maart Zelf doen is zelf leren Wat is PIL? Mijn school Een lerende organisatie Inspireren en vernieuwen nummer 13 Voor ICT in belang van uw school

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "maart Zelf doen is zelf leren Wat is PIL? Mijn school Een lerende organisatie Inspireren en vernieuwen nummer 13 Voor ICT in belang van uw school"

Transcriptie

1 info maart 2013 Zelf doen is zelf leren Wat is PIL? Mijn school Een lerende organisatie Inspireren en vernieuwen nummer 13 Voor ICT in belang van uw school

2 Van de redactie Nieuw jasje APS IT-diensten is in een nieuw jasje gestoken. Het is tijd geworden voor een nieuw maar herkenbaar gezicht APS IT-diensten biedt het onderwijs inmiddels ook heel wat meer dan alleen maar licentieregelingen. Om te zorgen dat dat aansluit bij de missie van APS IT-diensten en de nieuwe slogan voor ICT in belang van uw school. De vormgeving van dit magazine is aangepast aan onze nieuwe huisstijl en ook onze website is vernieuwd. Dit alles is het logische gevolg van een heroriëntatie op wie we zijn en wat we doen. Al bijna twintig jaar zetten we ons in voor goede én goedkope ICT in het onderwijs. In die begindagen waren onze activiteiten louter gericht op licentieregelingen. ICT speelde destijds nog lang niet zo n voor - name rol in de samenleving als vandaag de dag. Tegenwoordig is ICT niet meer weg te denken uit het onderwijs en die rol zal alleen maar toenemen. ICT maakt het mogelijk voor het onderwijs om met minder (financiële) middelen meer te bereiken. Bovendien sluit het gebruik van u optimaal gebruik kunt maken van uw licenties en software, bieden wij ook tal van ondersteunende diensten aan zoals trainingen en studiereizen. In dit nummer treft u artikelen aan die een goed inzicht geven van wat wij voor u kunnen betekenen. Onze directeur Nico van Tricht geeft een toelichting op de achtergronden van onze missie en visie. Uw collega s uit het primair onderwijs, die ook actief zijn op het vlak van ICT, vertellen over hun ervaringen met trainingen in het kader van TAC TIX en over toepassingen van ICT binnen hun school. Omdat APS IT-diensten ook maatschappelijk actief is, als sponsor van de Stichting MediaMachtig, tevens een verhaal over wat een dergelijke belangrijke financiële injectie voor een ICT-project ICT aan op de belevingswereld van kinderen. Hand in hand met die veranderingen, is ook de rol van APS IT-diensten gegroeid. Nienke Blommesteijn kan betekenen voor een school. We hopen dat de verhalen u zullen inspireren bij het inzetten van ICT bij u op school! Colofon APS IT Info is een uitgave van APS ITdiensten: softwarelicenties, training, advies, studiereizen en consultancy voor het primair onderwijs. APS IT Info verschijnt twee keer per jaar in een oplage van exemplaren. Nummer 13, maart 2013 APS IT-diensten Zwarte Woud 2, Postbus AL Utrecht tel.: Redactie Nienke Blommesteijn, Laura van Putten en Mariëlle Roest (APS IT-diensten) Marjolein Houweling (U-Cap) Ontwerp en vormgeving Cynthia Schalkwijk (U-Cap) Fotografie Cynthia Schalkwijk (U-Cap), Bart Versteeg Druk All Print, Utrecht Aan dit nummer werkten mee Nico van Tricht, APS IT-diensten Pedro De Bruyckere Gerard Peelen, Villa Nova Eveline Kaleveld, Villa Nova Michael van Dijk, APS IT-diensten Fred Geurtsen, APS IT-diensten Alex Lander, CBS Het Kristal Tanja van Essen, Braint Jan Limbeck, Ommerkanaalschool Marco Sterkenburg, Drillster Gabrielle Putuhena, ED*IT Mariëtta Rijnfrank, APS IT-diensten Pim Staals, De Pionier Harald Dikkers, basisschool Icarus Eric Kleipool, SKO De Dijken Klaas-Jan van Roekel, Wentzo Henry Blokzijl, Expertis Albert Schot, APS IT-diensten Leen Jonkman, SKO West-Friesland Gerard Frerix, SKO Bergh Martin Meinders, Stichting POA Marianne Goderie, Scholengroep Rijk van Nijmegen Hans Hoornstra, Formedia Martin Dekker, CBS Het Kristal Marsjanne Damen, Microsoft Kristian Van den Berg, De Droomspiegel Jan van der Veen, Penta Primair 2 APS IT Info

3 In dit nummer 4 Wat is de visie en missie? APS IT-diensten is een erkend belangenbehartiger op het gebied van ICT voor alle basisscholen en scholen voor speciaal onderwijs Een lerende school We willen kennis delen, elkaar stimuleren en elkaar opzoeken, vertelt Gerard Peelen, schoolleider van Villa Nova in Utrecht Nieuwe website Gebruikersgemak en klantvriendelijkheid staan voorop. 14 Zó doe je dat! Leerkrachten ervaren in deze workshop zelf hoe een product werkt. 18 Digitale schoolkrant De leerlingen van basisschool De Pionier in Valkenswaard maken de Pionier Koerier. 24 Windows in de Klas De workshop waarin de didactische mogelijkheden van Microsoft-programma s worden gedemonstreerd aan leerkrachten. 28 Rubrieken 26 Draadloos onderwijs Wentzo is de grootste WiFi-specialist in ons land. 2 Redactioneel Nienke Blommesteijn 9 Column Pedro De Bruyckere 20 Licenties Nieuw en lopend 36 Korte berichten Agenda 38 SURFspot.nl Dé ICT-webwinkel Masterclass Office 365 APS IT-diensten biedt deze trainingen aan voor bovenschoolse ICT-coördinatoren. 32 Wat is PIL? Partners in Learning is een wereldwijd ICT-netwerk van besturen, schoolleiders en leerkrachten. 34 Inspireren en vernieuwen Eind januari vond voor de derde keer de ITEM-conferentie en studiereis plaats. APS IT Info 3

4 Achtergrond APS IT-diensten is een erkend belangenbehartiger op het gebied van ICT voor alle basisscholen en scholen voor speciaal onderwijs. Een instelling zonder winstoogmerk. Onafhankelijk en klantgericht. Wat is de visie en missie? Alles voor het onderwijs De ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en ICT gaan razendsnel. In de wereld van het onderwijs staan grote veranderingen voor de deur. Het onderwijs moet kwalitatief beter, maar er zijn minder financiële middelen. Met behulp van ICT kan een school haar doelstellingen verwezenlijken. ICT is zowel in de klas als achter de schermen, voor de administratieve processen, Wij moeten de ICT-belangen van de scholen én leveranciers zien, dat is inherent aan onze brugfunctie. de aangewezen manier om efficiënt en effectief te werken. Met minder middelen kan dan toch meer resultaat worden behaald. APS IT-diensten biedt het basisonderwijs uiterst gunstige licentieregelingen en expertise om optimaal te kunnen profiteren van de mogelijkheden van ICT. Volgend jaar bestaat APS IT-diensten twintig jaar. We zijn begonnen in 1994, vertelt Nico van Tricht, directeur vanaf het eerste uur. In de begindagen regelden we alleen licenties. Dat was heel bijzonder, een organisatie die de krachten uit het onderwijs bundelde en namens hen onderhandelde met de softwareleveranciers. In de loop der jaren voegde APS IT-diensten andere diensten toe aan de licentieregelingen. Trainingen, studiereizen, advies en consultancy, somt Nico op. We zijn uitgegroeid tot een belangenbehartiger op het gebied van ICT voor het primair onderwijs. Bij goede ICT op school komt meer kijken dan de beste prijs uit het vuur slepen. Juist rondom het portfolio van licenties dat we kunnen aanbieden, willen we kennis aanreiken: wat heeft een school allemaal nodig op het gebied van ICT? Belangen behartigen is meer dan zeggen: hier is een licentie en zet maar een handtekening. We moeten er ook voor zorgen dat een klant goed voorbereid is als hij een offerte aanvraagt of moet beoordelen. Uniek in de wereld De licenties van software zijn in ons land op een unieke manier geregeld. Samen met SLBdiensten en SURFmarket onderhandelt APS IT-diensten rechtstreeks met de leveranciers. Nico: We vertegenwoordigen met elkaar het gehele Nederlandse onderwijs. Dat is uniek, in geen enkel ander land gebeurt dat op die manier. Het hele onderwijs profiteert van dit samenwerkingsverband. Ook 4 APS IT Info

5 voor de leveranciers is het een prettige situatie, want zij hoeven niet met alle scholen apart om tafel te gaan. Bovendien horen de leveranciers van ons uit de eerste hand wat er in het onderwijs leeft. Wij hebben immers rechtstreeks contact met de scholen. Veel softwareleveranciers zijn vooral actief op de zakelijke markt en hebben soms geen reëel beeld van de situatie in het onderwijs. Ook scholen worden door de crisis geraakt, vertelt Nico. We moeten vaak aan leveranciers uitleggen dat dus ook daar krimp plaatsvindt. De leerlingaantallen zijn structureel aan het zakken. Budgettair gezien krijgen basisscholen wel een gelijk bedrag aan subsidie, maar die bijdrage is niet geïndexeerd. We zien dat scholen minder budget hebben. Leve ranciers denken daar soms te gemakkelijk over. Op hun beurt hebben scholen vaak geen idee hoeveel het bedrijfsleven moet betalen voor precies dezelfde licenties die zij hebben. Dat is een veelvoud van wat een onderwijsinstelling kwijt is aan software. Ik hoor mensen uit het onderwijs weleens vragen of het niet wat goedkoper kan, zo n licentie. Maar we besparen het Nederlandse onderwijs op jaarbasis miljoenen euro s. Ik denk dat het te maken heeft met een vorm van gewenning, mensen weten niet beter APS IT Info 5

6 Achtergrond of wij zorgen voor de licentieregelingen. APS IT-diensten is een instelling zonder winstoogmerk. We zorgen dat onze dienstverlening in ieder geval kostendekkend is en dat we voldoende reserve hebben om eventuele tegenslagen op te vangen zonder dat scholen daar last van ondervinden. De kosten moeten eruit komen. Eventuele winst wordt voor het grootste deel meteen geïnvesteerd in de verbetering van de bedrijfsvoering, of in projecten als het BIC-netwerk bijvoorbeeld. Dat wordt deels betaald door de deelnemers zelf, maar wij nemen tweederde van de kosten voor onze rekening. Er is belangstelling genoeg voor onze dienstverlening en daardoor kunnen we werken vanuit een gezonde bedrijfssituatie. Zo kunnen we de scholen, onze klanten, continuïteit bieden. Brugfunctie Scholen willen natuurlijk de meest goedkope licentievormen. Maar gratis licenties verstrekken, dat lukt niet altijd, zegt Nico. Voor licenties is het niet alleen belangrijk dat het goedkoop is, het moet ook kwalitatief de beste oplossing zijn. Een uitstekend pakket tegen de laagste prijs. Bij gratis heb je geen recht op service. En als er dan iets mis gaat, blijkt dat gratis opeens behoorlijk duur is en dat je beter een contract had kunnen afsluiten. In het BIC-netwerk bijvoorbeeld komt open source weleens aan de orde. Open source is qua licenties gratis. Men denkt dan weleens dat wij tegen open source zijn, omdat wij er dan zelf niets aan kunnen verdienen. Maar niemand verdient iets aan licenties voor open source-programmatuur. Installatie, aanpassingen of support kosten echter wel geld. Maar dat type werk biedt APS IT-diensten niet aan, daar zijn andere bedrijven al in gespecialiseerd. APS IT-diensten heeft ook een rol gespeeld in de onderhandelingen met Microsoft over Office 365, het in the cloud -pakket van deze leverancier. Office 365 (variant A2) is nu gratis voor het onderwijs. Het is een gigantisch goed aanbod. Maar toch is het zinvol voor een school om alle aspecten eerst op een rij te zetten alvorens over te stappen. Wat wil de school, wat hebben ze nu en waar willen ze naar toe? Aan werken in the cloud zijn nog altijd een paar bijzondere aspecten verbonden, zoals op het gebied van data-opslag en privacy of aan een goede internetverbinding of een draadloos netwerk. En het is ook zeker niet zo dat een school geen Microsoftovereenkomst meer nodig heeft, omdat Office 365 gratis is. De A2-variant dekt lang niet alle licenties of voor de programma s die in het huidige desktop-pakket zitten. Wij moeten de ICT-belangen van de scholen én leveranciers zien, dat is inherent aan onze brugfunctie. Studiereizen In de sterk veranderende wereld van ICT en onderwijs wil APS IT-diensten de schooldirectie, de BIC ers en ICT-coördinatoren elk op hun eigen niveau van de benodigde kennis voorzien om hun werk goed te kunnen doen. Het is als intermediair onze taak om scholen op neutrale basis een advies te geven. We reiken de kennis aan waarmee de school zelf de juiste beslissing kan nemen. Eén van de manieren om kennis te delen, is via het aanbieden van studiereizen. Nico: We zijn natuurlijk geen reisbureau. Het aantal studiereizen dat we aanbieden is beperkt en er moet een duidelijke toegevoegde waarde zijn voor onze relaties. De reizen naar het Microsoft EBC in Redmond of de studiereis naar Singapore Het is als intermediair onze taak om scholen op neutrale basis een advies te geven. geven een schoolbestuur als het ware een kijkje in de toekomst. Het is heel inspirerend om te zien en horen wat de toekomstplannen van Microsoft zijn. Singapore is op een heel andere manier geweldig interessant. Men ziet daar kans om met een kleiner budget dan in Nederland toch meer te doen op het gebied van onderwijs. Ze werken geweldig effectief en de schoolprestaties, zoals bijvoorbeeld gemeten via het PISA-onderzoek, zijn beter. Voor een schoolbestuur is zo n studie reis een verrijking. Maar voor leerkrachten kunnen andersoortige excursies interessant zijn. We gaan onderzoeken of daar behoefte aan is. Als de vraag er is, bieden we ook graag studiereizen in Nederland aan. Communicatie Klantgerichtheid is een belangrijk aspect in de dienstverlening van APS IT-diensten. Ook daarom is de website van APS IT-diensten vernieuwd. De vormgeving en navigatie zijn aangepast aan 6 APS IT Info

7 de eisen van de tijd, maar daar blijft het niet bij. Achter de schermen staat ook nog het nodige te gebeuren (zie ook het artikel op pagina 12 en 13). We werken aan een gebruikersvriendelijk systeem voor licentiemanagement, aangepast aan de nieuwe vormen van licentieregelingen die ontstaan. Met ons nieuwe systeem kan een klant straks meer doen, bijvoorbeeld met behulp van rekenvoorbeelden vergelijkingen maken. Het aanpassen van de website past heel goed in ons streven om onze dienstverlening nog meer klantgericht te maken. Door middel van een klantenpanel worden de relaties bij de ontwikkeling van de website betrokken. We stellen de klantenrelatie zeer op prijs, en door klanten in een vroeg stadium erbij te betrekken kunnen we de communicatie via het internet beter afstemmen op hun wensen en vragen, licht Nico toe. Uit een recent gehouden klantonderzoek (zie ook pagina 23 in dit nummer) komt naar voren dat de scholen tevreden tot zeer tevreden zijn over APS IT-diensten. We hoeven ons in principe geen zorgen te maken over onze dienstverlening. Het is goed genoeg, maar: het kan altijd beter. We hebben toch het liefst dat alle klanten zeer tevreden zijn. Voor de klant en voor onszelf. APS IT Info 7

8 IPON2013 Met meer dan honderd workshops en presentaties belooft IPON2013 een inspirerend evenement te worden. Laat u informeren over onderwerpen als learning analytics, augmented reality, educatieve apps, social media in de klas, werken in de cloud, digitale identiteit, mediawijsheid, gamification, ipad-onderwijs en flipping the classroom. IPON2013 in de startblokken Onderwijs innoveert! Nieuw dit jaar is de Leermiddelenbeurs. De Leermiddelenbeurs vloeit voort uit een steeds grotere behoefte aan nieuwe en digitale leermethoden. De ontwikkelingen op het gebied van leermiddelen, de producten en dienstverlening van de educatieve uitgeverijen staan hierbij centraal. Alle grote uitgevers zullen tijdens de twee dagen van de IPON acte de présence geven. U treft dit jaar De Klas van de Toekomst weer op de beursvloer: een speciaal plein waar meerdere innovatieve ICT- en onderwijstoepassingen tentoon gesteld zullen gaan worden. Het Open Source paviljoen, de Expertise en schoolleiders Summit, de conferentie Gewoon Speciaal, de IPON Awards, de Innovatorspitch, de Edubloggers Meetingspot en de meer dan tachtig exposanten zijn andere voorbeelden van de vele activiteiten die plaats zullen vinden tijdens de IPON2013. Onderdeel van IPON2013 is de Expertise Summit, een conferentie speciaal voor bestuur, directie, managers en schoolleiders, maar ook geschikt voor ICT-coördinatoren uit het PO en VO. Het doel van de conferentie is om op een laagdrempelige manier ervaring uit het onderwijs te verbinden met de expertise van Kennisnet. De summit vindt plaats op donderdag 11 april en is gratis bij voorregistratie. Gratis toegang IPON2013 wordt gehouden op woensdag 10 en donderdag 11 april in de Jaarbeurs te Utrecht, hal 3. U kunt een gratis toegangskaart regelen door u te registreren voor IPON 2013 op Zonder registratie betaalt u aan de deur 25,00 voor een toegangskaart. Als deelnemer aan de IPON2013- conferentie kunt u een IPON-aan wezigheidscertificaat afhalen bij de informatiebalie bij de entree in hal 3. APS IT-diensten is één van de initiatiefnemers van IPON. Voor een overzicht van het complete programma kunt u terecht op 8 APS IT Info

9 Column Maximale schermtijd Als je ooit jonge kinderen hebt gehad, of nog steeds hebt, zal het fenomeen je zeker niet onbekend zijn. Aan de ene kant willen onze kinderen vaak zo graag naar televisie kijken, maar instinctief voel je als ouder dat je hier beter niet mee overdrijft. Wat alles nog complexer maakt, is dat het je soms ook gewoon handig uitkomt. Ergens in de jaren tachtig ontdekten ouders dat die lichtkast het kroost stil kan krijgen als je iets wil afmaken of even niet gestoord wil worden. Er ontstond een markt van video s en vervolgens dvd s en nog later blu-rays voor kinderen. En nu hebben we tablets, telefoons en computers of smart-tv s met YouTube. Het zal je misschien verbazen, maar er waren opvallend veel gezinnen met jonge kinderen bij de eerste kopers van ipads en veel ouders hebben op hun smartphone apps om hun kinderen in een restaurant of bij familie bezig te houden (als de kinderen zelf al geen telefoon hebben). Ook op school duiken de schermen op. Televisie was er al langer, de computer ook, maar tablets zijn aan een gestage opmars bezig in het onderwijs. Maar dat instinctieve gevoel dat knaagt, blijkt niet helemaal onterecht. Er bestaat zoiets als maximale schermtijd voor (jonge) kinderen. De American Academy of Pediatrics hanteert zelfs de zeer strikte richtlijn dat media mogelijke nega tieve effecten hebben en voor zover bekend geen positieve effecten op kinderen jonger dan twee jaar. Britse onderzoekers pleiten dan weer om jongeren tot drie jaar weg te houden bij één van de ontelbare schermen. Andere richtlijnen beschrijven dat je kinderen tot twaalf jaar het beste maximaal twee uur per dag schermtijd gunt en kinderen tot zes jaar het beste maximaal een kwartiertje aan één stuk laat kijken. Ik ben geen psycholoog en ik moet bekennen dat ik zelf misschien als kind te veel televisie heb gekeken. Dat is geen verwijt aan mijn ouders, ik was namelijk behoorlijk koppig en, ik beken, ook slim en een beetje geniepig. De discussie is wel zeer relevant voor het onderwijs omdat twee van onze taken hierdoor met elkaar in conflict lijken te raken. Gezondheidseducatie en ondersteunen van de ontwikkeling van onze leerlingen is cruciaal en we moeten hen leren wijs om te gaan met media. Mediawijsheid is dan ook af en toe al die indrukken uitzetten. Pedro De Bruyckere Wetenschappelijk onderwijs- en jongerenonderzoeker, pedagoog en edublogger. Hij is de komende nummers columnist voor APS IT / Anderzijds moeten we onze leerlingen voorbereiden op een wereld die vol media zit en we moeten hen die ook optimaal leren hanteren. Onderwijs mag en kan niet wereldvreemd zijn en laat ons wel zijn, al die nieuwe tools leveren ook nieuwe leermogelijkheden op, denk bijvoorbeeld aan de kracht van gesitueerd leren. Je bent ergens in een bos met je leerlingen en je kan ter plekke informatie laten opzoeken over de planten die ze zien. Misschien is dit wel een voorbeeld van het optimale compromis: kinderen leren opzoeken, maar tegelijk hen ook leren dat het goed is dat mobieltje af en toe weg te stoppen om oog te hebben voor de wereld rondom hen. Ik vraag me trouwens af wat de optimale schermtijd voor een man van 38 jaar is? APS IT Info 9

10 Dit is mijn school Villa Nova in Utrecht is een basisschool waar de uitersten elkaar ontmoeten. Aan de school de taak om de verschillen spelenderwijs te overbruggen. We willen een lerende organisatie zijn, waarin we kennis delen, elkaar stimuleren en elkaar opzoeken, vertelt Gerard Peelen, de schoolleider. Een lerende school Dit is een school met grote verschillen. Van kinderen met hoog en laag opgeleide ouders: er is hier geen midden. Kinderen uit een straatcultuur komen hier samen met kinderen uit een praatcultuur. Daar ligt didactisch een uitdaging. Toen ik hier zo n tien jaar geleden kwam, was het een probleemwijk. De problemen zijn inmiddels opgelost en met de school gaat het nu goed. We zijn gegroeid van 145 naar ruim 200 leerlingen. Dat vertelt Gerard Peelen, schoolleider van basisschool Villa Nova. De school maakt deel uit van de Stichting Katholieke Scholen Utrecht (KSU), waarvan Gerard bestuurder is. Eveline Kaleveld is ICT-coördinator bij Villa Nova. In gezinnen waar thuis veel gepraat wordt, wordt er ook over de computer gepraat. Kinderen uit die gezinnen gaan op latere leeftijd naar Facebook dan kinderen waarbij thuis de computer niet wordt besproken. Op straat wordt veel gepraat over Hyves en Facebook, dan gaat een kind eerder kijken wat dat nu allemaal is. In een straatcultuur zijn kinderen meer op zichzelf achter de computer aan het onderzoeken en ontdekken. Ouders willen weten waar hun kind mee bezig is. Laatst zei een jongetje in groep 6 dat hij World of Warcraft speelde. Dat is heftig voor een kind van tien jaar. Maar hij had op straat erover horen praten door zijn vriendjes. En als je dat hoort van grote jongens, wil je het zelf ook spelen, om erbij te horen. Tussen de kinderen onderling zijn ook grote verschillen op het gebied van computervaardigheden. Maar dat is juist weer niet cultuurafhankelijk, het hangt echt van de ouders af. Ik sta voor de klas bij de kleuters, en sommige mogen al spelen op de ipad van papa en mama. Anderen zitten voor het eerst achter een computer. Sommige kinderen zijn al heel muisvaardig als ze hier op school komen, anderen helemaal niet. Maar ze halen het heel snel in, ze kijken en gaan er meteen in mee. Spelregels ICT wordt ingezet om tegemoet te komen aan de behoeften van de kinderen, dat is de doelstelling van Villa Nova. Gerard: Met een computer haal je de wereld binnen. Een leerkracht kan een mooie tekening maken van een vulkaan, maar op de computer zie je een complete animatie. Bovendien kan een computer taxeren waar de leerbehoefte van een kind ligt, op welk niveau hij is met taal en rekenen: de computer kan een kind daarin sturen. Dergelijke programma s zijn er al. Maar het betekent iets voor de leerkracht. Daarvoor moet je op school eerst een veranderingsproces realiseren. Elk lokaal heeft een digibord, met software van Microsoft, zoals Office en PowerPoint. En sinds kort beschikt de school ook over een aantal ipads. Dat is heel erg leuk, zegt Eveline. Maar het blijft belangrijk om eerst goed na te denken over hoe je verschillende apparaten inzet in het lesgeven. Wanneer en waarom? Zo wordt ook met de smartphone omgegaan. In groep 8 mag de smartphone mee de klas in. En soms mogen ze hem gebruiken, bijvoorbeeld als er iets opgezocht moet worden, of als er geen computers vrij zijn. Uiteraard is mediawijsheid ook op Villa Nova een belangrijk onderwerp. De school hanteert duidelijke spelregels. We gaan geen sites blokkeren, zegt Eveline. We willen de kinderen liever leren wat ze moeten doen als ze ongewenste sites en berichten tegenkomen. Blokkeren heeft geen zin, want dan gaan ze stiekem toch kijken, hier of thuis. We willen het bespreekbaar houden en er met elkaar over praten. Is alles waar wat je op het internet tegenkomt? Daar over Het is belangrijk om eerst goed na te denken over hoe je verschillende apparaten inzet in het lesgeven. praten kan al met kinderen die heel jong zijn. Ze moeten leren om niet overal op te klikken. Dat moet je laten zien. Wat gebeurt er als je er wél op klikt? Dan weten ze wat ze tegen kunnen komen en eigenlijk is dan ook de lol er van af. Delen met ouders Villa Nova zet ICT ook in voor de communicatie met de ouders. Zo is 10 APS IT Info

11 er de digigids, een digitale schoolgids. Gerard: We hebben deze digigids ontwikkeld omdat een grote groep ouders geen schoolgids leest. We hebben een dvd gemaakt, zodat de ouders thuis op de televisie kunnen zien waar de school voor staat. Inmiddels is het zelfs geen aparte fysieke dvd meer, maar staan de filmpjes op het internet. Eveline vult aan: We hebben een filmpje gemaakt voor nieuwe ouders van de kleuters. Een dag van een kleuter, zodat ze een beeld krijgen van hoe zo n dag eruit ziet. Wat gaat mijn kind meemaken als hij voor het eerst naar school gaat? De KSU telt 24 scholen, met onderling grote verschillen in het toepassen van ICT. De ene school wil de smartphone inzetten in het onderwijsaanbod, daar is men al met Twitter en Facebook aan de gang, maar bij de andere moeten ze hun mobieltjes inleveren. Binnen de stichting heeft wel 95 procent van de groepen een digibord, zegt Gerard. Groene wiki Ook voor ICT-ideeën van de ouders biedt de school ruimte. Gerard: Vorig schooljaar is er door een groep enthousiaste ouders met groene vingers een schooltuin gerealiseerd. Het is een leuk project geworden, ziet er fantastisch uit. De ouders hebben een eigen wiki gemaakt om de ontwikkelingen in en van de tuin te borgen. In de wiki is alle beschikbare info opgeslagen voor leerkrachten en andere ouders. Je vindt er handleidingen, informatie over tuinmateriaal, over groeien en snoeien. Dat vind ik echt zo n fantastische ICT-toepassing. En het voldoet aan alle randvoorwaarden: er is eigenaarschap, draagvlak, het is organisch gegroeid en niet van bovenaf opgelegd. Gewoon hartstikke leuk. Eveline zit nu in een werkgroep die vanuit school de wiki ondersteunt. Het is erg leuk om zo met elkaar kennis te delen. Besef ICT hoort inmiddels thuis op school. ICT is geen discussiepunt meer hier op school, stelt Gerard. Er zijn grote verschillen in vaardigheden van leerkrachten, maar het besef is er bij iedereen dat er veel mogelijkheden zijn met ICT. We willen een lerende organisatie zijn, waarin men echt kennis wil delen, elkaar stimuleren en elkaar opzoeken. Meer informatie: Gerard Peelen, Eveline Kaleveld, APS IT Info 11

12 Website Met vrolijke kleuren, veel nieuwtjes en foto s heeft de website van APS IT-diensten een heel ander gezicht gekregen. Gebruikersgemak en klantvriendelijkheid staan voorop. De dynamiek van de website past binnen alle veranderingen die APS IT-diensten de afgelopen jaren heeft meegemaakt. Nieuwe website biedt nieuwe mogelijkheden Vrolijk en (gebruiks)vriendelijk APS IT-diensten biedt het primair onderwijs een rijk scala aan ICT-diensten. Op de website kunt u terecht voor software en licenties, maar ook voor nieuws en informatie over de trainingen, consultancy, advies en de studiereizen die APS IT-diensten organiseert. De bezoeker merkt de aanpassingen meteen, maar minder zichtbaar zijn alle veranderingen achter de schermen, veranderingen Het belangrijkste is dat we onze klanten nu beter van dienst kunnen zijn. Fred Geurtsen en Michael van Dijk die minstens even belangrijk zijn voor een goede dienstverlening. Michael van Dijk is werkzaam bij de Backoffice van APS IT-diensten. Hij heeft zich intensief beziggehouden met de totstandkoming van de nieuwe website: Na het optimaliseren van ons eigen intranet in een SharePoint-omgeving hebben we de 12 APS IT Info

13 website laten ontwerpen door een extern designbureau. Zij hebben de basis van de nieuwe website opge - leverd in SharePoint en de nieuwe lay-out en kleurstelling ontworpen. Aan de hand van onze werkvelden en missie en visie, hebben wij de website vervolgens zo gebruiksvriendelijk mogelijk ingericht. De laatste stap is het optimaliseren van de webwinkel. Doordat deze ook op SharePoint draait, wordt de webwinkel straks geïntegreerd in de nieuwe website. Visitekaartje De website van APS IT-diensten speelt een belangrijke rol in de communicatie met scholen, ICT-coördinatoren, directies en besturen, vertelt Fred Geurtsen, eveneens werkzaam bij de Backoffice van APS IT-diensten. De website is als een visitekaartje, en moet dus de juiste uitstraling hebben en alle mogelijkheden laten zien. Scholen kunnen bij ons meer dan alleen licenties afsluiten. Dat willen we duidelijk maken en daar was de oude website niet geschikt voor, het systeem voldeed niet meer aan de eisen van de tijd. Om een en ander technisch mogelijk te maken, is APS IT-diensten overgestapt op een ander platform, namelijk SharePoint. Michael: SharePoint lag voor de hand, omdat we ook het intranet en de nieuwe webwinkel in SharePoint wilden. SharePoint op zich is echt niet zo eenvoudig, maar het systeem is wel flexibel. Dat is goed nieuws voor de afdeling Communicatie, die zich vooral gaat bezighouden met de content van de website. Met een vrolijker en kleuriger ontwerp oogt de website een stuk toegankelijker. Fred: Het ziet er allemaal fraai uit. Maar het belangrijkste is dat we onze klanten nu beter van dienst kunnen zijn. Meer informatie: Michael van Dijk, Fred Geurtsen, APS IT Info 13

14 Workshop Leerkrachten ervaren zelf hoe een product werkt en gebruikers vertellen hoe zij de toepassingen in hun dagelijkse onderwijs inzetten. Dat is de succesformule van de workshop Online toepassingen in de klas. De ontmoeting stond in het teken van de producten Braint, Drillster en ED*IT. Zelf doen is zelf leren Zó doe je dat! In combinatie met een toelichting van de leverancier over de opbouw en de mogelijkheden van het product, ontstond een inspirerende wisselwerking waarbij deelnemers rechtstreeks vragen konden stellen en meteen antwoord kregen. Braint en Drillster zijn taalvaardigheidsoftware, ED*IT is een virtuele schatkist aan beeld en geluid. De bijeenkomst was bedoeld voor leerkrachten uit de bovenbouw, maar ook ICT-coördinatoren waren welkom. In de praktijk CBS Het Kristal in Dordrecht is vorig jaar in samenwerking met Braint een pilot gestart. Alex Lander, intern begeleider, vertelde hoe dat in zijn werk gaat: Negentig kinderen uit onze groepen 7 en 8 (totaal vier groepen) hebben de mogelijkheid van Braint gekregen om een jaar lang met het programma te oefenen. De achterliggende gedachte is te ontdekken hoe gemotiveerd kinderen zijn om met een heel grote mate van zelfstandigheid leerstof te oefenen. Het grote voordeel voor de leerkracht is dat er met een minimum aan inspanning gemonitord kan worden wat een kind heeft gedaan en met welk resultaat. De leerkracht kan snel zien waar behoefte is aan meer instructie. Inmiddels zijn we zo n vijf maanden bezig. Zeer regelmatig is er feedback vanuit de intern begeleider (ik dus) naar de collega s van de groepen 7 en 8. Hierbij worden de vorderingen van de verschillende groepen vergeleken en worden zowel de kinderen die per klas de meeste vordering hebben gemaakt, als de kinderen die over de vier groepen Deelnemers konden ter plekke de producten bekijken en er zelf mee aan de slag gaan. het beste resultaat hebben bereikt, vergeleken. Er is dus een element van competitie aangebracht. Tanja van Essen, oprichter en directeur van Braint, licht toe. Bij de presentatie van Braint stond het verhaal van Alex Lander en zijn school centraal. Ook ik vond het interessant om te horen hoe Het Kristal met dit e-learning traject aan het werk is en hoe strak Alex het 14 APS IT Info

15 Braint, Drillster en ED*IT Met Braint traint een leerling in korte tijd de Nederlandse taalvaardigheid. Via de monitorlicentie kan de leerkracht de bovenbouwleerlingen volgen, die de online cursus Spelling en Grammatica voor het PO afnemen. Behalve voor thuisgebruik zijn de taalcursussen van Braint ook verkrijgbaar voor gebruik op school, onder meer via een monitorlicentie waarmee de cursus aan een hele klas tegelijk kan worden gegeven. georganiseerd heeft. Ik vond het een informatieve en nuttige middag, zegt ze. Prettig dat de mensen uit het onderwijs op deze manier konden kennismaken met het product en dat ze de gelegenheid kregen direct hun vragen te stellen en op- en aanmerkingen te maken. Doen en leren Jan Limbeck, directeur van de Ommerkanaalschool, legde uit hoe hij Drillster in de klas toepast en welke resultaten hij er bij zijn leerlingen mee behaalde. Marco Sterkenburg was aanwezig als vertegenwoordiger van Drillster. De TAC TIX bijeenkomst was voor Drillster een waardevolle sessie, stelt hij. De deelnemers werden in de gelegenheid gesteld om zelf een account aan te maken en zelf lesmateriaal te vinden in de Drill Store, of om dit zelf te maken. De aanwezige leerkrachten vonden dat laatste, het eenvoudig zelf kunnen maken van adaptieve leeroefeningen, een waardevolle aanvulling op de al beschikbare online toepassingen voor basisscholen. Door Drillster zelf te gebruiken en daarnaast van een andere basisschool te horen hoe zij Drillster inzetten, konden ze zich een goed beeld vormen van de mogelijke Met Drillster leren leerlingen sneller en onthouden ze de lesstof langer. Drillster is gebaseerd op het wetenschappelijke Leitner-systeem. Het adaptieve (zelflerend) algoritme onthoudt wat de leerling al beheerst, wat niet en wanneer de leerling voor het laatst een bepaalde lesstof gebruikt heeft. Daarbij focust Drillster vooral op de dingen die de leerling (nog) niet goed beheerst. ED*IT BASIS is een virtuele schatkist aan beeld en geluid. Het biedt toegang tot honderdduizenden bronnen van diverse musea en archieven op één website. Allemaal video s, audio, foto s en artikelen die speciaal voor het basisonderwijs geselecteerd zijn. De bronnen kunnen met ED*IT eenvoudig in online lessen, tijdlijnen en presentaties worden ingepast. ED*IT BASIS is speciaal ontwikkeld voor het primair onderwijs. APS IT Info 15

16 Workshop toepassingen binnen hun eigen school. En daarmee is wat ons betreft de belangrijkste doelstelling van deze TAC TIX bijeenkomst gerealiseerd. Gabrielle Putuhena gaf een presentatie van ED*IT BASIS. Er was ons gevraagd of een gebruiker van het platform een demonstratie kon geven, gericht op het gebruik van ED*IT BASIS in de praktijk. Helaas kon De Prins Willem Alexanderschool, de beoogde gebruiker, deze dag niet zelf een demonstratie geven. Maar gelukkig verleenden ze ons tijdelijk toegang tot de eigen werkomgeving op het platform en hebben ze ons heel mooi uitgelegd hoe zij ED*IT op school toepassen. De Prins Willem Alexanderschool maakt gebruik van de ED*IT mappenstructuur, onder andere voor hun methode geschiedenis Er is Geschied. Voor ons was dit een mooie gelegenheid om met een praktijkvoorbeeld te tonen hoe een gebruiker ons platform inzet in de klas. Terugblikkend op een leerzame middag toonde ook Mariëtta Rijnfrank van TAC TIX zich tevreden: Naast wat achtergrond over de opbouw van de producten stond in de bijeenkomst vooral de praktijkervaring centraal. Deelnemers konden ter plekke online de producten bekijken en er zelf mee aan de slag gaan. Ook later thuis of op school was het nog mogelijk om door de omgevingen van Drillster, Braint of ED*IT te wandelen. Zo heeft de bijeenkomst aan zijn doel beantwoord. En ik denk dat het beslist voor herhaling vatbaar is. Meer informatie: ga na inloggen naar Licenties > Aanbod. Wat is TAC TIX? Mensen uit de onderwijspraktijk vertellen over hun ervaringen met ICT en communiceren daarover met andere gebruikers op hetzelfde niveau. Dat is de gedachte achter TAC TIX. TAC is het Trainings- en Advies Centrum van APS IT-diensten. TIX staat voor Technology Information Exchange, zoals studiereizen en kennisuitwisseling. Kijk op onze website tabblad TAC TIX of neem contact op met Mariëtta Rijnfrank, makkelijk leren, beter onthouden adaptief en online leren efficiënt kennis opdoen, vasthouden en testen makkelijk leren, beter onthouden kennis leercurve ook op de smartphone en tablet tijd Slim leren met een onderwijslicentie via: Individueel account verkrijgbaar via Voor meer informatie: Drillster BV APS IT Info

17 Scoor een 10 voor taal Extra oefenen met spelling en grammatica? Dat is mogelijk met een taalvaardigheidscursus van Braint! De kinderen oefenen zelfstandig achter een eigen computer of laptop binnen een online omgeving. Website: LEER MET ED*IT BASIS Bron van audiovisueel materiaal voor het basisonderwijs advertorial Het omvangrijke archief van Beeld en Geluid is online toegankelijk via diverse portals voor alle typen onderwijs. Het aangeboden materiaal daarop is speciaal geselecteerd en geschikt voor diverse onderwijs niveaus. De portals bieden diverse mogelijkheden om het materiaal te bewerken en te integreren in uw les. MEER INFORMATIE Kijk op of neem contact op met de ED*IT servicedesk, via adres of bel De onderwijsportal ED*IT BASIS biedt speciaal voor het basisonderwijs geselecteerde fragmenten uit tv-programma s, fi lm- en geluids fragmenten, artikelen en foto s die u en uw leerlingen kunnen bewerken tot digitale lessen, tijdlijnen, dossiers en presentaties. De bronnen zijn afkomstig uit musea en archieven zoals Beeld en Geluid, Nationaal Archief, Rijksmuseum van Oudheden, Museum Volkenkunde, Amsterdam Museum en EYE Film. INTRODUCTIE AANBOD Neem nu een licentie ( 1,85 per leerling per jaar, met een minimum van 60 personen) en krijg de eerste 2 maanden ED*IT GRATIS! Zelf educatief materiaal maken? Met ED*IT BASIS wordt dit een stuk eenvoudiger en komt het digibord pas echt tot zijn recht! WINACTIE! Onder alle nieuwe ED*IT BASIS-licentiehouders wordt een GRATIS Klokhuis SchoolReisje naar Beeld en Geluid in Hilversum verloot*! ED*IT BESTELLEN Neem contact op met APS IT-diensten via adres of bel Om mee te dingen naar het gratis Klokhuis SchoolReisje vermeldt u de code APS Magazine. *) Deze actie is geldig t/m 1 mei 2013 en is niet geldig i.c.m. andere acties en kortingen. De geldende voorwaarden voor het (winnen van/ deelnemen aan) het Klokhuis SchoolReisje vindt u op Over de uitslag kan niet gecorrespondeerd worden. ED*IT is een initiatief van Beeld en Geluid. Beeld en Geluid Mediapark Sumatralaan 45 Hilversum Adv LEER MET EDIT A5 Li.indd :44 APS IT Info 17

18 Sponsoring APS IT-diensten is maatschappelijk actief als sponsor van de Stichting MediaMachtig. De stichting verstrekt subsidie aan ICT-projecten die het onderwijs vernieuwen. De leerlingen van basisschool De Pionier in Valkenswaard konden daardoor de Pionier Koerier maken. De Pionier Koerier is een digitaal persbureau. De artikelen, interviews, reportages, films en geluidsfragmenten worden gemaakt door de kinderen zelf. Leerlingen maken digitale schoolkrant Wie, wat, waar, wanneer en waarom? Een crisis kán een kans zijn. Dat bleek toen Pim Staals twee jaar geleden als leerkracht van groep 8 bij De Pionier in Valkenswaard ging werken. De school was door de Inspectie betiteld als zwak. Pim: Er stond ook niks leuks op het rooster, het was rekenen, taal, spelling, lezen en verplicht twee uren gym. Een half uurtje creativiteit in de week. Verder niks. We moesten negen uur Pim Staals met zijn leerlingen per week aan taal gaan besteden, en we wilden dat op een leuke en betekenisvolle manier doen. Zo kwamen we op het idee van het maken van een krant op het internet. Gewoon heel basaal artikelen schrijven en publiceren. Het project had als uitgangspunt om de taalvaardigheid van de leerlingen te stimuleren. Ze moesten leren interviews af te nemen, om informatie te verwerven uit gesproken taal. En dat weer om te zetten naar het geschreven woord. Zo leren ze niet alleen om teksten te schrijven, maar ook de spellingsvaardigheid wordt verbeterd en ze kunnen hun woordenschat vergroten. Met de Pionier Koerier konden we de opbrengst van het taalonderwijs vermeerderen en lesgeven op een manier die past binnen het onderwijs van de 21e eeuw, vertelt Pim. Er was nog maar net een eerste begin gemaakt, toen hij kennismaakte met Stichting MediaMachtig. Deze Stichting wordt gesponsord door APS IT-diensten en ondersteunt projecten die zich richten op mediawijsheid. Pim: Ik heb vervolgens een projectvoorstel ingediend. We kregen subsidie en daardoor is het project in een stroomversnelling terecht gekomen. We hadden op school op ICT-gebied niet zo veel toen ik kwam. Met de subsidie hebben we een camera kunnen aanschaffen en nog wat apparatuur, zoals een ipod en microfoontjes. De kinderen kunnen nu met schoolapparatuur op locatie films maken en geluidsopnamen voor interviews maken om te verwerken in een artikel. Echt, het is toch wel heel goed dat er zo n stichting is. We kunnen nu veel meer doen. 18 APS IT Info

19 Interview met Erik Pieters van PSV, het NOS Sportjournaal filmt Interview met Bob de Voogd, winnaar Olympisch zilver bij hockey Een goed begin De school besteedde veel aandacht aan de randvoorwaarden om te kunnen slagen. De periode van half augustus tot oktober 2011 is gebruikt om de kinderen goed voor te bereiden op het schrijven en maken van een krant. Op welke Het is fantastisch om te zien hoe de kinderen groeien. dingen moet je letten? We hebben goed gekeken naar echte kranten. Wat zijn kenmerken van een goed artikel? Wat moet er in staan? Hoe is de samenhang in het verhaal? We hebben met elkaar een map gemaakt als een soort checklist. Met de vijf w s: wie, wat, waar, wanneer en waarom. Heeft het verhaal een prikkelende kop? In het begin was de map nog heel veel nodig, maar deze stappen kennen ze nu redelijk tot goed. Ook voor de leerkrachten was het maken van de krant een uitdaging. Sommige kinderen zijn heel talig en goed in het schrijven van artikelen, andere weer wat minder. En er zijn ook autistische kinderen in een klas. Je moet iedereen een rol zien te geven. Je moet de kinderen dus ook goed kennen. Leerkrachten zijn gewend om aan de kinderen te vertellen hoe het zit, maar nu heb je als leerkracht meer een rol als begeleider. Dat is anders. Dat heb ik wel echt zo ervaren. Het is fantastisch om te zien hoe de kinderen groeien. Niet alleen op taalgebied, maar ook op andere vlakken. In het begin van het project kwamen ze nog heel veel aan me vragen, nu zijn ze veel zelfstandiger. Ze gaan zelf aan de slag. Mediawijsheid komt op alle manieren aan bod als kinderen zelf een krant maken. Daarvan was Pim zich bewust. Hij sprak het van tevoren dan ook goed door. Ik heb gezegd tegen de kinderen: je publiceert je verhaal op een website en er komen mensen de site bezoeken. Als het barst van de spelfouten sta je toch een beetje voor joker. Dat wil niemand, dus hoe gaan we zorgen dat dat niet gebeurt? Ik kan moeilijk elke vrijdag alle artikelen lezen vóór publicatie. Dus de kinderen corrigeren en controleren nu elkaar. Natuurlijk zitten er nog weleens spelfouten in, maar dat is niet zo erg. Het zijn ook geen professionele journalisten. Je kunt ook vervelende reacties krijgen van een grapjas, hoe gaan we daar mee om? We zijn onbevangen, je kunt niet alles voorstructureren. We hebben een sterke visie en het doel is helder. Daardoor kunnen we samen de problemen spelenderwijs oplossen. Pionier TV Dit jaar heeft de school opnieuw subsidie gekregen van MediaMachtig. Daarmee willen we Pionier TV meer gestalte gaan geven. Pionier TV is een (week)journaal. Ook dat heb ik afgekeken van de grote landelijke dagbladen. Dat kunnen wij ook, leek me. Ik zoek naar de verdieping in de vorm van een echt tv-programma. Misschien kunnen we een mini-reportage maken. Ik zoek met de kinderen altijd naar betekenisvolle projecten. We praten ook met lokale media over samenwerking, zoals het Eindhovens Dagblad en Omroep Brabant. Wat begon als een krant op het internet, heeft een enorme vlucht genomen. De kinderen vinden het helemaal geweldig. We kunnen bekende mensen interviewen, zoals een Nederlandse deelnemer aan de Dakar-race en we mochten op bezoek bij PSV. Het is heel mooi geworden en ook de ouders vonden het steeds leuker. Vorige maand had de website bezoekers. En het einde is nog niet in zicht. We gaan weer stappen maken. Meer informatie: Pim Staals, Stichting MediaMachtig, APS IT Info 19

20 Licenties Nieuwe licenties Welke nieuwe licenties heeft APS IT-diensten afgesloten? Voor meer informatie over de licenties log in op en ga naar Licenties > Aanbod. Online onderwijs Piramide e-learning Piramide e-learning is een organisatie die het onderwijs adviseert over e-learning. Hoe kan een school het onderwijs online aanbieden? Het bedrijf biedt SharePointLMS aan, een pakket dat speciaal voor Microsoft Office SharePoint Server 2007 en 2010 is ontworpen. SharePoint wordt door steeds meer scholen gebruikt als intranet. De con figuratie van SharePointLMS kan zowel door de leerkracht op lesniveau, als wel door de Administrator op systeemniveau worden gedaan. Alle functies kunnen per onderdeel worden aan- en uitgezet. Naast de standaard SharePointLMS functionaliteit zijn nu ook enkele uitbreidingen beschikbaar binnen één licentie en prijs, zoals de functies e-portfolio en mobiele toegang (via iphone, ipad, Android en Windows Mobile systemen). Daarnaast is het nu mogelijk om zonder extra kosten een hiërarchie in het systeem aan te brengen, door gebruik te maken van levels op organisatieniveau. Wireless as a Service De Wal ICT De Wal ICT levert een Wireless as a Service (WaaS) oplossing speciaal voor het primair onderwijs. Nieuwe leermethodes en toenemend laptopgebruik binnen het onderwijs vragen om maximale flexibiliteit van het netwerk. U kiest eenvoudig welk AccessPoint(s) het best past (aan de hand van aantallen gelijktijdige gebruikers binnen het bereik van het AccessPoint) en u ziet meteen wat de kosten per jaar zijn. De kosten zijn inclusief configuratie, onderhoud, telefonische- en ondersteuning en on-site (vervangings) garantie voor de duur van de overeenkomst. Alleen het fysiek ophangen en aansluiten van de Access Points is niet inbegrepen. De school kan dit zelf doen, door uw bestaande ICT- partner of door De Wal ICT laten uitvoeren. U hoeft alleen maar het AccessPoint in het netwerk aan te sluiten waar een internetverbinding aanwezig is. Beveiliging G Data G Data is gespecialiseerd in internetbeveiliging en anti-virussoftware. Al uw correspondentie via wordt met G Data Mail Security beveiligd tegen virussen, spam, phishing en andere vormen van malware, nog vóórdat ze uw server bereiken. G Data Endpoint Protection zorgt voor bescherming tegen malware voor notebooks, workstations en servers. Aangevuld met G Data PolicyManager zorgt het voor controle van devices, applicaties, internetgebruik en web content. De beveiliging tegen aanvallen van hackers, virussen en spam is maximaal dankzij een firewall op de clients en settings die per client kunnen worden aangepast. Dankzij de nieuwe Idle Scan-technologie ondervindt het systeem geen vertraging door het scannen. 20 APS IT Info

Drillster B.V. Middenburcht 136 3452 MT VLEUTEN The Netherlands 1

Drillster B.V. Middenburcht 136 3452 MT VLEUTEN The Netherlands 1 Drillster algemeen Drillster is een innovatief e learning programma waarmee studenten op efficiënte manier kennis kunnen opdoen, vasthouden en testen. Met Drillster leer je sneller en onthoud je langer.

Nadere informatie

Hét centrale startportaal voor het onderwijs!

Hét centrale startportaal voor het onderwijs! Hét centrale startportaal voor het onderwijs! Mijn Omgeving Online (kortweg MOO) is een complete, persoonlijke digitale leer- en werkomgeving met sociale functionaliteiten. Door de modulaire opbouw kan

Nadere informatie

ICTscholingsaanbod. Onderwijsstichting KempenKind. Lenny

ICTscholingsaanbod. Onderwijsstichting KempenKind. Lenny ICTscholingsaanbod Onderwijsstichting KempenKind Lenny ICT in de klas : Cursussen (bestaande uit meerdere momenten) De cursussen ICT in de Klas zijn gericht op het inzetten van ICT in de klas. Hoe kun

Nadere informatie

www.invallersonline.nl

www.invallersonline.nl Speciaal ontwikkeld voor scholenverenigingen! Geen verouderde, onoverzichtelijke en tijdrovende papieren lijsten met invallers meer, maar alles digitaal en altijd up-to-date. www.invallersonline.nl Informatiebrochure

Nadere informatie

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD 2014 Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD Inhoud Inleiding... 2 Aanmelden bij office 365 via het portaal.... 2 Het portaal en gebruikers:...

Nadere informatie

Piramidepost 21 oktober 2014

Piramidepost 21 oktober 2014 Piramidepost 21 oktober 2014 Data Activiteit Bestemd voor Woensdag Start schoolreisje naar Texel Groepen 8 22 oktober Vrijdag Kledingbeurs (14.00 15.15) Alle ouders / verzorgers 24 oktober Laatste dag

Nadere informatie

Toets-ICT voor het VO

Toets-ICT voor het VO Toets-ICT voor het VO De weg naar Digitale Geletterdheid Voor Praktijkonderwijs, VMBO, HAVO en VWO Producten en prijzen 2016 Toets-ICT Vaardig en veilig online 1 Juni 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen:

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: 1. ICT is een middel en wordt steeds meer gebruikt in het onderwijs. Daarbij kijk je ook

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

Webdesign voor ondernemers

Webdesign voor ondernemers e-boek Webdesign voor ondernemers Veelgestelde vragen over het laten maken van een website Bart van den Bosch Inhoud 1. Zelf doen of uitbesteden? 4 2. Webdesigners 7 3. Wat is Wordpress 10 4. Maken van

Nadere informatie

Alles weten over. APS IT-diensten Utrecht

Alles weten over. APS IT-diensten Utrecht Alles weten over. APS IT-diensten Utrecht Microsoft Office 365 in het onderwijs Microsoft Office 365 biedt onderwijsinstellingen de unieke mogelijkheid om samenhang aan te brengen tussen samen werken en

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E.

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Page of 6 Enquête basisonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas zit je?

Nadere informatie

Voordelen voor u: Functie Basis Plus Online Werken Leren QL-ICT Online of QL-ICT Online Plus Online Online

Voordelen voor u: Functie Basis Plus Online Werken Leren QL-ICT Online of QL-ICT Online Plus Online Online QL-ICT Online QL-ICT Online maakt leren flexibel toegankelijk en leuker tegelijk Ruben Biemans, De Triangel, Nijverdal Het onderwijs staat aan het begin van een nieuw tijdperk. QL-ICT speelt hierop in

Nadere informatie

Ons eerste bezoek op de studiereis naar Londen was aan het CLC in Camden.

Ons eerste bezoek op de studiereis naar Londen was aan het CLC in Camden. Maandag 9 januari 2012 South Camden City Learning Centre (CLC) Ons eerste bezoek op de studiereis naar Londen was aan het CLC in Camden. Dit CLC is te vergelijken met ons eigen SIZO centrum in Zoetermeer.

Nadere informatie

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding 1 Looproute Microsoft OneNote 2010 Inleiding Dit document beschrijft de werking van het computerprogramma Microsoft OneNote (versie 2010) en is bedoeld voor docenten en leerlingen van het basis- en voortgezet

Nadere informatie

Tekst Rob Voorwinden Beeld Fred van Diem

Tekst Rob Voorwinden Beeld Fred van Diem Dág boeken, werkboeken en schriften voor rekenen, taal en begrijpend lezen. Leerlingen van basisschool de Delta in Assendelft werken met tablets. Leerlingen zien nu meteen of ze een opgave goed of fout

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Introductie Werken met Office 365

Introductie Werken met Office 365 Introductie Werken met Office 365 Een introductie voor gebruikers Inhoud Inleiding... 4 Aanmelden bij Office 365... 4 Werken met Office 365 Outlook... 5 Werken met Outlook 2007/2010... 5 Werken met de

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

Handleiding ipad. Handleiding voor het gebruik van een ipad voor de gemeente Gouda

Handleiding ipad. Handleiding voor het gebruik van een ipad voor de gemeente Gouda Handleiding ipad Handleiding voor het gebruik van een ipad voor de gemeente Gouda Inleiding Een ipad is geen computer, maar een tablet. Dit betekent dat de gebruikersvriendelijkheid voorop staat, maar

Nadere informatie

Nieuwsbrief 5 3 oktober 2014

Nieuwsbrief 5 3 oktober 2014 Nieuwsbrief 5 3 oktober 2014 Inhoud Informatie van school Deur 5 minuten later open! Kinderboekenweek Herfstvakantie Studiedag team 6 oktober dag van de leraar Inloop bij de directeur Agenda Verzoeken

Nadere informatie

MET MICROSOFT IT ACADEMY. effectiever gebruik van ICT middelen in het onderwijs. kwaliteits- en tijdswinst voor onderwijsprofessionals en leerlingen

MET MICROSOFT IT ACADEMY. effectiever gebruik van ICT middelen in het onderwijs. kwaliteits- en tijdswinst voor onderwijsprofessionals en leerlingen kwaliteits- en tijdswinst voor onderwijsprofessionals en leerlingen betere aansluiting op de arbeidsmarkt met wereldwijd erkende certificaten MET MICROSOFT IT ACADEMY effectiever gebruik van ICT middelen

Nadere informatie

Dienstbeschrijving Cloud. Een dienst van KPN ÉÉN

Dienstbeschrijving Cloud. Een dienst van KPN ÉÉN Dienstbeschrijving Cloud Een dienst van KPN ÉÉN Versie : 1.0 Datum : 12 april 2016 Inhoud 1 Dit is Cloud 3 2 Dit is Office 365 4 3 Specificatie Domeinnamen 7 4 Technische voorwaarden en service 8 Blad

Nadere informatie

Fases van vernieuwing. Beschikbare hardware/software

Fases van vernieuwing. Beschikbare hardware/software Het schoolportret Een portret brengt in beeld hoe iemand eruit ziet door het oog van degene die het portret maakt. Zo is dat ook bij het maken van een schoolportret. Ik heb de school waar ik stage loop,

Nadere informatie

Alles weten over Office 365 in het onderwijs

Alles weten over Office 365 in het onderwijs Alles weten over Office 365 in het onderwijs APS IT-diensten Utrecht TAC:TIX Pagina 1 Microsoft Office 365 in het onderwijs Microsoft Office 365 biedt besturen en scholen de unieke mogelijkheid om samenhang

Nadere informatie

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren.

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. Stellingen doelen 1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. 3. Instructielessen maken voor het

Nadere informatie

HOE U HET OOK DRAAIT OF KEERT

HOE U HET OOK DRAAIT OF KEERT HOE U HET OOK DRAAIT OF KEERT met de digitale oplossingen van Plantyn bent u klaar voor de toekomst MINDER PLANLAST Alle lesvoorbereidingen staan voor u klaar Gratis digitale agenda Alle jaarplannen beschikbaar

Nadere informatie

Bijlage bij FeniksInformatiebrief nummer 1, jaargang 2, Thiememeulenhoff

Bijlage bij FeniksInformatiebrief nummer 1, jaargang 2, Thiememeulenhoff De terugkeer van de tijdbalk: interactief en multimediaal Hij is terug: de tijdbalk!weggezuiverd uit het thematische onderwijs tussen 1980 en 2000 en in ere hersteld door de canonieke leerstellingen van

Nadere informatie

ICT beleidsplan. Schooljaar 2015-2018. OBS de Pijlstaart

ICT beleidsplan. Schooljaar 2015-2018. OBS de Pijlstaart ICT beleidsplan OBS De Pijlstaart Schooljaar 2015-2018 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Leerdoelen leerlingen blz. 4 en 5 3. Management en organisatie blz. 6 4. Deskundigheid en professionalisering

Nadere informatie

Masterclass SharePoint Online. in het onderwijs. APS IT-diensten, Utrecht Pagina 1

Masterclass SharePoint Online. in het onderwijs. APS IT-diensten, Utrecht Pagina 1 Masterclass Office 365 - SharePoint Online in het onderwijs APS IT-diensten, Utrecht Pagina 1 Office 365 in het onderwijs Microsoft Office 365 biedt besturen en scholen de unieke mogelijkheid om samenhang

Nadere informatie

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs!

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs! Informatie avond over mediawijsheid/sociale media op school Media zijn voor kinderen en jongeren de gewoonste zaak van de wereld. Ze nemen informatie

Nadere informatie

Innovative Education Forum (IEF) 2011 Deelnemers

Innovative Education Forum (IEF) 2011 Deelnemers Innovative Education Forum (IEF) 2011 Deelnemers 1 december 2010 In onderstaand overzicht, in willekeurige volgorde, een opsomming van de deelnemers die gaan deelnemen aan het Innovative Education Forum

Nadere informatie

Cursussen digitale vaardigheden. januari - juni 2016

Cursussen digitale vaardigheden. januari - juni 2016 Cursussen digitale vaardigheden januari - juni 2016 Een leven lang leren Steeds meer informatie wordt digitaal aangeboden. Goede digitale basisvaardigheden zijn een voorwaarde voor informatievaardigheid.

Nadere informatie

HANDLEIDING AAN DE SLAG MET 50 CLUB

HANDLEIDING AAN DE SLAG MET 50 CLUB HANDLEIDING AAN DE SLAG MET 50 CLUB Introductie Welkom bij 50 Club! Leuk dat we u als nieuw lid mogen verwelkomen. In deze handleiding vindt u alle informatie die u nodig hebt om uw profiel in 50 Club

Nadere informatie

Handleiding Office 2013 en Office 365. voor thuisgebruik

Handleiding Office 2013 en Office 365. voor thuisgebruik Handleiding Office 2013 en Office 365 voor thuisgebruik Versie: augustus 2015 1 Inhoudsopgave 1. Wat is Office 365 en wat kun je ermee?... 3 2. Wat je moet weten voordat je gaat installeren?.... 13 3.

Nadere informatie

Mediaprotocol: Internet Mobiele telefoon Overige mobiele gadgets Sociale media E-mail. Protocol mediagebruik Odaschool Weert november 2011 1

Mediaprotocol: Internet Mobiele telefoon Overige mobiele gadgets Sociale media E-mail. Protocol mediagebruik Odaschool Weert november 2011 1 Mediaprotocol: Internet Mobiele telefoon Overige mobiele gadgets Sociale media E-mail Protocol mediagebruik Odaschool Weert november 2011 1 Inhoud: 1. Dit protocol 2. Afspraken voor alle kinderen 3. Praktisch

Nadere informatie

Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak

Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak Interactief lesgeven / presenteren met Shakespeak Disclaimer: Ik ben niet verbonden aan Shakespeak of het bedrijf dat Shakespeak produceert. Deze handleiding is geschreven op basis van mijn eigen ervaringen

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014 Handleiding Opslag Online voor Windows Phone 8 Versie augustus 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Downloaden van KPN Opslag Online QR Code 4 2.2 Downloaden van KPN

Nadere informatie

Academy4learning. Trainingsaanbod 2015-2016

Academy4learning. Trainingsaanbod 2015-2016 Academy4learning Aan de slag met Academy4learning Welkom bij Academy4learning! Met praktijkgerichte trainingen en workshops ondersteunen we docenten en medewerkers bij de invoering en het gebruik van digitaal

Nadere informatie

MEDIAWIJSHEID: digitaal aan de slag in het onderwijs!

MEDIAWIJSHEID: digitaal aan de slag in het onderwijs! MEDIAWIJSHEID: digitaal aan de slag in het onderwijs! Kennismaking: Mediawijsheid op school? Hoe te beginnen? Wilt u op school aan de slag met mediawijsheid en digitale media, maar heeft u geen idee waar

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 2 Inleiding Lancom biedt haar klanten reeds sinds 2007 de mogelijkheid om te gaan werken van uit een Cloud model waarbij de servers in een datacenter van Lancom

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Zakelijk Office 365 Snel aan de slag met Zakelijk Office 365 Professional Plus

Zakelijk Office 365 Snel aan de slag met Zakelijk Office 365 Professional Plus Zakelijk Office 365 Snel aan de slag met Zakelijk Office 365 Professional Plus Versie 1.2 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Zakelijk Office 365 voor het eerst gebruiken... 4 2.1 Inloggen op Zelfservice

Nadere informatie

Office 365 installeren. Office 365 installeren voor leerkrachten

Office 365 installeren. Office 365 installeren voor leerkrachten Office 365 installeren Office 365 installeren voor leerkrachten informaticadienst@sint-rembert.be Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 3 2 Inleiding... 5 3 Office installeren

Nadere informatie

Location Based Media

Location Based Media Location Based Media Introductie met 7scenes Minor Create Your Future Nieuwe Media 2028 Studiejaar 2011-2012 Inhoud 1 Inleiding en uitleg opdracht... 3 1.1 Wat gaan we doen?... 3 1.2 Over 7scenes... 3

Nadere informatie

Windows XP Migratie Sessie, SLBdiensten en Microsoft.

Windows XP Migratie Sessie, SLBdiensten en Microsoft. Windows XP Migratie Sessie, 10 juni 2013 Windows XP Migratie Sessie, SLBdiensten en Microsoft. In de loop van 2014 stopt Microsoft met de ondersteuning van Windows XP. Daarom organiseerde SLBdiensten op

Nadere informatie

Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs

Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs Didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs Verkenning rondom mogelijkheden, meerwaarde en aandachtspunten 27 januari 2011 NOT Academie Presentatie: Arnout Vree a.vree@avetica.nl www.avetica.nl

Nadere informatie

TYPISCHE KENMERKEN VAN EEN CLOUDDIENST

TYPISCHE KENMERKEN VAN EEN CLOUDDIENST TYPISCHE KENMERKEN VAN EEN CLOUDDIENST We hoeven niet meer met de poten in de klei te staan. Het is helemaal hip om met je hoofd in de wolken te zweven. Werken in de Cloud is normaal. Maar als je ooit

Nadere informatie

Masterclass SharePoint 2013 in het onderwijs

Masterclass SharePoint 2013 in het onderwijs Masterclass SharePoint 2013 in het onderwijs APS IT-diensten Utrecht Pagina 1 SharePoint 2013 in het onderwijs SharePoint 2013 biedt onderwijsorganisaties de unieke mogelijkheid om samenhang aan te brengen

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Inhoud. Over PlusPort 03/04. Academy 05 /06. Maatwerk e-learning 07. Veiligheidstrainingen 08/10. www.plusport.com 02

Inhoud. Over PlusPort 03/04. Academy 05 /06. Maatwerk e-learning 07. Veiligheidstrainingen 08/10. www.plusport.com 02 www.plusport.com 00 Inhoud Over PlusPort 03/04 Academy 05 /06 Maatwerk e-learning 07 Veiligheidstrainingen 08/10 www.plusport.com 02 PlusPort is gespecialiseerd in het ontwikkelen van HR & HSE Academies,

Nadere informatie

Handleiding Cloud-oplossingen bij Ondernemerspakket Internet & Bellen en Alles-in-één Zakelijk Versie juli 2014 (V1.4)

Handleiding Cloud-oplossingen bij Ondernemerspakket Internet & Bellen en Alles-in-één Zakelijk Versie juli 2014 (V1.4) Handleiding Cloud-oplossingen bij Ondernemerspakket Internet & Bellen en Alles-in-één Zakelijk Versie juli 2014 (V1.4) Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 4 Hoofdstuk 2. Installatie van de Cloud-oplossingen

Nadere informatie

Ontdek wat Office 365 voor Uw organisatie kan doen!

Ontdek wat Office 365 voor Uw organisatie kan doen! Microsoft Office 365 / 2013 Office 365 maakt een heel nieuwe werkwijze mogelijk. Office 365 biedt vrijwel overal toegang tot de vertrouwde Microsoft Office-tools, aangevuld met hoogwaardige, eenvoudig

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

Inhoud. Handleiding AmbraSoft mijnklas.nl met Basispoort SCHOOL. Handleiding mijnklas.nl. Maart 2015

Inhoud. Handleiding AmbraSoft mijnklas.nl met Basispoort SCHOOL. Handleiding mijnklas.nl. Maart 2015 Handleiding AmbraSoft mijnklas.nl met Basispoort SCHOOL Handleiding mijnklas.nl Maart 2015 Inhoud 1 Voorbereiding ICT-coördinator 2 1.1 Inloggen 2 1.2 Toevoegen leerkrachten en leerlingen 3 1.3 Leerstofaanbod

Nadere informatie

Werken in de Cloud. Prijzen.xls. Geschikt voor. Werken in de cloud

Werken in de Cloud. Prijzen.xls. Geschikt voor. Werken in de cloud Pag. 1 Downloads.xls Facturatie.xls Voorraad.xls Prijzen.xls Prijzen.xls Werknemers.xls Klantgegevens.xls Prijzen.xls Voorraad.xls xls Werknemers.xls Voorraad.xls Werknemers.xls Downloads.xls Werknemers.xls

Nadere informatie

Alfresco Document Management

Alfresco Document Management Pagina 1 van 6 Alfresco Document Management Efficiënter kunnen (samen)werken, altijd en overal kunnen beschikken over de benodigde informatie en geen zorgen hoeven maken over IT en back-up? Lagere kosten

Nadere informatie

Onderzoek Tablets in het onderwijs

Onderzoek Tablets in het onderwijs Onderzoek Tablets in het onderwijs September 2011 Voorwoord In dit verslag presenteren we onze bevindingen van de tablettest die we hebben uitgevoerd. Zowel de ipad 2 als verschillende Android tablets

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie 26 augustus 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetgroep.nl Weten waar je staat en waar je naar toe gaat? 1 Inhoud Korte introductie... 3

Nadere informatie

Innovaties in e-learning. Jos Herkelman

Innovaties in e-learning. Jos Herkelman Innovaties in e-learning What s new? Jos Herkelman Wat is er al bereikt? N@Tschool! v11 Overzicht ; eenvoud ; open ; sneller werken Betere informatievoorziening i i i rondom inloggen Portaalfunctionaliteit:

Nadere informatie

Thuis het beste beeld en geluid?

Thuis het beste beeld en geluid? www.hcc.nl/home-entertainment Syllabus home entertainment Thuis het beste beeld en geluid? Deze syllabus geeft achtergrondinformatie over de lezing home entertainment. De onderwerpen die aan bod komen

Nadere informatie

Apps en Ups voor het RML. Instructies voor leerlingen

Apps en Ups voor het RML. Instructies voor leerlingen Apps en Ups voor het RML Instructies voor leerlingen 1 Inhoud 1. Werken met MAGISTER... 3 2. VANDAAG en AGENDA (Agenda ( HUISWERK)... 4 3. AANWEZIGHEID... 5 4. CIJFEROVERZICHT... 6 5. BERICHTEN (Mailbox

Nadere informatie

Snel op weg met webworxx e-mail

Snel op weg met webworxx e-mail pagina 1 van 23 Snel op weg met webworxx e-mail U heeft kleur bekend en gekozen voor webworxx e-mail. Met deze handleiding helpen wij u graag snel op weg bij het instellen van uw e-mailaccount. Firefox

Nadere informatie

Dienstbeschrijving I AM Connect 1 Platform

Dienstbeschrijving I AM Connect 1 Platform CBG Connect B.V. Tel: +31228 56 60 70 Fax: +31228 56 60 79 Verkoop@cbgconnect.nl Dienstbeschrijving I AM Connect 1 Platform Versie: 1 Maand: juli 2015 Versie: 1.0 Maand: april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Leerkracht, ict-coördinator, directie, IB 680,00. (BTW vrij), excl. reis- en evt. materiaalkosten

Leerkracht, ict-coördinator, directie, IB 680,00. (BTW vrij), excl. reis- en evt. materiaalkosten Tablet training en begeleiding Rondom de inzet en het gebruik van de tablet in en om het onderwijs, kunnen we u op de volgende manieren van dienst zijn: Inspiratiesessie tablets in het onderwijs Deze sessie

Nadere informatie

3. Zoeken naar informatie ... 4. Surfen op internet met de app Internet Explorer 99... 5. Werken met e-mail 109 ...

3. Zoeken naar informatie ... 4. Surfen op internet met de app Internet Explorer 99... 5. Werken met e-mail 109 ... Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Uw voorkennis... 9 Hoe werkt u met dit boek?... 9 De website bij het boek... 10 Toets uw kennis... 10

Nadere informatie

KHLim. Departement Lerarenopleiding. Algemene vaardigheden ICT Nearpod

KHLim. Departement Lerarenopleiding. Algemene vaardigheden ICT Nearpod KHLim Departement Lerarenopleiding Algemene vaardigheden ICT Nearpod Inhoud 1 Nearpod... 3 2 Keuzelijst... 4 2.1 My libary... 5 2.2 Explore... 5 2.3 Join... 6 2.4 Create... 6 2.5 Reports... 7 3 Maken van

Nadere informatie

Audio en video. Oefening 4B

Audio en video. Oefening 4B Audio en video In deze oefening voeg je een videoen een audiobestand toe aan een aftiteling van een film. Voor audio en video zijn slechts enkele basisfuncties beschikbaar zoals 'start', 'stop' en 'herhaal'.

Nadere informatie

Social Media. Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder

Social Media. Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder Social Media Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder DOEL VAN VANAVOND: Een kennismaking met sociale/nieuwe media welke sociale media gebruiken leerlingen veel en

Nadere informatie

1. Kennismaken met Windows 8

1. Kennismaken met Windows 8 13 1. Kennismaken met Windows 8 Met de introductie door Microsoft van Windows 8 (inmiddels Windows 8.1) is er een brug geslagen tussen het werken met computers en tablets of smartphones. In Windows 8.1

Nadere informatie

M I K E R U B I O K E R N T A A K

M I K E R U B I O K E R N T A A K M I K E R U B I O E X A M E N 2 0 1 4 K E R N T A A K 2 1 Inhoudsopgave Inventarislijst...03 Begeleidt Uitbestedingen...05 Logboek Back-ups...07 Protocol & Bestaden...09 Testplan...11 Website...15 Applicatie...18

Nadere informatie

Zelfstandig leren dankzij ICT. Ik kán het!

Zelfstandig leren dankzij ICT. Ik kán het! Dit is mijn school Heliomare Onderwijs, locatie De Ruimte, is een school voor speciaal onderwijs. Ook begeleidt Heliomare Onderwijs leerlingen met een lichamelijke beperking in het regulier basis- en voortgezet

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG.

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. VOORWOORD. Voor u ligt het beleidsplan ICT van Bs. De Blokkenberg. Dit plan is samengesteld door: Tom Jansen, ICT-beleidsmedewerker Movare. Theo Ramakers, ICT-er

Nadere informatie

HANDLEIDING ONEDRIVE IN OFFICE365

HANDLEIDING ONEDRIVE IN OFFICE365 HANDLEIDING ONEDRIVE IN OFFICE365 1 van 13 OGD ict-diensten Inhoud Wat is onedrive for Business?... 3 Werken met onedrive for Business... 4 Inloggen:... 4 Nieuwe bestanden aanmaken:... 4 Bestanden openen

Nadere informatie

I&I 19 november 2014. Ymke Manders, Product Manager Leren & Certificeren SLBdiensten & Slim.nl

I&I 19 november 2014. Ymke Manders, Product Manager Leren & Certificeren SLBdiensten & Slim.nl I&I 19 november 2014 Ymke Manders, Product Manager Leren & Certificeren SLBdiensten & Slim.nl 17-11-2014: Minister Dekker: Leren kinderen nog wel de juiste dingen op school? Onderwijs2032.nl Tekort appontwikkelaars

Nadere informatie

Handleiding voor het gebruik van de community website van OBS t Padland

Handleiding voor het gebruik van de community website van OBS t Padland Handleiding voor het gebruik van de community website van OBS t Padland Versie: 1.1 Datum: 18 juli 2013 Geschreven door: ict@padland.nl 2013 OBS t Padland. Pagina 1 Inhoud Inleiding... 3 Padland Startpagina...

Nadere informatie

Externe toegang met ESET Secure Authentication. Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0

Externe toegang met ESET Secure Authentication. Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0 Externe toegang met ESET Secure Authentication Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:... 1 Inleiding:... 2 Stap 1: Download eenmalig Eset Secure Authentication op uw smartphone...

Nadere informatie

Handleiding voor. Contentbeheerder. Beknopte handleiding bij het gebruik van het landelijk platform

Handleiding voor. Contentbeheerder. Beknopte handleiding bij het gebruik van het landelijk platform Handleiding voor Contentbeheerder Beknopte handleiding bij het gebruik van het landelijk platform Introductie TARA is een web-gebaseerd programma en biedt een complete online omgeving voor mensen met een

Nadere informatie

omm Jaargang 8.02 december 2005

omm Jaargang 8.02 december 2005 omm Jaargang 8.02 december 2005 Nieuwe computers... 1 Begroting... 2 Nieuwe beleidsplan... 2 QLICT... 2 Schoolservicedienst... 2 Bijeenkomst ICT-ers in Toldijk... 3 De klantenmiddag van QLICT... 3 Congres

Nadere informatie

Internetprotocol. Internet op school

Internetprotocol. Internet op school Internetprotocol Internet op school De kinderen van onze school kunnen gebruik maken van internet. Wij hebben ervoor gekozen de leerlingen van alle klassen die mogelijkheid te bieden. Wij volgen de strategie

Nadere informatie

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm:

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Log in met je e-mailadres en het wachtwoord dat je hebt gekregen.

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie juli 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetsysteem.nl 1 Inhoud Korte introductie... 3 Over de handleiding... 3 Let op (info over browser)...

Nadere informatie

25 & 26 januari 2012 Jaarbeurs Utrecht

25 & 26 januari 2012 Jaarbeurs Utrecht 25 & 26 januari 2012 Jaarbeurs Utrecht 25 & 26 januari 2012 Jaarbeurs Utrecht ONTMOET DE ONDERWIJSPROFESSIONAL OP ONDERWIJS & ICT 2012 Onderwijs & ICT is het platform voor ICT-toepassingen en diensten

Nadere informatie

MINDSTORM LEGO ROBOTS

MINDSTORM LEGO ROBOTS MINDSTORM LEGO ROBOTS Les 1: Robot basis, en programma aanpassen Les 2 & 3 & 4 : Eigen robot bouwen Les 5 & 6 : Robot programmeren Les 7: Geschiedenis opzoeken robots Les 8 & 9 & 10 : Film maken en op

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zeven onderdelen, A t/m G.

Deze vragenlijst bestaat uit zeven onderdelen, A t/m G. Page of Enquête studenten lerarenopleidingen Deze vragenlijst bestaat uit zeven onderdelen, A t/m G. Er zijn in totaal 7 vragen. A. Over jezelf Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven

Nadere informatie

Zakelijk Office 365. Installatie handleiding. Versie 2.0

Zakelijk Office 365. Installatie handleiding. Versie 2.0 Zakelijk Office 365 Installatie handleiding Versie 2.0 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Licenties selecteren en gebruikers aanmaken... 4 Stap 1 Inloggen in Zelfservice ICT diensten... 4 Stap 2 Abonnement

Nadere informatie

Handleiding Digitaal Dichtbij voor begeleiders

Handleiding Digitaal Dichtbij voor begeleiders Handleiding Digitaal Dichtbij voor begeleiders Mei 2014 Inhoudsopgave 1. Waar vind ik Digitaal Dichtbij? 03 2. Inloggen en starten 04 3. Mijn account 06 4. Digitaal Dichtbij: een overzicht 07 5. Het platform:

Nadere informatie

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsgids ANBO Academie 2015. Voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsgids ANBO Academie 2015 Voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Welkom bij ANBO... 5 3.2 Instructiebijeenkomst Ledenadministrateur...

Nadere informatie

Inleiding. Wil je hier meer over weten klik dan op de onderstaande link voor het introductie filmpje. http://www.youtube.com/watch?

Inleiding. Wil je hier meer over weten klik dan op de onderstaande link voor het introductie filmpje. http://www.youtube.com/watch? Inhoud Inleiding... 1 Aanmelden bij Office 365... 2 Werken met Office 365 Outlook... 2 Agenda delen... 2 Gedeelde agenda inzien... 2 Gedeelde postbus inzien... 2 Een handtekening instellen... 3 Conversatieweergave

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 Toets-ICT Praktijk modules Basis modules (ECDL Basis) Gevorderden modules (ECDL Advanced) Postbus 38 2410 AA Bodegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl

Nadere informatie

BESCHERM UW BEDRIJF, WAAR U OOK GAAT. Protection Service for Business

BESCHERM UW BEDRIJF, WAAR U OOK GAAT. Protection Service for Business BESCHERM UW BEDRIJF, WAAR U OOK GAAT Protection Service for Business WE LEVEN IN EEN MOBIELE WERELD WiFi Voetganger We maken tegenwoordig gebruik van meer apparaten via meer verbindingen dan ooit tevoren.

Nadere informatie

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat

Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat Wanneer moeten we dat nog doen? We hebben vandaag, tijdens een andere vergadering, ons de vraag gesteld : waar moeten we naar toe om te melden dat het programma in het eerste leerjaar te zwaar is We raken

Nadere informatie

Handleiding RoosterGenerator

Handleiding RoosterGenerator Inleiding Handleiding RoosterGenerator, deel II Handleiding RoosterGenerator Deel II: Aan de slag met RoosterGenerator De module RoosterGenerator is bedoeld als aanvulling op het maken van een competitie

Nadere informatie

Dataportabiliteit. Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk

Dataportabiliteit. Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk Dataportabiliteit Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk Cloud computing is een recente ontwikkeling die het mogelijk maakt om complexe ICTfunctionaliteit als dienst via het internet af te nemen.

Nadere informatie

ipad voorlichtingsavond Reviuslyceum juni 2015

ipad voorlichtingsavond Reviuslyceum juni 2015 ipad voorlichtingsavond Reviuslyceum juni 2015 Maslow Website ipad Reviuslyceum Aanschaf en installatie ipad Verantwoord gebruik mobile device Programma leerlingen 1 juli (Media)wijs omgaan met de ipad

Nadere informatie