Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant"

Transcriptie

1 Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant Roncalli Scholengemeenschap te Bergen op Zoom, 18 juni 2015 Georganiseerd door de Academische Opleidingsschool West-Brabant Academische Opleidingsschool West-Brabant Postbus 1648, 4700 BP Roosendaal

2

3 Voorwoord Geachte lezer, Wat is geluk vraagt Seligman zich af in het boek Authentic Happiness? Volgens hem zijn er drie soorten geluk. 1. 'Het plezierige leven': het ervaren van zoveel mogelijk positieve emoties. Een groot deel van het vermogen tot ongecompliceerd genieten is aangeboren. Aan dit onderdeel van je geluk, kun je dus weinig veranderen. 2. 'Het goede leven': je persoonlijke talenten en overige sterke punten gebruiken in werk- en privéactiviteiten, waarbij je dingen doet met/in 'flow'. Deze vorm van geluk kun je vergroten door de dingen die je doet. 3. 'Het betekenisvolle leven': jezelf en je talenten/vaardigheden in dienst stellen van iets wat groter is dan jezelf. Deze vorm van geluk is beïnvloedbaar door de keuzes die je maakt in werk en privéleven. Bij de tweede en derde vorm van geluk hoeft er geen sprake te zijn van doorlopende blijheid, maar is er wel sprake van tevredenheid met het leven als geheel. De hoogste kunst is het op één lijn brengen van de drie vormen van geluk. Met plezier die dingen doen waar je goed in bent en daarmee bijdragen aan een betere wereld. 'Het volle leven' noemt Seligman dit. Het doen van onderzoek is inspirerend, soms ook taai en lastig. Voor u liggen de resultaten van ons praktijktheoretisch onderzoek van dit jaar. Ik hoop dat we met ons onderzoek onze persoonlijke talenten hebben gebruikt om keuzes te laten zien voor onszelf en onze scholen. Dat we met andere woorden deze drie vormen van geluk op een lijn brengen en ons werk met heel veel voldoening kunnen voortzetten. Marijke Broodbakker, penvoerder AOS-WB Juni 2015

4

5 Onderzoek binnen de AOS-West Brabant Op 18 juni vindt op het Roncalli te Bergen op Zoom de presentatiemiddag van het onderzoek binnen de Academische Opleidingsschool West-Brabant plaats. De Academische Opleidingsschool is een samenwerkingsverband tussen OMO scholen, de Universitaire Lerarenopleiding Tilburg (ULT), de Fontys Lerarenopleiding (FLOT) en de Lerarenopleiding van de Hogeschool Rotterdam. Op de onderzoeksmiddag komt het palet van onderzoek door docenten en studenten voor het voetlicht. Het gepresenteerde onderzoek is het praktijkonderzoek van de docentonderzoekers, het lesontwerp- of leeronderzoek van ULT-studenten en het vakdidactisch onderzoek van studenten van de FLOT dan wel de Hogeschool Rotterdam. Doelgroep De presentatiemiddag is bedoeld voor schoolleiders, opleidingsdocenten, schoolpracticumdocenten, collega-docenten, docenten en studenten van de lerarenopleidingen. Contact Roncalli Tuinderspad CA Bergen op Zoom Kitty Leuverink Rian Aarts Universitaire Lerarenopleiding Tilburg tilburguniversity.edu tilburguniversity.edu Het programma 14:00 14:30 ontvangst deelnemers 14:30 14:40 opening door Ludo Heesters en Marijke Broodbakker 14:40-15:40 presentaties (in drie rondes) 15:40 16:00 pauze Maarten van Boxtel Academische Opleidingsschool West- Brabant Norbertuscollege.nl 16:00 17:00 presentaties (in twee rondes) 17:00 - afsluiting met borrel

6 Lokaal 008 Lokaal 009 Lokaal 020 Lokaal 021 Lokaal :00 14:30 14:30 14:40 Inloop Opening door Ludo Heesters en Marijke Broodbakker 14:40 15:00 Ward van den Berg (p.1) Jolanda de Jonge (p.2) Bahadir Bahtiyar (p.3) Harmen Verboord (p.4) Ellie Maas & 15:00 15:20 Gwen Schouteren (p.6) Henriëtte Steijn (p.7) Hennie van den Heuvel (p.8) Monika Jakubowska (p.9) Jérôme Maatjens (p.5) 15:20 15:40 Annette van Ham (p.10) Jeroen van den Meijdenberg (p.11) Jan van der Welle (p.12) Nardus Proost (p.13) 15:40 16:00 Pauze 16:00 16:20 Loes Rullens (p.14) Nicole de Weert (p.15) Bart Zwijnenburg (p.16) Marianne Wiersema (p.17) 16:20 16:40 Jacqueline Konijn (p.18) Pieternel van Keijzerswaard (p.19) Monique van Santwijk (p.20) Kyra Nelissen (p.21) 16:40 17:00 Cisca Langenberg (p.22) Maartje Keizer (p.23) Reinart Bragt (p.24) Rens Smolders (p.25) 17:00 - Afsluiting met borrel

7 De deelnemers Bahadir Bahtiyar Ward van den Berg Reinart Bragt Cisca Van Gastel Annette van Ham Hennie van den Heuvel Monika Jakubowska Jolanda de Jonge Pieternel van Keijzerswaard Maartje Keizer Jacqueline Konijn Ellie Maas Jérôme Maatjens Jeroen van den Meijdenberg Kyra Nelissen Nardus Proost Loes Rullens Monique van Santwijk Gwen Schouteren Rens Smolders Henriëtte Steijn Harmen Verboord Nicole de Weert Jan van der Welle Marian Wiersema Bart Zwijnenburg Norbertuscollege Mollerlyceum Heerbeeck College Roncalli Munnikenheidecollege Norbertuscollege Mollerlyceum Gertrudiscollege Mencia de Mendoza Lyceum Roncalli Jan Tinbergen College Norbertuscollege Norbertuscollege Norbertuscollege Katholieke Scholengemeenschap Etten-Leur Mollerlyceum Norbertus College en Kellebeek College Da Vincicollege Mollerlyceum dr. Mollercollege Gertrudiscollege Dr. Mollercollege Avans Hogeschool Breda Develsteincollege Da Vincicollege Jan Tinbergen College

8 Leerstijlen en profielkeuze De verschillen in leerstijlen van 4 havo leerlingen van het Mollerlyceum te Bergen op Zoom is het centrale onderwerp van dit leeronderzoek. David Kolb ontwikkelde een belangrijke theorie met betrekking tot leerstijlen. Volgens Kolb zijn er vier leerstijlen te onderscheiden: doener, dromer, beslisser en denker. Recente literatuur heeft aangetoond dat veel leerlingen inderdaad de voorkeur geven aan een bepaalde leerstijl en dat deze voorkeuren verschillen per leerling. In dit leeronderzoek wordt gekeken of er een verband is tussen de profielkeuze (CM, EM, NG, NT) van 4 havo leerlingen op het Mollerlyceum te Bergen op Zoom en hun voorkeursleerstijl. Met andere woorden, zal bijvoorbeeld een leerling die als voorkeursleerstijl doener heeft, eerder kiezen voor een profiel met vakken waarbij concrete ervaringen centraal staan (muziek, tekenen etc.). Wanneer blijkt dat bij bepaalde profielen bepaalde leerstijlen oververtegenwoordigd zijn, wordt onderzocht of de leerlingen met de desbetreffende leerstijl ook daadwerkelijk beter presteren dan leerlingen met een andere leerstijl binnen ditzelfde profiel. Zowel de school als ikzelf krijg op deze manier een indicatie in hoeverre leerlingen hun profielkeuze baseren op basis van hun voorkeursleerstijl en of dit van invloed is op hun prestaties. Mijn naam is Ward van den Berg, 26 jaar oud. Momenteel volg ik de universitaire lerarenopleiding M&O aan de Universiteit van Tilburg. Afgelopen jaar heb ik, eveneens in Tilburg, mijn master Accountancy afgerond. Ik ben momenteel werkzaam op het Mollerlyceum te Bergen op Zoom. Ik heb gekozen om in het onderwijs te gaan werken omdat ik graag een uitdagende, verantwoordelijke en sociale functie wil uitoefenen en dit wil combineren met mijn bedrijfseconomische kennis. Lokaal :40 15:00 1

9 Studievaardiger met OBIT? Een praktijkonderzoek naar het verbeteren van studievaardigheden van bovenbouwleerlingen in het voortgezet onderwijs. Vanuit een vermoeden van een aantal biologiedocenten dat leerlingen een tekort aan studievaardigheden hebben, ontstond het idee om deze studievaardigheden te verbeteren met behulp van het OBIT model. De hoofdvraag: In hoeverre gaan leerlingen van de bovenbouw havo en vwo gedurende een schooljaar nieuwe/ andere studievaardigheden gebruiken als ze inzicht krijgen in het OBIT model? Door middel van het inoefenen van studievaardigheden tijdens de biologieles en het gebruiken van verschillende OBIT toepassingen in de les, worden leerlingen versterkt in hun metacognitieve vaardigheden. Door deze aanpak blijkt 24 tot 44% van de leerlingen het OBIT model te gebruiken bij de metacognitieve vaardigheden, 87 tot 96% van de bovenbouwleerlingen neemt studievaardigheden over die in de les ingeoefend zijn en 59 tot 84% van de leerlingen blijft ze gedurende het schooljaar gebruiken. De verschillende toepassingen van OBIT kunnen nu geoptimaliseerd worden en breed ingevoerd worden binnen de school. Jolanda de Jonge Docent biologie Gertrudiscollege Roosendaal. Dit onderzoek is geschreven in het kader van de Master opleiding tot leraar biologie. Door dit onderzoek heb ik meer inzicht gekregen in de manier waarop leerlingen leren en hoe docenten leerlingen kunnen helpen om van reproductieve studievaardigheden tot inzichtgerichte studievaardigheden te komen. Het OBIT model blijkt hierbij een waardevol hulpmiddel te zijn. Lokaal :40 15:00 2

10 Het morele aspect in relatie tot het gebruik van secret-app Het Norbertuscollege karakteriseert zich als een school waar hoogwaardig onderwijs wordt gegeven. Zo worden de opleidingen vwo+, gymnasium, atheneum en havo aangeboden. Ten behoeve van de profilering van de school als kwaliteitsschool wordt naast hoogwaardig onderwijs ook nadrukkelijk aandacht besteed aan de persoonlijke vorming van leerling. Een van de onderdelen m.b.t. de persoonlijke vorming van leerlingen is het morele aspect. Onder de morele houding wordt verstaan dat leerlingen een positieve houding hebben ten opzichte van pluriformiteit en dat zij leren en kunnen omgaan met onderlinge verschillen. De aanleiding om de morele vorming van leerlingen ter discussie te stellen was een gebeurtenis waarbij leerlingen van het Norbertuscollege elkaar bedreigden en pestten via de Secret-app waarop anoniem berichten werden uitgewisseld. De schoolleiding had na het incident expliciet haar ongenoegen geuit over het gedrag van de leerlingen. De uitkomsten van dit onderzoek zouden de schoolleiding handvaten moeten bieden om de schoolactiviteiten en schoolcultuur dermate vorm te geven zodat er aan de morele ontwikkeling van leerlingen bijgedragen kan worden. Voor leerlingen kunnen de uitkomsten een beeld geven van de doeleinden van de activiteiten waaraan ze deelnemen en wat zij daaruit zouden moeten leren. Dit onderzoek zal daar meer inzicht in proberen te brengen. Mijn naam is Bahadir Bahtiyar en ik ben 27 jaar oud. Momenteel volg ik de universitaire lerarenopleiding maatschappijleer/maatschappijwetenschappen. Ik loop stage op het Norbertuscollege in Roosendaal. Ik heb de stap naar het onderwijs gemaakt omdat ik zelf al bijles gaf in mijn vrije tijd aan kinderen met een leerachterstand. Naarmate ik dit langer deed voelde ik mij erg prettig bij het lesgeven waarbij ik ook veel voldoening kreeg. Lokaal :40 15:00 3

11 Zomerschool De centrale vraag bij mijn leeronderzoek is onderzoeken hoe zomerscholen kunnen bijdragen aan het vergroten van het rendement op het dr. Mollercollege. Het dr. Mollercollege wil met ingang van dit schooljaar deelname aan zomerscholen aanbieden. Middels het aanbieden van de zomerschool willen zij leerlingen, die anders zouden blijven zitten, in de zomer van 2015 in de gelegenheid stellen om extra onderwijs te volgen, met als doel alsnog over te gaan naar de volgende klas. De zomerschool maakt het mogelijk voor leerlingen die hiervoor in aanmerking komen op maat een pedagogische, vakinhoudelijke en vakdidactische interventie te plegen waardoor zij de kans krijgen alsnog de overgang naar het volgende leerjaar te realiseren. De zomerschool wordt verzorgd door een externe partij die gedurende 6 dagen een intensief programma opstelt met de leerlingen dat wordt afgesloten met een toets. Op basis van de toets wordt bepaald of de leerling alsnog bevorderd wordt naar het volgende leerjaar. Daarnaast werkt het dr. Mollercollege hard om het rendement op de school te verbeteren. De schoolleiding en personeel hebben de doelstelling geformuleerd om het rendement op de school te verhogen. De doelstelling om het rendement te verhogen en het plan om te starten met zomerscholen vormen de aanleiding om het verband tussen een zomerschool en rendement te onderzoeken. Hallo, ik ben Harmen Verboord en ik loop momenteel stage bij het Dr. Mollercollege in Waalwijk. Ik volg de lerarenopleiding economie / management en organisatie. Hiervoor heb ik na het afronden van mijn master logistics and operations management vier jaar gewerkt bij verschillende bedrijven in verschillende functies. Lokaal :40 15:00 4

12 Nieuwsgierigheid brengt ons verder Nee, wij zijn niet werkzaam bij Shell, maar onderschrijven wel de boodschap. Wij hebben een ontwerponderzoek gedaan om tegemoet te komen aan de behoeften van de leerlingen die door hun kennis en vaardigheden in een vwoplus-brugklas geplaatst zijn. Onze opdracht was een lessenreeks te ontwerpen die ruimte geeft aan verwondering en nieuwsgierigheid en leert hoe deze twee in te zetten in een onderzoeksproces. Onderzoekend leren biedt de uitdaging die begaafde leerlingen nodig hebben om tot leren te komen en zich te ontwikkelen tot een potentiële wetenschapper. Vanuit de veronderstelde en gewenste kenmerken van de leerling met een wetenschappelijke onderzoekende houding, zijn we op zoek gegaan naar een leerlijn en opdrachten die deze ontwikkeling in gang zetten. De koppeling van de theorie aan de uit te voeren lessen en de feedback van de leerlingen, de uitvoerende docenten en de observerende mentoren hebben geleid tot een curriculum dat we graag presenteren. Wij zijn Jérôme Maatjens en Ellie Maas van het Norbertuscollege en we mogen ons sinds dit schooljaar wetenschapslesdocenten noemen en daar zijn we trots op. Dankzij dit onderzoek hebben we ons kunnen verdiepen in het bijzondere van begaafde leerlingen, weten we wat het wetenschappelijk onderwijs verwacht en mogen wij met deze leerlingen werken. Waar zo n onderzoek niet goed voor is! Lokaal :40 15:20 5

13 Keuzemotieven van mavo-leerlingen Iedereen maakt keuzes in het dagelijkse leven, maar met de huidige overvloed aan keuzes in de maatschappij kom je er niet meer onderuit. Op de ZoomMavo moeten leerlingen vanaf klas 2 keuzes maken over hun vakkenpakket en sector. De reden waarom leerlingen een bepaalde keuze maken in hun schoolcarrière inspireerde mij om dit te gaan onderzoeken. Hoe komt het dat een leerling het vak Aardrijkskunde wel of niet kiest? Wat is het motief voor deze keuze en wordt er gekeken naar de toekomst? Hebben klasgenoten invloed, of gaat het om de voorkeur van de docent, de inbreng van de ouders of juist het resultaat van het vak? Door de motieven van een bepaalde vakkenkeuze te doorgronden kan de school hierop inspelen om het keuzeproces in goede banen te leiden. Waar heeft de leerling behoefte aan en waar maakt de leerling gebruik van? De juiste keuze in het LOB; het gaat niet om wat je kiest, maar hoe je kiest. Mijn naam is Gwen Schouteren. Ik ben werkzaam op de ZoomMavo te Bergen op Zoom als docent aardrijkskunde. Daarnaast ben ik ook decaan op deze school. In het kader van de Academische Opleidingsschool heb ik, begeleid door de Universiteit Tilburg, onderzoek gedaan naar de keuze motieven van de mavo-leerlingen gericht op hun vakkenpakket. Lokaal :00 15:20 6

14 Van differentiëren kun je leren! Differentiëren met gebruikmaking van OBIT in 4 HAVO op het Gertrudiscollege. Tijdens mijn lessen wilde ik nog beter aansluiten op de verschillen tussen leerlingen. Ik wilde mijn lessen gaan verbeteren met gebruikmaking van differentiatie. Iedere leerling heeft namelijk unieke eigenschappen, interesses, mogelijkheden en behoeften. Met differentiëren kun je rekening houden met deze verschillen. Differentiëren kan plaatsvinden op instructie, leerstof en leertijd. Alle drie de onderdelen wilde ik terug laten komen in de lessen. Ik ben Henriëtte Steijn, biologiedocente op het Gertrudiscollege te Roosendaal. Lokaal :00 15:20 Sinds vorig jaar wordt er op het Gertrudiscollege gebruik wordt gemaakt van de nieuwe taxonomie OBIT. OBIT staat voor Onthouden, Begrijpen, Integreren en Toepassen. Het is een instrument om beter zicht te krijgen op de kwaliteit van onderwijsdoelen en toetsen. OBIT wilde ik ook gaan gebruiken bij het vormgeven van de lessen waarin ik gedifferentieerd heb. De volgende onderzoeksvraag is hieruit voort gekomen: Hoe kan differentiëren vormgegeven worden in 4 HAVO biologie op het Gertrudiscollege met gebruikmaking van OBIT? Tijdens dit onderzoek in 4 HAVO bij het vak biologie is er gedurende één hoofdstuk Voortplanting gedifferentieerd gewerkt. OBIT is gebruikt bij de indeling in subgroepen, het vormen van leerdoelen, aanvullende opdrachten en verschillen in leerstof. Bijzonder aan dit onderzoek is de mening van leerlingen. Bent u benieuwd naar de invulling van de lessen en de mening van de leerlingen kom dan naar deze presentatie 7

15 Eigenzinnig hoogbegaafd in een wereld van hoogbegaafden Het onderzoek is tweeledig en heeft niet te maken met onderzoek naar onderwijs in de praktijk, maar met eigen onderzoek in het kader van een cultuurwetenschappelijke opleiding. Het onderzoek is tweeledig, omdat het enerzijds zich richt op de gebeurtenissen tijdens de puberteit van Hermann Hesse en anderzijds hoe die gebeurtenissen zijn verwerkt in tien verschillende biografieën. Is er een ontwikkeling in de beschrijving en verklaring van de gebeurtenissen tijdens de puberteit van Hermann Hesse waar te nemen in zijn biografieën? Tijdens mijn presentatie zal ik een uitleg geven van de opzet en uitwerking van het onderzoek. Behalve over de opzet en uitwerking krijgt u tijdens deze presentatie ook informatie over hoogbegaafdheid, over een onderwijssysteem in Duitsland dat voor een aantal onder u volledig onbekend zal zijn en over puberale problemen die u misschien kunnen helpen tijdens uw onderwijspraktijk. Tijdens deze presentatie zal ik ook een pleidooi proberen te houden voor verdieping. Verdieping in de zin om bij de AOS onderzoek te gaan doen, maar ook over de waarde die verdieping kan hebben voor de persoonlijke ontwikkeling van de docent en de mens die daarachter zit. Hennie van den Heuvel. Docent geschiedenis en maatschappijwetenschappen en mentor op het Norbertuscollege. Bij geschiedenis en maatschappijwetenschappen staat onderzoek doen en nieuwe perspectieven verwerken in de lessen hoog aangeschreven en vandaar is de mogelijkheid om onderzoek te doen naar het hierboven beschreven onderwerp een presentje. Lokaal :00 15:20 8

16 Opbrengstgericht werken Opbrengstgericht werken is gericht op het verbeteren van de onderwijskwaliteit. De kern is dat leerkrachten hun onderwijs aanpassen aan de hand van meetbare resultaten (bv. cijfers). Het is al het tweede jaar dat ik bezig ben met dit onderwerp. Een jaar geleden heb ik verschillende scholen bezocht en gevraagd hoe ze cijfergegevens verzamelen (hoe vaak, welke gegevens, met welke programma s enz.). De resultaten van mijn onderzoek voer ik dit jaar uit: ik verzamel regelmatig de cijfergegevens voor de secties, maar ze moeten zelf een analyse maken van de achterliggende oorzaken van tegenvallende resultaten. Dit doen ze het met behulp van de vragenlijst van onze schoolleiding. Na de analyse van de ingevulde vragenlijsten heb ik geconstateerd dat opbrengstgericht werken niet echt leeft op onze school. Sommige secties zijn er uitstekend mee bezig, maar andere secties veel minder. Ik heb besloten om de secties te bevragen naar hun mening en daarna heb ik geprobeerd om een nieuwe vorm te geven aan de cijfergegevens en hun verslagen. Hoofdvraag van dit tweede onderzoek is: Wat moet de inhoud van het sectieoverleg zijn opdat de cijferanalyse bijdraagt aan hogere opbrengsten? De bijbehorende deelvragen zijn: Mijn naam is Monika Jakubowska en ik ben trotse moeder van het schattige peutertje Nina. Ik ben al 12 jaar werkzaam op het Mollerlyceum in Bergen op Zoom als docente wiskunde en kwaliteitsmedewerker. In het kader van de Academische Opleidingsschool ben ik, begeleid door de Universiteit Tilburg, bezig met een onderzoek naar opbrengstgericht werken. Lokaal :00 15:20 a. Hoe analyseren de secties de aangeleverde cijfers? b. Hoe ervaren ze de cijferanalyse? c. Hoe kan ik de aangeleverde cijfergegevens en de bijbehorende vragenlijst verbeteren zodat de secties er beter mee kunnen werken? Tijdens mijn presentatie wil ik wat meer vertellen over de stappen die ik heb gemaakt tijdens mijn onderzoek en hoe de nieuwe vorm is van de aangeleverde cijfergegevens en de vragenlijst. 9

17 Nieuwe examenprogramma s vmbo De beroepsgerichte examenprogramma s in het vmbo gaan veranderen. Vanaf het schooljaar zal gewerkt worden met beroepsgerichte profiel- en keuzevakken. Het Munnikenheide College is een vmbo-school en om te gaan werken met de nieuwe beroepsgerichte examenprogramma s zal er in de bovenbouw een grootschalige verandering moeten plaatsvinden. Het wordt voor leerlingen mogelijk om hun eigen programma samen te stellen uit het aanbod van de school. Mijn onderzoek richt zich op het organisatorische aspect van deze verandering. Het gaat over de vraag hoe het onderwijs georganiseerd en ingericht kan worden, zodat er optimaal gewerkt kan worden met het nieuwe examenprogramma. Door een literatuurstudie, interviews met diverse medewerkers en gesprekken met andere scholen is vanuit verschillende invalshoeken informatie verzameld. Deze informatie is gebundeld in het onderzoek en daarmee is een advies uitgebracht aan de school. Dit advies geeft de school handvatten om in het komende schooljaar te starten binnen het nieuwe organisatiemodel. Annette van Ham Ik ben werkzaam als beleidsmedewerker op het Munnikenheide College, ook geef ik daar Engels aan één mavo klas. Vanuit mijn achtergrond als onderwijskundige ben ik geïnteresseerd in praktijkgericht onderzoek. Met mijn onderzoek wil ik een bijdrage leveren aan onderwijsinnovatie op onze school en tevens mijn eigen onderzoeksvaardigheden verdiepen. Lokaal :20 15:40 10

18 RTTI binnen het vak Maatschappij wetenschappen op het Norbertuscollege Uit gesprekken met de verschillende secties (eind december, begin januari) is naar voren gekomen dat er grote verschillen zijn in het werken met RTTI. Tijdens de studiemiddag op 20 januari 2015 gaven bovendien verschillende docenten aan dat ze grote moeite hadden met de praktische toepasbaarheid van de RTTI-methode Onderzoeksdoel: Op dit moment is niet inzichtelijk in welke mate binnen het vak Maatschappijwetenschappen RTTI ingezet en toegepast wordt. Het doel van het onderzoek is dan ook om inzicht te krijgen over de inzet en toepassing van RTTI binnen het vak Maatschappijwetenschappen op het Norbertuscollege in Roosendaal. Onderzoeksvraag: Op welke manier wordt RTTI (hogere en lagere denkvaardigheden) ingezet en toegepast bij het vak Maatschappijwetenschappen op het Norbertuscollege in het collegejaar ? Praktische relevantie: De uitkomsten van het onderzoek kunnen input bieden voor toekomstig handelen binnen het vak maatschappijwetenschappen en een aanzet geven voor het handelen binnen het vak maatschappijleer. De resultaten kunnen daarnaast als een hulpmiddel gaan dienen voor andere vakken of secties. Het onderzoek biedt mij een uitgelezen mogelijkheid om te achterhalen hoe de invoering van RTTI in de praktijk binnen het vak Maatschappijwetenschappen gerealiseerd is. Jeroen van den Meijdenberg (37 jaar) Opleiding: ULT Tilburg University, vak maatschappij- wetenschappen/-leer Afgeronde opleiding: organisatiewetenschappen (2006) Studie: Technische Bedrijfskunde (2001) Stageschool: Sg Tongerlo, Norbertuscollege te Roosendaal Waarom het onderwijs? Als vrijwilliger begeleid ik al meer dan 10 jaar pubers, jongeren. Het coachen, begeleiden en opleiden van jongeren geeft me zo veel energie dat ik van mijn hobby graag mijn werk wilde maken. Het onderwijs biedt me deze mogelijkheid. Lokaal :20 15:40 11

19 Waardenonderwijs in de gammavakken Het thema van mijn leeronderzoek is waardenonderwijs in de gammavakken. Ik vind dit een uiterst interessant thema, omdat waardenonderwijs een manier is om veel van je eigen ideeën door te laten klinken in je onderwijs. Ik heb voor het onderzoek interviews gehouden met docenten die vakken als aardrijkskunde, geschiedenis, economie of maatschappijleer geven. Ik ben op het moment van schrijven nog bezig met deze gegevensverzameling. Voor mijzelf hoop ik duidelijk te krijgen wat een gezonde houding is ten opzichte van waardenonderwijs. Mijn naam is Jan van der Welle. Ik ben 24 jaar oud, heb eerder een master Bestuurskunde afgerond en zit nu op de Universitaire Lerarenopleiding Tilburg met als richting maatschappijleer/maatschappijwetenschappen. In het kader van deze studie loop ik stage op het Develsteincollege in Zwijndrecht. Ik heb voor het onderwijs gekozen, omdat ik het prachtig vind om kennis en vaardigheden die ik bezit door te geven aan anderen. Lokaal :20 15:40 12

20 Hoe kunnen de opbrengsten worden verhoogd? Een onderzoek naar de mogelijkheden van OGW in een schoolorganisatie. Op het Mollerlyceum te Bergen op Zoom heeft het bovenbouwteam havo zich als doel gesteld de opbrengsten te verhogen. Hiermee wordt het bovenbouwrendement, het gemiddelde CE en het verschil tussen SE en CE bedoeld. Het onderzoek geeft uitspraken vanuit de literatuur en aanbevelingen van de Inspectie om de opbrengsten te verhogen, tezamen met een praktijkonderzoek. In dit praktijkonderzoek zijn scholen aangeschreven die excellent scoren op gebieden als de resultaten, visie en zelflerend vermogen. Uit dit praktijkonderzoek komt duidelijk naar voren dat scholen zich hebben verbeterd door opbrengstgericht te werken. Een directie die duidelijk de lijnen uitzet en de resultaten monitort blijkt hierbij essentieel te zijn. Dit is ook vanuit de literatuur bekend. Een docententeam dat zich wil verbeteren door analyses te maken van de resultaten en hierop te reflecteren is een vereiste in dit proces. Ook is uit de literatuur bekend dat een onderzoekende cultuur belangrijk is. Tijdens de presentatie wordt verder ingegaan op aanbevelingen vanuit de literatuur, Inspectie en scholen die excellent scoren om opbrengsten te verhogen. Mijn naam is Nardus Proost en ik geef met veel plezier biologie op het Mollerlyceum. Toen ik aan het eind van het schooljaar besloten had een onderzoek te verrichtten aan de AOS en het bovenbouwteam havo zich doelen had gesteld omtrent het verhogen van opbrengsten, was mijn onderzoeksrichting helder. Ik hoop dat met de aanbevelingen die dit onderzoek geeft, het Mollerlyceum een stap verder komt om wederom een Bolwerk in de stad te worden. Lokaal :20 15:40 13

21 De Verzorgingsstaat Actueel Vanuit mijn nieuwsgierigheid naar het effect van het systematisch gebruik van de actualiteit op leerrendement heb ik een lessencyclus gemaakt voor 4 Havo leerlingen bij het thema Verzorgingsstaat. Ik maak bij een klas, gedurende 6 lessen gebruik van actuele contexten als mantelzorg, opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers, basisinkomen, robotisering van bijbaantjes e.d. Daaraan koppel ik opdrachten om de transfer naar de lesstof te maken (vaak activerende werkvormen). Bij de controlegroep maak ik geen gebruik van actualiteit, maar geef ik aantekeningen. Wel maak ik ook bij deze groep gebruik van activerende werkvormen, maar dan meer gericht op de theorie. Het leerrendement zal ik testen aan de hand van een formatieve toets waarin ik zowel droge reproductievragen als toepassings- en inzichtsvragen vanuit actuele contexten stel. Ook laat ik leerlingen reageren op stellingen die gericht zijn op de subjectieve perceptie omtrent het behalen van de cognitieve doelstellingen. Eind mei ben ik pas klaar met mijn lessencyclus, daardoor kan ik op dit moment nog niks zinnigs zeggen over de uitkomsten. Voor mij ook nog een verrassing. Ik ben ervan overtuigd dat de resultaten nuttig zijn voor mijn sectiegenoten, alsmede voor andere docenten die lesgeven vanuit een context-concept benadering. Graag tot de 18e, mocht u ervaring hebben met actuele contexten dan vind ik het ook interessant om van uw ervaring en inzichten te mogen leren! Mijn naam is Loes Rullens (23). Ik ben afgestudeerd cultureel antropoloog aan de RU Nijmegen. Ik volg momenteel de docentenopleiding Maatschappijleer/ Maatschappijwetenschappen via de ULT. Ik loop stage op het Norbertus College en Kellebeek College in Roosendaal. Onderwijs fascineert mij omdat je als leraar een verschil van betekenis kunt maken je hebt iedere dag de kans om jongeren kennis te laten maken met boeiende en belangrijke onderwerpen en hierover met ze van gedachten te wisselen. Lokaal :00 16:20 14

22 Van vooraf aan! Aansluitingsproblematiek in onderwijs in spelling en formuleren tussen vooropleiding en hbo Communicatie De opleiding waar ik werk heeft een talige insteek. We hechten veel waarde aan foutloos taalgebruik van onze studenten. Veel eerstejaars studenten hebben, ondanks de lessen Nederlands die ze krijgen, moeite met spellen en formuleren in werkstukken. Ik ben gaan onderzoeken of het aangeboden programma bij Nederlands in de eerste periode van jaar 1 aansluit op de voorkennis van de studenten. Voor het onderzoek zijn zes studenten geïnterviewd die in 2013 gestart zijn met de opleiding. Daarnaast zijn de resultaten van hun schriftelijke opdrachten uit periode 1 van de propedeuse geanalyseerd op taalfouten. Die fouten zijn gecategoriseerd volgens het taalprotocol van de opleiding. De resultaten van de interviews en de analyses zijn deels onderbouwd op basis van het theoretisch kader dat geschetst is in het onderzoek. Een van de resultaten was dat de mbo ers beduidend minder presenteren op het hbo dan studenten met een havo- vwoachtergrond. Dat kan deels te wijten zijn aan het feit dat Nederlands nog geen verplicht examenonderdeel op het mbo was. Dat is inmiddels wel zo. Studenten met een vwo-achtergrond presteren het best op taal. Een reden daarvoor kan zijn dat zij al op C1 niveau zitten qua taal als zij van de middelbare school afkomen. Havisten en mbo s zitten op B2 na het verlaten van de vooropleiding. B2 is tevens het niveau dat in periode 1 van de propedeuse moet worden behaald. Andere resultaten wezen op hiaten in het curriculum van het vak Correct Nederlands uit periode 1 van de propedeuse. Deze kunnen meegenomen worden ter aanpassing van de lessen van volgend collegejaar. Nicole de Weert Docent Nederlands en Communicatie, opleiding Communicatie Avans Hogeschool Breda Na een uitstapje van 6 jaar als communicatieadviseur heb ik opnieuw gekozen voor het onderwijs. Dit omdat ik van 2010 t/m 2013 met veel plezier les heb gegeven als eerstegraads docent Nederlands op een havo/vwo-school op Curaçao. Eenmaal Weer terug weer in Nederland terug in Nederland besloot ik om besloot mijn eerstegraads ik om mijn eerstegraads bevoegdheid ook daadwerkelijk te gaan halen. Ik ben momenteel werkzaam als docent in het hbo- onderwijs. Lokaal :00 16:20 15

Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant

Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant Roncalli Scholengemeenschap te Bergen op Zoom, 18 juni 2015 Georganiseerd door de Academische Opleidingsschool West-Brabant Academische Opleidingsschool West-Brabant

Nadere informatie

Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant

Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant Presentatiemiddag onderzoek AOS-West Brabant Roncalli te Bergen op Zoom, 18 juni 2015 Georganiseerd door de Academische Opleidingsschool West-Brabant Academische Opleidingsschool West-Brabant Postbus 1648,

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs

Informatieboekje Voortgezet Onderwijs Informatieboekje Voortgezet Onderwijs 1 2 Voorwoord Dit informatieboekje geeft een overzicht van de belangrijkste gegevens over het VMBO, Havo en VWO. Hoe het VMBO is opgebouwd, welke vakken in de onderbouw

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

1e klas: met vrienden en vriendinnen van de basisschool in één klas

1e klas: met vrienden en vriendinnen van de basisschool in één klas 1 mavo Intro Deze brochure geeft u informatie over de vmbo-theoretische leerweg op hethml: de mavo. Met vragen kunt u terecht bij de afdelingsleider bovenbouw mavo, Thomas ter Hart. 1e klas: met vrienden

Nadere informatie

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten.

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten. 1. Differentiëren Onderzoeken welke manieren en mogelijkheden er zijn om te differentiëren en praktische handvatten bieden om hiermee aan de slag te gaan. Vervolgens deze kennis toepassen in de praktijk

Nadere informatie

Gemeenschappelijk deel (1920 slu, was 1960) Nederlands 480 Engels 400 2 e moderne vreemde taal *) 480

Gemeenschappelijk deel (1920 slu, was 1960) Nederlands 480 Engels 400 2 e moderne vreemde taal *) 480 BIJLAGE Tabel 1: profielen vwo Gemeenschappelijk deel (1920 slu, was 1960) Nederlands 480 Engels 400 2 e moderne vreemde taal *) 480 maatschappijleer 120 lich. opvoeding 1 160 ckv 1 óf kcv 160 anw 120

Nadere informatie

Van Mavo-4 naar Havo-4

Van Mavo-4 naar Havo-4 Van Mavo-4 naar Havo-4 Doorstromen naar HAVO-4 met een Mavodiploma. Een leerling kan er voor kiezen om na het behalen van het Mavodiploma door te stromen naar Havoo-4 op het Hoeksch Lyceum. De overstap

Nadere informatie

Doorstromen naar 4 havo met een mavodiploma

Doorstromen naar 4 havo met een mavodiploma Doorstromen naar 4 havo met een mavodiploma Een leerling kan de keuze maken om na het behalen van het mavodiploma door te stromen naar 4 havo op het Picasso Lyceum. De overstap naar het havo is echter

Nadere informatie

Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016

Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016 Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016 Artikel 1 Algemene procedures 1. De schoolleiding stelt de normen vast die gehanteerd worden bij het bevorderen van leerlingen. 2. De Algemene Lerarenvergadering

Nadere informatie

OUDERAVOND DINSDAG 17 NOVEMBER 2015

OUDERAVOND DINSDAG 17 NOVEMBER 2015 OUDERAVOND DINSDAG 17 NOVEMBER 2015 2 OUDERAVOND 3 (T)VWO 2015-16 Dinsdag 17 november 2015 Op deze speciale ouderavond voor de leerlingen van klas 3 tvwo en 3 vwo krijgt u informatie over de inrichting

Nadere informatie

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB)

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB) Decanaat Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2 Loopbaan: Als je bezig bent met je schoolloopbaan dan ben je bezig met vragen over jouw toekomst. Wat voor beroepen vind je interessant? Wat voor

Nadere informatie

Audit Beta-beleid. Opdrachtgever: Strabrecht College te Geldrop. Opdracht:

Audit Beta-beleid. Opdrachtgever: Strabrecht College te Geldrop. Opdracht: Audit Beta-beleid Opdrachtgever: Strabrecht College te Geldrop Opdracht: We willen inzicht krijgen in de voor de school tegenvallende resultaten t.a.v. keuze voor het N-profiel. Inzicht krijgen in de voor

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3 2014-2015 Belangrijke data i.v.m. profielkeuze schooljaar 2014 2015 9 dec. Ouderavond 10 dec. Mentoravond 26-30 jan. Elke derde klas gaat één dag op keuzedag 2 feb

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en doorstroomregeling 2015-2016. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Film bekijken? Scan met Layar! vmbo-theoretisch leerweg (tl) havo, atheneum, atheneum+ 900 leerlingen Uit de kunst! Ongeveer 900 leerlingen komen elke dag naar

Nadere informatie

25 Januari 2016 PROFIELKEUZE INFORMATIEAVOND

25 Januari 2016 PROFIELKEUZE INFORMATIEAVOND 25 Januari 2016 PROFIELKEUZE INFORMATIEAVOND Kiezen is een kunst De profielkeuze (en later de opleidingskeuze) is geen eenmalige beslissing maar een proces. Vragen: Wie ben ik? Wat wil ik? Wat kan ik?

Nadere informatie

Bevorderingsreglement Onderbouw

Bevorderingsreglement Onderbouw Bevorderingsreglement Onderbouw Schooljaar 2014-2015 Aan de leerlingen in de leerjaren 1 t/m 3, Om je succesvol naar je diploma te begeleiden, krijg je niet alleen uitleg en begeleiding, maar wordt er

Nadere informatie

KEUZEBEGELEIDING KLAS 3

KEUZEBEGELEIDING KLAS 3 KEUZEBEGELEIDING KLAS 3 2013-2014 Afdelingsleiders Decanen dhr. drs. G.C. Zijlstra (vwo) en dhr. R de Boef (havo) mw. E. de Neef en mw. drs. A.C.R.I. Govaarts Mentoren 3A mw. E.A.M. van Veen 3GA dhr.

Nadere informatie

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V ONDERZOEK Heterogene en homogene klassen 3 H/V In opdracht van: Montessori Lyceum Amsterdam Joram Levison Jeroen Röttgering Lisanne Steemers Wendelin van Overmeir Esther Lap Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

REGELING CIJFERGEVING/BEOORDELING EN BEVORDERINGSNORMEN. Stedelijk Dalton College Alkmaar schooljaar 2015-2016

REGELING CIJFERGEVING/BEOORDELING EN BEVORDERINGSNORMEN. Stedelijk Dalton College Alkmaar schooljaar 2015-2016 REGELING CIJFERGEVING/BEOORDELING EN BEVORDERINGSNORMEN Stedelijk Dalton College Alkmaar schooljaar 2015-2016 Vastgesteld door de medezeggenschapsraad d.d. 27 mei 2015 ALGEMEEN In gevallen waarin deze

Nadere informatie

Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011

Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011 Eindverslag Academische Opleidingsschool Sophianum, juni 2011 Welke middelen kan een docent tijdens zijn les gebruiken / hanteren om leerlingen van havo 4 op het Sophianum meer te motiveren? Motivatie

Nadere informatie

Samenvatting. VSO De Piramide/ Den Haag. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) VSO De Piramide

Samenvatting. VSO De Piramide/ Den Haag. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) VSO De Piramide VSO De Piramide/ Den Haag Samenvatting Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) VSO De Piramide Eerder dit jaar heeft onze school VSO De Piramide deelgenomen aan een tevredenheidspeiling onder leerlingen

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

De informatie betreft alleen het mavo-traject, omdat dat traject al vanaf de 9e klas start met een vakkenpakket.

De informatie betreft alleen het mavo-traject, omdat dat traject al vanaf de 9e klas start met een vakkenpakket. Informatie Mavo Eamentraject 8e klas 2014/2015 1 Beste ouders en leerlingen, Deze informatie is op 5 februari 2015 aan ouders en leerlingen gepresenteerd en geldt alleen voor leerlingen die in het schooljaar

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

BROCHURE VERDER NA DE TWEEDE KLAS IN 2015-2016

BROCHURE VERDER NA DE TWEEDE KLAS IN 2015-2016 BROCHURE VERDER NA DE TWEEDE KLAS IN 2015-2016 Geachte ouder(s)/verzorger(s), Uw zoon of dochter zit op dit moment in het tweede leerjaar van de onderbouw vwo en havo. Na het tweede rapport ontvangen de

Nadere informatie

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Veranderingen door invoering

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Veranderingen door invoering Bedoeling infoavond Na afloop heeft u een beter beeld van: Welkom INFORMATIEAVOND 3 HAVO de Tweede Fase de Tweede Fase als onderwijssysteem het keuzeproces van uw zoon/dochter Tweede fase Voortgezet Onderwijs

Nadere informatie

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan

OPEN DAG 2015. www.staring.nl. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. 24 januari 10 tot 13 uur. Borculo Beukenlaan OPEN DAG 2015 Borculo Beukenlaan 24 januari 10 tot 13 uur Borculo Herenlaan bovenbouw vmbo 24 januari 10 tot 13 uur Lochem Zutphenseweg 24 januari 10 tot 13 uur www.staring.nl Het Staring College daagt

Nadere informatie

Informatieavond Klas 3 Welkom

Informatieavond Klas 3 Welkom Informatieavond Klas 3 Welkom Programma opening het 3 vwo team uw kind op 3 vwo communicatie LOB: Profielkeuzeproces in 3 vwo Pauze (kopje koffie in het dolninarium) kennismaking met de mentor Leerlingen

Nadere informatie

Informatieboekje Profielkeuze klas 3

Informatieboekje Profielkeuze klas 3 Informatieboekje Profielkeuze klas 3 2014 2015 Voorwoord Aan het einde van de derde klas is het de bedoeling dat je een definitieve keuze maakt voor een bepaald profiel. Er zijn vier profielen: - Natuur

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Christelijk Gymnasium VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Christelijk Gymnasium VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Christelijk Gymnasium VWO Plaats : Utrecht BRIN nummer : 16PA C1 BRIN nummer : 16PA 00 VWO Onderzoeksnummer : 283237 Datum onderzoek : 8 april 2015 Datum vaststelling

Nadere informatie

Na vmbo-t 4 naar havo 4

Na vmbo-t 4 naar havo 4 Na vmbo-t 4 naar havo 4 decaan vmbo-t: Kitty Bijenhof (bye@hermannwesselinkcollege.nl) teamleider havo 123 en vervangend teamleider havo bovenbouw : Yvette Thorn (tho@hermannwesselinkcollege.nl) Emmie

Nadere informatie

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 vwo de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Merkbare veranderingen

4-12-2015. Bedoeling infoavond. Welkom INFORMATIEAVOND 3 vwo de Tweede Fase. Historische achtergronden. Tweede fase. Merkbare veranderingen Bedoeling infoavond Na afloop heeft u een beeld van: Welkom INFORMATIEAVOND 3 vwo de Tweede Fase de Tweede Fase als onderwijssysteem het keuzeproces van uw zoon/dochter Tweede fase Voortgezet Onderwijs

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK UNIE NOORD, THEATER HAVO/VWO AFDELINGEN HAVO EN VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK UNIE NOORD, THEATER HAVO/VWO AFDELINGEN HAVO EN VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK UNIE NOORD, THEATER HAVO/VWO AFDELINGEN HAVO EN VWO Plaats: Rotterdam BRIN-nummer: 02VG-19 Registratienummer: 3482644 Onderzoek uitgevoerd op: 6 december 2012

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en doorstroomregeling 2015-2016. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN. op Christelijk College de NOORDGOUW

OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN. op Christelijk College de NOORDGOUW OVERSTAP- en KEUZEMOMENTEN op Christelijk College de NOORDGOUW () Op de Noordgouw kunnen leerlingen 3 verschillende diploma s halen: 1. MAVO-diploma 2. HAVO-diploma 3. Atheneum-diploma (+) VMBO-tl = MAVO

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2014-2015

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2014-2015 OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2014-2015 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en doorstroomregeling 2014-2015. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

Determinatie en Bevordering 2013-2014

Determinatie en Bevordering 2013-2014 Determinatie en Bevordering 2013-2014 Aug. 2013 versie 4 1 Algemeen klas 1, klas 2 en Mavo Als tekort geldt: 5 = 1 tekort, 4 = 2 tekorten Een rapportcijfer lager dan 4 is niet toegestaan. Bij het eindrapport

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014

TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014 TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014 Inleiding In maart van dit jaar heeft adviesbureau Van Beekveld en Terpstra in opdracht van het College van Bestuur van OVO Zaanstad op de scholen van OVO een

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

Determinatieavond leerjaar 2

Determinatieavond leerjaar 2 Programma: Determinatie TL Beroepsgericht Waar kijken wij naar bij uw zoon/dochter: Cijfers (kennis, vakvaardigheden en leervermogen) Algemene vaardigheden en (studie)houding Cito Vas Wat wil de leerling

Nadere informatie

Rapportage Overgangsnormen rapportvergaderingen binnen havo-vwo

Rapportage Overgangsnormen rapportvergaderingen binnen havo-vwo 29-01-2013.................................................................. Rapportage Overgangsnormen rapportvergaderingen binnen havo-vwo Wim Krijbolder Inhoudsopgave 1. Rapportage en Rapportvergaderingen

Nadere informatie

Informatie-avond HAVO4 Donderdag 24 September 2015

Informatie-avond HAVO4 Donderdag 24 September 2015 Informatie-avond HAVO4 Donderdag 24 September 2015 Opening Slaag/zak-regeling LOB/decanaat Mentorgedeelte PTA, Uitweek, MaS dhr. Zandijk dhr. Zweerink alle mentoren Opbouw Tweede Fase Na onderbouw / basisvorming

Nadere informatie

PROFIELKEUZE HAVO. Januari 2016

PROFIELKEUZE HAVO. Januari 2016 PROFIELKEUZE HAVO Januari 2016 H. de Heus Decaan 3-4-5 HAVO & 3-4 Mavo heu@llr.nl Wilt u het geluid van uw telefoon uitzetten? Onderwerpen Nederlands onderwijsstelsel De Tweede Fase en de profielen Profielkeuze

Nadere informatie

IVKO-school voorlichtingsavond keuzetraject maandag 10 februari 2014. Van 2 naar 3 Kiezen is een kunst

IVKO-school voorlichtingsavond keuzetraject maandag 10 februari 2014. Van 2 naar 3 Kiezen is een kunst IVKO-school voorlichtingsavond keuzetraject maandag 10 februari 2014 Van 2 naar 3 Kiezen is een kunst Kiezen in leerjaar 2 leerlingen in 2 MAVO èn 2 HAVO maken keuze voor vakken (taal en kunstvakken) ook

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de VMBO derde klas TL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het

Nadere informatie

Ouderavond profielkeuze 3 havo

Ouderavond profielkeuze 3 havo Ouderavond profielkeuze 3 havo Onderdelen keuzeproces LOB Keuzeweb Vakkenvoorlichting Stage Voorlichting profielkeuzevakken MAW, Biologie, Informatica, NLT, M&O, BSM en Economie Het juiste profiel? Adviezen

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR DE KWALITEITSVEBETERING. Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen Afdeling havo

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR DE KWALITEITSVEBETERING. Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen Afdeling havo RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR DE KWALITEITSVEBETERING Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen Afdeling havo Plaats: Nijmegen BRIN-nummer: 20EO-0 Arrangementsnummer: 84652 Onderzoek uitgevoerd op:

Nadere informatie

Het havo/atheneum en atheneum op het Oostvaarders College. Hartelijk welkom

Het havo/atheneum en atheneum op het Oostvaarders College. Hartelijk welkom Het havo/atheneum en atheneum op het Oostvaarders College Hartelijk welkom Doelstelling presentatie Uitleg onderwijs in het havo/atheneum en atheneum op het Oostvaarders College Beantwoorden van vragen

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen Ronde 5 Bert de Vos APS, Utrecht Contact: b.devos@aps.nl Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen 1. Over de drempels met taal Het rapport Over de drempels met taal is al ruim een jaar oud.

Nadere informatie

PROMOTIENORMEN THORBECKE VOORTGEZET ONDERWIJS NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL

PROMOTIENORMEN THORBECKE VOORTGEZET ONDERWIJS NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL PROMOTIENORMEN THORBECKE VOORTGEZET ONDERWIJS NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL Schooljaar 2015-2016 Rotterdam, 1 september 2015 INHOUDSOPGAVE PROMOTIENORMEN THORBECKE VOORTGEZET ONDERWIJS NIEUWERKERK AD IJSSEL

Nadere informatie

OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN

OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN Oktober 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 3 TL OP WEG NAAR HET EINDEXAMEN VMBO 3 TL Inhoudsopgave 1. Inleiding... blz. 2 2. Welke keuzes moet ik als derdeklasser maken?... blz. 3 3. Wanneer ga ik over van klas

Nadere informatie

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College

Talent. voor de Toekomst! Informatie Saenredam College Talent voor de Toekomst! Informatie Saenredam College 201 4 5 /201 Inhoudsopgave Dit hebben we speciaal voor jou geschreven 2 Openbare school Open avond VMBO bij het Saenredam College 3 Onderbouw Nieuwe

Nadere informatie

Januari 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 TH

Januari 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 TH Januari 2015 INFORMATIEBOEKJE KLAS 2 OP WEG NAAR KLAS 3 VMBO 2 TH Inhoudsopgave 1. Inleiding... blz. 1 2. Hoeveel jaar heb je nog voor de boeg op de SGL?... blz. 2 3. Het schooladvies... blz. 3 4. Revisie...

Nadere informatie

Waarom ga je dat doen volgend jaar?

Waarom ga je dat doen volgend jaar? Waarom ga je dat doen volgend jaar? Susanne de Haar, Marlien Douma, Jan-Willem Kalhorn, Michiel Tolboom, Lotte Bonsel Begeleider: Marja ter Wal Inleiding Aan het einde van de middelbare school komt voor

Nadere informatie

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1

Open Huis op vrijdag 22 januari 2016 maandag 1 woensdag 3 donderdag 4 februari 2016 Afdelingsleider klas 1 (Hoog)begaafd? Met onderwijs op maat, uitdagingen in je eigen interesses en jaren ervaring in onderwijs aan (hoog)begaafden ben je bij ons aan het goede adres! (Hoog)begaafd? Wat is (hoog)begaafdheid nou

Nadere informatie

zaanlands lyceum onze havo-afdeling

zaanlands lyceum onze havo-afdeling zaanlands lyceum onze havo-afdeling onze havo-afdeling zaanlands ly Het Zaanlands Lyceum is een school voor havo, atheneum en gymnasium. De school is gesticht in 1866 en bestaat in schooljaar 2015-2016

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Sectorkeuzevoorlichting

Sectorkeuzevoorlichting @Berlagelyceum Sectorkeuzevoorlichting MAVO 29/1/ 2015 Programma Wat doet de decaan? Programma LOB per leerjaar Karakteristieken per sector Beroepen per sector Welke keuzes zijn er? Hoe kies je? LOB jaar

Nadere informatie

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009 EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP - eindrapport - dr. Marga de Weerd Amsterdam, november 2009 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de 3 e klas HTL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het goed

Nadere informatie

Informatie-avond vwo4. Welkom

Informatie-avond vwo4. Welkom Informatie-avond vwo4 Welkom Agenda Opening Informatie over V4 Decanaat Internationalisering Mentoren Geslaagd!! Informatieavond VWO6 14 september welkom Het leren in de TF vwo Inzicht Uit het hoofd leren

Nadere informatie

MAVO op het Griftland College MAVO op het Griftland College

MAVO op het Griftland College MAVO op het Griftland College MAVO op het Griftland College MAVO op het Griftland College Voorlichting Sectorkeuze Decanaat 3 MAVO MAVO op het Griftland College VMBO = MAVO DE THEORETISCHE LEERWEG OP HET GRIFTLAND COLLEGE MAVO op het

Nadere informatie

Profielkeuze 2014-2015. M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo

Profielkeuze 2014-2015. M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo Profielkeuze 2014-2015 M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo Inrichting tweede fase 4 havo 4 vwo 5 havo 5 vwo 6 vwo Opbouw vakkenpakket havo en vwo algemeen deel profieldeel vrij deel Het algemene

Nadere informatie

Informatie-avond HAVO4 woensdag 1 oktober 2014

Informatie-avond HAVO4 woensdag 1 oktober 2014 Informatie-avond HAVO4 woensdag 1 oktober 2014 Opening Slaag/zak-regeling LOB/decanaat Mentorgedeelte PTA, Uitweek, MaS dhr. Zandijk dhr. Zweerink alle mentoren Opbouw Tweede Fase Na onderbouw / basisvorming

Nadere informatie

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe!

Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! HAVO/ VWO Locatie Fedde Schurer Je doet ertoe! VAN ONDER - NAAR BOVENBOUW Wie binnen Openbare Scholengroep Sevenwolden overgaat van het tweede leerjaar basisvorming naar het derde leerjaar havo of vwo,

Nadere informatie

Het leren in de TF vwo. Inzicht Uit het hoofd leren Oefenen Toepassen

Het leren in de TF vwo. Inzicht Uit het hoofd leren Oefenen Toepassen Het leren in de TF vwo Inzicht Uit het hoofd leren Oefenen Toepassen Het leren in de TF vwo Basis leggen voor examen Discipline Plannen Verantwoordelijkheid nemen Tweede fase (1) 456 vwo examen is begonnen

Nadere informatie

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg VERTROUWELIJK Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg School: Opleiding: Klas: Fontys Economische Hogeschool Tilburg Communicatie 1CD E-mail: jotamdveer@home.nl Studentnummer:

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Informatie Mavo Examentraject

Informatie Mavo Examentraject Informatie Mavo Examentraject 8e klas 2013/2014 Beste ouders en leerlingen, Deze informatie is op 16 januari 2014 aan ouders en leerlingen gepresenteerd en geldt alleen voor leerlingen die in het schooljaar

Nadere informatie

KIEZEN VOOR DE TOEKOMST

KIEZEN VOOR DE TOEKOMST KIEZEN VOOR DE TOEKOMST 2012-2013 2012-2013 OP WEG NAAR DE TWEEDE FASE Keuzetraject en loopbaanoriëntatie * De mentor * Haco & Koerswijzer * Vakkenwijzer * Profielkeuzeboekje Tweede Fase Havo 4 Havo 5

Nadere informatie

Informatiebrochure. Ouders 3 VMBO-T Leerlingen. Vakkenpakket 4 vmbo -T

Informatiebrochure. Ouders 3 VMBO-T Leerlingen. Vakkenpakket 4 vmbo -T Informatiebrochure Ouders 3 VMBO-T Leerlingen Vakkenpakket 4 vmbo -T 2015/2016 Inhoud. 1. Inleiding. 2. Voorbereiding op de keuze en de website www.huygens.dedecaan.net 3. Vakkenpakket examenjaar. 4. Uitbreiding

Nadere informatie

schoolleiders, besturen, decanen, leerlingen, universiteiten en hogescholen. Er is gewezen op andere manieren om de kunstvakken de positie te laten

schoolleiders, besturen, decanen, leerlingen, universiteiten en hogescholen. Er is gewezen op andere manieren om de kunstvakken de positie te laten leraren Verslag van een gesprek van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Maria J.A. van der Hoeven met vertegenwoordigers van de organisaties van de in de kunstvakken en van het brede onderwijsveld

Nadere informatie

DUS BEWAAR ELK KATERN GOED!

DUS BEWAAR ELK KATERN GOED! Voorwoord Hallo leerlingen van het VWO, Voor je ligt het eerste katern van jouw dossier voor Loopbaan Oriëntatie op studie en Beroep (LOB). Het dossier bestaat uit vier katernen. Aan het begin van elk

Nadere informatie

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen.

Havo. Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Havo Al jaren een goede opleiding met ruimte voor je eigen talent, met eventueel vakken op vwo-niveau of eerder havo-examen doen. Met havo op weg naar succes! Al jarenlang heeft onze havo-afdeling heel

Nadere informatie

Welkom. Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee

Welkom. Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee Welkom Voorlichtingsavond voortgezet onderwijs Goeree-Overflakkee Goeree-Overflakkee Kwalitatief goed onderwijs www.scholenopdekaart.nl www.samenwerkingsverband-vo.nl Expertisecentrum Goeree-Overflakkee

Nadere informatie

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016 Bertrand Russell College havo en vwo Waarom doorstromen naar 4havo? Stel, je zit in 4 VMBO-t. Je haalt goede resultaten, het ziet ernaar uit dat je zult gaan slagen.

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

Groep van de week 8b Deze week zijn wij groep van de week

Groep van de week 8b Deze week zijn wij groep van de week Groep van de week 8b Deze week zijn wij groep van de week Gesprekjes V.O In het begin van het jaar gingen we apart bij de meester een gesprekje voeren over het V.O. (voorgezet onderwijs). Je moest eerst

Nadere informatie

INFORMATIEBOEKJE PAKKETKEUZE VMBO 2014-2015

INFORMATIEBOEKJE PAKKETKEUZE VMBO 2014-2015 1. VMBO: DE THEORETISCHE LEERWEG (TL)... 2 2. SECTORKEUZE... 2 3. VAKKENPAKKETKEUZE VAN KLAS 2 VMBO-TL/TL-HAVO NAAR KLAS 3 VMBO-TL... 3 KEUZEFORMULIER VAN KLAS 2 NAAR 3 VMBO... 4 4. VAKKENPAKKETKEUZE VAN

Nadere informatie

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING In gesprek met elkaar. Uitwerking van de stellingen. De onderstaande stellingen hebben we deze avond besproken onder elke stelling staan een aantal opmerkingen die

Nadere informatie

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding

LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding 1 LOB Loopbaan Oriëntatie & Begeleiding Namens de mentoren mijn naam: Bas Kuiper Onderwerp vanavond: 2 LOB programma waar zijn we? keuzekaart Havo algemeen Havo Muurhuizen door dhr. v/der Belt MBO nog

Nadere informatie

voorlichting verder na 2 vwo/havo/tl

voorlichting verder na 2 vwo/havo/tl voorlichting verder na 2 vwo/havo/tl Informatie over: Het advies De inrichting van het derde leerjaar De verschillende keuzemogelijkheden Wettelijke plicht Het advies: Tijdens leerlingbespreking 2e rapport

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. Almende College, locatie Isala voor havo en vwo HAVO

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. Almende College, locatie Isala voor havo en vwo HAVO ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING Almende College, locatie Isala voor havo en vwo HAVO Plaats : Silvolde BRIN nummer : 14UM C1 BRIN nummer : 14UM 00 HAVO Onderzoeksnummer : 276258 Datum onderzoek :

Nadere informatie

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO KIESWIJZER 2015 Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO INHOUD INLEIDING... 3 STROOMKEUZE V3 EN T3... 4 PROFIELKEUZE HAVO... 5 Maatschappijprofielen in havo 4 en 5... 6 Natuurprofielen

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE

Nadere informatie

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs :

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : 2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : Onderzoek in de onderwijspraktijk van Fontys Wat doen we? Hoe gaat het? Wat levert het op? KEY NOTE: ANOUKE BAKX & JOS MONTULET Onderzoek binnen de

Nadere informatie