Een empirisch onderzoek naar de toepassing van de gedragsregelen bij de aanbieding van beleggingsdiensten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een empirisch onderzoek naar de toepassing van de gedragsregelen bij de aanbieding van beleggingsdiensten"

Transcriptie

1 Faculteit rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar Een empirisch onderzoek naar de toepassing van de gedragsregelen bij de aanbieding van beleggingsdiensten Mystery shopping in de bank business Masterproef van de opleiding master in de rechten ingediend door Lien Verdoodt studentennummer: Promotor: Prof. Reinhard Steennot Commissaris: Dhr. Renzo van der Bruggen

2 Voorwoord Graag wil ik in dit woordje vooraf enkele mensen bedanken die er mee voor gezorgd hebben dat deze masterproef tot stand is kunnen komen. Allereerst gaat mijn dank uit naar mijn promotor, professor Reinhard Steennot voor het aanreiken van deze bijzonder interessante invalshoek van de gedragsregels. Ik kon hier steeds terecht met al mijn vragen en ben heel dankbaar voor de deskundige begeleiding die ik kreeg bij het schrijven van deze masterproef en de nuttige anekdotes die ik kon meenemen uit de brandend actuele colleges. Verder wil ik ook enkele bankbedienden uitvoerig bedanken. De praktische informatie, de verstrekte vragenlijsten en de mogelijkheid tot het uitvoeren van enkele mystery visits waren van cruciaal belang voor de ontwikkeling van mijn masterproef. Tot slot wil ik mijn vriend, ouders, zussen en vrienden bedanken voor de onuitputtelijke steun, het eindeloze geduld en de nodige afleiding tijdens mijn masteropleiding waarvan dit werk het kroonstuk vormt.

3 Inhoudsopgave Voorwoord i Inhoudsopgave ii Inleiding 1 1. MiFID Een Europees verhaal 3 I. Van ISD naar FSAP 3 II. De geboorte van de MiFID 6 2. MiFID Een theoretische benadering 8 I. De MiFID-doelstellingen 8 II. Toepassingsgebied 8 II.1 Personeel toepassingsgebied 8 a. De verstrekker van de beleggingsdiensten 9 De vergunningsvoorwaarden 9 De bedrijfsuitoefeningsvoorwaarden 10 b. De ontvanger van de beleggingsdiensten 11 II.2 Materieel toepassingsgebied 11 II.3 Territoriaal toepassingsgebied 13 a. De verstrekker van de beleggingsdiensten 13 b. De ontvanger van beleggingsdiensten 15 III. De cliëntenkwalificatie 15 III.1 De professionele cliënten 16 III.2 De in aanmerking komende tegenpartij 17 III.3 De niet-professionele cliënten 18 III.4 Herkwalificatie 19 a. Opt up & down 19 Herkwalificatie tot professionele cliënt 19 Herkwalificatie tot in aanmerking komende tegenpartij 21 Herkwalificatie tot niet-professionele cliënt 22 b. De gevolgen van de indeling 24 IV De MiFID-gedragsregels 24 IV.1 Het loyauteitsbeginsel 25 IV.2 De belangenconflicten 26 a. Constitutieve elementen 27 b. Drie stappen- regime 28 c. Inducements 30 Principe 30 Eerste uitzondering 30 Tweede uitzondering 31 Derde uitzondering 33 IV.3 Inform your costumer 33 a. Kwaliteit van de informatie 34 Algemene regel 34 Gedetailleerd regime voor de niet-professionele cliënt 35 Publicitaire mededelingen 36 b. Inhoud van de verstrekte informatie 38 Algemene regel 38

4 De cliëntencategorie 39 De beleggingsonderneming en haar diensten 39 Financiële instrumenten 40 Plaatsen van uitvoering 40 Kosten en bijhorende lasten 41 c. Tijdstip van de informatieverstrekking 41 d. Vorm van de informatieverstrekking 43 Duurzame drager 43 Een website 44 IV.4 Know your customer 44 a. Informatie inwinnen 45 b. De geschiktheidsbeoordeling 46 De beleggingsdoelstellingen 46 De financiële draagkracht 47 Kennis en ervaring 47 c. De passendheidsbeoordeling 48 d. Execution only 49 IV.5 De verplichting tot best execution 50 a. Orderuitvoeringsbeleid 51 b. Informatie omtrent het orderuitvoeringsbeleid 52 c. Evaluatie van het orderuitvoeringsbeleid 53 IV.6 De dossierplicht 53 IV.7 Rapporteringsverplichting 54 V. MiFID De toekomst MiFID Een praktische benadering 57 I. Toezicht op de MiFID 57 I.1 Van één naar twee pieken 57 I.2 Het werk van de FSMA 58 a. Werkprogramma s 59 b. Auditmethodologie 59 c. Cartografie 60 d. Compliance 60 I.3 De FSMA en de ESMA 60 I.4 De ESMA-guidelines 61 a. Bindende werking van de ESMA-Richtsnoeren? 62 Ten aanzien van de bevoegde autoriteiten 62 Ten aanzien van de financiële marktdeelnemers 63 Besluit 64 b. Meedelen van het doel van de geschiktheidsbeoordeling 64 c. Een aantal organisatorische aspecten van de geschiktheidsbeoordeling 65 Kennis van de cliënt 65 Kennis van de aangeboden producten 66 Procedures die leiden tot een geschikte belegging 66 d. Kwalificaties van het personeel van beleggingsondernemingen 66 e. Informatie-inwinning 66 f. De juistheid van de ingewonnen formatie 67 II. Aansprakelijkheid 68

5 III Onderzoek MiFID vragenlijsten 71 III.1 Onderlinge vergelijking 71 a. Begin van de vragenlijst 71 b. Indeling van de vragenlijst 72 c. Financiële draagkracht 72 d. Kennis en ervaring 73 e. Beleggingsdoelstellingen 73 f. De risicobereidheid 74 g. Beleggersprofielen 74 h. Sommige banken gaan wel heel ver 75 i. Juistheid en actualiteit van de informatie 76 j. Het waarom van de vragenlijst 76 k. Conclusie 77 IV Mystery shopping 78 IV.1 Op onderzoek.. 78 a. Mystery visit 1 78 b. Mystery visit 2 79 c. Mystery visit 3 80 d. Mystery visit 4 81 e. Mystery visit 5 81 f. Mystery visit 6 81 IV.2 Inspecties FSMA met betrekking tot belangenconflicten 82 IV.3 Ook Test Aankoop ging mystery shoppen CONCLUSIE 85 Bibliografie 87 Literatuur 87 Online bronnen 90 BIJLAGEN 91

6 Inleiding Steeds meer beleggers vinden hun weg naar de financiële markten. In een financieel onzeker tijdperk gaan steeds meer mensen op zoek naar hogere rendementen door te beleggen in financiële instrumenten. Deze beleggers wordt en ruim en steeds complexer aanbod aan instrumenten en diensten voorgeschoteld. Dit brengt uiteraard de nodige gevaren met zich mee. Een strenge en efficiënte regelgeving ter bescherming van de belegger was dan ook een absolute noodzaak. Voor het goed functioneren van de Europese financiële markten is het vertrouwen van de belegger immers van doorslaggevend belang. De Markets in Financial Instruments Directive of MiFID beoogt hieraan tegemoet te komen door een arsenaal aan gedragsregels ter bescherming van de belegger aan te reiken. De MiFID wil verder zorgen voor een Europese harmonisering die de interne markt ten goede komt. In deze masterproef focus ik mij vooral op de uitgevaardigde gedragsregels ter bescherming van de belegger. De beleggersbescherming is van primordiaal belang in mijn masterproef. Ik heb er echter voor gekozen om dit empirisch te benaderen. Gedurende mijn opleiding heb ik hoofzakelijk met mijn neus in de boeken gezeten. Het leek mij dan ook de uitgelezen kans om mijn interesse voor de financiële wereld om te zetten in de praktijk. Geen praktijk zonder theorie. Daarom start ik met een theoretische benadering van de MiFID. Na even stil te staan bij het toepassingsgebied, bespreek ik de inhoud van de gedragsregels zoals die vandaag bestaan. In een steeds veranderende financiële wereld blijven hervormingen niet uit. Vandaar een kleine noot over de MiFID-hervorming die in de pijplijn zit. Ik heb er bewust voor gekozen om de theoretische kant vrij beperkt te houden, gezien het belang van de praktische benadering. Ik heb getracht om na te gaan in welke mate de beleggersbescherming doorgedrongen is in de dagdagelijkse praktijk. Wordt de modale belegger er beter van? Banken goochelen met mooie rendementen en hoge verwachtingen. Is dit wel steeds conform de MiFIDreglementering? Het doel van mijn masterproef is vooral het aftoetsen van deze theoretische beschouwingen. Daarnaast heb ik ook ruimte gelaten voor enige kritiek bij mijn empirisch onderzoek. In het tweede deel bespreek ik de belangrijke taak van de FSMA en haar essentiële rol bij het handhaven van de gedragsregels. Verder sta ik stil bij de ESMA-Richtsnoeren die een praktische hulp zijn bij het invullen van de algemeen geformuleerde gedragsregels. Noem ze gerust praktijk-richtsnoeren. Vervolgens heb ik enkele vragenlijsten, dé basis om de know your costumer -verplichting te kunnen voldoen, van naderbij bekeken. Het was hierbij niet altijd even eenvoudig om deze vragenlijsten te bemachtigen. De queeste hiernaar heeft mij uiteindelijk tien mooie vragenlijsten bezorgd, waardoor ik tot een adequate vergelijking kwam.

7 Tot slot heb ik mijn stoute schoenen aangetrokken en ben ik met een fictief scenario naar een aantal bankkantoren gestapt om de MiFID aan de praktijk te toetsen. De vaak uitgebreide vragenlijsten leken op het eerste zicht MiFID-conform. Zal ik als belegger echter steeds zo n vragenlijst te zien krijgen? Worden mijn wensen en noden daarbij gerespecteerd? Het was bijzonder interessant om zes banken aan een mystery visit te onderwerpen. Dit leverde bijzondere praktische kennis op. Ik heb er bewust voor gekozen om de namen van de banken niet te vermelden. Ik besef immers dat er een discrepantie kan bestaan tussen de verschillende kantoren en banken onderling. Hierbij wil ik dan ook niemand met de vinger wijzen. Ik koester de hoop dat deze masterproef een bron van inspiratie vormt voor enkele geïnteresseerden. Mystery shopping zit volop in de lift, ook in de bank business. Dit vormt alvast mijn eerste bijdrage hieraan.

8 1. MiFID Een Europees verhaal De intrede van de Markets in Financial Instruments Directive 1 (MiFID) dient gekaderd te worden in de integratie van de Europese financiële markt. Dit situeert zich op zijn beurt in het geheel van de economische integratie als een doelstelling van de EU. Het verdrag van Rome, gevestigd op de vier vrijheden, is dé basis voor deze economische integratie. Een adequate reglementering voor de Europese financiële markten is dan ook een absolute noodzaak. Transparante, efficiënte en geïntegreerde financiële markten spelen immers een belangrijke rol in het behouden én creëren van werkgelegenheid en welvaart in de Europese Unie. 2 De hele evolutie die de Europese reglementering doormaakt dient dus steeds geplaatst te worden in deze economische context waarbij het recht gezien kan worden als een instrument om deze economische doeleinden te verwezenlijken. De Lissabon-strategie vormde de basis voor de MiFID-richtlijn. Deze richtlijn kan beschouwd worden als een van de belangrijkste Europese instrumenten om de doelstellingen inzake harmonisatie en integratie van de Europese financiële markten te helpen realiseren. I. Van ISD naar FSAP Een eerste initiatief om tot dergelijke doelstellingen te komen kwam er reeds met de ISDrichtlijn 3. Deze richtlijn voorzag onder andere in het Europese Paspoort. Hierdoor kon een beleggingsonderneming op basis van één vergunning, verleend door de EU-lidstaat van herkomst, beleggings- en nevendiensten verstrekken in een andere Europese lidstaat. De ISD voerde verder een aantal gedragsregels in die de beleggingsonderneming diende te respecteren bij het verstrekken van beleggings- en nevendiensten. 4 Deze gedragsregels dienden door de lidstaten nog verder gepreciseerd te worden. Zij werden immers op een zeer algemene wijze omschreven in de richtlijn en werden bijgevolg eerder aangereikt als algemene principes. 1 Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van richtlijn 93/22/EEG van de Raad, PB. L. 145 van 30 april 2004, 1. 2 W. VANDEVOORDE, De bescherming van de belegger herbekeken; Een commentaar bij enkele institutionele en transactionele innovaties van de Belgische bepalingen tot omzetting van richtlijn 2004/39EG ( de MIFID-richtlijn ) en richtlijn 2006/73/EG, Bank Fin R 2007, (367) Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten, PB. L 141 van 11 juni 1993, ISD staat voor Investment Services Directive. 4 Artikel 11, lid 1 van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten, PB. L. 141 van 11 juni 1993, 58.

9 Een ander belangrijk aspect bestond erin dat de lidstaten door de ISD de mogelijkheid kregen om beleggingsondernemingen te verplichten hun transacties uit te voeren op de gereglementeerde markt. De ISD had een onmiskenbare invloed op de ontwikkeling en structurering van de toenmalige effectenmarkt. Nochtans bleek ze toch niet de noodzakelijke integratie van de kapitaalmarkten en dienstverlening verwezenlijkt te hebben. 5 Er ontstond een noodzaak aan vernieuwde regelgeving door de aanzienlijke groei van grensoverschrijdende transacties na het invoeren van de euro en de immense technologische ontwikkelingen in de effectenhandel. 6 De voorbehouden bevoegdheid van de toezichthouder van de Host State omtrent de naleving van de gedragsregels werd te vaak gebruikt als een soort verborgen barrière. In de ISD zaten immers slechts zeer vage principes vervat die onvoldoende geharmoniseerd waren. Hierdoor werd heel het idee van het Europese Paspoort teniet gedaan en was er in feite geen sprake van mobiele financiële diensten. 7 Daarenboven werd de exceptie clausule 8, die de lidstaten konden inroepen in het kader van het algemeen belang, op zodanige wijze gebruikt dat er helemaal geen sprake meer kon zijn van een regulatie van de beleggingsondernemingen door de lidstaat van oorsprong. 9 Dit allegaartje van verschillende voorschriften verhinderde de toegang van buitenlande spelers op de binnenlandse gereglementeerde markt. Sinds de ISD was het duidelijk dat door de technologische ontwikkelingen financiële instrumenten steeds meer verhandeld werden aan de hand van verschillende systemen zoals gereglementeerde markten en alternatieve handelssystemen of zelfs buiten deze markten en systemen. 10 De verhandeling van instrumenten buiten de gereglementeerde markt raakte in sommige lidstaten bijzonder sterk ingeburgerd. Een fragmentatie van de kapitaalmarkten kan schadelijke gevolgen hebben op de liquiditeit en prijsvorming van een financiële markt. Een te gefragmenteerde verhandeling van financiële instrumenten houdt daarenboven een potentieel gevaar in voor de belegger. 11 Bij de uitvoering van cliëntenorders tegen de eigen positie van de beleggingsonderneming kan er immers een belangenconflict ontstaan waarbij de vraag zich duidelijk stelt of de beleggingsonderneming wel zal opteren voor het belang van haar cliënt 12. Aangezien de ISD geen enkele regels bevat 5 M. VAN EMPEL, Financial Services in the EU: Harmonization and Liberalization in M. VAN EMPEL (ed.), Financial Services in Europe: An Introductory Overview, Kluwer Law International BV, The Netherlands, 2008, (25) E. WYMEERSCH, Revision of the ISD, Working Paper , Financial Law Institute, University of Ghent, 1. 7 E. FERRAN, Building an EU Securities Market, Cambridge, Cambridge University Press, 2004, 5. 8 Artikel 18.2 van Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten, PB. L. 141 van 11 juni 1993, V. COLAERT en T. VAN DYCK, MiFID en de gedragsregels: Een nieuw juridisch kader voor beleggingsdiensten, T.B.H. 2008, (226) W. VANDEVOORDE, De bescherming van de belegger herbekeken; Een commentaar bij enkele institutionele en transactionele innovaties van de Belgische bepalingen tot omzetting van richtlijn 2004/39EG ( de MIFID-richtlijn ) en richtlijn 2006/73/EG, Bank Fin R 2007, (367) Voorstel voor een MiFID-Richtlijn, W. VANDEVOORDE, De bescherming van de belegger herbekeken; Een commentaar bij enkele institutionele en transactionele innovaties van de Belgische bepalingen tot omzetting van richtlijn 2004/39EG ( de MIFID-richtlijn ) en richtlijn 2006/73/EG, Bank Fin R 2007, (367) 371.

10 hoe deze handelsplatformen zich tegenover elkaar verhouden, schiet ze op dit vlak duidelijk te kort. Een hervorming kon dan ook niet uitblijven 13. Het Financial Services Action plan of FSAP 14 hield oorspronkelijk slechts een wijziging in van de ISD-richtlijn. Na consultaties van de financiële sector kwam men echter tot een volledige hervorming van de ISD-richtlijn. De MiFID was geboren. Het FSAP stelde een aantal prioriteiten en deadlines voor concrete initiatieven voorop om haar doelstellingen te behalen. 15 Het plan had een drieledige doelstelling waarvan het vervolledigen van een eengemaakte handelsmarkt in financiële dienstverlening 16 er één van was. Ten tweede werd het ontwikkelen van open en veilige handelsmarkten voorop gesteld. 17 Als laatste doelstelling had het FSAP het verzekeren van de stabiliteit van de Europese financiële markten door adequate regels en toezicht. 18 Het FSAP en haar doelstellingen werden in 2000 bestendigd in Lissabon waar de EU leiders samenkwamen om de Europese strategie voor de toekomst vast te leggen. Daar werd de doelstelling voorop gesteld om tegen 2010 de Europese Unie uit te bouwen tot de meest dynamische en concurrentiële kenniseconomie van de wereld die via een sterke economische groei en een bijhorende tewerkstelling garanties zou bieden voor onze sociale welvaart en een duurzame leefomgeving. 19 De ontwikkeling én de uitvoering van een ambitieus plan voor Europa was een absolute noodzaak om te kunnen blijven concurreren met de VS en de opkomende economieën en waarbij de Europe bevolking, die steeds meer vergrijst, haar levenstandaard niet zou zien dalen. De modernisering van het financiële landschap op basis van de FSAP vormde een belangrijke hoeksteen in deze strategie. 20 Uiteindelijk ging men van een oorspronkelijke bijwerking van de ISD naar de volledige herziening van de ISD die uitgroeide tot ISD II en uiteindelijk werd omgevormd tot Markets in Financial Instruments Directive Zie ook M. TISON, De bescherming van de belegger in het kapitaalmarktrecht: de hobbelige weg naar een Europees ius commune, Ugent, Instituut voor Financeel Recht, Working Paper , 14 Europese Commissie, Mededeling van de Commissie- Financiële Diensten: Tenuitvoerlegging van het kader voor financiële markten: een actieplan, 11 mei 1999, Com. (1999)232, A. MARSH, The Financial Services Action Plan in M. RAFFAN (ed), A Practitioner s Guide to EU Financial Services Directives, Surrey, City & Financial Publishing, 2006, (27) European Commission, Financial Services: Implementing the Framework for financial markets : Action Plan, Communication of the Commission, 11 May 1999, COM(1999)232, European Commission, Financial Services: Implementing the Framework for financial markets : Action Plan, Communication of the Commission, 11 May 1999, COM(1999)232, 26, European Commission, Financial Services: Implementing the Framework for financial markets : Action Plan, Communication of the Commission, 11 May 1999, COM(1999)232, G. VAN LERBERGHE, MiFID - Achtergronden en doelstellingen, Bank Fin 2007, (398) H.-J. BIELING, EMU, Financial Integration and Global Economic Governance, RIPE 2006, (420) M. ELDERFIELD, Introduction in M. ELDERFIELD (ed.), A Practitioner s Guide to MiFID, Surrey, City & Financial Publishing, 2007, (1) 2.

11 II. De geboorte van de MiFID In het verlengde van het FSAP stelde de Raad in 2000 een comité samen onder voorzitterschap van de Belg Baron Alexandre Lamfalussy. Dit comité had de bedoeling om een onderzoek te voeren naar de structuur en de procedure van het reguleren en controleren van Europese kapitaalmarkten. Deze bevindingen zouden ze dan finaal in een rapport gieten. 22 Ze kwamen al snel tot de conclusie dat de toenmalige reglementering te traag en te complex was en bovendien alles behalve aangepast was aan de sterk gewijzigde financiële realiteit. Daarenboven stelden ze ook vast dat de bestaande regels niet overal op dezelfde manier werden toegepast, wat leidde tot een ongelijke behandeling. Het comité stelde dan ook een nieuwe werkwijze voor die bestond uit een structuur van vier opeenvolgende én complementaire stappen. De Lamfalussy-procedure zag zijn levenslicht. Bij de totstandkoming van de MiFID werd deze Lamfalussy-procedure voor het eerst toegepast in het gebied van financiële diensten, wat haar de naam Lamfalussy-richtlijn opleverde. 23 Een eerste niveau bestaat uit primaire wetgeving die werd aangenomen door het Europese parlement en de Raad van Ministers. Deze wetgeving stelt een algemeen kader voor dat bestaat uit principiële bepalingen die bovendien flexibel genoeg zijn zodat er geen constante herziening nodig is. Dit niveau werd vormgegeven door de Markets in Financial Instrument Directive. 24 Het tweede niveau bestaat uit uitvoeringsmaatregelen of meer specifieke maatregelen en werd overgelaten aan de Europese Commissie en een gespecialiseerd comité. Voor de MiFID was dat het European Securities Committee of ESC. 25 Het Committee of European Securities Regulators of CESR (nu European Securities and Markets Authority of ESMA) is een samenwerkingscomité van nationale toezichthouders en trad hierbij op als een adviserend orgaan. Binnen dit kader kwamen de MiFID-Uitvoeringsrichtlijn 26 en de MiFID- Uitvoeringsverordening 27 tot stand. 22 FERRAN, Building an EU Securities Market, Cambridge, Cambridge University Press, 2004, J. RYAN, An Overview of MiFID in C. SKINNER (ed), The future of investing in Europe s markets after MiFID, West Sussex, John Wiley & Sons Ltd, 2007, (13) Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van richtlijn 93/22/EEG van de Raad, PB. L. 145 van 30 april 2004, Final report of the Committee of Wise Men on the regulation of European securities markets, Brussels, 15 February 2001, Richtlijn 2006/73/EG van de Commissie van 10 augustus 2006 tot uitvoering van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de door beleggingsondernemingen in acht te nemen organisatorische eisen en voorwaarden voor de bedrijfsuitoefening en wat betreft de definitie van begrippen voor de toepassing van genoemde richtlijn, PB. L. 241 van 2 september 2006, Verordening (EG) Nr. 1287/2006 van de Commissie van 10 augustus 2006 tot uitvoering van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad wat de voor beleggingsondernemingen geldende verplichtingen betreffende het bijhouden van gegevens, het melden van transacties, de markttransparantie, de toelating van financiële instrumenten tot de handel en de definitie van begrippen voor de toepassing van genoemde richtlijn betreft, PB. L 241 van 2 september 2006, 1.

12 Op het derde niveau wordt er door de CESR (nu ESMA) gespecificeerd op welke manier men in de praktijk toezicht zal moeten houden op het naleven van de MiFID bepalingen van het tweede en het derde niveau. Deze door de CESR ontwikkelde richtsnoeren zijn geen echte rechtsregels maar hebben zo n verregaande autoriteit dat ze wél indicatief zijn voor de MiFID bepalingen. 28 Ik ga hier later verder op in. Niveau vier heeft tot slot als doelstelling voorop gesteld om te zorgen voor een handhaving van deze Europese regels door de Commissie en door meer samenwerking tussen de nationale toezichthouders. 29 De MiFID werd omgezet in de Belgische rechtsorde door de gewijzigde wetten van 6 april en 2 augustus Samen met het K.B. van 27 april en het MiFID-K.B. 33 vormen zij de fundamenten van de MiFID in onze nationale rechtsorde. 28 J. RYAN, An Overview of MiFID in C. SKINNER (ed), The future of investing in Europe s markets after MiFID, West Sussex, John Wiley & Sons Ltd, 2007, (13) Final report of the Committee of Wise Men on the regulation of European securities markets, Brussels, 15 February 2001, Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, B.S. 3 juni Wet van 2 augustus 2002 betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële diensten, B.S. 4 september Koninklijk Besluit van 27 april 2007 tot omzetting van de Europese richtlijn betreffende de markten voor financiële instrumenten, B.S. 31 mei Koninklijk Besluit van 3 juni 2007 tot bepaling van nadere regels tot omzetting van de richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten, B.S. 18 juni 2007.

13 2. MiFID Een theoretische benadering I. De MiFID-doelstellingen Naast haar algemeen streefdoel om de verdere marktintegratie te bevorderen, heeft de MiFID voornamelijk twee hoofdoelstellingen 34. Ten eerste wil men door het wegwerken van de barrières voor grensoverschrijdend effectenverkeer en door het afschaffen van het monopolie voor de gereglementeerde markten, de concurrentie op de financiële markten vergroten. Dit moet de mogelijkheid bieden tot een hogere concurrentie tussen de verschillende handelsplatformen. Een belangrijke stap hierin is het creëren van een gelijk speelveld (level playing fields) voor deze handelsplatformen door het te onderwerpen aan gelijke regels. 35 Ten tweede tracht men een verbeterd beschermingsstelsel voor beleggers tot stand te brengen via de verdere uitbouw van de gedragsregels en de bepalingen inzake de interne organisatie van de financiële instellingen. De richtlijn bevat eveneens maatregelen voor een betere samenwerking en uitwisseling van informatie tussen de nationale toezichthouders om zo tot een eenmaking van de Europese markten te komen. In deze masterproef zal ik vooral trachten te achterhalen of dat verbeterd beschermingsstelsel effectief tot uiting komt bij de naleving van de gedragsregels. II. Toepassingsgebied Vooraleer verder in te gaan op de precieze inhoud van deze regels omtrent beleggingsdiensten, is het noodzakelijk om een blik te werpen op het toepassingsgebied ervan. Het ligt voor de hand dat het van cruciaal belang is te weten wie welke rechten kan ontlenen uit deze bepalingen en wie precies welke regels dient te respecteren. Hieronder behandel ik vooreerst het personeel toepassingsgebied, gevolgd door het materieel toepassingsgebied om af te sluiten met het territoriaal toepassingsgebied. II.1 Personeel toepassingsgebied De MiFID-regels willen een regime tot stand brengen waarbij de verstrekker van beleggingsdiensten aan zeer strenge regels wordt onderworpen. Deze regels zijn van toepassing op de relatie tussen de verstrekker en de ontvanger van de beleggingsdiensten. 34 G. VAN LERBERGHE, MiFID - Achtergronden en doelstellingen, Bank Fin 2007, (398) A. VAN CAUWENBERGE, Het reglementaire landschap voor de Europese financiële markten na MiFID, Bank Fin R 2008, (63) 66.

14 Hieronder wordt logischerwijs verder ingegaan over wie deze verstrekker en ontvanger precies zijn in het Belgische recht. a. De verstrekker van de beleggingsdiensten In het personele toepassingsgebied dient er meteen een tweedelig onderscheid gemaakt te worden. Enerzijds is er het toepassingsgebied met betrekking tot de vergunningsvoorwaarden waaraan voldaan moet zijn om toegelaten te worden tot het leveren van beleggingsdiensten. Anderzijds zijn er de bedrijfsuitoefeningsvoorwaarden waarvan de gedragsregels een fundamenteel deel van uit maken en die moeten worden nageleefd bij het effectief leveren van beleggingsdiensten. De vergunningsvoorwaarden Aan de vergunningsvoorwaarden zijn onderworpen de ondernemingen naar Belgisch recht waarvan het gewone bedrijf bestaat in het beroepsmatig verrichten of aanbieden van een of meer beleggingsdiensten voor derden en/of het uitoefenen van een of meer beleggingsactiviteiten alsook voor ondernemingen naar buitenlands recht die dit bedrijf in België uitoefenen. 36 Dit is ook meteen de definitie van een beleggingsonderneming. Ieder die hier onder valt moet opteren voor een van de voorziene wettelijke statuten, zijnde het statuut voor vermogensbeheer en beleggingsadvies of het statuut van beursvennootschap. 37 In de wettelijke definitie van beleggingsonderneming zit ook het aanbieden van beleggingsdiensten vervat. Dit maakt dat ze niet meer volledig overeenstemt met de definitie in de MiFID-richtlijn. 38 Doordat de Belgische wetgever bij de definitie van beleggingsonderneming ook de daadwerkelijke activiteit erbij betrekt, zorgt dit ervoor dat sommige ondernemingen die op zich niet als beleggingsonderneming te beschouwen zijn, toch als dusdanig gekwalificeerd zullen worden. De Europese Commissie heeft bijvoorbeeld bepaald dat private equity-fondsen en hedge funds onderworpen kunnen zijn aan de vergunningsplicht. 39 Andere actoren worden op hun beurt uitdrukkelijk uitgesloten uit het toepassingsgebied gezien ze reeds vergunningsplichtig zijn op grond van andere regelgeving. Het gaat meer bepaald over kredietinstellingen 40, verzekeringsondernemingen 41, instellingen voor collectieve beleggingen (ICB s), pensioenfondsen en eveneens de bewaarders en managers 36 Art. 44, 1e lid Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, zoals gewijzigd door het K.B. 27 april 2007, B.S. 3 juni Art Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, B.S. 3 juni Art ) Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten, tot wijziging van de richtlijnen 85/611/EEG en 93/6/EEG van de Raad en van richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad en houdende intrekking van richtlijn 93/22/EEG van de Raad, PB. L. 145 van 30 april 2004, 1; hierna MiFID. 39 European Commission, Your Questions on MiFID, Markets in Financial Instruments Directive 2004/39/EC and implementing measures, Questions and Answers, Vraag 26 en 27; hierna MiFID Q&A. 40 Art Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, B.S. 3 juni Art Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, B.S. 3 juni 1995.

15 van deze fondsen 42. Behalve voor de kredietinstellingen zijn deze uitsluitingen niet absoluut en gelden ze enkel voor zover deze instellingen zich bezig houden met de activiteiten die vallen onder de desbetreffende richtlijnen waartoe zij behoren. 43 Verder zijn er nog een aantal categorieën van actoren die specifiek door de wet worden uitgesloten. Het gaat om personen die een beleggingsdienst of activiteit als incidentele activiteit verrichten in het kader van een beroepswerkzaamheid indien ze is onderworpen aan voorschriften of een beroepscode en de respectievelijke activiteiten niet worden uitgesloten. Personen die in het kader van een andere werkzaamheid, die niet onder deze wet valt, advies verstrekken, maar hier niet specifiek voor betaald worden, alsook personen die beleggingsdiensten of activiteiten verrichten louter voor eigen rekening en ondernemingen die dergelijke activiteiten enkel verrichten in het kader van een werknemersparticipatieplan of binnen de vennootschapsgroep zijn eveneens uitgesloten. 44 Onder de uitzonderingen vallen ten slotte ook centrale banken, schuldagentschappen en actoren die handelen in afgeleide instrumenten van grondstoffen of derivatencontracten, financiële futures of opties. 45 De uitzondering met betrekking tot de opties kan echter enkel gelden indien er strikte voorwaarden zijn voldaan. De bedrijfsuitoefeningsvoorwaarden Het toepassingsgebied van de bedrijfsuitoefeningsvoorwaarden is heel wat ruimer. Het begrip gereglementeerde onderneming 46 vormt de hoeksteen van het toepassingsgebied, hoewel dit begrip niet voorkomt in de MiFID 47. Het begrip gereglementeerde onderneming bevat vooreerst de Belgische kredietinstellingen en beleggingsondernemingen. 48 De in België gevestigde bijkantoren van de kredietinstellingen en beleggingsondernemingen die onder het recht van de EER ressorteren vallen ook onder dit begrip voor zover hun transacties op het Belgisch grondgebied plaatsvinden 49 en eveneens de bijkantoren die onder het recht van derde landen ressorteren. 50 Ook de kredietinstellingen en de beleggingsondernemingen op zich die ressorteren onder het recht van derde landen maar op een rechtsgeldige wijze diensten in België verstrekken, worden hier ook geviseerd voor zover ze uiteraard transacties verrichten op Belgisch grondgebied. 51 Tot slot worden ook de in België 42 Art Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, B.S. 3 juni V. COLAERT en T. VAN DYCK, MiFID en de gedragsregels: Een nieuw juridisch kader voor beleggingsdiensten, T.B.H. 2008, (226) Art , 5, 6 en 11 Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, B.S. 3 juni Art , 5, 6 en 11 Wet van 6 april 1995 inzake het statuut van en het toezicht op de beleggingsondernemingen, B.S. 3 juni Art. 26, 2e lid Wet van 2 augustus 2002 betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële diensten, B.S. 4 september 2002; hierna Wet financieel toezicht. 47 V. COLAERT en T. VAN DYCK, MiFID en de gedragsregels: Een nieuw juridisch kader voor beleggingsdiensten, T.B.H. 2008, (226) Art 26 1 e lid, 1 Wet financieel toezicht. 49 Art e lid, 2 Wet financieel toezicht. 50 Art e lid, 3 Wet financieel toezicht. 51 Art. 26 1e lid, 4 Wet financieel toezicht.

CIRCULAIRE PPB CPB van de CBFA over de voorbereiding op de inwerkingtreding van de MiFID- richtlijn

CIRCULAIRE PPB CPB van de CBFA over de voorbereiding op de inwerkingtreding van de MiFID- richtlijn Prudentieel beleid Brussel, 20 juni 2007 CIRCULAIRE PPB-2007-8-CPB van de CBFA over de voorbereiding op de inwerkingtreding van de MiFID- richtlijn (circulaire aan de kredietinstellingen, de beleggingsondernemingen,

Nadere informatie

FSMA_2017_11-1 dd. 18/07/2017

FSMA_2017_11-1 dd. 18/07/2017 FSMA_2017_11-1 dd. 18/07/2017 Deze mededeling is van toepassing op de volgende ondernemingen (hierna gereglementeerde ondernemingen ): - de kredietinstellingen naar Belgisch recht indien zij beleggingsdiensten

Nadere informatie

MiFID voor kredietinstellingen Een introductie

MiFID voor kredietinstellingen Een introductie MiFID voor kredietinstellingen Een introductie NVB MiFID conferentie 24 november 2006 Els Deerenberg Agenda Doel MiFID Regels voor kredietinstellingen - organisatie - cliëntenclassificatie - gedragsregels

Nadere informatie

MiFID. MiFID, de harmonisering van de financiële en kapitaalmarkten. tijd nemen om te bouwen

MiFID. MiFID, de harmonisering van de financiële en kapitaalmarkten. tijd nemen om te bouwen MiFID ifid MiFID, de harmonisering van de financiële en kapitaalmarkten tijd nemen om te bouwen MiFID of Markets in Financial Instruments Directive is een geheel van Europese rechtsregels die onder andere

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

DE MINISTER VAN FINANCIËN; BESLUIT:

DE MINISTER VAN FINANCIËN; BESLUIT: Ministeriële regeling Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.minfin.nl Inlichtingen Staatscourant nr. 51 Datum 5 maart 2009 Betreft Wijziging Vrijstellingsregeling Wft Uw

Nadere informatie

MiFID in de praktijk Of wat verandert voor de wholesale

MiFID in de praktijk Of wat verandert voor de wholesale MiFID in de praktijk Of wat verandert voor de wholesale Inleiding De door de Europese Commissie in 1999 uitgewerkte Lissabon Agenda formuleert de ambitieuze doelstelling om tegen 2010 de Europese Unie

Nadere informatie

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN 17.6.2017 L 155/1 II (Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) 2017/1018 VAN DE COMMISSIE van 29 juni 2016 tot aanvulling van Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement

Nadere informatie

EUROPESE RICHTLIJN BETREFFENDE MARKTEN VOOR FINANCIËLE INSTRUMENTEN (MIFID)

EUROPESE RICHTLIJN BETREFFENDE MARKTEN VOOR FINANCIËLE INSTRUMENTEN (MIFID) EUROPESE RICHTLIJN BETREFFENDE MARKTEN VOOR FINANCIËLE INSTRUMENTEN (MIFID) EEN BETERE BESCHERMING VAN DE BELEGGER INHOUD MEER TRANSPARANTIE VOOR BELEGGINGSDIENSTEN 3 DE VOORNAAMSTE THEMA S 4 VOORDELEN

Nadere informatie

Circulaire FSMA_2012_12 dd. 20/06/2012

Circulaire FSMA_2012_12 dd. 20/06/2012 %4:.=5,4:0 Circulaire FSMA_2012_12 dd. 20/06/2012 *($ )4.3

Nadere informatie

Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent. Academiejaar

Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent. Academiejaar Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2008-2009 Aansprakelijkheid van de bank voor kredietverlening en dienstverlening (MiFID- Markets in Financial Instruments Directive en de gedragsregels)

Nadere informatie

Inwerkingtreding van de wet van 19 april 2014 betreffende de alternatieve instellingen voor collectieve belegging en hun beheerders

Inwerkingtreding van de wet van 19 april 2014 betreffende de alternatieve instellingen voor collectieve belegging en hun beheerders Mededeling FSMA_2014_03 dd. 23/06/2014 Inwerkingtreding van de wet van 19 april 2014 betreffende de alternatieve instellingen voor collectieve belegging en hun beheerders Toepassingsgebied: Deze mededeling

Nadere informatie

Europese Richtlijn betreffende Markten voor Financiële Instrumenten: MiFID

Europese Richtlijn betreffende Markten voor Financiële Instrumenten: MiFID Europese Richtlijn betreffende Markten voor Financiële Instrumenten: MiFID 1. Wat is MiFID? De Lissabon Agenda, in het leven geroepen door de Europese Commissie in 2000, bevat de ambitieuze doelstelling

Nadere informatie

Wat is MiFID? Doelstellingen?

Wat is MiFID? Doelstellingen? 2 Voor een betere bescherming van de belegger Wat is MiFID? Doelstellingen? De Lissabon Agenda, in het leven geroepen door de Europese Commissie in 2000, bevat de ambitieuze doelstelling om tegen 2010

Nadere informatie

Bijlage 2 bij de mededeling NBB_2015_08

Bijlage 2 bij de mededeling NBB_2015_08 de Berlaimontlaan 14 BE-1000 Brussel tel. +32 2 221 38 12 fax + 32 2 221 31 04 ondernemingsnummer: 0203.201.340 RPR Brussel www.nbb.be Brussel, 10 februari 201 Bijlage 2 bij de mededeling NBB_201_08 Standaardformulier

Nadere informatie

Rentederivaten ter dekking van aan kmo s verleende kredieten met variabele rentevoet

Rentederivaten ter dekking van aan kmo s verleende kredieten met variabele rentevoet Rentederivaten ter dekking van aan kmo s verleende kredieten met variabele rentevoet FINANCIALSERVICESANDMARKETSAUTHORITY AUTORITEITVOORFINANCIËLEDIENSTENENMARKTEN 1 AUTORITÉDESSERVICESETMARCHÉSFINANCIERS

Nadere informatie

De bescherming van de belegger bij het verwerven van beleggingsdiensten

De bescherming van de belegger bij het verwerven van beleggingsdiensten Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2009-10 De bescherming van de belegger bij het verwerven van beleggingsdiensten Loyaliteitsplicht en know your customer -beginsel Masterproef

Nadere informatie

De MiFID en haar implementatie in de Nederlandse wetgeving

De MiFID en haar implementatie in de Nederlandse wetgeving Dit artikel uit is gepubliceerd door Boom Juridische uitgevers en is bestemd schap eming De MiFID en haar implementatie in de Nederlandse wetgeving Inleiding De richtlijn markten voor financiële instrumenten

Nadere informatie

2. Om haar cliënten beleggingsdiensten te verlenen, is Delta Lloyd Bank verplicht ze onder te

2. Om haar cliënten beleggingsdiensten te verlenen, is Delta Lloyd Bank verplicht ze onder te 1. Wat is MiFID (Markets in Financial Instruments Directive)? 2. Om haar cliënten beleggingsdiensten te verlenen, is Delta Lloyd Bank verplicht om haar cliënten onder te brengen in categorieën 3. Een van

Nadere informatie

MiFID Een betere bescherming van uw vermogen

MiFID Een betere bescherming van uw vermogen MiFID Een betere bescherming van uw vermogen Inhoud MiFID, een betere bescherming van beleggers op Europees niveau............... 4 De verplichtingen van BIL tegenover haar cliënten-beleggers... 6 Classificatie

Nadere informatie

Richtsnoeren Richtsnoeren voor de beoordeling van kennis en bekwaamheid

Richtsnoeren Richtsnoeren voor de beoordeling van kennis en bekwaamheid Richtsnoeren Richtsnoeren voor de beoordeling van kennis en bekwaamheid 22/03/2016 ESMA/2015/1886 NL Inhoudsopgave I. Toepassingsgebied... 3 II. Verwijzingen, afkortingen en definities... 3 III. Doel...

Nadere informatie

MiFID II- een overzicht

MiFID II- een overzicht Agenda 1. Inleiding MiFID II 2. MiFID II en de AFM 3. Onderwerpen toegelicht 4. Vragen 1. Inleiding MiFID II - achtergrond De MiFID staat voor de Markets in Financial Instruments Directive. Doel: bevorderen

Nadere informatie

Uitrol van MiFID naar de verzekeringssector VMVM-ACAM

Uitrol van MiFID naar de verzekeringssector VMVM-ACAM Uitrol van MiFID naar de verzekeringssector VMVM-ACAM 20 maart 2014 Uitbreiding van de MiFID gedragsregels naar de verzekeringssector A. Reglementaire teksten B. Toepassingsgebied C. MiFID thema's die

Nadere informatie

INFORMATIEVERPLICHTINGEN ALS TECHNIEK OM DE BELEGGER TE BESCHERMEN

INFORMATIEVERPLICHTINGEN ALS TECHNIEK OM DE BELEGGER TE BESCHERMEN Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2013-2014 INFORMATIEVERPLICHTINGEN ALS TECHNIEK OM DE BELEGGER TE BESCHERMEN Technisch- juridische analyse en onderzoek naar effectiviteit Masterproef

Nadere informatie

Bijlage 3 bij de mededeling NBB_2015_08

Bijlage 3 bij de mededeling NBB_2015_08 de Berlaimontlaan 14 BE-1000 Brussel tel. +32 2 221 38 12 fax + 32 2 221 31 04 ondernemingsnummer: 0203.201.340 RPR Brussel www.nbb.be Brussel, 10 februari 2015 Bijlage 3 bij de mededeling NBB_2015_08

Nadere informatie

hierna elk afzonderlijk "de Autoriteit" en gezamenlijk "de Autoriteiten" genoemd,

hierna elk afzonderlijk de Autoriteit en gezamenlijk de Autoriteiten genoemd, 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Nationale Bank van België en de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten over de buitenlandse beleggingsondernemingen De Nationale Bank van België (hierna "de Bank"),

Nadere informatie

Wet van 13 maart 2016 op het statuut van en het toezicht op de verzekerings- of herverzekeringsondernemingen, de artikelen 107 tot 122.

Wet van 13 maart 2016 op het statuut van en het toezicht op de verzekerings- of herverzekeringsondernemingen, de artikelen 107 tot 122. de Berlaimontlaan 14 BE-1000 Brussel tel. +32 2 221 35 88 fax + 32 2 221 31 04 ondernemingsnummer: 0203.201.340 RPR Brussel www.nbb.be Mededeling Brussel, 2 juni 2017 Kenmerk: NBB_2017_18 uw correspondent:

Nadere informatie

Richtsnoeren. Richtsnoeren met betrekking tot bepaalde aspecten van de MiFID-geschiktheidseisen. 25 juni 2012 ESMA/2012/387

Richtsnoeren. Richtsnoeren met betrekking tot bepaalde aspecten van de MiFID-geschiktheidseisen. 25 juni 2012 ESMA/2012/387 Richtsnoeren Richtsnoeren met betrekking tot bepaalde aspecten van de MiFID-geschiktheidseisen 25 juni 2012 ESMA/2012/387 Datum: 25 juni 2012 ESMA/2012/387 Inhoudsopgave I. Toepassingsgebied 3 II. Definities

Nadere informatie

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw,

Amsterdam, 3 juli 2015. Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II. Geachte heer, mevrouw, Amsterdam, 3 juli 2015 Betreft: Reactie VV&A aan MinFin inzake MiFiD II Geachte heer, mevrouw, Namens de Vereniging van Vermogensbeheerders & Adviseurs (hierna: VV&A ) willen wij graag van de gelegenheid

Nadere informatie

Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten. 6 juli 2015

Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten. 6 juli 2015 Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag Internetconsultatie Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten 6 juli 2015 Reactie van: VERENIGING VAN EFFECTENBEZITTERS

Nadere informatie

Handleiding werkprogramma's m.b.t. de MiFID-activiteiten

Handleiding werkprogramma's m.b.t. de MiFID-activiteiten Handleiding werkprogramma's m.b.t. de MiFID-activiteiten April 2012 Congresstraat 12-14 1000 Brussel T +32 2 220 5752 / www.fsma.be Handleiding werkprogramma s en Cartografie m.b.t. de MiFID-activiteiten

Nadere informatie

FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN

FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN Versie oktober 2007 FORTIS INVESTMENTS ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE BELEGGINGSDIENSTEN Fortis Investment Management Netherlands N.V. is statutair gevestigd te Utrecht en kantoorhoudend te 1101 BH Amsterdam

Nadere informatie

CORPORATE MIFID: EEN BESCHERMING VOOR ELKE BELEGGER

CORPORATE MIFID: EEN BESCHERMING VOOR ELKE BELEGGER CORPORATE MIFID: EEN BESCHERMING VOOR ELKE BELEGGER 2 MIFID De richtlijn betreffende de markten in financiële instrumenten (MiFID Markets in Financial Instruments Directive), goedgekeurd op 21 april 2004,

Nadere informatie

Brussel, 6 november Geachte heer, Geachte mevrouw, Inleiding

Brussel, 6 november Geachte heer, Geachte mevrouw, Inleiding Prudentieel beleid bank- en verzekeringswezen Brussel, 6 november 2007 Mededeling van de CBFA over haar beleid inzake de uitbesteding van diensten van vermogensbeheer van vermogen van niet-professionele

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA s-gravenhage

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA s-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management

Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management Inleiding In dit document informeren wij u over de wijze waarop wij effectenorders voor u uitvoeren en de procedures die hierbij worden gehanteerd. Wij maken

Nadere informatie

Orderuitvoeringsbeleid

Orderuitvoeringsbeleid Orderuitvoeringsbeleid Algemeen Op grond van de Wet op het financieel toezicht ( Wft ) is BNG Vermogensbeheer B.V. (BNG Vermogensbeheer) verplicht om een beleid op te stellen waarin tot uitdrukking komt

Nadere informatie

Richtsnoeren. Richtsnoeren met betrekking tot centrale begrippen van de AIFMD 13.08.2013 ESMA/2013/611

Richtsnoeren. Richtsnoeren met betrekking tot centrale begrippen van de AIFMD 13.08.2013 ESMA/2013/611 Richtsnoeren Richtsnoeren met betrekking tot centrale begrippen van de AIFMD 13.08.2013 ESMA/2013/611 Datum: 13.08.2013 ESMA/2013/611 Inhoud I. Toepassingsgebied 3 II. Definities 3 III. Doel 4 IV. Naleving

Nadere informatie

Zorgplicht Vaststellingen en standpunten naar aanleiding van inspecties. Samenvatting

Zorgplicht Vaststellingen en standpunten naar aanleiding van inspecties. Samenvatting Zorgplicht Vaststellingen en standpunten naar aanleiding van inspecties Samenvatting Augustus 2014 In het kader van haar toezicht op de gedragsregels heeft de FSMA vanaf mei 2013 bij heel wat banken en

Nadere informatie

Distributie van deelbewijzen van ICB's: zorgplicht van de distributeur tegen de achtergrond van verschillende distributiemodellen.

Distributie van deelbewijzen van ICB's: zorgplicht van de distributeur tegen de achtergrond van verschillende distributiemodellen. Academiejaar 2009-2010 Masterproef: Master in het Bedrijfsrecht Distributie van deelbewijzen van ICB's: zorgplicht van de distributeur tegen de achtergrond van verschillende distributiemodellen. Frederiek

Nadere informatie

Wet financieel toezicht

Wet financieel toezicht Wet financieel toezicht Bijlage 3 Lijst van verkorte citeertitels Verwerkte publicaties Staatsblad Kamerstuk Naam nrs. 2006, nr. 475 29.708 Wet op het finaniceel toezicht 2006, nr. 605 30.658 Invoerings-

Nadere informatie

VOORSTEL VAN WET. Artikel I De Wet op het financieel toezicht wordt als volgt gewijzigd:

VOORSTEL VAN WET. Artikel I De Wet op het financieel toezicht wordt als volgt gewijzigd: WET VAN NR Wet tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht ter implementatie van richtlijn markten voor financiële instrumenten (Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten)

Nadere informatie

Orderuitvoeringsbeleid (Beleid van optimale uitvoering) Versie november 2014

Orderuitvoeringsbeleid (Beleid van optimale uitvoering) Versie november 2014 Orderuitvoeringsbeleid (Beleid van optimale uitvoering) Versie november 2014 Dit Beleid is van toepassing op en verplichte lectuur voor alle personen die met CapitalatWork NV en CapitalatWork Foyer Group

Nadere informatie

Crowdfunding in België - een stand van zaken

Crowdfunding in België - een stand van zaken Crowdfunding in België - een stand van zaken Inleiding Crowdfunding wordt steeds vaker gebruikt als alternatieve vorm van financiering, waarbij vooral startende ondernemingen, die normaal moeilijker toegang

Nadere informatie

De bescherming van de belegger bij het verwerven van beleggingsdiensten

De bescherming van de belegger bij het verwerven van beleggingsdiensten Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2009-10 De bescherming van de belegger bij het verwerven van beleggingsdiensten Masterproef voorgelegd tot verkrijging van de graad van Master

Nadere informatie

De nieuwe toezichtsarchitectuur voor de financiële sector

De nieuwe toezichtsarchitectuur voor de financiële sector Mededeling _2011_15 dd. 23 maart 2011 De nieuwe toezichtsarchitectuur voor de financiële sector Toepassingsgebied: Alle instellingen onder toezicht van de of van het CSRSFI. Samenvatting/Doelstelling:

Nadere informatie

Richtsnoeren voor bevoegde autoriteiten en beheerders van icbe s

Richtsnoeren voor bevoegde autoriteiten en beheerders van icbe s Richtsnoeren voor bevoegde autoriteiten en beheerders van icbe s Richtsnoeren voor risicometing en de berekening van het totale risico voor bepaalde types gestructureerde icbe s ESMA/2012/197 Datum: 23

Nadere informatie

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name artikel 127, lid 6, en artikel 132,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name artikel 127, lid 6, en artikel 132, L 314/66 1.12.2015 BESLUIT (EU) 2015/2218 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 20 november 2015 betreffende de procedure tot vaststelling van de niet-toepasselijkheid op personeelsleden van het vermoeden

Nadere informatie

FSMA_2017_14 dd. 22/08/2017

FSMA_2017_14 dd. 22/08/2017 FSMA_2017_14 dd. 22/08/2017 Deze mededeling is van toepassing op de volgende ondernemingen (hierna gereglementeerde ondernemingen ): - de kredietinstellingen naar Belgisch recht indien zij beleggingsdiensten[*]

Nadere informatie

Euronext Brussels SA / NV, Rue du Marquis, 1 b.1, Markiesstraat Brussels Belgium

Euronext Brussels SA / NV, Rue du Marquis, 1 b.1, Markiesstraat Brussels Belgium Euronext Rule Book BOOK II: SPECIFIEKE REGELS VOOR EURONEXT BRUSSELS UITGIFTEDATUM: 27 FEBRUARI 2017 DATUM VAN INWERKINGTREDING: 06 MAART 2017 Euronext Brussels SA / NV, Rue du Marquis, 1 b.1, Markiesstraat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 023 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en de Wet toezicht financiële verslaggeving in verband met de herziene richtlijn prospectus

Nadere informatie

Marc Peeters, voorzitter FinPlan vzw. 28 april 2014, Elewijt Center Elewijt-Zemst

Marc Peeters, voorzitter FinPlan vzw. 28 april 2014, Elewijt Center Elewijt-Zemst De ontwerpwetgeving over onafhankelijke financiële planners en raad over financiële planning door, waaronder verzekeringstussenpersonen. Toelichting bij de stand van zaken. Marc Peeters, voorzitter FinPlan

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. tot wijziging van

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. tot wijziging van COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 22.12.2006 COM(2006) 909 definitief 2006/0282 (COD) Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2004/109/EG

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen EIOPA-BoS-12/069 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringsondernemingen 1/8 1. Richtsnoeren Inleiding 1. Artikel 16 van de Eiopa-verordening 1 (European Insurance and Occupational

Nadere informatie

EUROPESE CENTRALE BANK

EUROPESE CENTRALE BANK 19.6.2012 Publicatieblad van de Europese Unie C 175/11 III (Voorbereidende handelingen) EUROPESE CENTRALE BANK ADVIES VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 25 april 2012 inzake een voorstel voor een verordening

Nadere informatie

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt

Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Vermogensbeheerder institutioneel Ken uw cliënt Beschrijving Met de invoering van de MiFID veranderen ook de eisen die aan financiële instellingen worden gesteld. Instellingen moeten aan deze eisen voldoen

Nadere informatie

STICHTING AUTORITEIT FINANCIËLE MARKTEN, hierna AFM, Gevestigd te Amsterdam, STICHTING DSI, hierna: DSI, Gevestigd te Amsterdam

STICHTING AUTORITEIT FINANCIËLE MARKTEN, hierna AFM, Gevestigd te Amsterdam, STICHTING DSI, hierna: DSI, Gevestigd te Amsterdam Convenant tussen de Stichting Autoriteit Financiële Markten en de Stichting DSI inzake vakbekwaamheid van Relevante personen werkzaam onder de verantwoordelijkheid van Ondernemingen STICHTING AUTORITEIT

Nadere informatie

I B S P O L I C Y. Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management B.V. (IBS)

I B S P O L I C Y. Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management B.V. (IBS) Orderuitvoeringsbeleid IBS Asset Management B.V. (IBS) In dit document informeren wij u over de wijze waarop wij effectenorders voor u uitvoeren en de procedures die hierbij worden gehanteerd. Wij maken

Nadere informatie

Afsluiten rentederivaat met klant is altijd een beleggingsdienst

Afsluiten rentederivaat met klant is altijd een beleggingsdienst Rentederivaten beleggingsadvies zorgplicht Afsluiten rentederivaat met klant is altijd een beleggingsdienst Inleiding In navolging van de Engelse banken 1 is inmiddels wel met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid

Nadere informatie

Samenvattende opgave van de dekkingswaarden van de technische voorzieningen

Samenvattende opgave van de dekkingswaarden van de technische voorzieningen Samenvattende opgave van de dekkingswaarden van de technische voorzieningen Aard van de waarden A. REGLEMENTAIRE ACTIVA 3 Code Boekwaarde 1 Affectatiewaarde 2 EURO EURO 1. Obligaties en andere schuldinstrumenten

Nadere informatie

HET ORDERUITVOERINGSBELEID VAN KBC SECURITIES VOOR NIET-PROFESSIONELE (=RETAIL) CLIËNTEN

HET ORDERUITVOERINGSBELEID VAN KBC SECURITIES VOOR NIET-PROFESSIONELE (=RETAIL) CLIËNTEN HET ORDERUITVOERINGSBELEID VAN KBC SECURITIES VOOR NIET-PROFESSIONELE (=RETAIL) CLIËNTEN INFORMATION ON THE ORDER EXECUTION POLICY OF KBC SECURITIES FOR PROFESSIONAL CLIENTS 1. Doel van best execution

Nadere informatie

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014 EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 16.12.2014 C(2014) 9950 final Mededeling van de Commissie van 16.12.2014 Richtsnoerennota van de Commissie over de tenuitvoerlegging van een aantal bepalingen van Verordening

Nadere informatie

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over

N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES. over N Financiële planners A2 Brussel, 27 maart 2014 MH/SL-EDJ/AS 717-2014 ADVIES over EEN ONTWERP VAN WET INZAKE HET STATUUT VAN EN HET TOEZICHT OP DE ONAFHANKELIJK FINANCIËLE PLANNERS EN INZAKE HET VERSTREKKEN

Nadere informatie

BESLUIT (EU) 2017/935 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK

BESLUIT (EU) 2017/935 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK 1.6.2017 L 141/21 BESLUIT (EU) 2017/935 VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 16 november 2016 betreffende de delegatie van de bevoegdheid tot vaststelling van deskundigheids- en betrouwbaarheidsbesluiten

Nadere informatie

Te stellen vragen bij het opzetten van een crowdfundingproject

Te stellen vragen bij het opzetten van een crowdfundingproject FSMA_2012_15-1 dd. 12/07/2012 Te stellen vragen bij het opzetten van een crowdfundingproject Indien u promotor bent van een crowdfundingproject, dient u na te gaan of een aantal financiële reglementeringen

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.3.2014 C(2014) 1392 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 7.3.2014 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 31/07/2014

Datum van inontvangstneming : 31/07/2014 Datum van inontvangstneming : 31/07/2014 Vertaling C-312/14-1 Zaak C-312/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 1 juli 2014 Verwijzende rechter: Ráckevei Járásbíróság (Hongarije)

Nadere informatie

MiFID Nieuws. MiFID II: Wat nu te doen met de kennis- en bekwaamheidseisen?

MiFID Nieuws. MiFID II: Wat nu te doen met de kennis- en bekwaamheidseisen? Juni 2017 Met deze nieuwsbrief willen we je inzicht geven in de ontwikkelingen op het gebied van MiFID II. Per 3 januari 2018 treden de nieuwe vakbekwaamheidseisen uit de MiFID II richtlijn in werking.

Nadere informatie

Voorafgaande opmerkingen

Voorafgaande opmerkingen FAQ betreffende het reglement van de FSMA van 17 januari 2017 over de medewerking van de bedrijfsrevisoren aan het toezicht op de naleving van de EMIR-verordening door de niet-financiële tegenpartijen

Nadere informatie

Masterproef aansluitend bij Consumentenrecht en Handelspraktijken: De bescherming van de consument bij beleggingsdiensten

Masterproef aansluitend bij Consumentenrecht en Handelspraktijken: De bescherming van de consument bij beleggingsdiensten Masterproef aansluitend bij Consumentenrecht en Handelspraktijken: De bescherming van de consument bij beleggingsdiensten Gansbeke Peter Stamnummer: 20021503 Master na Master in het Bedrijfsrecht Academiejaar

Nadere informatie

Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE BELEGGERSCOMPENSATIESTELSELS /* COM/94/585DEF - COD 94/0471 */

Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE BELEGGERSCOMPENSATIESTELSELS /* COM/94/585DEF - COD 94/0471 */ Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE BELEGGERSCOMPENSATIESTELSELS /* COM/94/585DEF - COD 94/0471 */ Publicatieblad Nr. C 382 van 31/12/1994 blz. 0027 Gewijzigd

Nadere informatie

Prof. Eddy Wymeersch. Financieel Forum O.Vl.

Prof. Eddy Wymeersch. Financieel Forum O.Vl. Prof. Eddy Wymeersch De crisis heeft verschillende landen tot institutionele hervormingen aangezet VK: Splitsing van de FSA: prudentieel naar Bank of England Duitsland: nog onbeslist, na initiële aankondiging

Nadere informatie

FSMA_2017_11 dd. 18/07/2017

FSMA_2017_11 dd. 18/07/2017 FSMA_2017_11 dd. 18/07/2017 Deze mededeling is van toepassing op de volgende ondernemingen (hierna gereglementeerde ondernemingen ): - de kredietinstellingen naar Belgisch recht indien zij beleggingsdiensten

Nadere informatie

MIFID EEN VERHOOGDE BESCHERMING OP EUROPEES NIVEAU VOOR ELKE BELEGGER

MIFID EEN VERHOOGDE BESCHERMING OP EUROPEES NIVEAU VOOR ELKE BELEGGER MIFID EEN VERHOOGDE BESCHERMING OP EUROPEES NIVEAU VOOR ELKE BELEGGER 2 MIFID De richtlijn betreffende de markten in financiële instrumenten (MiFID Markets in Financial Instruments Directive), goedgekeurd

Nadere informatie

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments

Samengaan ABN AMRO Asset Management en Fortis Investments Introductie ABN AMRO werkt continue aan haar dienstverlening. Om die reden gaat er dit jaar en begin 2009 een aantal zaken op beleggingsgebied veranderen. Hier kunt u meer lezen over het assortiment beleggingsfondsen

Nadere informatie

De Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft wordt als volgt gewijzigd: CONSULTATIEVERSIE Besluit van ( datum), houdende wijziging van de Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft van 15 november 2006 in verband met regels met betrekking tot de bescherming

Nadere informatie

Beleggingsadviseur Informatievoorziening

Beleggingsadviseur Informatievoorziening Beleggingsadviseur Informatievoorziening Beschrijving De Global Office Bank probeert zijn cliënten zo goed mogelijk van informatie te voorzien. De bank hanteert daarbij de regels zoals opgenomen in de

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies Omrekening van kapitaal bij grensoverschrijdende fusies

COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN. CBN-advies Omrekening van kapitaal bij grensoverschrijdende fusies COMMISSIE VOOR BOEKHOUDKUNDIGE NORMEN Omrekening van kapitaal bij grensoverschrijdende fusies Advies van 16 december 2009 I. INLEIDING De Belgische wetgever heeft de grensoverschrijdende fusie, voorzien

Nadere informatie

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 14.4.2015 COM(2015) 155 final 2015/0080 (COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot uitvoering van het antiontwijkingsmechanisme dat voorziet

Nadere informatie

RICHTSNOEREN BETREFFENDE BEROEPSAANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERING UIT HOOFDE VAN PSD2 EBA/GL/2017/08 12/09/2015. Richtsnoeren

RICHTSNOEREN BETREFFENDE BEROEPSAANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERING UIT HOOFDE VAN PSD2 EBA/GL/2017/08 12/09/2015. Richtsnoeren RICHTSNOEREN BETREFFENDE BEROEPSAANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERING UIT HOOFDE VAN PSD2 EBA/GL/2017/08 12/09/2015 Richtsnoeren inzake de criteria voor de vaststelling van het minimumgeldbedrag van de beroepsaansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

MiFID Brochure. ERGO Life, merk van ERGO Insurance NV

MiFID Brochure. ERGO Life, merk van ERGO Insurance NV MiFID Brochure ERGO Life, merk van ERGO Insurance NV 30 april 2014 Uw bescherming bij het afsluiten van een verzekeringsovereenkomst conform de MIFID-gedragsregels 1. Inleiding De bescherming van afnemers

Nadere informatie

4 Regulering rating agencies, alternatieve beleggingsfondsen en derivatenmarkt

4 Regulering rating agencies, alternatieve beleggingsfondsen en derivatenmarkt 4 Regulering rating agencies, alternatieve beleggingsfondsen en derivatenmarkt In de vorige paragraaf 3 ging het vooral om verbetering van de bestaande regelgeving en toezicht. Onderwerp van deze paragraaf

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 oktober 2000 (11.10) (OR. en) 12089/00 Interinstitutioneel dossier: 1999/0152 (COD) LIMITE

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 6 oktober 2000 (11.10) (OR. en) 12089/00 Interinstitutioneel dossier: 1999/0152 (COD) LIMITE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 6 oktober 2000 (11.10) (OR. en) 12089/00 Interinstitutioneel dossier: 1999/0152 (COD) LIMITE EF 76 ECOFIN 269 CRIMORG 137 CODEC 744 NOTA van: nr. Comv.: Betreft: het

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

Orderuitvoeringsbeleid

Orderuitvoeringsbeleid Orderuitvoeringsbeleid 1 DOELSTELLING... 2 2 TOEPASSINGSGEBIED... 2 3 FACTOREN WAARMEE REKENING WORDT GEHOUDEN BIJ OPTIMALE UITVOERING... 2 4 TUSSENPERSONEN EN PLAATSEN VAN UITVOERING... 3 5 SAMENVOEGING

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd: Directie Financiële Markten Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 15 augustus 2007 FM 2007-01901 M Onderwerp Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling invoering Wft De Minister van Financiën, Gelet

Nadere informatie

DE BESCHERMING VAN DE BELEGGER

DE BESCHERMING VAN DE BELEGGER Zorgvuldig te bewaren DE BESCHERMING VAN DE BELEGGER MARKETS IN FINANCIAL INSTRUMENTS DIRECTIVE (MiFID) 2 INHOUDSTAFEL 1. Inleiding 2. Uw beleggingsprofiel en uw beleggingsuniversum 3. Concreet: hoe antwoorden?

Nadere informatie

Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op:

Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op: Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op: 1. het voorstel van de Europese Commissie tot aanpassing van de Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging

Nadere informatie

Mededeling CBFA_2010_28 dd. 20 december 2010

Mededeling CBFA_2010_28 dd. 20 december 2010 Mededeling _2010_28 dd. 20 december 2010 Openbare aanbieding van obligaties en toelating van obligaties tot de verhandeling op een gereglementeerde markt en invoering van een versnelde procedure voor de

Nadere informatie

MiFID II- kennis en bekwaamheid. Veelgestelde vragen m.b.t. de ESMA- richtsnoeren kennis en bekwaamheid

MiFID II- kennis en bekwaamheid. Veelgestelde vragen m.b.t. de ESMA- richtsnoeren kennis en bekwaamheid MiFID II- kennis en bekwaamheid Veelgestelde vragen m.b.t. de ESMA- richtsnoeren kennis en bekwaamheid Publicatiedatum: 13 november 2017 I. Reikwijdte 1. In de richtsnoeren wordt onderscheid gemaakt tussen

Nadere informatie

M1 RICHTSNOER VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK

M1 RICHTSNOER VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK 2004O0013 NL 22.12.2004 001.001 1 Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen B M1 RICHTSNOER VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van

Nadere informatie

VOORSTEL VAN WET. Artikel I. De Wet op het financieel toezicht wordt als volgt gewijzigd:

VOORSTEL VAN WET. Artikel I. De Wet op het financieel toezicht wordt als volgt gewijzigd: VOORSTEL VAN WET Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, het Burgerlijk Wetboek en de Wet op de economische delicten ter implementatie van richtlijn nr. 2011/61/EU van het Europees Parlement en

Nadere informatie

Bijlage Mededeling CBFA_2009_20-3 dd. 8 mei 2009

Bijlage Mededeling CBFA_2009_20-3 dd. 8 mei 2009 Bijlage Mededeling _2009_20-3 dd. 8 mei 2009 Formulier dat moet worden ingevuld door de personen die zich kandidaat stellen voor een hernieuwing van mandaat als bestuurder of als effectieve leider Toepassingsveld:

Nadere informatie

Beleid voor het doorgeven en uitvoeren van orders voor DFMC Goedgekeurd door het directiecomité van 25 september 2014

Beleid voor het doorgeven en uitvoeren van orders voor DFMC Goedgekeurd door het directiecomité van 25 september 2014 Beleid voor het doorgeven en uitvoeren van orders voor DFMC Goedgekeurd door het directiecomité van 25 september 2014 1 OVEREENGEKOMEN TERMINOLOGIE In de tekst van dit beleid voor het doorgeven en uitvoeren

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 22.12.2006 COM(2006) 913 definitief 2006/0301 (COD) Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 2003/6/EG

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, het Burgerlijk Wetboek, de Wet op de economische delicten en enige fiscale wetten ter implementatie van richtlijn nr. 2011/61/EU van het Europees Parlement

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Nadere informatie

(Voor de EER relevante tekst)

(Voor de EER relevante tekst) L 276/22 26.10.2017 UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2017/1945 VAN DE COMMISSIE van 19 juni 2017 tot vaststelling van technische uitvoeringsnormen met betrekking tot kennisgevingen door en aan vergunningaanvragende

Nadere informatie

De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum EV/SDB/sdb 31/01/2017

De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum EV/SDB/sdb 31/01/2017 MEDEDELING 1 2017/02 VAN HET INSTITUUT VAN DE BEDRIJFSREVISOREN De Voorzitter Correspondent Onze referte Uw referte Datum sg@ibr-ire.be EV/SDB/sdb 31/01/2017 Geachte Confrater, Betreft: EMIR Wet van 25

Nadere informatie