Life Cycle Costing Integrale sturing op investerings- en exploitatiekosten Kostenmanagement bbn adviseurs april 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Life Cycle Costing Integrale sturing op investerings- en exploitatiekosten Kostenmanagement bbn adviseurs april 2013"

Transcriptie

1 Life Cycle Costing Integrale sturing op investerings- en exploitatiekosten Kostenmanagement bbn adviseurs april 2013 Whitepaper LCC, april 2013 Pagina 1 van 7 bron: Kraaijvanger

2 Life Cycle Costing Van oudsher is vastgoedontwikkeling gericht op de eerste drie fasen van de vastgoedcyclus; Initiatief & definitie, Ontwerp en Realisatie. De exploitatie van het gebouw werd veelal buiten beschouwing gelaten. De opkomst van geïntegreerde contractvormen, de stijging van energieprijzen en de noodzaak tot het verantwoord omgaan met materiaal en energie dwingt de sector verder te kijken dan alleen de initiële investering. Gebouwinvesteringen dienen integraal te worden afgewogen ten opzichte van de prestaties op de lange termijn. Aspecten als onderhoud, energie, bewaking, schoonmaak en personeelskosten zorgen voor een substantieel aandeel van de kosten gedurende de gehele levensloop van het gebouw. Figuur 1; vastgoedcyclus met adviesdiensten bbn adviseurs Het opstellen van een berekening van de levensduurkosten geeft een juiste prognose van de kosten (en eventueel opbrengsten) in de toekomst. Mutaties in gebruik en organisatie, afstoting of uitbreiding en verbetering van de productiviteit en verlaging van het ziekteverzuim kunnen worden meegerekend waardoor voor zowel de ontwikkelaar, belegger, grondeigenaar en eindgebruiker inzicht ontstaat in de Total Cost of Ownership! Vroegtijdige ontwerpoptimalisaties en aanpassingen tijdens de gebruiksfase geven kostenvoordelen op de langere termijn. Life Cycle Costing maakt deze voordelen inzichtelijk en geeft de betrokken partijen inzicht en overzicht, waardoor de discussie over de verdeling van de gecreëerde meerwaarde inhoudelijk kan worden gevoerd. Whitepaper LCC, april 2013 Pagina 2 van 7

3 Rollen & belangen De noodzaak tot het optimaliseren van de levensduurkosten dient door alle partijen te worden gedragen. Wat is de meest interessante locatie? Wanneer levert het een haalbare business case op? Hoe voorkomen we hoge onderhoudskosten of disfunctioneren van de gebouwinstallaties? Vertegenwoordigt het gebouw mijn kernwaarden wel voldoende? Het eigen belang dient ondergeschikt te worden aan het totale belang. Het samenvoegen van (een deel) van de afzonderlijke berekeningen kan de financiële afweging vereenvoudigen. Met name bij een traditioneel ingericht ontwikkelingsproces zoals getoond in figuur 2 kan de individuele benadering voor onnodige inefficiëntie en kostenverhoging zorgen. ontwikkelaar belegger ontwikkelaar belegger vastgoed (her)ontwikkeling vastgoed (her)ontwikkeling grondeigenaar eindgebruiker grondeigenaar eindgebruiker Figuur 2; vastgoedontwikkeling traditioneel Figuur 3; vastgoedontwikkeling eigenaar-gebruiker Een ontwikkelingsproces waarbij de gebruiker tevens grondeigenaar, ontwikkelaar en eigenaar is (zie figuur 3) maakt de bereidheid tot het investeren in duurzaam materiaalgebruik of energiebesparende maatregelen groter. Het exploitatievoordeel in de vorm van lagere onderhoudskosten of een lagere energierekening ligt direct bij de eindgebruiker! Life Cycle Costing per fase in de vastgoedcyclus Gedurende alle fasen van de vastgoedcyclus dienen de levensduurkosten en de bijbehorende gebouwkwaliteit berekend en gemonitord te worden. Initiatief & definitie Op het moment dat de opdrachtgever haar huisvestingsbehoefte tegen het licht gaat houden kan de kostendeskundige LCC een belangrijke rol spelen in het strategische onderzoek naar een geschikte locatie, het benodigde metrage en de keuze tussen levensduurverlenging, grootschalige renovatie of sloop-nieuwbouw. Vanuit zijn ervaring kunnen er in het Programma van Eisen reële eisen worden opgenomen voor wat betreft investeringskostenbudget, vormfactoren, beoogd kwaliteitsniveau en energiezuinigheid. De technische, ruimtelijke en functionele aspecten tijdens de investering en gedurende de exploitatie van het gebouw worden doorgerekend in de levensduurkosten en geeft de opdrachtgever daardoor een betrouwbaar en stuurbaar instrument voor de verdere gebouwontwikkeling. Initiatief & definitie: locatieonderzoek huisvestingsadvies haalbaarheidsanalyse Programma van Eisen haalbaarheidsstudie kwaliteitsmanagement budgetbepaling Whitepaper LCC, april 2013 Pagina 3 van 7

4 Ontwerp Op het moment dat het Programma van Eisen door het ontwerpteam vertaald gaat worden naar een Schetsontwerp is sturing op basis van LCC essentieel om het gebouw binnen het budget te realiseren of om extra exploitatievoordelen te behalen. Tijdens de verdere uitwerking wordt de mogelijkheid tot bijsturing steeds beperkter. De ontwikkeling van het gebouw- en installatieconcept en de afweging van diverse opties is daarom cruciaal. Variantenstudies op basis van LCC koppelt de technisch inhoudelijke kennis aan conceptueel denken waardoor technische aspecten, die normaliter tijdens de uitwerking aan de orde komen, reeds worden beoordeeld en gekwantificeerd. Deze verschuiving naar de voorkant van het traject maakt het niet alleen mogelijk om een weloverwogen keuze te maken tussen de diverse varianten, maar helpt ook de doorlooptijd van deze fase te beperken. Gedurende het ontwerptraject wordt er toe gewerkt naar een integraal bouwkundig, constructief en installatietechnisch ontwerp. Realisatie Het inkoopmoment en de contractvorm voor leveringen, diensten en werken kan flexibel worden bepaald. Op basis van LCC kan strategisch worden geadviseerd of de ontwerp- en uitwerkingsverantwoordelijkheid bij het Ontwerpteam of de uitvoerende partij wordt neergelegd. Tevens kan middels geïntegreerde contractvorming gekozen worden voor het mee aanbesteden van bijvoorbeeld energie en gebouwonderhoud voor een vooraf bepaalde periode. Gedurende de realisatie van het project is kwaliteitstoezicht en commissioning noodzakelijk om de vastgelegde prestatie-eisen uit het ontwerptraject te kunnen waarborgen in de exploitatiefase. Het omschrijven van de toetsingsmogelijkheden en -momenten, mogelijke risico s en aandachtspunten kan op basis van de LCC-resultaten plaatsvinden. Gebruik Na de oplevering van het gebouw en tijdens de daadwerkelijke ingebruikname is een continue monitoring en bijsturing van de exploitatiekosten noodzakelijk. Het onderhoud op lange termijn wordt bepaald in de meerjarenonderhoudsplanning. De daadwerkelijke onderhoudsmomenten worden bepaald op basis van inspecties waarbij de gewenste onderhoudsklasse conform de NEN 2767 periodiek getoetst wordt. Eveneens wordt het energieverbruik gemonitord om tijdig te signaleren of het verbruik afwijkt van de ontwerpuitgangspunten. Voor bestaande gebouwen kunnen de huidige exploitatiekosten, inclusief de kapitaallasten van de initiële investering, worden getoetst aan onze exploitatiebenchmark. De eventuele afwijkingen, en de oorzaak daarvan, kunnen inzichtelijk worden gemaakt en waar nodig geoptimaliseerd worden. Een dergelijke analyse kan ondersteuning bieden bij de relatie en contractbesprekingen tussen huurder, verhuurder, leverancier of dienstverlener. Ontwerp: energiebalans raming gebouw- en installatieconcepten ontwerpoptimalisatie bewaking en rapportage raming exploitatiekosten Realisatie: inkoop diensten inkoop leveringen inkoop werken commissioning directievoering kwaliteitstoezicht meer- en minderwerk Gebruik: meerjarenonderhoudsprognose meerjarenonderhoudsplanning cf. NEN2767 bemetering & monitoring benchmarking technisch beheer inkoop schoonmaak, energie, bewaking, e.d. bewaking onderhoudscontracten Whitepaper LCC, april 2013 Pagina 4 van 7

5 A++ A+ A B C D E F G EPA-label Figuur 5; benchmark energieverbruik In samenwerking met de Dutch Green Building Council (DGBC) heeft bbn adviseurs het initiatief genomen om tot een dergelijke benchmark op het gebied van energieverbruik en duurzaamheid te komen. In deze benchmark worden gegevens over onder andere het energielabel, het energieverbruik en andere duurzaamheidsaspecten (CO₂ uitstoot, waterverbruik) met elkaar in verband gebracht worden. Met het inzichtelijk maken van deze prestaties kunt u beter zien waar in uw portefeuille de meeste optimalisatie mogelijk is. Proces & methodiek Het sturen op Life Cycle Costing vereist een strak geregisseerd proces van doelstelling, analyse en onderzoek, planoptimalisatie, risicoanalyse en besluitvorming. Tijdens de initiatieffase dienen er afspraken te worden gemaakt over de te hanteren discontovoet, prijsindexen, energietarieven, beschouwingsperiode en afschrijvingstermijn. Het doel wordt vastgelegd en het aantal te onderzoeken varianten wordt bepaald. Een goede berekening van de Life Cycle Costs valt of staat met de invoer van de juiste financiële parameters, bezettingsgraden, gebouwprestaties, verbruiksen onderhoudsprognoses, schoonmaak- en bewakingscycli en de daarbij behorende kosteninformatie. "het sturen op Life Cycle Costing vraagt een grote betrokkenheid van het Ontwerp- en Bouwteam. Het definiëren van kaders omtrent het meewegen van 'zachte factoren' dient vooraf te worden vastgesteld." "Aspecten als architectuur, ecologie, comfort en milieubelasting zijn vaak financieel lastig te vangen, maar dienen in de besluitvorming wel degelijk te worden meegenomen." De resultaten van de berekening kunnen op diverse mogelijkheden worden gepresenteerd. Terugverdientijd Netto Contante Waarde-methode (NCW) Jaarkosten Internal Rate of return (IRR) Discounted Payback Net savings Savings to investment ratio (SIR) Het meest gehanteerd zijn de Terugverdientijd en Netto Contante Waarde-methode. De resultaten worden middels een gevoeligheidsanalyse getoetst. Whitepaper LCC, april 2013 Pagina 5 van 7

6 Gedurende de ontwikkeling van Ontwerp naar Oplevering wordt de invoer van gebouwinformatie steeds nauwkeuriger. Waar het onderzoek in de Initiatieffase met name is gericht op het huisvestingsvraagstuk en de locatiekeuze zal de nadruk tijdens de Ontwerpfases verschuiven naar gebouwvorm, integraal gebouwen installatieconcept, de technische uitwerking en de daadwerkelijke productkeuze. Figuur 6 illustreert dit keuzeproces gedurende de Ontwerpfases. variant 1 systeem niveau variant 1 strategisch niveau variant 2 variant 3 systeem niveau variant 2 systeem niveau variant 3 detail niveau variant 1 detail niveau variant 2 integraal ontwerp variant 4 detail niveau variant 3 Initiatief Schetsontwerp Voorlopig ontwerp Definitief ontwerp Realisatie Figuur 6; keuze en besluitvorming gedurende de gebouwontwikkeling Figuur 6 is gebaseerd op de ISO waarin de verschillende niveaus van analyse (strategisch, systeem en detail) worden beschreven. Door bbn adviseurs is de stap concept toegevoegd. Het vroegtijdig sturen op een optimaal gebouw- en installatieconcept heeft een groot effect op de latere exploitatiekosten. De verfijning van de berekeningen heeft uiteraard als keerzijde dat aanpassingen gaandeweg het proces minder eenvoudig zijn door te voeren. "het vroegtijdig sturen op optimale vormfactoren van het gebouw heeft een grote invloed op de latere onderhouds- en schoonmaakkosten van de gevelconstructie. Tevens voorkomt het beperken van verliesoppervlakten onnodig energieverlies" Whitepaper LCC, april 2013 Pagina 6 van 7

7 bbn adviseurs bbn adviseurs ondersteunt alle partijen betrokken bij het gebruiken, ontwikkelen, realiseren en beheren van gebouwen en gebieden. bbn adviseurs biedt onafhankelijk advies en management. Wij ondersteunen onze opdrachtgevers met vastgoedadvies, huisvestingsadvies, gebiedsontwikkeling, bouwkostenmanagement, bouwmanagement, directievoering en toezicht en vastgoedmanagement. De combinatie van onze inhoudelijke en kostendeskundigheid in alle fases van de levensduur van een gebouw zorgt ervoor dat wij deze aspecten integraal en onafhankelijk kunnen benaderen. Ambitie verbindt alles Wij houden van ons vak en zoeken de uitdaging. In elk project en bij elk advies vragen wij ons af welke unieke meerwaarde wij u kunnen bieden. Voor bbn adviseurs is uw ambitie het belangrijkste uitgangspunt bij al onze advisering. Om deze ambitie waar te maken, bundelt bbn de kennis op alle adviesterreinen. Dat doen wij met deskundigheid, gedrevenheid, passie voor techniek, marktkennis, invoelingsvermogen en betrokkenheid. Alleen dat resulteert in ambitieuze bouwprojecten. Referentieprojecten Life Cycle Costing Stadskantoor Venlo Triodos Bank Zeist Gemeentehuis Deventer Technische Universiteit Delft Stadsforum Zoetermeer TNT Green Office Hoofddorp Copyright Niets uit deze brochure mag zonder toestemming van de rechthebbende worden overgenomen. bbn adviseurs Postbus DB Houten T F E. I. Whitepaper LCC, april 2013 Pagina 7 van 7

Building Information Modeling Informatie in een digitaal prototype van het ontwerp kostenmanagement bbn adviseurs juni 2013

Building Information Modeling Informatie in een digitaal prototype van het ontwerp kostenmanagement bbn adviseurs juni 2013 Building Information Modeling Informatie in een digitaal prototype van het ontwerp kostenmanagement bbn adviseurs juni 2013 bron: Ector Hoogstad Architecten BIM BIM is een term die in het vakgebied bouw

Nadere informatie

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Introductie Bernd Karstenberg, LCC adviseur André van den Hoek, Projectmanager onderwijshuisvesting (o.a. voor Lucas

Nadere informatie

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN Janssen REM Consulting INTRODUCTIE EN KENNISMAKING ONS AANBOD Uitvoeren van Levensduur analyses Het bieden van softwareoplossingen

Nadere informatie

Identiteit en flexibiliteit

Identiteit en flexibiliteit Identiteit en flexibiliteit bbn adviseurs maart 2014 Bron: BBHD architecten Meerdere gebruikers in een IKC Tegenwoordig zien we steeds meer dat verschillende organisaties van één gebouw gebruik maken.

Nadere informatie

De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden

De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden Whitepaper De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden bbn adviseurs 2014 bbn adviseurs www.bbn.nl info@bbn.nl Wet Markt en Overheid Per 1 juli 2014 gaat de wet Markt

Nadere informatie

Whitepaper Passende werkomgeving bij gemeentelijke organisaties: One size fits nobody

Whitepaper Passende werkomgeving bij gemeentelijke organisaties: One size fits nobody Whitepaper Passende werkomgeving bij gemeentelijke organisaties: One size fits nobody bbn adviseurs januari 2015 Aanleiding Gemeentelijke organisaties ontwikkelen zich in rap tempo. Ze staan immers midden

Nadere informatie

Themakatern duurzaamheid

Themakatern duurzaamheid ziekteverzuim cijfer totaal investering totaal energie totaal onderhoud ziekteverzuim docenten (klasse B1) (klasse B2) (klasse B2' ) vloerverwarming + 6% 5% 5% 5% 4% -- - +/- + ++ 6,5 8 Themakatern duurzaamheid

Nadere informatie

Deerns Kostenmanagement DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN

Deerns Kostenmanagement DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN Kostenbeheer in de installatietechniek: een vak apart Kostenbeheer is binnen de installatietechniek een vak apart. Fluctuerende marktprijzen, nieuwe bouwtrends en veranderende

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud

Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud Resultaatgericht samenwerken bij investeren en Onderhoud BouwLokalen 1 oktober 2015 Klantgericht bouwen door gericht vakmanschap Thomas Chaulet Introductie Missie Smits Vastgoedzorg richt zich op het voorspelbaar

Nadere informatie

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig Privaat vastgoed Optimaal renderend en toekomstbestendig Duurzaam huisvesten Royal HaskoningDHV is sinds jaar en dag een betrouwbare partner in commercieel vastgoed. Als adviseurs hebben wij mede het aanzicht

Nadere informatie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed AT OSBORNE www.atosborne.nl Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed 19 september 2012 AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Hans de Jonge 29 oktober2009

Hans de Jonge 29 oktober2009 Hans de Jonge 29 oktober2009 Strategische doelen Rendement Risico s Monitoring en verantwoording Risico- en lifecycle management Veroudering & lifecycle Besluitvorming en prioritering Operationele werkzaamheden

Nadere informatie

Inleiding prestatieborging / commissioning

Inleiding prestatieborging / commissioning Inleiding prestatieborging / commissioning 1 2 1. Waarom prestatieborging 2. Wat is commissioning 3. Wat levert commissioning op 4. De markt en commissioning 1. Waarom prestatieborging Maar goed dat de

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Inzicht van beleid tot bouw

Inzicht van beleid tot bouw Inzicht van beleid tot bouw Duurzaamheid van gebouwen staat hoog op de maatschappelijke agenda. Het realiseren ervan vereist inzicht en een resultaatgerichte werkwijze. GPR Gebouw 4.0 helpt u hierbij,

Nadere informatie

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Ministerie van Financiën, Den Haag Manesco helpt gebouweigenaren met comfortverbetering, energiebesparing én, tegen lagere exploitatiekosten. Manesco is

Nadere informatie

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011 Verduurzamen van monumentaal vastgoed Rianne Koster 30 juni 2011 1 Agenda 1. Inleiding Triodos Bank 2. Triodos & Duurzaam Vastgoed 3. Villa Rusthoek Baarn 4. Uitgangspunten vastgoedfinanciering door Triodos

Nadere informatie

GRIP OP ENERGIEREDUCTIE, AAN DE SLAG! ENERGIEBENCHMARK MAATSCHAPPELIJK VASTGOED d.d. 03 november 2016

GRIP OP ENERGIEREDUCTIE, AAN DE SLAG! ENERGIEBENCHMARK MAATSCHAPPELIJK VASTGOED d.d. 03 november 2016 GRIP OP ENERGIEREDUCTIE, AAN DE SLAG! ENERGIEBENCHMARK MAATSCHAPPELIJK VASTGOED d.d. 03 november 2016 VOORSTELRONDE 1. BAS FUKKEN Sr. Projectmanager Specialist sportaccommodaties Aanbestedingsdeskundige

Nadere informatie

Kiezen opdrachtgevers het juiste bouworganisatiemodel?

Kiezen opdrachtgevers het juiste bouworganisatiemodel? Strategisch samenwerken in het bouwproces stichting bouwresearch Kiezen opdrachtgevers het juiste bouworganisatiemodel? Opdrachtgevers.. en organisatiemodellen Kiezen opdrachtgevers het juiste bouworganisatiemodel?

Nadere informatie

Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren

Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren White Paper Naar een duurzame school - een stappenplan - Kennis en regie schoolbesturen sleutelfactoren Door: Jeroen Nollet Escoplan Barrel Ripper Matrix Onderwijshuisvesting Wim Fieggen Instituut Voor

Nadere informatie

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle 03 november 2011 Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle Voor meer informatie: b.brink@royalhaskoning.com of 06-55885393 Duurzaam ontwerpen Geïnspireerd door Cradle

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee 1 van 5 W- "W" OEMEENTE J ^ Q Q J *! ^ t Zaaknummer MOOISBS Behoort bii opleqqer: 1001958 nr. : Programmabegroting^g R u m e j k e Ordening en Volkshuisvesting Telefoonnummer ; 0229-252200 : Middelen en

Nadere informatie

Stappenplan BREEAM-NL In-Use

Stappenplan BREEAM-NL In-Use Versie 1.0, augustus 2016 BREEAM-NL In-Use faciliteert een integrale benadering op duurzaamheid voor bestaande bouw met drie onderdelen (asset, beheer en gebruik) met doorrekening op de negen aandachtsgebieden.

Nadere informatie

www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems

www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems www.bamtechniek.nl Stappenplan voor energiemanagement in bestaand vastgoed BAM Techniek - Energy Systems BAM Techniek - Energy Systems Uw energie- en gebouwmanager Energie is absoluut onmisbaar voor de

Nadere informatie

Levenscyclusbenadering in de bouw. Winket voor de bouw Tim de Jonge - nov./dec. 2008

Levenscyclusbenadering in de bouw. Winket voor de bouw Tim de Jonge - nov./dec. 2008 Levenscyclusbenadering in de bouw Levenscyclusbenadering in de bouw Levenscyclusbenadering in de bouw Nieuwbouw Renovatie LCC / woonlasten Energie Milieu winket.nl Bouwkosten sturing ontwerp budget projectdefinitie

Nadere informatie

Best practice duurzaam inkopen. Gemeente Schiedam

Best practice duurzaam inkopen. Gemeente Schiedam Best practice duurzaam inkopen Gemeente Schiedam 1 Pre-project fase 2 Business case 3 Adviseursselectie 4 Marktconsultatie 5 Ontwerpfase 6 Realisatie 7 Exploitatie 1 1 Pre-project fase Het begin, vanuit

Nadere informatie

Ecokosten/waardebenadering in de bouw. Winket bv

Ecokosten/waardebenadering in de bouw. Winket bv Ecokosten/waardebenadering in de bouw Winket bv Tim de Jonge - september 2009 Ecokosten/waardebenadering in de bouw Winket bv Tim de Jonge - juli 2009 Ecokosten/waardebenadering in de bouw Nieuwbouw Renovatie

Nadere informatie

ert Harm ten Bolscher

ert Harm ten Bolscher Bent u toeschouwer of doet u mee? ert Harm ten Bolscher 21-3- Inhoud Trends voor de bouw-/ vastgoedwereld? Anders denken Aanpak vanuit F2F-/Citadel-netwerk Wat betekenen trends voor de vastgoed- en bouwwereld?

Nadere informatie

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE. besparen. vandorp.eu ENERGIE besparen ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energieprijzen zal dit in 10 jaar al gauw

Nadere informatie

Whitepaper. Omgaan met risico s in vastgoedportefeuilles van zorginstellingen. bbn adviseurs 2013. www.bbn.nl info@bbn.nl

Whitepaper. Omgaan met risico s in vastgoedportefeuilles van zorginstellingen. bbn adviseurs 2013. www.bbn.nl info@bbn.nl Whitepaper Omgaan met risico s in vastgoedportefeuilles van zorginstellingen bbn adviseurs 2013 www.bbn.nl info@bbn.nl Risico s in vastgoedportefeuille Marktwerking, zorgzwaartepakketten, normatieve huisvestingscomponent

Nadere informatie

Masterclasses. Halen en brengen van kennis

Masterclasses. Halen en brengen van kennis Masterclasses Halen en brengen van kennis Inhoud Inleiding Halen en brengen van kennis pagina 3 Masterclass De kosten van duurzaamheid pagina 4 Masterclass (Europees) aanbesteden en PPS pagina 5 Masterclass

Nadere informatie

Whitepaper - Verduurzaming bestaande kantoren Kosten en opbrengsten van BREEAM-NL bij kantoorrenovaties

Whitepaper - Verduurzaming bestaande kantoren Kosten en opbrengsten van BREEAM-NL bij kantoorrenovaties Whitepaper - Verduurzaming bestaande kantoren Kosten en opbrengsten van REEM-NL bij kantoorrenovaties Houten, 18 oktober 2011 www.bbn.nl info@bbn.nl Kosten en opbrengsten van REEM-NL bij kantoorrenovaties

Nadere informatie

Van take off tot landing. BOUWSTAD Projectmanagement B.V.

Van take off tot landing. BOUWSTAD Projectmanagement B.V. Van take off tot landing Begeleiding van A tot Z bij nieuwbouw, renovatie en restauratie Wie op zoek is naar het gemak van een en hetzelfde aanspreekpunt voor begeleiding bij alle disciplines in zowel

Nadere informatie

Energie- en prestatiemonitoring

Energie- en prestatiemonitoring Energie- en prestatiemonitoring Onderdeel van integraal gebouwbeheer 9 november 2011 Machiel Karels Agenda 1. Wat willen we? 2. Wat gebeurt er om ons heen? 3. Wat er mogelijk is? 4. Wat we zouden moeten

Nadere informatie

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Wie zijn we? Gestart in 1986 Duurzaamheid zit in onze genen Ruim 110 medewerkers Woningbouw, utiliteit, overheid, gezondheidszorg, onderwijs, monumenten,

Nadere informatie

Duurzaam Vastgoed. Roy Bruggeman

Duurzaam Vastgoed. Roy Bruggeman Duurzaam Vastgoed Roy Bruggeman Ingenieursbureau Archicom Multidisciplinair ingenieursbureau gericht op: Consultancy: logistiek & supply chain advies, Architectuur en detail engineering, Bouwmanagement

Nadere informatie

advies, management, verhuur, (her)ontwikkeling, taxaties en bemiddeling SAMEN MEER WAARDE

advies, management, verhuur, (her)ontwikkeling, taxaties en bemiddeling SAMEN MEER WAARDE advies, management, verhuur, (her)ontwikkeling, taxaties en bemiddeling SAMEN MEER WAARDE SAMENMEERWAARDE WPM Groep staat voor ruim 20 jaar visie, kennis en ervaring op het gebied van advies, ontwikkeling

Nadere informatie

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: Opdrachtgever: Auteur: 27 mei 2014 Gemeente Maasdriel Wendie Hardeman en Edwin van de Voort Inleiding In de periode februari mei 2014 is door en

Nadere informatie

Gebouwkwaliteit, verschil MOP/DMOP. Leidraad DMOP gemeentelijke gebouwen. Praktijkvoorbeeld verduurzamen MOP

Gebouwkwaliteit, verschil MOP/DMOP. Leidraad DMOP gemeentelijke gebouwen. Praktijkvoorbeeld verduurzamen MOP Verduurzamen meerjaren onderhoud gemeentelijk vastgoed Leidraad, d voorbeeld en ondersteuningstraject t t Ir. Bert Meijering 21.03.2013 Onderwerpen Gebouwkwaliteit, verschil MOP/DMOP Leidraad DMOP gemeentelijke

Nadere informatie

Een zorgeloze overgang van het buitenonderhoud. voor scholen in het Primair Onderwijs

Een zorgeloze overgang van het buitenonderhoud. voor scholen in het Primair Onderwijs Een zorgeloze overgang van het buitenonderhoud voor scholen in het Primair Onderwijs worden de beslissingslijnen korter. Deze situatie kan voordelen opleveren, mits er voldoende strategische onderhoudskennis

Nadere informatie

Ecokosten doorgerekend Nieuw bouwen of renoveren?

Ecokosten doorgerekend Nieuw bouwen of renoveren? Dr. ir. Tim de Jonge Tim de Jonge is directeur/eigenaar van bureau Winket voor de bouw, een adviesbureau voor bouwkosten en bestekken en is daarnaast werkzaam als docent bouw- en exploitatiekosten aan

Nadere informatie

INFRASUCCES. LCC Tender. Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw

INFRASUCCES. LCC Tender. Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw INFRASUCCES LCC Tender Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw Inhoud Duurzaam aanbesteden EMVI Rekenmodellen ikalm LCC Tender Innovatieve contracten Duurzaam aanbesteden Doel van de aanbesteding

Nadere informatie

Slim vastgoedbeleid. Masterclass Marktgericht vastgoedbeleid voor zorginstellingen Lochem, 23 mei 2008

Slim vastgoedbeleid. Masterclass Marktgericht vastgoedbeleid voor zorginstellingen Lochem, 23 mei 2008 Slim vastgoedbeleid Masterclass Marktgericht vastgoedbeleid voor zorginstellingen Lochem, 23 mei 2008 Mr. Caroline Schipper Senior Manager Vastgoedadvies & Gebiedsontwikkeling Voorzitter Taskforce Gezondheidszorg

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

Whitepaper het managen van een zorgvastgoedportefeuille

Whitepaper het managen van een zorgvastgoedportefeuille Whitepaper het managen van een zorgvastgoedportefeuille bbn-bob Advies 2015 Achtergrond De transitie van AWBZ naar Wet langdurige zorg en WMO, zijn per 1 januari 2015 ingevoerd in de caresector. Zorgorganisaties

Nadere informatie

Bureau Bouwkunde: omdat het beter kan

Bureau Bouwkunde: omdat het beter kan Bureau Bouwkunde: omdat het beter kan Herkent u dit? U, als architect, heeft inspirerende ideeën maar wilt technisch en procesmatig ondersteund worden. U, als opdrachtgever, wilt vroegtijdig weten wat

Nadere informatie

5 Opstellen businesscase

5 Opstellen businesscase 5 Opstellen In de voorgaande stappen is een duidelijk beeld verkregen van het beoogde project en de te realiseren baten. De batenboom geeft de beoogde baten in samenhang weer en laat in één oogopslag zien

Nadere informatie

De opdrachtgever van DBFM(O)

De opdrachtgever van DBFM(O) De opdrachtgever van DBFM(O) Rob Peters DACE contactbijeenkomst Soest Innovatieve contractvormen DBFM(O) Innovatief aanbesteden Life cycle Fysieke beschikbaarheid Operationele beschikbaarheid Bezettingsgraad

Nadere informatie

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT OSBORNE www.atosborne.nl Masterclass Energiebesparing in de zorg Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011 Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar Bestaand Vastgoed Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011 DHV 2011 All rights reserved Openbaar Wat is er aan de hand? Circa 1/3 energiegebruik NL zit in gebouwde omgeving Focus

Nadere informatie

Rechtbank Maastricht NOTITIE. 1. Inleiding. Gemeente Maastricht

Rechtbank Maastricht NOTITIE. 1. Inleiding. Gemeente Maastricht NOTITIE Rechtbank Maastricht Aan: T.a.v. Gemeente Maastricht Fred Sijben Van: Aeisso Boelman en Iris van Donselaar Datum: 29 september 2015 Onderwerp: Second opinion business case rechtbank Maastricht

Nadere informatie

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer]

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] [Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] Bestemd voor: Managers die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud, het (installatie)beheer of de bedrijfsvoering van technische systemen. Technici die

Nadere informatie

Stappenplan BREEAM-NL In-Use

Stappenplan BREEAM-NL In-Use BREEAM NL InUse faciliteert een integrale benadering op duurzaamheid voor bestaande bouw met drie onderdelen (asset, beheer en gebruik) met doorrekening op de negen aandachtsgebieden. Om een gefundeerde

Nadere informatie

DENC ALGEMEEN DENC TILBURG BOSSCHEWEG 57 POSTBUS 122, 5056 ZL BERKEL ENSCHOT TEL: FAX: DESIGN ENGINEERING CONTRACTING

DENC ALGEMEEN DENC TILBURG BOSSCHEWEG 57 POSTBUS 122, 5056 ZL BERKEL ENSCHOT TEL: FAX: DESIGN ENGINEERING CONTRACTING DESIGN ENGINEERING CONTRACTING WWW.DENC.NL DENC BUSSUM SLOCHTERENLAAN 12 POSTBUS 381 1400 AJ BUSSUM TEL: 035 69 930 99 FAX: 035 69 930 92 DENC TILBURG BOSSCHEWEG 57 POSTBUS 122, 5056 ZL BERKEL ENSCHOT

Nadere informatie

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling Ruimte voor ontwikkeling Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling U WILT UW GEBIED ONTWIKKELEN. DAT ROEP VEEL VRAGEN OP: HOE PAK IK DAT AAN? EN IS HET FINANCIEEL WEL HAALBAAR IN DEZE

Nadere informatie

Intake-formulier. EPA/U - Intake formulier Projectnaam Kenmerk: Beleidsuitgangspunten

Intake-formulier. EPA/U - Intake formulier Projectnaam Kenmerk: Beleidsuitgangspunten Invulinstructie: = tekst of werkelijke waarde invullen ja/nee = doorstrepen wat niet van toepassing is 1. Algemeen organisatie: Adres Nummer(s) Postbus Postcode Plaats 1.1. Contactpersonen Opdrachtgever/project

Nadere informatie

Veranderingen in het opdrachtgeverschap

Veranderingen in het opdrachtgeverschap Veranderingen in het opdrachtgeverschap Masterclass Opdrachtgeveschap Efficiënt Energiebesparen 5 november2015 - Krimpende portemonnee - De spanning tussen vraag en aanbod - Regisserend Oprachtgeverschap

Nadere informatie

Het nieuwe assetmanagement Beeld plaatsen ter grootte van dit kader

Het nieuwe assetmanagement Beeld plaatsen ter grootte van dit kader Het nieuwe assetmanagement Beeld plaatsen ter grootte van dit kader een bijdrage aan een toekomstbestendige infrastructuur 26 mei 2016 Marc van den Elzen Bas Govers 2 Voorstelrondje Naam Functie Wat is

Nadere informatie

Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s

Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s Fellow Symposium Building Physics and Services 20-03-2013 Toekomstgericht renoveren op basis van scenario s Wim Maassen Fellow Life Cycle Performance Design CV Wim Maassen Fellow Technische Universiteit

Nadere informatie

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017 TVVL lezing EAE BREEAM 15 feb 2017 introductie Jean Frantzen Adviseur Duurzaam Bouwen DGMR Bouw bv Breeam Expert 2 Inhoud Intro Duurzaam? Doelen stellen Meten Breeam Breeam voor EAE 3 Waarom de bouw verduurzamen?

Nadere informatie

Excellent Expertteam: Kantoor vol Energie. MiRaMar. Mirande, Raymond & Marcel Miramar: 8 kilometer van Utopia

Excellent Expertteam: Kantoor vol Energie. MiRaMar. Mirande, Raymond & Marcel Miramar: 8 kilometer van Utopia Excellent Expertteam: Kantoor vol Energie MiRaMar Mirande, Raymond & Marcel Miramar: 8 kilometer van Utopia 1. Het MiRaMar team 2. Wij zien dat 3. Onze visie op het project 4. Onze aanpak 5. Onze rollen

Nadere informatie

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies Vaillant & rendement Technisch Project Advies meer rendement van uw project? Begin bij Vaillant Technisch Project Advies tijdige inschakeling TPA Uw winst Hoe blijven we samen aan de voortdurend aangescherpte

Nadere informatie

Voorstel voor uitwerking van de verbetering van de gemeentelijke huisvesting.

Voorstel voor uitwerking van de verbetering van de gemeentelijke huisvesting. Datum: 28-5-13 Onderwerp Voorstel voor uitwerking van de verbetering van de gemeentelijke huisvesting. Status Besluitvormend Voorstel 1. In te stemmen met de uitvoering van de voorgestelde bouwkundige

Nadere informatie

Hellebrekers Technieken is een multidisciplinair bedrijf op het gebied van gebouwinstallaties en procesinstallaties

Hellebrekers Technieken is een multidisciplinair bedrijf op het gebied van gebouwinstallaties en procesinstallaties Hellebrekers Technieken is een multidisciplinair bedrijf op het gebied van gebouwinstallaties en procesinstallaties Familiebedrijf, opgericht in 1971 (40-jarig jubileum) Specialist in de waterbehandelingstechniek

Nadere informatie

Een contractvorm voor meerwaarde

Een contractvorm voor meerwaarde Een contractvorm voor meerwaarde PRAKTIJKCASUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN (DBFMO)» Martie Jacobs Directeur OPPS Content» Introductie Praktijkcase: Internationale School Eindhoven» Keuze voor PPS DBFMO»

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen. Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw

EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen. Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw Wat wil ik met u bespreken? Casus Zutphen Strategie en uitgangspunten

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven!

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Postbus 711 3900 AS Veenendaal Kerkewijk 26 3901 EG Veendaal (T) 0318-55 19 60 (F) 0318-55 19 61 (M) info@ingeniousvastgoed.nl (I) www.ingeniousvastgoed.nl Haar

Nadere informatie

OVER ONS MISSIE VISIE VOORDELEN RADERADVIES

OVER ONS MISSIE VISIE VOORDELEN RADERADVIES ADVIES OP MAAT OVER ONS Raderadvies is een onafhankelijk inspectie-en adviesbureau, gespecialiseerd in onderhoud en beheer van vastgoed. Wij zijn multidisciplinair inzetbaar en richten ons op zowel bouwkundige

Nadere informatie

Johan Lukkes; Projectmanager en business-developer bij Grontmij Nederland

Johan Lukkes; Projectmanager en business-developer bij Grontmij Nederland Johan Lukkes; Projectmanager en business-developer bij Grontmij Nederland Betrokkenheid o.a.; Projectmanager Energiesprong SWF Projectmanager Blok voor blok Utrecht Label B of meer? Opgave - Focus Financieel

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid maatschapelijke meerwaarde leveren PPP samenhang (met alle maatschappelijke doelen)

Nadere informatie

Energiemaatlat voor gebouwen??

Energiemaatlat voor gebouwen?? Energiemaatlat voor gebouwen?? Ervaring met gebouwbeheersystemen en monitoring Home2050 6 oktober 2015 Hans Buitenhuis DWA Bodegraven Indeling Inspanningen en prestaties Prestaties vaststellen en bewaken

Nadere informatie

Trends in duurzaam bouwen

Trends in duurzaam bouwen Trends in duurzaam bouwen De ontwikkeling naar energie neutraal bouwen en duurzaam materiaalgebruik auteur ir. W.D. Wormgoor ZOETERMEER - MOOK - GRONINGEN - ROERMOND - DÜSSELDORF - BONN - BERLIJN - PARIJS

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

Energy Solutions Pioneering for you

Energy Solutions Pioneering for you Pioneering for you Uw Energy Consultant : Ruben Boekel Telefoonnummer : 088-9456014 Pompen zijn verantwoordelijk voor 10 procent van het wereldwijde energieverbruik. Dit vertegenwoordigt een aanzienlijk

Nadere informatie

PPS/Esco Praktijkdag 2014

PPS/Esco Praktijkdag 2014 PPS/Esco Praktijkdag 2014 Samenwerken als driver voor innovatie 10 december 2014 Private financiering en PPS financieringsprogramma Bert Mulders en Ronald Pereboom 1 1 Innovatieve financieringsvormen Inventarisatie

Nadere informatie

Assetmanagement bij ProRail

Assetmanagement bij ProRail Welkom Assetmanagement bij ProRail Ontwikkelingen, ambities en realisatie. Toelichting bij de Nederlandse vereniging voor Risicoanalyse en Bedrijfszekerheid, Delft. Ted Luiten 1 2 3 Daarvoor moeten we

Nadere informatie

Prestatiegericht samenwerken bij onderhoud

Prestatiegericht samenwerken bij onderhoud Prestatiegericht samenwerken bij onderhoud Jaap Hogeling Directeur ISSO Onderzoek van Dr. ir. Ad Straub (OTB / TU Delft) in opdracht SBR Onderwerpen Wat, wie en hoe? Procesmodellen Lange-termijn samenwerking

Nadere informatie

Exploitatie van huisvesting

Exploitatie van huisvesting Syllabus Exploitatie van huisvesting Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief artikelen over investeringen versus exploitatiekosten, vastgoedmanagement

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Beleid en doelstellingen / directieverantwoordelijkheid

Hoofdstuk 2 Beleid en doelstellingen / directieverantwoordelijkheid Hoofdstuk 2 Beleid en doelstellingen / directieverantwoordelijkheid 2.1 KAM beleidsverklaring De directie van Axent Groen BV onderschrijft het volgende KAM-beleid: Het beleid is er op gericht te willen

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenbrief

College van Gedeputeerde Staten statenbrief Aan Provinciale Staten Datum : 24 november 2009 Uw kenmerk : Ons kenmerk : 2009INT252399 Contactpersoon : I. Zetstra E-mail : Ida.zetstra@provincieutrecht.nl Doorkiesnr. : 030-258 2286 Bijlage(n) : --

Nadere informatie

LCC. Toepassing binnen RWS

LCC. Toepassing binnen RWS LCC Toepassing binnen RWS Programma Introductie Kader LCC Normkosten Modellen met levensduurkosten Wat is LCC? LCC = Life Cycle Cost Onder Life Cycle Cost verstaan we de kosten die optreden gedurende de

Nadere informatie

Een slim, duurzaam gebouw hoe maak je dat?

Een slim, duurzaam gebouw hoe maak je dat? Een slim, duurzaam gebouw hoe maak je dat? Donderdag 10 november Jan Kadijk, Hoofd DGBC Academy 2 3 4 6 7 8 9 DGBC: Onze rollen Stimuleren Communiceren Verbinden Inspireren Opleiden Certificeren BREEAM:

Nadere informatie

Datum 29 september 2011

Datum 29 september 2011 Beleidsnotitie duurzame openbare verlichting 2011-2016 Kerngegevens Projectleider Afdeling B.I.C. Stolk Ruimte 3 Datum 29 september 2011 3 Behandeling Gemeenteraad Planstatus Casenummer Vastgesteld AB11.00502

Nadere informatie

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Workshop Prestatiecontracten 7 december 2009 Albert Hulshoff, programma-adviseur adviseur Utiliteitsbouw SenterNovem Albert Hulshoff innovatie, energie, klimaat,

Nadere informatie

Uw gebouw: het ontwerp en de exploitatie. De ontwerpmethodiek van

Uw gebouw: het ontwerp en de exploitatie. De ontwerpmethodiek van Uw gebouw: het ontwerp en de exploitatie De ontwerpmethodiek van Is beheer relevant voor u? U bent opdrachtgever 1 Eigen gebruik Voor een ander Woning Overig Woning Overig Een ander is beheerder U bent

Nadere informatie

BIM bouwen doe je samen. Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM

BIM bouwen doe je samen. Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM BIM bouwen doe je samen Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM ABT bv Sinds 1953 290 medewerkers Vestigingen Nederland: Velp en Delft België: Antwerpen Adviesgroepen Constructies Civiele techniek Bouwmanagement

Nadere informatie

Discussiebijeenkomst Breeam In-Use Wat levert het op voor de gebruiker?

Discussiebijeenkomst Breeam In-Use Wat levert het op voor de gebruiker? Dutch Green Building Week, 16 september 2013 ANWB & Techniplan Adviseurs 1. Introductie (15.15 15.25 uur) 2. Vraagstelling DGBC Stefan van Uffelen (15.25 15.30 uur) 3.1. Discussie in workshopvorm deel

Nadere informatie

Avondsessie Life Cycle Costing. Donderdag 20 maart 2014 KIVI. De geïntegreerde en strategische oplossing

Avondsessie Life Cycle Costing. Donderdag 20 maart 2014 KIVI. De geïntegreerde en strategische oplossing De geïntegreerde en strategische oplossing Avondsessie Life Cycle Costing KIVI Donderdag 20 maart 2014 Een avondprogramma in 7 stappen 1. Introductie 3. Theorie 5. Uitwerking vragen 7. Life Cycle Costing

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

Innovatief inkopen en aanbesteden in de vastgoedsector

Innovatief inkopen en aanbesteden in de vastgoedsector Innovatief inkopen en aanbesteden in de vastgoedsector Lustrumsymposium Real Estate 1 Drs. R.L.W. (Roel) Habraken Opleidingen Master Bedrijfskunde (afstudeerrichting Verandermanagement), Open Universiteit

Nadere informatie

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management?

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management? Inleiding Stand van zaken Nederland? Groeiende druk op de buitenruimte Veeleisende burgers Krimpende budgetten en Risico management Planmatig en weinig flexibiliteit en creativiteit; Beheer en onderhoud

Nadere informatie

Thermische prestatie contracten

Thermische prestatie contracten 10 november 2005 Thermische prestatie contracten Conform ISSO-publicatie 74 Bert Elkhuizen Chrit Cox TNO Bouw en Ondergrond te Delft Contactgegevens: 015 276 33 10 Bert.Elkhuizen@tno.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Voorgestelde beslissing :

Voorgestelde beslissing : Voorstel aan : Gemeenteraad van 19 december 2011 Door tussenkomst van : Raadscommissie van 6 december 2011 Nummer : Onderwerp : Duurzame scholen, een goede prestatie Bijlage(n) : 1. Notitie 'Duurzame scholen,

Nadere informatie

Deerns Duurzaam DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN

Deerns Duurzaam DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN DEERNS BRENGT IDEEËN TOT LEVEN Ruim 20 jaar actief in duurzaamheid Duurzaamheid. Deze term is onlosmakelijk verbonden met de gebouwde omgeving. Overheid, opdrachtgevers, architecten en adviseurs zijn allemaal

Nadere informatie