisatis is ht nit nvoudig om rkning t houdn mt niuw, nog nit rdr gstld vragn. Ho rgl j ht zo dat r bij n strvnd bwonr waar n grot grop famili afschid komt nmn voor idrn plaats is, n dat dz mnsn ook wordn voorzin van tn n drinkn? (Transvaal) Nit aan lk vraag kan onmiddllijk ghoor wordn ggvn n vooral huisvsting is nit altijd dirct bschikbaar. Er valt winst t bhaln op ht trrin van n god koppling van cliëntn aan bschikbar woonruimt. Bijvoorbld: W hbbn n cliënt zo god in bld dat w hm in n bpaald woongrop willn plaatsn, maar d dri zittnd bwonrs stmmn hir nit m in omdat hij n andr lfpatroon hft. Of op d wachtlijst staan gn mnsn di passn op n vrijgkomn plaats in n bpaald woongrop. Ht problm is d match. Ho krijg j divrsitit in bgliding, huizn, ICT gmatcht? Daarbij makn w ook d kanttkning dat ht in Amstrdam normaal is dat j acht jaar op n woning mot wachtn n dat j nit dirct in d woning van j rst kus komt. Mt dat ggvn hbbn cliëntn n famili moit. Dan hbbn z opns nit d normal wachtlijst voor n woning voor ogn. Cliëntn wordn altijd gplaatst, maar nit onmiddllijk in d woning van hun rst kus. W probrn rvoor t zorgn dat onz cliëntn ook n wooncarrièr hbbn n doorstromn. D klant mot dus ook flxiblr zijn. (Cordaan) In d lfstijlgropn is ht nit t plannn wannr plaatsn vrijkomn voor niuw cliëntn. Indicatis wordn afggvn voor mnsn di soms nit passn in d grop waar plaats is. Ook is soms imand mt n vrplgindicati toch btr af in n ign appartmnt mt voldond ondrstuning. (D Boldr) 18

19 Bij sommig organisatis is sprak van ton- nomn. Daarnaast gaan vl zorgorganisatis mnd prsonlsgbrk n, daarm samnhan- fusis aan n motn rgistratisystmn op gnd, onvoldond opglid prsonl. Dit lidt lkaar wordn afgstmd, waarm ht prso- tot problmn omdat vrbtrplannn in n nl mot lrn wrkn. drglijk situati nit constant wordn gvolgd Daardoor kunnn mdwrkrs zo mldn n bijghoudn. Ht gvolg hirvan is dat ht cliëntn nit zo vl prsoonlijk aandacht nivau zakt. Cliëntn signalrn dan wr vakr bidn als cliëntn bhovn. Ondanks d grot knlpuntn in d bjgning. Z mrkn ook dat inzt voor ht transformatiprocs rvarn r winig prsonl is n dat r zwaardr zorg- cliëntn soms dat d kwalitit van zorg juist bhovnd cliëntn komn. Dat lidt tot t hog mindr wordt. wrkdruk voor ht prsonl n daardoor hbbn zij t winig ruimt om in t gaan op vragn van In d ghandicaptnzorg zijn structurl cliëntn. Vooral ontbrkt d flxibilitit om op afsprakn voor activititn btr t rgln dan onvrwacht plannn of bhoftn in t spln. onvrwacht uitstapjs. Naar ht strand gaan Cliëntn mrkn ook dat ht taknpakkt van ht als ht mooi wr is of n individul bioscoop- prsonl stds brdr wordt n dat d md- bzok is alln moglijk als r gnog prsonl wrkrs hirdoor nit aan all taakondrdln is n als ht rustig is op d grop. (Esdégé- voldond aandacht kunnn gvn. Rigrsdaal) Cliëntn hbbn d indruk dat d mdwrkrs En aandachtspunt voor d mst organisa- t vl tijd achtr d computr motn door- tis is dan ook dat n vraaggricht wrkwijz brngn, dat zij vl wrk hbbn om alls vast t op dit momnt rdr n collctiv dan n lggn. In vrschillnd intrviws is naar vorn individul invulling krijgt. Ook zijn mdwrkrs gkomn dat d plicht tot schriftlijk vastlggn rdr in staat op gpland dan op ongpland n vrantwoordn d laatst jarn is tog- vrzokn in t gaan. Indicatorn voor vrandring n randvoorwaardn voor vraaggricht wrkn Indicatorn voor vrandring D volgnd indicatorn gvn n bld van d stand van zakn tijdns d cultuuromslag naar vraaggricht dinst- n zorgvrlning (Cordaan): 1 In hovrr is d organisati cliëntvolgnd? 2 Liggn bvogdhdn op ht laagst moglijk nivau? 3 Zijn ovrlg- n afstmmingsstructurn aangpast (alln nog cliëntbsprkingn houdn waaraan slchts ht prsonl dlnmt dat voor d thma s van di bsprking nodig is)? 4 Zijn dinstn n staf andrs ingricht n is prsonl ldrs gplaatst, soms op andr functis? 5 Ho is d binding van ht prsonl aan d organisati gorganisrd als mdwrkrs op klinschalig voorziningn in d wijk wrkn? 6 Wat mot cntraal n wat dcntraal wordn ingkocht (n bwust afwging voor grotr organisatis)? 7 Zijn totsingsindicatorn vrniuwd (cijfrs n klanttvrdnhid) om systmatisch t kunnn volgn wat r n ho dat in d organisati gburt n zijn r niuw procdurs voor borging van zr divrs wrkprocssn? 19

20 Randvoorwaardn voor vraaggricht wrkn Er latn zich divrs randvoorwaardn bnomn di van invlod zijn op succs of faln van d transformati van zorgorganisatis. Nit all randvoorwaardn liggn ovrigns binnn d invlodssfr van ht managmnt. En hl blangrijk, door vrijwl all organisatis gnomd randvoorwaard is mindr karig budgttn. In d huidig tijd is om financiël rdnn d start van transformatiprocssn rg moilijk. Jarn gldn was ht tij daarvoor gunstigr. (Humanitas-Akropolis) Liding n prsonl hbbn andrs lrn wrkn. Transformati van d organisati vraagt lidinggvndn mt n strk motivati, gn volgrs. Ht motn managrs zijn di facilitrn, ruimt gvn, zlf d ja-cultuur in praktijk brngn n god zijn in social contactn. Managrs di ignwijs, cratif zijn n zich nit al t vl door rglgving in d wg latn zittn. Zij motn ook god zijn in pr richting blidsmakrs: Als j its voor lkaar wilt krijgn, mot j als dircti ovral j gzicht latn zin. (voorzittr cliëntnraad Humanitas-Akropolis) Ht vraagt ook prsonl dat klurt bij d cliëntnpopulati (Cordaan, Transvaal), gkwalificrd is n in voldond mat aanwzig is. Dat btknt prsonl dat cliëntn als autonom mnsn bhandlt. Zij hbbn glrd nit t vl ovr t nmn n valln nit trug in hun oud gdrag. D mdwrkrs motn god kunnn communicrn mt zowl d cliënt als d btrokkn famili. Tostroom n bhoud van prsonl is n voortdurnd aandachtspunt. Als r snll wisslingn van prsonl optrdn of god gschoold mdwrkrs d organisati vrlatn, is ht ingwikkld n tijdrovnd om d bdrijfscultuur bij all mdwrkrs god in bld t houdn. Ht constant wdrzijds (prsonl n cliënt n btrokkn famili) bijstlln van bldn is n blijft nodig in di omstandighdn. En (multiculturl) gmngd prsonlsbstand brngt n grotr divrsitit mt zich m in opvattingn ovr omgang mt mnsn di zorg nodig hbbn. Ht gzamnlijk dln van n organisativisi vraagt md hirdoor blijvnd aandacht. Wij hbbn d visi dat oudrn zo lang moglijk zlf motn blijvn don wat z zlf kunnn. Mdwrkrs mt nit-ndrlands achtrgrondn hbbn vakr n visi dat rspct inhoudt dat oudrn alls uit handn wordt gnomn. (Cordaan) Rapportag- n vrantwoordingssystmn wrkn god n ontlastn d mdwrkrs in d uitvoring. Daarnaast is ht van groot blang dat ht in d organisati zo wordt grgld dat mdwrkrs zich mt hun krntaak kunnn bzighoudn. Idalitr zorgt d back offic voor vrantwoording n wordt d front offic daarm zo min moglijk blast. Van groot blang is daarbij ICT di past n wrkbaar is (voorkomn van onglijktijdighid in invoring van niuw programma s n voorkomn dat r moduls wordn ontwikkld di nit compatibl zijn). Ht is ook noodzaklijk dat programma s nit om d havrklap vrandrn, omdat dat idr kr wr trainingsdagn van prsonl kost n pr dag xtra tijd vraagt voor d rapportags. (Cordaan) Critria n procs van indicring wordn aangpast. D critria in d indicatistlling staan op dit momnt nog vaak haaks op d princips van vraaggricht zorg. 20

Calamiteitenprotocol instellingen zorg voor jeugd, de gemeenten in de provincie Utrecht en de gemeenten Weesp en Wijdemeren

Calamiteitenprotocol instellingen zorg voor jeugd, de gemeenten in de provincie Utrecht en de gemeenten Weesp en Wijdemeren Calamititnprotocol instllingn zorg voor jugd, d gmntn in d provinci Utrcht n d gmntn Wsp n Wijdmrn Inliding Calamititn in d jugdhulp kunnn hlaas nit altijd voorkomn wordn. Z hbbn n grot impact op btrokknn

Nadere informatie

1.1 Doel. levertijd. 1 Voorraad 13. 2 Opslag van een hoeveelheid geneesmiddelen. Behalve voor het

1.1 Doel. levertijd. 1 Voorraad 13. 2 Opslag van een hoeveelheid geneesmiddelen. Behalve voor het Voorraad 1 Lrdoln Aan ht ind van dit hoofdstuk wt j: z wat ht dol is van ht aanhoudn van n voorraad; z wat voorraadvorming btknt; z wat d buffrfuncti van n voorraad is; z dat ht houdn van n gnsmiddlnvoorraad

Nadere informatie

Sports Center. 22 juni 2011

Sports Center. 22 juni 2011 Titl procs: Klachtnblid Tilburg Univrsity Procsignaar: Ing Schprs Paraaf kwalititsfunctionaris Vrsi nr.: 2 Bsprokn mt: M.T. d.d. 13 april 2011 Vastgstld in M.T. d.d. 22 juni 2011 Pndragon d.d. 10 aug.

Nadere informatie

Poort, school voor havo en mavo

Poort, school voor havo en mavo Poort, school voor havo n mavo i t i b m a t m Voor lrlingn Voorbriding op n succsvoll lrloopbaan Wil j naar Poort, dan wil j latr naar ht HBO. Poort is n havo-mavoschool, di jou motivrt om naar ht HBO

Nadere informatie

ASSESSMENT. Assessment. Wat is een assessment? Belang voor deelnemers Belang voor de werkgever Vijf stappen Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse?

ASSESSMENT. Assessment. Wat is een assessment? Belang voor deelnemers Belang voor de werkgever Vijf stappen Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Assssmnt Assssmnt Wat is n assssmnt? Blang voor dlnmrs Blang voor d wrkgvr Vijf stappn Waarom kizn voor HRD Group? Intrss? Bnt u gïntrssrd in onz assssmnts? Nm dan grust contact mt ons op. T 030-6911138

Nadere informatie

Derde editie. Tweede Fase. du français garan

Derde editie. Tweede Fase. du français garan r z j i w mthod Drd diti Twd Fas aîtris m n n o b n U! d D accor ti! du français garan Drd diti Twd Fas lrn voor d praktijk én succs op d xamns. Mt d niuw, drd diti van wrkn lrlingn daar nog dolgrichtr

Nadere informatie

vavo 2016/17 (certificate

vavo 2016/17 (certificate vavo 2016/17 gmn l A t z g t Vo o r i js w r d n O n Volwassn r n diploma w jaa in één of t vo, havo of vwo a vmbo-tl /m aarvan of dln d n). (crtificat mick (20) zakt voor zijn havo n koos rvoor t gaan

Nadere informatie

Nieuwsbrief Leerlingen. In deze nieuwsbrief. Schooljaar 2014-2015 Januari nr. 5

Nieuwsbrief Leerlingen. In deze nieuwsbrief. Schooljaar 2014-2015 Januari nr. 5 Niuwsbrif Lrlingn Vrbouwingsplannn Achtr d schrmn wordt hard gwrkt aan d vrbouwingsplannn voor d school. Inmiddls is r n Voorlopig Ontwrp vastgstld n is d omgvingsvrgunnig aangvraagd bij d gmnt. Indin

Nadere informatie

Buurtparkjes en speelplekken

Buurtparkjes en speelplekken Oktobr 2014 PAGINA 1 In dit nummr Buurtparkjs n splplkkn Niuwbouw Vinknstraat n Parkitstraat bijna klaar! Start wrkzaamhdn opnbar ruimt. Aanlg niuw rioolstlsl Schoon grondwatr Crossbaan, ht succs Binnnkort

Nadere informatie

t J a g e r t j Beste ouders / verzorgers,

t J a g e r t j Beste ouders / verzorgers, Nr 03 11 oktobr 2013 Tlfoon: (013) 4672792 -mail algmn: bs.hubrtus@xpctprimair.nl -mail dirctur: candid.kassls@xpctprimair.nl Intrnt: www.hubrtusschool.nl Kalndr: 12 okt Hrfstvakanti t/m 27 oktobr 28 okt

Nadere informatie

Aanvoer van afval en grondstoffen. Op 10 januari zal het eerste afval voor BAVIRO worden aangevoerd. Dit gaat met containervrachtwagens

Aanvoer van afval en grondstoffen. Op 10 januari zal het eerste afval voor BAVIRO worden aangevoerd. Dit gaat met containervrachtwagens Nummr 7 Pagina 1 van 2 Dcmbr 2010 BAVIRO Niuwsbrif Nr. 7 SITA REnrgy, Potndrf 2, 4703 RK Roosndaal. 0165-534492 communicati@baviro.nl www.baviro.nl Gacht lzr, Via dz niuwsbrif informrn wij u ovr d voortgang

Nadere informatie

Buurtvereniging De Hoef. Nieuwsbrief. December 2014

Buurtvereniging De Hoef. Nieuwsbrief. December 2014 Buurtvrniging D Hof Niuwsbrif 10 Dcmbr 014 F n g a d t s F n ij Inhoud Voorwoord Van d bstuurstafl Trugblik n vooruitblik activititn Niuwtjs n tips Intrnt n Facbook Inbraakprvnti En vilig n schoon bgin

Nadere informatie

Hoe bepaal ik zelf mijn eerste indruk ronde 1 : Hoofddorp

Hoe bepaal ik zelf mijn eerste indruk ronde 1 : Hoofddorp Functi vormgving Ho bpaal ik zlf mijn rst indruk rond 1 : Hoofddorp workshop houdrs rlvant bijgdragn ghl vormgving workshophoudrs Bdrijfsarts 8 8 8 6 8 HR Advisur 8 9 8 8 8 Consulnt 6 7 5 5 6 voldd nit

Nadere informatie

WAARIN SAMENWERKEN: Mr. J.M.A-H. Luns, k Excellentie,

WAARIN SAMENWERKEN: Mr. J.M.A-H. Luns, k Excellentie, R A A D VAN N E D E R L A N D S E W E R K G E V E R S V E R B O N D E N WAARIN SAMENWERKEN: VERBOND VAN NEDERLANDSCHE WERKGEVERS CENTRAAL SOCIAAL WERKGEVERS-VERBOND NEDERLANDS KATHOLIEK WERKGEVERS VERBOND

Nadere informatie

Cocreatie als samenwerkingsmodel binnen het onderwijs

Cocreatie als samenwerkingsmodel binnen het onderwijs Cocrati als samnwrkingsmodl binnn ht ondrwijs Ondrwijscongrs Surinam 2013 Grt van dn Brink Vrplgkundig n Gzondhidswtnschappr Nijmgn Cocrati Hogschool Studnt Cocrati Ziknhuis Radboud Inhoud/ zorg Hogschool

Nadere informatie

Opleiding HR Business Partner

Opleiding HR Business Partner Opliding HR Businss Partnr D z b o at th p o s n g st a ë n id i s p ic i l op r a u V P N on d n d va On t ko r v a n g hl ting 20% o op p l id d 1 o mo i dul f m ng! s r Dat volg kan n?! Opliding HR

Nadere informatie

Appartement kopen? Check de VvE!

Appartement kopen? Check de VvE! Appartmnt kopn? Chck d VvE! VvE chcklist Bnt u van plan n bovn- of n bndnwoning t kopn? En huis in n portik? Of n huis mt n gmnschapplijk opgang n n trappnhuis? Dan hft u grot kans dat uw niuw woning ondrdl

Nadere informatie

CREA-ATELIERS. van de gemeentelijke. www.facebook.com/cultuurdienstlochristi. foursquare.com/jeugdlochristi

CREA-ATELIERS. van de gemeentelijke. www.facebook.com/cultuurdienstlochristi. foursquare.com/jeugdlochristi CREA-ATELIERS knutsln, tknn n kokn van d gmntlijk cultuur- n jugddinst www.jugdlochristi.b/cra www.facbook.com/jugddinstlochristi www.facbook.com/cultuurdinstlochristi www.uitmtvlig.b twittr.com/jugdlochristi

Nadere informatie

Kennismaking met Photoshop

Kennismaking met Photoshop Hoofdstuk Knnismaking mt Photoshop Hoofdstuk, ht bgin van onz boind tocht doorhn Photoshop. Waarschijnlijk was j tot nu to gwoon om mt programma s van Microsoft t wrkn. Z hbbn allmaal n zlfd look n fl.

Nadere informatie

Derde editie. onderbouw

Derde editie. onderbouw r z j i w mthod Drd diti ondrbouw ir! la f t m d o h t En m municrn mt n m Motivrn n lrn co modrn n h sc ti ak pr op t ch mthod gri Drd diti ondrbouw D mthod is vrdr ontwikkld n aangpast. Dat is t zin

Nadere informatie

Wat maak jij morgen mee MBO Dier- verzorging

Wat maak jij morgen mee MBO Dier- verzorging j i j k a a Wat m m n morg MBO r i D g n i g r o z r v Morgn is gron bij AOC Oost Morgn is gron bij AOC Oost. En dat is maar god ook. W hbbn n gron wrld nodig, waarin jij n j omgving god kunnn lvn. Daar

Nadere informatie

C O M M U N I C A T I E P L A N D O M O T I C A P R O J E C T A M E R P O O R T & R E I N A E R D E

C O M M U N I C A T I E P L A N D O M O T I C A P R O J E C T A M E R P O O R T & R E I N A E R D E C O M M U N I C A T I E P L A N D O M O T I C A P R O J E C T A M E R P O O R T & R E I N A E R D E INHOUDSOPGAVE Afbakning Problmanalys Organisatidoln Communicatiboodschap Communicatistratgi Communicatidoln

Nadere informatie

Rechtsbijstandverzekering

Rechtsbijstandverzekering Rchtsbijstandvrzkring Ht kan hoog oplopn En uit d hand glopn ruzi mt d burn. En conflict mt uw wrkgvr. En lvrancir di zijn blofts nit waar kan makn. En huisbaas di ht nit zo nauw nmt mt ht ondrhoud van

Nadere informatie

Hierbij de Stijl Nieuwsbrief van september. Elke maand wordt de nieuwsbrief verstuurd Deze verschijnt in de laatste week van de maand.

Hierbij de Stijl Nieuwsbrief van september. Elke maand wordt de nieuwsbrief verstuurd Deze verschijnt in de laatste week van de maand. Bst Stijlldn, bst Oudrs Hirbij d Stijl Niuwsbrif van sptmbr. Elk maand wordt d niuwsbrif vrstuurd Dz vrschijnt in d laatst wk van d maand. Waarom n niuwsbrif? Als stijlmstrs vindn w ht blangrijk dat alls

Nadere informatie

14R.00129 RAADSINFORMATIEBRIEF 14R.00129

14R.00129 RAADSINFORMATIEBRIEF 14R.00129 RAADSINFORMATIEBRIEF 14R00129 gmnt WOERDEN Van wthoudr Y Kostr - Drs Datum : 24 maart 2014 Portfuillhoudr(s) : Y Kostr - Drs Portfuill(s) : Sociaal domin Contactprsoon Marlik van Workom Tlnr 06 51749718

Nadere informatie

herkennen herkennen fsdfdsfdssfdq

herkennen herkennen fsdfdsfdssfdq hrknnn hrknnn hrknnn fsdfdsfdssfdq : n t s p op h s k Wor h n k r h o? n t s p j 1 hrknnn rknnn DOELGROEP WAAR EN WANNEER? INHOUD DUUR All liding Op SB s, gwstavondn, Workshopwknd, nz. Dri ondrdln: pstn

Nadere informatie

Ma. 17-3 Ma. 24-3 2 e paasdag. Di. 11-3 Di. 18-3 Di. 25-3. Woe. 19-3 Opening vernieuwde school. Do. 20-3 Do. 27-3

Ma. 17-3 Ma. 24-3 2 e paasdag. Di. 11-3 Di. 18-3 Di. 25-3. Woe. 19-3 Opening vernieuwde school. Do. 20-3 Do. 27-3 Niuwsdruppls Maart 2008 Ma. 3-3 Schoolarts hl dag Ma. 10-3 prsonlsvrgadring Ma. 17-3 Ma. 24-3 2 paasdag Ma. 31-3 Di. 4-3 Voorlichtingsavond 'alcohol' voor oudrs gr.8 gn doorgang vanwg lag animo Di. 11-3

Nadere informatie

CBS Nije-Kroost 18 april 2013 www.cbsnijekroost.nl

CBS Nije-Kroost 18 april 2013 www.cbsnijekroost.nl CBS Nij-Kroost 18 april 2013 www.cbsnijkroost.nl Vanuit d gropn Niuw lrlingn: in grop 1/2c: Rol Vnmans Gropn 1 n 2 Wi wil in d mivakanti ons poppnmubilair schildrn? Graag vn contact opnmn mt juf Lia. Op

Nadere informatie

...aan de slag dan maar!

...aan de slag dan maar! initiatif van d knkf...aan d slag dan maar! Thori n wrkvormn voor ht comptntigricht bglidn van jongrn Inliding initiatif van d knkf Voor u ligt ht cursusbok Osh? Aan d slag dan maar. Ht cursusbok maakt

Nadere informatie

De veelheid van kwaliteitssystemen in de zorg: Wie baant zich een weg in dit doolhof?

De veelheid van kwaliteitssystemen in de zorg: Wie baant zich een weg in dit doolhof? D vlhid van kwalititssystmn in d zorg: Wi baant zich n wg in dit doolhof? Drs. ing. K. Janssn Stnbrg, Q-Consult D kuz voor n kwalititssystm loopt voor vl kwalititsmanagrs uit op n zoktocht in n doolhof

Nadere informatie

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel Oplidingsplan Opliding : ICT- n mdiabhr Crbo opliding : 95320 Uitstroomdiffrntiatis : Ntwrkbhrdr (vrkort) Crbo uitstroom 95323 Cohort : 2014-2015 Nivau : 4 Lrwg : BOL Locati : Almlo, D Sumpl Ho zit j opliding

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Thema s Trefwoord. Kalender. jaargang 10 - nummer 16-29 oktober 2015

Nieuwsbrief. Thema s Trefwoord. Kalender. jaargang 10 - nummer 16-29 oktober 2015 Niuwsbrif jaargang 10 - nummr 16-29 oktobr 2015 Thma s Trfwoord Wk 45 Thma: Arm n rijk D proft Amos zit ho in ht noordn van ht land d arm mnsn stds armr n d rijkn stds rijkr wordn. Dat vrschil zorgt voor

Nadere informatie

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel

Opleidingsplan. : Almelo, De Sumpel Oplidingsplan Opliding : ICT- n mdiabhr Crbo opliding : 95320 Uitstroomdiffrntiatis : ICT-bhrdr (vrkort) Crbo uitstroom 95321 Cohort : 2014-2015 Nivau : 4 Lrwg : BOL Locati : Almlo, D Sumpl Ho zit j opliding

Nadere informatie

Routekaart Transitie Jeugdzorg

Routekaart Transitie Jeugdzorg Routkaart Transiti Jugdzorg Algmn Bsluit 1 kw 2 kw 1. Startnotiti is vastgstld 1 2. Visinota is vastgstld 2 3. Plan van aanpak is vastgstld B&W 06 4. Pilots praktijkvrknning: - van ZAT naar BEA B&W 1 kw

Nadere informatie

Visie toegang sociaal domein en invoering participatiewet

Visie toegang sociaal domein en invoering participatiewet Visi togang sociaal domin n invoring participatiwt Visitrajct uitgvord in opdracht van d gmntn Niuw Watrwg Noord Martin Hklaar Daniël Huisman Floris Bannink Dfinitiv vrsi 16 mi 20 13 Visi togang sociaal

Nadere informatie

Brochure. Laat de natuur je weerstand versterken! DIGESBIOSE - ECHINABELL TECHOMIN - TUSSABELL - SALVIABELL

Brochure. Laat de natuur je weerstand versterken! DIGESBIOSE - ECHINABELL TECHOMIN - TUSSABELL - SALVIABELL INFO Brochur Laat d natuur j wrstand vrstrkn! DIGESBIOSE - ECHINABELL - TECHOMIN - TUSSABELL - SALVIABELL Digsbios n Echinabll: ht dubbl wapn voor j immunitit Laat d natuur j wrstand vrstrkn! i n god wrstand

Nadere informatie

t J a g e r t j Nieuwsbrief van basisschool St. Hubertus, Jagerslaan 55, 5042 LJ Tilburg Nr 09 21 maart 2014

t J a g e r t j Nieuwsbrief van basisschool St. Hubertus, Jagerslaan 55, 5042 LJ Tilburg Nr 09 21 maart 2014 Nr 09 21 maart 2014 Tlfoon: (013) 4672792 -mail algmn: bs.hubrtus@xpctprimair.nl -mail dirctur: candid.kassls@xpctprimair.nl Intrnt: www.hubrtusschool.nl Kalndr: 24 mrt Studidag: kindrn vrij 25 mrt 26

Nadere informatie

Het creëren van een unieke (merk) beleving vormt het uitgangspunt voor mijn ontwerpen. Een krachtig concept dat zowel inhoudelijk overtuigt als

Het creëren van een unieke (merk) beleving vormt het uitgangspunt voor mijn ontwerpen. Een krachtig concept dat zowel inhoudelijk overtuigt als Ht crërn van n unik (mrk) blving vormt ht uitgangspunt voor mijn ontwrpn. En krachtig concpt dat zowl inhoudlijk ovrtuigt als visul aansprkt. Daarbij passnd communicatimiddln ontwrpn om mnsn t brikn n

Nadere informatie

Samenspel in verandering 20 januari 2012

Samenspel in verandering 20 januari 2012 Samnspl in vrandring 20 januari 2012 Jan Paul tn Brink Huidig situati, co-xistnti Spcial vld REC s Rgulir vld WSNS/SWV VO F C S p c i a a l F C R g u l i r Niuw situati Splvld Passnd Ondrwijs F C S p c

Nadere informatie

Budgetplan Persoonsgebonden budget AWBZ Vergoedingsregeling persoonlijke zorg

Budgetplan Persoonsgebonden budget AWBZ Vergoedingsregeling persoonlijke zorg Budgtplan Prsoonsgbondn budgt AWBZ Vrgodingsrgling prsoonlijk zorg 1. Mijn prsoonlijk ggvns Achtrnaam aanvragr: Gboortdatum: BSN: - - 2. Mijn indicati Ik bn gïndicrd voor vrblijf. Mijn indicati is ZZP

Nadere informatie

Participatie van patiënt en familie

Participatie van patiënt en familie Participati van patiënt n famili n opn dbatcultuur. Ho vr staan w nu cht in d zorg? Sabin Buntinx, OPZC Rkm Jan Van Spybrock, VVGG Rinhild Vandrlindn, OPZC Rkm Jan Dlvaux, Uilnspigl slid 2 Via Bld > Kop-

Nadere informatie

Future4U. Experimentlessen voor havo en vwo. wat je zo ek t! E xa

Future4U. Experimentlessen voor havo en vwo. wat je zo ek t! E xa Futur4U ct wat j zo k t! E xa! n d l r w a èt b d k d t n O Exprimntlssn voor havo n vwo Futur4U Exprimntlssn Lifstyl & Dsign D zvn Futur4U-lssn zijn rop gricht havo- n vwo-scholirn actif knnis t latn

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING. Hoofd Evaluatie, Kwaliteit en Ontwikkeling (EKO)

FUNCTIEBESCHRIJVING. Hoofd Evaluatie, Kwaliteit en Ontwikkeling (EKO) FUNCTIEBESCHRIJVING Hoofd Evaluati, Kwalitit n Ontwikkling (EKO) Organisati Ht UMC St Radboud, opgricht in 1951, is n van d acht Univrsitair Mdisch Cntra in Ndrland. Sinds haar oprichting hft ht UMC St.

Nadere informatie

Een kind is meer dan taal

Een kind is meer dan taal po En kind is mr dan taal n rknn IEP Adviswijzr & IEP Eindtots Alls voor grop 8 Burau ICE D niuw gnrati totsn n xamns inhoudsopgav 4 Inliding Hoofd, hart én handn: n kind is mr dan taal n rknn alln. 5

Nadere informatie

Een uitgave van katholieke basisschool De Kinderarcke. Deze wordt eens in de twee weken verstuurd aan alle ouders.

Een uitgave van katholieke basisschool De Kinderarcke. Deze wordt eens in de twee weken verstuurd aan alle ouders. UIT DE SCHOOL GEKLAPT NUMMER 2 Dondrdag 18 sptmbr 2014 En uitgav van katholik basisschool D Kindrarck. Dz wordt ns in d tw wkn vrstuurd aan all oudrs. DE KOP IS ER AF Wat n zindrnd n inspirrnd bgin van

Nadere informatie

Maandag 13 januari 2014, week 3. Deze Nieuwsflits bestaat uit 6 pagina s. eze maand ben ik, Sjoerdtsje Pasma, waarnemend directeur op school.

Maandag 13 januari 2014, week 3. Deze Nieuwsflits bestaat uit 6 pagina s. eze maand ben ik, Sjoerdtsje Pasma, waarnemend directeur op school. Maandag 13 januari 2014, wk 3 z Niuwsflits bstaat uit 6 pagina s Van d dircti z maand bn ik, Sjordtsj Pasma, waarnmnd dirctur op school. Ik bn dirctur op CBS Rgnboog in Lns n bn op maandagmiddag aanwzig

Nadere informatie

Renoveren en Ventileren

Renoveren en Ventileren Elk typ roost in F1, in lk R Duco s zonw Natuurlijk vntilati én zonwring Rnovrn n Vntilrn Intgral vntilati-oplossingn voor rnovati Vntilati én Zonwring: n intgral aanpak God vntilati zorgt r voor dat d

Nadere informatie

MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN

MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN MINISTERRAAD / Tk ^ " 'S GRAVENHAGE S7 - - ^ 3 1 MEI 19W ƒ / AAN: D M i n i s t r - P r s i d n t V o o r z i t t r van d Raad van M i n i s t r s Dinstondrdl; Ondrwrp:

Nadere informatie

PROFIEL. Manager Risk Management & Internal Audit V&D

PROFIEL. Manager Risk Management & Internal Audit V&D PROFIEL Managr Risk Managmnt & Intrnal Audit V&D Company Profil - Algmn ONDERNEMING V&D V&D (www.vd.nl) is opgricht in 1887 n is d grootst warnhuisktn in Ndrland mt 62 vstigingn. Ht rst filiaal bvond zich

Nadere informatie

Woon/Zorgcomplex Schinkelhaven Amsterdam

Woon/Zorgcomplex Schinkelhaven Amsterdam Woon/Zorgcomplx Schinklhavn Amstrdam Schinklhavn btrft d planontwikkling voor n woonzorggbouw van totaal 8235 m2 bruto vloropprvlakt in Amstrdam Zuid. D bouwvoorbriding is afgrond voor ht zorggbouw Schinklhavn

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid. Mr. E.J.H. Reitsma Stam Reitsma Advocaten en Chantal van Kempen Van Bergen CS accountants en belastingadviseurs

Wet Werk en Zekerheid. Mr. E.J.H. Reitsma Stam Reitsma Advocaten en Chantal van Kempen Van Bergen CS accountants en belastingadviseurs Wt Wrk n Zkrhid Mr. E.J.H. Ritsma Stam Ritsma Advocatn n Chantal van Kmpn Van Brgn CS accountants n blastingadvisurs Wt Wrk n Zkrhid Waarom d WWZ? T vl vrschil tussn flx n vast; D positi van flxwrkrs wordt

Nadere informatie

LEERJAAR 3 MUZISCHE VORMING

LEERJAAR 3 MUZISCHE VORMING VOORBEELDMATERIAAL HOEKENBOX LEERJAAR 3 MUZISCHE VORMING P. 02-03 Bldopvoding STOELEN D lrlingn ontwrpn n stol voor n figuur uit n sprookj. P. 04-05 Dramatisch Spl TABLEAU VIVANT mt KEITH HARING D lrlingn

Nadere informatie

Eneco EcoStroom en AardGas

Eneco EcoStroom en AardGas Enco EcoStroom n AardGas In dit documnt vindt u trug: En maandlijks kostnbrkning voor n gmiddld Ndrlands huishoudn mt n standaardvrbruik van 3.350 kwh n 1.600 m 3 Tarivn n voorwaardn btrffnd Enco EcoStroom

Nadere informatie

http://www.geelvinck.nl/muziek/achtergrond-geelvinck-muzie...

http://www.geelvinck.nl/muziek/achtergrond-geelvinck-muzie... pagina 1 van 6 D Swlinck Collcti D Swlinck Collcti historisch totsinstrumntn mt mr dan 80 historisch piano(fort)s waarvan ruim 40 taflpiano s (http://glvinck.nl/muzik/muzikfstivalamstrdam-virtuosi/d-taflpiano-livinghistory/)

Nadere informatie

greencalc ontwikkelingen

greencalc ontwikkelingen projct I INSTRUMENT grncalc ontwikklingn GrnCalc is n LCA-rknprogramma waarm d duurzaamhidsambiti van n gbouw of van n wijk bpaald kan wordn. Dz ambiti wordt uitgdrukt in één gtal: d Miliu-Indx- Gbouw.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... 4 Waar SJSJ voor staat... 6. Waar SJSJ voor gaat... 10. Van strategie naar actie... 14. Missie... 6. Onze kernwaarden...

Inhoudsopgave. Voorwoord... 4 Waar SJSJ voor staat... 6. Waar SJSJ voor gaat... 10. Van strategie naar actie... 14. Missie... 6. Onze kernwaarden... SJSJ 5 1 0 2 2 1 20 Inhoudsopgav Voorwoord... 4 Waar SJSJ voor staat.... 6 Missi... 6 Onz krnwaardn... 7 Waar SJSJ voor gaat... 10 Visi... 10 Ambitis... 11 Van stratgi naar acti... 14 D lidnd princips...

Nadere informatie

Programma. Event: Verbinden met Lef 6 november 2013 Voor basisonderwijs en kinderopvang. (voorlopig programma) http://wp.

Programma. Event: Verbinden met Lef 6 november 2013 Voor basisonderwijs en kinderopvang. (voorlopig programma) http://wp. Programma (voorlopig programma) hlpt jouw lr- kracht zichtbaar makn! Evnt: Vrbindn mt Lf 6 novmbr 2013 Voor basisondrwijs n kindropvang Idr mns hft its moois wg t gvn. En vrhaal, n talnt, n btj aandacht

Nadere informatie

Duco verhoogt uw EPA label!

Duco verhoogt uw EPA label! Rnovrn n Vntilrn Intgral vntilati-oplossingn voor rnovati Duco vrhoogt uw EPA labl! W inspir at www.duco.u NATUURLIJKE VENTILATIE Vntilati vraagt om n aalconcpt! Vrbtring van vntilati n vrmindring van

Nadere informatie

Actievoorwaarden: Ontvang Toon van Eneco met gratis installatie, i.c.m. Garantieprijs Eneco Ecostroom en gas 3 jaar

Actievoorwaarden: Ontvang Toon van Eneco met gratis installatie, i.c.m. Garantieprijs Eneco Ecostroom en gas 3 jaar Activoorwaardn: Ontvang Toon van Enco mt gratis installati, i.c.m. Garantiprijs Enco Ecostroom n gas 3 jaar 1. Dz acti wordt gorganisrd door Enco Rtail B.V., gvstigd t Rottrdam aan d Martn Mswg 5, hirna

Nadere informatie

NIEUWSBULLETIN WOORD VOORAF

NIEUWSBULLETIN WOORD VOORAF lllll Jaargang 3 nummr 5 EEN NIEUW GEZIN VZW NIEUWSBULLETIN 5. A. NIEUWSBULLETIN WOORD VOORAF SPECIAAL ONDERWIJS SCHOOL Kind Inhoud Gzin 1. Woord vooraf 1. Schoolprstati - wlbvindn 2. Dri wgn, één dol

Nadere informatie

Waar haalt u de energie vandaan?

Waar haalt u de energie vandaan? Waar haalt u d nrgi vandaan? Inhoudsopgav Enrgyclub, kom rbij!... 4 Enrgy Businss Park... 5 Proftuin voor nrgi innovatis... 8 D blvingswaard van n gbouw wordt bpaald door d gbruikrs, of z zich r comfortabl

Nadere informatie

Welkom. Inhoud. Groevenbeek. Welkom 3. Begeleiding 16. Groevenbeek in schema 4. Kwaliteit 18. Aanmelding en toelating 19

Welkom. Inhoud. Groevenbeek. Welkom 3. Begeleiding 16. Groevenbeek in schema 4. Kwaliteit 18. Aanmelding en toelating 19 Informatigids 2O14 Wlkom Elk lrling in grop 8 van d basisschool mot n hl blangrijk kuz makn. Naar wlk school ga j hirna? En naar wlk ondrwijssoort? Vl lrlingn vindn ht bst lastig om t kizn. Daarom willn

Nadere informatie

Eneco EcoStroom en AardGas

Eneco EcoStroom en AardGas Enco EcoStroom n AardGas In dit documnt vindt u trug: En maandlijks kostnbrkning voor n gmiddld Ndrlands huishoudn mt n standaardvrbruik van 3.100 kwh n 1.400 m 3 Tarivn n voorwaardn btrffnd Enco EcoStroom

Nadere informatie

Van Contrafeytsel* tot Selfie

Van Contrafeytsel* tot Selfie Van Contrafytsl* tot Slfi *portrt, bltnis. Rubns Privé toont d allrmooist n mst intim portrttn di Rubns ooit gmaakt hft. D wrkn dindn als hrinnring, nt als foto s vandaag n bijna 400 jaar latr zittn dz

Nadere informatie

Tevens is op basis van het DO 2e fase een partiёle herziening bestemmingsplan Weusthag opgesteld. Deze is in procedure gebracht.

Tevens is op basis van het DO 2e fase een partiёle herziening bestemmingsplan Weusthag opgesteld. Deze is in procedure gebracht. SAMENVATTING RAADSVOORSTEL ZAAKNUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 1001631 Hstr, Paula RU-PS Jannk Oud Alink ONDERWERP Krditaanvraag uitvoring 2 fas projct Infra Wusthag AGENDANUMMER SAMENVATTING

Nadere informatie

Een goede spreker maakt van zijn verhaal, ons verhaal,

Een goede spreker maakt van zijn verhaal, ons verhaal, Vrslag zsd bijnkomst gorganisrd door Factor Vijf i.s.m. NSvP Lrntwrk Andrs Wrkn ovr Storytlling / Bok Andrs Wrkn 8 april 2014 bij CAOP t Dn Haag Na n kort opning door Aukj start sprktrainr Erik Dkkr samn

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Corrctivoorschrift VWO 008 tijdvak wiskund B Ht corrctivoorschrift bstaat uit: Rgls voor d boordling Algmn rgls 3 Vakspcifik rgls 4 Boordlingsmodl 5 Inzndn scors Rgls voor d boordling Ht wrk van d kandidatn

Nadere informatie

Leiden Leadership Programme: Leiderschap in Praktijk

Leiden Leadership Programme: Leiderschap in Praktijk Lidn Ladrhip Programm: Lidrchap in Praktijk Programma 15.35 Vic Rctor Magnificu Ritj van Dam 15.45 Kort ovrzicht van ht programma door Sytk Midma 15.50 Informati ovr d Praktijkopdracht n Sminar door Nikol

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna zitten komende twee maanden net als altijd boordevol megaleuke activiteiten met voor elk wat wils.

Voorwoord. Daarna zitten komende twee maanden net als altijd boordevol megaleuke activiteiten met voor elk wat wils. Voorwoord Bst oudrs, ldn n sympathisantn D dagn wordn kortr, donkrdr n koudr maar nits dat ons wrhoudt om r dz maandschors opniuw stvig voor t gaan. Hlaas motn w dz maandschors wl startn mt n dagj vrijaf.

Nadere informatie

Eneco EcoStroom 2 jaar 1 e kwartaal 2014 tot 1-4-2016 voor particuliere klanten

Eneco EcoStroom 2 jaar 1 e kwartaal 2014 tot 1-4-2016 voor particuliere klanten Enco EcoStroom 2 jaar 1 kwartaal 2014 tot 1-4-2016 voor particulir klantn Wat is EcoStroom? Enco EcoStroom is miliuvrindlijk lktricitit di wordt opgwkt uit duurzam bronnn als zon, wind n watr. Voor ht

Nadere informatie

Vocht- Bouwen problemen bestrijden Bouwen

Vocht- Bouwen problemen bestrijden Bouwen Bouwn n w Bou t h c Vo n m l prob dn j i r t s b Algmn Murn n vlorn Antischimmlbhandling T winig vntilati, ovrtollig vocht, watrinsijpling, n watrlk n andr factorn kunnn d kwalitit van d lucht in uw huis

Nadere informatie

TOPBUYERS PUBLIEK. I n k o o p p a r t n e r m e t v NUMMER 39 JAARGANG 5

TOPBUYERS PUBLIEK. I n k o o p p a r t n e r m e t v NUMMER 39 JAARGANG 5 JAARGANG 5 NUMMER 39 TOPBUYERS PUBLIEK Wij lvrn Inkoo/Aanbstding scialistn o idr gbid binnn d ublik sctor. Sinds 2002 bouwn w aan n databas waarin w Inkoo/Aanbstding scialistn rgistrrn. Door middl van

Nadere informatie

Jongeren Stem. Wat speelt er? Wat zou jij kiezen? Inhoud. Interview burgemeester... 2. Wie zijn wij?... 2

Jongeren Stem. Wat speelt er? Wat zou jij kiezen? Inhoud. Interview burgemeester... 2. Wie zijn wij?... 2 Jongrn Stm Wat splt r? Wat zou jij kizn? Inhoud Bst lzrs, Intrviw burgmstr... 2 Wi zijn wij?... 2 En jugdkrant voor én door jongrn; zo mot ht zijn!... 2 Ho zit ht nu?... 3 Intrviws kandidatn... 4 Links

Nadere informatie

op gebouw- en wijkniveau

op gebouw- en wijkniveau projct A ADVIES Enrgibsparing n nrgivrduurzaming op gbouw- n wijknivau EPC vrlaging Toolnburg Zuid Ymr is n woningbouwcorporati mt hog ambitis op ht gbid van nrgi. Dz ambitis sluitn god aan bij d ambitis

Nadere informatie

Kinderboekenweek. Wie heeft de gouden griffel gewonen? : Simon van der geest. Welk boek heeft de gouden griffel gewonen?

Kinderboekenweek. Wie heeft de gouden griffel gewonen? : Simon van der geest. Welk boek heeft de gouden griffel gewonen? Kindrboknwk Dit jaar vond d Kindrboknwk plaats van 7 t/m 18 oktobr. Dit hbbn w op school ook gvird. W haddn grot opning, waarbij Mstr Hans tw profjs voordd n w op ht lidj van Kindrn voor Kindrn gingn dansn.

Nadere informatie

Eneco EcoStroom 2 jaar 3 e kwartaal 2014 tot 1-10-2016 voor particuliere klanten

Eneco EcoStroom 2 jaar 3 e kwartaal 2014 tot 1-10-2016 voor particuliere klanten Enco EcoStroom 2 jaar 3 kwartaal 2014 tot 1-10-2016 voor particulir klantn Wat is EcoStroom? Enco EcoStroom is miliuvrindlijk lktricitit di wordt opgwkt uit duurzam bronnn als zon, wind n watr. Voor ht

Nadere informatie

aas]6 recreatiepark» Aan het College van B. 8L W. van de gemeente Oosterhout, Postbus 10150, 4900 G B Oost erhout. .JBIIIIIII -osterhout ^» C Ù

aas]6 recreatiepark» Aan het College van B. 8L W. van de gemeente Oosterhout, Postbus 10150, 4900 G B Oost erhout. .JBIIIIIII -osterhout ^» C Ù -ostrhout.jbiiiiiii IN. 1207403 ^» C Ù 19 MRT2Ũ12 aas]6 rcratipark» Aan ht Collg van B. 8L W. van d gmnt Oostrhout, Postbus 10150, 4900 G B Oost rhout. Dorst, 15 maart 2012. Btrft: hffingsmaatstaf rioolhffing.

Nadere informatie

Lijst Openstaande Acties cie. Bestuur 4e kwartaal 2010

Lijst Openstaande Acties cie. Bestuur 4e kwartaal 2010 Lijst Opnstaand Actis ci. Bstuur 4 kwartaal 2010 Ondrwrp NummrGriffi 21 Gmntlijk igndom D raad ontvangt n voorstl m.b.t. d bstmming van d (ntto) opbrngst van d daarvoor in aanmrking komnd igndommn van

Nadere informatie

: Verantwoording kabelgelden 2010 voor Dress To Impress (met kenmerk 2010/355589) en Digitale Huiskamer (met kenmerk 2010/356997

: Verantwoording kabelgelden 2010 voor Dress To Impress (met kenmerk 2010/355589) en Digitale Huiskamer (met kenmerk 2010/356997 !PS> o^ 0 Gmnt Haarlm Vrantwoording UPC kablgldn Postbus 11 2003 PB Haarlm m Btrft Ons knmrk : Vrantwoording kablgldn 2010 voor Drss To Imprss (mt knmrk 2010/389) n Digital Huiskamr (mt knmrk 2010/36997

Nadere informatie

Woord vooraf: Welkom 3

Woord vooraf: Welkom 3 Inhoudsopgav Woord vooraf: Wlkom 3 1 Onz school: Talita Komi 4 1.1 Voor wi 4 1.2 D naam van d school 4 1.3 Brd school Talita Komi 4 1.4 Ondrwijsgrop Punt Spciaal 4 2 Onz manir van wrkn 5 2.1 VSO algmn

Nadere informatie

Verdeling van personen volgens rijbewijsbezit

Verdeling van personen volgens rijbewijsbezit 2 Rijbwijsbzit Tabl. Vrdling van prsonn volgns rijbwijsbzit Cumulativ Cumulativ RYBEWYS Frquncy Prcnt Frquncy Prcnt ƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒ ja 50.3 67.7 50.3 67.7 nn 243.739

Nadere informatie

af! Zomerprogramma Klaar voor de Zomertour 2016 Buitenschoolse opvang Drakesteyn 18 juli tot en met 26 augustus 2016 Bereikbaarheid in de vakantie

af! Zomerprogramma Klaar voor de Zomertour 2016 Buitenschoolse opvang Drakesteyn 18 juli tot en met 26 augustus 2016 Bereikbaarheid in de vakantie Zomrprogramma Buitnschools opvang Drakstyn KION Zomrtour 2016 Brikbaarhid in d vakanti M 06 23 93 85 50 E bsodrakstyn.schorn@ kion.nl Graag vóór 9.00 uur afmldn 18 juli tot n mt 26 augustus 2016 Klaar

Nadere informatie

Bibliotheek. Hier melden. Lente. Bibliotheek. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning. Beertje An. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning.

Bibliotheek. Hier melden. Lente. Bibliotheek. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning. Beertje An. Beer Koning. Beer Koning. Beer Koning. Wintr Brtj An drs Sprookjs rs Brtj And Brtj And rs Fitsn Fitsn Auto Vilig vrkr tj Andrs Bsrn Fit Gitaar Bibliothk Sprookjs Wintr Hrfst Lnt Lnt Wintr Lnt Hir mldn Bibliothk Hir mldn Gitaar Zomr Hrfst Brtj

Nadere informatie

Joodse S.G.Maimonides 1 oktober 2015 Amsterdam

Joodse S.G.Maimonides 1 oktober 2015 Amsterdam Joods S.G.Maimonids 1 oktobr 2015 Amstrdam Examnrglmnt MAVO 2015-2016. D dirctur van d Joods Scholngmnschap Maimonids t Amstrdam, daarto gmandatrd door ht bstuur van d Stichting Joods Scholngmnschap J.B.O.,

Nadere informatie

Tevredenheid. Jaarbericht 2014

Tevredenheid. Jaarbericht 2014 Tvrdnhid Jaarbricht 2014 2 Jaarbricht 2014 Wij bschouwn nit alln onz aanvragrs (vrloskundign, huisartsn n mdisch spcialistn van ht Ziknhuis Amstlland), maar ook hun patiëntn n d zorgvrzkraars als onz klantn.

Nadere informatie

Synformatief. Syntess Atrium in schema weergegeven. Elektrotechniek 2013. Nieuwe releases, producten en services, en de laatste ontwikkelingen

Synformatief. Syntess Atrium in schema weergegeven. Elektrotechniek 2013. Nieuwe releases, producten en services, en de laatste ontwikkelingen Synformatif VOOR D E I N S T A LLA T I E BRA N CH E V O O R DE INSTAL L ATIEB R ANC HE Syntss Atrium in schma wrggvn ARTIKELEN RELATIES EDITIE NAJAAR 2013 STAMGEGEVENS CV EN LOODGIETER ELEKTROTECHNIEK

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 D ldn van d gmntraad van Haarlmmrmr Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bzokadrs Raadhuisplin 1 Hoofddorp Tlfoon 0900 1852 Tlfax 023 563 95 50 clustr Handhaving n Tozicht Contactprsoon Schramalvan d Molgraaf

Nadere informatie

Geschreven door voetbal zaterdag, 28 april 2012 16:35 - Laatst aangepast woensdag, 19 december 2012 21:23

Geschreven door voetbal zaterdag, 28 april 2012 16:35 - Laatst aangepast woensdag, 19 december 2012 21:23 juni 2012 (rctificati 02-07-2012) NIEUWSBRIEF JEUGD V.V. VOLHARDING / S.V.D. Bst splrs n oudrs, vrzorgrs van onz jugdldn, Op 4 n 5 mi 2012 spld d jugd van SVD/Volharding hun 2 ign jugdtornooi, ht zgn.

Nadere informatie

Jaargang 2, nr. 1 sept. 10. Foyer project Kerkrade. Nieuwe huisstijl voor XONAR. Nieuwsflitsen

Jaargang 2, nr. 1 sept. 10. Foyer project Kerkrade. Nieuwe huisstijl voor XONAR. Nieuwsflitsen Jaargang 2, nr. 1 spt. 10 Foyr projct Krkrad Niuw huisstijl voor XONAR Niuwsflitsn Wat kan d Kindr- n Jongrnrchtswinkl voor j don? Mr tlfoontjs ovr kindrmishandling Consquntis Mdwrkrs xonar als gastdocnt

Nadere informatie

Stoer, ik kan het heus wel! Zomerprogramma. Zomertour 2015. Buitenschoolse opvang Ondersteboven. 20 juli tot en met 28 augustus 2015

Stoer, ik kan het heus wel! Zomerprogramma. Zomertour 2015. Buitenschoolse opvang Ondersteboven. 20 juli tot en met 28 augustus 2015 Zomrprogramma Buitnschools opvang Ondrstbovn KION Zomrtour 2015 Brikbaarhid in d vakanti T 024 348 07 30 E bsoondrstbovn@ kion.nl Graag vóór 9.00 uur afmldn 20 juli tot n mt 28 augustus 2015 Stor, ik kan

Nadere informatie

Informatie: www.paoheyendael.nl

Informatie: www.paoheyendael.nl d j i t Informati: www.paohyndal.nl t h d, w i js h i d d n d g l Tolichting Prudntiaprojct Ht Prudntiaprojct n initiatif van ht UMC St Radboud, n wordt gralisrd in samnwrking mt 15 andr ziknhuizn, mt

Nadere informatie

Richtlijnen ontwerpen nieuwe balie

Richtlijnen ontwerpen nieuwe balie Richtlijnn ontwrpn niuw bali Dz chcklijst bvat d blangrijkst aspctn di gldn voor ht ontwrpn van n bali. 1. Bpaal wlk typ bali ht mst gschikt is. 2. Zorg voor n glijk ooghoogt tussn mdwrkr n klant. 3. Zorg

Nadere informatie

FINANCE EN SALES MOETEN EFFECTIEVER SAMENWERKEN

FINANCE EN SALES MOETEN EFFECTIEVER SAMENWERKEN Organisati n procssn Crditmanagmnt als bindnd factor FINANCE EN SALES MOETEN EFFECTIEVER SAMENWERKEN Financ n sals zijn in d praktijk vaak vakinhoudlijk, maar ook qua mntalitit, lkaars tgnpoln. D autur

Nadere informatie

Pote ntie el. B e la n g rijk!!!!! Let o p d e n. Ondernemer. Markt. Concurrentie. Aanbod en faciliteiten. Prijsstrategie

Pote ntie el. B e la n g rijk!!!!! Let o p d e n. Ondernemer. Markt. Concurrentie. Aanbod en faciliteiten. Prijsstrategie zo m rditi d in is a m th it D Too ls a a n bod van d N w g ko m n. Pot nti l Ondrnmr Markt Uw bdrijf bvindt zich in n bpaald markt. Hir lft n bpaald aantal mnsn van n bpaald lftijd. Mt n bpaald inkomn,

Nadere informatie

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Damoclesbeleid gemeente Hengelo 1001155

Onderwerp Zaaknummer Uw kenmerk Datum Damoclesbeleid gemeente Hengelo 1001155 *1002937* Gmntraad van Hnglo Postbus 18 7550 AA Hnglo Gmnt Hnglo Postbus 18 7550 AA Hnglo Ondrwrp Zaaknummr Uw knmrk Datum Damoclsblid gmnt Hnglo 1001155 Gacht gmntraad, Hirbij stuur ik u tr bsprking n

Nadere informatie

Van stadspromotie naar citymarketing in Arnhem

Van stadspromotie naar citymarketing in Arnhem 1 Van stadspromoti naar citymarkting in Arnhm Concpt visi citymarkting 2010-2014 Modbiënnal 2009, foto Bas Borman 6 Dl 2. Arnhms citymarktingstratgi 1. Gron n cratif in ht hart van d profilring 2. Van

Nadere informatie

De toekomst van de AWBZ

De toekomst van de AWBZ Advis uitgbracht door d Raad voor d Volksgzondhid n Zorg aan d ministr van Volksgzondhid, Wlzijn n Sport Zotrmr, sptmbr 1997 Inhoudsopgav Samnvatting 5 1 Vragn ovr d tokomst van d AWBZ 9 2 Ht profil van

Nadere informatie

aanpak van leiderschap

aanpak van leiderschap 66 visi Actul tndnsn in lidrschap (11) Naar n gïntgrrd aanpak van lidrschap tkst kon marichal & jss sgrs (th futur ladrship initiativ) Tot slot van dz rks ovr d tndnsn in lidrschap n lidrschapsontwikkling

Nadere informatie

Duurzaam gebouwd, Anneke Augustinus 21 september Samenwerking versterken noodzakelijk voor een zorgvriendelijke samenleving

Duurzaam gebouwd, Anneke Augustinus 21 september Samenwerking versterken noodzakelijk voor een zorgvriendelijke samenleving Duurzaam gbouwd, Annk Augustinus 21 sptmbr 2017 Samnwrking vrstrkn noodzaklijk voor n zorgvrindlijk samnlving Hrvormingn in d zorg Visi op zorg Langr thuis blijvn Mr zorg thuis Mr zlfrdzaamhid n ign rgi

Nadere informatie

03.0. Continuiteit basisactiviteiten VanHouten&co in 2015

03.0. Continuiteit basisactiviteiten VanHouten&co in 2015 03.0. Continuitit basisactivititn VanHoutn&co in 2015 Inhoudsopgav 03.0. Continuitit basisactivititn VanHoutn&co in 2015... 2 Bijlag 1: Bzuingingsplan Nit d vissn, maar d hngl... 3 Collgbrif continuitit

Nadere informatie