Bidbook Servicenet Nationale Landschappen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bidbook Servicenet Nationale Landschappen"

Transcriptie

1 Bidbook Servicenet Nationale Landschappen is een organisatie van en voor de Nationale Landschappen. Dit bidbook laat zien waar wij voor staan en waar wij de komende jaren aan willen werken. Samen met iedereen die mee wil doen. Servicenet Nationale Landschappen

2 Iconen van Nederland De Nationale Landschappen zijn unieke gebieden, die model staan voor de landschappelijke diversiteit van Nederland. Sinds ze in de Nota Ruimte zijn aangewezen, is er veel geïnvesteerd in de versterking van de kernkwaliteiten en de vergroting van de naamsbekendheid. Op allerlei plaatsen zijn nieuwe samenwerkingsverbanden en uitvoeringspraktijken ontstaan. De Nationale Landschappen zijn een sterk merk geworden, met ook een grote economische waarde. Als visitekaartjes van Nederland brengen ze veel geld binnen in de toeristische sector en leveren ze een bijdrage aan het vestigingsklimaat voor internationale bedrijven. Ze brengen mensen in contact met de natuur, de historie en de landbouw. Ze bieden rust, ontspanning en schone lucht. In ons dichtbevolkte land is dit van onschatbare waarde. De betekenis voor het welzijn en de volksgezondheid is eigenlijk niet in geld uit te drukken. Servicenet Nationale Landschappen zet zich ervoor in dit merk niet verloren te laten gaan. De unieke kwaliteiten van de Nationale Landschappen moeten behouden blijven. Doe met ons mee! Douwe Hoogland, Voorzitter Koepelorganisatie Agrarische Natuurverenigingen Noardlike Fryske Walden Nu het Rijk zich terug trekt, gaan de Nationale Landschappen zelf de kar trekken! Peter Hoogervorst, Programmamanager Laag Holland Het wiel steeds opnieuw uitvinden is zowel kostbaar als tijdrovend, daarom biedt de specifieke kennis van het Servicenet veel voordeel. Nanette van Goor, Programmamanager Stelling van Amsterdam 1 Arkemheen-Eemland 2 Drentsche Aa 3 Gelderse Poort 4 Graafschap 5 Groene Hart 6 Het Groene Woud 7 Hoeksche Waard 8 IJsseldelta 9 Laag Holland 10 Middag-Humsterland 11 Nieuwe Hollandse Waterlinie 12 Noardlike Fryske Wâlden 13 Noordoost-Twente 14 Rivierengebied 15 Stelling van Amsterdam 16 Veluwe 17 Winterswijk 18 Zuid Limburg 19 Zuidwest Fryslân 20 Zuidwest Zeeland 20 Servicenet kan een versterkende rol vervullen in het bekend en bereikbaar maken van de Nationale Landschappen voor publieke en private partijen en nieuwe samenwerkingen creëren. Het Groene Hart boekt hierin al goede resultaten met de website Mariken Felllinger, Programmamanager Groene Hart

3

4 21 december 2011 Servicenet Nationale Landschappen P.a. Lennart Graaff Postbus AH Rotterdam Mail: Tel.:

5 Bidbook Voorwoord 7 1 Doel en organisatie 8 Waarom een nieuwe organisatie? 9 Wie zijn we? 10 Wat gaan we doen? 12 2 Producten en diensten 14 Samenwerking en kennisuitwisseling 15 Productontwikkeling en kwaliteitsborging 18 Publiciteit en marketing Begroting en financiering 24 Basispakket 25 Projecten 25

6

7 Voorwoord De Nationale Landschappen zijn de pareltjes van het Nederlandse landschap. Gebieden waar cultuur, natuur en recreatie bij elkaar komen. Waar mensen graag wonen, werken en recreëren. De Nationale Landschappen zijn het waard om in te investeren. Sinds het Rijk in 2005 met de Nota Ruimte twintig Nationale Landschappen aanwees, is er veel aan gedaan om de bijzondere landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van deze gebieden te behouden en versterken. De Nationale Landschappen hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van het merk en de opbouw van maatschappelijk draagvlak. Er is enthousiasme ontstaan voor de Nationale Landschappen en er zijn allerlei projecten uitgevoerd. Van het herstellen van landschapselementen tot aan het aanleggen van wandel- en fietspaden en het plaatsen van informatievoorzieningen. Bovendien zijn er samenwerkingsverbanden opgezet en is er geïnvesteerd in educatie, voorlichting en regiomarketing. Het concept van de Nationale Landschappen is nog jong. Het Rijk heeft aangegeven geen verantwoordelijkheid meer te willen dragen voor de Nationale Landschappen. Tijdens de lancering van Servicenet Nationale Landschappen, op 5 september 2011 in Radio Kootwijk, vergeleek ik de Nationale Landschappen met een kind van zes jaar. Er moet nog voor gezorgd worden, maar vader en moeder doen dat niet meer en het kind staat aan de straat. En het begint ook nog te regenen. Die vergelijking kwam ter plekke op, maar was voor mij treffend omdat de Nationale Landschappen nog zorg nodig hebben. De Nationale Landschappen hebben grote mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen. Met nieuwe verzorgers die het kind weerbaarder maken en uiteindelijk helpen op eigen benen te staan. De provincies zullen zich nog meer dan voorheen over de Nationale Landschappen moeten ontfermen. En daarbij nog meer de samenwerking moeten zoeken met gemeenten, bedrijven, waterschappen, ontwikkelaars, boeren, woningcorporaties en terreinbeheerders. De ruimtelijke kwaliteit en weerbaarheid van de landschappen kan worden versterkt met nieuwe creatieve allianties, nieuwe ruimtelijke oplossingen en nieuwe investeringsperpsectieven. Markt én overheid, rood én groen, landschap én economie. Als alle betrokken partijen vanuit hun eigen rol hun verantwoordelijkheid nemen, kunnen de Nationale Landschappen een nieuwe levensfase ingaan en doorgroeien tot een merk, dat staat voor kwaliteit. Daar willen we met Servicenet Nationale Landschappen voor zorgen. Bart Krol, voorzitter Servicenet Nationale Landschappen 7

8 1. Doel en organisatie Het initiatief voor de oprichting van een Servicenet Nationale Landschappen vloeit voort uit het symposium dat op 25 november 2010 is gehouden in Gouda. Daarin is door vertegenwoordigers van diverse Nationale Landschappen en andere betrokkenen de oproep gedaan om de Nationale Landschappen als sterk merk overeind te houden en hiervoor de onderlinge samenwerking te intensiveren. Aan die oproep is gehoor gegeven door een ambtelijke initiatiefgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de Ministeries van I&M, EL&I en OC&W, het College van Rijksadviseurs, en de Nationale Landschappen Laag Holland, Nieuwe Hollandse Waterlinie, Groene Hart, Noardlike Fryske Wâlden en Arkemheen-Eemland. De bureaus Investeren in Ruimte en Vista landschapsarchitectuur en stedenbouw, later aangevuld met WUR/Alterra en Ecorys, hebben de initiatiefgroep ondersteund en het concept ontwikkeld van Servicenet Nationale Landschappen. Inmiddels hebben zich 15 Nationale Landschappen aangesloten bij Servicenet. We verwachten dat ook de 5 resterende Nationale Landschappen snel mee zullen doen. 8

9 Waarom een nieuwe organisatie? Veranderend beleid vraagt om nieuwe aanpak De toekomst van de Nationale Landschappen is onzeker. De huidige uitvoeringsprogramma s lopen in 2013 af en er is nog geen zicht op een vervolg. Het Rijk heeft het beleid voor het landschap volledig overgedragen aan de provincies. Die staan nu voor de vraag hoe zij dat invullen en welke plaats de Nationale Landschappen krijgen. De bezuinigingen bij het Rijk zijn een serieuze bedreiging. Maar er liggen ook kansen. Het wegvallen van planologische beperkingen opent de deur voor een meer ontwikkelingsgerichte benadering van het landschap, met ruimte voor nieuwe economische functies. Marktpartijen en maatschappelijke organisaties krijgen een grotere rol. De uitdaging is om dit te koppelen aan nieuwe investeringen in het landschap. De Nationale Landschappen zijn bij uitstek gebieden om te laten zien dat dit kan. Servicenet Nationale Landschappen wil hierin een faciliterende en stimulerende rol vervullen. We zien de Nationale Landschappen niet als statische museumlandschappen, maar als levende cultuurlandschappen, waar ruimte moet zijn voor ontwikkeling. Maar dan wel met kwaliteit! De Nationale Landschappen kunnen voorbeeldgebieden worden voor landschapsvernieuwing en procesinnovatie. Samen staan we sterk Servicenet is ervoor om de samenwerking en kennisuitwisseling tussen de Nationale Landschappen te organiseren en om de gezamenlijke belangen te behartigen. Veel Nationale Landschappen worstelen immers met dezelfde problemen en kunnen van elkaar leren. Met een gezamenlijke aanpak is efficiencywinst te behalen en zijn problemen wellicht gemakkelijker op te lossen. Samenwerking helpt om een krachtig geluid te kunnen laten horen richting Den Haag of Europa. En om landelijke koepelorganisaties en grote marktpartijen te betrekken bij de ontwikkeling en het beheer van het landschap. Een essentieel onderdeel hiervan is publiciteit naar het grote publiek en (internationale) marketing van het toeristisch product. Want onbekend maakt ongeliefd. Ook op dit gebied wil Servicenet de Nationale Landschappen ondersteunen, met concrete diensten en producten. Positionering ten opzichte van andere gebieden en organisaties De vraag kan gesteld worden of de Nationale Landschappen wel goed begrensd zijn en zich voldoende onderscheiden van andere (waardevolle) landschappen. Feit is dat ze al heel wat jaren bestaan - de oorsprong gaat terug naar de groene nota s uit de vorige eeuw - en dat ze over het algemeen redelijk goed georganiseerd zijn. Ze hebben een eigen identiteit en evidente landschappelijke kwaliteiten. Dat rechtvaardigt een aparte status en organisatie. Dit wil niet zeggen dat de Nationale Landschappen helemaal op zichzelf staan. Het is juist goed om over de grenzen heen te kijken, om nieuwe coalities te smeden en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. Bijvoorbeeld door de omliggende steden meer te betrekken bij het landschap of door actief aansluiting te zoeken bij Europese programma s. Dat is de ambitie van Servicenet. Als netwerkorganisatie willen we partijen bij elkaar brengen. We willen een spilfunctie vervullen tussen de Nationale Landschappen onderling en nieuwe partners bij de uitvoering betrekken, zowel vanuit de publieke als de private sector. Denk aan ANWB, grote ondernemingen, kennisinstellingen, banken, fondsen en Europa. Onze kracht ligt in een stevige organisatiebasis in de gebieden en een brede oriëntatie op het totale maatschappelijke en economische krachtenveld. Het participatiemodel dat we ontwikkelen en het kennisnetwerk dat we opbouwen, zullen zeker ook voor andere landschappen en organisaties interessant zijn. Anderzijds kunnen we veel leren van de ervaringen van bestaande organisaties als Landschapsbeheer Nederland, IVN, koepels van agrarische natuurverenigingen en Samenwerkingsverband Nationale Parken. Hier liggen veel gezamenlijke belangen. We gaan dan ook graag de samenwerking aan! 9

10 Wie zijn we? Netwerk Servicenet is een netwerkorganisatie, waarbij iedereen die de Nationale Landschappen een warm hart toedraagt, zich kan aansluiten. Allereerst de Nationale Landschappen zelf, dat wil zeggen de verantwoordelijke provinciale overheden en de regionale samenwerkingsverbanden. De meeste hebben dat inmiddels gedaan. Maar ook andere overheden, maatschappelijke organisaties, marktpartijen en kennisinstellingen kunnen meedoen. Servicenet heeft met diverse organisaties verkennende gesprekken gevoerd over samenwerking en het gezamenlijk uitvoeren van projecten. Onder meer met de ANWB, Rabobank, Triodos Bank, ASR, Nationaal Groenfonds, IPO, IVN, Bouwfonds, Samenwerkingsverband Nationale Parken, Recron, Landschapsbeheer Nederland, Staatsbosbeheer, NVM, SCR Reizen, DLG, TU Delft, College van Rijksadviseurs, Stichting Doen, Regionaal Landschap Oost-Vlaanderen en de Ministeries van I&M, EL&I en OC&W. Servicenet kent geen formele verenigingsstructuur, per geval wordt bekeken hoe de samenwerking wordt vormgegeven en de afstemming wordt gewaarborgd. Bestuur Servicenet Nationale Landschappen is een stichting met een breed samengesteld bestuur, waarin verschillende sectoren zijn vertegenwoordigd. De bestuurders nemen deel op persoonlijke titel en zijn geen verantwoording schuldig aan hun achterban. Ze zijn de vaandeldragers van Servicenet: - Bart Krol (voorzitter), gedeputeerde Provincie Utrecht en voorzitter Stuurgroep Groene Hart; - Diana de Jong, directeur Gebiedsontwikkeling Bouwfonds Ontwikkeling; - Joep Thönissen, directeur Recron; - Roelof Balk, directeur SlimmeVos.nl; Natuur en landschap vormen er uniek werkkapitaal. Zij inspireren tot duurzaam ondernemerschap en een streekeigen waardecreatie. Joep Thönissen, directeur RECRON De kwaliteit van onze leefomgeving wint aan betekenis en wordt steeds belangrijker bij de keuze van mensen om ergens te gaan wonen. Aandacht voor behoud én ontwikkelig van landschappelijke waarden is dus van groot belang. Diana de Jong, directeur Gebiedsontwikkeling Bouwfonds Ontwikkeling De betekenis van spirituele waarden vertalen in economische continuïteit en levensvatbaarheid, dat zie ik als de ultieme uitdaging voor een publiek-private financiering. Servicenet wil daarin ondersteunen. Met creativiteit, deskundigheid en passie. Roelof Balk, directeur SlimmeVos.nl 10

11 - Eric Luiten, professor cultuurhistorie en ontwerp TU Delft, Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit Zuid-Holland; - Douwe Hoogland, voorzitter koepelorganisatie agrarische natuurverenigingen Nationaal Landschap de Noardlike Fryske Wâlden. Programmabureau Het programmabureau is de werkorganisatie van Servicenet. Zij stelt in opdracht van het bestuur een werkprogramma op en is verantwoordelijk voor de uitvoering. Dit bidbook geldt als werkprogramma voor Het programmabureau wordt gevormd door: - Lennart Graaff, programmamanagement (Investeren in Ruimte); - Pieter Veen, ontwerp en visievorming (Vista landschapsarchitectuur en stedenbouw); - Jan Rutten, communicatie en marketing (Janrutten.com); - Arjan Koomen, kennismanagement (Wageningen UR/Alterra); - Michel Briene, economie en gebiedsontwikkeling (Ecorys). Comité van Aanbeveling Servicenet kent een Comité van Aanbeveling van invloedrijke personen die verklaard hebben Servicenet te steunen. De volgende personen maken deel uit van dit comité: - Alexander Rinnooy Kan, voorzitter SER; - Ed Nijpels, voorzitter NL Ingenieurs; - Herman Wijffels, hoogleraar duurzaamheid aan de Universiteit van Utrecht; - Cees Veerman, oud-minister van Landbouw; - Walter Kooy, directeur Nationaal Groenfonds; - Yttje Feddes, Rijksadviseur voor het landschap. Willen we de kwaliteit van ons landschap voor huidige en toekomstige generaties veiligstellen, dan vraagt dat om meer ondernemerschap, meer financiële middelen en meer bestuurlijke samenhang. Het initiatief voor een betere samenwerking tussen de Nationale Landschappen kan daaraan een belangrijke bijdrage leveren. Alexander Rinnooy Kan, voorzitter SER Heel goed dat de Nationale Landschappen steun bij elkaar vinden nu ze meer op eigen benen moeten staan. Daarmee voorkom je dat de investeringen van de laatste jaren verloren gaan. Zoek samen naar nieuwe verdienmodellen en inspireer elkaar met zorgvuldig beheer en mooie uitgevoerde projecten. Yttje Feddes, Rijksadviseur voor het landschap Nationale Landschappen zijn van het grootste belang om door de erkenning ervan elke Nederlander te leren beseffen hoe mooi en gevarieerd ons land is en hoe in de verscheidenheid van landschappen cultuurontwikkeling in ons land vorm heeft gevonden en omgekeerd het landschap haar bewoners heeft beïnvloed. Cees Veerman, oud-minister van Landbouw 11

12 Wat gaan we doen? Ambitie en nieuwe mindset Het schema op pagina 13 geeft de doelstelling en het programma van Servicenet Nationale Landschappen weer. Voorop staat de ambitie om de Nationale Landschappen als sterk merk overeind te houden en om een duurzame economische basis te creëren voor het behoud van deze landschappen. Servicenet wil bijdragen aan een nieuwe mindset, waarbij nieuwe partners worden betrokken bij de uitvoering, nieuwe verdienmodellen worden ontwikkeld voor het beheer en nieuwe ruimtelijke opgaven worden benut om de kwaliteit van het landschap te vergroten. Alleen als de kwaliteiten van het landschap stevig zijn ingebed in de manier waarop mensen wonen, werken en leven is het behoud hiervan kansrijk. Daar zal continu opnieuw het juiste evenwicht in gevonden moeten worden. De Nationale Landschappen willen hier, als iconen van Nederland, het goede voorbeeld in geven. Producten en diensten Servicenet is een servicegerichte organisatie, die praktische ondersteuning biedt aan de Nationale Landschappen. Servicenet levert een breed pakket van diensten en producten: - een website voor de professionals, met informatie over nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, financieringsmogelijkheden en activiteiten; - een website voor het brede publiek, als centrale toegangspoort naar de eigen websites van de afzonderlijke Nationale Landschappen; - symposia en seminars over actuele thema s; - gezamenlijke publiciteit en marketing voor de 20 Nationale Landschappen, waaronder de organisatie van de Nationale Landschapsdag ; - advies of onderzoek op maat voor specifieke vragen uit afzonderlijke Nationale Landschappen; - verbreding van het netwerk door het actief benaderen van mogelijke uitvoeringspartners. Naast deze reguliere activiteiten (het basispakket), wil Servicenet ook -samen met partners- projecten in gang zetten, die concreet uitwerking geven aan belangrijke opgaven en kansen en die voor meerdere Nationale Landschappen relevant zijn. Servicenet heeft in dit alles vooral een bemiddelende, faciliterende en stimulerende rol. De feitelijke uitvoering van de projecten zal veelal door de Nationale Landschappen zelf of door de andere partners in het netwerk opgepakt worden. Drie programmasporen De werkzaamheden van Servicenet zijn gericht op drie samenhangende programmasporen: 1. Samenwerking en kennisuitwisseling, zowel tussen de Nationale Landschappen onderling als met landelijke spelers en lokale partners: de organisatie van een stevig netwerk op alle schaalniveau s (ook Europees) is cruciaal voor de continuïteit van de Nationale Landschappen. 2. Productontwikkeling en kwaliteitsborging: nieuwe opgaven en functies koppelen aan versterking van de identiteit en de kwaliteit van de Nationale Landschappen, dit is van groot belang voor de vitaliteit en de duurzaamheid van het landschap; belangrijke thema s zijn energietransitie, voedselproductie ( proef het landschap ) en cultureel ondernemerschap. 3. Publiciteit en marketing: stevig neerzetten van het merk Nationaal Landschap richting het publiek, zowel bewoners en ondernemers als (potentiële) bezoekers; dit is cruciaal voor het maatschappelijk (en het politieke) draagvlak, maar ook voor de toeristisch-recreatieve ontwikkeling en de Holland promotion. In het volgende hoofdstuk wordt nader ingegaan op het basispakket van producten en diensten en de aanvullende projectideeën. 12

13 Servicenet Nationale Landschappen ORGANISATIE Servicenet is een organisatie van en voor de Nationale Landschappen, in de vorm van een stichting met een onafhankelijk bestuur en een eigen programmabureau. We bieden een breed pakket van diensten en producten aan, om de deelnemende Nationale Landschappen te ondersteunen en om het merk Nationaal Landschap stevig in de markt te zetten. We werken aan de opbouw van een actief landelijk netwerk van publieke en private partijen die de Nationale Landschappen een warm hart toedragen. DOELEN Samenwerking en kennisuitwisseling Organisatie van het landelijk netwerk tussen de Nationale Landschappen en met publieke en private partijen. Productontwikkeling en kwaliteitsborging Bijdragen aan een gezamenlijke ruimtelijke agenda en een duurzame financieringsstrategie voor de Nationale Landschappen. Publiciteit en marketing Nationaal Landschap als een sterk merk in de markt zetten, richting burgers, ondernemers en bestuurders. BASISPAKKET Relatiebeheer en kennisbemiddeling Website en nieuwsbrieven voor het netwerk Nieuwe verdienmodellen en financieringsconstructies Themabijeenkomsten en ontwerpateliers Marketingstrategie Persberichten en artikelen Publiekswebsite Symposia en kennisdelers Nationale Landschapsdag PROJECTEN Stad-landrelaties Loket Groenblauwe Diensten Brussel binnen handbereik Energielandschappen Ambassadeurs van het landschap / landschapsarrangementen Proef het landschap 13

14 2. Producten en diensten Dit hoofdstuk geeft een beschrijving van de producten en diensten die Servicenet Nationale Landschappen levert op het gebied van: - samenwerking en kennisuitwisseling; - productontwikkeling en kwaliteitsborging; - publiciteit en marketing. Voor elk van deze drie programmasporen wordt onderscheid gemaakt in basispakket (de witte pagina s) en projecten (de gekleurde pagina s). Het basispakket heeft betrekking op de reguliere werkzaamheden van Servicenet Nationale Landschappen, zoals de organisatie van netwerkbijeenkomsten, het onderhoud van de website en het benaderen van uitvoeringspartners. Het afgelopen jaar is hier al veel mee bereikt. De maatschappelijke betrokkenheid is vergroot en de Nationale Landschappen zijn op de provinciale beleidsagenda s blijven staan. Maar het echte werk moet nog beginnen! Hiervoor hebben we uw steun hard nodig. Per programmaspoor zijn telkens twee projectideeën beschreven. Servicenet wil deze projecten met belanghebbenden uitvoeren. Dat kan gaan om publieke partijen, maar ook om maatschappelijke organisaties en marktpartijen. Stap 1 is om te onderzoeken of partijen het idee ondersteunen en mee willen doen. Stap 2 is om afspraken te maken over de uitvoering en de financiering. Van de projecten waar voldoende partijen op inschrijven, kan de uitvoering snel starten. Dit bidbook is dus een open uitnodiging aan alle mogelijke partners om te participeren in Servicenet Nationale Landschappen en mee te investeren in de kwaliteit van deze unieke gebieden. Want zonder uw bijdrage houden we de Nationale Landschappen niet overeind. 14

15 Samenwerking en kennisuitwisseling 1. Relatiebeheer en kennisbemiddeling Het verstevigen van het netwerk blijft de komende jaren veel aandacht vragen. Dit is de core business van Servicenet. We zullen gesprekken voeren met mogelijke nieuwe landelijke partners en eraan werken om vragers en aanbieders (van kennis, ideeën, grond en geld) met elkaar in contact te brengen. We zullen ook investeren in het bestendigen en verbreden van bestaande organisatiestructuren in de Nationale Landschappen zelf. Niet alle Nationale Landschappen zijn immers even goed georganiseerd, niet overal zijn bijvoorbeeld gemeenten, ondernemers- en bewonersorganisaties al goed aangehaakt. Er ligt nog een grote opgave om dit te verbeteren en hier meer continuïteit in te brengen. Bijvoorbeeld door in elk Nationaal Landschap een landschapshuis te vestigen, als centraal ontmoetingspunt en activiteitencentrum. Uitwisseling van ervaringen in verschillende Nationale Landschappen en ook in buitenlandse landschappen kan daarbij nuttig zijn. Daarin willen we faciliteren. Daarnaast kunnen we advies op maat leveren voor specifieke vragen uit afzonderlijke Nationale Landschappen. 2. Website en nieuwsbrieven voor het netwerk In 2011 is de website ontwikkeld voor een brede doelgroep van professionals en andere geïnteresseerden die zich met de Nationale Landschappen bezig houden. Het vullen van de website met content en het actueel houden vraagt een blijvende inspanning. Daarnaast is er een Linkedin-groep actief en worden nieuwsbrieven verstuurd. 3. Symposia en kennisdelers Servicenet organiseert regelmatig symposia en kennisdelers rond de gezamenlijke agenda en rond specifieke inhoudelijke thema s (zie ook bij de andere twee programmasporen). Minimaal één keer per jaar zal er een landelijke netwerkbijeenkomst worden gehouden, die telkens samen met en in een Nationaal Landschap zal worden georganiseerd. Hier wordt onder meer het werkplan van Servicenet besproken en de wensen van de deelnemende Nationale Landschappen geïnventariseerd. In 2011 heeft Servicenet op 5 september een bijeenkomst georganiseerd op de Groene Golflengte in Radio Kootwijk. Daar heeft Bart Krol het bestuur gepresenteerd, waren er inleidingen van Hans Mommaas (zie kader) en Yttje Feddes en zijn er workshops gehouden rond de thema s ruimtelijke kwaliteit en financiering. Servicenet kan een brug slaan tussen enerzijds het belang van het Nationale Landschap en anderzijds het meervoudige belang van het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen. Bijvoorbeeld door het aangaan van relaties met de zorgsector, de recreatiesector of de woningbouwsector. Hans Mommaas, professor vrijetijdsmanagement Universiteit van Tilburg, tijdens de Groene Gollflengte op 5 september 2011 Ik heb de indruk dat de landschappen in Nederland, België en Frankrijk grotendeels met dezelfde dingen bezig zijn. Daarom is het belangrijk elkaar op te zoeken. Ik juich de vorming van Servicenet Nationale Landschappen toe en hoop dat het wordt uitgebouwd. Eddy Raepsaet, regionaal landschap Oost-Vlaanderen, tijdens het seminar Wat kan Europa voor u betekenen op 9 november

16 Project 1: Stad-landrelaties verstevigen relaties Nationale Landschappen en stedelijke gebieden Doel Doel van dit project is om de ruimtelijke en functionele relaties tussen de Nationale Landschappen en de stedelijke gebieden te verstevigen. Nu lijken stad en landschap vaak met de rug naar elkaar toe te liggen en is er weinig samenwerking tussen stedelijke en landelijke stakeholders. Hierdoor worden ruimtelijke en economische kansen gemist. Diverse Nationale Landschappen hebben nadrukkelijk te maken met deze problematiek. Denk aan het Groene Hart en de Randstad, De Stelling van Amsterdam en de Metropoolregio Amsterdam, De Nieuwe Hollandse Waterlinie en de NV Utrecht, Noordoost-Twente en Twentestad, IJsseldelta en stedelijk netwerk Zwolle-Kampen, Drentsche Aa en stedelijk netwerk Assen-Groningen, Groene Woud en Brabantstad. Rol Servicenet Servicenet wil de Nationale Landschappen helpen om de bestuurlijke en maatschappelijke samenwerking met de omliggende steden te intensiveren. Alleen dan is het mogelijk om vanuit de stedelijke gebieden extra investeringen te genereren in de ontwikkeling en het beheer van de Nationale Landschappen. 2. Bevorderen van de bestuurlijke en maatschappelijke samenwerking tussen enerzijds de Nationale Landschappen en anderzijds de omliggende en inliggende stedelijke gebieden; dat wil zeggen overheden, marktpartijen en maatschappelijke organisaties uit deze gebieden met elkaar in contact brengen, onderzoeken waar gezamenlijke belangen liggen en deze vertalen naar een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de inrichting en het beheer van de Nationale Landschappen. 3. Ontwikkeling van praktische inrichtingsprincipes, functiecombinaties, financieringsconstructies en uitvoeringsstrategieën voor de aanleg van aantrekkelijke stad-landverbindingen en hoogwaardige overgangsgebieden tussen stad en land; dit aan de hand van concrete cases. De eerste stap is het organiseren van een aantal werkbijeenkomsten en conferenties. Op basis daarvan worden met direct betrokken partijen projectplannen uitgewerkt. gericht op het opzetten van concrete praktijkpilots. De feitelijke uitvoering van de pilots is primair de verantwoordelijkheid van de aangewezen trekker. Aanpak De werkzaamheden zijn gericht op; 1. Bevorderen van de kennisuitwisseling tussen de verschillende Nationale Landschappen over de wijze waarop de omliggende of inliggende stedelijke gebieden meer betrokken kunnen worden bij de inrichting en het beheer van het landschap; dat wil zeggen het presenteren van goede voorbeelden (uit de Nationale Landschappen zelf, maar eventueel ook uit andere gebieden of uit het buitenland) en het gezamenlijk benoemen van knelpunten, opgaven, kansen en oplossingen. Partners Cruciaal in dit project is het organiseren van de samenwerking tussen stedelijke en landelijke stakeholders, uit zowel overheden en maatschappelijke organisaties, als bedrijfsleven en kennisinstellingen. 16

17 Project 2: Loket Groenblauwe Diensten samenwerking en kennisuitwisseling over gebiedsgerichte inzet GLB-gelden Doel Doel van dit projet is om de Nationale Landschappen goed voor te bereiden op de veranderingen in het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid van Europa (GLB). In het bijzonder zal worden onderzocht of een gebiedsgerichte toepassing van het nieuwe financieringsstelsel mogelijk is, bijvoorbeeld in de vorm van regionale pakketten voor Groenblauwe Diensten. Juist in de Nationale Landschappen zijn op veel plaatsen aangepaste vormen van landbouw tot stand gekomen, die meer zijn afgestemd op de lokale natuurlijke omstandigheden en landschappelijke kwaliteiten. Verbrede landbouw en de teelt van streekproducten zijn sterk in ontwikkeling. De voorgenomen herziening van het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid zal deze ontwikkeling ondersteunen. Maar ook voor ondernemers die vooral inzetten op schaalvergroting of intensivering, biedt het nieuwe beleid nieuwe mogelijkheden die ingepast moeten worden in het landschap. Rol van Servicenet Diverse Nationale Landschappen zijn al bezig met de implementatie van nieuwe regelgeving en de ontwikkeling van Groenblauwe Diensten. Servicenet wil de kennisuitwisseling en samenwerking op dit vlak stimuleren en faciliteren. 2. Een goed overzicht van de landschappelijke en landbouwkundige gebiedskenmerken vormt de basis voor de uitwerking van een regionale strategie voor de inzet van Groenblauwe Diensten (of ecosysteemdiensten ). Een dergelijke strategie zal vooral door het Nationaal Landschap zelf (bestuurders, ondernemers en burgers) ontwikkeld moeten worden, maar Servicenet kan hierin ondersteunen en de afstemming met de landelijke en Europese regelgeving waarborgen. 3. In de derde fase gaat het om het opzetten van een praktisch systeem waarbij GLB middelen beschikbaar komen voor de agrariërs in de Nationale Landschappen. Bijvoorbeeld door instelling van een regionaal loket Groenblauwe Diensten per Nationaal Landschap. Partners Voor dit project zal in eerste instantie de samenwerking worden gezocht met partijen als LTO Nederland, koepels van agrarische natuurverenigingen, DLG, de Rabobank, de provincies en/of IPO en het Ministerie van EL&I. Aanpak 1. Inventarisatie van gezamenlijke opgaven en mogelijke ontwikkelingsrichtingen op het gebied van het samengaan van landbouw en landschap. Veel Nationale Landschappen hebben al een eigen visie of aanpak ontwikkeld, die ook voor andere Nationale Landschappen relevant kunnen zijn. Maar het ontbreekt aan een systematisch overzicht. Met behulp van GIAB (Geografische Informatie over Agrarische Bedrijven) kunnen gegevens over type landbouw en economische positie gekoppeld worden aan landschappelijke kenmerken (dynamiek en elementen/patronen). 17

18 Productontwikkeling en kwaliteitsborging 1. Nieuwe verdienmodellen en financieringsconstructies Veel Nationale Landschappen worstelen met het probleem dat de kosten van het natuur- en landschapsbeheer alsmaar toenemen, terwijl de subsidies van het Rijk worden afgebouwd. Men is naarstig op zoek naar nieuwe financieringsbronnen. Er is inmiddels een breed scala aan creatieve financiële instrumenten ontwikkeld: gebiedsfondsen, streekrekeningen, landschapsveilingen, verhandelbare emissierechten, betaalde uitzichtgaranties, compensatieregelingen en allerlei vereveningsmechanismen. Veel oplossingen blijven echter afhankelijk van blijvende subsidiestromen, overheidsbemoeienis en liefdadigheid, en dat zijn nu net onzekere factoren. We moeten ook nadenken over alternatieve oplossingen. Dat roept nieuwe vragen op. Wat is precies het verdienpotentieel van het landschap? Hoe kunnen we nieuwe waarden creëren? Kan de markt -bij een terugtredende overheid- nieuwe taken op zich nemen? Welke gebiedsprocessen en instrumenten horen daarbij? Wat heeft Europa ons te bieden? En wat kunnen we nog van het Rijk verwachten? Servicenet wil de Nationale Landschappen helpen om op deze vragen een antwoord te krijgen. Door het organiseren van kennisdelers, zoals het succesvolle seminar over Europese financiering op 9 november 2011, dat een vervolg krijgt in 2012 (zie ook project Brussel binnen handbereik ). Door de ontwikkeling van nieuwe financieringsconstructies, zoals het concept van de BV s voor het landschap, dat is ontleend aan het model van de publiek-private ontwikkelingsmaatschappijen voor de economische structuurversterking van de regio. En -uiteindelijk- door het opzetten van concrete praktijkpilots in verschillende Nationale Landschappen. 2. Themabijeenkomsten en ontwerpateliers Nieuwe uitvoeringscoalities en verdienmodellen zullen niet tot stand komen zonder nieuwe ruimtelijke modellen. Servicenet wil middels de organisatie van themabijeenkomsten en ontwerpatelers verkennen hoe maatschappelijke en economische opgaven gekoppeld kunnen worden aan extra investeringen in de kwaliteit van het landschap. Denk bijvoorbeeld aan energietransitie (zie project Energielandschappen ), klimaatadaptatie, bodemdaling in de veengebieden, vergrijzing, hoogwaardige voedselproductie (zie project Proef het landschap ) en nieuwe vormen van vrijetijdsbesteding en cultuurbeleving. Deze opgaven zijn niet uniek voor de Nationale Landschappen, maar juist in deze gebieden ligt er een extra uitdaging om te laten zien dat ze een kwaliteitsimpiuls kunnen betekenen voor het landschap. De ontwerpateliers zullen samen met de Rijksadviseur voor het Landschap en de provinciale kwaliteitsadviseurs of -ateliers worden georganiseerd. Een mooi landschap blijft alleen mooi als het ook een economisch levend landschap is. Dat is niet eenvoudig, maar het kan wel. En met het Servicenet gaan we zorgen dat het gebeurt. Walter Kooy, directeur Nationaal Groenfonds Het Nederlandse landschap is onderhevig aan een onvermijdelijke en onomkeerbare vermaatschappelijking. De transformaties die daaruit voortkomen moeten buitengewoon zorgvuldig worden begeleid, zeker in de Nationale Landschappen. Eric Luiten, professor TU Delft en Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit Zuid-Holland 18

19 Project 3: Brussel binnen handbereik projecten financieren met Europese middelen Doel Doel van dit project is om concrete projecten in de Nationale Landschappen gefinancierd te krijgen met Europese middelen. Daarbij zal vooral worden ingestoken op de thema s die aansluiten bij de Europese kernbegrippen: duurzaamheid, energie en innovatie. Er zijn veel Europese fondsen waar de Nationale Landschappen aanspraak op kunnen maken: INTERREG, ESPON, JESSICA, LEADER, GRUNDTVIG, CULTURE, TEN-E en nog veel meer. Van harde investeringen in de infrastructuur tot zachte bijdragen ter bevordering van kennisuitwisseling.toch wordt van deze fondsen nog maar weinig gebruik gemaakt. Slechts enkele landschappen weten Europa goed te vinden. Dat is verklaarbaar: het binnenhalen van Europese middelen is ingewikkeld en is aan een flink aantal voorwaarden verbonden. Daarnaast is een interregionale en transnationale samenwerking vaak een vereiste. Er bestaat bovendien geen gebruiksvriendelijk overzicht van de verschillende mogelijkheden en beperkingen van Europese subsidiebronnen, afgestemd op de doelstellingen van gebiedsorganisaties op het grensvlak van natuur- en landschapsbeheer en plattelandsontwikkeling. Dat maakt dat veel Europees geld onbenut blijft. Dat terwijl de Nationale Landschappen de ideale schaalgrootte hebben voor een Europese aanvraag. Rol van Servicenet Servicenet organiseert de samenwerking en kennisuitwisseling tussen Nationale Landschappen onderling en tussen de Nationale Landschappen en andere Europese regio s met vergelijkbare opgaven. Daarnaast wil Servicenet als helpdesk fungeren voor de Nationale Landschappen en de subsidies beter toegankelijk maken, bijvoorbeeld door een Europese subsidiewijzer te ontwikkelen. Bovendien wil Servicenet de Nationale Landschappen ondersteunen bij het doen van een Europese aanvraag. Aanpak 1. Identificeren van gemeenschappelijke thema s en koppeling van deze thema s aan de Europese agenda (de calls ). 2. Organiseren van uitwisselingsbijeenkomsten (nationaal en internationaal) om de partners bij elkaar te brengen en de uitgangspunten voor een of meerdere gezamenlijke aanvragen te formuleren. 3. Helpen bij de voorbereiding van de Europese aanvragen en feedback geven op projectideeën en projectvoorstellen. Ter ondersteuning van deze stappen zal een Europese subsidiewijzer worden ontwikkeld: een interactieve database voor de diverse Europese regelingen, met een helder overzicht van voorwaarden, voor- en nadelen, aandachtspunten en suggesties. Met deze subsidiewijzer krijgen initiatiefnemers snel inzicht in de kansrijkdom en de aanpak van een mogelijke Eurpese subsidie-aanvraag. Partners De samenwerking zal sterk afhangen van de gekozen thema s. Partners kunnen nationaal worden gevonden in overheden, marktpartijen, maatschappelijke organisaties en onderzoeksinstellingen. Internationaal zal samenwerking worden gezocht met landschappen en regio s met vergelijkbare opgaven. 19

20 Project 4: Energielandschappen versterking landschap door energietransitie Opgave Doel van dit project is om te onderzoeken hoe energietransitie kan bijdragen aan versterking van de landschappelijke kwaliteit en het toeristische imago van de Nationale Landschappen. Tevens wordt onderzocht in hoeverre Nationale Landschappen hierin samen kunnen optrekken. Zo mogelijk zal een gezamenlijk beroep op Europese fondsen worden gedaan om de gewenste energietransitie te versnellen. De noodzakelijke omschakeling van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen hebben grote ruimtelijke gevolgen. Op alle schaalniveaus zullen ingrijpende maatregelen nodig zijn om de Europese en landelijke doelen te realiseren. De Nationale Landschappen kunnen zich profileren als duurzame landschappen en zo een voorbeeldfunctie gaan vervullen voor andere gebieden. Bijvoorbeeld op het gebied van verwerking van biomassa, regionale voedselkringlopen en energiezuinig verkeer ( slow traffic ). Rol van Servicenet Servicenet wil een gezamenlijk kennisnetwerk opbouwen en gezamenlijke belangen behartigen. Servicenet kan een coördinerende rol vervullen in het aanvragen van een Europese subsidie of in de internationale kennisuitwisseling met andere beschermde landschappen. De feitelijke uitvoering is vooral een zaak van de regionale partners. Aanpak 1. Inventarisatie van bestaande projecten en initiatieven in Nationale Landschappen en van relevante nationale en Europese programma s en fondsen. 2. Benoemen van een aantal kansrijke strategieën of speerpuntprojecten, die voor meerdere Nationale Landschappen relevant zijn. 3. Opstellen van een plan van aanpak en regelen van (Europese) financiering voor uitvoering van gezamenlijk gekozen strategieën of speerpuntprojecten. 4. Feitelijke uitvoering van maatregelen voor duurzame energie, die bijdragen aan de landschappelijke kwaliteit en het toeristisch imago van het Nationaal Landschap. Partners De samenwerking zal worden gezocht met energiebedrijven (ENECO, NUON, etc.), afvalverwerkers, terreinbeheerders, landbouworganisaties, de provincies en/of IPO, omgevingsdiensten, Rijkspartijen en kennis- instituten. Juist op het gebied van duurzame energie zijn veel partijen actief en wordt veel onderzoek gedaan. Het opbouwen van een kennisnetwerk of community of practice voor de specifieke opgaven in Nationale Landschappen is een belangrijk onderdeel van dit project. 20

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta Resultaten Advies en Initiatiefraad Nationaal Landschap IJsseldelta 29 november 2013 Nationaal Landschap IJsseldelta is in verandering. Transitie noemen we dat. We bereiden ons voor op een andere manier

Nadere informatie

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP A. Inleiding en doelstelling In de regiocommissie van 24 oktober jl. is toegezegd dat het college de raad een voorstel doet ten aanzien van de

Nadere informatie

Speeches Johannes Kramer t.b.v. de opening streekhûs Noardeast Fryslân op 5 november 2012

Speeches Johannes Kramer t.b.v. de opening streekhûs Noardeast Fryslân op 5 november 2012 Speeches Johannes Kramer t.b.v. de opening streekhûs Noardeast Fryslân op 5 november 2012 Johannes Kramer welkom en opening bijeenkomst Als gebiedsgedeputeerde van Noordoost Fryslân wil ik u, mede namens

Nadere informatie

Workshop Samenwerken met ondernemers

Workshop Samenwerken met ondernemers Workshop Samenwerken met ondernemers Met de terugtredende overheid is er in relatie tot de Nationale Landschappen (meer nog dan voorheen) een grotere rol weggelegd voor het bedrijfsleven. Dat vraagt in

Nadere informatie

Regionaal Beeldverhaal Noord-Holland. Joris Pieter Neuteboom EZ/Toerisme

Regionaal Beeldverhaal Noord-Holland. Joris Pieter Neuteboom EZ/Toerisme Regionaal Beeldverhaal Noord-Holland Joris Pieter Neuteboom EZ/Toerisme Gebiedsgericht werken Ambitie Gemeenten/regio s ondersteunen bij het vaststellen van hun identiteit (IM) Behoud door ontwikkeling

Nadere informatie

Projecten en initiatieven van de Advies- en Initiatiefraad Nadere invulling van het uitvoeringsprogramma

Projecten en initiatieven van de Advies- en Initiatiefraad Nadere invulling van het uitvoeringsprogramma Aanpak en en initiatieven van de Advies- en Initiatiefraad Nadere invulling van het uitvoeringsprogramma Nationaal Landschap IJsseldelta Advies en Initiatiefraad Datum: 23 05 2013 Samenstelling namens

Nadere informatie

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 Vereniging voor verbrede landbouw De Frisse Wind Eindrapportage Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 POP/ILG projectnummer: 2008-41517-32609 Contact: Westfriesedijk 164 1767 CV Kolhorn info@defrissewind.nl

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie Een nieuw Fries programma voor innovatie Om innovatie in Fryslân een impuls te geven hebben de en de Europese Commissie het Regionaal Innovatie Programma Fryslân (RIPF) opgezet. Dit programma wil de in

Nadere informatie

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen Bestuurlijke programmaopdrachten - Regio Groningen-Assen stuurgroep 22 juni Bijlage 3 Bestuurlijke programmaopdrachten.doc Bestuurlijke programmaopdracht bereikbaarheid Verbetering en waarborging bereikbaarheid

Nadere informatie

Programmabureau werkorganisatie Stuurgroep verenigt mooi én vitaal Groene Hart ruimte voor ontwikkeling (geen museum!), Groene Hart kwaliteit

Programmabureau werkorganisatie Stuurgroep verenigt mooi én vitaal Groene Hart ruimte voor ontwikkeling (geen museum!), Groene Hart kwaliteit Mijn naam is Peter van Steensel Directeur van het Programmabureau Groene Hart Programmabureau Groene Hart is de werkorganisatie van De Stuurgroep Nationaal Landschap Groene Hart De Stuurgroep verenigt

Nadere informatie

Actieplan 2013 Servicenet Nationale Landschappen. Een nieuwe aanpak voor de organisatie en financiering van onze mooiste cultuurlandschappen

Actieplan 2013 Servicenet Nationale Landschappen. Een nieuwe aanpak voor de organisatie en financiering van onze mooiste cultuurlandschappen Actieplan 2013 Servicenet Nationale Landschappen Een nieuwe aanpak voor de organisatie en financiering van onze mooiste cultuurlandschappen 29 maart 2013 Opgesteld door: Servicenet Nationale Landschappen

Nadere informatie

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Bestuurlijke begeleidingsgroep Visie Amstelland Aantal bijlagen:

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009 Agendapunt : Voorstelnummer : Raadsvergadering : 25 november 2008 Naam opsteller : Thea Olivier Informatie op te vragen bij : Thea Olivier Portefeuillehouders : Jan Mesu Onderwerp: evaluatie Stuurgroep

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

3.3 Bestuur en Middelen

3.3 Bestuur en Middelen 3.3 Bestuur en Middelen Het behartigen van gemeenschappelijke belangen van de gemeenten op de in de gemeenschappelijke regeling genoemde beleidsterreinen binnen de ruimtelijke en sociale agenda die bepalend

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw

Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw Resultaten online enquête Kennisknooppunt Stadslandbouw 7 oktober 2015, Jan Eelco Jansma Samenvatting Dit document doet verslag van een online enquête (voorjaar-zomer 2015) onder betrokkenen bij stadslandbouw.

Nadere informatie

Nationale Landschappen: van beleidsconcept naar kwaliteitsmerk

Nationale Landschappen: van beleidsconcept naar kwaliteitsmerk Nationale Landschappen: van beleidsconcept naar kwaliteitsmerk Verslag van het symposium van 25 november 2010 en aanbevelingen voor mogelijke vervolgstappen Op 25 november vond in het oude stadhuis van

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd.

het thema kind en natuur waarmee een basis gelegd wordt voor betrokkenheid op latere leeftijd. Plan van Aanpak Vermaatschappelijking van groen, natuur en landschap 2016-2017 23 november 2015 Aanleiding De provincie geeft aan dat draagvlak en betrokkenheid van burgers en maatschappelijke organisaties

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2014 NR. 2

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2014 NR. 2 Vanaf 1 januari 2016 gaat Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb2016) van start. Vanuit een collectieve aanpak van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer willen overheid, koepels en collectieven

Nadere informatie

Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol

Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol Structuurvisie Eiland van Schalkwijk + beoordelingskader en -protocol Behoud en ontwikkeling van het landelijk karakter en de openheid van het gebied met ruimte voor landbouw, natuur, water, recreatie,

Nadere informatie

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Datum bijeenkomst: 22 oktober 2012 Auteur: Els Holsappel Locatie: Landal GreenParks Coldenhove in Eerbeek (met dank aan gastheer Martin Bes) Aanwezig: 60

Nadere informatie

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen.

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Raadsbrief Made, 18 april 2011 Registratienr.: Onderwerp: Evaluatie Toerisme 2010 Portefeuillehouder: Ambtelijke coördinatie: Steller: M. Vos-Kroeze Grondgebied S. van Dijk Aanleiding: Met deze brief brengen

Nadere informatie

PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten,

PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2009MME05-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 10 maart 2009 Nummer PS : PS2009MME05 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008INT233656 Portefeuillehouder : Ekkers

Nadere informatie

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Actueel beleidsplan Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut E vrienden@hubrecht.eu 2014-2016 1.1 Inleiding Naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek

Nadere informatie

Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden

Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden Cursus Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden Begin 2013 heeft IVN, Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid, de cursus Ambassadeurs

Nadere informatie

Jaarverslag BTLH 2011 \

Jaarverslag BTLH 2011 \ Jaarverslag BTLH 2011 \ BUREAU -TOERISME LAAGHOLLAND Jaar verslag Bureau Toerisme Laag Holland 2010-2011 2010: In Oktober 2010 is Mardiek Voorneveld begonnen als directeur van bureau toerisme Laag Holland,

Nadere informatie

Waardecreatie door Recreatie Ruimte voor ondernemen en beleven in een aangename leefomgeving, nu en later

Waardecreatie door Recreatie Ruimte voor ondernemen en beleven in een aangename leefomgeving, nu en later Manifest van Hattem Waardecreatie door Recreatie Ruimte voor ondernemen en beleven in een aangename leefomgeving, nu en later De recreatiesector is van groot economisch belang voor Nederland en tegelijkertijd

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst 31-10 Workshop promotie van het gebied

Netwerkbijeenkomst 31-10 Workshop promotie van het gebied Netwerkbijeenkomst 31-10 Workshop promotie van het gebied Centrale vraag De regionale organisaties hebben vaak een belangrijke rol in de promotie van het gebied. De subsidies voor promotie zijn er niet

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

Symposium Zoogdiervereniging De toekomst van de Natuursector 27 januari 2012

Symposium Zoogdiervereniging De toekomst van de Natuursector 27 januari 2012 Symposium Zoogdiervereniging De toekomst van de Natuursector 27 januari 2012 prof. mr. Friso de Zeeuw praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft directeur Nieuwe Markten Bouwfonds Ontwikkeling De

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

1. De provincie Gelderland te dezen vertegenwoordigd door J.J. van Dijk, die hiertoe is

1. De provincie Gelderland te dezen vertegenwoordigd door J.J. van Dijk, die hiertoe is Convenant Overheid Toeristische Sector Veluwe PARTIJEN: 1. De provincie Gelderland te dezen vertegenwoordigd door J.J. van Dijk, die hiertoe is aangewezen op grond van artikel 158, eerste lid onder a van

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

SLOTPRESENTATIE 18 SEPTEMBER 2014 BART BOMAS

SLOTPRESENTATIE 18 SEPTEMBER 2014 BART BOMAS SLOTPRESENTATIE 18 SEPTEMBER 2014 BART BOMAS PILOTPROJECT > Nieuwe gebiedsontwikkeling > Regels loslaten > Slimme combinaties van samenwerking en financiering > Meerwaarde creëren WAAROM EEN PILOTPROJECT?

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

Titel / onderwerp: Flexibel Meerjaren Programma 2016-2021 Rijn- en Veenstreek als toeristische trekpleister

Titel / onderwerp: Flexibel Meerjaren Programma 2016-2021 Rijn- en Veenstreek als toeristische trekpleister Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders Raadsvoorstel Portefeuillehouder: F. Buijserd Opgesteld door: Gert-Jan Pieterse, afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling & Grondbedrijf Besluitvormende

Nadere informatie

Samenvatting Plan van Aanpak Centrummanagement Grave. Ondernemersvereniging Graveon

Samenvatting Plan van Aanpak Centrummanagement Grave. Ondernemersvereniging Graveon Samenvatting Plan van Aanpak Centrummanagement Grave Ondernemersvereniging Graveon VOORWOORD Deze visie en plan van aanpak voor de start van Centrummanagement Grave is tot stand gekomen door samenwerking

Nadere informatie

Jaarplan 2013 RGF Zuidwest Nederland. In het hart van de regio

Jaarplan 2013 RGF Zuidwest Nederland. In het hart van de regio Jaarplan 2013 RGF Zuidwest Nederland In het hart van de regio 1 Inhoudsopgave 1 RGF Zuidwest Nederland in het hart van de regio... 3 2 De highlights voor 2013... 3 2.1 Weet wat er leeft... 3 2.2 Goed geïnformeerd

Nadere informatie

Rol provincies bij burgerinitiatieven in het groen

Rol provincies bij burgerinitiatieven in het groen Rol provincies bij burgerinitiatieven in het groen Bijeenkomst leernetwerk samenspel burgerinitiatieven en overheden Lelystad 25 maart 2015 Marrit Klompe : Provincie Overijssel Jessica Winter : Landschap

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

1. In te stemmen met de meerjarenovereenkomst 2013-2017. 2. Wethouder van de Wiel te mandateren voor ondertekening van de overeenkomst.

1. In te stemmen met de meerjarenovereenkomst 2013-2017. 2. Wethouder van de Wiel te mandateren voor ondertekening van de overeenkomst. Reg. nr.: 1310533 Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Onderwerp Meerjarenovereenkomst VVV Noordoost-Brabant 2013-2017 Samenvatting De huidige overeenkomst met de VVV (destijds de Regio-VVV genaamd) is verlopen.

Nadere informatie

Welkom. Welkom. De heer Van Voornveld Regionaal Bureau voor Toerisme

Welkom. Welkom. De heer Van Voornveld Regionaal Bureau voor Toerisme Welkom Welkom De heer Van Voornveld Regionaal Bureau voor Toerisme Welkom Robbert van Hasselt IDMM, ID Management WWW.IDMM.NL Minisymposium 15-6-09 Maritiem erfgoed IJsseldelta Maritiem erfgoed een roerend

Nadere informatie

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het eigenlijk allemaal? Veel ondernemers werken met passie aan hun product of dienst. Dan komt het weleens voor dat ondernemers

Nadere informatie

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Thema en doelen subsidieprogramma Cultuurnota 2013-2016 Oude wereld, nieuwe mindset De provincie Drenthe staat voor een herkenbare

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzame toekomst. Dat is het idee.

Samen werken aan een duurzame toekomst. Dat is het idee. Samen werken aan een duurzame toekomst. Dat is het idee. Financiering in een Nationaal Landschap 27 oktober 2010 Rabobank. Een bank met ideeën. Rianka Habraken Agenda Rabobank en MVO Rabobank Streekrekening

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzame Stad (voorlopige werktitel)

Samen werken aan een duurzame Stad (voorlopige werktitel) Samen werken aan een duurzame Stad (voorlopige werktitel) 1 Aanleiding Groningen heeft een netwerk waarin burgers, organisaties, bedrijven en de gemeente zich inspannen voor een schone, veilige en zich

Nadere informatie

Provinciaal blad 2012, 44

Provinciaal blad 2012, 44 ISSN 0920-105X Provinciaal blad 2012, 44 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 28 augustus 2012, nr. 80B5BE58, tot instelling van de AVP-gebiedscommissie Vallei en Heuvelrug (Instellingsbesluit

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DEELNEMERS

INFORMATIE VOOR DEELNEMERS INFORMATIE VOOR DEELNEMERS 1. Gebruik de Lege Ruimte in het kort pag. 2 2. Agenda van het programma pag. 3 3. Toelichting bij de programmaonderdelen pag. 4 4. Aanleiding en inhoud (plattegrond van gebied)

Nadere informatie

Toeristische Visie 2015

Toeristische Visie 2015 Toeristische Visie 2015 Raadsinformatieavond 2 september 2015 www.regioalkmaar.nl Regio Alkmaar 7 gemeenten 288.000 inwoners Aanleiding Noodzaak en urgentie Merkkracht streken 2013 Bron: Hendrik Beerda.

Nadere informatie

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007

K a n s e n. voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t. Onderzoeksrapport. Mei 2007 K a n s e n voor particulier natuurbeheer i n B r a b a n t Onderzoeksrapport Mei 2007 Opdrachtgever: Uitvoerenden: In samenwerking met: Provincie Noord-Brabant Brabants Landschap Brabants Particulier

Nadere informatie

Route-netwerk-bijeenkomst. 22 mei 2014, Geofort, Herwijnen

Route-netwerk-bijeenkomst. 22 mei 2014, Geofort, Herwijnen Route-netwerk-bijeenkomst 22 mei 2014, Geofort, Herwijnen Route-netwerk-bijeenkomst 22 mei 2014, Geofort, Herwijnen Wandelnet/Fietsplatform waar staan we/ waar gaan we naar toe? Spanningsveld: Wandelen/fietsen

Nadere informatie

November 2014 PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN

November 2014 PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN November 2014 PVDA PLAN VAN DE ARBEID VOORNE PUTTEN Een plan van De Partij van de Arbeid Voorne putten Werkgroep Economie & Werk Voorne Putten PvdA Nissewaard Gert-Jan Alberts Kim van de Kant PvdA Hellevoetsluis

Nadere informatie

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger.

Voorwoord. In deze brochure geven wij u inzicht in de branche en de rol van NLingenieurs als haar vertegenwoordiger. Voorwoord De Nederlandse advies- en ingenieursbranche levert innovatieve en duurzame oplossingen voor de Nederlandse en internationale samenleving. De branche is bepalend geweest voor het ontstaan van

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015 Verbinden, inspireren en activeren Radboud Vorage, juli 2010 ACHTERGROND Netwerkprogramma loopt af Rol GAN continueren, vanuit het bedrijfsleven Aansluiten bij behoefte deelnemers/participanten

Nadere informatie

Gebiedsprogramma 2016-2020. Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020.

Gebiedsprogramma 2016-2020. Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020. Gebiedsprogramma 2016-2020 Dit document geeft schematisch de hoofdlijnen weer van het Gebiedsprogramma 2016 2020. 1 Integrale gebiedsopgaven Initiëren, faciliteren en uitvoeren van integrale gebiedsopgaven

Nadere informatie

Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019

Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019 Bijlagen Uitvoeringsprogramma Weardefol Fryslân 2016-2019 Bijlage 1 Beleidskader Hieronder worden de beleidsdoelen uit het Streekplan Fryslân en de thematische Structuurvisie Grutsk op e Romte en de ambities/resultaten

Nadere informatie

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie Overijssel maart 2010 RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie

Nadere informatie

De Atlas van het Land van Borsele

De Atlas van het Land van Borsele De Atlas van het Land van Borsele Inhoud: Reden van ontstaan (achtergronden en beweegredenen) Stichting - doel - visie - aanpak (organisatie) Streekfonds en Stichting (structuur) en bijbehorende taken

Nadere informatie

Beleidsregels nieuw subsidiebeleid Gemeente Oude IJsselstreek concept 26 mei 2015 1. Inleiding. Op initiatief van de gemeenteraad en het college van burgemeesters en wethouders zijn op 3 maart en 25 maart

Nadere informatie

Lokaal economisch beleid

Lokaal economisch beleid Lokaal economisch beleid Op weg naar een dynamische agenda voor de toekomst Tweede ondernemersavond 13 oktober 2014 Programma Opening 19:30 Doel van de avond 19:35 Terugblik 1 e ondernemersavond 19:40

Nadere informatie

Verslag Symposium De Nationale Landschappen verdienen het!

Verslag Symposium De Nationale Landschappen verdienen het! Verslag Symposium De Nationale Landschappen verdienen het! Radio Kootwijk, 5 september 2011, 10.00-15.30 uur Ruim 90 belangstellenden kwamen naar Radio Kootwijk voor de lancering van Servicenet Nationale

Nadere informatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie

ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK. Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie ONTWIKKEL EEN GEZAMENLIJKE VISIE OP HET DUURZAAM BODEMGEBRUIK Bijeenkomst XXX dag-maand-jaar, Locatie OPZET VAN DE PRESENTATIE Bodemvisie Waarom? Doel Middel Ingrediënten SPRONG Wie, wat, waarom? Het proces

Nadere informatie

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen

Voorstel Marketing en Promotie Veluwe. Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Voorstel Marketing en Promotie Veluwe Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen VOORSTEL MARKETING & PROMOTIE VELUWE VRAAGSTELLING: Opstellen van een toeristisch marketingactiviteitenprogramma voor

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Beleidsplan 2013 en verder Stichting Bestuurlijke Diversiteit Nederland

Beleidsplan 2013 en verder Stichting Bestuurlijke Diversiteit Nederland Beleidsplan 2013 en verder Stichting Bestuurlijke Diversiteit Nederland Inhoudsopgave pagina 1. Inleiding 1 2. Missie & Kernwaarden 2 3. Actuele situatie 3 4. 2013 en verder 3 Stichting Bestuurlijke Diversiteit

Nadere informatie

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14 Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten Resultaten digitale verkenning 22 september 14 In het kort Doelgroep: Gelderse gemeenten Doel: verkennen behoefte aan provinciale ondersteuning bij faciliterende

Nadere informatie

Actieprogramma Noordrand 2013

Actieprogramma Noordrand 2013 Actieprogramma Noordrand 2013 Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard, 18 juli 2013 1 Inleiding Dit Actieprogramma Noordrand 2013 bevat de activiteiten uit het Masterplan Noordrand die in 2013 regionaal worden

Nadere informatie

Programma van Eisen - Beheerplannen

Programma van Eisen - Beheerplannen Programma van Eisen - Beheerplannen Eisen voor de inhoud Inventarisatie 1. Het beheerplan geeft allereerst een beschrijving van de natuurwaarden in het Natura 2000-gebied (de actuele situatie en trends,

Nadere informatie

Paleis van de Verdraagzaamheid. Jaarplan 2012

Paleis van de Verdraagzaamheid. Jaarplan 2012 Paleis van de Verdraagzaamheid Jaarplan 2012 Voorwoord Door een zeer succesvolle eerste editie van de jaarlijkse verkiezing van Ambassade en Ambassadeur van de Verdraagzaamheid was 2011 voor het Paleis

Nadere informatie

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland Paul Opdam Wageningen Universiteit en Alterra paul.opdam@wur.nl 3 kernpunten EHS: verzekering voor biodiversiteit Klimaatverandering

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit! Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt

Nadere informatie

Vervolg en gebiedsproces WBP 5

Vervolg en gebiedsproces WBP 5 Vervolg en gebiedsproces WBP 5 1 Inleiding Het WBP5 strategisch deel ligt voor. Hiermee is het WBP 5 niet af, maar staat het aan het begin van het gebiedsproces en het interne proces om tot een uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon en erfgoed van de Tweede Wereldoorlog

Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon en erfgoed van de Tweede Wereldoorlog Statenmededeling Onderwerp Militair erfgoed Tweede Wereldoorlog en Oorlogsmuseum Overloon Aan Provinciale Staten van Noord-Brabant, Kennisnemen van Informatie over voortgang proces Oorlogsmuseum Overloon

Nadere informatie

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID Apeldoorn, 15 oktober 2015 Geachte heer, mevrouw, De gemeente werkt aan beleid voor citymarketing en evenementen. Wij hebben hierover met veel Apeldoornse partijen

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp : uitvoeringsprogramma Groen Blauwe Diensten

Raadsvoorstel. Onderwerp : uitvoeringsprogramma Groen Blauwe Diensten Raadsvoorstel Vergadering: : 28 april 2008 Agendanummer : 7 Opiniërende vergadering : 14 april 2008 Portefeuillehouder : L.C.J. Lijmbach Onderwerp : uitvoeringsprogramma Groen Blauwe Diensten Aan de raad,

Nadere informatie

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland Projectenformulier Regiocontract 20122015 Regio Rivierenland 1. Naam Project Geef de volledige en correcte naam waaronder het project geregistreerd dient te worden Professionalisering Evenementen Rivierenland

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Verslag Workshop Groene diensten

Verslag Workshop Groene diensten Verslag Workshop Groene diensten Groene diensten Groenbeheer, landschapsbeheer, natuur. Opbouw workshop Er zijn twee workshops gehouden, aan het eind van de ochtend en begin van de middag. De beide workshops

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 POP-3 Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020 1 Provincie Zeeland Uitvoering POP-3: Johan Wandel Boy Saija Arjon Copper Programma Zeeuws

Nadere informatie

- Ideeënconsultatie Circuit Zandvoort -

- Ideeënconsultatie Circuit Zandvoort - - Ideeënconsultatie Circuit Zandvoort - De Provincie Noord-Holland vraagt om: Ideeën uit de markt Aanleiding De provincie Noord-Holland roept marktpartijen en maatschappelijke organisaties op om mee te

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

De Kromme Rijnstreek bloeit

De Kromme Rijnstreek bloeit OP EUROPA INVESTEERT IN ZIJN PLATTELAND 43 PROJECTEN ONDERSTEUND De Kromme Rijnstreek bloeit Resultaten LEADER Kromme Rijn 2007-2013 EU SUBSIDIE VERVIJFVOUDIGD VERSTERKING STREEKIDENTITEIT EN LEEFBAARHEID

Nadere informatie

JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM

JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM JAARVERSLAG STICHTING GEEFEROM 2013 Arnhem, juni 2014 Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van Stichting Geeferom 2013. Een Stichting opgericht vanuit een visie dat vele kleine beetjes een mooiere,

Nadere informatie

WERKPLAN 2013-2014. BEGROTING 2014 t/m 2016 NATIONAAL PARK WEERRIBBEN-WIEDEN SAMENWERKINGSVERBAND WEERRIBBEN-WIEDEN

WERKPLAN 2013-2014. BEGROTING 2014 t/m 2016 NATIONAAL PARK WEERRIBBEN-WIEDEN SAMENWERKINGSVERBAND WEERRIBBEN-WIEDEN WERKPLAN 2013-2014 en BEGROTING 2014 t/m 2016 NATIONAAL PARK WEERRIBBEN-WIEDEN en SAMENWERKINGSVERBAND WEERRIBBEN-WIEDEN Zwolle, mei 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 Veranderingsproces..

Nadere informatie

Wild van de Veluwe! Op weg naar een Veluwemanifest.?

Wild van de Veluwe! Op weg naar een Veluwemanifest.? 1 Wild van de Veluwe! Op weg naar een Veluwemanifest.? Ondergetekende organisaties zijn wild van de Veluwe, en willen daar werk van maken! De Veluwe behoort tot de mooiste en bijzonderste gebieden van

Nadere informatie