Masterstress in het hbo, een onderzoek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Masterstress in het hbo, een onderzoek"

Transcriptie

1 Masterstress in het hbo, een onderzoek In het hoger beroepsonderwijs zijn prestatie-afspraken gemaakt. Het rendement moet omhoog, het personeel hoger geschoold. Onderwijsblad-medewerkers Yvonne van de Meent en Miro Lucassen deden onderzoek naar de effecten. Voor het verhaal spraken zij met tientallen mensen en enquêteerden hbo-leden van de Algemene Onderwijsbond. De enquête De enquête werd begeleid door Nico van Kessel en uitgevoerd door het ITS van de Universiteit Nijmegen. De respons was hoog: 19 procent van de aangeschreven AObleden vulden de enquête in. Aan de enquête begonnen ruim 500 deelnemers, daarvan bleven 411 volledig ingevulde vragenlijsten over. Naast vragen over de kwaliteitsafspraken kwamen ook andere onderwerpen aan het bod over de kwaliteit van de hogeschool, flexwerk, werkdruk en werknemerstevredenheid. Kenmerken deelnemers De deelnemers werken verspreid over het hele land en zijn werkzaam in alle hbosectoren. Een kwart werkt bij een educatieve opleiding, 86 procent doceert in de bachelorfase. Gemiddeld hebben de deelnemers 16 jaar werkervaring als hbo-docent en zijn ze gemiddeld 51 jaar oud. Er zijn ietsje meer vrouwen (51%) dan mannen. De gemiddelde aanstellingsduur is vier dagen per week en 36 procent van de deelnemers werkt full time. Driekwart van de deelnemers heeft een masterdiploma. Daarvan heeft 60 procent een wo-master en 17 procent een hbo-master. 16 procent studeert voor een mastertitel of is van plan dat op zeer korte termijn te gaan doen. Inhoud pagina 2 pagina 8 Artikel HBO zucht onder masterstress Tabellen enquête Het journalistiek onderzoek voor dit artikel is deels bekostigd uit een werkbeurs, beschikbaar gesteld door het Onderwijsfonds COCMA. Meer informatie op 1

2 Docent zonder titel belandt op dood spoor HBO zucht onder masterstress Het niveau van het hbo moet omhoog. Daarom moeten duizenden docenten terug naar de collegebankjes om een mastertitel te halen. Wie in deze diplomarace achterblijft, riskeert een bestaan in de marge. Bij de uitvoering van de prestatieafspraak over docentkwaliteit komt het hbo stevig in de greep van de masterstress, blijkt uit onderzoek van het Onderwijsblad. Het onderwijs wordt er volgens docenten niet altijd beter van. De grootste hark kan voor de klas staan als hij maar master is. Tekst Miro Lucassen en Yvonne van de Meent Beeld Typetank Maximaal een uur kan Hester van der Ent vrijmaken voor een gesprek over haar masterstudie. De docent marketingcommunicatie bij Saxion heeft komende zomer geen vakantie, want haar scriptie moet nu echt af. Niemand doet deze studie binnen twee jaar, helemaal niemand. Het is gewoon heel erg zwaar. Ik heb een dag studieverlof en daarnaast kost het me nog twaalf tot veertien uur per week. Sinds 2008 hebben bijna 3500 hbo-docenten een lerarenbeurs aangevraagd voor een masterstudie. Het aantal aanvragen neemt elk jaar toe. Want het liefst zien politici en bestuurders alle hbo-docenten in het bezit van het masterpapiertje. Meer masters voor de klas zijn nodig om het niveau van het hbo te verhogen, luidt de mantra. Daarom hebben hogescholen in de prestatieafspraken met het ministerie van Onderwijs vastgelegd dat het opleidingsniveau van hun docenten omhooggaat. Om druk op de ketel te zetten, staan er sancties op het niet waarmaken van die afspraken. Hogescholen die de streefcijfers in 2016 niet halen, kunnen 7 procent van de bekostiging verspelen. Voor een grote hogeschool als Avans komt dat neer op 10 miljoen per jaar. De Hogeschool van Amsterdam kan zelfs 16 miljoen kwijtraken. Alleen nog masters voor de klas is voorlopig geen haalbare kaart, blijkt uit een inventarisatie van het Onderwijsblad. In 2012, het jaar waarin de teller ging lopen, had bij de tien grootste hogescholen 62,5 procent van de docenten een mastertitel. Dat moet volgens de prestatieafspraken met 13 procent toenemen tot 74,5 procent in Hogeschool Utrecht is het meest ambitieus en wil dat over twee jaar 86 procent van de docenten master is, om daarna door te stoten naar 100 procent in Een op de vijf HU-docenten moet dan bovendien gepromoveerd zijn. Hogeschool Inholland is van de tien grote hogescholen het minst ambitieus en vindt 61 procent masters voorlopig genoeg. 2

3 Kantklossen Hogescholen halen alles uit de kast om hun beloften waar te maken. Bij nieuwe benoemingen is een master meestal vereist. Ervaren en gewaardeerde flexdocenten zonder titel krijgen geen vaste aanstelling meer na de maximale periode van drie jaar in tijdelijke dienst. Als ik een master kantklossen had gehad, was ik nu nog hbo-docent, zegt een 43-jarige bachelor agrarische bedrijfskunde. Ondanks zijn twintig jaar ervaring in het bedrijfsleven en het onderwijs komt hij niet meer aan het werk in het hbo. Zzp ers die van de Belastingdienst niet meer ingezet mogen worden als invaldocent, kunnen alleen een tijdelijke aanstelling krijgen als ze master zijn. Bachelors moeten op eigen kosten en in hun eigen tijd de onontbeerlijke titel zien te bemachtigen. De bachelors in vaste dienst worden stevig aangemoedigd een titel te halen. Zelfs bij opleidingen waar het afgesproken masterquotum al binnen handbereik is voelen zij zich toch genoodzaakt een titel te halen. Ze zijn bang op dood spoor te belanden zonder master. De feiten voeden die angst. Vast personeel hoeft niet meteen te vrezen voor degradatie, maar taken als onderwijsontwikkeling, begeleiden van afstudeerders, het coördineren van een team zijn steeds meer voorbehouden aan masters. Bachelors mogen binnenkort alleen nog onderwijs uitvoeren dat door anderen is bedacht. Diepgaande vakkennis, onderzoeksvaardigheden, over de grenzen van het vakgebied kijken: die academische kwaliteiten dragen allemaal bij aan het verhogen van het niveau, vinden hogescholen. Ze geven daarom meestal de voorkeur aan een universitaire master. Maar hbo-docenten volgen het liefst een hbo-master, blijkt uit een enquête onder AOb-leden waaraan dit voorjaar ruim 400 hbo-docenten meededen. Hbo-masters zijn sowieso geliefd bij leraren. Van de ruim lerarenbeurzen die sinds 2008 zijn toegekend aan masterstudenten, wordt 85 procent verzilverd bij een hogeschool. Schakelcursus Dat een hbo-master in principe in twee jaar een diploma oplevert, draagt waarschijnlijk bij aan die populariteit. Hoe sneller de titel binnen is, hoe beter. Een universitaire master duurt langer omdat een hbo-bachelor meestal een schakelcursus moet doen om toegelaten te worden. Ik heb natuurlijk gekeken naar een universitaire master in mijn eigen vakgebied. In het schakeltraject zou ik daar vakken moeten volgen waar ik nu zelf 3

4 les in geef, zegt journalistiekdocent Tanja van Bergen, werkzaam bij de Hogeschool van Utrecht. Zij koos voor de master coaching van de particuliere hogeschool NCOI, in de verwachting daarvan profijt te hebben als studieloopbaanbegeleider. Het is een semiwetenschappelijke verkenning, dus geen opleiding om daadwerkelijk te coachen. De academici onder mijn collega s kijken er met welwillende spot naar. Maar toch merk ik dat ik wel degelijk een betere docent word en mijn onderzoeksvaardigheden verbeter. Opnieuw iets leren is heerlijk, zeggen vrijwel alle docenten die bezig zijn met hun master, maar tegelijkertijd is het uiterst intensief. In de hbo-cao is afgesproken dat masterstudenten maximaal twee dagen per week studieverlof kunnen krijgen, waarvan anderhalve dag door de werkgever wordt betaald en een halve dag via de lerarenbeurs wordt gefinancierd. Het lijkt een riante regeling. Ik ben nog nooit in mijn loopbaan zo goed gefaciliteerd, zegt Marga Bron, docent HRM en stagecoördinator bij de Hogeschool van Amsterdam. Maar direct daarna: Het lukt me niet altijd die dagen echt op te nemen. In september moesten honderd studenten een stageplaats krijgen, dan kom je niet aan het studieverlof toe. Vertraging De tientallen studerende docenten die voor dit onderzoek zijn ondervraagd, bezweren dan ook dat het vrijwel niemand lukt in twee jaar een diploma te halen. Monique van den Heuvel, onderzoeker en docent schrijfvaardigheid bij de master leren & innoveren van de Hogeschool Rotterdam, de opleiding die zij zelf volgde: De studiebelasting is bijna irreëel. Dat zie je ook aan de cijfers. Aan deze opleiding beginnen ongeveer veertig studenten per jaar. Twee jaar later zijn er misschien tien klaar. Inhoudelijk kan het er ook pittig aan toe gaan. Van den Heuvel: Ik ben zelf de beste ambassadeur voor deze opleiding, het heeft mij persoonlijk heel veel opgeleverd, maar niet iedereen is zo enthousiast. De overgang van bachelor naar master is groter dan waar men bij de opleiding van uitgaat. Je moet als masterstudent een behoorlijk stuk kunnen schrijven, maar dat kan niet iedereen. Dat studenten over academische en onderzoeksvaardigheden beschikken, wordt gewoon aangenomen. Zelfstandigheid is de norm, maar als student voel je je in het diepe gegooid. Ook perikelen met roosters en onverwachte gebeurtenissen thuis of op het werk verstoren gemakkelijk de fragiele balans tussen werk, studie en zorgtaken. Sil de Nijs, docent social work bij de Hogeschool Utrecht, heeft zijn studie rechten bij de Open Universiteit op een laag pitje gezet omdat hij ondanks afspraken niet twee dagen in de week is vrij geroosterd. Ik zou dus in mijn vrije tijd moeten studeren, maar ik heb een vrouw en vier kinderen en die gaan bij mij voor. Een collega die het wel is gelukt een masterdiploma te halen, heeft haar relatie mede door de werkdruk, zien stuklopen. Docenten die geen studie erbij doen, hebben ook last van extra werkdruk. Zij moeten de taken overnemen die de ingevlogen flexdocenten niet zomaar kunnen uitvoeren. Geen wonder dat een ruime meerderheid van de geënquêteerde AOb-leden meldt dat de masterstress in hun team matig tot hoog is. Volgens driekwart is hun hogeschool als geheel stevig in de greep van de masterstress. 4

5 Sportschool De cursusaanbieders laten ook wel eens een steek vallen. Zo is het bij NCOI heel gewoon om de masterclasses op locatie te vervangen door digitaal afstandsonderwijs als er te weinig deelnemers zijn. Journalistiekdocent Tanja van Bergen: En dan betaalt mijn hogeschool dus euro voor elektronisch leren. Ik doe dat niet, het is al zwaar genoeg naast een baan. Zo n bijeenkomst om de twee weken heeft het motiverende effect van de sportschool: als je een afspraak hebt, ga je ook echt. Klagen helpt niet, merkte Saxion-docent Hester van der Ent. Als er te weinig mensen in een groep zijn, krijg je gewoon geen les en moet je alles thuis doen. Ik vind de begeleiding echt minimaal. Heel slecht voor zo n ontzettend dure opleiding. Volgens directeur onderwijs Eric Verduyn biedt NCOI zoveel mogelijk een alternatief aan op een andere dag of locatie als groepen te klein zijn. Lukt dat niet, dan is e-learning de oplossing om de cursus door te laten gaan. We ondervangen de ontbrekende contacturen met interessante casuïstiek, maar we weten dat onze studenten voor iets anders komen. Hoe vaak dit soort perikelen leiden tot studievertraging of uitval is onbekend. Bij de tien grootste hogescholen staat een handvol afhakers geregistreerd. Volgens tussentijdse evaluaties stopt 7 procent van de leraren met een beurs ermee. Aan de andere kant: van slechts een kwart van de docenten die de afgelopen zes jaar een lerarenbeurs hebben aangevraagd, staat vast dat ze een diploma hebben gehaald. Maar die cijfers zijn 5

6 nog lang niet compleet, blijkt uit navraag bij de Dienst Uitvoering Onderwijs, verantwoordelijk voor de lerarenbeurs. Het Centraal Planbureau begint dit jaar met onderzoek naar de effecten van de lerarenbeurs en het studierendement. Zes van de tien grote hogescholen verwachten dat ze de prestatieafspraken gaan halen of zelfs iets over het streefcijfer heen gaan. Hogeschool Inholland kan geen stand van zaken geven vanwege een reorganisatie. De Hogeschool Rotterdam ligt op schema als de honderd docenten meetellen die in augustus aan een master beginnen maar eind 2015 nog geen diploma zullen hebben. Fontys wijst erop dat het in bepaalde sectoren, bijvoorbeeld bij de snelgroeiende ict-opleidingen, lastig is om nieuwe masteropgeleide docenten te werven. En de HAN ziet de 80 procent er wel van komen, maar mogelijk iets voorbij de deadline. Finland De prestatieafspraken worden eerder net wel dan net niet gehaald. Maar is de operatie daarmee een succes? Is een master een betere docent dan een bachelor? Een masterdiploma is geen garantie, maar als over een jaar of twintig vrijwel alle hbodocenten een master hebben, is het niveau van het onderwijs gewoon hoger, stelt Olchert Brouwer, lid van de reviewcommissie die beoordeelt of universiteiten en hogescholen de prestatieafspraken hebben gehaald. In een land dat investeert in het opleidingsniveau van docenten, gaat de kwaliteit van het onderwijs omhoog, zegt ook de Tilburgse hoogleraar onderwijssociologie Marc Vermeulen, die als lid van de commissie-rinnooy Kan aan de wieg stond van de lerarenbeurs. Hij baseert zich op internationale vergelijkingen waaruit blijkt dat landen als Finland, waar alle leraren een universitaire opleiding hebben, de beste onderwijsprestaties leveren. Klaas van Veen, hoogleraar onderwijskunde in Groningen, analyseerde in 2011 voor het ministerie van Onderwijs alle wetenschappelijke studies naar het opleidingsniveau van leraren en de kwaliteit van het onderwijs. Een verband tussen die twee blijkt er niet te zijn. De kwaliteit van een docent is belangrijk, dat weten we. Maar daarbij gaat het niet om het opleidingsniveau, maar om de kwaliteit van het lesgeven. Zaken als contact leggen met leerlingen, de leerstof goed kunnen uitleggen, weten hoe leerlingen leren. Het draait om communicatie en vakdidactiek. Dat leer je niet in een master. Uit de internationale vergelijkingen is veel te makkelijk de conclusie getrokken dat het masterniveau van doorslaggevende betekenis is, meent Van Veen. Dat is echt een denkfout. Er is in Finland veel meer aan de hand. Finse docenten krijgen ruimte en vertrouwen, terwijl het Nederlandse onderwijs - en zeker het hbo bol staat van de procedures en regeltjes, controle en verantwoordingsdrift. In die cultuur gedijt een academisch gevormde docent niet. Gechargeerd: in het hbo moet je als docent vooral goed zijn in het invullen van formulieren. In zo n organisatie loont het helemaal niet om master te zijn. Treurig Onder de enquêtedeelnemers houden voor- en tegenstanders van meer masters voor de klas elkaar vrijwel in evenwicht. Een op de drie vindt dat een bachelor net zo goed een excellent docent kan zijn. En een op de acht heeft liever een collega met praktijkervaring dan een master. 6

7 Veel vertrouwen dat de masterstress tot beter onderwijs leidt, hebben de geïnterviewde docenten niet. HU-docent Sil de Nijs: Het is natuurlijk allemaal begonnen om het vergroten van de deskundigheid van docenten, maar bij de HU gaat het alleen nog maar om zoveel mogelijk masterdiploma s. Maar collega s die er niets van bakken voor de klas, bakken er nog steeds niets van als ze een mastertitel hebben gehaald. Rop Verheijen, docent opleidingskunde bij de HAN, volgt een master begeleidingskunde waarmee hij erkend supervisor wordt. Er blijkt weinig ruimte om dat in te zetten voor curriculumontwikkeling, zoals zijn bedoeling was. Er is nauwelijks tijd om nieuwe kennis te delen met collega s. Verheijen noemt het treurig dat de HAN afscheid neemt van invaldocenten die geen master hebben, met het argument dat bachelors onvoldoende onderzoeksvaardigheden hebben om studenten te begeleiden. Onderzoeksvaardigheden zijn wel belangrijk, maar slechts een klein onderdeel van de expertise die je als hbodocent nodig hebt, stelt hij. Wij rennen in Nederland achter één dingetje uit het Finse model aan, die titels. Maar er zit geen visie achter over onderwijskwaliteit. We zouden het eens moeten hebben over wie er voor de klas staat, niet over wat er voor de klas staat. Het gaat in het onderwijs om de relatie tussen docent en student. Er moet een klik zijn, anders werkt het niet. Kennis is daar ondergeschikt aan. Maar wij doen het nu precies andersom. De grootste hark kan voor de klas staan, als hij maar master is. 7

8 Tabellen enquête 1. Masters en hbo Vindt u het belangrijk dat er meer masters voor de klas komen in het hbo? Ja, een docent met een masterdiploma is een betere docent 12% Ja, mits het om een vakinhoudelijke master gaat 27% Ja, maar alleen als het om een academische master gaat 16% Nee, een docent met een bachelordiploma kan ook excellent functioneren 32% Nee, het is belangrijker dat er mensen met recente praktijkervaring voor de klas staan 13% Bent u bezig met een masteropleiding of heeft u de wens om dit in de nabije toekomst te doen? Ja, ik ben bezig met een master hbo 6% Ja, ik ben bezig met een master wo 3% Ja, ik ben in de nabije toekomst van plan een master te doen 7% Nee, ik heb al een masterdiploma 70% Nee, ik ben bachelor en vind mezelf voldoende opgeleid 10% Nee, ik wil wel maar mijn instelling biedt me onvoldoende studiefaciliteiten 4% Met welk doel zouden hbo-docenten volgens u een masteropleiding moeten volgen? Om hun vakkennis te vergroten en verdiepen 54% Om hun pedagogisch-didactische kennis en vaardigheden te vergroten 16% Om onderzoeksvaardigheden op te doen 24% Om meer te leren over onderwijsontwikkeling 7% Zijn er collegas in uw team bezig met een opleiding, bijvoorbeeld tot master of een promotietraject? Ja, op aandringen van onze leidinggevende 52% Ja, op eigen initiatief 37% Nee, iedereen is voldoende geschoold 8% Nee, onze collega s met een bachelordiploma hebben geen extra titel nodig 4% Wie bepaalt welke opleiding u of uw collega's volgen? De leidinggevende 10% De docent zelf 32% In gezamenlijk overleg, maar het hogeschoolbeleid is kaderstellend 58% Bij welke instelling volgen de meeste collega's een masteropleiding? Bij een universiteit 36% Bij de Open Universiteit 3% Bij de eigen hogeschool 26% Bij een andere hogeschool 24% Bij een particuliere hogeschool zoals NCOI of LOI 1% Niet van toepassing, er zijn geen collega s die een masteropleiding volgen 10% 8

9 Volgens de cao-hbo krijgen docenten die een opleiding volgen voor 75 procent van de officiële studielast vrij en betaalt de werkgever de studiekosten. Ja, precies zoals de cao het voorschrijft 58% Onze hogeschool biedt zelfs wat ruimere faciliteiten 5% Niet helemaal volgens cao 30% Nee, er zijn geen extra faciliteiten 7% Worden de collega's in uw team tijdens hun opleiding vervangen? Ja, helemaal 12% Ja, maar alleen de contactenuren 20% In principe wel, mits er voldoende vervangers zijn 27% Wij moeten het als team zelf opvangen 41% Bij het invullen van vacatures zou de voorkeur moeten uitgaan naar kandidaten met een mastertitel. Solliciteren er voldoende gekwalificeerde kandidaten? Ja, het lukt altijd om goede docenten met een mastertitel te vinden 50% Nee, bij ons worden er nog steeds bachelors aangenomen 29% Uiteindelijk wel, maar vacatures blijven soms lang open staan 20% 9

10 2. Effect master-eis op werk Zijn er in uw team taken gewijzigd doordat er hogere opleidingseisen gelden voor docenten? Zittende docenten blijven doen wat ze altijd al deden helemaal van toepassing 25% van toepassing 34% neutraal 20% niet van toepassing 15% helemaal niet van toepassing 6% Docenten zonder master mogen geen stagiairs en afstudeerders meer begeleiden helemaal van toepassing 10% van toepassing 8% neutraal 14% niet van toepassing 33% helemaal niet van toepassing 35% Docenten zonder master worden niet meer ingezet bij de onderwijsontwikkeling helemaal van toepassing 5% van toepassing 8% neutraal 17% niet van toepassing 39% helemaal niet van toepassing 31% Zonder master kun je geen studieloopbaanbegeleider meer zijn helemaal van toepassing 1% van toepassing 2% neutraal 14% niet van toepassing 35% helemaal niet van toepassing 48% Docenten zonder master mogen alleen nog maar lesgeven helemaal van toepassing 4% van toepassing 7% neutraal 17% niet van toepassing 39% helemaal niet van toepassing 32% 10

11 3. Masterstress? De prestatieafspraken over het verhogen van het opleidingsniveau van docenten kunnen leiden tot masterstress. Geef het niveau van deze masterstress aan Voor uzelf nihil 57% laag 14% matig 15% hoog 14% Voor uw team nihil 15% laag 25% matig 35% hoog 24% Voor uw hogeschool nihil 9% laag 16% matig 49% hoog 26% 11

12 4. Kwaliteit hogeschool Wat vindt u van de kwaliteit van het onderwijs binnen uw instelling? Goed 32% Voldoende 53% Onvoldoende 13% Slecht 2% Is de kwaliteit binnen uw instelling veranderd sinds er twee jaar geleden prestatieafspraken zijn gemaakt? De kwaliteit is toegenomen 23% De kwaliteit is gelijk gebleven 57% De kwaliteit is afgenomen 20% Het aandeel hbo-docenten met minimaal een masteropleiding was in 2012 al gestegen naar zestig procent en moet door de prestatieafspraken snel toenemen Ja, het eindniveau van studenten is verbeterd 17% Nee, het niveau gaat eerder achteruit 14% Ik merk geen verschil 68% Het eindniveau van het hbo wordt scherper bewaakt. Wat merkt u daarvan? Meer studenten halen de eindstreep niet 15% Ik heb meer werk door alle herkansingen die studenten nodig hebben 30% Helemaal niets, het gaat alleen om bureaucratie 32% De kwaliteit van de afstudeerwerkstukken neemt zienderogen toe 22% Hogescholen hebben prestatieafspraken gemaakt over het verhogen van het aantal contacturen. Wat vindt u daarvan? Prima, bij ons kregen studenten veel te weinig les 15% Goed plan, maar ik merk er in de praktijk weinig van 52% Onzin, het aantal contacturen wordt alleen op papier verhoogd 16% Onzin, het leidt er toe dat studenten nog minder tijd besteden aan zelfstudie 17% 12

13 5. Blended learning Blended learning, waarbij het campusonderwijs wordt gecombineerd met online leren, is in opkomst. Hoe kijkt u tegen deze ontwikkeling aan? Het werd tijd, het hoger onderwijs loopt enorm achter met het inzetten van online leren helemaal mee eens 9% mee eens 28% neutraal 35% mee oneens 20% helemaal mee oneens 7% Prima, digitalisering kan voor een kwaliteitsimpuls zorgen helemaal mee eens 10% mee eens 38% neutraal 34% mee oneens 13% helemaal mee oneens 6% Goede ontwikkeling, door het aanbieden van online colleges ontstaat er meer ruimte voor individuele begeleiding helemaal mee eens 11% mee eens 33% neutraal 28% mee oneens 20% helemaal mee oneens 8% Een hype, de mogelijkheden van online leren worden zwaar overschat helemaal mee eens 12% mee eens 35% neutraal 29% mee oneens 18% helemaal mee oneens 7% Gevaarlijk, digitalisering is weer een nieuwe manier om te bezuinigen op onderwijs helemaal mee eens 12% mee eens 34% neutraal 23% mee oneens 20% helemaal mee oneens 10% 13

14 6. Studierendement Het studierendement moet omhoog. Welke uitwerking hebben de rendementsbevorderende maatregelen in de praktijk? De druk om studenten een positieve beoordeling t egeven wordt groter helemaal mee eens 8% mee eens 30% neutraal 22% mee oneens 32% helemaal mee oneens 8% De eisen die aan studenten worden gesteld gaan omlaag helemaal mee eens 8% mee eens 11% neutraal 20% mee oneens 48% helemaal mee oneens 11% Studenten maken steeds vaker bezwaar tegen een negatieve beoordeling helemaal mee eens 16% mee eens 36% neutraal 29% mee oneens 17% helemaal mee oneens 3% Studenten steken eindelijk meer tijd en energie in hun studie helemaal mee eens 2% mee eens 20% neutraal 35% mee oneens 32% helemaal mee oneens 11% 14

15 7. Aanstelling en rechtspositie Wat voor aanstelling heeft u? Voor onbepaalde tijd 93% Tijdelijk contract 4% Ingehuurd als zzp er/freelancer 0% Anders 2% Bent u tevreden met uw rechtspositie? Helemaal 67% Niet echt 28% Helemaal niet 6% Heeft u buiten de hogeschool nog een andere baan? Ik werk nog bij een andersoortige, niet-onderwijsinstelling (bedrijfsleven, overheid) 10% Ik werk nog op een andere onderwijsinstelling 5% Ik ben zelfstandige en de hogeschool is één van mijn opdrachtgevers 3% Nee 82% Geef een schatting van het aandeel collega's zonder vast dienstverband in uw team. Minder dan tien procent 28% Tussen tien en twintig procent 33% Tussen twintig en dertig procent 25% Meer dan dertig procent 14% Neemt het aandeel van collega's zonder vast dienstverband in uw team toe? Ja, het aandeel zonder vast dienstverband neemt toe 48% Nee, het aandeel zonder vast dienstverband neemt juist af 19% Het aandeel zonder vast dienstverband blijft gelijk 16% Weet niet 18% Krijgen collega's met een tijdelijke aanstelling na drie jaarcontracten een vaste baan? Altijd 13% Alleen als ze de didactische cursus voor hbo-docenten hebben afgerond 20% Alleen als ze de didactische cursus hebben afgerond en een masterdiploma hebben 40% Zelden of nooit, na een periode in de WW krijgen ze vaak opnieuw een tijdelijk contract 28% Wie zorgt er voor het inwerken van nieuwe (tijdelijke) collega's? Er is een instellingsbreed inwerktraject 10% Een ervaren collega treedt op als coach 46% Ze worden helemaal niet ingewerkt 36% Ze volgen alleen een spoedcursus didactiek 9% 15

16 Zijn docenten met een tijdelijke aanstelling volwaardig lid van uw team? Ja, ze doen met alle taken mee 69% Nee, docenten met een vast dienstverband zetten de lijnen uit 14% Nee, flexdocenten durven zich meestal niet uit te spreken 5% Nee, ze hebben geen uren voor teamoverleg en taken buiten het lesgeven 11% Het kabinet wil het inhuren van zzp'ers/freelancers voor onderwijstaken aan banden leggen. Wat vindt u daarvan? Helemaal mee eens, structurele taken moeten uitgevoerd worden door vast personeel 39% Mee eens, er lopen in het hbo veel freelancers rond die liever in loondienst zouden zijn 24% Jammer, dan raken we docenten kwijt die de beroepspraktijk in de klas brengen 26% Jammer, freelancedocenten zorgen voor het ondernemende klimaat waar grote behoefte aan is 10% 16

17 8. Werkdruk en sfeer Wat is uw algemene oordeel over de instelling waar u werkt? Heel positief 8% Prima 26% Voldoende 47% Niet goed 19% Hoe beoordeelt u de samenwerking en sfeer in uw team? Heel positief 20% Prima 38% Voldoende 30% Niet goed 12% Hoe ervaart u de werkdruk? Het werk is goed te doen in de tijd die ervoor staat 4% De werkdruk is vooral in piekperioden hoog 50% De werkdruk is voortdurend onaanvaardbaar hoog 45% Welke uitwerking hebben de prestatieafspraken en flexibilisering op de werkdruk en samenwerking in uw team? Door de prestatieafspraken is de werkdruk enorm toegenomen helemaal mee eens 20% mee eens 45% neutraal 27% mee oneens 6% helemaal mee oneens 2% Door de prestatieafspraken ontstaan er spanningen in het team helemaal mee eens 12% mee eens 32% neutraal 29% mee oneens 23% helemaal mee oneens 4% Door de toename van het aantal flexwerkers moeten steeds nieuwe collega's worden ingewerkt en neemt de werkdruk toe helemaal mee eens 13% mee eens 35% neutraal 26% mee oneens 19% helemaal mee oneens 7% Door de toename van het aantal flexwerkers hangt ons team als los zand bij elkaar helemaal mee eens 7% mee eens 17% neutraal 32% mee oneens 31% helemaal mee oneens 13% 17

18 18

INHOUD llllllllllllllllllllllllllllllllllllllll llllllllllllllllllllllllllllllllllllll llllllllllllllll iilllll\1111 , OMA IN HET WITTE HUIS

INHOUD llllllllllllllllllllllllllllllllllllllll llllllllllllllllllllllllllllllllllllll llllllllllllllll iilllll\1111 , OMA IN HET WITTE HUIS INHOUD llllllllllllllllllllllllllllllllllllllll llllllllllllllllllllllllllllllllllllll llllllllllllllll iilllll\1111, OMA IN HET WITTE HUIS HILLARY CLINTONS SEKSE BLIJKT HAAR GROOTSTE TROEF: VROUW, OMA

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van.

bij aan een hogere kwaliteit van het onderwijs. Daar hebben ook je leerlingen profijt van. 14 De Lerarenbeurs. Be Door gebruik te maken van de Lerarenbeurs verhoog je als docent je professionele niveau. Hierdoor verbeteren je lessen, word je breder inzetbaar en draag je bij aan een hogere kwaliteit

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2014 Honderden Feiten en cijfers 2 Inleiding In deze factsheet staan de arbeidsmarktresultaten van hbo-afgestudeerden

Nadere informatie

Public Administration Arbeidsmarkt

Public Administration Arbeidsmarkt Public Administration Maar liefst 33 masters staan voor je klaar als je je bachelor politicologie, bestuurskunde of internationale betrekkingen hebt gehaald. Maak daar maar eens een keuze uit. Ga je voor

Nadere informatie

FAQ Schoolbesturen en schoolleiders

FAQ Schoolbesturen en schoolleiders FAQ Schoolbesturen en schoolleiders Vraag Aanmelding en voorwaarden Antwoord 1 Kan het (voortgezet) speciaal onderwijs ook deelnemen aan VierSlagLeren? Ja, de regeling geldt voor het hele primair onderwijs,

Nadere informatie

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2014-2015 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

FAQ Startende leraren

FAQ Startende leraren FAQ Startende leraren Vraag 1 Waarom mag je maximaal drie jaar van de PABO zijn afgestudeerd om in aanmerking te komen voor Vierslagleren? 2 Welke mogelijkheden zijn er voor leraren die net buiten de regeling

Nadere informatie

KWALITEITS-ENQUETE HBO. AOb mei 2012

KWALITEITS-ENQUETE HBO. AOb mei 2012 KWALITEITS-ENQUETE HBO AOb mei 2012 Samenvatting Hun werkplezier halen ze uit hun studenten, de bureaucratie groeit en het management staat op grote afstand van de werkelijkheid. Ruim vijfhonderd hbo-docenten

Nadere informatie

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: Het is toegestaan om (delen van) de informatie uit deze

Nadere informatie

DOORSTUDEREN NA HET HBO

DOORSTUDEREN NA HET HBO DOORSTUDEREN NA HET HBO Met welke financiële gevolgen moet je rekening houden? Informatie van het Avans Studentendecanaat Stand van zaken 2015-2016 Kenmerk: 14 september 2015 Studeren na het HBO: onderwerpen

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2013-2014 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering 13 februari 2016 Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Kaderregeling Vierslagleren in het voortgezet onderwijs

Kaderregeling Vierslagleren in het voortgezet onderwijs Kaderregeling Vierslagleren in het voortgezet onderwijs... Inleiding Voor het voorgezet onderwijs (vo) is de verwachting dat het huidige lerarentekort, dat zich vooral voordoet in een aantal vakken, de

Nadere informatie

Student & Lector. Een steekproef

Student & Lector. Een steekproef Student & Lector Een steekproef Aanleiding Sinds 2001 kent het Nederlandse hoger onderwijs lectoraten. Deze lectoraten worden vormgegeven door zogenaamde lectoren: hoog gekwalificeerde professionals uit

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 17-08-2016 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanvragen en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012 Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie Resultaten SJBN Enquête 2012 Inhoudsopgave Achtergrond Resultaten enquête Steekproef Algehele

Nadere informatie

Resultaten WO-monitor 2013

Resultaten WO-monitor 2013 Resultaten WO-monitor 2013 Samenvatting: De WO-Monitor is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (1-1,5 jaar na afstuderen) van de universiteiten in Nederland. De WO-monitor wordt

Nadere informatie

Terugkoppeling onderzoeksresultaten

Terugkoppeling onderzoeksresultaten Terugkoppeling onderzoeksresultaten NIDAP Bedrijfsopleidingen & Trainingen onderzoek 2015-2016 INTRODUCTIE Via deze weg willen wij u hartelijk bedanken voor uw bijdrage aan het NIDAP BOT 2015-2016 onderzoek.

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2011 2 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Afgestudeerden

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 02-11-2015 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

Enquête SJBN 15.10.2013

Enquête SJBN 15.10.2013 Enquête SJBN 15.10.2013 1 Inhoudsopgave Steekproef Resultaten enquête Algehele tevredenheid Arbeidsomstandigheden Urennorm Ondernemersaspecten Kijk op de toekomst Conclusies 2 Steekproef: achtergrond kenmerken

Nadere informatie

Jeroen Neef: betontimmerman met diploma

Jeroen Neef: betontimmerman met diploma bouwen Magazine over loopbaanontwikkeling en vaktechniek voor werknemers in de bouw en infra nr. 2 april 2011 Jeroen Neef: betontimmerman met diploma Prefab fundering met IJB Smartfoot Uitvoerder Cees

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Wat kunnen leerlingen doen om hun onderwijs te verbeteren?!

Wat kunnen leerlingen doen om hun onderwijs te verbeteren?! Wat kunnen leerlingen doen om hun onderwijs te verbeteren?! Inleiding Het LAKS Het Nederlandse schoolsysteem Manieren om als scholier je onderwijs te verbeteren volgens het LAKS: VLIB (Vereniging van Leerlingen

Nadere informatie

Zoek het uit! Studiekeuze123

Zoek het uit! Studiekeuze123 Zoek het uit! Opdrachten Studiekeuze123 Naam: Klas: Wat denk je zelf? Het maken van een studiekeuze is belangrijk, maar kan best lastig zijn. Er zijn ruim 1.700 bacheloropleidingen waaruit je kunt kiezen

Nadere informatie

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Nico van Kessel (ITS) en Robert Sikkes (AOb) november 2005 Voorwoord In de maanden oktober en november heeft het ITS voor de AOb een enquête uitgevoerd onder

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

Beste student en scholier!

Beste student en scholier! Beste student en scholier! Ben je vastgelopen met het schrijven van je scriptie, profielwerkstuk of afstudeerverslag? Sta je juist aan het begin van een scriptie, werkstuk of afstudeertraject en weet je

Nadere informatie

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo het beeld van het hbo als werkgever onder hoogopgeleide professionals Samenvatting imago-onderzoek Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: onderzoeksvraag

Nadere informatie

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten,

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten, Beste oud-studenten, Hogeschool de Kempel doet onderzoek naar de loopbaan van afgestudeerden. De gegevens zijn van belang om verbeteringen aan te brengen in de huidige opleiding en om de huidige studenten

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Commissie voor de examens Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar

Nadere informatie

Excellente docent in de mbo-praktijk

Excellente docent in de mbo-praktijk Excellente docent in de mbo-praktijk Uitwisseling scholen HU 7 maart 2014 ROCMN P&O 5-3-2014 1 ROC Midden Nederland Profiel: Kwaliteit, kleinschaligheid en persoonlijk contact Nauwe verbinding met regionale

Nadere informatie

Werken en professionaliseren bij de Hogeschool van Amsterdam

Werken en professionaliseren bij de Hogeschool van Amsterdam Werken en professionaliseren bij de Hogeschool van Amsterdam Professionele ontwikkeling functioneren en beoordelen creating tomorrow Inhoudsopgave Voorwoord 1 Professionele ontwikkeling 2 Jaargesprek 3

Nadere informatie

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015 Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities 19 februari 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Basisgegevens hbo-bacheloropleidingen 4 2.1 Voltijd hbo-ba 4 2.2 Deeltijd en duaal hbo-ba 5 3 Basisgegevens

Nadere informatie

Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf

Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf Aanstellingsbeleid Onderwijsgevenden Staf Vastgesteld in CvB: 15-06-2015 Vastgesteld in Breed Overleg: 15-06-2015 De opbouw van dit aanstellingsbeleid is als volgt: Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking CIJFERS Studeren met een functiebeperking Gebaseerd op het onderzoek Studeren met een functiebeperking 2012 door ResearchNed/ITS in opdracht van het Ministerie van OCW. 1 De 10 meest voorkomende functiebeperkingen

Nadere informatie

Vakantiewerkonderzoek 2014 FNV Jong

Vakantiewerkonderzoek 2014 FNV Jong Vakantiewerkonderzoek 2014 FNV Jong Leon Pouwels 11 juni 2014 Achtergrond Achtergrond 2 Achtergrond - onderzoeksopzet Doelstelling Steekproef Methode De doelstelling van dit onderzoek is het verkrijgen

Nadere informatie

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT)

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) 1. Opzet van het onderzoek 2. Resultaten en conclusies 3. Discussie Vraagstelling 1. Welke omvang heeft intersectorale

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Nieuwe aanvraagronde lerarenbeurs 1 april 2011-2012. CNV Onderwijs lerarenbeurs 2011-2012

NIEUWSBRIEF. Nieuwe aanvraagronde lerarenbeurs 1 april 2011-2012. CNV Onderwijs lerarenbeurs 2011-2012 NIEUWSBRIEF Nieuwe aanvraagronde lerarenbeurs 1 april 2011-2012 CNV Onderwijs wijst u graag weer op het belang van een snelle aanvraag voor de lerarenbeurs voor het schooljaar 2011-2012. Officieel kan

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Studenten: meer werken noodzaak door hogere studiekosten 13 januari 2011 Inleiding Van november 2010 tot begin januari 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek.

Nadere informatie

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster

M200608. Vooral anders. De kwaliteit van het personeel van de toekomst. Frans Pleijster M200608 Vooral anders De kwaliteit van het personeel van de toekomst Frans Pleijster Zoetermeer, september 2006 De Werknemer van de toekomst Van alle ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf verwacht

Nadere informatie

Opmaat voor: De Amsterdamse Lerarenagenda

Opmaat voor: De Amsterdamse Lerarenagenda Een initiatief van Frank Sengers 1 Inleiding De afgelopen jaren is er volop aandacht geweest voor het terugdringen van het aantal zwakke scholen. Het besef dringt steeds meer door dat de leraar de sleutel

Nadere informatie

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen 1 Verantwoording Begin november hield het Onderwijsblad een korte enquête over Zwarte Piet onder de leden in het basisonderwijs waarvan

Nadere informatie

Algemene informatie. Beste aanstaande student,

Algemene informatie. Beste aanstaande student, Algemene informatie Beste aanstaande student, Ter voorbereiding op het gesprek vragen we je een korte enquête in te vullen. Met het invullen bevestig je tegelijk je komst naar het kennismakingsgesprek,

Nadere informatie

(Voor)oordelen over parttimers

(Voor)oordelen over parttimers Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tnsnipo.com www.tnsnipo.com Political & Social Rapport (Voor)oordelen over parttimers Echte

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

Vrijstelling en toelating Cultuurwetenschappen

Vrijstelling en toelating Cultuurwetenschappen Vrijstellingen voor de bacheloropleiding 6515316 Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de start en met een bacheloropleiding. Er is dus geen vooropleidingseis zoals bij andere universiteiten. Hebt u in

Nadere informatie

De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist

De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist De ICT-Academy: Van werkzoekende tot ICT-specialist Adresgegevens: Meent 93a 3011 JG Rotterdam 010 41 40 282 Voor algemene informatie over Carrièrewinkel Projecten: www.carrierewinkel.nl E-mail: info@carrierewinkel.nl

Nadere informatie

Facts & Figures. Aansluiting arbeidsmarkt

Facts & Figures. Aansluiting arbeidsmarkt Facts & Figures Aansluiting arbeidsmarkt 1 De Nationale Alumni Enquête (NAE, voorheen WO-Monitor) wordt tweejaarlijks afgenomen onder de afgestudeerden van de ruim 800 masteropleidingen aan de Nederlandse

Nadere informatie

Veda Consultancy kunt u daar, met onze vele jaren ervaring in organisaties en veel jaren ervaring als coaches en trainers, uitstekend bij helpen.

Veda Consultancy kunt u daar, met onze vele jaren ervaring in organisaties en veel jaren ervaring als coaches en trainers, uitstekend bij helpen. Informatie voor cliënten coachingstrajecten U wilt een coachingstraject volgen omdat u zichzelf op professioneel gebied en op persoonlijk gebied wilt ontwikkeling en verbeteren. U werkt als professional

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven.

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie BIJLAGE 3 Achtergrondinformatie Diplomarendement Daling diplomarendement voltijd hbo-bacheloropleidingen De trend die de Inspectie van het Onderwijs de afgelopen jaren signaleerde in het hbo zet door:

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating Naam opleiding: Technische Natuurkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd in besturen en raden van toezicht

Vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd in besturen en raden van toezicht Vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd in besturen en raden van toezicht Vrouwen domineren het onderwijs, maar mannen delen de lakens uit. Vrouwelijke bestuurders en toezichthouders zijn anno 2014 nog zwaar

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR APRIL 2016. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR APRIL 2016 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 WAT TE DOEN MET ÉÉN MILJOEN 4 BEDRIJVEN SPELEN IN OP WET DBA 5 VEEL STARTENDE FREELANCERS OP LEEFTIJD 6

Nadere informatie

De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs. HBO-Monitor 2007. G.W.M. Ramaekers

De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs. HBO-Monitor 2007. G.W.M. Ramaekers De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs HBO-Monitor 2007 G.W.M. Ramaekers Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Nadere informatie

Peiling cao voortgezet onderwijs: 71 procent akkoord

Peiling cao voortgezet onderwijs: 71 procent akkoord Peiling cao voortgezet onderwijs: 71 procent akkoord Direct na het afsluiten van het principe-akkoord voor een nieuwe cao voortgezet onderwijs, heeft de AOb onder de leden een enquête uitgezet om naar

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO-examen 5 Het Pre-masterprogramma 6 Studeren in deeltijd 8 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden biedt de eenjarige

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Sollicitatiekwaliteiten starters en studenten

Sollicitatiekwaliteiten starters en studenten Inleiding Eén op de twee werkgevers is niet tevreden over de sollicitatiekwaliteiten van de stagiair. Het Nederlandse bedrijfsleven geeft stagiairs gemiddeld een magere 6,4 voor hun presentatie-technieken.

Nadere informatie

Vragenlijst Werkgevers Arbeidsmarktmonitor 2009

Vragenlijst Werkgevers Arbeidsmarktmonitor 2009 V01 Hoe heeft het aantal werknemers in uw bedrijf zich ontwikkeld in 2009? (Inclusief directieleden op de loonlijst) Op 1 januari 2009 in dienst In dienst getreden in 2009 Uit dienst getreden in 2009 Op

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Gitaar Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30 Maak

Nadere informatie

Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016. Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg

Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016. Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016 Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg huishoudelijke mededelingen - voorlichting duurt tot 12.00 uur - 12.15 13.00 in deze zaal: Plan your master

Nadere informatie

Conclusies enquête The Future Group. November 2015

Conclusies enquête The Future Group. November 2015 November 2015 Conclusies enquête Een zzp er kiest voor zelfstandigheid, vrijheid en ondernemerschap. Daar moet je hem/haar de ruimte voor geven. Verplichte collectieve zaken staan in tegenstelling tot

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Vrijstellingen voor de bacheloropleiding

Vrijstellingen voor de bacheloropleiding Vrijstellingen voor de bacheloropleiding Iedereen van 18 jaar of ouder kan bij de Open Universiteit starten met een bacheloropleiding. Er is dus geen vooropleidingseis zoals bij andere universiteiten.

Nadere informatie

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Studentnummer: Naam aanmelder: Stap 1. Welkom heten en uitleggen wat het onderzoek inhoudt (Tijd: 5 minuten) Landelijk en bij de FEM is er sprake van een hoge

Nadere informatie

Zorgbarometer 7: Flexwerkers

Zorgbarometer 7: Flexwerkers Zorgbarometer 7: Flexwerkers Onderzoek naar de positie van flexwerkers in de zorg Uitgevoerd door D. Langeveld, MSc Den Dolder, mei 2012 Pagina 2 Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research

Nadere informatie

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Scheepsbouw Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid 5 2. Verwachte

Nadere informatie

Arbeidsvoorwaardenonderzoek

Arbeidsvoorwaardenonderzoek Arbeidsvoorwaardenonderzoek voor bid- en tendermanagers Het is toegestaan deze kennis te delen, mits onder duidelijke vermelding van Appeldoorn Tendermanagement als bron. Inhoud Inleiding 4 Conclusie 5

Nadere informatie

Stagereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Stagereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Stagereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik lid 1 Dit stagereglement is van toepassing op: a. een externe stage in de zin van: - een stage, aansluitend bij de bachelor- en masteropleidingen

Nadere informatie

Monitor jonge fiscalisten 2010

Monitor jonge fiscalisten 2010 Amsterdam, juni 2010 In opdracht van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) Monitor jonge fiscalisten 2010 Theo Smid Djoerd de Graaf De wetenschap dat het goed is SEO Economisch Onderzoek doet

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office)

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) ICT~Office voorspelt een groeiend tekort aan hoger opgeleide ICT-professionals voor de komende jaren. Ondanks de economische

Nadere informatie

Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering

Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering Toegankelijkheid hoger onderwijs en de rol van studiefinanciering Achtergrondnotitie van de HBO-raad n.a.v. ideeën over een leenstelsel Den Haag, 3 september 2012 Inleiding In het recente debat over mogelijk

Nadere informatie

Tussen wens en werkelijkheid: carrièreperspectieven van jonge onderzoekers

Tussen wens en werkelijkheid: carrièreperspectieven van jonge onderzoekers Tussen wens en werkelijkheid: carrièreperspectieven van jonge onderzoekers Eindrapport Tussen wens en werkelijkheid: carrièreperspectieven van jonge onderzoekers Eindrapport Een onderzoek in opdracht

Nadere informatie

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Pagina 1/5 Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Aan: TU Delft, College van Bestuur Van: Betreft: Prestatieafspraken TU Delft Datum: 2 januari 2011

Nadere informatie

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 1. Op welke dag wordt lesgegeven? Er is één vaste lesdag per week. Tijdens het cursusjaar 2013-2014 zijn de lessen als volgt: De

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten

FiT. Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten FiT Mastering Financiality. In tien maanden tijd je circle of influence vergroten Vergroot je circle of influence Niemand kan de financiële gevolgen van strategische beslissingen beter inzichtelijk maken

Nadere informatie

StudentenBureau Stagemonitor

StudentenBureau Stagemonitor StudentenBureau Stagemonitor Rapportage Mei 2011 1 SAMENVATTING... 3 ERVARINGEN... 3 INLEIDING... 4 ONDERZOEKSMETHODE... 5 RESPONDENTEN... 5 PROCEDURE... 5 METING... 5 DEEL I ANALYSE... 6 1. STAGE EN ZOEKGEDRAG...

Nadere informatie

ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG

ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG ONDERZOEK JONGEREN EN FLEX FNV JONG Streekproef Geslacht Leeftijd Heb je momenteel een baan in loondienst? n % man 138 45,7 vrouw 164 54,3 Total 302 100,0 n % 18-25 jaar 124 41,1 26-35 jaar 178 58,9 Total

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid in de praktijk

Hoogbegaafdheid in de praktijk Hoogbegaafdheid in de praktijk De ervaringen en meningen van ruim 2600 leraren basis en voortgezet onderwijs Paulien Bakker Talent Nico van Kessel ITS Nijmegen Robert Sikkes Het Onderwijsblad Februari

Nadere informatie

Wat is er afgesproken? LOON Waarom komt er pas op 1 januari nog wat extra s bij en niet al per 1 september? WERKDRUK

Wat is er afgesproken? LOON Waarom komt er pas op 1 januari nog wat extra s bij en niet al per 1 september? WERKDRUK Op 30 juni is tussen CNV Onderwijs, de overige bonden en de PO-Raad een akkoord gesloten over een nieuwe cao voor het primair onderwijs. Daarmee komt een eind aan een langdurig traject van onderhandelen

Nadere informatie

Onderzoek: Sociaal leenstelsel

Onderzoek: Sociaal leenstelsel Onderzoek: Sociaal leenstelsel Publicatiedatum: 14-11-2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 3000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie