Studie AES-implementaties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studie AES-implementaties"

Transcriptie

1 WiSCy Gebruikerscommissie 21 oktober Inhoud Studie AES-implementaties ZigBee (kort) Motivering Setup Resultaten Conclusies Volgende werkpunten Andere technologieën Lightweight crypto s 2 1

2 Studie AES-implementaties On the Choice of the Appropriate AES Data Encryption Method for ZigBee Nodes G. Ottoy, T. Hamelinckx, B. Preneel, L. De Strycker and J.-P. Goemaere 3 ZigBee ZigBee security = key establishment, key transport, frame protection and device management Open trust model 4 2

3 Motivering Eigenschappen WSN (zoals ZigBee): low-data rate, robuust, lowpower, unattended operation, low processing power, etc. ZigBee: AES 128 (CBC) voor data encryptie ENC SK () DEC SK () Algoritme in hardware of in software? 5 Motivering Stelling: Hardware is sneller en dus energie-efficiënter dan software. Maar heeft het gebruik van hardware wel genoeg voordeel in sensor netwerken? Mogelijke oplossingen testen in een worst-case scenario. 6 3

4 Setup C geoptimaliseerd voor 8-bit Atmel MCU 8 MHz f MCU 7 Setup Graz-library enkel voor 8-bit Atmel MCU Betalend(!) VHDL geoptimaliseerd voor snelheid 1 round/clock cycle AES co-processor in MCU Enkel AES-block kunnen aanspreken 8 4

5 Resultaten 9 Resultaten Tranmissie verorbert het grootste deel van de totale verbruikte energie Hardware encryptie = max. 20 % energy gain 10 5

6 Tot slot: Conclusie Hardware of software? Afhankelijk van de toepassing en het netwerk Zendvermogen relatief deel van encryptie energie Hardware Zuinigst en snelst Board redesign vereist Software Goedkoopst Toegevingen inzake snelheid en functionaliteit Toepasbaar op alle (te beveiligen) draadloze links 11 Volgende werkpunten Andere technologieën 433/868 MHz (Bluetooth) Concentratie van AES naar lightweight crypto s Waarom? Wat wordt er gepland? 12 6

7 Volgende werkpunten: LWC Waarom? Pervasive: draadloos en goedkoop beperkte middelen (CPU, memory, batterij) Standaard crypto s gaan sowieso voor weerbaarheid. Lightweight crypto s zoeken de juiste afweging Weerbaarheid Kost ser/par Performantie 13 Volgende werkpunten: LWC Wat gaan we ermee aanvangen? Encryptie in software (efficiënter dan AES) Symmetric (block en stream) Asymmetric Mogelijk bij beperkte resources? Crypto s: suggesties van gebruikersgroep? 14 7

8 Vragen? 15 Referenties 1. ZigBee Alliance: ZigBee Specification Document r17. (2007) 2. A. Menezes, P. van Oorschot, S. Vanstone: Handbook of Applied Cryptography. CRC Press, ISBN: , p.230 (1996) 3. T. Zia, A. Zomaya: An Analysis of Programming and Simulations in Sensor Networks. School of Information Technologies, University of Sydney (2006) 4. M. Mathews, M. Song, S. Shetty, R. McKenzie: Detecting Compromised Nodes in Wireless Sensor Networks. Eighth ACIS International Conference on Software Engineering, Artificial Intelligence, Networking and Parallel/Distributed Computing (2007) 5. J.P. Kaps: Cryptography for Ultra-Low Power Devices. A Dissertation Submitted to the Faculty of the Worcester Polytechnic Institute (2006) 6. J. Daemen, V. Rijmen: The Design of Rijndael: AES - The Advanced Encryption Standard, Springer, Federal Information Processing Standards Publication 197: Specification for the Advanced Encryption Standard (AES). (November 2001). 8. E. Shi, A. Perrig: Designing Secure Sensor Networks. In: IEEE Wireless Communications, pp (December 2004) 9. G. Gaubatz, J.P. Kaps, E. Öztürk, B. Sunar: State of the Art in Ultra-Low Power Public Key Cryptography forwireless Sensor Networks. Cryptography Information Security Lab, Worcester Polytechnic, Institute (2005) 10. A. Hodjat, I. Verbauwhede: Area-Throughput Trade-Offs for Fully Pipelined 30 to 70 Gbits/s AES Processors. IEEE Trans. Computers 55(4) pp (2006) 11. S.J. Park: Analysis of AES Hardware Implementations. Department of Electrical and Computer Engineering, Oregon State University (2003) 12. S. Mangard, M. Aigner, S. Dominikus: A highly regular and scalable AES hardware architecture. In: IEEE Transactions on Computers, vol. 52 4, pp (April 2003) 13. A. Gielata, P. Russek, K. Wiatr: AES hardware implementation in FPGA for algorithm acceleration purpose. Proceedings of the International Conference on Signals and Electronic Systems, ICSES 08, pp (2008) 14. ZigBee Alliance, 15. IEEE Computer Society, IEEE Std (2006) 16. J. Sun, X. Zhang: Study of ZigBee Wireless Mesh Networks. Hybrid Intelligent Systems, International Conference on, IEEE Computer Society, pp (2009) 17. V. Rijmen, N. Pramstaller: Cryptographic Algorithms in Constrained Environments (Chapter 6). In: Wireless Security and Cryptography, Edited by N. Skalvos, X. Zhang, CRC Press, ISBN: , pp (2007) 18. AES Lounge, - TU Graz. 19. Atmel: ATmega640/1280/1281/2560/2561 [Datasheet] (2005) 20. Chipcon: CC2420 ZigBee-Ready Transceiver[Datasheet] (2003) 16 8

Kwetsbaarheden in BIOS/UEFI

Kwetsbaarheden in BIOS/UEFI Kwetsbaarheden in BIOS/UEFI ONDERZOEKSRAPPORT DOOR TERRY VAN DER JAGT, 0902878 8 maart 2015 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Wat is een aanval op een kwetsbaarheid in het BIOS?... 2 Hoe wordt een BIOS geïnfecteerd?...

Nadere informatie

Wireshark. Open Source Vroeger Ethereal Wireless kan lastig zijn

Wireshark. Open Source Vroeger Ethereal Wireless kan lastig zijn Agenda SSN Week 3 Protocolanalyse Wireshark Doorlopen boek Voorbereiding SSN Project Secret key Public Key Hashes DES AES Praktikum: Cryptool en RSAFAQ Wireshark Open Source Vroeger Ethereal Wireless kan

Nadere informatie

Draadloze sensoren in machines en productielijnen

Draadloze sensoren in machines en productielijnen Draadloze sensoren in machines en productielijnen Presentatie High Tech Equipment Engineering Februari 2011 Presentatie inhoud Wireless Value Ontwerp aspecten bij draadloze systemen Waar en waarom een

Nadere informatie

Certified Ethical Hacker v9 (CEH v9)

Certified Ethical Hacker v9 (CEH v9) Certified Ethical Hacker v9 (CEH v9) Opleiding van 8 sessies Start: 18-02-2016, Tramstraat 63, 9052 Zwijnaarde Lesdata van deze opleiding: 18/02/2016 ( 09:00-12:00 ) 18/02/2016 ( 13:00-16:00 ) 19/02/2016

Nadere informatie

Wireless sensors. in veiligheidssystemen John van Gorsel. Emerson Process Management

Wireless sensors. in veiligheidssystemen John van Gorsel. Emerson Process Management Wireless sensors in veiligheidssystemen John van Gorsel Emerson Process Management Veiligheid versus beschikbaarheid Doel van een veiligheidsmeting: Bij potentieel gevaar het proces naar een veilige toestand

Nadere informatie

Sietse Vis LoRa Business Specialist Board Member LoRa Alliance voor KPN

Sietse Vis LoRa Business Specialist Board Member LoRa Alliance voor KPN Een KANS of een BEDREIGING voor de Installatie branch Sietse Vis LoRa Business Specialist Board Member LoRa Alliance voor KPN 2G 3G 4G 5G 2G 3G 4G Internet of Things is er vandaag al. Luchtkwaliteit Fietsenstalling

Nadere informatie

" Inleiding: " Sectie GISt " GDMC " TUDelft " Case studies " Conclusies

 Inleiding:  Sectie GISt  GDMC  TUDelft  Case studies  Conclusies De impact van open vs closed source voor geo DBMS research Seminar Open Source GEO ICT Delft Wilko Quak 1 Overzicht " Inleiding: " Sectie GISt " GDMC " TUDelft " Case studies " Conclusies 2 Section GIS

Nadere informatie

Technische Informatie

Technische Informatie Het Beveiligen van een draadloos netwerk Het grootste Risico van een draadloos netwerk is dat het signaal in principe voor iedereen beschikbaar is. Anders dan bij een bekabeld netwerk, waar men een fysieke

Nadere informatie

Session Educa-on. 14-15 October 2013

Session Educa-on. 14-15 October 2013 Session Educa-on 14-15 October 2013 FIRE facilities in education: Networking courses (fixed and wireless) IP fixed networks ComNet Labs Build your own network [Lab router] Calculate IP ranges According

Nadere informatie

Organisatie, beheer en lifecycle management. Vergroot de grip op uw cyber security domein.

Organisatie, beheer en lifecycle management. Vergroot de grip op uw cyber security domein. Organisatie, beheer en lifecycle management Vergroot de grip op uw cyber security domein. Verschillen tussen IT en Operational Technology (OT) Next Generation SCADA Proprietary Protocollen en OS Steeds

Nadere informatie

4Passief: n Afluisteren. n Geen gegevens gewijzigd of vernietigd. n Via de routers van WAN. n Via draadloze verbindingen. 4Fysieke afsluiting

4Passief: n Afluisteren. n Geen gegevens gewijzigd of vernietigd. n Via de routers van WAN. n Via draadloze verbindingen. 4Fysieke afsluiting Telematica Hoofdstuk 20 4Passief: n Afluisteren Bedreigingen n Alleen gegevens (inclusief passwords) opgenomen n Geen gegevens gewijzigd of vernietigd n Op LAN kan elk station alle boodschappen ontvangen

Nadere informatie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag 2010. Share our Vision for Automation. Wireless Sensor Netwerken. WirelessHART. Toepassingen. PROFIBUS integratie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag 2010. Share our Vision for Automation. Wireless Sensor Netwerken. WirelessHART. Toepassingen. PROFIBUS integratie Share our Vision for Automation De, PROFINET & IO-Link dag 2010 instrumentatie in een landschap De mogelijkheden, toepassingen en voordelen. Daan Roks, Intation De, PROFINET & IO-Link dag 2010 Agenda 3

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Handleiding voor verbeteren draadloos bereik Wi-Fi modem

Handleiding voor verbeteren draadloos bereik Wi-Fi modem Handleiding voor verbeteren draadloos bereik Wi-Fi modem De ZeelandNet helpdesk biedt geen telefonische ondersteuning op de in dit document beschreven handelingen. Om deze reden is dit document opgesteld.

Nadere informatie

Small Building Solution

Small Building Solution Small Building Solution for Buildings 05 maart 2015 Smart Building Congres https://www.youtube.com/watch?v=hl3wmduey8e Hannes Van Lijsebeth 1 Waarom een intelligent gebouw? 40% van alle energie ter wereld

Nadere informatie

Smartphones onder vuur

Smartphones onder vuur Smartphones onder vuur Dominick Bertens Account Manager NAVO & NL Agenda Sectra Communications Bedreigingen Bring Your Own Device Panthon 3 Samenvatting Security Masterclass Vragen Sectra Communications

Nadere informatie

Een veilige draadloze internet-en netwerkverbinding in uw gemeente, voor u en uw burgers. Hoe pakt u dit aan? impakt.be

Een veilige draadloze internet-en netwerkverbinding in uw gemeente, voor u en uw burgers. Hoe pakt u dit aan? impakt.be Een veilige draadloze internet-en netwerkverbinding in uw gemeente, voor u en uw burgers. Hoe pakt u dit aan? IMPAKT Secure ICT IMPAKT is meer dan 25 jaar actief in België en Luxemburg als ICT beveiliging

Nadere informatie

we secure YOUR network Versleuteling voice en data verkeer voor optimale beveiliging verbindingen

we secure YOUR network Versleuteling voice en data verkeer voor optimale beveiliging verbindingen we secure YOUR network Versleuteling voice en data verkeer voor optimale beveiliging verbindingen 2connect-IT informatiedag 2012 Agenda Introductie Mobiele communicatie Combinatie met 2connect-IT Introductie

Nadere informatie

Voor je met de installatie begint controleer of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de verpakking dient aanwezig te zijn:

Voor je met de installatie begint controleer of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de verpakking dient aanwezig te zijn: H A N D L E I D I N G N I - 7 0 7 5 0 2 1 I N H O U D V A N D E V E R P A K K I N G 4 T E C H N I S C H E S P E C I F I C AT I E 4 T O E P A S S I N G M O G E L I J K H E D E N 4 H A R D W A R E I N S

Nadere informatie

Agenda. 1. voorstelling projectuitvoerders. 2. overzicht van tetra project SecureApps. 3. voorstelling leden gebruikersgroep

Agenda. 1. voorstelling projectuitvoerders. 2. overzicht van tetra project SecureApps. 3. voorstelling leden gebruikersgroep 1 Agenda 1. voorstelling projectuitvoerders 2. overzicht van tetra project SecureApps 3. voorstelling leden gebruikersgroep 4. QR based out-of-band communicatie 5. planning komende periode 6. discussie

Nadere informatie

Datacommunicatie Cryptografie en netwerkbeveiliging

Datacommunicatie Cryptografie en netwerkbeveiliging Datacommunicatie Cryptografie en netwerkbeveiliging ir. Patrick Colleman Inhoud Voorwoord 1 1. Inleiding Wat 2 2. Model 5 3. Systemen 5 3.1 Substitutiesystemen 6 3.1.1 Caesar 6 3.1.2 Monoalfabetische vercijfering

Nadere informatie

voor ALLNET STROOMNET AV ETHERNET ADAPTER ALL168205 Express-Setup 2007 all rights reserved pagina 1 / 8

voor ALLNET STROOMNET AV ETHERNET ADAPTER ALL168205 Express-Setup 2007 all rights reserved pagina 1 / 8 SNELSTART HANDLEIDING voor ALLNET STROOMNET AV ETHERNET ADAPTER ALL168205 ALL168205 Express-Setup 2007 all rights reserved pagina 1 / 8 INLEIDING Deze handleiding beschrijft de installatie van de ALLNET

Nadere informatie

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Ede, 18 november

De PROFIBUS, PROFINET & IO-Link dag. Ede, 18 november De PROFIBUS, PROFINET & Ede, 18 november 2011 IO-Link dag 2011 The basics of PROFINET Harm Geurink Product Manager AUTOMATION Phoenix Contact bv hgeurink@phoenixcontact.nl PROFINET Trends in de markt:

Nadere informatie

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Toelichting: In het onderstaande overzicht is per technische masteropleiding aangegeven welke bacheloropleidingen drempelloos worden toegelaten.

Nadere informatie

CMP-WNUSB10 Draadloze LAN USB 54 Mbps Gebruiksaanwijzing NEDERLANDS

CMP-WNUSB10 Draadloze LAN USB 54 Mbps Gebruiksaanwijzing NEDERLANDS CMP-WNUSB10 Draadloze LAN USB 54 Mbps Gebruiksaanwijzing NEDERLANDS Inhoud verpakking 1x USB draadloze adapter 1x USB verlengkabel 1x CD ROM 1x Gebruiksaanwijzing Hoofdstuk 1: Introductie 1.1 Overzicht

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE. Kinderen Lukas Vanderlinden, 14.08.2009 E-mail : nele.mentens@esat.kuleuven.be Homepagina : http://www.esat.kuleuven.

CURRICULUM VITAE. Kinderen Lukas Vanderlinden, 14.08.2009 E-mail : nele.mentens@esat.kuleuven.be Homepagina : http://www.esat.kuleuven. CURRICULUM VITAE Persoonlijke Gegevens Naam : Nele Mentens Geboortedatum : 10 juli 1978 Geboorteplaats : Hasselt, België Nationaliteit : Belg Burgerlijke staat gehuwd met Kamiel Vanderlinden Kinderen Lukas

Nadere informatie

De Enterprise Security Architectuur

De Enterprise Security Architectuur De Enterprise Security Architectuur Martijn Doedens Security Consultant Peter Mesker CTO IT SECURITY IS TOPSPORT! Wat is de definitie?! Een enterprise security architectuur omvat alle noodzakelijke elementen

Nadere informatie

Advies, Productie, Reproductie, Faciliteiten, Presentatie, Verhuur, Verkoop

Advies, Productie, Reproductie, Faciliteiten, Presentatie, Verhuur, Verkoop Wireless unit Set Up HD210W/HD1010W 1. Wireless Specificaties Hardware: A/B/G/N (2x2 Radio Antenna) Encryption: Open, WEP (64, 128), WPA1-PSK (TKIP), WPA2-PSK (AES) *) Software Requirements Om de Wi-Fi

Nadere informatie

Controle over domotica Plan van aanpak

Controle over domotica Plan van aanpak Controle over domotica Plan van aanpak April 2005 Student Naam: Studentnr: 0249440 E-mail: bas@tonissen.com Radboud Universiteit Nijmegen Begeleider: Gert Veldhuijzen van Zanten Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Omnik - WiFi. WiFi = Wireless Fidelity (maar eigenlijk geen betekenis )

Omnik - WiFi. WiFi = Wireless Fidelity (maar eigenlijk geen betekenis ) WiFi = Wireless Fidelity (maar eigenlijk geen betekenis ) Draadloos ethernet, gecertificeerd volgens IEEE 802.11 Diverse snelheden tussen 11 en 540 Mbit/s Radiosignalen (i.t.t. bijv. Infrarood) 2,4 GHz

Nadere informatie

Specificaties Sweex Wireless LAN USB 2.0 Adapter 140 Nitro XM (LW143)

Specificaties Sweex Wireless LAN USB 2.0 Adapter 140 Nitro XM (LW143) LW141 Sweex Wireless LAN PC Card 140 Nitro XM LW142 Sweex Wireless LAN PCI Card 140 Nitro XM LW143 Sweex Wireless LAN USB 2.0 Adaptor 140 Nitro XM Inleiding Allereerst hartelijk dank voor de aanschaf van

Nadere informatie

Professionele mobiliteit.

Professionele mobiliteit. Professionele mobiliteit. HP Mobility. De mobiele oplossing die bij u past. Speciaal ontworpen voor business, met de snelste processors en de meest veelzijdige software. U werkt helemaal anders met de

Nadere informatie

CompTIA opleidingen. voor beginnende systeembeheerders

CompTIA opleidingen. voor beginnende systeembeheerders CompTIA opleidingen voor beginnende systeembeheerders Algemene Informatie Compu Act Opleidingen Compu Act Opleidingen onderscheidt zich op het gebied van kwaliteit, prijsniveau en aanbod. Op onze vestigingen

Nadere informatie

1945, eerste DC. Eigen logo

1945, eerste DC. Eigen logo 1945, eerste DC Eigen logo Doelstelling: Binnen uw computer ruimte verzamelt u diverse informatie over bijvoorbeeld stroomverbruik van uw apparatuur. Via welk netwerk kunt u deze data verwerken. Welk

Nadere informatie

Samenwerken met MKBackup

Samenwerken met MKBackup Samenwerken met MKBackup SMW.PP-07.11/12 versie maart 2007 Alle genoemde bedragen zijn exclusief de verschuldigde omzetbelasting. Samenwerken met MKBackup Het gebruik van MKBackup levert bijzonder veel

Nadere informatie

Tevens hebben wij onderzocht of het automatiseren van een dergelijk afluisterproces eenvoudig te produceren is en wat er vervolgens mogelijk is.

Tevens hebben wij onderzocht of het automatiseren van een dergelijk afluisterproces eenvoudig te produceren is en wat er vervolgens mogelijk is. Wi-Fi Sniffing De mogelijkheden van het afluisteren van Wi-Fi Abstract Wegens verontrustende berichten over winkels die continu Wi-Fi signalen opvangen om klanten te meten, hebben wij besloten te onderzoeken

Nadere informatie

SOFTWARE ENERGY FOOTPRINT LAB

SOFTWARE ENERGY FOOTPRINT LAB SOFTWARE ENERGY FOOTPRINT LAB Bo Merkus (CleanTech onderzoeker) Eric Hoekstra (E-tech docent / CleanTech onderzoeker) Robert van den Hoed (Lector Energie & Innovatie) 15 mei 2012 1 HVA FACTS Totaal HvA:

Nadere informatie

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties PROFIBUS Nederland PROFIBUS, PROFINET HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties Edegem, 8 juni 2010 De reden De reden voor het initiëren van zo n project kan het verbeteren van de productie

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 2 Jaargang 2009

Nieuwsbrief nr. 2 Jaargang 2009 Hierbij onze 2de nieuwsbrief van 2009. Zoals we in onze vorige uitgave schreven, gaan we met deze nieuwsbrief wat dieper in op draadloze netwerktechnologie. Ook wel Wi-Fi of WLan genaamd. WLAN staat letterlijk

Nadere informatie

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties Edeg, 12 november 2009 De reden De reden voor het initiëren van zo n project kan het verbeteren van de productie en of veiligheid zijn. De Nationale

Nadere informatie

Concept. Inleiding. Advies. Agendapunt: 04 Bijlagen: - College Standaardisatie

Concept. Inleiding. Advies. Agendapunt: 04 Bijlagen: - College Standaardisatie Forum Standaardisatie Wilhelmina v Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Postbus 84011 2508 AA Den Haag www.forumstandaardisatie.nl COLLEGE STANDAARDISATIE Concept CS07-05-04I Agendapunt: 04 Bijlagen: - Aan:

Nadere informatie

BuildingOn WebOTP. www.buildingon.com

BuildingOn WebOTP. www.buildingon.com BuildingOn WebOTP Nieuw USB token voor sterke web authenticatie www.buildingon.com Wat is WebOTP WebOTP is een complete innovatie op het gebied van web authenticatie. De belangrijkste eigenschap van deze

Nadere informatie

Van den Brink ICT / Enkweg 3a / 7251 EV VORDEN / Tel: 0575 55 43 11 / www.vandenbrinkict.nl

Van den Brink ICT / Enkweg 3a / 7251 EV VORDEN / Tel: 0575 55 43 11 / www.vandenbrinkict.nl ʺ Notebooks built by Van den Brink ICTʺ 499,00 Compal KTV00 Barebone / Mobile Intel 945GSE Express (945GSE + ICH7 M) Intel Atom N280 CPU + 945GSE + ICH7M 2GB DDR2 800MHz (1x 2GB) Dual Channel 160GB 7200Rpm

Nadere informatie

Theoretische Voorstudie

Theoretische Voorstudie Theoretische Voorstudie Woensdag 19 oktober 2005 Netwerk: een aantal apparaten die met elkaar verbonden zijn. Een netwerk in een beperkte omgeving is een LAN (Local Area Network) WLAN (Wireless Local Area

Nadere informatie

Veilig samenwerken. November 2010

Veilig samenwerken. November 2010 Veilig samenwerken November 2010 Overzicht Introductie Veilig Samenwerken Visie Vragen Afsluiting Introductie SkyDec Communicatie Navigatie Services Introductie Communicatie Voor afgelegen gebieden: Telefonie

Nadere informatie

Software Test Documentation

Software Test Documentation FACULTEIT INGENIEURSWETENSCHAPPEN & WE- TENSCHAPPEN DEPARTMENT OF COMPUTER SCIENCE AND APPLIED COMPUTER SCIENCE Software Test Documentation Software Engineering Nicolas Carraggi, Youri Coppens, Christophe

Nadere informatie

Download de software - U vindt deze op onze website: www.no-backup.eu

Download de software - U vindt deze op onze website: www.no-backup.eu Installatie Business (Windows) Download de software - U vindt deze op onze website: www.no-backup.eu -------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Data Acquisitie in een modern jasje. Wordt het de tablet of toch iets anders?

Data Acquisitie in een modern jasje. Wordt het de tablet of toch iets anders? Data Acquisitie in een modern jasje. Wordt het de tablet of toch iets anders? Marco Bischoff Yokogawa Europe BV 7 november 2013 Yokogawa IA Control Products --- Business domain Technologischeontwikkelingen

Nadere informatie

Draadloze verbinding beveiligen Zyxel Prestige 2602HW-61C/63C

Draadloze verbinding beveiligen Zyxel Prestige 2602HW-61C/63C Draadloze verbinding beveiligen Zyxel Prestige 2602HW-61C/63C 1. Draadloze netwerkverbinding beveiligen 2. Wanneer je gebruik maakt van een onbeveiligde netwerkverbinding is het voor een buitenstaander

Nadere informatie

Wireless PROFINET Brecht Schamp

Wireless PROFINET Brecht Schamp PROFINET Brecht Schamp Industrial Network Specialist Phoenix Contact (Benelux) communicatie: voordelen? Voordelig? Drukt bekabelingkosten! Completer? Meer toepassingsgebieden worden bereikbaar! Flexibiliteit?

Nadere informatie

SURF INNOVATIEREGELING 2013. Inzet SEFLab in ICT opleidingen. Bo Merkus Hogeschool van Amsterdam CleanTech onderzoeksprogramma

SURF INNOVATIEREGELING 2013. Inzet SEFLab in ICT opleidingen. Bo Merkus Hogeschool van Amsterdam CleanTech onderzoeksprogramma SURF INNOVATIEREGELING 2013 Inzet SEFLab in ICT opleidingen Bo Merkus Hogeschool van Amsterdam CleanTech onderzoeksprogramma HET SEFLAB Onderzoek naar de invloed van software op het energieverbruik van

Nadere informatie

Hardware-software Co-design

Hardware-software Co-design Jan Genoe KHLim Versie: maandag 10 juli 2000 Pagina 1 Wat is HW/SW Co-design Traditioneel design: De verdeling tussen de HW en de SW gebeurt bij het begin en beiden worden onafhankelijk ontwikkeld Verweven

Nadere informatie

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things LoRa van KPN Connectiviteit voor Internet of Things Energie-efficiënt verbindingen maken Internet of Things is steeds meer een wezenlijk onderdeel van ons bestaan. Alles en iedereen kan tegenwoordig met

Nadere informatie

In de ban van ZigBee Focus Wat is WSN?

In de ban van ZigBee Focus Wat is WSN? In de ban van ZigBee Focus Als we om ons heen kijken, stellen we vast dat automatisatie een steeds prominentere plaats in ons leven inneemt. In fabrieken wordt bandwerk meer en meer uitgevoerd door gesofisticeerde

Nadere informatie

Verkrijgbaar bij: Grafi-Call Computers BV. Leiden

Verkrijgbaar bij: Grafi-Call Computers BV. Leiden Inleiding LC100060 Sweex Wireless LAN USB 2.0 Adapter 54 Mbps Allereerst hartelijk dank voor de aanschaf van deze Sweex Wireless LAN USB 2.0 Adapter 54 Mbps. Met deze USB adapter kan je snel en eenvoudige

Nadere informatie

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel)

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel) Intro tot Arduino Wat is Arduino? Volgens de website: Arduino is an open-source electronics prototyping platform based on flexible, easy-to-use hardware and software. It's intended for artists, designers,

Nadere informatie

Belangrijkste ideeën/concepten uit OS, incl. proces

Belangrijkste ideeën/concepten uit OS, incl. proces Operating System Overview (Hfst 2) Wat is een OS? Wat was een OS? Evolutie van OS. OS als virtuele machine OS als beheerder van hulpbronnen (resources) Belangrijkste ideeën/concepten uit OS, incl. proces

Nadere informatie

Als we wisten, wat we wisten, dan

Als we wisten, wat we wisten, dan Als we wisten, wat we wisten, dan Het verbeteren van de vindbaarheid van WSM kennis Marinebedrijf Bureau Systeemmanagement K.J. Woltjer Systeemmanager Intro WSM en kennis Kennis delen en kenniskaart Portals

Nadere informatie

256Kb (Standaard) Geen. 1 M ohm, 12- bit resolutie, ±10 VDC, Sampling-rate 4,3 KHz. Vier 12-bit resolutie, 0-10 V DC, update rate 10 KHz

256Kb (Standaard) Geen. 1 M ohm, 12- bit resolutie, ±10 VDC, Sampling-rate 4,3 KHz. Vier 12-bit resolutie, 0-10 V DC, update rate 10 KHz Nummer 6. C-programmeerbare besturingscontrollers met veel digitale en analoge in- en uitgangen, div. seriële poorten, Ethernet poort optie, display/keypad optie, etc. : BL2100-serie. De besturingscontrollers

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING VOLTIJD 2016-2017

BACHELOROPLEIDING VOLTIJD 2016-2017 HBO-ICT BACHELOROPLEIDING VOLTIJD 2016-2017 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, GAME DEVELOPMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING EN TECHNISCHE INFORMATICA CREATING TOMORROW HBO-ICT

Nadere informatie

Mobiele data: 2G, 3G, 4G, wifi,... Verschillen in eigenschappen, toepassingen...

Mobiele data: 2G, 3G, 4G, wifi,... Verschillen in eigenschappen, toepassingen... Mobiele data: 2G, 3G, 4G, wifi,... Verschillen in eigenschappen, toepassingen... Paul Dekkers Summerschool Mobiele apps, augustus 2012 Inhoud Wat doet SURFnet Ontwikkelingen mobiel in Nederland Mobiele

Nadere informatie

INSTALLATIE HANDLEIDING

INSTALLATIE HANDLEIDING INSTALLATIE HANDLEIDING Powerwifi USB Router in combinatie met de Powerwifi USB buitenantenne INLEIDING De Powerwifi USB Router kan worden gebruikt in combinatie met de Powerwifi USB buitenantenne. Hierdoor

Nadere informatie

DK4DDS. Marc van Stralen. Software Defined Radio Daar kun je niet om heen! SDR Wat is dat?

DK4DDS. Marc van Stralen. Software Defined Radio Daar kun je niet om heen! SDR Wat is dat? DK4DDS Marc van Stralen Software Defined Radio Daar kun je niet om heen! SDR Wat is dat? Er is een stille revolutie gaande: De manier van signaalverwerking in onze zenders en ontvangers verandert ingrijpend

Nadere informatie

TORNADO Wireless Netwerk

TORNADO Wireless Netwerk Het beveiligen van uw TORNADO Wireless Netwerk Pagina 1 Inhoudsopgave 1. Wireless Netwerken...3 2. Wireless Netwerk ontdekt!...3 3. Risico's...3 4. Wireless Beveiligingsopties...4 5. WEP...5 Pagina 2 1.

Nadere informatie

ICT en de digitale handtekening. Door Peter Stolk

ICT en de digitale handtekening. Door Peter Stolk ICT en de digitale handtekening Door Peter Stolk Onderwerpen Elektronisch aanleveren van akten Issues bij de start Aanbieders van akten Hoe krijgen we ze zover? Demonstratie Welke technieken hebben we

Nadere informatie

TORNADO Wireless Netwerk

TORNADO Wireless Netwerk Het beveiligen van uw TORNADO Wireless Netwerk Pagina 1 Inhoudsopgave 1. Wireless Netwerken...3 2. Wireless Netwerk ontdekt!...3 3. Risico's...3 4. Wireless Beveiligingsopties...4 5. WEP...5 6. WPA-PSK...6

Nadere informatie

Masterproeven 2013-2014 Wireless & Cable Research Group (WiCa) Aanbevelingssystemen

Masterproeven 2013-2014 Wireless & Cable Research Group (WiCa) Aanbevelingssystemen Masterproeven 2013-2014 Wireless & Cable Research Group (WiCa) Aanbevelingssystemen WiCa Wireless 15 onderzoekers Cable 3 onderzoekers Fysische laag Toepassingslaag Karakterisatie en interactie van draadloze

Nadere informatie

Industriële Robots. Industrial, Service and Personal Robotics. Industrial, Service and Personal Robots. Industrial, Service and Personal Robots.

Industriële Robots. Industrial, Service and Personal Robotics. Industrial, Service and Personal Robots. Industrial, Service and Personal Robots. Industrial, Service and Personal Robotics TWO EMERGING MARKETS Industriële Robots Industrial Robots Service Robots Mature, established market Market growth slowing, and limited by: Structured environments

Nadere informatie

Readiness Assessment ISMS

Readiness Assessment ISMS Readiness Assessment van ISMS ISO/IEC27001:2005 1 Senior Internal/IT auditor Luyke Tjebbes EMIA RO CISA Lead Auditor ISO/IEC27001:2005 Projectleider ISO assessment 2 Wat is ISO 27001 eigenlijk? ISO/IEC

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM. Handleiding EM4030

WWW.EMINENT-ONLINE.COM. Handleiding EM4030 WWW.EMINENT-ONLINE.COM NL Handleiding EM4030 Handleiding: EM4030 Rev. 1 Accesspoint 802.11g Waarschuwing: Als gevolg van Europese regelgeving kan een draadloos apparaat in sommige Europese lidstaten onderwerp

Nadere informatie

Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model

Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model Enterprise SSO Manager (E-SSOM) Security Model INHOUD Over Tools4ever...3 Enterprise Single Sign On Manager (E-SSOM)...3 Security Architectuur E-SSOM...4 OVER TOOLS4EVER Tools4ever biedt sinds 2004 een

Nadere informatie

College Cryptografie. Cursusjaar 2006. Moderne systemen. 7 januari 2006

College Cryptografie. Cursusjaar 2006. Moderne systemen. 7 januari 2006 College Cryptografie Cursusjaar 2006 Moderne systemen 7 januari 2006 1 Blokgeheimschrift Data Encryption Algorithm Cryptoanalyse van DES Alternatieven voor DES Advanced Encryption Standard ONDERWERPEN

Nadere informatie

HOMEPLUG ADAPTER STARTER KIT

HOMEPLUG ADAPTER STARTER KIT HOMEPLUG ADAPTER STARTER KIT 200 MBPS HANDLEIDING NI-707525 NEDERLANDS HOMEPLUG ADAPTER STARTER KIT 200 MBPS Allereerst hartelijk dank voor de aanschaf van deze ICIDU Homeplug adapter. Met deze 200 Mbps

Nadere informatie

De Cosy familie groeit!

De Cosy familie groeit! Cosy Sales Tutorial De Cosy familie groeit! 1 F. Vander Ghinst Head of Gobal Sales Operations De Cosy Familie Groeit Price High end range : CD/Flexy Medium end range: Cosy 141 WAN LAN, Serial Low end range:

Nadere informatie

Handleiding: Skyport als Bridge instellen

Handleiding: Skyport als Bridge instellen Handleiding: Skyport als Bridge instellen Handleiding: Skyport als Bridge instellen... 1 Voorbereidingen... 2 Firmware update... 3 Instellen Bridge mode... 4 Testen... 7 Koldingweg 19-1 9723 HL Postbus

Nadere informatie

Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015

Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontrollers Introductie INLMIC Jesse op den Brouw INLMIC/2014-2015 Microcontroller Uit Wikipedia A microcontroller (sometimes abbreviated µc or uc) is a small computer on a single integrated circuit

Nadere informatie

IO-Link is Smart Industry

IO-Link is Smart Industry De toenemende vraag naar informatie en intelligente interactie op alle communicatieniveau 's IO-Link presentatie 02.06.2015 Avans Hogeschool Den Bosch Inhoud Filmpje"What is IO-Link" Smart Industry: Doel

Nadere informatie

Beurs Domotica & Slim Wonen 21 november 2012

Beurs Domotica & Slim Wonen 21 november 2012 Beurs Domotica & Slim Wonen 21 november 2012 Agenda ASSA ABLOY Nederland B.V. Zorgslot Vluchtwegtechniek Aperio ASSA ABLOY in het kort Wereldleider in door opening solutions 160 bedrijven in meer dan 60

Nadere informatie

T E C H N I D A T A M E D I C A L S O F T W A R E E N G I N E E R I N G. TECHNIDATA BENELUX BV OOSTERHOUT Wim G.M. Malcontent

T E C H N I D A T A M E D I C A L S O F T W A R E E N G I N E E R I N G. TECHNIDATA BENELUX BV OOSTERHOUT Wim G.M. Malcontent T E C H N I D A T A M E D I C A L S O F T W A R E E N G I N E E R I N G BENELUX BV OOSTERHOUT Wim G.M. Malcontent Radio Frequency Identification Ondersteuning bij Bloedafname en Bloedeenheden logistiek

Nadere informatie

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010

Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Programma Bachelor- en Masteropleiding Informatica 2009-2010 Curriculumcommissie Redactie: Jos Roerdink Laatst herzien: 26 maart 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Bacheloropleiding 1 3 Masteropleiding

Nadere informatie

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac. Software Mobiliteit Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.be/~tjdhondt p. 1 Overzicht Stelling Objecttechnologie Distributie Mobiliteit Evolutie Besluit p.

Nadere informatie

Kansen en aandachtspunten van draadloos PROFINET

Kansen en aandachtspunten van draadloos PROFINET Kansen en aandachtspunten van draadloos PROFINET Automatiseringshiërarchie ERP Ethernet MES Automatiseringshiërarchie Ethernet? Hoe werkt het eigenlijk WLAN WLAN Frameformat To From 0 0 Ad-hoc Network

Nadere informatie

Simac Kennissessie Security HENRI VAN DEN HEUVEL

Simac Kennissessie Security HENRI VAN DEN HEUVEL Simac Kennissessie Security HENRI VAN DEN HEUVEL Ontvangst Introductie en Kennismaking Cyber Securitytrends Agenda De vijf grootste security risico s Simac s visie op security Q&A Lunch Cyber security

Nadere informatie

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof Slide 1 Les 1 Definities en belang Informatie Technologie IT A Basics en toepassing Informatie Technologie Versie 4.1 Sept 2014 Slide 2 Introduktie Intro docent Opzet/tentamenstof Stof/vraagstukken behandeld

Nadere informatie

Nationale IT Security Monitor 2015. Peter Vermeulen Pb7 Research

Nationale IT Security Monitor 2015. Peter Vermeulen Pb7 Research Nationale IT Security Monitor 2015 Peter Vermeulen Over het Onderzoek Jaarlijks terugkerende vragen Organisatie en beleid Investeringen en groei 2015 Thema s Databeveiliging (incl. Algemene Data Protectie

Nadere informatie

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken

Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken Les D-02 Datacommunicatie op Ethernet en Wifi netwerken In deze les staan we stil bij datacommunicatie op Ethernet netwerken en Wifi netwerken. 2.1 Wat is datacommunicatie? We spreken van datacommunicatie

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

Security web services

Security web services Security web services Inleiding Tegenwoordig zijn er allerlei applicaties te benaderen via het internet. Voor bedrijven zorgt dit dat zei de klanten snel kunnen benaderen en aanpassingen voor iedereen

Nadere informatie

Remcoh Mobile Device beheer. Remcoh legt uit

Remcoh Mobile Device beheer. Remcoh legt uit Remcoh Mobile Device beheer Remcoh legt uit White Paper Middels deze white paper informeert en adviseert Remcoh u over slim beheer van mobiele apparaten en toegang daarmee tot uw bedrijfsgegevens. Waarom

Nadere informatie

Hoe zet ik een geslaagd SBOproject

Hoe zet ik een geslaagd SBOproject Hoe zet ik een geslaagd SBOproject op? Prof. Dirk Stroobandt Universiteit Gent, groep PARIS pag. 1 Eigen situatie Als hoofdaanvrager: GBOU-project RESUME (2003-2006) SBO-project FlexWare (2007-2010) Als

Nadere informatie

Internet of Things Applications, trends and potential impact on radio spectrum

Internet of Things Applications, trends and potential impact on radio spectrum Internet of Things Applications, trends and potential impact on radio spectrum Januari 2016, Cognitive Radio Platform Sietse van der Gaast Alexander ter Haar Agenda 1. Introductie 2. Toepassingsgebieden

Nadere informatie

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development

Instituut voor Communicatie, Media & IT. Game Design & Development Instituut voor Communicatie, Media & IT Game Design & Development EELCO BRAAD // NIEK JONKER drs. Eelco Braad University Lecturer Game Design & Development Master of Computational Science & Scientific

Nadere informatie

SOFTWARE ENGINEERING @ ELEKTRONICA

SOFTWARE ENGINEERING @ ELEKTRONICA SOFTWARE ENGINEERING @ ELEKTRONICA VU BETA Exacte Wetenschappen Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Informatica Aard en Levenswetenschappen Aardwetenschappen Biologie Neurowetenschappen Gezondheid Milieu 2

Nadere informatie

Werkgroep ISO29119. TestNet thema-avond 9 oktober 2014

Werkgroep ISO29119. TestNet thema-avond 9 oktober 2014 Werkgroep ISO29119 TestNet thema-avond 9 oktober 2014 Is dit n gezonde maaltijd? Ja toch!! Om jezelf een oordeel te kunnen vormen heb je informatie nodig!! Vandaag brengen we kennis en informatie bij elkaar

Nadere informatie

High Performance Computing

High Performance Computing High Performance Computing Kristian Rietveld (krietvel@liacs.nl, kamer 138) Groep Computer Systems High-Performance Computing Optimizing compilers (generieke codes, maar ook specifieke rekenkernels). Parallel

Nadere informatie

Werkinstructie Linksys WIFI

Werkinstructie Linksys WIFI Werkinstructie Linksys WIFI KPN Telecom Datum Titel 30-8-2004 Werkinstructie Linksys WIFI Wijzigingslog Versie datum Wijziging Auteur 0.01 30-08-2004 Document template toegepast voor Linksys WIFI Jan van

Nadere informatie

Inventus Software. Encryption Services. Antum Secured Message System. Jan Muyldermans

Inventus Software. Encryption Services. Antum Secured Message System. Jan Muyldermans Inventus Software Encryption Services Secured Message System Jan Muyldermans 2011 2 Voor wat staat Inventus Software? Inventus Software werd opgericht in 2008 met als doel de privacy van de gebruiker beter

Nadere informatie

Long Range 802.11b/g/n USB TurboWifi adapter voor het gebruik buiten. Handleiding. Herziening 1.0

Long Range 802.11b/g/n USB TurboWifi adapter voor het gebruik buiten. Handleiding. Herziening 1.0 Long Range 802.11b/g/n USB TurboWifi adapter voor het gebruik buiten Handleiding Herziening 1.0 Zorg ervoor dat er een antenne geïnstalleerd is op het apparaat, anders wordt de zendontvanger beschadigd

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van VPN s

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van VPN s Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van VPN's m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van VPN s Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen?

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen? Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik Ann Carton verzamelen? Discussiemiddag paradata, Nederlandstalig Platform voor Survey-Onderzoek Brussel, 11 maart 2010 Wat zijn paradata? Data»Gegevens

Nadere informatie