Concept Spoorboekje van A naar D: werken aan het (duurzaamheids)spoor

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Concept Spoorboekje van A naar D: werken aan het (duurzaamheids)spoor"

Transcriptie

1 Concept Spoorboekje van A naar D: werken aan het (duurzaamheids)spoor sprogramma bij de reisgids voor duurzaamheid, energie en klimaat in Alphen aan den Rijn Van A naar D: Alphen aan den Rijn op weg naar Duurzaamheid

2 2 In 2050 is de samenleving van Alphen aan den Rijn fossiele brandstofvrij en energie- en CO 2 -neutraal!

3 Samenvatting De gemeente Alphen aan den Rijn is ambitieus als het gaat om duurzaamheid. De mogelijk heden en kansen van een gemeente met een combinatie van stad en platteland zijn groot. Alphen aan den Rijn is uniek door de ligging in het Groene Hart. Het is de enige gemeente in het Groene Hart met meer dan honderdduizend inwoners. De duurzaamheidsambities van de gemeente zijn opgenomen in de Alphense Reisgids naar duurzaamheid; van A naar D. Onderhavig document is het uitvoeringsprogramma dat bij het Alphens duurzaamheidsbeleid hoort. Dit uitvoeringsprogramma is geschreven voor de periode 2014 tot en met Het uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks, indien noodzakelijk, geactualiseerd. Deze eerste versie van het uitvoeringsprogramma concentreert zich op de eerste jaren van de uitvoering van het beleid. We streven naar aantoonbare resultaten op het gebied van duurzaamheid, waarmee we een prettige en leefbare omgeving bereiken, ook voor de toekomst! In het uitvoeringsprogramma wordt onderscheid gemaakt tussen projecten van de gemeentelijke organisatie en projecten waarmee de gemeente de samenleving stimuleert en faciliteert op weg naar een duurzaam Alphen aan den Rijn. Wettelijke milieutaken zijn niet in dit uitvoeringsprogramma opgenomen. De wettelijke milieu taken zoals vergunningverlening, handhaving en milieuonderzoek worden op dit moment door twee omgevingsdiensten uitgevoerd en vanaf 2016 door de Omgevings dienst Midden Holland. Deze werkzaamheden staan in een apart jaarlijks sprogramma van de Omgevingsdienst. 3

4 Inhoud Samenvatting 3 1. Inleiding (waarom een sprogramma?) 5 2. De route s Gemeentelijke organisatie s Samenleving 8 3. Projecten gemeentelijke organisatie In 2018 alleen nog maar ten minste energieneutraal bouwen bij gemeentelijke plannen en projecten; In % besparing ten opzichte van 2013 in de openbare verlichting en verkeersinstallaties In 2020 is dankzij energiemanagement 5 % energie bespaard bij gemeentelijke aansluitingen In 2020 is 100% van het elektraverbruik en 50% van het gasverbruik van de gemeentelijke organisatie regionaal vergroend In % duurzaam inkopen Gemeentelijk vastgoed in 2025 energieneutraal Duurzaamheids DPL ambitie (ADP) bij gemeentelijke RO-projecten De medewerkers van de gemeentelijke organisatie zijn zich nog meer bewust van het belang van duurzaamheid Samenvatting projecten Gemeentelijke organisatie Projecten samenleving In 2020 is 75% van het huishoudelijk afval in Alphen aan den Rijn gescheiden In de periode wordt ton CO 2 bespaard door binnen de gemeentegrenzen uitgevoerde projecten In 2020 bestaat het energieverbruik voor minimaal 14% uit duurzaam opgewekte energie De sociale huurwoningen hebben in 2020 gemiddeld een energielabel B, 80% van de particuliere huurwoningen hebben in 2020 minimaal een energielabel C In 2020 worden braakliggende terreinen tijdelijk gebruikt voor duurzame initiatieven vanuit de samenleving In 2020 is de logistiek rond de Greenport geoptimaliseerd (ten behoeve van CO2 reductie, leefbaarheid en toekomstbestendigheid) Inwoners zijn zich elk jaar meer bewust van het belang van natuur, milieu en duurzaamheid in hun directe leefomgeving en handelen hiernaar In 2050 is de gemeente energieneutraal én CO 2 -neutraal Samenvatting projecten Samenleving Monitoring Communicatie Menskracht Financiële middelen Inzet vrijkomend geld door revolverende fondsen 63 BIJLAGE I Verklarende woordenlijst 64 BIJLAGE II Duurzame greenport pilots 69 BIJLAGE III Format stoplichtrapportage 71 4

5 Inleiding (waarom een sprogramma?) In de reisgids van A naar D, duurzaamheid, energie en klimaat Alphen aan den Rijn , is de gemeentelijke duurzame stip op de horizon voor 2050 weerge geven en zijn de hieruit vertaalde ambities voor 2020 vastgelegd. Globaal is daarbij beschreven hoe we de ambities willen gaan bereiken. Het spoor ernaartoe is flexibel en dynamisch. Op deze manier kunnen we de komende jaren inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. We maken onderscheid in ambities voor de Gemeentelijke Organisatie en ambities voor de Samenleving. Als gemeentelijke organisatie geven wij het goede voorbeeld en daar horen reële ambities bij waar wij vol voor kunnen en willen gaan. Bij het verwezenlijken van de ambities op samen levingsniveau speelt de samenleving zelf uiteraard een belangrijke rol. We zoeken dan ook naar het antwoord op de vraag hoe wij als organisatie de samenleving het beste denken te kunnen faciliteren, stimuleren en enthousiasmeren om gezamenlijk de duurzame doelen te kunnen bereiken. Hoe creëren wij als organisatie mogelijkheden en ruimte zodat de samen leving stappen kan zetten naar een duurzame gemeente? Het is een mooi streven als uiteindelijk het thema duurzaamheid in elke vezel van de gemeentelijke organisatie en de samenleving gaat zitten, zodat duurzaam doen een natuurlijke handelswijze wordt en we gezamenlijk (ieder in haar eigen rol) de duurzaamheidsdoelen kunnen behalen om een leefbare omgeving aan de volgende generaties te kunnen doorgeven. We zijn goed op pad, maar om dit te bereiken is nog een lange weg te gaan. Reist u met ons mee? In voorliggend uitvoeringsprogramma Werken aan het spoor zijn de ambities uit de reisgids van A naar D vertaald naar concrete projecten. Wat gaan wij als gemeentelijke organisatie doen om onze eigen ambities te behalen en wat gaan wij als gemeentelijke organisatie doen om samen met de samenleving stappen te zetten op weg naar een duurzame samenleving. Daarnaast geven we aan hoe wij de voortgang monitoren. Het spoorboekje wordt jaarlijks op actualiteit beoordeeld en zo nodig aangepast. Dit is nodig omdat het sprogramma flexibel en dynamisch is. De lange termijn doelstellingen zijn leidend, het spoor er naar toe is divers kan mogelijk in de loop der tijd nog veranderen. Op deze manier kunnen we blijven inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen die plaats vinden. Tenslotte wordt jaarlijks een voortgangsrapportage (stoplichtrapportage) op basis van het spoorboekje opgesteld (zie bijlage III voor een voorbeeld). 5

6 6

7 2. De route Zoals beschreven in de reisgids van A naar D maken we onderscheid in ambities voor de Gemeentelijke Organisatie en s voor de Samenleving. In de volgende hoofdstukken worden de duurzame ambities 2020 van beide sporen opnieuw benoemd en de thema s onder deze ambities uitgewerkt in concrete projecten met doelstelling, planning en uitvoering. Voor een aantal thema s is dit echter niet voldoende. Sommige thema s zijn dermate omvangrijk dat er specifiek voor die thema s een apart plan van aanpak moet worden gemaakt voor de betreffende project. Deze plannen van aanpak maken geen onderdeel uit van dit uitvoeringsprogramma maar zullen separaat worden opgesteld. De harmonisatietaken ten behoeve van de fusie, zoals is vastgelegd in het harmoni satiebeleid van 2013 en het Harmonisatie uitvoeringsprogramma Duurzaamheid , zijn voorzover ze in 2014 nog niet zijn uitgevoerd opgenomen als project in dit uitvoeringsprogramma. 2.1 s Gemeentelijke organisatie Als gemeentelijke organisatie geven wij het goede voorbeeld en daar horen reële ambities bij waar wij vol voor kunnen en willen gaan. De volgende doelen zijn vastgelegd in de reisgids van A naar D. 1. In 2018 alleen nog maar ten minste energieneutraal bouwen bij gemeentelijke plannen en projecten; 2. In % besparing ten opzichte van 2013 in de openbare verlichting en verkeers installaties; 3. In 2020 is dankzij energiemanagement 5% energie bespaard 1 bij gemeentelijke aan sluitingen. 4. In 2020 is 100% van het elektraverbruik van de gemeentelijke organisatie regionaal vergroend; 5. In 2020 is 50% van het gasverbruik van de gemeentelijke organisatie regionaal vergroend; 6. In % duurzaam inkopen. In alle aanbestedingen wordt Duurzaamheid meegenomen (in eis, selectiecriteria en/of gunningscriterium); 7. Duurzaamheids DPL ambitie (ADP) bij gemeentelijk projecten 7 8. Gemeentelijk vastgoed in 2025 energieneutraal. 9. De medewerkers van de gemeentelijke organisatie zijn zich nog meer bewust van het belang van duurzaamheid. 1 Het betreft besparing door inzicht en maatregelen. Hierin is terug levering van bijvoorbeeld zonnepanelen niet meegenomen. 7

8 2.2 s Samenleving Bij het verwezenlijken van de duurzaamheidambities op samenlevingsniveau (Spoor Samen leving) speelt de samenleving zelf uiteraard een belangrijke rol. We zoeken dan ook naar het antwoord op de vraag hoe wij als organisatie de samenleving het beste denken te kunnen faciliteren, stimuleren en enthousiasmeren om gezamenlijk de duurzame doelen te kunnen bereiken. Hoe creëren wij als organisatie mogelijkheden en ruimte zodat de samenleving stappen kan zetten naar een duurzame gemeente? De ambities voor de samenleving zijn: 1. In 2020 is 75% van het huishoudelijk afval in Alphen aan den Rijn gescheiden; 2. In de periode wordt ton CO 2 bespaard door binnen de gemeentegrenzen uitgevoerde projecten 2 ; 3. In 2020 bestaat het energieverbruik voor minimaal 14% uit duurzaam opgewekte energie; 4. De sociale huurwoningen hebben in 2020 gemiddeld een energielabel B, 80% van de parti culiere huurwoningen hebben in 2020 minimaal een energielabel C; 5. In 2020 zijn braakliggende terreinen (voor zover mogelijk) tijdelijk in gebruik voor duurzame initiatieven (bijvoorbeeld stadslandbouw) vanuit de samenleving; 6. In 2020 is de logistiek rond de Greenport geoptimaliseerd (ten behoeve van CO 2 - reductie, leefbaarheid en toekomstbestendigheid.) 7. Inwoners zijn zich elk jaar meer bewust van het belang van natuur, milieu en duurzaamheid in hun directe leefomgeving en handelen hiernaar. 8. In 2050 is de gemeente energieneutraal én CO 2 -neutraal. 2 De gemeente kiest voor deze doelstelling omdat onbekend is hoeveel kton CO 2 de gemeente in 1990 produceerde. Daarnaast is het aantal geproduceerde tonnen CO 2 sterk afhankelijk van de economische situatie waardoor een reductiedoelstelling op basis van het totaal aantal geproduceerde tonnen CO 2 binnen de gemeente niet representatief is voor het effect van duurzaamheidsmaatregelen 8

9 3. Projecten gemeentelijke organisatie In onderstaande paragrafen is per ambitie uitgewerkt welke projecten worden uitgevoerd om zo een bijdrage te leveren aan het behalen van die ambitie. 1. In 2018 alleen nog maar ten minste energieneutraal bouwen bij gemeentelijke plannen en projecten; 2. In % besparing ten opzichte van 2013 in de openbare verlichting en verkeers installaties; 3. In 2020 is dankzij energiemanagement 5% energie bespaard 3 bij gemeentelijke aan sluitingen. 4. In 2020 is 100% van het elektraverbruik van de gemeentelijke organisatie regionaal vergroend; 5. In 2020 is 50% van het gasverbruik van de gemeentelijke organisatie regionaal vergroend; 6. In % duurzaam inkopen. In alle aanbestedingen wordt Duurzaamheid meegenomen (in eis, selectiecriteria en/of gunningscriterium); 7. Duurzaamheids DPL ambitie (ADP) bij gemeentelijk projecten 7 8. Gemeentelijk vastgoed in 2025 energieneutraal. 9. De medewerkers van de gemeentelijke organisatie zijn zich nog meer bewust van het belang van duurzaamheid. 3.1 In 2018 alleen nog maar ten minste energieneutraal bouwen bij gemeentelijke plannen en projecten; Energieneutraal bouwen is technisch mogelijk en blijft in de praktijk nog achterwege, vanwege de hogere investeringskosten bij de bouw. Dit kan echter terugverdiend worden door de energie besparing die energieneutraalbouwen oplevert tijdens het gebruik van de gebouwen. Binnen de gemeentelijke organisatie moeten de nodige stappen/afspraken worden gemaakt dat er in 2018 daadwerkelijk alleen maar energieneutraal wordt gebouwd. Dit betekent dat bouw vergunningen niet pas per 1 januari 2018 energieneutraal moeten zijn. Aangezien sommige bouwvergunningen reeds jaren voor de daadwerkelijke realisatie worden aangevraagd en verkregen. Daarom zal reeds in 2015 worden gestart met uitvoeringsbeleid dat regelt dat vanaf de vaststelling van voornoemd beleid alleen nog maar energieneutraal mag worden gebouwd. 3 Het betreft besparing door inzicht en maatregelen. Hierin is terug levering van bijvoorbeeld zonnepanelen niet meegenomen. 9

10 G1 Voortgangsindicator Energieneutraal bouwen In 2018 alleen nog maar ten minste energieneutraal bouwen bij gemeentelijke plannen en projecten. Doelstelling: In 2018 alleen nog energie neutraal bouwen, dus ook als de omgevingsvergunning eerder is afgegeven. Planning: Binnen de gemeentelijke organisatie afspraken maken en de nodige stappen zetten om energieneutraal bouwen in 2018 te realiseren. Afdeling projecten/ib/inkoop/vergunningverlening Eventuele extra financiering vanuit projectbudgetten Percentage afgegeven bouwvergunningen voor gemeentelijke plannen en projecten die energieneutraal worden gerealiseerd (doelstelling is dus 100%) 3.2 In % besparing ten opzichte van 2013 in de openbare verlichting en verkeersinstallaties Al jaren wordt in Alphen aan den Rijn de nieuwste ontwikkelingen gevolgd en toegepast op het gebied van openbare verlichting. Alphen aan den Rijn is daardoor een van de koplopers op het gebied van verduurzamen van de openbare verlichting. Zo zijn energie- en milieuonvriendelijke kwiklampen al jaren geleden uit het straatbeeld verdwenen en worden relatief energiezuinige PLL (fluorisentielampen) en SON (hogedruk natrium) lampen toegepast. Vanaf 2008 zijn deze standaard voorzien van een dimmer. G2 Energiebesparing openbare verlichting gemeente In % energiebesparing ten opzichte van Voortgangsindicator Doelstelling: Bij het vervangen van verlichtingsinstallaties volgens het reguliere vervangingsritme wordt met toepassing van energiezuinige LED verlichting en dimmen in de nachtelijke uren ( uur) energie bespaard (ca. 50% per armatuur). Planning: De levensduur van verlichtings armaturen wordt gesteld op 20 jaar. Met een areaal van armaturen worden jaarlijks dus gemiddeld 1050 armaturen vervagen. De vervangingsprojecten vinden plaats gelijktijdig met de uitvoering van het groot onderhoud aan riolering, bestrating en groenvoorzien ingen (IRS) en op basis van separate mast- en armatuurvervangingsprojecten. Afdeling BOR Gefinancierd vanuit de onderhouds begroting. Voorwaarde om de genoemde ambitie te bereiken: De behaalde besparing op het energie budget wordt ingezet voor het uitvoeren van het vervangingsplan. Percentage energieverbruik (in kwh) openbare verlichting t.o.v. energieverbruik OV 2013 (doelstelling is dus 80%) 10

11 Vanaf 2012 wordt standaard bij elke vervanging een armatuur met LED verlichting gekozen. Op 1 januari 2015 is al bijna 20% van het openbaar verlichtingsareaal van LED verlichting (met dimmer) voorzien. Naast het toepassen van LED verlichting wordt geëxperimenteerd met management systemen, gelijk stroomnetten en het toepassen van vervangende lampen met LED of QL in nog niet afgeschreven PLL en SON armaturen. 3.3 In 2020 is dankzij energiemanagement 5 % energie bespaard bij gemeentelijke aansluitingen Door te investeren in energiebeheer kunnen gemeenten van een ongrijpbaar energie verbruik overgaan naar een beheersbare besparing op energieverbruik. Energiemanagement maakt het mogelijk om te sturen op energieverbruik door technische, organisatorische of gedragsmatige maatregelen waarbij verbruiks gegevens het uitgangspunt vormen voor de gekozen strategie. In de 2de kwartaal 2015 zijn (voor zover technisch mogelijk) alle gemeentelijke energie aansluitingen voorzien van een slimme meter. Door de plaatsing van deze meters krijgen we real time inzicht in ons energieverbruik waardoor er geen verrassingen achteraf zijn en we direct kunnen acteren op afwijkend verbruik. G3 Voortgangsindicator Energiemanagement bij gemeentelijke aansluitingen In 2020 is dankzij energiemanagement 5 % energie bespaard bij gemeentelijke aansluitingen. Doelstelling: Besparing op het energieverbruik van de gemeentelijke aansluitingen. Kostenbesparing en CO 2 -reductie. Planning: In 2e kwartaal 2015 afronding plaatsing slimme meters. Vanaf 3e kwartaal 2015 starten met monitoring van verbruikgemeentelijke aansluitingen. Bij afwijkend verbruik wordt vervolgens direct onderzocht wat de oorzaak is en waar mogelijk actie ondernomen. Energie-coördinator zorgt voor uitvoering. Voor energiemonitoring dient op termijn een programma te worden aangeschaft. Eerst wordt gekeken op welke aan sluitingen uitgebreide monitoring een toegevoegde waarde heeft. Afdeling BOR P.M. Percentage energieverbruik (in kwh) gemeentelijke aansluitingen t.o.v. energieverbruik gemeentelijke aansluitingen 2013 (doelstelling is dus 95%) 11

12 3.4 In 2020 is 100% van het elektraverbruik en 50% van het gasverbruik van de gemeentelijke organisatie regionaal vergroend Voor het vergroenen van het energieverbruik koopt de gemeente momenteel elektriciteit- en gas certificaten (Garanties Van Oorsprong oftewel GVO s) van duurzame projecten. Te denken valt aan windenergie, waterkracht, biomassa of aanplant van bomen om CO 2 uitstoot te compenseren. Deze projecten hoeven niet in Nederland te zijn. De gemeente Alphen aan den Rijn heeft de ambitie om lokaal/regionaal 4 de ontwikkeling van duurzame projecten te stimuleren door de komende jaren de GVO s te betrekken van regionale projecten. Zo vinden er op dit moment gesprekken plaats met de vergistingsinstallatie Indaver in Alphen aan den Rijn om een gedeelte van het gasverbruik regionaal te vergroenen. Zolang deze regionale projecten nog niet voorhanden zijn wordt bij voorkeur elektriciteit van Nederlandse windenergie aangevuld met waterkracht uit Noorwegen vergroend. Gas wordt in dat geval indien aanwezig vergroend met biomassa of andere soortgelijke projecten vanuit het buitenland of ingekocht. G4 Voortgangsindicator Vergroening gasverbruik In 2020 is 100% van het elektraverbruik en 50 % van het gasverbruik van de gemeentelijke organisatie regionaal vergroend; Doelstelling: Energie verbruik 100% vergroenen middels aankoop van regionale GVO s. Deze zijn echter nog in beperkte mate voorhanden maar bij ieder nieuw project proberen wij zoveel mogelijk certificaten op te kopen. Daarmee stimuleren we de lokale markt voor duurzame energie. Planning: Momenteel is gestart met de aankoop van lokale GVO s. We zijn hiervoor afhankelijk van het aanbod. We hebben een actieve houding bij het zoeken van nieuwe projecten. Inkoop van energie wordt met diverse regiogemeenten (o.a. Gouda) uitgevoerd. Met deze gemeenten wordt ook de vergroening gerealiseerd. De Omgevingsdienst Midden-Holland heeft hierin een leidende rol. De energiecoördinator van de gemeente neemt deel aan de kerngroep energie. Het percentage vergroening wordt jaarlijks gemonitord. Omgevingsdienst Midden-Holland/Afdeling BOR Vanuit de reeds beschikbare energie budgetten. Percentage regionaal vergroende elektriciteit t.o.v. het totale stroomverbruik van de gemeentelijke organisatie (doelstelling is 100%) Percentage regionaal vergroende gas t.o.v. het totale gasverbruik van de gemeente (doelstelling is 50%) 4 Onder regionaal verstaan we vooralsnog Zuid-Holland. 12

13 3.5 In % duurzaam inkopen De gemeente past de landelijke criteria voor duurzaam inkopen al toe in de aanbestedingstrajecten zoals noodzakelijk was om te voldoen aan de landelijke doelstelling van 100% duurzaam inkopen in Nu is uit een landelijk onderzoek gebleken dat de criteria voor duurzame producten vaak nietszeggend of verouderd zijn en in bijna de helft van de gevallen duurzame beloften in de praktijk niet of deels worden waargemaakt. Om die reden neemt de gemeente de verantwoordelijkheid om dit onderwerp structureel aan te pakken en ervoor te zorgen dat duurzaamheid in elke stap van inkoop een belangrijke plek krijgt, zodat we in % duurzaam inkopen. In de praktijk kan dit op verschillende manieren. Duurzaamheid kan bijvoorbeeld worden meegenomen als: Eis voor de uitvoering; Selectiecriterium voor de selectie van het bedrijf; Gunningscriterium (emvi-criterium), voor de beoordeling van de inschrijvingen. Door duurzaamheid standaard op te nemen in onze aanbestedings documenten maken we de interne organisatie bekend met duurzaamheid maar vooral ook de bedrijven die wij vragen een offerte in te dienen. Naast dat wij aangeven wat wij willen, geven wij bedrijven ook de mogelijkheid (via de gunningcriteria) om zelf met duurzaamheidsvoorstellen/ontwikkelingen te komen. Verantwoording van de realisatie verloopt via de opdrachtgever. Deze is verantwoordelijk voor de uitvoering van de contracten, waar de duurzaamheid deel van uit maakt. Inkoop is op de hoogte van de aanbestedingen waar duurzaamheid een rol in speelt, en voert de regie. Middels de account gesprekken met de afdelingshoofden en contracteigenaars kan inkoop de resultaten verzamelen en als managementinformatie verstrekken. De afdeling I&A zal bij de aankoop van ICT en telefonie producten vanaf 2015 het criterium duurzaamheid zwaarder laten meewegen in de beoordeling. N.B.: Bij de uitvoering van de inkoopacties wordt er expliciet op gelet en in beeld gebracht wat de duurzaamheidswinst is van het duurzaam inkomen. Dit wordt bij voorkeur beschreven in concrete waarden zoals het aantal vermeden tonnen CO 2, het aantal Kwh dat op jaarbasis wordt bespaard, enzovoorts. G5 Duurzaam inkopen In % duurzaam inkopen. In alle aanbestedingen wordt Duurzaamheid meegenomen (in eis, selectiecriteria en/of gunningscriterium) a. In 2016 is duurzaamheid een belangrijk onderdeel van het moederbestek (G5.a); b. In 2016 is duurzaamheid een vast onderdeel van de E mvi-criteria bij inkoop/ aanbestedingen en bestekken (G5.b); c. In 2015 wordt in pilotvorm gebruik gemaakt van de duurzame materialentool Dubomat G5.c). d. Duurzaamheid toevoegen aan het Inkoophandboek (wordt in 2015 vastgesteld) (G5.d). e. Duurzaamheid gaat onderdeel uitmaaken in de Europese aanbestedingen en de meervoudig-onderhandse aanbestedingen (G5.e). f. Vanaf 2015 bij vervangen ICT-infrastructuur de factor duurzaamheid zwaarder laten meewegen in de uit eindelijke keuze voor nieuwe middelen (G5.f). g. Aanpak en uitvoering FSC convenant (G5.g). 13

14 Voortgangsindicator Ad a en b: Er wordt een klein projectteam opgezet met civieltech nische specialisten van het Ingenieursbureau (IB), Beheer openbare ruimte (BOR) en Inkoop die er voor gaan zorgen dat duurzaamheid wordt ingebed in het moeder bestek/ aanbestedingsdocument en een vast onderdeel wordt van de emvi-criteria. Op verzoek van het projectteam kan de duurzaamheidsregie ondersteuning bieden. Ad c: De tool Dubomat is een handreiking waarbij ondersteuning wordt geboden bij de materiaalkeuze voor de openbare ruimte. Het Ingenieursbureau (IB) gaat in de vorm van een pilot project bij een aantal projecten de tool toepassen. Ad d: Op het eerstvolgende natuurlijke moment wordt het Inkoophandboek aangepast. Duurzaamheid, en vooral hoe dit in de aan bestedingen toe te passen, zal een grotere uitwerking krijgen. Ad e: Niet alleen zal duurzaamheid een rol gaan spelen in de Europese aanbestedingen, maar zeker ook bij de meervou dig-onderhandse aanbestedingen. Dit zal dan met name plaatsvinden door duurzaamheid als gunningscriterium op te nemen. Ad f: Duurzaamheid wordt meegenomen bij lopende aanbestedingen. Stimuleren van het gebruik van Cloud Computing (meerdere bedrijven gebruiken online services via gedeeld platform). Dit is in de regel energiezuiniger door schaalvoordeel en omdat de benodigde technologie schaalbaar is (men gebruikt alleen wat op dat moment daadwerkelijk nodig is). Ad g: Alle hout en papier producten die de gemeente inkoopt dient te zijn voorzien van een FSC keurmerk en te worden geleverd door een FSC gecertificeerde leverancier. Ad a: IB/BOR 200 uur, Inkoop 20 uur Ad b: IB/BOR Ad c: IB Ad d en e: Inkoop 20 uur Ad f: I&A Ad g: Inkoop/ IB/BOR/Duurzaamheidsregie Ambtelijke uren Ad c: 5.000,- uit bestaande budgetten Percentage aanbestedingen waarin Duurzaamheid is mee genomen (in eis, selectiecriteria en/of gunningscriterium) Doelstelling is 100%. Er wordt steekproefsgewijs getoetst door de afdeling inkoop. 14

15 3.6 Gemeentelijk vastgoed in 2025 energieneutraal In het kader van geef als gemeente zelf het goede voorbeeld zijn we aan het werk om de energieprestaties van onze eigen gemeentelijke gebouwen te verbeteren. Deze verbeteringen starten met inzicht in ons energieverbruik door in alle gebouwen slimme meters te plaatsen. Op korte termijn levert dit inzicht op over het werkelijke verbruik in de tijd (kwartierwaarden) en over een heel jaar levert dit inzicht in het verbruik gedurende diverse seizoenen. Korte termijn actie hierbij is gedragsverandering. Voor de langere termijn kunnen gebouwen geselecteerd worden (bv. op basis van een afwijkend energieverbruik) waar een nadere energiescan voor nodig is. Op basis van inzicht kunnen in gebouwen investeringen worden gedaan om (onnodig) gebruik te verminderen. Een belangrijke afweging hierbij is uiteraard de kosten effectiviteit van deze investeringen. Naast verbruik zijn aan gebouwzijde ook mogelijkheden om energieverbruik te verminderen door centrale energievoorzieningen (CEV)/warmte-koude installaties optimaal te gebruiken, te investeren in zonnepanelen en extra isolerende maatregelen. Het geheel van monitoren en verminderen van gebruik kan eventueel ingebracht worden in een energie service company (ESCo) die de gehele prestatie kan verbeteren. Deze optie wordt nader onderzocht. De benodigde overig energie wordt gezamenlijk met andere gemeenten ingekocht en vergroend door middel van certificaten (GVO s, garanties van oorsprong) (zie ook de ambitie om regionaal te vergroenen in paragraaf 3.1.4). Om dit vliegwiel op gang te houden is monitoring van gegevens en in gang zetten van acties nodig door middel van energiecoördi natie, waar mogelijk wordt samengewerkt met gemeenten in de regio Midden-Holland. Slimme meters Energiescans Gedrachtsverandering Quick wins Verbetering isolatie CEV s Zonnepanelen Inzicht Gebouw Organisatie Inkoop Coördinatie Samenwerking Goedkope en groene energie 15

16 G6 Gemeentelijk Vastgoed Gemeentelijk vastgoed in 2025 energieneutraal Het gemeentelijk vastgoed de komende jaren verduurzamen met als einddoel volledig energieneutraal in In 2015 worden de volgende stappen genomen: Afronden plaatsen slimme meters (1e kwartaal) Korte termijn inzicht (2e kwartaal) Verbeteren exploitatie WKO s (2e-4e kwartaal) Isolatieverbetering op moment dat installatie en/of gebouw aan groot onderhoud toe is. (dit jaar start/langeroode). Inregelen binnenklimaat gemeentehuis. Vergroening van ons energieverbruik door certificaten binnen regio. Start analyse slimme meters (4e kwartaal) Haalbaarheidsonderzoek In het tweede kwartaal wordt een notitie vastgoed en energie opgeleverd waarin de doelstellingen en acties voor de komende jaren nader worden uitgewerkt. Voortgangsindicator Vanaf 2016 zullen energiescans worden uitgevoerd (en maatregelen genomen bij de daarvoor geselecteerde gebouwen. Afdeling vastgoed Energie coördinator Wordt uitgewerkt in de notitie Vastgoed en duurzaamheid. NB: Kosten voor energiescans en investeringen in gebouwen kunnen worden gedekt door aan te sluiten bij afschrivingstermijnen, het naar voren halen van vervangingen zorgt voor gedeeltelijke kapitaalvernietiging en extra kosten. Een andere manier om extra te investeren in verbetering van energieprestaties in gemeentelijke gebouwen is overschot op energiebudget (door goedkoper inkopen of minder verbruik) in te zetten als dekking. Het verbruik uitgedrukt in aantal kwh van het totale gemeentelijk vastgoed t.o.v. het verbruik in (Na verrekening duurzaam opgewekte energie). 16

17 3.7 Duurzaamheids DPL ambitie (ADP) bij gemeentelijke RO-projecten 7 DPL als plannings- en borgingsinstrument Binnen Alphen aan den Rijn zal de komende jaren nog maar weinig nieuwbouw plaatsvinden, maar steeds meer herstruc turering en renovatie. Het DPL profiel (duurzaamheidsprestatie van een locatie) van de betreffende wijk geeft de sterke en zwakke punten in de huidige situatie weer. Voor het hele bebouwde grondgebied (woonwijken en bedrijventerreinen) is de nulinventarisatie voor DPL uitgevoerd. Hierbij is ook het gemiddelde van de Alphense wijken geintroduceerd, het ADP. Het ADP voor woonwijken bedraagt anno 2015 en 6,7. Voor bedrijventerreinen bedraagt het ADP een 6,0. Het is de bedoeling om onder meer op basis van de DPL-inventarisatie duurzaamheidsdoelen te formuleren. Uitgangspunt is dat indicatoren die onvoldoende scoren tenminste verbeteren en, als het even kan, een voldoende halen. Ook kan DPL worden ingezet bij het zoeken naar kansen voor duurzame verbetering of het vergelijken van planvarianten. De adviezen/wensbeelden worden in contracten/ convenanten/enzovoorts opgenomen (DPL als borgingsinstrument). Duurzame ontwikkeling Triple P Planet (milieu) People (leefbaarheid) People (economie) Aspecten A. Voorraden D. Hinder E. Veiligheid G. Sociale cohesie I. Economische viraliteit B. Klimaat C. Biodiversiteit en groen F. kwaliteit wijk en woning H. Voorzieningen J. Duurzaam ondernemen K. Toekomstwaarde Thema s 4. Energiegebruik 5. Opwekken duurzame energie 6. Hemelwaterafvoer 7. Overstromingsrisico 9. Bodemkwaliteit 10. Luchtkwaliteit 11. Geluid 12. Geur 13. Externe veiligheid 16. Kwaliteit woningen en omgeving 17. Cultuurhistorische waarde 19. Voorzieningen en winkels 20. Duurzaam vervoer 23. Duurzame bedrijven 1. Ruimtegebruik 2. Materialen 3. Afvalinzameling 8. Groen en water in de wijk 14. Sociale veiligheid 15. Verkeersveiligheid 18. Sociale cohesie 21. Lokale werkgelegenheid 22. Diversiteit bedrijvigheid 24. Functiemening 25. Flexibiliteit 17

18 G7.a t/m G7.c ADP bij gemeentelijke projecten 7 De totale duurzaamheid, verdeeld over de triple-p van de wijken van alphen aan den Rijn te verbeteren a. Eind 2015 is het instrument DPL en daarmee de nulsituatie voor de gemeente binnen de organisatie gepre senteerd en bekend gemaakt (G7.a). b. Vanaf 2016 bij gemeentelijke projecten voor het ADP een streefwaarde 7 hanteren in combinatie met een verbetering van de DPLthema s die een onvoldoende scoren met meer dan 2 cijfers (G7.b) c. Vanaf 2016 bij transformatie/herstructurering van bedrijven terreinen een ADP van tenminste 6,5 realiseren (G7.c). Voortgangsindicator Faciliteren door duurzaamheidsregie Invulling/commitment door alle afdelingen, inclusief management Duurzaamheidsregie Gebruik DPL ander afdelingen bij gebiedsontwikkeling Uren uit de begroting Licentiekosten DPL a. Bepaling bekendheid DPL door digitale steekproef bij relevante afdelingen. b. Percentage van het aantal gemeentelijke projecten waarbij DPL is toegepast. Subindicator is het realiseren van een ADP van 7. c. Percentage van het aantal transformaties/herstructurering bedrijventerreinen waarbij DPL is toegepast. Subindicator is het realiseren van een ADP van 6,5. Duurzame gebiedsontwikkeling DGO DGO oftewel Gebiedsgericht milieubeleid heeft als doel om de samenhang tussen de milieukwaliteit en andere kwaliteiten zoals bijvoorbeeld de indeling van de openbare ruimte (die samen met de milieukwaliteit de totale leefomgevingskwaliteit in gebieden bepalen) concreet te maken. Gebiedsgericht beleid maakt het mogelijk om, daar waar dit gewenst of nodig is, tot differentiatie in milieukwaliteit te komen. Het motto hierbij is: de juiste milieukwaliteit op de juiste plek. Met gebiedsgericht milieubeleid wordt namelijk niet overal dezelfde milieukwaliteit nagestreefd, maar is het kwaliteitsniveau afhankelijk is van de situatie in verschillende gebieden, zoals bijvoorbeeld een stadscentrum, een suburbane woonwijk, een bedrijventerrein of een natuurgebied. Zo worden op een bedrijventerrein bijvoorbeeld veel minder kwaliteits eisen aan de milieuthema s geluid en luchtkwaliteit gesteld, dan in een woonwijk. Maar voor onder andere energiebeheer of duurzaam bouwen kunnen de kwaliteitseisen voor het bedrijventerrein gelijk zijn aan die voor een woonwijk. 18

19 Ook de (milieu)beleving zal per gebied verschillen. Deze eigenschappen bepalen in sterke mate de huidige kwaliteit en de mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering in een gebied. De mileu inzet kan daarom uiteenlopen van gebied tot gebied. Door ambities af te stemmen op de kenmerken van een gebied, kunnen de karakteristieke kwaliteiten van een gebied worden beschermd of verbeterd. Met behulp van gebiedsgericht milieubeleid worden milieuvoorwaarden en -ambities voor de ontwikkeling van specifieke gebieden vroegtijdig geformuleerd en kunnen ze gestructureerd en op het juiste moment worden ingebracht bij ruimtelijke plan vorming in die gebieden. De nieuwe Omgevingswet, die naar verwachting in 2018 van kracht zal worden, ruimt expliciet ruimte in voor (verbetering) van de leefomgevingskwaliteit en de gebiedsgerichte benadering hiervan om dit te bereiken. Het Alphense gebiedsgericht milieubeleid zal dan ook parallel aan de nieuwe Omgevingswet worden ontwikkeld. G7.d t/m G7.f ADP bij gemeentelijke projecten 7 Voortgangsindicator De leefomgevingskwaliteit van het wonen in de gemeente verbeteren. d. Verbeteren van de leefomgevingskwaliteit door de introductie van gebiedsgericht beleid (G7.d). e. Introductie van Milieukwaliteits profielen die de kwaliteiten per gebiedstype én per (milieu)thema bepalen (G7.e). f. Voorbereiden en Invoeren DGO gelijktijdig met het van kracht worden van de omgevingswet (G7.f). Faciliteren door duurzaamheidsregie Invulling/commitment door alle afdelingen, inclusief management. Introductie gebiedswerken loopt gelijk op met de introductie van de Omgevingswet. REO, duurzaamheidsregie Uren uit de reguliere begroting Nieuwe software: p.m. d. In 2015 hebben de relevante afdeling zoals REO, Projectmanagement, Ingenieursbureau met gebiedsgericht beleid kennisgemaakt. e. Aanwezigheid én toepassing gebiedsgericht beleid binnen de gemeente. f. Geen indicator, gebiedsgericht beleid wordt gekoppeld aan de introductie van de Omgevingswet. 19

20 3.8 De medewerkers van de gemeentelijke organisatie zijn zich nog meer bewust van het belang van duurzaamheid Duurzaamheidsambassadeurs Zoals bij elke organisatie zijn er afdelingen die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan en afdelingen die er minder aandacht voor hebben. Om de bewustwording van duurzaamheid binnen alle afdelingen te borgen worden duurzaamheidsambassadeurs geworven per afdeling/team (minimaal 1, liever 2 per afdeling). Een duurzaamheidsambassadeur moet een verantwoordelijke worden op wie men trots is en die zijn/haar taak graag en met enthousiasme uitvoert. Hiervoor dient door het management van de diverse afdelingen ruimte worden gecreëerd in het werkpakket van de ambassadeurs. Duurzaamheidsregie ondersteunt en faciliteert de duurzaamheidsambassadeurs onder andere door regelmatig bijeenkomsten te organiseren waarbij de laatste informatie/ontwikkelingen over duurzaamheid worden gedeeld, interessante voorbeelden over duurzaamheid worden behandeld en bezocht, bij elke bijeenkomst de duurzaamheidsdilemma s en vragen van 1 afdeling worden behandeld, ondersteuning bij verduurzamen van beleid wordt aangeboden. Daarnaast is het streven om in het managementteam een afvaardiging te vinden van 3 duurzaamheidsambassadeurs die 4 maal per jaar bij elkaar komen. Dit straalt naar de medewerkers uit dat duurzaamheid niet alleen iets is dat voor de medewerkers is, maar ook door het management als belangrijk wordt gevonden. G8.a en G8.b Voortgangsindicator Medewerkers gemeentelijke organisatie zijn zich meer bewust van Duurzaamheid De medewerkers van de gemeentelijke organisatie zijn zich nog meer bewust van het belang van duurzaamheid a. Medio 2016 is tenminste 1 duurzaamheidsambassadeur per afdeling bekend en zijn binnen het managementteam 3 duurzaamheidsambassadeurs bekend (G9.a). b. In 2016 hebben minimaal 2 bijeenkomsten voor deze ambassadeurs plaatsgevonden (G9.b). In de volgende jaren vinden minimaal 3 bijeenkomsten per jaar plaats. Faciliteren door duurzaamheidsregie Invulling/commitment door alle afdelingen, inclusief management Duurzaamheidsregie Geen (uren uit bestaande afdelingsplannen) a. Percentage duurzaamheidsambassadeurs afgezet tegen het aantal afdelingen binnen de gemeente (100% is minimaal 13 ambassadeurs én tenminste 1 ambassadeur per afdeling b. Aantal duurzaamheidsbijeenkomsten per jaar. 20

Duurzaamheid en Bedrijventerreinen Gemeente Alphen aan den Rijn

Duurzaamheid en Bedrijventerreinen Gemeente Alphen aan den Rijn 1. Welkomstwoord/opening 2. DPL als beleidsinstrument voor duurzame ontwikkeling 3. Project Duurzame bedrijventerreinen 4. Ronde Tafel Gesprekken 5. Discussie en vervolgafspraken 6. Afsluiting 7. Napraten

Nadere informatie

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Toelichting op de aanpak van de gemeente Breda Marcel van Embden (projectleider afdeling Vastgoedbeheer) Inhoud Klimaatnota gemeente Breda Wat is de insteek bij het

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Datum 29 september 2011

Datum 29 september 2011 Beleidsnotitie duurzame openbare verlichting 2011-2016 Kerngegevens Projectleider Afdeling B.I.C. Stolk Ruimte 3 Datum 29 september 2011 3 Behandeling Gemeenteraad Planstatus Casenummer Vastgesteld AB11.00502

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Document: Energiemanagementplan

Document: Energiemanagementplan Energiemanagementplan Certificering op CO2-prestatieladder CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): De heer W. de Vries De heer H. Kosse 26 juni 2014 Definitief rapport Inhoudsopgave: blz. 1. Inleiding

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Energie Management ACTIE Plan

Energie Management ACTIE Plan 1. Inleiding Het Energie Management ACTIE Plan (EMAP) geeft weer hoe binnen Schulte en Lestraden B.V. de zogenaamde stuurcyclus (Plan-Do-Check-Act) wordt ingevuld om de prestaties en doelstellingen van

Nadere informatie

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV december 2011 2010.0001-15 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10.

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: Doc.nr: 10.A0320 CO 2 -reductierapport Distributielijst Naam B.Bor (Alf) M. Roeleveld (ALF) Accorderingslijst

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 1.0

Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 1.0 Energiezorgplan 2016-2020 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 1.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: december 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Status: Versie 1.0 Datum opgesteld: 9 januari 2015 Datum gewijzigd: 9 januari 2015 Auteur: M. Bartelink Handtekening:

Status: Versie 1.0 Datum opgesteld: 9 januari 2015 Datum gewijzigd: 9 januari 2015 Auteur: M. Bartelink Handtekening: Ter certificering van de Prestatieladder Status: Versie 1.0 Datum opgesteld: 9 januari 2015 Datum gewijzigd: 9 januari 2015 Auteur: M. Bartelink Handtekening: Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1 Introductie

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 8 april 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

CO₂ Reductieplan. CO₂ Reductieplan. Datum 13-5-2015. Versie 1.1. Rapportnr 3B.RED-PLAN2015-1.1. Opgesteld door. A. van de Wetering & H.

CO₂ Reductieplan. CO₂ Reductieplan. Datum 13-5-2015. Versie 1.1. Rapportnr 3B.RED-PLAN2015-1.1. Opgesteld door. A. van de Wetering & H. 1 van 9 Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 9 INHOUDSOPGAVE 1. CO₂ REDUCTIEBELEID Het

Nadere informatie

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0 Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 4.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: oktober 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 2 2. REDUCTIEDOELSTELLINGEN... 2 BETREKKING DOELSTELLINGEN OP PROJECT(EN) MET GUNNINGSVOORDEEL... 2 DOELSTELLINGEN M.B.T ALTERNATIEVE BRANDSTOFFEN

Nadere informatie

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 INLEIDING 3 01. HET CO2-REDUCTIEBELEID VAN ONS BEDRIJF 3

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

CO 2 - Footprint Bedrijventerrein Lorentz I & II te Harderwijk

CO 2 - Footprint Bedrijventerrein Lorentz I & II te Harderwijk CO 2 - Footprint Lorentz I & II te Harderwijk Periode: 211-213 Datum: 24-1- 214 Versie: 2 1 Inhoudsopgave Inleiding CO 2 - Footprint 211 CO 2 - Footprint 212 CO 2 - Footprint 213 Vergelijk Totalen Ambitie

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Plan van aanpak CO2 reductiedoelstellingen 2015-2016. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Plan van aanpak CO2 reductiedoelstellingen 2015-2016. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Plan van aanpak CO2 reductiedoelstellingen -2016 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4 2.1. Subdoelstelling elektraverbruik

Nadere informatie

3.B.1_1 De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1

3.B.1_1 De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 3.B.1_1 De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. CO 2 reductiedoelstellingen 2015 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4

Nadere informatie

: Verantwoord en Duurzaam verlichten. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 1

: Verantwoord en Duurzaam verlichten. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 1 S T A T E N V O O R S T E L Datum : 21 augustus 2007 Nummer PS : PS2007MME03 Afdeling : Mobiliteit Commissie : MME Registratienummer : 2007JNT202790i Portefeuillehouder : J.H. Ekkers Titel : Verantwoord

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente 3 Doel 1: Een klimaatbestendig en energieneutraal Sliedrecht 4 Mileubeleidsplan en uitvoeringsprogramma 2010-2011 De gemeente vindt duurzaamheid

Nadere informatie

3.B.1_1 De Wilde infra- en cultuurtechniek b.v. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

3.B.1_1 De Wilde infra- en cultuurtechniek b.v. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 3.B.1_1 De Wilde infra- en cultuurtechniek b.v. CO 2 reductiedoelstellingen 2015 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4

Nadere informatie

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL)

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Inleiding De primaire functie van openbare verlichting is een bijdrage te leveren aan verkeersveiligheid en de sociale veiligheid op

Nadere informatie

Roadmapenergiebesparing Nibbixweer. Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst

Roadmapenergiebesparing Nibbixweer. Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst Roadmapenergiebesparing Nibbixweer Nibbixweer energieneutraal: verantwoord investeren in een duurzame toekomst Voorwoord Beste lezer Nibbixweer staat voor samen leven in een duurzame omgeving. Het gemeentelijk

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud: 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Betrokkenen 3 1.3 Doelstelling 3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven 4 3 Rapportage management overleg 5 3.1. Algemeen

Nadere informatie

Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede

Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Verslag van de informatieavond over het Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Datum: Onderwerp: Aanwezig: Notulist: 26 oktober 2009, 19.30-21.30 uur Milieubeleidsplan Wijk bij Duurstede Henk Muis, wethouder

Nadere informatie

Energiemanagementplan

Energiemanagementplan Energiemanagementplan CO 2 -prestatieladder Het Veldwerkbureau B.V. Niveau 3 Auteur(s): De heer G.R. Hartkamp De heer J.A. Möller Versie 2.0 17 december 2013 Definitief rapport Inleiding Binnen ons Energiemanagementsysteem

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed

Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed Deel 3: voorbeeldaanpak bedrijven en maatschappelijk vastgoed Inhoud 1. Maak van uw gemeente een Energieke Regio... 2 2. De start... 3 3. Het vervolg... 4 4. Aanbod... 5 1 1. Maak van uw gemeente een Energieke

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer Bijlage bij RIB Einddoelen programma Duurzaamheid Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid Energie

Nadere informatie

De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. 3.B.1 Reductiedoelstellingen en plan van aanpak. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.

De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. 3.B.1 Reductiedoelstellingen en plan van aanpak. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3. De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. Vijfhuizen 3.B.1 Reductiedoelstellingen en plan van aanpak Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen

Nadere informatie

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel

Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel Cursus energiebesparing bij de dorpshuizen in Tytsjerksteradiel W2N advies bureau in Drachten Freerk Wiersum Inhoud Deel1 Deel2 - Trias energetica - Verbruik/kosten - Constructie/installatie - Monitoring

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

BIJLAGE B REDUCTIE 2015

BIJLAGE B REDUCTIE 2015 BIJLAGE B REDUCTIE 2015 Versie 1 april 2015 v1.0 Managementsysteem Fugro GeoServices B.V. Blz. 1 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Reductiedoelstellingen 2015 3 3. Vaststelling van de reductiedoelstellingen

Nadere informatie

Versie: 4. CO2 Reductiedoelstellingen Van Vulpen & Energiemanagement actieplan. Datum: 1-7-2014. Van Vulpen B.V. Pagina 1 van 9

Versie: 4. CO2 Reductiedoelstellingen Van Vulpen & Energiemanagement actieplan. Datum: 1-7-2014. Van Vulpen B.V. Pagina 1 van 9 Van Vulpen B.V. Pagina 1 van 9 Verantwoording Titel : CO2 Reductiedoelstellingen Van Vulpen & Energiemanagement Versie : 4.0 Datum : 1-7-2014 Opgesteld door : Afdeling P&O en KAM Gecontroleerd en goedgekeurd

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder Energiemanagement actieplan CO2 prestatieladder Opgesteld door : Karin van Roode en Yonni van der Vlies Datum : 12 maart 2015 Versie : 1.1 Goedgekeurd door Paraaf : Harry van Roode : Datum: 12 maart 2015

Nadere informatie

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers

Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Wat kunnen we in Pijnacker-Nootdorp doen tegen klimaatverandering? Richard Smokers Hoeveel CO 2 -reductie is nodig? doel nieuwe kabinet: in 2020 30% minder CO 2 -uitstoot dan in 1990 UN-IPCC: stabilisatie

Nadere informatie

Voortgangsrapportage

Voortgangsrapportage Voortgangsrapportage Voortgang van CO 2 reductieplan van Genap B.V. over 2015 t.o.v. basisjaar 2014 Dit document is tot stand gekomen in samenwerking met Will2Sustain Copyright 2016 Genap B.V. Inhoud Inleiding...

Nadere informatie

Verlichtingsscan. Gemeente Koggenland. Juli 2012. Pagina 1 van 16

Verlichtingsscan. Gemeente Koggenland. Juli 2012. Pagina 1 van 16 Verlichtingsscan Gemeente Koggenland Juli 2012 Pagina 1 van 16 Opdrachtgever opdrachtgever : Gemeente Koggenland contactpersoon : Dhr. R. Gotjé Opdrachtnemer opdrachtnemer : Ziut Advies B.V. contactpersoon

Nadere informatie

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen In de afgelopen maanden heeft de Stichting Groene Hart samen met IVAM en Grontmij hard gewerkt aan het verduurzamen van vier bedrijfsterreinen ITC, gemeente Alphen

Nadere informatie

Energie Management ACTIE Plan

Energie Management ACTIE Plan 1. Inleiding Het Energie Management ACTIE Plan (EMAP) geeft weer hoe binnen Arnold Maassen Holding de zogenaamde stuurcyclus (Plan-Do-Check-Act) wordt ingevuld om de prestaties en doelstellingen van het

Nadere informatie

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Meteren, 15 januari 2014 Inleiding Coöperatieve vereniging 11duurzaam heeft zich de afgelopen twee jaar ingezet voor duurzaamheid

Nadere informatie

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Startbijeenkomst Energiestrategie Midden-Holland Woensdag 22 juni 2016 Workshopronde I sessie C Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) GR: samenwerking van

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord (werkvoorbereider)

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken

Ministerie van Economische Zaken DOORBRAAKPROJECT ICT EN ENERGIE Routekaart doorbraakproject ICT en Energie Ministerie van Economische Zaken Rapport nr.: 14-2884 Datum: 2014-10-15 SAMENVATTING ROADMAP Het kabinet wil dat de uitstoot van

Nadere informatie

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid In 2013 zijn we van start gegaan met de implementatie van ons duurzaamheidsbeleid en onderstaand ziet u de doelstellingen uit onze duurzaamheidsverklaring en de behaalde

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 7 Onderwerp: Meerjarenprogramma Duurzaamheid 2014-2015 Datum: 12 november 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

Energiemanagementplan Certificering op CO 2 -prestatieladder

Energiemanagementplan Certificering op CO 2 -prestatieladder Pagina: 1/9 Energiemanagementplan Certificering op CO 2 -prestatieladder CO 2 -prestatieladder Niek Konijn Holding B.V. Niveau 3 Auteur(s): Johan Bruinsma, Niek Konijn Holding B.V. Marcel de Lange, extern

Nadere informatie

CO 2 Voortgangsrapportage 2012. Kwartaal 3 en 4. Akkoord Directie:

CO 2 Voortgangsrapportage 2012. Kwartaal 3 en 4. Akkoord Directie: CO 2 Voortgangsrapportage Kwartaal 3 en 4 Akkoord Directie: 31 december Inhoud voortgangsrapportage, kwartaal 3 en 4 1. Directieverklaring 2. Carbon Footprint a. Scope 1: directe CO 2 emissies b. Scope

Nadere informatie

SustainaBul 2016 #3 Universiteit Utrecht

SustainaBul 2016 #3 Universiteit Utrecht SustainaBul 2016 #3 Universiteit Utrecht Vraag 1 Aanbod cursussen & minoren Biedt de onderwijsinstelling minoren en/of cursussen aan gericht op duurzaamheid, die inzichtelijk en toegankelijk zijn voor

Nadere informatie

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen 6 december 2011 Albert Hulshoff Ede 22 maart 2012 Prestatiecontracten - Prestatiecontracten - ESCo-eigenschappen

Nadere informatie

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda

Bijlage: Green Deal Sun Share Breda 1. Breda DuurSaam Breda DuurSaam is een onafhankelijke coöperatie die projecten opzet, begeleidt en uitvoert die bijdragen aan een volhoudbare, leefbare en gezonde Bredase samenleving. Deze projecten richten

Nadere informatie

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest POSTADRES Postbus 20 7500 AA Enschede BEZOEKADRES Hengelosestraat 51 Aan de Gemeenteraad TELEFOON 14 0 53 DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest UW BRIEF

Nadere informatie

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan 2015 CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan Goedgekeurd door: H. van Wijk Auteurs: Y. van der Vlies & L. van Wijk Bedrijf: H. van Wijk transport- en Handtekening: aannemersbedrijf & H. van Wijk

Nadere informatie

Duurzame renovatie provinciekantoor Noord-Holland. Haarlem 15 april 2013 Kees Schouten Omgevingsmanager Een Nieuw Huis

Duurzame renovatie provinciekantoor Noord-Holland. Haarlem 15 april 2013 Kees Schouten Omgevingsmanager Een Nieuw Huis Duurzame renovatie provinciekantoor Noord-Holland Haarlem 15 april 2013 Kees Schouten Omgevingsmanager Een Nieuw Huis Met passie, samenwerken en deskundigheid naar een blijvend duurzaam provincie kantoor

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018 Riedsútstel Ried : 22 januari 2015 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 6 november 2014 Agindapunt : 10 Portefúljehâlder : M. van der Veen Amtner : mw. R.M.A. van Sonsbeek

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP F.G. van Dijk (Directie) C.S. Hogenes (Directie & lid MVO groep) Opdrachtgever : Van Dijk Maasland Groep Project : CO 2 Prestatieladder Datum : Maart 2011 Auteur :

Nadere informatie

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Omschrijving: Dit collegeproduct omvat de beleidsactiviteiten en projecten in het kader van duurzaamheid (niet zijnde duurzame energie) waarop binnen de gemeente Eindhoven wordt

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Dag van de Praktijk. Meten aan een duurzaam gebruik van de ondergrond met DPL. Laura van der Noort, IVAM Jasper Lackin, W+B

Dag van de Praktijk. Meten aan een duurzaam gebruik van de ondergrond met DPL. Laura van der Noort, IVAM Jasper Lackin, W+B Dag van de Praktijk Meten aan een duurzaam gebruik van de ondergrond met DPL Laura van der Noort, IVAM Jasper Lackin, W+B Programma Presentatie Wat is DPL Ondergrond? Wat is het gewone DPL? Doel, toepassingen

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden College Onderwerp Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden OORJV004 Collegevoorstel Inleiding In Oudheusden ontwikkelt Woonveste samen met de gemeente Heusden het plan Castellum. Er worden

Nadere informatie

Energie Management Actieplan [3.B.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Versie d.d.18-4-2013, Geactualiseerd d.d.

Energie Management Actieplan [3.B.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Versie d.d.18-4-2013, Geactualiseerd d.d. Energie Management Actieplan [3.B.2] HOOIJER Renkum B.V. HOOIJER Wegenbouw B.V. Versie d.d.18-4-2013, Geactualiseerd d.d. 04-10-2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Reductiedoelstellingen 4 2.1 Bedrijfsdoelstelling

Nadere informatie

VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap. Aan de Gemeenteraad

VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap. Aan de Gemeenteraad VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 19 januari 2015 AGENDA NR. 4, Cie S&M 05-01-2015 VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap.

Nadere informatie

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat

Nadere informatie

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1)

Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Reductiebeleid en (kwantitatieve) doelstellingen (3.B.1) Directie: K.J. de Jong Handtekening: KAM-Coördinator: D.T. de Jong Handtekening: Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Het CO 2 -reductiebeleid van

Nadere informatie

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan Bureau Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan CULEMBORG, DECEMBER 2014, VERSIE 1 BUREAU WAARDENBURG B.V. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Belanghebbenden (stakeholders) 3 2.1 Interne doelgroepen

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

*D13.001408* D13.001408

*D13.001408* D13.001408 MEMO Van: Afdeling Ruimte en Groen Datum: 29 januari 2013 Onderwerp: Beleidsplan openbare verlichting 2013-2017 Bijlagen: Verlichtingsscan, beleidsplan OVL 2013-2017 en beheersplan *D13.001408* D13.001408

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen 2012-2013. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 1.0 Datum: 20-feb-2013 Doc.

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen 2012-2013. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 1.0 Datum: 20-feb-2013 Doc. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen 2012-2013 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 1.0 Datum: Doc.nr: Red1213 CO 2-reductierapport 2012-2013 Distributielijst Naam B.Bor (Alf) M. Roeleveld (ALF)

Nadere informatie

CO 2 -prestatieladder Energie Management Actieplan

CO 2 -prestatieladder Energie Management Actieplan Pagina 1 van 8 CO 2 -prestatieladder Energie Management Actieplan Alsema B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. REDUCTIEDOELSTELLINGEN... 3 2.1. Scope 1... 3 2.2. Scope 2... 4 2.3. Scope

Nadere informatie

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE. besparen. vandorp.eu ENERGIE besparen ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energieprijzen zal dit in 10 jaar al gauw

Nadere informatie

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans directie/afdeling RO/afdeling RBA contactpersoon E. ten Cate telefoon 0182-588976 uw kenmerk onderwerp reactie op uw vragen over klimaatdoelstellingen Gouda

Nadere informatie

MVIE Geluidssystemen B.V.

MVIE Geluidssystemen B.V. MILIEUZORGSYSTEEM van MVIE Geluidssystemen B.V. tevens handelend onder: MVIE Audiovisuele Techniek MVIE Home Entertainment De scope van dit kwaliteitssysteem is: MVIE levert, installeert en onderhoud professionele

Nadere informatie

CO 2 prestatieladder Icopal. energiemanagement actieplan (EMAP) Version: 0.5. Date: 19 juni 2013. W.J. van den Berg

CO 2 prestatieladder Icopal. energiemanagement actieplan (EMAP) Version: 0.5. Date: 19 juni 2013. W.J. van den Berg CO 2 prestatieladder Icopal energiemanagement actieplan (EMAP) Code(s): 3.B.1, 3.B.2 Version: 0.5 Date: 19 juni 2013 Author: W.J. van den Berg Inhoud Inleiding... 3 Energie efficiency plan als basis voor

Nadere informatie