Beroepsproduct afstudeeronderzoek Trias Pedagogica

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beroepsproduct afstudeeronderzoek Trias Pedagogica"

Transcriptie

1 HOGESCHOOL ROTTERDAM Beroepsproduct afstudeeronderzoek Trias Pedagogica Intercultureel competentieprofiel professionals Student: Isabelle van Wijngaarden Studentnummer: Klas: VQR4F Opleiding: Pedagogiek Jaar: 2012/2013 Opdrachtgever: Abdellah Mehraz Afstudeerbegeleidster: Hanneke Kroonsberg Tweede beoordelaar: Nienke Boerdijk Datum: 12 juni 2013

2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Intercultureel competentieprofiel professionals... 4 Vanuit de vragenlijsten en het interview... 4 Vanuit de literatuur... 7 Vergelijking met competentieprofiel HBO-pedagoog... 9 Het competentieprofiel nu... 9 Het competentieprofiel in de toekomst Conclusie Literatuurlijst Bijlage Bijlage 1: Competentieprofiel Pedagogiek Hogeschool Rotterdam

3 Inleiding Voor u ligt het beroepsproduct dat hoort bij het onderzoeksverslag geschreven in het kader van een afstudeeronderzoek voor de opleiding Pedagogiek. Dit afstudeeronderzoek heeft plaatsgevonden bij Trias Pedagogica. Trias Pedagogica is aan de slag gegaan met opvoeddebatten tussen professionals en Marokkaanse vaders. In het onderzoeksverslag stond de volgende onderzoeksvraag centraal: Wat zijn succes- en faalfactoren bij de opvoeddebatten en wat is nodig om opvoeddebatten tussen Marokkaanse vaders en professionals succesvol te laten verlopen? Via literatuur, vragenlijsten en interviews is gezocht naar wat professionals qua interculturele competenties nodig hebben om met (in dit geval) Marokkaanse vaders in gesprek te gaan. Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoeksverslag is besloten om een intercultureel competentieprofiel op te stellen voor professionals, werkzaam in met name het sociaal werk. Het competentieprofiel is gebaseerd op de informatie vanuit de literatuur en op de informatie die door Marokkaanse vaders en professionals gegeven is via vragenlijsten en een interview. Opbouw van het beroepsproduct Het beroepsproduct bestaat uit een beschrijving van een intercultureel competentieprofiel voor professionals. Het gaat hierbij vooral om professionals uit het sociale werkveld die te maken (kunnen) hebben met verschillende culturele doelgroepen, waaronder de Marokkaanse vaders. Aan deze beschrijving wordt allereerst aandacht besteed vanuit de informatie die vanuit de professionals en de Marokkaanse vaders naar voren is gekomen vanuit de vragenlijsten en het interview. Daarnaast zal de informatie gevonden in de literatuur beschreven worden. Ook het competentieprofiel voor de HBO-pedagoog van de opleiding Pedagogiek aan de Hogeschool Rotterdam wordt beschreven en er wordt gekeken in welke mate in dat competentieprofiel aandacht is voor diversiteit. Het beroepsproduct wordt afgesloten met een conclusie. 3

4 Intercultureel competentieprofiel professionals Hier wordt beschreven hoe het intercultureel competentieprofiel voor professionals eruit kan zien. Het gaat hierbij vooral om professionals uit het sociale werkveld die te maken (kunnen) hebben met verschillende culturele doelgroepen, waaronder de Marokkaanse vaders. Vanuit de vragenlijsten en het interview Zowel de Marokkaanse vaders als de professionals hebben via vragenlijsten en het interview verschillende punten aangegeven die zij belangrijk vinden op het gebied van kennis, vaardigheden en de houding van professionals. Deze punten zijn in de tabel hieronder te vinden. De punten die meerdere malen werden genoemd door Marokkaanse vaders of professionals zijn dikgedrukt gemaakt. Volgens de Marokkaanse vaders Kennis Kennis hebben over de Marokkaanse cultuur. Kennis hebben over de achtergrond van de vaders. Kennis hebben over de doelgroep, opvoeding en de achtergrond van de jeugd. Op de hoogte zijn van echte cultuur: de Marokkaanse cultuur uit vier culturen: Berberse, Marokkaanse, Amazigh cultuur en Sous, Sahara cultuur. Dit houdt in dat er binnen de Marokkaanse groep verschillen zijn. Kennis hebben over de eigen cultuur. Ervaringsdeskundige zijn: niet alleen theoretische kennis hebben maar ook kennis vanuit de praktijk. Kennis hebben over de Marokkaanse taal. Mensenkennis hebben. Een opleiding (in opvoeding) gevolgd hebben. Pedagogische kennis hebben. Kennis hebben van Nederlandse opvoedstijlen. Volgens de professionals Kennis hebben over cultuur(verschillen). Kennis hebben over de doelgroep. Kennis hebben over groepsdynamiek en hoe gesprekken te leiden. Kennis hebben over opvoeding. Kennis hebben over opvoedingsondersteuning. Kennis hebben over de wijk. Kennis hebben over de problematiek. Ervaring hebben vanuit de praktijk. Inhoudelijke kennis hebben over het thema wat in het opvoeddebat aan bod komt. Weten wat de vaders bezighoudt; op de hoogte zijn van hun vragen en onzekerheden. Op de hoogte zijn van de grootste gemene deler van de groep: wat vindt men belangrijk als onderwerp, waar liggen de interesses, de kennis en de vragen die spelen. Weten waar je over praat. 4

5 Houding Een positieve houding hebben. Eerlijk zijn. Een respectvolle houding hebben: echt luisteren naar wat er gezegd wordt, echt bezig zijn met het gesprek. Open zijn. Mensen serieus nemen. Inlevingsvermogen hebben: meeleven maar daarin ook niet overdrijven. Niet oordelen over wat er gezegd wordt. Een standpunt kunnen innemen over de meningen van vaders. Een gastvrije houding hebben: koekjes en thee op tafel Zelfverzekerdheid uitstralen. Geduldig zijn. Begrip tonen. Kalm zijn om goed te kunnen luisteren. Iedereen betrekken bij het opvoeddebat. Serieus overkomen. Openstaan voor vragen. Bereid zijn tips mee te nemen. Durven debatteren. Een sterke persoonlijkheid hebben. Een open houding hebben zonder vooroordelen. Laagdrempelig zijn. Open sfeer van respect, begrip voor de vaders en vertrouwen creëren. Waardering laten zien voor de deelnemers. Iedereen serieus nemen. Niet oordelen/veroordelen. Vertrouwen uitstralen. Waardering laten zien voor de inbreng van vaders. Een houding hebben van aanspreekbaarheid, dicht bij de doelgroep staan. Vertrouwen hebben in mensen. Interactief zijn. Toegankelijk zijn. Zichzelf kwetsbaar opstellen. Betrokken zijn bij het debat. Bescheiden zijn (bewust van het feit dat meerdere opvattingen mogelijk zijn) Leergierig zijn (echt iets van anderen willen leren) Serieus naar elkaar luisteren. Affiniteit hebben met Marokkaanse vaders. Vaardigheden Weten hoe de vaders uit te dagen, aan het praten te krijgen. Rustig en duidelijk kunnen praten (drie dialecten: Marokkaans, Arabisch en Berbers) op een geschikt taalniveau. Confrontatie kunnen aangaan. Vertrouwen winnen. Weten hoe je kunt overtuigen. Goed luisteren. Een gesprek kunnen leiden. Angst van mensen kunnen wegnemen, zodat ze in debat Kunnen luisteren. Een gesprek/debat kunnen leiden. Communicatief sterk zijn. Goede balans tussen praten en luisteren. Grenzen kunnen stellen. Didactische vaardigheden hebben. Aansluiten op taal- /belevingsniveau van de Marokkaanse vaders. Praktische voorbeelden 5

6 gaan. kunnen geven. Een sfeer creëren waar men zich op zijn gemak voelt, bekende plek voor de vaders gebruiken. Kunnen omgaan met meningsverschillen. Doorvragen. Mensen eerlijk hun meningen te laten geven en eerlijk meedoen met de debatten. Bijhouden wat mensen doen. Concrete vragen stellen. Prikkelende vragen kunnen stellen die de deelnemers aan het denken zetten. Kijken naar de omgeving. Vragen stellen. Weten hoe je mensen hun mening kan laten geven. Om kunnen gaan met emoties. Luisteren, erkennen, herkennen, aansluiten op de vaders, gedrag op hen afstemmen en waarnemen wat er speelt. Iedereen serieus nemen. Complimenten geven Debatten kunnen plannen. Vaders betrekken bij het opvoeddebat, hen laten praten en vragen stellen. Elkaar kunnen begrijpen, aansluiten en informatie/ kennis kunnen delen. Duidelijke en goede adviezen kunnen geven. De vaders stimuleren en hen de gelegenheid geven om iets te kunnen zeggen. Om kunnen gaan met drukte. Het debat in goede banen kunnen leiden. Een boodschap over kunnen brengen. Duidelijke en simpele taal spreken. Goede balans tussen luisteren en vertellen, meer luisteren. 6

7 Vanuit de literatuur Naast de antwoorden van de Marokkaanse vaders en de professionals is ook literatuur onderzocht met betrekking tot de interculturele competenties van professionals. Vanuit de literatuur zijn ook de drie verschillende aspecten kennis, houding (/motivatie) en vaardigheden van professionals naar voren gekomen. Deze aspecten worden hieronder beschreven. Kennis: Kennis over de eigen cultuur en andere culturen (Kramer, 2007; Naber & Bijvoets, 2011). Algemene kennis van culturele verschillen. Het bewustzijn van culturele verschillen (het bewustzijn van de culturele afhankelijkheid van het eigen denken, handelen en gedrag en dat van een ander) (Behrnd & Porzelt, 2012). Het wereldbeeld van een cliënt leren kennen en hierop kunnen aansluiten (Kramer, 2007). Kennis over de eigenschappen van de vreemde cultuur, over omgangsvormen en diverse waarden- en normensystemen die in culturen bestaan (Behrnd & Porzelt, 2012; Naber & Bijvoets, 2011). Kennis over interculturele communicatie (Naber & Bijvoets, 2011). Kennis over een gebied en hoe dat sociaal georganiseerd is (Behrnd & Porzelt, 2012). Weten welke gedragsregels en welke vooroordelen er zijn en hoe het staat met betrekking tot discriminatie (Naber & Bijvoets, 2011). Kennis van communicatie en kennis van interactiepatronen in een cultuur (Behrnd & Porzelt, 2012). Kennis van de migratiegeschiedenis, eer en (huiselijk) geweld (Naber & Bijvoets, 2011). Toch is kennis alleen niet voldoende, het verandert de vooroordelen die mensen over elkaar hebben niet. Ook houding en motivatie zijn belangrijk om met culturele diversiteit om te gaan (Naber & Bijvoets, 2011). Houding en motivatie Optimisme (Stahl, 1998). Een positieve houding ten opzichte van de vreemde cultuur. De ander en zijn cultuur niet negatief beoordelen (Behrnd & Porzelt, 2012). Geïnteresseerd zijn in en openstaan voor andere opvattingen en referentiekaders (Naber & Bijvoets, 2011). Motivatie en interesse in intercultureel contact. Het accepteren van culturele verschillen (Behrnd & Porzelt, 2012). Respect voor de gebruiken van andere culturen. Empathie (Stahl, 1998). Een zekere vrijheid van vooroordelen (Behrnd & Porzelt, 2012). Je bewust willen en kunnen worden van je eigen achtergrond en de achtergrond van een ander (Naber & Bijvoets, 2011). Realistische verwachtingen hebben (Behrnd & Porzelt, 2012). Verantwoordelijkheid (Stahl, 1998). Erkennen dat de eigen opvattingen en overtuigingen geen ultieme waarheid zijn. 7

8 Bereid zijn om je in de ander te verplaatsen en met verschillen om te gaan (Naber & Bijvoets, 2011). Als laatst zijn er ook een aantal vaardigheden die in de literatuur naar voren komen. Vaardigheden Initiatief nemen in contact leggen met anderen (Stahl, 1998). De capaciteit om op een goede manier samen te werken met een ander en een vertrouwensband op te bouwen (Naber & Bijvoets, 2011). Bewustzijn en kennis van verschillende communicatiestijlen en non-verbale communicatie. Hierbij gaat het om het identificeren en het daadwerkelijk toepassen van verschillende communicatiestijlen. Met deze kennis kan een persoon contacten aangaan en onderhouden met de leden van een vreemde cultuur (Behrnd & Porzelt, 2012). Aansluiten bij verschillende manieren van leven. Bereidheid om te leren (Stahl, 1998). Bereidheid om zich te ontwikkelen en aan te passen aan steeds veranderende situaties (Behrnd & Porzelt, 2012). De mogelijkheid om relaties te op te bouwen en te onderhouden. Taalgebruik, manier van communiceren en houding aanpassen aan de cliënt. Strategieën hebben om misverstanden te voorkomen en deze op te lossen (Behrnd & Porzelt, 2012). Empathie tonen: inlevend kunnen luisteren en praten (Naber & Bijvoets, 2011). Zelfreflectie. Frustratietolerantie (Stahl, 1998). 8

9 Vergelijking met competentieprofiel HBO-pedagoog Het competentieprofiel nu De opleiding Pedagogiek leidt op voor een breed en divers werkveld: voor zowel functies in de pedagogische preventie in de directe leefomgeving van kinderen, jongeren en ouders als voor functies in de jeugdzorg waarbij het gaat om hulp en zorg in complexe crisissituaties in de ontwikkeling en opvoeding van kinderen. In de eerste jaren van de opleiding draait het om het leren van kennis en het trainen van vaardigheden die nodig zijn voor het werken in normale ontwikkelingsen opvoedingssituaties. Daarna komen meer complexe opvoedingskwesties aan bod, waarna een vol jaar (derde jaar) stage wordt gelopen. De opleiding sluit af met een afstudeertraject waarin onderzoek doen centraal staat. De bedoeling is het uitbrengen van een onderbouwd advies over een pedagogisch vraagstuk. Wat opvallend is, is dat de nadruk ligt op de persoonsvorming als kern van de beroepsidentiteit van de pedagoog. Veel aandacht wordt besteed aan bepaalde kwaliteiten zoals bewustzijn van jezelf en je acties en reflectie op het eigen handelen. Ook is het belangrijk om het vermogen te trainen om de zelfredzaamheid van cliënten te stimuleren (empowerment). Aandacht voor diversiteit is niet direct zichtbaar in de omschrijving van de verschillende onderdelen van het onderwijs (Naber & Bijvoets, 2011). Wanneer specifiek naar het competentieprofiel van de opleiding Pedagogiek aan de Hogeschool Rotterdam wordt gekeken, wordt alleen in algemene competentie twee (zie bijlage 1) oog hebben voor en omgaan met maatschappelijke en culturele diversiteit genoemd (Hogeschool Rotterdam, 2009). In het rapport Opleiden en professionaliseren in diversiteit en opvoeding van Naber & Bijvoets (2011) is onderzoek beschreven naar diversiteit bij onder andere het curriculum van Pedagogiek. Daarbij is naar voren gekomen dat diversiteit als een rode draad in het onderwijs aanwezig moet zijn (Verwey- Jonker Instituut, 2013). Bij de Hogeschool Rotterdam, opleiding Pedagogiek, is het competentieprofiel de basis voor het curriculum. In het curriculum kan diversiteit meegenomen worden door het benoemen en uitwerken van competenties die voor professionals nodig zijn om op juiste wijze om te gaan met diversiteit in het werk. Volgens verschillende auteurs draait het bij competenties om kennis, inzichten, bepaalde vaardigheden, houdingen en kwaliteiten die van belang zijn en nodig zijn om als professional op een juiste manier te kunnen werken (Onstenk, 2005; de Bie, 2003; Vlaar, van Hattum, van Dam & Broeken, 2006). Per beroep zit er verschil in welke competenties nodig zijn. Ook persoonlijke eigenschappen worden vaak als onmisbaar genoemd bij het werken als een professional (Vlaar e.a., 2006). Wat vanuit de literatuur naar voren komt en wat ook bij het competentieprofiel Pedagogiek van de Hogeschool Rotterdam het geval is, is dat de competenties te abstract en te algemeen omschreven zijn en onvoldoende concreet gemaakt voor hoe een professional moet handelen in bepaalde situaties tijdens het werk (Naber & Bijvoets, 2011). Het leren omgaan met diversiteit is op dit moment nog geen vast onderdeel in het curriculum (van de Haterd, Poll, Felten, Vos & Bellaart, 2010). Dat is ook te zien in het competentieprofiel van de opleiding Pedagogiek (Naber & Bijvoets, 2011). Wanneer de interculturele competenties in het competentieprofiel aangevuld en meer specifiek gemaakt worden, kan beter worden aangesloten bij een werkveld waarin professionals om moeten kunnen gaan met ontwikkelings- en opvoedingsproblematiek van onder andere migrantenouders en -jeugd in de grote steden. 9

10 Het competentieprofiel in de toekomst Met de volgende punten kan rekening gehouden worden wanneer er sprake is van een cultureel divers werkveld waarvoor studenten opgeleid moeten worden (Thijs, Berlet, Jacobs, Langberg, Wanner & Bulthuis, 2008; Berger, Ince & Stevens, 2010a; Berger, Ince & Stevens, 2010b; van de Haterd e.a., 2010). Ook hier komen kennis, houding en vaardigheden naar voren: Kennis hebben van de eigen culturele achtergrond, van andere culturen en de daarmee verbonden normen, waarden, communicatie- en omgangsvormen en de migratiegeschiedenis. Handig daarbij zijn ook kennis over specifieke onderwerpen, stijlen van communicatie en mogelijke barrières die aanwezig kunnen zijn in de communicatie. Een kanttekening bij kennis is dat alleen kennis niet voldoende is, dit kan zelfs het wij-zij denken en het in hokjes plaatsen van mensen versterken. Het is belangrijk erop te letten dat het bij toepassing in de praktijk altijd gaat om maatwerk: ieder individu is anders. Houding en motivatie (zowel op privégebied als op het werk). Het is essentieel om open te staan voor andere referentiekaders en opvattingen. Een student moet zich bewust worden van de aanwezige eigen vooroordelen, bereid zijn om de eigen opvattingen op de achtergrond neer te leggen en op een respectvolle manier met verschillen om kunnen gaan. Vaardigheden om in taal, houding, communicatie- en schrijfstijl aan te kunnen sluiten bij verschillende cliëntengroepen, vertrouwen kunnen opbouwen en mensen kunnen motiveren. Daarnaast het kunnen stellen van open vragen bij contact met de ander. Deze genoemde competenties kunnen vertaald worden in bepaalde interculturele competentieprofielen voor professionals. De aanzet is hierbij gegeven door Van Haterd e.a. (2010), maar er is nog nader onderzoek nodig, wetenschappelijke onderbouwing en de competenties moeten nog verder uitgewerkt worden in het onderwijs. Daarnaast moet het werkveld een dergelijk competentieprofiel erkennen en legitimeren. 10

11 Conclusie Het intercultureel competentieprofiel voor een professional is moeilijk te maken, is constant in beweging en onderhevig aan verandering: het is nooit af. Dat is ook het lastige waar vanuit de literatuur tegenaan gelopen wordt. Er zijn zoveel verschillende auteurs met hun eigen visie op (interculturele) competenties en (interculturele) communicatie. Ook vanuit de vragenlijsten en het interview zijn verschillende standpunten gekomen over welke competenties een professional moet bezitten. Deze lijst is nooit volledig en zal constant veranderd, aangepast en aangevuld moeten worden. Het is een illusie om te denken dat er ooit één definitieve lijst zal komen. Dat is ook niet de bedoeling van dit onderzoek. De bedoeling is wel om handvatten te geven voor professionals zodat men een idee heeft van wat onder andere nodig is om aan de slag te gaan met de Marokkaanse doelgroep. Of deze lijst generaliseerbaar is voor andere doelgroepen, is maar de vraag. Dit competentieprofiel is niet bedoeld als magisch middel voor professionals, het is een richtlijn die professionals kunnen gebruiken bij het in gesprek gaan met mensen met een andere culturele achtergrond. Ook in het onderwijs is nog ruimte voor verbeteringen op het gebied van diversiteit. Omdat professionals in Nederland te maken krijgen met mensen met verschillende en uiteenlopende achtergronden, is het belangrijk om hier in het onderwijs aandacht aan te besteden. Dit kan (toekomstige) professionals handvatten bieden om in een multiculturele context op een goede manier aan de slag te gaan. 11

12 Literatuurlijst Behrnd, V., & Porzelt, P. (2012). Intercultural competence and training outcomes of students with experiences abroad. International Journal of Intercultural Relations, 36 (2), [ScienceDirect]. Verkregen op 15 januari, 2013, van Berger, M., Ince, D., & Stevens, R. (2010a). Inventarisatie initiële scholing in interculturele competenties voor professionals in de jeugdsector. Eindrapportage. Utrecht: NJI. Berger, M., Ince, D., & Stevens, R. (2010b). Inventarisatie na- en bijscholing in interculturele competentieprofielen voor professionals in de jeugdsector. Eindrapportage. Utrecht: NJI. Bie, D. de (2003). Morgen doen we het beter. Een handboek voor de competente onderwijsvernieuwer. Houten/Antwerpen: Bohn Stafleu van Loghum. Haterd, J. van de, Poll, A., Felten, H., Vos, R., & Bellaart, H. (2010). Naar interculturele competentieprofielen in het preventieve en ontwikkelingsgericht jeugdbeleid. Definitief concept. Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut (NJI). Verkregen op 15 januari, 2013, van ventieve%20en%20ontwikkelingsgericht%20jeugdbeleid.pdf Hogeschool Rotterdam (2009). Informatieboekje Pedagogiek Rotterdam: Hogeschool Rotterdam, Instituut voor Sociale Opleidingen. Kramer, S. (2007). Nieuwsgierig blijven. Implementatie van de interculturele competenties in de GGZ. Rotterdam: Mikado. Naber, P., & Bijvoets, M. (2011). Opleiden en professionaliseren in diversiteit en opvoeding. Utrecht: Verwey-Jonker Instituut. Verkregen op 15 maart, 2013, van Onstenk, J. (2005). Geïntegreerd pedagogisch leren handelen. Een uitdaging voor opleiding en professionalisering van leraren. Rede bij de aanvaarding van lectorschap Geïntegreerd Pedagogisch Handelen aan Hogeschool Inholland. Haarlem: Hogeschool Inholland. Stahl, G. (1998). Internationaler Einsatz von Führungskräften. München: Oldenbourg. Thijs, A., Berlet, I., Jacobs, H., Langberg, M., Wanner, P., & Bulthuis, F. (2008). Omgaan met culturele diversiteit in het onderwijs. Een verkennende literatuurstudie. Enschede: Stichting Leerplan Ontwikkeling. Verkregen op 15 mei, van met culturele diversiteit.pdf/ Verwey-Jonker Instituut (2013). Opleiden en professionaliseren in diversiteit en opvoeding. Verkregen op 15 maart, 2013, van Vlaar, P., Hattum, M. van, Dam, C. van, & Broeken, R. (2006). Klaar voor de toekomst. Een nieuwe beroepenstructuur voor de branches welzijn, zorg en maatschappelijke dienstverlening, gehandicaptenzorg, jeugdzorg en kinderopvang. Utrecht: NIZW. 12

13 Bijlage 13

14 Bijlage 1: Competentieprofiel Pedagogiek Hogeschool Rotterdam Beroepsspecifieke competenties (Hogeschool Rotterdam, 2009) A1: verheldering vraagstelling A1.1 Legt en onderhoudt relaties met kind, opvoeders en ondersteunende instanties. A1.2 Signaleert aan de opvoeding gerelateerde vraagstellingen. A1.3 Analyseert opvoedingssituatie in relatie tot het 1 e milieu. A2: opstellen handelingsplan A2.1 Stelt pedagogisch handelingsplan op. A2.2 Adviseert inzake opvoedingsvragen en -problemen. A2.3 Indiceert en verwijst door naar specifieke zorgvoorzieningen. A3: versterken (directe) opvoedrelaties A3.1 Begeleidt kinderen en opvoeders bij het creëren van meer ontwikkelingskansen. B1: analyseren opvoedsituatie B1.1 Legt en onderhoudt contacten met medeopvoeders. B1.2 Signaleert opvoedvragen van individuen en groepen in relatie tot meerdere systemen en structuren. B1.3 Analyseert opvoedsituatie in relatie tot het 2 de en 3 de opvoedmilieu. B2: afstemming in de opvoeding B2.1 Kiest en ontwerpt activiteiten en/of scholingsaanbod binnen een ketengerichte aanpak. B2.2 Maakt een plan voor het verbeteren van het pedagogisch klimaat. B2.3 Levert een bijdrage aan pedagogisch beleid. B3: versterken (indirecte) opvoedrelatie B3.1 Begeleidt jeugd bij de bevordering van prosociale groepsstructuur en stimuleert sociale binding. B3.2 Ondersteunt (mede)opvoeders bij het creëren van een positief pedagogisch klimaat. B3.3 Ondersteunt (mede)opvoeders binnen een ketengerichte benadering. C1: maatschappelijke oriëntatie C1.1 Legt en onderhoudt contact met maatschappelijke en culturele instellingen. C1.2 Signaleert en analyseert maatschappelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op opvoedkundige kwesties. C2: bijdragen aan jeugdbeleid C2.1 Ontwikkelt strategie voor kind en opvoeders voor het toeleiden naar voorzieningen. C2.2 Levert een bijdrage aan de ontwikkeling van jeugdbeleid. C3: maatschappelijke toeleiding C3.1 Draagt bij aan de ontwikkeling en uitvoering van jeugdbeleid. C3.2 Draagt zorg voor toeleiding van kind en opvoeders naar algemene voorzieningen. Algemene competenties (Hogeschool Rotterdam, 2009) 1. Communiceert informatie, ideeën en oplossingen intern en extern, werkt team- en ketengericht samen en geeft leiding aan projecten in een multidisciplinaire context. 2. Ondersteunt anderen, zowel individuen als groepen, in het oog hebben voor en het omgaan met maatschappelijke en culturele diversiteit. 3. Neemt verantwoordelijkheid voor het eigen beroepsmatig handelen, reflecteert erop en geeft sturing aan de verdere ontwikkeling ervan. 14

de verdere professionalisering van de eigen beroepsuitoefening c.q. het beroep.

de verdere professionalisering van de eigen beroepsuitoefening c.q. het beroep. Opleidingsplan Opvoedcoach 1. Scholingsactiviteit Opleiding tot opvoedcoach (Hbo-niveau). 2. Leerdoelen De student leert ouders en opvoeders bij het opvoeden te ondersteunen, zo nodig door te verwijzen

Nadere informatie

Opvoeden in andere culturen

Opvoeden in andere culturen Opvoeden in andere culturen Bevorderen en versterken: competenties vergroten Een betere leven DVD 1 Bevolkingsgroepen aantal Allochtoon3.287.706 Autochtoon13.198.081 Europese Unie (exclusief autochtoon)877.552

Nadere informatie

Kwaliteitskader intercultureel vakmanschap in het hsao

Kwaliteitskader intercultureel vakmanschap in het hsao Handreiking Kwaliteitskader intercultureel vakmanschap in het hsao handreiking voor (opleidings)managers en docenten HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao Deelproject van

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de als democratische oefenplaats Het beleid van SKH is gebaseerd op de visie van Mischa de Winter, met name wat betreft de opvang

Nadere informatie

School en CJG: pedagogische

School en CJG: pedagogische School en CJG: pedagogische partners Workshop 1 Congres Een wereld te winnen. Kwaliteit in de zorg voor alle jeugd 10 november 2011 Ahmed El Aslouni Hans Bellaart Marjan de Gruijter Berend Meijer Programma

Nadere informatie

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Werk ik wel volgens de uitgangspunten van de Wmo en

Nadere informatie

Interculturele managementcompetenties

Interculturele managementcompetenties Handreiking Interculturele managementcompetenties Handreiking voor (opleidings)managers in het hsao HO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao Deelproject van het ZonMw programma

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit

Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit Datum 23-07- 2012 Versie: 1.0 Profiel personal coach WelSlagen Diversiteit Inleiding: De personal coach wordt ingezet om deelnemers van WelSlagen Diversiteit met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation

Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation Student: Nynke Dijkstra Studentnummer S1032406 Student:

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Kenniswerkplaats Tienplus

Kenniswerkplaats Tienplus Workshop Jeugd in Onderzoek Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning van ouders met tieners in Amsterdam http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl Triple P divers Marjolijn Distelbrink Verwey-Jonker

Nadere informatie

Brochure. Kindcentrum

Brochure. Kindcentrum Brochure Kindcentrum Positive Action Positive Action is een programma waarmee kinderen ondersteund en uitgedaagd worden in het ontwikkelen van hun unieke talenten. Het gaat daarbij niet alleen over goede

Nadere informatie

Mogelijke functiebenaming. Vrijwilliger buurtbemiddeling, buurtbemiddelaar. Context/werkzaamheden

Mogelijke functiebenaming. Vrijwilliger buurtbemiddeling, buurtbemiddelaar. Context/werkzaamheden 1 KWALIFICATIEDOSSIER VRIJWILLIGER BUURTBEMIDDELING Beroepsbeschrijving Mogelijke functiebenaming Contet/werkzaamheden Rol en verantwoordelijkheden Vrijwilliger buurtbemiddeling, buurtbemiddelaar De vrijwilliger

Nadere informatie

Competentie Werkplan Resultaat Tijd

Competentie Werkplan Resultaat Tijd CONCEPT STAGE WERKPLAN Student: Sofie van Gils Studentnummer: 249676@student.fontys.nl Jaar: 2VT Stageschool: (Nog niet zeker) CKE Eindhoven Stagebegeleider: (Nog niet zeker) Frits Achten B Niveau 2 B3

Nadere informatie

Competenties verbonden aan het ComPas

Competenties verbonden aan het ComPas Competenties verbonden aan het ComPas 5 kerncompetenties en 8 erg waardevol competenties 1. Kunnen samenwerken... 2 2. Contactvaardig zijn... 3 3. Inlevingsvermogen/empathie bezitten... 4 4. Zelfreflectie...

Nadere informatie

jongerenbuurtbemiddelaar. gesprek eerste partij x* x gesprek tweede x* x partij bemiddelingsgesprek x* x beide partijen verslaglegging t.b.v.

jongerenbuurtbemiddelaar. gesprek eerste partij x* x gesprek tweede x* x partij bemiddelingsgesprek x* x beide partijen verslaglegging t.b.v. BIJLAGE 1 Profiel vrijwilliger jongerenbuurtbemiddeling Beroepsbeschrijving Mogelijke functiebenamingen Contet/ werkzaamheden Rol en verantwoordelijkheden Vrijwilliger jongerenbuurtbemiddeling, jongerenbuurtbemiddelaar.

Nadere informatie

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning.

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning. Het Pedagogisch Klimaat Schooljaar 2007 / 2008 Wat is een pedagogisch klimaat? Als we praten over een pedagogisch klimaat binnen Breedwijs Zuid Berghuizen gaat het over de sfeer die de partners willen

Nadere informatie

Doe de competentiecheck! Voor coördinatoren en begeleiders van vrijwilligers

Doe de competentiecheck! Voor coördinatoren en begeleiders van vrijwilligers oe de competentiecheck! Voor coördinatoren en begeleiders van vrijwilligers Wat maakt u tot een goede vrijwilligerscoördinator? Welke competenties moet u in huis hebben om vrijwilligers aan te sturen en

Nadere informatie

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning aan ouders met tieners in Amsterdam Pauline Naber, Hogeschool INHolland Marjan de Gruijter, Verwey-Jonker Instituut http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl/

Nadere informatie

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat?

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat? Spiegelgesprek Wie en wat? Luisteren naar ervaringen van cliënten kan de kwaliteit van de zorg en het aanbod sterk verbeteren. Jongeren en ouders vertellen tijdens het spiegelgesprek aan de hand van een

Nadere informatie

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ...

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ... P1 VOORBEELD OBSERVATIE-INSTRUMENT GROEP klantgerichtheid klanteninzicht groepsdynamica omgaan met diversiteit PRESENTATIE stemgebruik taalvaardigheid non-verbaal communiceren professionele houding PERSOON

Nadere informatie

Reïntegratie... een stapsgewijze benadering

Reïntegratie... een stapsgewijze benadering N A Z A R I A N & Z U I D E M A Reïntegratie... een stapsgewijze benadering Van kennis naar kunde. A C A D E M Y Nr. 12 M I J N O B J E C T I V I T E I T Waarom deze training? Wanneer je als reïntegratiecoach

Nadere informatie

kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7

kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7 kempelscan P1-fase Kempelscan P1-fase 1/7 Interpersoonlijke competentie Kern 1.2 Inter-persoonlijk competent Communiceren in de groep De student heeft zicht op het eigen communicatief gedrag in de klas

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

5.4 Praten met ouders

5.4 Praten met ouders seksualiteit. Bespreek daarom ook eens met je Turkse of Marokkaanse collega s welke waarden jullie samen belangrijk vinden in de seksuele ontwikkeling. Verschillende meningen zijn geen probleem, zolang

Nadere informatie

Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure. Pedagogisch Werk

Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure. Pedagogisch Werk Informatie opleidingsstandaard voor de EVC procedure Pedagogisch Werk Kwalificatie: Pedagogisch medewerker 3 kinderopvang Crebonummer: 92620 Niveau: 3 Geldig vanaf: 1 augustus 2012 Deel A: Beeld van de

Nadere informatie

1 Aanbevolen artikel

1 Aanbevolen artikel Aanbevolen artikel: 25 november 2013 1 Aanbevolen artikel Ik kan het, ik kan het zélf, ik hoor erbij Over de basisingrediënten voor het (psychologisch) welzijn Een klassieke motivatietheorie toegelicht

Nadere informatie

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Strategisch leiderschapsprofiel voor specialisten

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Strategisch leiderschapsprofiel voor specialisten Strategisch leiderschapsprofiel voor specialisten Specialist: er zijn 4 hoofdrollen geïdentificeerd voor de specialist op het strategische niveau. Brandweer vakman leiderschap staat aan de basis van de

Nadere informatie

Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders

Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders Voor wie? Deze brochure is bedoeld voor alle beroepskrachten die met Triple P werken of daar in de toekomst mee aan de slag willen gaan. Triple

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD. ILS Nijmegen

HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD. ILS Nijmegen HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD ILS Nijmegen Mei 2009 Voorwoord: Dit voorstel voor een competentieprofiel van de spd is ontworpen op verzoek van de directies van ILS- HAN en ILS-RU door de productgroep

Nadere informatie

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders COACH JE KIND ouders worden zelfredzame opvoeders 1 Eigen Kracht Iedere ouder heeft wel eens vragen over het opvoeden en opgroeien van hun kinderen. De meeste ouders weten waar ze terecht kunnen, zowel

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

TRAININGSAANBOD MULTICULTUREEL VAKMANSCHAP 1 TRAININGSAANBOD MULTICULTUREEL VAKMANSCHAP

TRAININGSAANBOD MULTICULTUREEL VAKMANSCHAP 1 TRAININGSAANBOD MULTICULTUREEL VAKMANSCHAP TRAININGSAANBOD MULTICULTUREEL VAKMANSCHAP 1 TRAININGSAANBOD MULTICULTUREEL VAKMANSCHAP WELKE REFERENTIEKADERS, WAARDEN EN NORMEN VAN MIJZELF SPELEN MEE IN EEN CONTACT? Diversiteit in kleur en cultuur

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Competentieprofiel kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Generieke Competenties... 2 Affiniteit met kaderlidmaatschap... 2 Sociale vaardigheden... 2 Communicatie... 2 Lerend vermogen... 3 Initiatiefrijk... 3

Nadere informatie

Pedagogische kwaliteit in beweging

Pedagogische kwaliteit in beweging Pedagogische kwaliteit in beweging De kinderopvang staat voor grote uitdagingen: kinderen een veilige basis en voldoende uitdaging bieden voor een gezonde ontwikkeling en hen voorbereiden op het basisonderwijs.

Nadere informatie

Observatieformulieren bij oefeningen

Observatieformulieren bij oefeningen Observatieformulieren bij oefeningen Observatieformulier 1 Gespreksvaardigheden: open vragen * Het stellen van open vragen Opmerkingen / voorbeelden De vragen zijn: begrijpelijk niet te kort niet te lang

Nadere informatie

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE]

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] Waarvoor kiezen klanten voor SoHuman? SoHuman helpt mensen, teams en organisaties met hun persoonlijke en professionele

Nadere informatie

Gespreksformulieren LB personeel Dommelgroep

Gespreksformulieren LB personeel Dommelgroep Gespreksformulieren LB personeel Dommelgroep (versie mei 2012) FUNCTIONERINGSGESPREK leraar basisonderwijs (LB) Naam: Geboortedatum: Huidige school: Leidinggevende: Huidige functie: Datum vorig gesprek:

Nadere informatie

5 pedagogisch medewerkers

5 pedagogisch medewerkers 5 pedagogisch medewerkers In dit hoofdstuk gaan we in op de pedagogisch medewerker. Zij heeft grote invloed op het welzijn en de ontwikkeling van kinderen in de opvang. Door individuele interactie met

Nadere informatie

Welkom. Stelling 1. Project Opvoedmix. online opvoedingsondersteuning voor Marokkaans-Nederlandse ouders

Welkom. Stelling 1. Project Opvoedmix. online opvoedingsondersteuning voor Marokkaans-Nederlandse ouders Welkom Project Opvoedmix online opvoedingsondersteuning voor Marokkaans-Nederlandse ouders Stelling 1 Als je opvoedingsondersteuning laagdrempeliger wilt maken, betekent dat dat je geen gegevens kunt registreren

Nadere informatie

REQUEST. Een wetenschappelijke basis voor een meetinstrument. Het meetinstrument Request. Doel

REQUEST. Een wetenschappelijke basis voor een meetinstrument. Het meetinstrument Request. Doel E Q U A L REQUEST Een wetenschappelijke basis voor een meetinstrument Het meetinstrument Request Doel Het vaststellen van de mate waarin een organisatie empowerend handelt naar de cliënt met een arbeidsvraag

Nadere informatie

Veilig. sportklimaat. Werken aan plezier, veiligheid en respect bij Rotterdamse verenigingen

Veilig. sportklimaat. Werken aan plezier, veiligheid en respect bij Rotterdamse verenigingen Veilig sportklimaat Werken aan plezier, veiligheid en respect bij Rotterdamse verenigingen De pedagogisch adviseur kan helpen beleid op te stellen en uit te voeren 10 gouden regels Zó bereikt uw vereniging

Nadere informatie

PROGRAMMA. Interculturele Hulpverlening: Wie past zich aan, aan wie? . WELKOM. FILMPJES. THEORIE. STELLINGEN (interactief)

PROGRAMMA. Interculturele Hulpverlening: Wie past zich aan, aan wie? . WELKOM. FILMPJES. THEORIE. STELLINGEN (interactief) Simeacongres 8 april 2011 PROGRAMMA Interculturele Hulpverlening: Wie past zich aan, aan wie?. WELKOM. FILMPJES. THEORIE. STELLINGEN (interactief) Theodora van Hall Greetje Heerlien-Poll Marionne Smit

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

TH-LPI Lean Performance Indicator. Best Peter Manager Brainwave Ltd.

TH-LPI Lean Performance Indicator. Best Peter Manager Brainwave Ltd. Best Peter Manager Brainwave Ltd. TH-LPI Lean Performance Indicator Dit rapport werd gegenereerd op 11-11-2015 door White Alan van Brainwave Ltd.. De onderliggende data dateren van 10-03-2015. OVER DE

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Functieprofiel. Wat is het?

Functieprofiel. Wat is het? Functieprofiel Wat is het? Een functieprofiel is een omschrijving van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van een functie binnen een organisatie. Het zorgt ervoor dat discussies worden vermeden

Nadere informatie

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke De spin in het web Handreiking voor werkers die direct aan de slag willen met de sociale netwerken van mensen met verstandelijke beperkingen Anne Wibaut, Willy Calis Ad van Gennep Inleiding Wij hebben

Nadere informatie

De Brug, een instelling voor verstandelijk gehandicapte mensen

De Brug, een instelling voor verstandelijk gehandicapte mensen Specificaties Medewerker maatschappelijke zorg Titel: Soort: Werksituatie: Eindproduct: Omgaan met diversiteit in de beroepspraktijk Cursus De Brug, een instelling voor verstandelijk gehandicapte mensen

Nadere informatie

Cultureel management van hogescholen

Cultureel management van hogescholen Cultureel management van hogescholen Workshop Fontys Docentevent Yolanda te Poel Lector Diversiteit in de jeugdzorg Fontys Hogeschool Pedagagogiek Eindhoven 10 januari 2013 Dialoog: Wat is goed cultureel

Nadere informatie

Meldcode kindermishandeling

Meldcode kindermishandeling Meldcode kindermishandeling een training voor professionals www.viermin.nl De training Meldcode Kindermishandeling richt zich op: - Signaleren: het kunnen, willen en durven signaleren van kindermishandeling

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

Samenvatting Competentieprofiel gedragswetenschapper in de jeugdzorg

Samenvatting Competentieprofiel gedragswetenschapper in de jeugdzorg Samenvatting Competentieprofiel gedragswetenschapper in de jeugdzorg In het kader van de toolkit professionalisering Jeugdzorg volgt hier een samenvatting van het competentieprofiel gedragswetenschapper

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Algemene informatie Kinderopvang 0-4. November 2014

Algemene informatie Kinderopvang 0-4. November 2014 Algemene informatie Kinderopvang 0-4 November 2014 Voorwoord Positive Action wordt in Amerika met veel succes uitgevoerd. Het is een bewezen effectief programma dat positieve resultaten behaalt op zowel

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Inschrijving

Pedagogisch Beleid. Inschrijving Pedagogisch Beleid Inschrijving U vertrouwt ons uw kind toe en wij willen ook het allerbeste voor uw kind. In dit gesprek kunt u meer over uw kind vertellen.zijn er bijzonderheden waar wij rekening mee

Nadere informatie

Van werkdruk naar werkplezier

Van werkdruk naar werkplezier Van werkdruk naar werkplezier Het Programma Onze visie Werkdruk leidt tot minder werkplezier, wrijving in de samenwerking en op termijn mogelijk verzuim door stressklachten. Als medewerkers echter uitgedaagd

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Pedagogisch medewerker 3 kinderopvang. 2 Opvoeden en ontwikkelen van het kind/de jongere

Pedagogisch medewerker 3 kinderopvang. 2 Opvoeden en ontwikkelen van het kind/de jongere Specificaties Pedagogisch medewerker 3 kinderopvang Titel: Soort: Werksituatie: Beroepsproduct: Religies in de wijk Project Kinderdagverblijf, bso Informatiemap, presentatie Niveau: 3 KD: Pedagogisch werker

Nadere informatie

Omschrijving. (ICOM) Internationale competenties in het kader van het ICOM-project. Overzicht internationale competenties (ICOMs)

Omschrijving. (ICOM) Internationale competenties in het kader van het ICOM-project. Overzicht internationale competenties (ICOMs) Overzicht internationale competenties (ICOMs) Competentieveld Algemeen Internationale competentie (ICOM) Internationale competenties in het kader van het ICOM-project Omschrijving Competenties die worden

Nadere informatie

Meedenksessie Onderwijs over agressie

Meedenksessie Onderwijs over agressie Meedenksessie Onderwijs over agressie Opening (Gitta v/d Berg) Welkom Doel van deze bijeenkomst Programma 15.00u Opening 15.15u Inleiding Door Gitta v/d Berg (Trainer omgaan met agressie) Door Barbara

Nadere informatie

Opgave 1 Agressie op het sportveld

Opgave 1 Agressie op het sportveld Opgave 1 Agressie op het sportveld Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje. Inleiding In 12 raakte een grensrechter na afloop van een amateurvoetbalwedstrijd ernstig gewond

Nadere informatie

1.1 Transculturele pedagogiek om cultuurverschillen te overbruggen:

1.1 Transculturele pedagogiek om cultuurverschillen te overbruggen: 1 Transculturele pedagogiek Inhoudsopgave: 1 TRANSCULTUREEL DENKEN EN HANDELEN...1 1.1 Transculturele pedagogiek om cultuurverschillen te overbruggen:...1 1.2 Modellen en een metafoor:...2 1.3 Videotrainingsband:

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan

competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Samenwerken Omgevingsgericht/samenwerken Reflectie en zelfontwikkeling competentieprofiel groepsleerkracht/ docent algemeen vormend onderwijs Het Driespan Competentieprofiel stichting Het Driespan, (V)SO

Nadere informatie

Onderzoek POD en Sport

Onderzoek POD en Sport 2015 Onderzoek POD en Sport Inhoud Inleiding... 2 Conclusie... 3 Aanbevelingen... 6 Het bestuur... 7 Jeugdtrainers... 8 Jeugdleden... 9 Vrijwilligers... 10 Ouders... 11 Resultaten... 12 1 Inleiding Het

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

Kennis rond dementie, familierelaties en verlieservaringen is onontbeerlijk.

Kennis rond dementie, familierelaties en verlieservaringen is onontbeerlijk. COMPETENTIEPROFIEL COACH BEGELEIDING MODULES PSYCHO-EDUCATIEPAKKET DEMENTIE EN NU De coach van Dementie en nu is hij/zij die de vormingssessies begeleidt voor een groep mantelzorgers van personen met dementie.

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

Het gezicht van... maatschappelijke zorg. Mee kunnen doen. Inhoud

Het gezicht van... maatschappelijke zorg. Mee kunnen doen. Inhoud Het gezicht van... maatschappelijke zorg Inhoud Wat is maatschappelijke zorg? Wat doe je in de maatschappelijke zorg? Wat moet je kunnen om te werken in de maatschappelijke zorg? Meer informatie over de

Nadere informatie

Resultaat Continuïteit bevorderd, zodanig dat de organisatie is staat is en blijft zijn missie, strategie en doelstellingen uit te voeren.

Resultaat Continuïteit bevorderd, zodanig dat de organisatie is staat is en blijft zijn missie, strategie en doelstellingen uit te voeren. Profiel directeurbestuurder Stichting KEaRN Beheer Inleiding De directeurbestuurder is eindverantwoordelijk en belast met de aansturing van alle beleidsgebieden van Stichting KEaRN Beheer. De directeurbestuurder

Nadere informatie

Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD

Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD eindbeoordeling WPL-2 Hogeschool van Amsterdam Onderwijs en Opvoeding tweedegraads lerarenopleidingen datum: 2 april 2015 naam student: Peter Lakeman studentnr.

Nadere informatie

Competenties van de jeugdarts. J.Bijlsma-Schlösser 22-09-08. Opbouw

Competenties van de jeugdarts. J.Bijlsma-Schlösser 22-09-08. Opbouw Medicine is long life study Competenties van de jeugdarts J.Bijlsma-Schlösser Opbouw Medische kerncompetenties specialist Wat is een competentie Uitwerking van een kerncompetentie SWOT POP EPA= KrBeAc

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat orthopedagogie Gesuperviseerde praktijk

ECTS-fiche. Graduaat orthopedagogie Gesuperviseerde praktijk ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat orthopedagogie Module Gesuperviseerde praktijk Code M2 Lestijden 60 Studiepunten nvt Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot aanvragen

Nadere informatie

HOE LAAT IK MEDEWERKERS

HOE LAAT IK MEDEWERKERS MANAGEMENT Een zelfstandige medewerker is een tevreden medewerker HOE LAAT IK MEDEWERKERS ZELFSTANDIG FUNCTIONEREN? De ene mens is de andere niet. Sommigen zijn blij met een chef die aan hen geducht leiding

Nadere informatie

19. Reflectie op de zeven leerfuncties

19. Reflectie op de zeven leerfuncties 19. Reflectie op de zeven leerfuncties Wat is het? Wil een organisatie kennisproductief zijn, dan heeft zij een leerplan nodig: een corporate curriculum dat de organisatie helpt kennis te genereren, te

Nadere informatie

Leraar basisonderwijs LB

Leraar basisonderwijs LB Leraar basisonderwijs LB Functiewaardering: 43343 43333 43 33 Salarisschaal: LB Werkterrein: Onderwijsproces -> Leraren Activiteiten: Beleids- en bedrijfsvoeringsondersteunende werkzaamheden, overdragen

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013 Effectief feedback geven en ontvangen Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, nderwijsinspectie 2013 Inleiding Deze handleiding is geschreven ter ondersteuning van het gebruik van het

Nadere informatie

Communiceren met de doelgroep voor OA en PW Kinderopvang

Communiceren met de doelgroep voor OA en PW Kinderopvang Specificaties Onderwijsassistent Titel: Soort: Werksituatie: Eindproduct: Communiceren met de doelgroep voor OA en PW Kinderopvang Training Kinderdagverblijf, BSO of basisschool Demonstratie Niveau: 4

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

Beoordelingsrapport. Keimaat is een product van b&t begeleiding en training B.V.

Beoordelingsrapport. Keimaat is een product van b&t begeleiding en training B.V. Beoordelingsrapport Keimaat is een product van b&t begeleiding en training B.V. Beoordelingsrapport van: mevr. K. Rozegeur Dit beoordelingsrapport is gemaakt op: 8 juli 2010 Beoordelingsperiode: augustus

Nadere informatie

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Sport werkt! Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Leer optimaal samenwerken, omgaan met stress en effectief communiceren Nederlands Instituut voor Vechtsport en Maatschappij

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie