Office 2007 voor het examen! Oefeningen Deel 2 Word Saskia Jacobsen Bert Pinkster Michiel Pinkster Jan Dols Onder redactie van Saskia Jacobsen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Office 2007 voor het examen! Oefeningen Deel 2 Word 2007. Saskia Jacobsen Bert Pinkster Michiel Pinkster Jan Dols Onder redactie van Saskia Jacobsen"

Transcriptie

1 Office 2007 voor het examen! Oefeningen Deel 2 Word 2007 Saskia Jacobsen Bert Pinkster Michiel Pinkster Jan Dols Onder redactie van Saskia Jacobsen

2 Meer informatie over deze en andere uitgaven kunt u verkrijgen bij: Sdu Klantenservice Postbus EA Den Haag tel.: (070) Sdu Uitgevers bv, Den Haag Academic Service is een imprint van Sdu Uitgevers bv Deze opgaven horen bij de uitgave Office 2007 voor het examen!, ISBN Alle rechten voorbehouden. Alle auteursrechten en databankrechten ten aanzien van deze uitgave worden uitdrukkelijk voorbehouden. Deze rechten berusten bij Sdu Uitgevers bv. Behoudens de in of krachtens de Auteurswet gestelde uitzonderingen, mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voorzover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 h Auteurswet, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich te wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van een gedeelte van deze uitgave ten behoeve van commerciële doeleinden dient men zich te wenden tot de uitgever. Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, kan voor de afwezigheid van eventuele (druk)fouten en onvolledigheden niet worden ingestaan en aanvaarden de auteur(s), redacteur(en) en uitgever deswege geen aansprakelijkheid voor de gevolgen van eventueel voorkomende fouten en onvolledigheden. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording or otherwise, without the publisher s prior consent. While every effort has been made to ensure the reliability of the information presented in this publication, Sdu Uitgevers neither guarantees the accuracy of the data contained herein nor accepts responsibility for errors or omissions or their consequences.

3 Inhoud 3 Tekst typen en corrigeren... 5 Oefening 3.1 Tekst typen en corrigeren... 5 Oefening 3.2 Cursor verplaatsen... 6 Oefening 3.3 Bijzondere tekens invoegen... 6 Oefening 3.4 Alles weergeven en corrigeren... 8 Oefening 3.5 Ongedaan maken en herhalen Werken met documenten Oefening 4.1 Opslaan Oefening 4.2 Opslaan onder andere naam Oefening 4.3 Opslaan op een andere plaats Oefening 4.4 Document sluiten Oefening 4.5 Document openen Oefening 4.6 Beginnen met nieuw document Oefening 4.7 Opslaan in andere bestandsindeling Oefening 4.8 Overschakelen naar andere geopende documenten Selecteren en bewerken Oefening 5.1 Selecteren Oefening 5.2 Hoofdlettergebruik Oefening 5.3 Knippen en plakken Oefening 5.4 Kopiëren en plakken Oefening 5.5 Klembord gebruiken Oefening 5.6 Zoeken Opmaken! Oefening 6.1 Stijlen toepassen Oefening 6.2 Tekenopmaak Oefening 6.3 Alinea-opmaak: uitlijnen Oefening 6.4 Alinea-opmaak: inspringen Oefening 6.5 Alinea-opmaak: tabstops Oefening 6.6 Alinea-opmaak: regelafstand Oefening 6.7 Alinea-opmaak: diverse Oefening 6.8 Alinea-opmaak: opsommingstekens en nummering Oefening 6.9 Alinea-opmaak: randen Oefening 6.10 Alinea-opmaak: arcering Oefening 6.11 Alinea-opmaak: diverse Oefening 6.12 Papierformaat en afdrukstand Oefening 6.13 Marges Oefening 6.14 Paginanummering Oefening 6.15 Koptekst en voettekst Oefening 6.16 Extra oefening: Secties Tabellen Oefening 7.1 Tabel invoegen Oefening 7.2 Gegevens in tabel Oefening 7.3 Selecteren in tabellen Oefening 7.4 Invoegen en verwijderen Oefening 7.5 Kolombreedte Sdu Uitgevers 3/55

4 Oefening 7.6 Rijhoogte Oefening 7.7 Tabelstijlen Oefening 7.8 Celuitlijning Oefening 7.9 Tabelranden Oefening 7.10 Tabelarcering Oefening 7.11 Overige mogelijkheden Afbeeldingen Oefening 8.1 Afbeelding zoeken en selecteren Oefening 8.2 Afbeelding uit bestand Oefening 8.3 Afbeelding uit illustratiegalerie Oefening 8.4 Afbeelding uit bestand Oefening 8.5 Afbeelding kopiëren en plakken Oefening 8.6 Afbeelding verplaatsen Oefening 8.7 Afmetingen aanpassen Oefening 8.8 Vormen tekenen Oefening 8.9 Afbeeldingen overig Afdrukken Oefening 9.1 Afdrukvoorbeeld Oefening 9.2 Afdrukken Document controleren Oefening Taal instellen Oefening Spelling controleren Oefening Grammatica controleren Oefening Documentweergaven Oefening Woorden afbreken Oefening AutoCorrectie Oefening Vervangen Afdruk samenvoegen Oefening Samenvoegen Oefening Brief samenvoegen Oefening Etiketten samenvoegen Sdu Uitgevers 4/55

5 3 Tekst typen en corrigeren Oefening 3.1 Tekst typen en corrigeren 1. Kijk of er een leeg document op het scherm staat. Zo nee, gebruik dan de toetsencombinatie Ctrl+n voor een nieuw leeg document. Typ de volgende tekst. Gebruik alleen de Enter-toets als op een nieuwe regel moet worden begonnen (hier achter mogelijk ). Als er fouten worden gemaakt tijdens het typen, corrigeer die dan direct met Backspace. Met Word kan ik eenvoudige documenten maken, maar ook zeer geavanceerde. Van korte briefjes tot grote rapporten: alles is mogelijk. Met een tekstverwerker kunnen teksten worden bewaard. Ooit bewaarde teksten kunnen uiteraard weer worden opgeroepen. 2. Gebruik de pijltjestoetsen om de cursor te verplaatsen naar het begin van de tekst. Druk dan op Enter. Aan het begin is een witregel geplaatst en de rest van de tekst is opgeschoven naar beneden. Gebruik de pijltoets om weer naar het begin te gaan en typ: Mijn eerste tekst. Druk op Enter. 3. Verplaats de cursor achter het woord teksten in de laatste alinea. Haal met Backspace het woord weg. Typ hiervoor in de plaats het woord documenten. 4. Maak van de eerste tekstregel Mijn allereerste tekst. 5. Verplaats de cursor naar de laatste regel vóór het woord uiteraard. Wijzig dit in altijd. 6. Druk op de sneltoets Ctrl+End. Hiermee wordt de cursor altijd verplaatst naar het einde van het document. Druk twee keer op de Enter-toets. 7. Zet onder aan het document de datum van vandaag. 8. Begin op een nieuwe pagina: tabblad Invoegen, groep Pagina s, knop Pagina-einde. De cursor staat aan het begin van een nieuwe bladzijde. 9. Typ een naam gevolgd door Enter. 10. Druk twee keer op de Tab-toets en typ het adres. Typ op een nieuwe regel eronder de postcode en plaats en zorg dat dit exact onder het adres komt te staan. 11. Gebruik de pijltoetsen om de cursor voor het eerste teken van het adres te zetten. Druk één keer op Backspace: de tekst springt wat naar links, omdat een tab is verwijderd. 12. Verwijder de tab voor de postcode ook. Nu staan de adresgegevens weer netjes onder elkaar. 13. Gebruik de verticale schuifbalk om de tekst die aan het begin staat op het scherm weer te geven. De cursor staat nu echter nog steeds aan onderaan in het document! (Typ maar eens wat en haal dat direct daarna weer weg.) 14. Met de sneltoets Ctrl+Home verplaatsen we de cursor altijd naar het begin van het document. 15. Laat het document op het scherm staan. Sdu Uitgevers 5/55

6 Oefening 3.2 Cursor verplaatsen 1. Klik aan het einde van de Werkbalk Snelle Toegang op de knop Werkbalk Snelle Toegang aanpassen. Zorg dat de knop Nieuw op de werkbalk komt te staan. 2. Klik op de knop Nieuw om te beginnen met een nieuw document. Het andere document is er nog steeds, kijk maar op de taakbalk van Windows. 3. Om even snel een wat grotere hoeveelheid tekst in dit document te krijgen typt u het volgende. =rand(100) gevolgd door Enter. In het document is nu 100x eenzelfde tekst gekomen. Dit gaan we gebruiken om de cursor te verplaatsen. 4. Gebruik enkele keren om de cursor steeds een regel te verplaatsen. 5. Gebruik Ctrl+Home om de cursor te verplaatsen naar het begin van het document. 6. Gebruik enkele keren de toetsencombinatie Ctrl+. Hoe wordt de cursor verplaatst? 7. Zet de cursor aan het begin van het document. 8. Gebruik drie keer de toetsencombinatie Ctrl+. Hoe verspringt de cursor? 9. Waarheen gaat de cursor nu met Home? 10. Waarheen met End? 11. Gebruik Ctrl+End om naar het einde van het document te gaan. 12. Selecteer het tabblad Start. Klik in de groep Bewerken op de lijstknop bij de knop Zoeken. Klik op Ga naar. a. Klik links in de lijst op pagina. b. Typ in het tekstvak rechts een 7. c. Klik op Ga naar. De cursor is verplaatst naar het begin van pagina 7. d. Klik op Sluiten. 13. Klik nu op de knop Zoeken zelf. 14. Typ in het dialoogvenster als zoektekst tabblad en klik op Volgende zoeken. Gebruik steeds Volgende zoeken om verder te zoeken in het document. 15. Sluit het dialoogvenster. 16. Laat het document op het scherm staan. Oefening 3.3 Bijzondere tekens invoegen 1. De documenten uit de vorige oefening staan nog op het scherm. 2. Maak weer een nieuw document. 3. Zorg dat in dit nieuwe document de volgende tekst komt, zoals in het voorbeeld is aangegeven. De speciale tekens en komen uit het lettertype Wingdings. Het teken komt uit Symbol. Sdu Uitgevers 6/55

7 Figuur Controleer de getypte tekst en corrigeer eventueel de fouten. 5. Verplaats de cursor naar het begin van de laatst getypte regel (voor Het bedrag ). Druk op Backspace. De Enter ervoor wordt verwijderd en daarmee ook de witregel. 6. Wijzig de eerste tekstregel in De activiteitendag duurt ± 8 uur en het kost 10,- per persoon. Maak extra ruimte boven de tekst Mijn naam is We gaan de ruimte tussen de NAW-gegevens wat verkleinen. a. Verplaats de cursor voor de Enter achter uw naam. b. Druk op Delete (de Enter is verwijderd en de tekst eronder staat nu achter uw naam). c. Druk op Shift+Enter. d. Herhaal dit ook voor de andere NAW-gegevens. 8. De tekst moet er nu ongeveer zo uitzien. Sdu Uitgevers 7/55

8 Figuur Voeg aan de Werkbalk Snelle Toegang de knop Afdrukvoorbeeld toe. 10. Klik op de knop Afdrukvoorbeeld. Op het scherm verschijnt het document zoals het ook afgedrukt zal worden: we zien de hele pagina. het lint is vervangen door een tabblad Afdrukvoorbeeld. Klik op de laatste knop Afdrukvoorbeeld Sluiten om terug te gaan naar het document. 11. Laat het document op het scherm staan. Oefening 3.4 Alles weergeven en corrigeren 1. Gebruik de knop Alles weergeven op het tabblad Start in de groep Alinea s. In het document staan nu speciale tekens. 2. Bekijk het verschil tussen een Enter en een Shift+Enter. 3. Zet de cursor voor Mijn naam is. 4. Druk op Backspace: nu is het duidelijker dat er een Enter wordt verwijderd en daarmee een witregel. 5. Laat het document op het scherm staan. Oefening 3.5 Ongedaan maken en herhalen 1. Zet de cursor bovenaan het document met het inschrijfformulier van de activiteitendag. 2. Gebruik de toetsencombinatie Ctrl+Delete. 3. Wat is er verwijderd? 4. Klik op de knop Ongedaan maken: het woord is weer teruggezet. 5. Zet onderaan achter bankrekeningnummer Verplaats de cursor achter Mijn naam is. 7. Klik op de knop Herhalen op de Werkbalk Snelle Toegang. 8. Klik nog twee keer op deze knop. 9. Gebruik de knop Ongedaan maken om de nummers achter Mijn naam is weer weg te halen. 10. Zet de cursor aan het einde van het document. Sdu Uitgevers 8/55

9 11. Gebruik de toetsencombinatie Ctrl+Backspace om het bankrekeningnummer weer te verwijderen. 12. Gebruik Ongedaan maken om het weer terug te zetten. 13. Laat het document op het scherm staan. Sdu Uitgevers 9/55

10 4 Werken met documenten Oefening 4.1 Opslaan 1. Op het scherm staat het document over de activiteitendag. 2. Klik op de knop Opslaan in de Werkbalk Snelle Toegang. 3. Het dialoogvenster Opslaan als verschijnt. a. Typ achter Bestandsnaam: inschrijfformulier activiteitendag. b. Zorg dat bovenaan Documenten komt te staan. Waarschijnlijk is dat al het geval. c. Klik op de knop Opslaan. 4. Het document staat nog steeds op het scherm. 5. Wijzig het bankrekeningnummer in Druk nog eens op de knop Opslaan. De laatste wijziging is nu opgeslagen. Oefening 4.2 Opslaan onder andere naam 1. Vul in het formulier bij de NAW-gegevens uw eigen Naam, Adres, Postcode en Plaatsnaam in. 2. We gaan dit ingevulde formulier nu opslaan onder een nieuwe naam. a. Klik op de Office-knop. b. Wijs op Opslaan als en klik op Word-document. c. Het dialoogvenster Opslaan als verschijnt. Achter Bestandsnaam staat de huidige naam. d. Wijzig deze bestandsnaam in: Mijn inschrijfformulier e. Klik op Opslaan. 3. Het document is nu opgeslagen onder een andere naam: een leeg inschrijfformulier en een ingevuld formulier. Oefening 4.3 Opslaan op een andere plaats 1. Wijzig in het formulier de NAW-gegevens in die van een andere persoon. 2. Nu wordt het document opgeslagen op een andere plaats. a. Kies voor Opslaan als bij de Office-knop. b. Geef als bestandsnaam <Naams> inschrijfformulier. c. Klik in het dialoogvenster op de knop Nieuwe map. d. In de map Documenten is een nieuwe map gemaakt waarvan de naam is geselecteerd. Typ Inschrijfformulieren als naam voor deze nieuwe map en druk op Enter. e. Aan de bovenkant in het dialoogvenster zien we dat deze nieuwe map is geselecteerd. f. Klik op Opslaan. Oefening 4.4 Document sluiten 1. Het inschrijfformulier staat nog op het scherm. We stoppen met het werken aan dit document. 2. Klik op de Office-knop en klik op Sluiten. 3. Er waren nog meer documenten geopend, dus nu zien we het volgende document dat nog open is: waarschijnlijk is dat het document met 100 keer dezelfde tekst. Sdu Uitgevers 10/55

11 a. Dat document kan ook gesloten worden. De wijzigingen hoeven niet bewaard te worden. b. Het laatste document dat aanwezig is, bevat de eerste getypte tekst. Sla dit document op in de map Documenten onder de naam Mijn eerste tikwerk. 4. Sluit nu ook dit laatste document. Mocht er toevallig nog een document geopend zijn, sluit dit dan ook. Oefening 4.5 Document openen 1. Klik op de Office-knop en kijk welke documenten in de lijst van recent geopende staan. 2. Open vanuit deze lijst het lege inschrijfformulier. 3. Stel dat het document Min eerste tikwerk niet in de lijst met recente bestand staat en toch geopend moet worden. a. Klik dan op de Openen onder de Office-knop. b. Ga naar de map waar het document is opgeslagen. c. Zoek het bestand en selecteer het door erop te klikken. d. Klik op de knop Openen. 4. Laat beide documenten geopend op het scherm staan. Oefening 4.6 Beginnen met nieuw document 1. Klik op de Office-knop en klik op Nieuw. 2. Kies voor het maken van een nieuw leeg document. 3. Er staat nu een helemaal blanco document op het scherm. We hebben eerder een nieuw leeg document gemaakt (met Ctrl+n en met de toegevoegde knop Nieuw op de Werkbalk Snelle Toegang). Deze nieuwe manier is dus veel omslachtiger! 4. Sluit het nieuwe document (sla per ongeluk gemaakt wijzigingen niet op). 5. Klik op de Office-knop en klik op Nieuw. 6. Kies links voor Brieven onder Microsoft Office Online. Klik op Reizen en kies voor de sjabloon Klacht over kwijtgeraakte reisbagage. Klik op Downloaden. Mocht deze er niet tussenstaan, kies dan een ander soort brief. 7. Dit is een sjabloon (voorbeelddocument) met delen die ingevuld moeten worden. a. Vul de gevraagde gegevens in. b. Wijzig de datum in een voor Nederland normale datumnotatie. c. Maak aan het einde onder het woord Bijlage een pagina-einde. d. Maak op de tweede pagina een lijst met de verloren bagage. 8. Sla het document op in de map Documenten onder een passende naam. 9. Laat het document op het scherm staan. Oefening 4.7 Opslaan in andere bestandsindeling 1. De vliegtuigmaatschappij wil het document graag als bijlage bij een bericht ontvangen. Ze gebruiken echter versie 2003 van Word. daarom slaat u het document ook op in dat bestandsformaat. a. Klik op de Office-knop. b. Wijs op Opslaan als en kies Word document. c. Sla het bestand op onder een passende naam. Sdu Uitgevers 11/55

12 2. In de titelbalk ziet u staan dat het document in Compatibiliteitsmodus is geopend. dat betekent dat het een indeling heeft. 3. Sluit het document. Oefening 4.8 Overschakelen naar andere geopende documenten 1. Open de volgende documenten: a. uw eigen inschrijfformulier voor de activiteitendag. b. de brief over de kwijtgeraakte bagage (indeling 2007). 2. Maak ook een nieuw leeg document. 3. Controleer op de Taakbalk van Windows welke documenten geopend zijn. Klik op het document over de reisbagage. Dit is nu het actieve document. 4. Selecteer het tabblad Beeld en klik in de groep Venster op de knop Ander venster. Er staat een vinkje voor de brief over de reisbagage. Klik op het laatste lege document dat is toegevoegd (Document<nr>). 5. Sluit alle geopende documenten. Sla eventuele wijzigingen niet op. Sdu Uitgevers 12/55

13 5 Selecteren en bewerken Oefening 5.1 Selecteren 1. Maak een nieuw leeg document. 2. Typ de volgende tekst =rand(10) gevolgd door Enter. De eerder gebruikte voorbeeldtekst staat nu 10 keer op het scherm. We gaan dit gebruiken om te selecteren. 3. Ga naar het begin van het document. 4. Selecteer net als in de afbeelding in het boek de tekst algemene uiterlijk van uw in de eerste alinea. 5. Vaag verschijnt de miniwerkbalk bij de tekst. Wijs op de miniwerkbalk en klik op de knop Vet (knop met de letter B). De geselecteerde tekst is nu vet gemaakt. 6. Plaats de cursor vlak voor de letter U in de tweede alinea. De muisvorm is een I: sleep tot en met gemakkelijk wijzigen in dezelfde regel. 7. Klik in de miniwerkbalk op de knop Lettertype vergroten (knop met de grote A). De tekst wordt iets groter. Klik nog twee keer op deze knop: de tekst wordt nog groter. 8. Plaats de muis in de linkermarge voor de alinea die begint met Als u het algemene uiterlijk. De muisvorm moet een pijl worden! Klik nu één keer op de linkermuisknop. 9. De hele regel is geselecteerd. 10. Maak de tekst een maatje kleiner met de knop Lettertype verkleinen (knop met de kleine A). 11. Houd de tekst geselecteerd! Typ nu uw naam. De geselecteerde tekst is vervangen door de tekens van uw naam. 12. Gebruik de knop Ongedaan maken om de tekst terug te krijgen. 13. Dubbelklik voor deze alinea. 14. Gebruik de knop Cursief (knop met I) om de geselecteerde tekst schuin te zetten. 15. Gebruik de toetsencombinatie Ctrl+a om alle tekst te selecteren. 16. Druk op Delete: alle tekst is verwijderd. 17. Gebruik Ongedaan maken om de tekst terug te halen. 18. Dubbelklik op het woord galerieën in de eerste alinea. Het hele woord is geselecteerd. 19. Maak dit woord vet en cursief. 20. Aangezien dezelfde tekst er tien keer staat, moet het woord galerieën nog vaker voorkomen in de tekst. a. Gebruik Zoeken om het woord op te zoeken. b. Maak daarna het woord cursief en vet. c. Het hoeft niet voor alle plaatsen waar het woord voorkomt te gebeuren, maar enkele keren. 21. We maken een meervoudige selectie. a. Selecteer het woord afbeeldingen in de eerste alinea. b. Druk op Ctrl en houd deze toets ingedrukt. c. Selecteer het woord besturingselementen in de tweede alinea. d. Selecteer ook het woord Pagina-indeling in de derde alinea. e. Laat Ctrl weer los. 22. Klik op de knop Onderstrepen (knop met letter U) op het tabblad Start in de groep Lettertype. De geselecteerde woorden zijn onderstreept. 23. Klik buiten de geselecteerde woorden om de selectie op te heffen. Sdu Uitgevers 13/55

14 24. Sla het document op: a. Maak een nieuwe map onder de map Documenten met de naam Oefeningen Word. b. Geef het bestand de naam Selecteren en zorg dat het in de nieuwe map komt. 25. Sluit het document. Oefening 5.2 Hoofdlettergebruik 1. Typ in een nieuw leeg document de volgende tekst in hoofdletters: SOMS TYP JE WEL EENS PER ONGELUK MET CAPSLOCK AAN. 2. Selecteer het woord CAPSLOCK. 3. Gebruik de knop Hoofdlettergebruik op het tabblad Start in de groep Lettertype om deze tekst in kleine letters te zetten. 4. Selecteer de hele zin. 5. Gebruik hoofdlettergebruik om de zin om te zetten in een correcte zin, dus met een beginhoofdletter. 6. Zet het woord capslock weer in hoofdletters. 7. Maak nu van de eerste letter c een hoofdletter en van de l ook. Er staat dus nu CapsLock. 8. Selecteer dit woord. 9. Gebruik omkering letters en bekijk het resultaat. 10. Maak deze laatste actie ongedaan. 11. Sluit het document en sla de wijzigingen op in de map Oefeningen Word onder de naam Letters omzetten. Oefening 5.3 Knippen en plakken 1. Typ in een nieuw document de volgende tekst: Kopiëren van tekstdelen In een document kunnen we stukken tekst verplaatsen. Hiervoor selecteren we de tekst en daarna kiezen we voor de knop Knippen. We zetten nu de cursor op de plaats waar de tekst moet komen en klikken op de knop Plakken. Voilà: de tekst is verplaatst! Verplaatsen van tekstdelen 2. Sla de tekst op onder de naam Tekstbewerkingen uitvoeren in de map Oefeningen Word. 3. De titel van dit document (Kopiëren van tekstdelen) is niet correct. Verwijder de eerste regel door de tekst te selecteren en dit te wissen. 4. De juiste titel is de laatste regel van het document (Verplaatsen van tekstdelen). Selecteer deze regel, knip hem eruit en plak deze aan het begin van het document. 5. Sla het document op onder dezelfde naam en sluit het. Oefening 5.4 Kopiëren en plakken 1. Typ in een nieuw document de volgende tekst: Plaats de cursor op de juiste positie. Selecteer een tekstblok. Kies voor Plakken. Kies voor Knippen. EEN TEKSTBLOK VERPLAATSEN. 2. Gebruik slepen en neerzetten om de volgorde van de tekstregels te corrigeren: eerst de titel en dan de stappen in de juiste volgorde. Sdu Uitgevers 14/55

15 3. Selecteer alle tekst in dit document en kopieer dit. 4. Open nu het document Tekstbewerkingen uitvoeren uit de vorige oefening. Plak de gekopieerde tekst onderaan in dit document. 5. Sluit beide documenten en sla de wijzigingen in het document Tekstbewerkingen uitvoeren op. Het andere document hoeft niet bewaard te blijven. Oefening 5.5 Klembord gebruiken 1. Open het document Tekstbewerkingen uitvoeren. 2. Selecteer het tabblad Start. 3. Klik in de groep Klembord op het startpictogram voor dialoogvensters. Links verschijn het Klembord. 4. Als er items op het klembord staan gaan we die eerst verwijderen. Klik hiervoor op de knop Alles wissen. 5. Selecteer de laatste tekstregel en kopiëren. Dit onderdeel staat nu op het klembord. 6. Selecteer de eerste tekstregel en kopieer dit. Er staan nu twee onderdelen op het klembord. Het laatst gekopieerde onderdeel staat bovenaan. 7. Maak nieuw leeg document. 8. Gebruik de knop Plakken en kijk welk onderdeel van het klembord in dit document wordt geplaatst. 9. Klik op het andere onderdeel van het klembord. Nu wordt dit eronder geplakt. 10. Schakel over naar het document Tekstbewerkingen uitvoeren. Selecteer een ander tekstdeel en kopieer dit. 11. Plak de zojuist gekopieerde tekst bovenaan in het andere document. 12. Verplaats de cursor naar het einde van dit document. 13. Gebruik Alles plakken om alle onderdelen van het klembord op de plaats van de cursor te zetten. 14. Wijs op onderste onderdeel van het klembord met de muis (niet klikken!). Er verschijnt een lijstknop. Klik erop en verwijder dit onderdeel. 15. Sluit beide documenten en sla de wijzigingen niet op. Oefening 5.6 Zoeken 1. Open het document Nationale dictees. 2. Klik op de knop Zoeken op het tabblad Start. Het dialoogvenster Zoeken en vervangen verschijnt. a. Vul als zoektekst in gitaar. b. Klik op Volgende zoeken. c. Klik nog eens op Volgende zoeken om te zien of het woord vaker voorkomt. d. Sluit het dialoogvenster. 3. Gebruik de zoekfunctie nog een keer om te laten zoeken naar het woord dictee. a. Gebruik Volgende zoeken om te zien of het woord vaker voorkomt. Controleer net zo lang tot het niet meer gevonden wordt. b. Vervang de zoekterm door vader en laat Word zoeken tot het woord niet meer wordt gevonden. Sdu Uitgevers 15/55

16 c. Zorg nu dat alleen het woord vader gevonden wordt als heel woord. Breidt hiervoor het dialoogvenster uit door te klikken op de knop Meer>>. Schakel het selectievakje Heel woord in. 4. Sluit het document en sla eventuele wijzigingen niet op. Sdu Uitgevers 16/55

17 6 Opmaken! Oefening 6.1 Stijlen toepassen 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla het document op onder de nieuwe naam Werken met stijlen. 3. Selecteer de tekst van de eerste regel (Nationaal dictee 2007). 4. Selecteer het tabblad Start en klik in de groep Stijlen op Kop1. De opmaak van de tekst is aangepast: het is een grotere letter geworden in het lettertype Cambria en de tekstkleur is gewijzigd. De grootte van de letter zie je in de groep Lettertype en de naam van het lettertype Cambria ook. De tekstkleur zie je niet in deze groep aangegeven, maar wel in de tekst zelf. 5. Selecteer de titel van het dictee van 2007 (De ladder naar lust) en zet die in de stijl Kop2. 6. Zet ook de andere teksten Nationaal dictee <jaartal> in Kop1 en de titels van de dictees in Kop2. 7. Onderaan elke dictee staat de naam van de schrijver. a. Selecteer de tekst Jan Wolkers onder het eerste dictee. b. Klik op de knop Meer in de groep Stijlen. c. Wijs (niet klikken) op verschillende stijlen die nu zichtbaar zijn. De naam van de schrijver krijgt steeds een andere opmaak. d. Klik op de stijl Intensieve benadrukking. e. Zet ook de namen van de andere schrijvers in deze stijl. 8. Sla het document op. 9. Extra: Om het grote voordeel te zien van stijlen gaan we een stijl aanpassen. De opmaakkenmerken van Kop1 passen we aan. We zullen zien dat we dat maar één keer hoeven te doen en dat dan alle teksten die in Kop1 staan automatisch aangepast worden. a. Selecteer de eerste tekstregel (Nationaal dictee 2007). b. Ga naar de groep Stijl en klik met de rechtermuisknop op de stijl Kop1 (als deze stijl niet zichtbaar is, moet je eerst bladeren door de lijst). c. Kies Wijzigen. d. Wijzig in het dialoogvenster de kleur van Kop1 in een andere kleur. e. Klik op OK. f. Alle drie de teksten die in Kop1 staan hebben nu deze andere kleur gekregen! g. Sluit het document en sla de wijzigingen niet op. Oefening 6.2 Tekenopmaak 1. Typ de volgende tekst in een nieuw leeg document. Het volgende woord zal 2. Klik op de knop Vet in de groep Lettertype. De knop wordt oranje: we zien dat vet is ingeschakeld. 3. Typ het woord vet. 4. Klik weer op de knop Vet: de oranje kleur is verdwenen, vet is uitgeschakeld. 5. Typ de volgende tekst: worden gemaakt. Sdu Uitgevers 17/55

18 6. Typ ook de volgende tekst en breng direct de cursieve en onderstreepte opmaak aan tijdens het typen. Het volgende woord wordt cursief en dit woord is onderstreept. 7. Druk twee keer op Enter. 8. We maken nu weer een stukje tekst om wat te oefenen met de tekenopmaak. Typ hiervoor op de nieuwe alinea: =rand() gevolgd door Enter. 9. Maak deze tekst op als in de volgende afbeelding. 1. Dubbel onderstrepen (lijstknop bij onderstrepen). 2. Vet 3. Vet en cursief 4. Grotere tekengrootte 5. Cursief en onderstreept 6. lettertype Times New Romand en grotere letter 8. Andere tekstkleur. Figuur Selecteer alle tekst in dit document. 11. Klik op de knop Opmaak wissen in de groep Lettertype. 12. Klik op Ongedaan maken. 13. Verwijder uit de eerste tekstregels het vet, cursief en onderstreept. 14. Typ onderaan de tekst nog het volgende: Water heet ook wel H2O. Een oppervlakte drukken we uit in m Selecteer de 2 in H2O en maak deze twee subscript. 16. Maak de 2 in m2 superscript. 17. Sla het document op onder de naam Oefening tekenopmaak. 18. Sluit het document. Oefening 6.3 Alinea-opmaak: uitlijnen 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Typ de volgende tekst. Sdu Uitgevers 18/55

19 Figuur De cursor staat onderaan het document. Controleer op het tabblad Start in de groep Alinea welke uitlijning deze tekst heeft. Waarschijnlijk is dat links uitgelijnd. 4. Selecteer de tekst onder de titel en kopieer deze tekst. 5. Plak de tekst nog drie keer onder de huidige tekst. 6. Selecteer telkens een alinea en gebruik de knoppen voor de uitlijning om de volgende opmaak te krijgen. 1. Links uitgelijnd 2. Gecentreerd 3. Rechts uitgelijnd 4. Uitgevuld (optie Uitvullen) Figuur Zet de tekst van de titel in een grotere letter en maak de tekst vet. 8. Centreer de titel boven de tekst. 9. Selecteer alle tekst onder de titel. 10. Maak alle tekst links uitgelijnd. 11. Plaats de cursor achter de laatste letter t in de titel. 12. Druk op Enter. 13. Hoe is uitlijning van deze nieuwe alinea? 14. Maak deze alinea linkslijnend en typ je naam. 15. Zet achter je naam een Shift+Enter en typ je woonplaats eronder. 16. Selecteer de tekst van je naam. 17. Maak deze tekst gecentreerd. Sdu Uitgevers 19/55

20 18. Wat gebeurt er met de woonplaats? Hoe komt dat? Oorzaak: Omdat de alinea-opmaak geregeld wordt voor een alinea. Achter je naam staat geen Enter, maar een Shift+Enter (handmatig regeleinde). Hoewel het dus op twee regels staat, is het toch dezelfde alinea. Dus wordt ook je woonplaats gecentreerd! 19. Sla het document op onder de naam Uitlijnen. Oefening 6.4 Alinea-opmaak: inspringen 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Neem de volgende tekst over. Figuur Kopieer de laatste alinea en plak deze er vijf keer onder. 4. Gebruik nu de knop Inspringing vergroten om de volgende opmaak te krijgen. Figuur Selecteer de laatste alinea van de tekst. 6. Selecteer het tabblad Pagina-indeling en gebruik in de groep Alinea de knop Links om deze alinea exact 3 cm te laten inspringen. 7. Bekijk de liniaal. Het zandlopertje staan op 3 cm. a. Als de liniaal niet op het scherm staat: selecteer het tabblad Beeld en schakel het selectievakje Liniaal in. 8. Gebruik Rechts om de laatste alinea 4 cm vanaf de rechterkant te laten inspringen. Sdu Uitgevers 20/55

21 9. Kijk wat er in de liniaal is gebeurd aan de rechterkant. 10. Maak de titel vet en zet deze in een grotere letter. 11. Selecteer alle tekst. 12. Klik op de knop Opmaak wissen op het tabblad Start in de groep Lettertype. a. De titel is nu ook niet meer groter en vet. Dat was niet de bedoeling. Klik op Ongedaan maken. b. Zorg dat alle alinea s die ingesprongen zijn weer gewoon beginnen en eindigen tegen de marges. 13. Ga naar het einde van het document. 14. Typ daar je naam en druk op de Tab-toets. 15. Klik op het tabblad Start op het startpictogram voor dialoogvensters in de groep Alinea. Het dialoogvenster Alinea verschijnt. 16. Kies bij Inspringen Speciaal voor Verkeerd-om en stel dit in op 2,5 cm. Links en rechts inspringen moeten op 0 blijven staan. 17. Typ nu de volgende tekst achter je naam: Bij Verkeerd-om inspringen zal de eerste regel van een alinea wat verder terugwijken dan de volgende regels van de alinea. Sommige mensen noemen dit hangend inspringen. 18. Druk op Enter. 19. De cursor staat weer tegen de linkermarge. 20. Typ de volgende tekst (in de afbeelding is Alles weergeven ingeschakeld). Figuur Gebruik het dialoogvenster Alinea om de tekst wat dichter tegen de naam te zetten. 22. Sla het document op onder de naam Inspringen. Oefening 6.5 Alinea-opmaak: tabstops 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Zet het lettertype op Arial, 12 punts. 3. Typ de volgende tekst: Hieronder komt een tabel met tabstops. 4. We gaan nu een tabel maken met tabstops. 5. Typ Soort en druk daarna op de Tab-toets. 6. Klik nu in de liniaal net onder de 4. In de liniaal verschijnt nu een tabstop. 7. Plaats de muisaanwijzer op de tabstop en laat deze er even op staan: het is een linkslijnende tab. 8. Typ Aantal leden op en druk daarna weer op de Tab-toets. 9. Plaats op 10 cm nog een tabstop. 10. Typ Contributie en druk daarna op Enter. 11. Neem nu de tekst over uit de afbeelding en ga telkens naar de volgende kolom met de Tab-toets. Sdu Uitgevers 21/55

22 Figuur Om te zorgen dat de getallen in de kolom Aantal leden op netjes onder elkaar komen, gaan we de linkslijnende tabstop wijzigen in een rechtslijnende tabstop. Selecteer hiervoor de tekst vanaf Senioren tot en met het einde van het document. 13. Sleep de tabstop van 4 cm uit de liniaal. Schrik niet, de tabel wordt nu erg rommelig. 14. Klik nu twee keer op de tabselector vóór de liniaal totdat daar een rechtslijnende tabstop staat (gespiegelde L). Klik in de liniaal op 5 cm. 15. Deze tabstop kan wel wat meer naar rechts: houd de tekst geselecteerd en sleep de tabstop naar 6 cm. 16. Haal op dezelfde manier de tabstop bij de contributie weg. Wijzig deze in een decimale tabstop (omgekeerde T met een puntje erbij). 17. De jeugdleden zijn er in twee soorten en datum moet verwijderd worden. Dat moet in de tabel verwerkt worden. a. Pas de tekst aan. b. Verplaats ook tabstops als dat nodig is. Figuur Wijzig het lettertype voor de tekst van de kaartjes in een 8-punts letter. Zet de kolommen iets dichter bij elkaar. 19. Tip: vaak is het handiger als een tabel één alinea wordt. Dan hoeft bij het verplaatsen van de tabstops niet de hele tabel te worden geselecteerd, maar is het voldoende de cursor erin te zetten. Druk dan aan het einde van een regel niet op Enter, maar op Shift+ Enter. Alleen de eerste regel van de tabel (vaak met omschrijvingen van de kolommen) is daarbij soms een uitzondering en wordt een aparte alinea (dus met een Enter erachter). Wijzig in de tabel de Enters in Shift-Enters en verplaats de tabstops totdat het er netjes uitziet. Sdu Uitgevers 22/55

23 Figuur Sla het document op onder de naam Oefening tabstops. 21. Zet onder deze tabel drie Enters. 22. Kijk in de liniaal of er nog tabstops in staan. a. Zo ja, verwijder de tabstops. 23. Typ nu de volgende tekst. Bedenk zelf waar de tabstops moeten komen en welke soort er gebruikt is. Figuur Sla het document op onder dezelfde naam. 25. Sluit het document. Oefening 6.6 Alinea-opmaak: regelafstand 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Maak weer snel een voorbeeldtekst door in het document te typen: =rand(5) gevolgd door Enter. 3. Schakel de knop Alles weergeven in zodat de Enters zichtbaar worden. 4. Plaats de cursor in de eerste alinea. 5. Selecteer het tabblad Start en klik in de groep Alinea op de lijstknop bij Regelafstand. Controleer wat de huidige regelafstand is. 6. Wijzig de regelafstand van de hele tekst in Zet nu de regelafstand van de laatste alinea op 1,5. 8. Sla het document op onder de naam Regelafstand. Oefening 6.7 Alinea-opmaak: diverse 1. Open het document uit de vorige oefening Regelafstand. Als je dit document niet hebt typ dan in een nieuw document =rand(5) gevolgd door Enter. Er verschijnt dan vanzelf een tekst. 2. Zet helemaal bovenaan als titel: Wat is alinea-afstand precies? (Enter) 3. Maak de tekst van de titel vet en 18 punten. 4. Zorg dat de Enters zichtbaar zijn op het scherm. 5. Plaats de cursor in de titel. Sdu Uitgevers 23/55

24 6. Selecteer het tabblad Pagina-indeling en controleer in de groep Alinea hoeveel afstand er Vóór en Ná deze alinea is ingesteld. 7. Wijzig de afstand na in 12 pt en kijk wat er gebeurt. 8. Wijzig de afstand voor in 18 pt. 9. Selecteer de tekst 12 pt achter Na en wijzig dit in 2 cm gevolgd door Enter. 10. Wat staat er nu bij Na? Conclusie: Ook als je zelf een andere maateenheid invult dan punten, zal Word het omrekenen weergeven in punten. 11. Maak deze laatste actie weer ongedaan! 12. Vervang de Enter aan het einde van de voorlaatste alinea in een Shift+Enter. 13. Wat gebeurt er met de afstand? Conclusie: Alinea-afstand is extra ruimte die bij een alinea wordt gemaakt en niet bij een handmatig regeleinde. 14. Maak vóór de laatste alinea een nieuwe titel: Hier staat een nieuwe titel (Enter). 15. Zorg dat deze titel dezelfde afstand krijgt als de eerste titel. 16. Ga naar het einde van de tekst en begin op een nieuwe alinea. 17. Typ een nieuwe titel en zorg dat deze ook dezelfde afstand krijgt. 18. Typ eronder een stuk tekst en zorg dat deze eenzelfde afstand heeft als de andere tekstregels. 19. Selecteer alle teks behalve de titel. 20. Verwijder in het hele document de alinea-afstand zowel bij Voor als bij Na, behalve bij de titels. 21. Sla het document op onder de naam Alinea-afstand. Oefening 6.8 Alinea-opmaak: opsommingstekens en nummering 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Typ de volgende tekst: Boodschappenlijst (Enter) 3. Klik op de knop Opsommingstekens. Voor de alinea verschijnt een opsommingsteken. 4. Typ de volgende tekst: Brood (Enter) Kaas (Enter) Eieren (Enter) Aardappels (Enter). 5. Bij de nieuwe lege alinea staat ook een opsommingsteken. Klik op de knop Opsommingstekens om dit teken bij deze alinea te verwijderen. 6. Typ in deze alinea de volgende tekst: Stappenplan (Enter). 7. Klik op de knop Nummering. Dit werkt vergelijkbaar met de knop Opsommingstekens. Sdu Uitgevers 24/55

25 8. Neem onderstaande tekst over: Figuur Plaats de cursor voor de V van verspreid bij Druk op Enter en voeg de volgende tekst in Doe de aardappels erin en bak ze lichtjes aan. 11. Selecteer de alinea over de peper. 12. Verplaats die zodat deze komt te staan voor Verspreid dit als een pamnnenkoek. 13. Plaats de cursor aan het einde van de eerste genummerde alinea. 14. Druk op Shift+Enter en voeg de volgende tekst toe: Rasp ook de kaas. 15. Sla het document op de naam Opsommingstekens en nummering. 16. Wijzig de opsommingstekens bij het boodschappenlijstje in een ander teken. Gebruik hiervoor de lijstknop bij Opsommingstekens. 17. Oefening 6.9 Alinea-opmaak: randen 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Typ de volgende tekst. Figuur Kopieer de laatste alinea en plak die drie keer onder deze tekst. 4. Maak de titel Randen groter en vet. 5. Geef de titel een onderrand met de knop in de groep Alinea. 6. Selecteer de eerste tekstalinea. 7. Geef deze alinea een complete rand rondom. 8. Verwijder de randen weer. 9. Maak de tekst nu op zoals hieronder aangegeven. Sdu Uitgevers 25/55

26 Figuur Wijzig de tekst zodat onderstaande situatie ontstaat. Figuur Zet rondom de alinea s met opsommingtekens een volledige rand. 12. Waarom loopt deze rand niet van de linkermarge tot de rechtermarge? Reden: Een rand loopt van de linkerinspringing tot aan de rechtsinspringing. Deze alinea s zijn ingesprongen. 13. Zorg dat de opsommingstekens tegen de linkermarge komen. 14. Verwijder alle randen. 15. Gebruik de lijstknop bij de knop Randen en kies Randen en arcering. 16. Gebruik de mogelijkheden in het dialoogvenster om de tekst als volgt op te maken. Sdu Uitgevers 26/55

27 Figuur Sla het document op onder de naam Randen. Oefening 6.10 Alinea-opmaak: arcering 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Typ de volgende tekst. Figuur Kopieer de twee tekstalinea s en plak ze drie keer onder de tekst. 4. Plaats de cursor in de titel. 5. Gebruik de knop Arcering in de groep Alinea om deze alinea een groene achtergrondkleur te geven. 6. Maak de eerste tekstalinea rood en de tweede blauw. 7. Selecteer in de volgende alinea het woord verschillende. Geef dit een gele arcering. 8. Maak ook de tekst verschillende in alle andere alinea s geel. 9. Selecteer het woord kleuren in de laatste alinea. Sdu Uitgevers 27/55

28 10. Gebruik de knop Markeerstift in de groep Lettertype om dit woord te geel te markeren. 11. Verwijder alle gele kleuren in de tekst (niet met de knop Ongedaan maken!!). 12. Verwijder de arcering bij de titel. 13. Sla het document op onder de naam Arcering. Oefening 6.11 Alinea-opmaak: diverse 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Maak onderstaand document. Gebruik eventueel de aanwijzingen. Figuur Typ eerst de tekst over. a. Selecteer de eerste alinea en zet die in het opmaakprofiel Kop 2. b. Zet ook de tekst Werken met tabstops in Kop 2. c. Selecteer de tekst Selecteer de alinea s t/m de vakjes Voor en Na.. Voorzie deze alinea s van opsommingstekens met de knop Opsommingstekens. d. Selecteer de laatste twee alinea s met het opsommingsteken. e. Klik op de knop Inspringing vergroten. f. Selecteer de tekst Opmerkingen en zet deze in de stijl Subtitel. g. Verwijder de alinea-afstand bij de tekst Opmerkingen. h. Selecteer de alinea s van de opmerkingen en geef deze een nummering. i. Gebruik de knop Inspringing verkleinen om de nummers tegen de linkermarge te zetten. Sdu Uitgevers 28/55

29 j. Geef de alinea s over de opmerkingen een lichtgrijze arcering. Zorg ook voor een rand aan de linkerkant en de onderkant. k. Zorg dat de tabel de juiste tabstops krijgen. 4. Sla het document op als Diverse soorten alineaopmaak. Oefening 6.12 Papierformaat en afdrukstand 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla dit document op onder de naam Papierformaat en afdrukstand. 3. Controleer uit hoeveel pagina s dit document bestaat. 4. Selecteer het tabblad Pagina-indeling. 5. Kies in de groep Pagina-instelling voor Formaat. 6. Kies papierformaat A5. 7. Uit hoeveel pagina s bestaat het document nu? 8. Kies in dezelfde groep voor een liggende afdrukstand. 9. Sla het document op en laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 6.13 Marges 1. Open het scherm staat nog het document Papierformaat en afdrukstand van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Kies op het tabblad Pagina-indeling de knop Marges en kies voor Smal. 3. Verwijder de drie pagina-einden in dit document. 4. Wijzig alle marges in 2 cm met het dialoogvenster voor de marges. 5. Sla het document op onder de naam Marges. 6. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 6.14 Paginanummering 1. Open het scherm staat nog het document Marges van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Selecteer het tabblad Invoegen. 3. Kies in de groep Koptekst en voettekst op de knop Paginanummer. 4. Kies voor een nummer in het midden bovenaan de pagina. a. Het nummer staat nu in de koptekst. b. Klik op de knop Koptekst en voettekst sluiten. 5. Bij nader inzien moet het paginanummer toch liever rechtsonder (laat het paginanummer bovenaan staan). 6. Nu staat er zowel bovenaan als onderaan een paginanummer. Dat is wat overbodig. a. Kies bij de knop Paginanummer voor Paginanummers verwijderen. b. Nu zijn de nummers bovenaan en onderaan beide verdwenen. c. Zet nu onderaan aan paginanummer rechts waarbij ook het totale aantal pagina s vermeld wordt. 7. Sla het document op onder de naam Paginanummers. 8. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Sdu Uitgevers 29/55

30 Oefening 6.15 Koptekst en voettekst 1. Open het scherm staat nog het document Paginanummers van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Selecteer het tabblad Invoegen. 3. Kies bij de knop Koptekst voor een van de voorbeelden. a. Bij de meeste voorbeelden moet je daarna nog iets opgeven, bijvoorbeeld een titel of een datum. Voer dit ook uit. b. Sluit daarna het werken aan de koptekst af met de knop Koptekst en voettekst sluiten. 4. Maak ook een voettekst en kies een van de voorbeelden waarbij een datum ingevoegd moet worden a. Als er iets ingevuld moet worden doe dit dan ook. b. Sluit het werken aan de voettekst. c. Zoals je ziet is de gekozen paginanummering verwijderd en vervangen door de voettekst die je hebt gekozen. 5. Het is toch echt de bedoeling dat er een datum komt, een paginanummer en het totaalaantal pagina s/ a. Kies weer voor het invoegen van een paginanummer waarbij ook het totale aantal pagina s is vermeld. b. Nu is de voettekst weer verdwenen! c. Plaats de cursor voor het eerste teken van het paginanummer. d. Kies voor een uitlijning links (tabblad Start). e. Kijk in de liniaal: hier staan tabstops. f. Verwijder de tab voor centreren en verplaats de rechts uitlijnende tabstop tegen de rechtermarge. g. Voeg met het tabblad Invoegen de datum van vandaag in. h. Klik op de Tab-toets: de paginanummering verplaatst en komt tegen de rechtermarge. i. Sluit het werken aan de voettekst. 6. Verwijder de koptekst. 7. Sla het document op onder de naam Koptekst en voettekst. 8. De koptekst die er moet komen moet de naam van de auteur bevatten en de naam waaronder het document is opgeslagen. a. Kies voor het invoegen van een koptekst, maar kies voor Koptekst bewerken. Dan kunnen we de koptekst zelf maken en gebruiken we niet een van de voorbeelden. b. De cursor staat nu in de koptekst tegen de linkermarge. c. Klik op het tabblad Ontwerpen op de knop Snelonderdelen. d. Kies bij Documenteigenschappen voor Auteur. e. Uw naam staat in een soort tabje. is de naam niet correct, corrigeer dit dan. f. Gebruik de pijltoetsen om achter de auteursnaam te komen: het tabje lijkt nu verdwenen. g. Druk op de Tab-toets: de cursor springt naar het midden (kijk maar in de liniaal: naar de centreertab). h. Klik op de knop Snelonderdelen en kies Veld. i. Zoek in de lijst links het veld Filename en klik hierop. j. Klik op OK. k. Sluit het werken aan de koptekst. Sdu Uitgevers 30/55

31 9. Sla het document op. Oefening 6.16 Extra oefening: Secties De inhoud van deze oefening behoort niet tot de exameneisen. Het is bedoeld om een indruk te krijgen van de manier waarop met secties gewerkt wordt. 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla het document op onder de naam Werken met secties. 3. Zet Alles weergeven aan (tabblad Start), zodat we de Enters en andere codes op het scherm zien. 4. Selecteer het tabblad Pagina indeling en kies voor de afdrukstand Liggend. 5. Het hele document is nu liggend geworden. De afdrukstand valt onder de documentopmaak. Dus is nu het hele document liggend geworden. 6. Maak deze actie ongedaan. Het is ook mogelijk een deel van het document liggend te maken. Dan moeten we werken met secties. Dat gaan we nu uitvoeren. 7. Verwijder het pagina-einde onder de auteursnaam Jan Wolkers op de eerste pagina. 8. De cursor staat voor de tekst Nationaal dictee Selecteer het tabblad Pagina-indeling en kies in de groep Pagina-instelling voor de knop Eindemarkeringen. Kies onder sectie-einden voor Volgende pagina. 10. Kijk onderaan pagina 1 wat hier voor een code staat. 11. Zet de cursor aan het begin van pagina Op de statusbalk staat linksonder Sectie:2 a. Als dit er niet staat, klik dan met de rechtermuisknop op de statusbalk en klik op Sectie. 13. Kies bij Afdrukstand voor Liggend. 14. Heel sectie 2 is nu liggend geworden, maar sectie 1 is staand gebleven. Controleer de laatste pagina maar eens. 15. Plaats nu aan het begin van de laatste pagina weer een sectie-einde Volgende pagina. 16. Zet de cursor in deze sectie 3 en maak deze weer staand. 17. Bekijk het afdrukvoorbeeld. Zorg dat er drie pagina s tegelijk worden weergegeven. 18. Sluit het document en sla de wijzigingen op. Sdu Uitgevers 31/55

32 7 Tabellen Oefening 7.1 Tabel invoegen 1. Begin met een nieuw document. 2. Typ de volgende tekst: In een tabel kan op de volgende manieren worden geselecteerd. 3. Selecteer het tabblad Invoegen en klik op de knop Tabel. 4. Sleep over het raster een tabel van 3 kolommen bij 3 rijen. 5. Druk op de toetsencombinatie Ctrl+End om naar het einde van het document te gaan en druk op Enter. 6. Maak nog een keer een tabel, maar nu met Tabel invoegen. a. Kies weer voor 3 bij 3 en kies bij de kolombreedte voor Auto. b. Kies OK. c. Deze tabel is exact hetzelfde als de vorige. 7. Maak eronder na een witregel nog een tabel. a. Gebruik Tabel invoegen. b. Maak de tabel weer 3 bij 3. c. Kies voor een kolombreedte van 2 cm. 8. Ga naar het einde van het document en voeg daar twee voorbeeldtabellen in na een witregel. a. Kies bij tabel voor Snelle tabellen. b. Kies als eerste Lijst in tabelvorm. c. Als tweede tabel met onderkoppen Sla het document op onder de naam Tabellen invoegen. 10. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.2 Gegevens in tabel 1. Open het scherm staat nog het document Tabellen invoegen van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Zet de cursor in de eerste tabel. 3. Vul de tabel met de volgende gegevens. Ga naar de volgende cel met de Tab-toets. Figuur Maak de eerste rij van de tabel vet. 5. Voeg onder aan de tabel nog een extra rij toe door met de cursor in de laatste cel op de Tab-toets te drukken. 6. Plaats in deze laatste rij de volgende gegevens. Sdu Uitgevers 32/55

33 Figuur Sla het document op onder de naam Tabel met gegevens. 8. Wijzig in de snelle tabel in lijstvorm de tekst. Figuur Sla het document op onder dezelfde naam. 10. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.3 Selecteren in tabellen 1. Open het scherm staat nog het document Tabel met gegevens van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening In de eerste tabel is aangegeven hoe er geselecteerd moet worden. Probeer op de genoemde manieren een rij, cel, kolom en de hele tabel te selecteren. 3. Sla het document op onder dezelfde naam. 4. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.4 Invoegen en verwijderen 1. Open het scherm staat nog het document Tabel met gegevens van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Tussen de rijen Eén rij selecteren en De hele tabel selecteren moet nog een extra rij worden tussengevoegd. a. Plaats hiervoor de cursor in de onderste rij. b. Selecteer het tabblad Indeling. c. Klik op de knop Hierboven. d. Plaats de volgende gegevens in de ingevoegde rij. Sdu Uitgevers 33/55

34 Figuur Sla het document op onder de naam Tabel invoegen en verwijderen. 4. Selecteer in de onderste tabel de rij van Universiteit van Vurenhout. 5. Druk op Delete. 6. De rij is nu leeg gemaakt. 7. Verwijder deze lege rij via het tabblad Indeling. 8. Verwijder de complete tweede (lege) tabel. 9. Sla het document op. 10. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.5 Kolombreedte 1. Open het scherm staat nog het document Tabel invoegen en verwijderen van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Plaats de cursor in de eerste cel van de eerste tabel (niet de cel selecteren). Deze kolom wordt smaller gemaakt. a. Plaats de muisaanwijzer op de rand van deze cel en de volgende cel. De muisaanwijzer wordt een dubbele pijl. b. Sleep tot de kolom wat smaller wordt. c. De kolom erachter is wat breder geworden. De totale tabelbreedte is hetzelfde gebleven. d. Controleer op het tabblad Indeling in de groep Celformaat wat de breedte is van deze kolom. e. Gebruik de knop Tabelkolombreedte om deze kolom 5 cm breed te maken. f. Nu heeft de kolom erachter dezelfde breedte behouden en is de totale tabelbreedte kleiner geworden. 3. Maak de laatste kolom 6 cm breed. 4. Selecteer de eerste cel van deze tabel. a. Pas de breedte van deze cel door te slepen in de tabel. b. Alleen van deze ene cel wordt nu de breedte gewijzigd, niet van de hele kolom. c. Pas de breedte aan via het tabblad Indeling. d. Ook nu wordt alleen deze ene cel aangepast. e. Gebruik de knop Ongedaan maken net zolang tot de cel weer dezelfde breedte heeft als de andere cellen. 5. Selecteer de laatste twee kolommen van deze tabel. 6. Gebruik de knop Kolommen verdelen om beide kolommen dezelfde breedte te geven. 7. Plaats de cursor in de snelle tabel in lijstvorm. Sdu Uitgevers 34/55

35 8. Voeg achter de tekst Petra een achternaam in: de kolom wordt vanzelf breder. De kolombreedte past zich aan de nieuwe inhoud aan. 9. Plaats in de lege tabel met de kolombreedte van 2 cm de tekst: Zal dit passen of niet? Omdat deze tabel een vaste kolombreedte heeft zal de kolombreedte niet worden aangepast. 10. Gebruik de knop AutoAanpassen in de groep Celformaat en kies Inhoud van AutoAanpassen. De breedte past zich nu wel aan de celinhoud. 11. Typ in de kolom erachter uw naam. Ook deze breedte past zich aan. 12. Sla het document op onder de naam Kolombreedte. 13. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.6 Rijhoogte 1. Open het scherm staat nog het document Kolombreedte van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Plaats de cursor in de eerste cel van de eerste tabel. 3. Selecteer het tabblad Indeling en klik in de eerste groep op de knop Eigenschappen. a. Selecteer het tabblad Rij. b. Het selectievakje bij de Voorkeurshoogte is niet ingeschakeld. Dat betekent dat er een automatisch hoogteaanpassing is. c. Klik op Annuleren. d. Wijzig de rijhoogte in de groep Celformaat in 2 cm. e. Bekijk wat er in het dialoogvenster Eigenschappen is aangepast. Er is nu een minimale hoogte (ten minste 2 cm). f. Schakel het selectievakje bij de hoogte weer uit. g. Kies OK. De hoogte staat weer op automatisch. 4. Selecteer de laatste 4 rijen in deze tabel. 5. Gebruik de knop Rijen verdelen in de groep Celformaat om deze rijen een gelijke rijhoogte te geven. 6. Sla het document op onder de naam Rijhoogte. 7. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.7 Tabelstijlen 1. Open het scherm staat nog het document Rijhoogte van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Plaats de cursor in een willekeurige cel van de eerste tabel. 3. Selecteer het tabblad Ontwerpen. 4. Plaats de muisaanwijzer op een van de stijlen (niet klikken). Het live voorbeeld zal de aangewezen stijl direct weergeven. 5. Klik op de knop Meer om meer tabelstijlen te zien. 6. Selecteer een tabelstijl met een afwijkende kleur voor de eerste rij en de eerste kolom. 7. Plaats de cursor in de laatste kolom. 8. Gebruik de knop Meer om te zien in welke stijl deze tabel staat. 9. Kies zelf een andere stijl. 10. Plaats de cursor weer in de eerste kolom. Sdu Uitgevers 35/55

36 11. Schakel op het tabblad Ontwerpen het selectievakje Eerste kolom in de groep Opties voor tabelstijlen uit. a. Wat gebeurt er met de tabel? b. Schakel dit selectievakje weer in. c. Schakel het selectievakje Gestreepte rijen uit. 12. Sla het document op onder de naam Tabelstijlen. 13. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.8 Celuitlijning 1. Open het scherm staat nog het document Tabelstijlen van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Maak de getallen in de laatste kolom van de snelle tabel met de namen rechtslijnend. 3. Plaats de cursor in de eerste tabel in de cel met de tekst (volgende cel). 4. Gebruik de knop Celuitlijning op het tabblad Indeling om te zorgen dat de tekst zowel horizontaal als verticaal in het midden van de cel komt. 5. Zorg dat de teksten in de middelste kolom van deze tabel allemaal tegen de bovenkant van de cel komen, maar wel gecentreerd. 6. Sla het document op onder de naam Celuitlijning. 7. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.9 Tabelranden 1. Open het scherm staat nog het document Tabelstijlen van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Plaats de cursor in de eerste cel van de tabel. 3. Wijzig de stijl van deze tabel in de eerste stijl uit de lijst (stijl voor gewone tabellen). 4. Selecteer de hele tabel. 5. Gebruik de knop Randen op het tabblad Ontwerpen en kies Geen rand. 6. De randen zijn verdwenen,maar we zien nog wel rasterlijnen. 7. Klik op de knop Rasterlijnen weergeven op het tabblad Indeling. 8. Selecteer de bovenste rij van deze tabel. a. Geef de rij een onderrand en een bovenrand. b. Geef de onderste rij een onderrand. 9. Plaats de cursor in de onderste tabel. a. Selecteer de hele tabel. b. Verwijder alle lijnen. 10. Sla het document op onder de naam Tabelranden. 11. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.10 Tabelarcering 1. Open het scherm staat nog het document Tabelranden van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening Plaats de cursor in de eerste cel van de tabel. a. Gebruik de knop Arcering op het tabblad Ontwerpen en kies een kleur. b. Alleen deze ene cel krijgt die kleur. c. Zorg dat de hele rij deze kleur krijgt. 3. Wijzig van de laatste tabel de blauwe kleur van de eerste rij in een groene kleur. 4. Maak in de tweede tabel alle cellen zwart. Sdu Uitgevers 36/55

37 5. Wijzig in deze tabel de tekstkleur in wit. 6. Sla het document op onder de naam Tabelarcering. 7. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 7.11 Overige mogelijkheden 1. Open het scherm staat nog het document Tabelarcering van de vorige oefening. Zo nee, maak dan eerst oefening De laatste tabel past begint onderaan een pagina en loopt door op de volgende pagina. a. Mocht dit niet het geval zijn, plaats de cursor dan net boven deze tabel en druk enkele keren op Enter. De tabel zakt dan. Stop met Enter als de tabel voor een deel onderaan de ene pagina staat en verdergaat op de volgende pagina. 3. Vaak staan in een eerste rij van een tabel de omschrijvingen van de kolommen. De tabel wordt leesbaarder als deze rij ook op de volgende pagina herhaald wordt. a. Selecteer de eerste rij van de laatste tabel (Universiteit, Nieuw studenten, enzovoort). b. Selecteer het tabblad Indeling en klik in de groep Gegevens op Veldnamenrijen herhalen. c. Blader door naar de volgende pagina: hier is de rij nu ook weergegeven. d. Probeer in de herhaalde rij op deze volgende pagina te klikken om de cursor erin te zetten. Dit zal niet lukken: een wijziging moet in de eerste rij worden doorgevoerd. Wijzig een stuk tekst in de echte eerste rij en controleer wat er is gebeurd in de herhaalde rij. 4. Een tabel kan omgezet worden naar een tekst met tabstops, maar ook andersom. a. Typ helemaal onderaan dit document de volgende tekst. Artikel (Tab) Prijs Baby-broekje (Tab) 16,95 Baby-sweater (Tab) 16,95 Baby-shirt (Tab) 19,95 Baby-joggingpak (Tab) 12,95 Totaalprijs (Tab) b. Selecteer deze tekst helemaal. c. Selecteer het tabblad Invoegen en klik op Tabel. d. Kies Tekst naar tabel converteren. e. In het dialoogvenster wordt aangegeven dat er twee kolommen worden gemaakt. In de tekst is het Tab-teken als scheidingsteken tussen de kolommen gebruikt. Klik op OK. f. De tekst is omgezet naar een tabel. g. Maak de laatste kolom rechts uitgelijnd, zodat de prijzen netjes onder elkaar komen. h. Maak de kolombreedte wat kleiner. 5. Een tabel omzetten naar een tekst is ook mogelijk. a. Selecteer de snelle tabel met de namen en de puntenaantallen. b. Selecteer het tabblad Indeling en klik in de groep Gegevens op de knop Converteren naar tekst. Sdu Uitgevers 37/55

38 c. In het dialoogvenster wordt voorgesteld om de Tab als scheidingsteken voor kolommen te gebruiken. Klik op OK. d. De tekst is omgezet. Controleer in de liniaal waar de tabstop staat en welke soort het is. e. Verplaats de tabstop wat meer naar rechts en maak er een rechts uitlijnende tabstop van. 6. Plaats de cursor helemaal onderaan het document. Hier komt een tabel waar het handig is de tekstrichting aan te passen. a. Maak eerst onderstaande tabel. b. TIP: wanneer van de j en de n automatisch een hoofdletter wordt gemaakt, laat dat dan in eerste instantie zo. Selecteer de laatste drie rijen als de tabel klaar is. Gebruik de knop Hoofdlettergebruik om er kleine letters van te maken! Figuur 7.5 c. Selecteer de eerste rij. d. Gebruik de knop Tekstrichting op het tabblad Indeling om de tekst te draaien. e. Maak de rij wat hoger, zodat de plaatsnamen helemaal zichtbaar zijn. f. Gebruik de celuitlijning om de plaatsnamen tegen de onderkant te zetten en de onderste drie rijen te centreren. g. Gebruik de knop AutoAanpassen en kies Inhoud van AutoAanpassen om de kolommen smaller te maken. Figuur De tabel is nu een stuk smaller geworden. Normaal gesproken stopt de lopende tekst boven een tabel en gaat deze eronder weer verder. Met een eigenschap van de tabel kan dit worden aangepast. a. Plaats de cursor in de van de vragenlijst. b. Selecteer het tabblad Indeling en klik op Eigenschappen in de eerste groep. c. Kies bij Tekstterugloop voor Rondom en kies OK. d. Typ een willekeurige tekst boven de tabel. De tabel blijft eronder staan. Sdu Uitgevers 38/55

39 e. Plaats de muisaanwijzer in de tabel en klik dan op het symbool linksbven bij de tabel: de hele tabel wordt geselecteerd. f. Sleep de tabel een beetje omhoog en laat deze dan los. g. De tekst loopt er langsheen. h. Zet de tekstterugloop weer terug op Geen. 8. Nog een aardigheidje in een tabel: je kunt erin laten rekenen. a. Plaats de cursor in de laatste cel van de tabel met de prijzen van de babykleding. b. Selecteer het tabblad Indeling in klik in de groep Gegevens op de knop Formule. c. In het dialoogvenster wordt voorgesteld om de cellen erboven op te tellen (sum above). Klik op OK. d. Het getal wordt niet echt netjes weergegeven. Maak de handeling ongedaan en voer de formule nog een keer in. Kies er nu echter voor om bij Getalnotatie te kiezen voor #.##0,00 (twee decimalen). e. Maak een wijziging in een van de prijzen. De formule wordt niet opnieuw uitgerekend en klopt niet meer. f. Klik met de rechtermuisknop op de formule en kies Veld bijwerken. Nu klopt het weer! 9. Sla het bestand op onder de naam Tabel overig. 10. Sluit de bestanden van deze oefening. Sdu Uitgevers 39/55

40 8 Afbeeldingen Oefening 8.1 Afbeelding zoeken en selecteren 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla het document op onder de naam Werken met afbeeldingen. 3. In dit document staan enkele afbeeldingen. Die laten we Word voor ons opzoeken. a. Klik onder de verticale schuifbalk op de knop Bladerobject selecteren. b. Kies voor Bladeren per afbeelding. De cursor staat nu voor de eerste afbeelding. c. Klik op de twee driehoekjes in de verticale schuifbalk. Er wordt gebladerd naar de volgende afbeelding. d. Hoeveel afbeeldingen zijn er in dit document? 4. Ga naar de eerste afbeelding en klik erop. 5. De afbeelding is nu geselecteerd. Dit is op een aantal manieren te herkennen. Die bekijken we. a. Rondom de afbeelding staan witte rondjes en blokjes. b. In het lint is het speciale tabblad Hulpmiddelen voor Afbeeldingen verschenen. Hierop zien we een tabblad Opmaak. c. Klik op het tabblad Opmaak. d. Klik buiten de afbeelding in de normale tekst. Het tabblad Hulpmiddelen voor Afbeeldingen is verdwenen. 6. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 8.2 Afbeelding uit bestand 1. Open het document Werken met afbeeldingen van de vorige oefening. Als dit document er niet is open je Nationale dictees. 2. Sla het document op onder de naam Afbeelding uit bestand. 3. Laat Word zoeken naar het woord bijbel. 4. Zet de cursor aan het einde van de alinea waar dit woord als eerste voorkomt. 5. Selecteer het tabblad Invoegen en kies in de groep Illustraties voor de knop Afbeelding. a. Waarschijnlijk wordt nu de inhoud van de map Mijn afbeeldingen getoond. Hierin staan waarschijnlijk wel enkele bestanden met afbeeldingen. Anders is er in ieder geval een voorbeeldmap met afbeeldingen. b. Zoek een afbeelding op de computer en selecteer deze. c. Klik op Invoegen. 6. De afbeelding staat in de tekst en is geselecteerd. 7. Voeg op nog twee andere plaatsen tussen de tekst van het document een afbeelding in. a. Zet ook eens een afbeelding midden in een woord. Wat gebeurt er nu? 8. Sla het document op. 9. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 8.3 Afbeelding uit illustratiegalerie 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla het document op onder de naam Clip Art. 3. Laat Word zoeken naar het woord engel. 4. Zet de cursor aan het begin van de alinea waar deze tekst het eerste voorkomt. Sdu Uitgevers 40/55

41 5. Selecteer het tabblad Invoegen en klik in de groep Illustraties op de knop Illustraties. 6. Rechts verschijnt het taakvenster Illustraties. a. Typ in het vak onder zoeken engel. b. Klik op Starten. c. Eronder worden de zoekresultaten weergegeven: allemaal afbeeldingen waar een engel op staat. Als er geen internetverbinding is, kan het gebeuren dat er geen zoekresultaten gevonden worden. Typ dan het woord gebouw en laat hiernaar zoeken (die staan over het algemeen ook op de computer). d. Klik op een van de zoekresultaten. e. Deze afbeelding staat nu op de plaats van de cursor in de tekst. 7. Gebruik zoeken nog een aantal keren om passende afbeeldingen in de tekst te zetten. 8. Sla het document open sluit het. Oefening 8.4 Afbeelding uit bestand 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Typ Hieronder ga ik tekenen (Enter). 3. Selecteer tabblad Invoegen en klik in de groep Illustraties op de knop Vormen. a. Klik in de categorie Basisvormen op de vorm Cilinder. b. Klik in het document onder de getypte tekst. c. Er is een cilinder in de tekst gezet op de plaats waar geklikt is. De cilinder is geselecteerd. Dat zien we een de bolletjes en blokjes eromheen en het speciale tabblad Hulpmiddelen voor Tekenen. d. Als Alles weergeven is ingeschakeld zie je ook nog bij de tweede alinea een ankertje staan. 4. Klik buiten de vorm. 5. De cursor staat weer in de tweede alinea. 6. We gaan nog een keer een cilinder invoegen, maar dan bepalen we zelf de grootte. a. Kies voor de vorm Cilinder. b. Plaats de muisaanwijzer waar de cilinder moet komen en druk op de linkermuisknop. c. Sleep tot de gewenste grootte en laat dan de muisknop los. 7. Zet nog enkele vormen in de tekst. a. Teken ook een vorm over een andere vorm heen. b. Teken ook een vorm over de getypte tekst. 8. Sla het document op onder de naam Vormen tekenen. 9. Sluit het document. Oefening 8.5 Afbeelding kopiëren en plakken 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla het op onder de naam Afbeelding kopiëren. 3. Plaats de cursor onder de titel van het eerste dictee. 4. We gaan een afbeelding van internet in deze tekst plakken. Mocht er geen internetverbinding zijn, sla dan deze stap over en ga verder met de volgende stap. a. Start een internetbrowser bijvoorbeeld Internet Explorer. b. Typ in de adresbalk bovenaan en druk op Enter. Sdu Uitgevers 41/55

42 c. Typ als zoekwoord in engel en klik bovenaan op Afbeeldingen. d. Klik daarna op Afbeeldingen zoeken. Er worden afbeeldingen met een engel(en) gevonden. e. Klik met de rechtermuisknop op een afbeelding en kies Kopiëren. f. Schakel over naar het programma Word en kies voor Plakken op het tabblad Start. g. De afbeelding staat nu in je document. In tegenstelling tot de andere afbeeldingen is deze niet direct na het plaatsen geselecteerd. h. Probeer nog enkele afbeeldingen van internet over te nemen. i. Denk ook eens aan de website van een bedrijf en kopieer het logo. 5. Selecteer de afbeelding van het mannetje op de ladder. a. Klik erop met de rechtermuisknop en kies Kopiëren. b. Plaats de cursor onder de titel van het tweede dictee. c. Klik op Plakken op het tabblad Start. 6. Sla het document op en sluit het. Oefening 8.6 Afbeelding verplaatsen 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla het op onder de naam Afbeelding verplaatsen. 3. Selecteer de eerste afbeelding van het mannetje op de ladder. a. Klik op Knippen op het tabblad Start. De afbeelding is verdwenen. b. Plaats de cursor direct onder de titel van het eerste dictee. c. Kies voor Plakken. d. Druk op Enter, zodat de tekst onder de afbeelding verdergaat. 4. Selecteer de tweede afbeelding met het hartje. Deze wordt verplaatst met slepen en neerzetten. a. Plaats de muisaanwijzer op de afbeelding en druk de linkermuisknop in. b. Sleep de afbeelding een stukje omhoog. Bij de muisaanwijzer zien we een vaag grijs streepje: daar zal de afbeelding komen als we de muisknop loslaten. c. Zet de afbeelding enkele alinea s hoger weer neer midden in een zin. d. De tekst gaat gewoon voor en achter de afbeelding verder. 5. Sla het document op. 6. Laat het document op het scherm staan voor de volgende oefening. Oefening 8.7 Afmetingen aanpassen 1. Open het document Nationale dictees. 2. Sla het op onder de naam Afmetingen wijzigen. 3. Selecteer de eerste afbeelding van het mannetje op de ladder. 4. Rondom de afbeelding staan witte rondjes en blokjes. a. Zet de muisaanwijzer op het witte blokje rechtsonder. b. De muisvorm is een dubbele pijl: het teken dat de afmetingen gewijzigd kunnen worden. c. Sleep wat naar rechts: de afbeelding wordt langer en breder. d. Laat de muisknop los: de afbeelding is groter geworden. 5. Laat de afbeelding geselecteerd. Sdu Uitgevers 42/55

43 a. Selecteer het tabblad Opmaak en controleer de huidige afmetingen in de laatste groep Grootte. b. Gebruik hier de knoppen om de afbeelding 7 cm hoog te maken. Zoals we zien wijzigt ook de breedte automatisch mee. 6. Plaats nu de muisaanwijzer op het witte rondje aan de rechterkant van de afbeelding. a. Sleep wat naar rechts. b. De afbeelding vervormd en wordt uitgerekt: de hoogte wordt niet aangepast. c. Wijzig de breedte met de knop op het tabblad Opmaak: nu gaat de hoogte wel automatisch mee! 7. Houd de afbeelding geselecteerd. a. Klik op het startpictogram voor dialoogvensters in de groep Grootte. b. In het dialoogvenster zien we op het tabblad Grootte dat het selectievakje over de vergrendeling van hoogte-breedteverhouding is ingeschakeld. c. Kies bij Schalen voor een hoogte van 150%. d. Sluit het dialoogvenster. 8. Conclusies als we de afmetingen wijzigen door te slepen: a. Bij het slepen op een hoekpunt (rondje). worden de lengte en de breedte aangepast. b. Bij het slepen op een middelste formaatgreep (blokje). word alleen de breedte of alleen de hoogte aangepast. 9. De afbeelding moet nog steeds geselecteerd zijn: we brengen de afbeelding terug naar de oorspronkelijke maten. a. Selecteer het tabblad Opmaak en klik in de groep Aanpassen op de knop Beginwaarden van afbeelding. 10. Maak alle drie de afbeelding in dit document even groot: 8 cm hoog. 11. En hoe zit dat met vormen? a. Plaats de cursor naar het einde van het document. b. Maak een pagina-einde. c. Voeg de tekenvorm Kubus in op deze nieuwe pagina. d. Selecteer het tabblad Opmaak van het speciale tabblad Hulpmiddelen voor Tekenen. e. Bekijk de grootte van dit object: hoogte en breedte. f. Gebruik het rondje rechtsonder en sleep dit naar beneden: nu wordt de breedte niet automatisch aangepast. g. Klik op het startpictogram voor dialoogvensters bij de Grootte. Het selectievakje over de hoogte-breedteverhouding is niet ingeschakeld bij vormen! h. Kies voor Sluiten. 12. Een vorm kan soms ook worden ver-vormd. Als dit mogelijk is zien we een geel ruitje als de vorm is geselecteerd. a. Versleep het gele ruitje bij de kubus. Wat gebeurt er? b. Teken een nieuwe vorm Rechthoek. Deze heeft geen geel ruitje. c. Teken een lachebekje en kijk wat er gebeurt als het ruitje wordt versleept. 13. Sla het document op. 14. Sluit het document. Sdu Uitgevers 43/55

44 Oefening 8.8 Vormen tekenen 1. Begin met een nieuw leeg document. 2. Maak snel een tekst op de waarschijnlijk ondertussen bekende manier: =rand() Enter. 3. Gebruik de knop Vormen om een Pijl rechts (uit de categorie Blokpijlen) te tekenen bovenop de eerste tekstalinea. 4. Maak de pijl een beetje groter. 5. Controleer enkele instellingen van deze pijl op het tabblad Opmaak. a. Wat is geselecteerd in de groep Schikken bij Tekstterugloop? Voor tekst: de afbeelding ligt bovenop de tekst. b. Hoeveel is de hoogte? c. Wat is geselecteerd bij Schaduweffect? 6. Gebruik de knop Tekstterugloop. a. Kies voor In tekstregel. Wat gebeurt er met de tekst en de pijl? De tekst loopt langs de pijl, maar blijft op dezelfde tekstregel. b. Kies Om kader. Wat gebeurt er met de tekst en de pijl? De tekst loopt in verschillende regels naast de pijl. c. Kies Contour. Wat gebeurt er met de tekst en de pijl? De tekst volgt de contouren van de pijl. d. Kies Achter tekst. De tekst loopt nu over de pijl heen. 7. Kies de instelling die ervoor zorgt dat de tekst in een rechte lijn naast de pijl loopt. Figuur Selecteer de pijl. We gaan de pijl nu opmaken. a. Selecteer een stijl uit de groep Vormstijlen van het tabblad Opmaak. b. Klik op de lijstknop bij Opvullen van vorm en kies een andere kleur. c. Klik op de lijstknop bij Omtrek van vorm en kies dezelfde kleur als de opvulkleur. De pijl heeft nu geen rand meer. d. Kies een duidelijk afwijkende randkleur. e. Als er toch nog een soort rand lijkt te staan, kan dit een schaduweffect zijn. Gebruik de knop Schaduweffecten en kies hier voor Geen schaduweffect. f. Gebruik de knop Vorm wijzigen in de groep Vormstijlen om er een pijl naar links van te maken. 9. Teken onderaan het document nog een vorm uit de categorie Toelichtingen. a. Na het tekenen staat de cursor in de vorm, zodat we er tekst in kunnen zetten. Typ een tekst. Maak de vorm groter als de tekst niet past! Sdu Uitgevers 44/55

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2010. 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2010 2010 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: november 2010 ISBN: 978 90 460 0609 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3

Europees Computer Rijbewijs. Module 3. Word 2007. 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Europees Computer Rijbewijs Module 3 Word 2007 2008 Instruct, Postbus 38, 2410 AA Bodegraven - 1 e druk: september 2008 ISBN: 978 90 460 0491 3 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Beginners 2007 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-3-8 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Via het tabblad Pagina-indeling, groep Pagina-instelling kun je de afdrukstand en het papierformaat instellen.

Via het tabblad Pagina-indeling, groep Pagina-instelling kun je de afdrukstand en het papierformaat instellen. SAMENVATTING HOOFDSTUK 9 Pagina-indeling, de Pagina-instelling Via het tabblad Pagina-indeling, groep Pagina-instelling kun je de afdrukstand en het papierformaat instellen. Klik op de knop Afdrukstand

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15

INHOUD. Ten geleide 13. 1 Starten met Word 2007 15 INHOUD Ten geleide 13 1 Starten met Word 2007 15 1.1 Word 2007 starten 15 1.2 Het documentvenster 16 1.2.1 De titelbalk 16 1.2.1.1 De Officeknop 17 1.2.1.2 De werkbalk Snelle toegang 20 1.2.1.3 De titelbalk

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-23 Muistechnieken... 1-23 Windows Verkenner... 1-24

Hoofdstuk 2 Basiskennis... 1-23 Muistechnieken... 1-23 Windows Verkenner... 1-24 Module 1 Basisvaardigheden Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 1-9 Lint... 1-9 Backstage... 1-12 Knopafbeeldingen in het lint... 1-15 Werkbalk Snelle toegang... 1-15 Scherminfo... 1-15 Miniwerkbalk... 1-16

Nadere informatie

10. Pagina-instellingen

10. Pagina-instellingen 10. Pagina-instellingen Voordat u begint met het schrijven van een document in het programma Writer, is het raadzaam eerst te bepalen hoe het er uiteindelijk uit moet komen te zien. In deze module leert

Nadere informatie

Formulieren maken. U kent ze waarschijnlijk wel, die notitieblokjes voor het noteren van een telefoongesprek.

Formulieren maken. U kent ze waarschijnlijk wel, die notitieblokjes voor het noteren van een telefoongesprek. Les 14 Formulieren maken In deze les leert u een hoe u met velden een invulformulier voor een telefoonnotitie maakt. Hierbij wordt gebruikgemaakt van velden, secties en beveiliging. Daarvoor moet wel een

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Inleiding 11 Inhoudsopgave Inleiding 11 1. Starten met Word 13 1.1 Word starten 14 1.2 Het lint 15 1.3 Het lint aanpassen 16 1.4 Werkbalk Snelle toegang aanpassen 18 1.5 De liniaal 20 1.6 Miniwerkbalk 20 1.7 Livevoorbeeld

Nadere informatie

3. Opmaak van documenten

3. Opmaak van documenten 57 3. Opmaak van documenten In sommige teksten is het overzichtelijker om schema s en opsommingen te gebruiken. In Word kunt u deze opmaak gemakkelijk toepassen met behulp van tabstops en opsommingstekens.

Nadere informatie

Inhoud Basiscursus. Word 2010 NL-NL

Inhoud Basiscursus. Word 2010 NL-NL Inhoud Basiscursus Word 2010 NL-NL Hoofdstuk 1 De Fluent Interface... 1-5 Lint... 1-5 Backstage... 1-8 Knopafbeeldingen in het lint... 1-11 Werkbalk Snelle toegang... 1-12 Scherminfo... 1-12 Miniwerkbalk...

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Beginners 2013 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: mei 2013 ISBN: 978-90-817910-8-3 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

Uitgeverij cd/id multimedia

Uitgeverij cd/id multimedia Computer Basis boek Office 2010 Word, Excel & PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 5 Voorwoord 13 Deel 1 Werken in Office 2010 15 Deel 2 Aan de slag met Word 2010 47 Deel 3 Aan de slag met Excel 2010

Nadere informatie

Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave.

Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave. Opdracht 1 Basisdocument (instellingen) Zorg er voor, dat u met een nieuw leeg document werkt in de Afdrukweergave. N.B.: In de afdrukweergave zullen alle plaatjes weergegeven worden; in de conceptweergave

Nadere informatie

Deel 1 Werken in Office 2007 15. Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45. Deel 3 Aan de slag met Excel 2007 131

Deel 1 Werken in Office 2007 15. Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45. Deel 3 Aan de slag met Excel 2007 131 Computer Basis boek Office 2007 Word, Excel & PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 5 Voorwoord 13 Deel 1 Werken in Office 2007 15 Deel 2 Aan de slag met Word 2007 45 Deel 3 Aan de slag met Excel 2007

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Thuis in Word 2010 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge Marian Ponsioen-van der Hulst bussum 2011 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Word 2010 van Hannie van Osnabrugge en Marian

Nadere informatie

2.12 Een document opslaan als... 48 2.13 Oefeningen... 50 2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54

2.12 Een document opslaan als... 48 2.13 Oefeningen... 50 2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 De website bij het boek... 11 Uw voorkennis... 11 Bonushoofdstukken... 12 Hoe werkt u met dit boek?...

Nadere informatie

Een korte handleiding door Frederic Rayen

Een korte handleiding door Frederic Rayen Een korte handleiding door Frederic Rayen Van installeren tot het gebruik P a g i n a 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe AbiWord version 2.8.6 installeren?... 4 Schermonderdelen... 5 Uitleg bij elke werkbalk...

Nadere informatie

Een tabel is samengesteld uit rijen (horizontaal) en kolommen (verticaal). Elk vakje uit een tabel is een cel.

Een tabel is samengesteld uit rijen (horizontaal) en kolommen (verticaal). Elk vakje uit een tabel is een cel. Module 14 Tabellen Een tabel invoegen Een tabel tekenen Verplaatsen en selecteren in een tabel Een tabel opmaken Veldnamenrij herhalen Rijen en kolommen toevoegen en verwijderen Tekst converteren naar

Nadere informatie

2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54

2.14 Achtergrondinformatie... 51 2.15 Tips... 54 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 De website bij het boek... 11 Uw voorkennis... 11 Bonushoofdstukken... 12 Hoe werkt u met dit boek?...

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Publisher 2010

www.dubbelklik.nu Handleiding Publisher 2010 www.dubbelklik.nu Handleiding Publisher 2010 Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

Microsoft Office Tekstdocument alle systemen

Microsoft Office Tekstdocument alle systemen Microsoft Office Tekstdocument alle systemen Inleiding In deze les wordt het maken van een tekst document met gebruikmaking van Microsoft Office Word behandeld. (Het gaat hier om één van de oudere versies).

Nadere informatie

Praktijkopdrachten bij Basiscursus Word 2016. Inleiding... 2. 1 Praktijkopdracht: brief schrijven... 3. 2 Praktijkopdracht: brief met bijlage...

Praktijkopdrachten bij Basiscursus Word 2016. Inleiding... 2. 1 Praktijkopdracht: brief schrijven... 3. 2 Praktijkopdracht: brief met bijlage... Inhoudsopgave Praktijkopdrachten bij Basiscursus Word 2016 Inleiding... 2 1 Praktijkopdracht: brief schrijven... 3 2 Praktijkopdracht: brief met bijlage... 5 3 Praktijkopdracht: affiche en uitnodiging

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Word Gevorderd 2010 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: augustus 2012 ISBN: 978-90-817910-7-6 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

I Het maken van een nieuwsbrief

I Het maken van een nieuwsbrief I Het maken van een nieuwsbrief Wat leer je? Veel bedrijven publiceren een korte nieuwsbrief waar zij hun personeel op de hoogte houden van belangrijke ontwikkelingen binnen het bedrijf. Hier meldt men

Nadere informatie

Office LibreOffice Tekstdocument gebruiken

Office LibreOffice Tekstdocument gebruiken offfice_libreoffice_tekstdocument_gebruiken/05-03-15/pag 1/6 Office LibreOffice Tekstdocument gebruiken vooral Als een tekstdocument ook zal worden gebruikt op een computer zonder LibreOffice dan kan dit

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Paint 2003

www.dubbelklik.nu Handleiding Paint 2003 Handleiding Paint 2003 www.dubbelklik.nu Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt in enige

Nadere informatie

Handleiding Visio 2013. www.dubbelklik.nu

Handleiding Visio 2013. www.dubbelklik.nu Handleiding Visio 2013 www.dubbelklik.nu Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Vragen opmaken in de editor

Vragen opmaken in de editor Vragen opmaken in de editor De tekstvakken van WTMaak zijn in versie 5.0 opgebouwd volgens de HTML5-methode. Hiermee kunt u direct zien wat u invoegt of opmaakt, de zogenaamde WYSIWYG methode (What You

Nadere informatie

Hoe doe je dat in Word

Hoe doe je dat in Word Hoe doe je dat in Word Linda le Grand OVC Mondriaan College Oss 29-9-2009 Inhoud 1 Lettertype wijzigen... 3 2 Tekst groter en kleiner maken... 3 3 Tekst kleuren... 4 4 Tekst markeren... 5 5 Achtergrond

Nadere informatie

Handleiding Visio 2010. www.dubbelklik.nu

Handleiding Visio 2010. www.dubbelklik.nu Handleiding Visio 2010 www.dubbelklik.nu Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Excel 2010, H1 HOOFDSTUK 1

Excel 2010, H1 HOOFDSTUK 1 HOOFDSTUK 1 Excel opstarten en afsluiten EXCEL kan worden opgestart via. Als EXCEL al vaker is gestart kun je direct op Microsoft Office EXCEL 2010 klikken. Typ anders in het zoekvak de eerste letters

Nadere informatie

Office 2007 voor het examen!

Office 2007 voor het examen! Office 2007 voor het examen! Oefeningen Deel 5 PowerPoint 2007 Saskia Jacobsen Bert Pinkster Michiel Pinkster Jan Dols Onder redactie van Saskia Jacobsen Meer informatie over deze en andere uitgaven kunt

Nadere informatie

SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT

SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT SG ANKER CONCRETE INVULLING LEERLIJNEN ICT Computervaardigheden Gebruik muis K1 K2 K3 L1 L2 L3 L4 L5 L6 bewegen met de muis slepen met de muis (L-muisknop ingedrukt houden) enkel klikken met L-muisknop

Nadere informatie

Proefexamen TEKSTVERWERKEN

Proefexamen TEKSTVERWERKEN Proefexamen TEKSTVERWERKEN Beschikbare tijd: 90 minuten 150731 1 Proefexamen HET PROEFEXAMEN BESTAAT UIT 6 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 7 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van vaardigheden met

Nadere informatie

Thuis in de Wereld van Word

Thuis in de Wereld van Word Thuis in de Wereld van Word Les 6 Enveloppen en etiketten Aangepaste les voor Word 2000 Hannie van Osnabrugge & Marian Ponsioen-van der Hulst u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2005 Deze aangepaste

Nadere informatie

Afdrukken in Calc Module 7

Afdrukken in Calc Module 7 7. Afdrukken in Calc In deze module leert u een aantal opties die u kunt toepassen bij het afdrukken van Calc-bestanden. Achtereenvolgens worden behandeld: Afdrukken van werkbladen Marges Gedeeltelijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Microsoft Word

Hoofdstuk 1. Microsoft Word Handleiding Hoofdstuk 1. Microsoft Word... 2 Vet, cursief en onderstreept... 2 Opslaan van een bestand... 2 Afsluiten van een bestand... 2 Definitief Verwijderen van een bestand... 2 Beginnen met nieuw

Nadere informatie

PLAKKEN Nadat u een gedeelte heeft geknipt of gekopieerd kunt u met dit icoon de selectie weer in het veld plakken.

PLAKKEN Nadat u een gedeelte heeft geknipt of gekopieerd kunt u met dit icoon de selectie weer in het veld plakken. KNIPPEN Als u na de selectie van een gedeelte van een tekst of een afbeelding op dit icoon klikt, knipt u de selectie uit het veld. Op deze manier kunt u het geselecteerde verwijderen, maar het ook juist

Nadere informatie

Het is af en toe niet om aan te zien hoe sommige

Het is af en toe niet om aan te zien hoe sommige Tabellen in Word 2010 Otto Slijkhuis Het is af en toe niet om aan te zien hoe sommige Word-gebruikers met teksten omgaan. In plaats van het invoegen van een tabel om gegevens keurig in een overzicht te

Nadere informatie

Handleiding Word. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Word

Handleiding Word. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Word Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

Extra les Werken met Windows Live Mail 2012

Extra les Werken met Windows Live Mail 2012 Wegwijs in Windows 8 Extra les Werken met Windows Live Mail 2012 Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze extra les over het werken met Windows Live Mail 2012 hoort bij

Nadere informatie

DOCUMENT SAMENSTELLEN

DOCUMENT SAMENSTELLEN Pagina 168 7 In dit hoofdstuk gaat u een nieuwsbrief maken met behulp van een sjabloon. De artikelen die in de nieuwsbrief worden opgenomen zijn al geschreven. U hoeft de tekst alleen nog naar de juiste

Nadere informatie

6. Tekst verwijderen en verplaatsen

6. Tekst verwijderen en verplaatsen 6. Tekst verwijderen en verplaatsen In deze module leert u: een stuk tekst selecteren een stuk tekst verwijderen; acties ongedaan maken en opnieuw doen; een stuk tekst vervangen; een stuk tekst verplaatsen;

Nadere informatie

3. Opmaak van documenten

3. Opmaak van documenten 57 3. Opmaak van documenten In sommige teksten is het overzichtelijker om schema s en opsommingen te gebruiken. In Word 2010 kunt u deze opmaak gemakkelijk toepassen met behulp van tabstops en opsommingstekens.

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 4 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

ICT ICT 01. Voordat je begint met het maken van een tekst. moet je weten wat het toetsenbord kan. J.P.Siebelink. Office 2003

ICT ICT 01. Voordat je begint met het maken van een tekst. moet je weten wat het toetsenbord kan. J.P.Siebelink. Office 2003 ICT J.P.Siebelink Office 2003 ICT 01 Voordat je begint met het maken van een tekst moet je weten wat het toetsenbord kan Wat ga je doen? Door deze kaarten allemaal te maken weet je zeker dat je goed genoeg

Nadere informatie

SpITs. Sneltoetsen. Toetsen voor het werken met documenten Nieuw document aanmaken. Tekst, opmaak specifieke elementen zoeken

SpITs. Sneltoetsen. Toetsen voor het werken met documenten Nieuw document aanmaken. Tekst, opmaak specifieke elementen zoeken Sneltoetsen Bewerking Toetsen Toetsen voor het werken met documenten Nieuw document aanmaken CTRL + N Document openen CTRL + O Document sluiten CTRL + W Document splitsen ALT + CTRL + S Document opslaan

Nadere informatie

Handleiding Publisher

Handleiding Publisher Aan de slag in beroep en bedrijf Handleiding Publisher Branche Uitgevers 1 Branche Uitgevers 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Uw TEKSTEDITOR - alle iconen op een rij

Uw TEKSTEDITOR - alle iconen op een rij Uw TEKSTEDITOR - alle iconen op een rij Hieronder ziet u alle functionaliteiten van uw teksteditor onder elkaar ( op alfabetische volgorde). Afbeelding (zie foto) Bestanden (zie link) Broncode Citaat Documenten

Nadere informatie

Microsoft Office 2003

Microsoft Office 2003 Computer Basis boek Microsoft Office 2003 Word, Excel en PowerPoint Korte inhoud Inhoudsopgave 7 Voorwoord 15 Deel 1 Werken in Office 2003 17 Deel 2 Word 2003 43 Deel 3 Excel 2003 117 Deel 4 PowerPoint

Nadere informatie

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010

Het Wepsysteem. Het Wepsysteem wordt op maat gebouwd, gekoppeld aan de gewenste functionaliteiten en lay-out van de site. Versie september 2010 Het Wepsysteem Het Wepsysteem is een content management systeem, een systeem om zonder veel kennis van html of andere internettalen een website te onderhouden en uit te breiden. Met het Content Management

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Inleiding 11 Inhoudsopgave Inleiding 11 1. Starten met Word 13 1.1 Word starten 14 1.2 Het lint 15 1.3 Het lint aanpassen 16 1.4 Werkbalk Snelle toegang aanpassen 18 1.5 De liniaal 20 1.6 Miniwerkbalk 20 1.7 Livevoorbeeld

Nadere informatie

Algemene basis instructies

Algemene basis instructies Inhoud: Algemene basis instructies... 2 Pictogrammen en knoppen... 2 Overzicht... 3 Navigeren (bladeren)... 3 Gegevens filteren... 4 Getoonde gegevens... 5 Archief... 5 Album... 5 Tabbladen en velden...

Nadere informatie

Extra les Muis en toetsenbord

Extra les Muis en toetsenbord Wegwijs in Windows 8.1 Extra les Muis en toetsenbord Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2015 Deze extra les over het werken met de muis en het toetsenbord hoort bij Wegwijs

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 5 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

Inhoud. Onbegrensd - Initiatiecursus computergebruik WINDOWS VISTA 1

Inhoud. Onbegrensd - Initiatiecursus computergebruik WINDOWS VISTA 1 Inhoud Hoofdstuk 1 - Microsoft Word Office 2007 2 1.1 Inleiding 2 1.2 Word openen 2 1.3 De werkbalken instellen 4 1.4 Een tekstblad tonen 4 1.5 Een tekst intypen 5 1.6 Een tekst of tekstdeel selecteren

Nadere informatie

Sneltoetsen te gebruiken bij Microsoft

Sneltoetsen te gebruiken bij Microsoft Sneltoetsen te gebruiken bij Microsoft Inhoud: 1. Sneltoets-combinaties bij MS Windows...1 2. Sneltoets-combinaties bij MS Word...2 3. Sneltoets-combinaties bij MS Excel...4 4. Sneltoets-combinaties bij

Nadere informatie

2 Bakker Computer Opleidingen

2 Bakker Computer Opleidingen Word deel 1, 2013 2 Bakker Computer Opleidingen WORD DEEL 1 2013 Bakker Computer Opleidingen Haarweg 20 3953 BH Maarsbergen Tel. 0343-444919 E-mail: info@bakkercomputeropleidingen.nl www.bakkercomputeropleidingen.nl

Nadere informatie

Vakrapport (Access XP)

Vakrapport (Access XP) Vakrapport (Access XP) J. Gantois Evaluaties bijhouden in een elektronisch rekenblad is een heel logische operatie. Wanneer je echter iedere leerling afzonderlijk op de hoogte wil brengen van zijn scores

Nadere informatie

Wegwijs in Windows 8.1. Extra les WordPad. Hannie van Osnabrugge. u i t g e v e r ij c o u t i n h o. bussum 2015

Wegwijs in Windows 8.1. Extra les WordPad. Hannie van Osnabrugge. u i t g e v e r ij c o u t i n h o. bussum 2015 Wegwijs in Windows 8.1 Extra les WordPad Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2015 Deze extra les over WordPad hoort bij Wegwijs in Windows 8.1 van Hannie van Osnabrugge. 2015

Nadere informatie

Mini Word-cursus. Paginanummers. Opmaakprofielen. Inhoudsopgave

Mini Word-cursus. Paginanummers. Opmaakprofielen. Inhoudsopgave Mini Word-cursus Paginanummers Opmaakprofielen Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Paginanummering 4 Kopteksten en voetteksten 5 Opmaakprofielen 6 Opmaakprofielen toepassen 6 Opmaakprofielen

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding BCAD

www.dubbelklik.nu Handleiding BCAD Handleiding BCAD www.dubbelklik.nu Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

ORDE EN NETHEID IN EXCEL

ORDE EN NETHEID IN EXCEL ORDE EN NETHEID IN EXCEL Naam Nr Klas Datum Rekenbladen moeten verzorgd en goed leesbaar zijn. In deze werkmodule ga je na hoe tabellen geordend en met een duidelijke vormgeving weergegeven kunnen worden.

Nadere informatie

Sneltoetsen bij Microsoft

Sneltoetsen bij Microsoft Sneltoetsen bij Microsoft Inhoud: 1. Sneltoets-combinaties bij MS Windows... 1 2. Sneltoets-combinaties bij MS Word... 1 3. Sneltoets-combinaties bij MS Excel... 3 4. Sneltoets-combinaties bij MS Outlook...

Nadere informatie

1/3 OFFICE 2007 WORD. Microsoft. Roger Frans. campinia media vzw

1/3 OFFICE 2007 WORD. Microsoft. Roger Frans. campinia media vzw OFFICE 2007 Microsoft cd-rom met 1/3 WORD Roger Frans campinia media vzw Frans, Roger Word 2007 1/3 / Roger Frans; Geel: Campinia Media vzw, 2007; 228 p; index; 25 cm; gelijmd. ISBN: 97890356.1218.1; NUGI

Nadere informatie

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding

Sneltoetsen. Inhoud. Inleiding Sneltoetsen Inhoud 1. Inleiding 2. Sneltoetsen in Windows 3. Sneltoetsen die in de meeste programma s kunnen worden gebruikt 4. Sneltoetsen bij het typen van tekst 5. Sneltoetsen Internet Explorer 6. Sneltoetsen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1. beginnen met excel

HOOFDSTUK 1. beginnen met excel HOOFDSTUK 1 beginnen met excel Inleiding Voor het betere rekenwerk in de bedrijfseconomie worden spreadsheets (rekenbladen) gebruikt. In dit hoofdstuk leer je omgaan met algemene basisbewerkingen in Excel:

Nadere informatie

Les 7 Doen: Windows Live Mail

Les 7 Doen: Windows Live Mail Wegwijs in Windows 7 Les 7 Doen: Windows Live Mail Vervangende les voor Windows Live Mail versie 2011 Hannie van Osnabrugge bussum 2011 Deze vervangende les voor Windows Live Mail versie 2011 hoort bij

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in Excel 2010 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2011 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in Excel 2010 van Hannie van Osnabrugge.

Nadere informatie

Stappenplan voor een werkstuk in Word

Stappenplan voor een werkstuk in Word Werkstuk maken Secties maken We gaan een werkstuk maken over dieren in Afrika. Allereerst gaan we ruwweg een indeling maken in secties. Voor ons werkstuk maken we de volgende secties: 1. Titelpagina 2.

Nadere informatie

Ergonomisch Advies: Sneltoetsen

Ergonomisch Advies: Sneltoetsen Ergonomisch Advies: Sneltoetsen Departement Bestuurszaken Gemeenschappelijke Dienst voor Preventie en Bescherming (GDPB) Boudewijnlaan 30 bus 44 1000 Brussel Tel. 02 553 01 22 - Fax 02 553 49 55 gdpb@bz.vlaanderen.be

Nadere informatie

Beknopte handleiding. Uw bestanden beheren Klik op Bestand om uw Word-bestanden te openen, op te slaan, af te drukken en te beheren.

Beknopte handleiding. Uw bestanden beheren Klik op Bestand om uw Word-bestanden te openen, op te slaan, af te drukken en te beheren. Beknopte handleiding Microsoft Word 2013 ziet er anders uit dan de vorige versies. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u sneller vertrouwd raakt met het programma. Werkbalk Snelle toegang

Nadere informatie

RESULTAATGERELATEERDE

RESULTAATGERELATEERDE erde OVER NO CURE NO PAY RESULTAATGERELATEERDE BELONING Resultaatgerelateerde beloning Over no cure no pay OVER NO CURE NO PAY RESULT AATGERELATEERDE BELONING RESULTAATGERELATEERDE BELONING 02 Resultaatgerelateerde

Nadere informatie

Sneltoetsen. 1. Inleiding

Sneltoetsen. 1. Inleiding Sneltoetsen Inhoud 1. Inleiding 2. Sneltoetsen in Windows 3. Sneltoetsen die in de meeste programma s kunnen worden gebruikt 4. Sneltoetsen bij het typen van tekst 5. Sneltoetsen Internet Explorer 6. Sneltoetsen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15

Inhoudsopgave. Deel 1 - Word 15 Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 10 Uw voorkennis... 11 De volgorde van lezen... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 Website... 13 Toets

Nadere informatie

Hoofdstuk 10: Tips en Sneltoetsen

Hoofdstuk 10: Tips en Sneltoetsen Hoofdstuk 10: Tips en Sneltoetsen 10.0 Introductie Dit hoofdstuk richt zich op efficiëntie en heeft tot doel om je te voorzien van tips en kleine trucs die tijd bespaart tijdens het gebruik van PowerPoint.

Nadere informatie

Wil je meerdere gedeelten dezelfde opmaak geven, selecteer deze dan met ingedrukte -toets en geef daarna de opmaak aan.

Wil je meerdere gedeelten dezelfde opmaak geven, selecteer deze dan met ingedrukte <Ctrl>-toets en geef daarna de opmaak aan. SAMENVATTING HOOFDSTUK 3 Tekstopmaak aangeven Met de knoppen in het tabblad Start, groep Lettertype kun je onder andere: * Het lettertype wijzigen. * De tekengrootte van het lettertype veranderen. * De

Nadere informatie

Hoofdstuk 27: Celopmaak* 2010

Hoofdstuk 27: Celopmaak* 2010 Hoofdstuk 27: Celopmaak* 2010 27.0 Inleiding In dit deel wordt beschreven hoe je het werk er goed kunt laten uitzien. Besproken zal worden wat er binnenin de cel en aan de celgrenzen gebeurt en wanneer

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Homeplanner

www.dubbelklik.nu Handleiding Homeplanner www.dubbelklik.nu Handleiding Homeplanner Deze extra opdrachten zijn onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013

Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013. 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013 Auteur boek: Vera Lukassen Titel boek: Excel Gevorderden 2013 2011, Serasta Uitgegeven in eigen beheer info@serasta.nl Eerste druk: December 2013 ISBN: 978-90-820856-9-3 Dit boek is gedrukt op een papiersoort

Nadere informatie

1. Open het programma KompoZer Het grote witte vlak is een nog lege webpagina. Deze gaan we nu van inhoud voorzien.

1. Open het programma KompoZer Het grote witte vlak is een nog lege webpagina. Deze gaan we nu van inhoud voorzien. Minicursus KompoZer In deze cursus ga je leren werken met het computerprogramma KompoZer. Stapsgewijs maak je een voorbeeldsite. Daarna kun je alles wat je geleerd hebt gebruiken om je eigen website te

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2013

INHOUDSOPGAVE Ms Word 2013 Inhoudsopgave Ms Word 2013-1 INHOUDSOPGAVE Ms Word 2013 Inleiding... 11 Overzicht van de functietoetsen... 12 DEEL 1 Eenvoudige tekstverwerking... 13 1 Ms Word starten... 13 2 De schermonderdelen... 14

Nadere informatie

Safira CMS Handleiding

Safira CMS Handleiding Safira CMS Handleiding Inhoudsopgave 1Mappen en artikelen... 2 1.11.1 Naam wijzigen map/ pagina... 3 1.21.2 Website structuur: nieuwe pagina aanmaken, pagina verwijderen, pagina blokkeren, structuur wijzigen...

Nadere informatie

Het maken van kaarten in Word 2007

Het maken van kaarten in Word 2007 Het maken van kaarten in Word 2007 Voorbereidende werkzaamheden: pagina-indeling veranderen naar liggend en de marges wijzigen werkblad indelen in kolommen rasterlijnen zichtbaar maken 1. De pagina-indeling

Nadere informatie

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker

De tekstverwerker. Afb. 1 de tekstverwerker De tekstverwerker De tekstverwerker is een module die u bij het vullen van uw website veel zult gebruiken. Naast de module tekst maken onder andere de modules Aankondigingen en Events ook gebruik van de

Nadere informatie

Tekstverwerking. Wat gaan we leren? Opdracht: Geavanceerde opmaak. Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke

Tekstverwerking. Wat gaan we leren? Opdracht: Geavanceerde opmaak. Jen Kegels, Eveline De Wilde, Inge Platteaux, Tamara Van Marcke Wat gaan we leren? Tekstverwerking In deze cursus gaan we meer leren over de opmaak van een Word-document. We hebben al met verschillende soorten opmaak leren werken: Tekenopmaak Alineaopmaak Paginaopmaak

Nadere informatie

www.digitalecomputercursus.nl 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel

www.digitalecomputercursus.nl 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel 10. Voorbeeld berekeningen maken met Excel In de komende hoofdstukken worden een aantal voorbeelden van berekeningen die gemaakt kunnen worden in Excel uitgelicht. U kunt deze berekeningen ook zodanig

Nadere informatie

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail

Handleiding e-mail. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding e-mail Aan de slag in beroep en bedrijf Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt

Nadere informatie

1. Gebruik van de online tekstverwerker op de schoolwebsite.

1. Gebruik van de online tekstverwerker op de schoolwebsite. 1. Gebruik van de online tekstverwerker op de schoolwebsite. Stap 1: aanmelden op de schoolwebsite Gebruik je gebruikersnaam zoals in SchoolOnline. Stap 2: ga naar jouw leerjaar in het menu bovenaan. Klik

Nadere informatie

Word 2010 1/3. Roger Frans. met cd-rom. campinia media vzw

Word 2010 1/3. Roger Frans. met cd-rom. campinia media vzw Word 2010 1/3 Roger Frans met cd-rom campinia media vzw Frans, Roger Word 2010 1/3 / Roger Frans; Geel: Campinia Media vzw, 2010; 246 p; index; 25 cm; gelijmd. ISBN: 97890356.1253.2; NUGI 854; UDC 681.3.06

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Basishandelingen

Hoofdstuk 2 Basishandelingen Hoofdstuk 2 Basishandelingen Overzicht van de vereiste voorkennis Kennismaking met Windows Basishandelingen in Windows Hoofdstuk 1: Inleiding Je leert in dit hoofdstuk Studietaak 1: De celaanwijzer verplaatsen......................................................207

Nadere informatie

2.6 Spreadsheets met Excel

2.6 Spreadsheets met Excel 2.6 Spreadsheets met Excel LEERDOEL Het beheersen van de basisprincipes van werken met spreadsheets. Werken met spreadsheets leer je alleen maar door daadwerkelijk achter een computer te gaan zitten. Deze

Nadere informatie

Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor

Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor Gebruikershandleiding XOPUS XML-editor Versie: 0.3 Wijzigingsbeheer Versi Datum e 0.1 0.2 0.3 31-12-2012 02-01-2013 06-03-2013 Omschrijving Auteur(s) Initiële versie Wijzigingen nav review Jeroen van Hemert

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010

Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010 Hoofdstuk 1: Het Excel Dashboard* 2010 1.0 Introductie Excel helpt om data beter te begrijpen door het in cellen (die rijen en kolommen vormen) in te delen en formules te gebruiken om relevante berekeningen

Nadere informatie