Verkort jaarverslag : Herstel zichtbaar, maar we zijn er nog niet. Inclusief de pensioenkrant:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verkort jaarverslag 2012. 2012: Herstel zichtbaar, maar we zijn er nog niet. Inclusief de pensioenkrant:"

Transcriptie

1 Verkort jaarverslag 2012 Inclusief de pensioenkrant: 2012: Herstel zichtbaar, maar we zijn er nog niet De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat heeft een bewogen jaar achter de rug waarin weer een aantal belangrijke besluiten genomen werd. Langzamerhand wordt de weg naar herstel zichtbaar, maar we zijn er nog niet. De arbeidsintensieve periode die voor ons ligt, vergt van een ieder een uiterste inspanning. In deze verkorte versie van het jaarverslag informeren we u over de hoofdlijnen van de ontwikkelingen binnen het pensioenfonds in het afgelopen jaar. In deze pensioenkrant: Op weg naar een nieuw pensioenstelsel Uitkomsten van het onderzoek naar risicobereidheid Pensioenplanner: rekenen met uw eigen pensioen Toekomst van het pensioenfonds (update) Financiële situatie in 2013 Anja weet het Vergoeding bestuursleden U kunt het volledige jaarverslag ook downloaden op

2 Op weg naar een toekomstbestendig pensioen Het pensioenfonds heeft weer een bewogen jaar achter de rug. Het bestuur, de deelnemersraad en het verantwoordingsorgaan hebben in het jaar 2012 niet stil gezeten. Er zijn diverse besluiten en maatregelen genomen die nodig waren om de financiële positie van het fonds te verbeteren. Gelukkig kunnen we melden dat deze maatregelen resultaat hebben en dat in 2012 weer een positieve stap is gezet richting financieel herstel. Toch waren de uitstekende beleggingsrendementen van ruim 16,3% onvoldoende om de substantiële verhoging van de pensioenverplichtingen, die het gevolg zijn van de lage rentestand en de verdere stijging van de levensverwachting, op te vangen. We zijn ons zeer bewust dat de besluiten en maatregelen die in het afgelopen jaar zijn genomen van invloed kunnen zijn op uw persoonlijke situatie. In het bijzonder als u gepensioneerd bent en u het kortingsbesluit rechtstreeks voelt in uw portemonnee. Toch nemen we deze maatregelen in uw belang en in het belang van deelnemers die in de toekomst een pensioenuitkering ontvangen. Samen moeten we ervoor zorgen dat ook in economisch moeilijke tijden de pensioenaanspraken en uitkeringen voor de toekomst zoveel mogelijk gewaarborgd blijven. In het kort heeft het bestuur in 2012 de volgende besluiten en/of maatregelen genomen: invoering per 1 januari 2012 van de nieuwe pensioenregeling (o.m. met verhoging van pensioenleeftijd naar 67 jaar en versobering van de pensioenopbouw); het prepensioen werd omgezet naar levenslang ouderdomspensioen; wijziging van het beleggingsbeleid (overgang van actief naar passief aandelenbeheer en wisseling van vermogensbeheerder Alliance Bernstein naar Aegon); het toepassen van een korting van 3,2% op zowel de opgebouwde pensioenaanspraken als de pensioenuitkeringen per 1 april Daarnaast heeft het pensioenfonds zich het afgelopen jaar intensief gebogen over de toekomstbestendigheid van het pensioenfonds. Is het met het oog op de gewijzigde omstandigheden en de toekomstige ontwikkelingen voor ons pensioenfonds nog mogelijk te voorzien in een adequate oudedagsvoorziening? In dit kader heeft een heroriëntatie plaatsgevonden, waarbij de diverse bestuursmodellen en samenwerkingsverbanden uitvoerig zijn besproken. Belangrijk aandachtspunt in deze brede discussie was de krimpende markt voor het notariaat en als gevolg daarvan de ontslaggolf sinds Dit heeft tot nu toe geleid tot het vertrek van ruim medewerkers in het notariaat. Dit heeft natuurlijk ook gevolgen voor het deelnemersbestand van ons pensioenfonds en de premie-inkomsten. Het bestuur van het pensioenfonds zal uiterlijk ultimo 2013 beslissen welk bestuursmodel het beste past bij ons pensioenfonds. Ook het Integraal Risico Management heeft de noodzakelijke aandacht van het bestuur. Nadat in 2011 reeds een eerste inventarisatie heeft plaatsgevonden van de aanwezige risico s, heeft het bestuur in 2012 een aanvang gemaakt met verdere identificatie van de risico s, de monitoring daarvan en het aanbevelen van verbeterpunten. De door de Risico Management Commissie geconstateerde verbeterpunten zijn inmiddels doorgevoerd. Desondanks blijft de Risico Management Commissie en het bestuur alert op het zoveel mogelijk beperken en beheersen van risico s. Agenda 2013 In 2013 staat de verdere uitwerking van het pensioenakkoord centraal. Om ons pensioenstelsel toekomstbestendig te maken, werd in het pensioenakkoord voorgesteld een keuze te maken uit twee pensioencontracten. Het zogenaamde nominale pensioencontract en het reële pensioencontract. Inmiddels is bekend dat beide voorstellen weer naar de prullenmand zijn verwezen en Staatssecretaris Klijnsma met een nieuw voorstel zal komen dat eind 2013 in de Tweede Kamer zal worden behandeld. Hierover vindt u meer informatie op pagina 8. Wij vinden het als pensioenfonds belangrijk om bij besluiten die genomen moeten worden rekening te houden met de mening van de deelnemer. Hoe denkt u als deelnemer over het pensioenfonds en in hoeverre bent u bereid risico s te nemen voor uw pensioen? Daarom hebben we recentelijk een risico-bereidheidsonderzoek uitgevoerd. De resultaten hiervan vindt u elders in deze uitgave. Tot slot Aan het eind van 2013 zullen alle pensioenfondsen, dus ook ons pensioenfonds, weer moeten kijken naar de financiële positie van het pensioenfonds. Hoewel de dekkingsgraad eind september 104,8% bedroeg, mogen we nog niet te vroeg juichen. De financiële markten kunnen in de laatste maanden van dit jaar nog roet in het eten gooien. We doen er echter alles aan om een derde korting te voorkomen, maar garanderen kunnen we nog niets. A.B.M. Baakman, werknemersvoorzitter 2 Verkort jaarverslag 2012

3 Financiële positie De financiële positie van de Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat is al een aantal jaren niet sterk. De economische situatie is hiervan een belangrijke oorzaak. De waarde van het vermogen heeft moeite de stijging van de verplichtingen bij te houden, maar ook de trage huizenmarkt heeft ervoor gezorgd dat het aantal werknemers in het notariaat sterk is afgenomen. Hierdoor worden er minder premies ingebracht, premies die belangrijk zijn om waardevermeerdering te creëren door deze bijvoorbeeld te beleggen. Ook zien we dat er meer mensen met pensioen gaan en dat we langzamerhand steeds ouder worden, ouder dan eerder werd verwacht. We moeten dus rekening houden met toenemende toekomstige pensioenverplichtingen. Risico verlagende mogelijkheden Een belangrijk risico voor het pensioenfonds is dat het niet beschikt over voldoende vermogen om de toekomstige pensioenverplichtingen na te kunnen komen. Dit wordt ook wel het solvabiliteitsrisico genoemd. Als het solvabiliteitsrisico zich negatief ontwikkelt, zal het pensioenfonds moeten besluiten dit risico te verlagen. Dit is mogelijk door: het verhogen van de premie, het verlagen van de pensioenopbouw, het niet toekennen van (volledige) toeslagverlening, het verlagen van de opgebouwde pensioenaanspraken en pensioenuitkeringen. Verbeterende situatie De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat is de afgelopen tijd genoodzaakt geweest al deze ingrijpende besluiten te nemen. Gelukkig laten deze besluiten inmiddels hun resultaten zien. De financiële positie toont een gestage verbetering en ook als we naar de dekkingsgraad kijken dan zien we een stijgende lijn. Daarmee zijn we er nog niet. Ook kunnen we vervolgstappen niet uitsluiten, maar er is een verbeterende situatie zichtbaar. Het pensioenfonds stelt zich ten doel het op lange termijn garanderen van een waardevast pensioen, en streeft naar het zo veel mogelijk waardevast houden van ingegane pensioenen en premievrije pensioenaanspraken. Het beleggings- en toeslagenbeleid is er op gericht om deze doelstelling te realiseren en de risico s op het gebied van financiering, beleggingen en toeslagen te beperken en te beheersen. Dekkingsgraad % 100% 95% Dekkingsgraad De dekkingsgraad is een graadmeter voor de financiële positie van het pensioenfonds. Het geeft de verhouding aan tussen het vermogen van het fonds en de toekomstige pensioenverplichtingen. Eind 2012 was de dekkingsgraad van het fonds 97,1%. Dat betekent dat voor elke euro die in de toekomst uitbetaald moet worden, ruim 97 cent in kas is. Dat is dus te weinig, maar meer dan eind 2011, toen was dit slechts 89 cent. 90% 85% JAN FEB MRT APR MEI JUN JUL AUG SEPT OKT NOV DEC Dekkingsgraad per maand Minimaal vereiste dekkingsgraad (104,3%) Door in december 2012 het besluit te nemen de toekomstige verplichtingen met 3,2% te verlagen, werd de dekkingsgraad nog eens verhoogd en eindigde daarmee op 100,2%. In de grafiek ziet u dit doordat de lijn eind december recht omhoog springt. Op wordt elke maand de actuele dekkingsgraad gepubliceerd. Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat 3

4 Ontwikkelingen op de dekkingsgraad in 2012 Dekkingsgraad op 31 december ,4% Effect uitkeringen Het stijgend aantal uitkeringen heeft een negatief effect op de dekkingsgraad. -0,3% Beleggingsresultaat Het beleggingsresultaat over 2012 is 16,29%. Door dit goede resultaat hebben de beleggingen ook het grootste (positieve) effect op de dekkingsgraad. 12,4% Renteverandering Door de daling van de rente werd de waardering van de toekomstige verplichtingen hoger. Dit heeft een dalend effect gehad op de dekkingsgraad. -5,1% Overige effecten 0,7% Dekkingsgraad op 31 december 2012 (voor korting) 97,1% Effect van de korting Door het toepassen van een korting op alle pensioenaanspraken zijn de toekomstige verplichtingen verlaagd. Dit heeft een positief effect op de dekkingsgraad. 3,1%* Dekkingsgraad op 31 december 2012 (na kortingsbesluit) 100,2% * Door een samenloop van effecten heeft de verlaging van alle pensioenaanspraken met 3,2% een verhoging van de dekkingsgraad met 3,1% als gevolg. Invoering UFR Aanpassing in rekenmethode van de rente Om een stabieler verloop in de dekkingsgraad te realiseren, is in 2012 de zogenoemde Ultimate Forward Rate (UFR) ingevoerd. Dit houdt in dat de rente voor zeer lange looptijden naar een afgesproken niveau toe beweegt, namelijk naar 4,2%. Dit is hoger dan de rente die de laatste paar jaar door pensioenfondsen moest worden gebruikt voor de waardebepaling van toekomstige pensioenverplichtingen. Sinds eind 2011 wordt al gewerkt met rentepercentages die zijn berekend als gemiddelde over een periode van drie maanden. Het gevolg hiervan is dat een (sterke) verlaging of verhoging van de rente in een bepaalde maand niet meer volledig, maar slechts gedeeltelijk tot uiting komt in de pensioenverplichtingen en dus ook in de dekkingsgraad aan het eind van die maand. Door de aanpassing in de methodiek is het negatieve effect beperkt gebleven tot -5,1%. 4 Verkort jaarverslag 2012

5 Beleggingen De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat belegt een groot deel van de premies. Dit is nodig, omdat de ingelegde premies alleen niet voldoende zijn om de huidige en de toekomstige pensioenen te kunnen betalen. Door te beleggen leveren de ingelegde premies meer geld op. Het bestuur van het pensioenfonds is verantwoordelijk voor het strategische beleggingsbeleid. Om hierin de juiste keuzes te maken heeft het fonds een beleggingscommissie. Deze adviseert het bestuur en bereidt te maken keuzes voor. De commissie heeft hiervoor regelmatig contact met verschillende externe vermogensbeheerders. AEGON Asset Management is aangesteld als de externe vermogensbeheerder en voert het beleggingsbeleid uit. Beleggingsmix per 31 december % Vasterentende waarden 30% Aandelen 8% Grondstoffen 1% Vastgoedbeleggingen 2% Overige beleggingen Het afgelopen jaar was een zeer goed beleggingsjaar voor het pensioenfonds. Het rendement voor de beleggingsportefeuille van het pensioenfonds is uitgekomen op 16,29%, het hoogste rendement van de afgelopen 5 jaar. Beleggingsresultaten 20% De algemene doelstelling van het beleggingsbeleid is: een zo goed mogelijk rendement behalen binnen een aanvaardbaar risico. Daarbij is het rendement natuurlijk van belang, maar het bestuur hanteert een passief beleggingsbeleid en weegt risico en rendement daarom voorzichtig tegen elkaar af. Om de pensioenuitkeringen op korte en lange termijn veilig te stellen, wil het bestuur op een verantwoorde en solide wijze beleggen. 15% 15,93% 16,29% 10% 5% 8,68% 8,39% 0% -5% -3,33% Om de verhouding tussen rendement en risico te optimaliseren zijn de beleggingen verdeeld in verschillende categorieën. Daarbij zijn de vastrentende waarden de grootste categorie en het minst risicovol. Dit zijn bijvoorbeeld staatsobligaties, bedrijfsobligaties en hypotheken. Door te beleggen in vastrentende waarden en rente-instrumenten is het streven van het pensioenfonds gericht op het beperken van het effect van een rentedaling op de hoogte van de dekkingsgraad. Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat 5

6 Herstelplan Pensioenregeling gewijzigd Op 1 januari 2012 is de pensioenregeling gewijzigd. De nieuwe regeling moet toekomstbestendig zijn en de positie van het pensioenfonds verbeteren. De belangrijkste wijzigingen nog even op een rijtje: de pensioenleeftijd is verhoogd van 65 jaar naar 67 jaar. De wijziging geldt alleen voor het pensioen dat u opbouwt vanaf 1 januari Het pensioen dat u tot die tijd heeft opgebouwd, blijft ongewijzigd. de pensioenopbouw is verlaagd van 2,25% naar 2%. Dit betekent dus dat u minder pensioen opbouwt. De verandering geldt alleen voor het pensioen dat u vanaf 1 januari 2012 opbouwt. de totale pensioenpremie is verhoogd van 20% naar 22%. Uw werkgever mag u maximaal de helft van de premie laten betalen, het andere deel komt voor zijn rekening. Als de premie niet toereikend is om de daadwerkelijke kosten van de 2% opbouw te dekken dan kan het opbouwpercentage worden verlaagd. Momenteel is dat het geval en is het opbouwpercentage voor werknemers 1,915%. Op vindt u onder Downloads de brochure met de actuele pensioenregeling. De minimale dekkingsgraad moet volgens de voorschriften in de Pensioenwet 104,3% zijn. Omdat de dekkingsgraad eind 2008 gedaald was tot 88,9%, heeft het pensioenfonds in 2009 een herstelplan ingediend bij DNB. De doelstelling van dit herstelplan is om in vijf jaar tijd op een dekkingsraad van 105% uit te komen. De doelstelling op een termijn van 15 jaar is om op 110% uit te komen. Elk jaar evalueert het pensioenfonds dit herstelplan. Op basis van de dekkingsgraad van december 2011 was duidelijk dat het pensioenfonds, ondanks de eerdere korting, door de aanhoudende lage rente en de hogere levensverwachting achterliep op het herstelpad. Na de volgende evaluatie eind 2012, bleek een tweede korting dan ook niet te voorkomen. Ondanks dat de dekkingsgraad toen al een aanzienlijke stijging had laten zien, was het niet voldoende. In december 2012 is daarom besloten om per 1 april 2013 een korting van 3,2% toe te passen. Op kunt u onder Downloads meer informatie vinden over het herstelplan. 6 Verkort jaarverslag 2012

7 Verloop van deelnemers in het notariaat In de afgelopen jaren is er veel veranderd in het aantal deelnemers van de Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat. Niet zozeer in de totale populatie, maar wel in de verdeling van het aantal deelnemers. In de grafiek is te zien dat het aantal actieve werknemers in het notariaat vanaf 2008 sterk daalt. In een vrijwel identieke, maar dan stijgende lijn, is de toename te zien van het aantal deelnemers dat niet meer werkzaam is in het notariaat. Deze stijging is een duidelijk gevolg van het afnemende aantal arbeidsplaatsen in de sector. Daarnaast stijgt het aantal deelnemers dat met pensioen gaat sinds 2007 gestaag. Verloop van het aantal deelnemers Actieve deelnemers / werknemers Niet meer werkzame deelnemers in het notariaat Gepensioneerden Samenstelling van het jaarverslag Bij de samenstelling van het volledige jaarverslag van de Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat zijn verschillende partijen betrokken. Het verslag wordt opgesteld door het bestuur van het fonds. Vervolgens wordt het verslag en de jaarrekening voorzien van een actuariële verklaring en een controleverklaring van een onafhankelijke accountant. Het verantwoordingsorgaan schrijft een oordeel over het handelen van het bestuur. Dit oordeel en de reactie van het bestuur daarop worden ook opgenomen in het jaarverslag. Vervolgens wordt het verslag definitief door het bestuur vastgesteld. Tenslotte wordt het definitieve verslag naar De Nederlandsche Bank gestuurd. Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat 7

8 Oktober 2013 Op weg naar een nieuw pensioenstelsel De economische situatie van de afgelopen jaren heeft laten zien dat het huidige pensioenstelsel geen goede garanties biedt voor de toekomst. Om het stelsel ook in de toekomst overeind te kunnen houden, zijn aanpassingen nodig. De sociale partners in de Stichting van de Arbeid hebben daarom in 2010 een concept-pensioenakkoord gesloten over de AOW en de aanvullende pensioenen. In 2011 heeft een verdere uitwerking van dit akkoord ook de instemming van het kabinet gekregen. Aangekondigd is dat er een nieuw Financieel Toetsingskader (FTK) opgesteld zal worden voor de pensioensector. Nominale en reële contracten, of nu toch één contract? In de afgelopen tijd is er veel gesproken over het pensioenakkoord. Hierin werden nieuwe pensioencontracten voorgesteld waarin de sociale partners een keuze moeten maken tussen een nominaal contract, dat lijkt op de bestaande regelingen, en een reëel contract, dat nieuw is. Op 1 oktober 2013 heeft Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Jetta Klijnsma echter een brief naar de Tweede Kamer gestuurd, waarin ze voorstelt om dit ontwerp voor een keuze tussen twee contracten te herzien. Ze stelt in haar brief voor om, in het kader van eenduidigheid en helderheid, toch te kiezen voor één tussenvorm zodat er niet meerdere systemen naast elkaar hoeven te bestaan. Belangrijke elementen waaraan in deze tussenvorm wordt gedacht, zijn bijvoorbeeld: de toepassing van een spreidingsmethodiek voor financiële schokken. Hierdoor wordt voorkomen dat gepensioneerden worden geconfronteerd met abrupte kortingen door financiële schokken of het stijgen van de levensverwachting; een stabiele, kostendekkende premie; robuuste sturingselementen die beter passen bij een stelsel dat gericht is op de lange termijn. Het kader dat hiermee ontstaat is dan niet aan te merken als nominaal of reëel, maar verbindt de voordelen van beide modellen. Wat betekenen deze plannen concreet? In de komende periode zal in de politiek nog veel moeten worden besproken en vastgelegd. De keuze uit twee pensioencontracten is in ieder geval van tafel. Zoals het nu lijkt, zal de Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat dus geen keuze voor een contract hoeven maken. In de komende tijd zal de staatssecretaris het wetsvoorstel voor één pensioencontract verder gaan uitwerken. Voor het eind van 2013 zal hier meer duidelijkheid over komen en zal het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer worden ingediend. De wetswijzigingen zullen per 1 januari 2015 moeten worden ingevoerd. Verlaging van het opbouwpercentage Naast de vernieuwing van het pensioenakkoord, is in het regeerakkoord afgesproken om het (maximale) opbouwpercentage van de pensioenen te verlagen. Het kabinet gaat er vanuit dat met het verlagen van het opbouwpercentage ook de premies omlaag zullen gaan. Of dat ook daadwerkelijk zo zal zijn is maar de vraag, want de premies worden niet door het kabinet vastgesteld, maar door de besturen van de pensioenfondsen. We houden u op de hoogte van ontwikkelingen die van invloed zijn op het pensioenfonds en op uw pensioenregeling. 8 Mijn pensioen

9 Het Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat wil graag weten hoe deelnemers en gepensioneerden denken over risico s en zekerheid als het gaat om pensioen. Inzicht daarin kan het fonds ondersteunen in de besluiten die het bestuur wellicht moet nemen. Daarom heeft het pensioenfonds in juni en juli een onderzoek laten uitvoeren onder actieve deelnemers en gepensioneerden van het fonds. Om inzicht te krijgen in de ideale pensioenregeling, hebben deelnemers aan het onderzoek diverse keuzes voorgelegd gekregen, waarbij men moest aangeven welke samenstelling van een pensioenregeling men het meest aantrekkelijk vindt. In totaal hebben 195 mensen die momenteel pensioen opbouwen en 125 gepensioneerden aan het onderzoek deelgenomen. Uitkomsten van het onderzoek naar risicobereidheid Inmiddels zijn de resultaten van het onderzoek bekend en we noemen een aantal belangrijke uitkomsten en conclusies. Beperkt draagvlak voor het eigen pensioenfonds De helft van de deelnemers betwijfelt of het pensioen bij het eigen bedrijfspensioenfonds wel in goede handen is. Het fonds blijkt daarmee een beperkt draagvlak te hebben, zowel bij deelnemers als bij gepensioneerden. Een minderheid van de deelnemers is gehecht aan het voortbestaan van het pensioenfonds: het notariaat krimpt, een groter fonds biedt meer zekerheid en het vertrouwen in het huidige fonds is beperkt. Als er gevraagd wordt naar de mogelijkheid om samen te gaan met een ander fonds roept dat vervolgens weinig weerstand op. Beleggen wordt gedaan om een zo hoog mogelijk rendement te behalen. Pensioenfondsen beleggen in aandelen en zij doen dat om een zo hoog mogelijk rendement te behalen, zo is de gedachte. De helft van de deelnemers en twee derde van de gepensioneerden vindt het prima dat het pensioenfonds in aandelen belegt. Hiermee worden immers de hoogste rendementen behaald en het is goed voor de risicospreiding. De meeste deelnemers zijn zekerheidszoekers De meeste deelnemers zoeken zekerheid en zetten de rente van een hypotheek het liefst zo lang mogelijk vast. Daarbij zijn geen grote differentiaties naar inkomen en leeftijd. Pensioenzekerheid Er is niet één betekenis van zekerheid, als het om pensioen gaat. Men vindt het belangrijk te kunnen blijven leven zoals nu, weten welk bedrag men op de pensioenleeftijd krijgt en weten dat er dan nog pensioen is. De pijn van de te lage pensioenpremies uit het verleden moet worden verdeeld over alle generaties: een breed draagvlak voor solidariteit Zowel de huidige deelnemers als de gepensioneerden vinden dat de pijn van de te lage pensioenpremies die in het verleden zijn betaald niet alleen moet worden gedragen door de jongere generatie die nu werkt en pensioen opbouwt, maar ook door de oudere generatie die op dit moment pensioen geniet. Het principe van solidariteit wordt dus breed onderschreven. Conclusies Een belangrijke conclusie is dat de risicobereidheid bij de deelnemers van het Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat beperkt is. Vertaald naar de eigen financiële situatie hecht men sterk aan zekerheid. Men geeft de voorkeur aan pensioenscenario s waarbij het verschil tussen de verwachte uitkering en de uitkering als het tegenzit beperkt is. Daarnaast heeft men weinig vertrouwen in het fonds en is het draagvlak voor het fonds niet sterk. Er is behoefte om zelf een pensioenfonds te kiezen of om individueel pensioen op te bouwen. In het onderzoek spreken de deelnemers een sterke voorkeur uit voor een regeling met vooral zekerheid. De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat de uitdagingen voor het bestuur aanzienlijk zijn. De eigen deelnemers worstelen niet alleen met de risico s en onzekerheden als het gaat om pensioen, maar vooral met de legitimiteit van en het vertrouwen in het pensioenfonds. De resultaten van dit onderzoek zullen ondersteunend zijn bij de besluiten die het fondsbestuur moet nemen. Het bestuur bedankt iedereen die meegedaan heeft aan het onderzoek. Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat 9

10 Toekomst van het pensioenfonds (update) Pensioenplanner: rekenen met uw eigen pensioen In juni hebben alle actieve werknemers weer hun jaarlijks pensioenoverzicht ontvangen. Hierin staat onder andere wat u aan pensioen heeft opgebouwd en wat uw partner zou krijgen als u overlijdt. Wat we niet in het pensioenoverzicht kunnen laten zien zijn uw persoonlijke wensen en keuzes voor wanneer u met pensioen gaat. Toch kunt u zelf bekijken wat de gevolgen zijn voor uw pensioen als u bijvoorbeeld eerder zou willen stoppen met werken. Voor een indicatie kunt u gebruik maken van de pensioenplanner. Hierin vindt u uw eigen gegevens en dezelfde bedragen als in uw pensioenoverzicht. In de planner kunt u met deze bedragen rekenen. Hoeveel is uw pensioen bijvoorbeeld als u eerder met pensioen wilt gaan? Of later? De planner laat daarnaast ook zien hoeveel uw pensioen is inclusief AOW en toont ook nettobedragen. Wilt u rekenen met uw eigen pensioen? Ga dan naar en log in met uw persoonlijke gegevens die u van ons ontvangen hebt. Klik vervolgens op Pensioenplanner. Bent u gepensioneerd? Dan staan er voor u geen gegevens meer in de planner. Uw keuzes voor uw pensioen zijn inmiddels vastgelegd en uw uitkering is al ingegaan. In de pensioenplanner vindt u alleen het pensioen dat u heeft opgebouwd bij de Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat. Heeft u ook voor werkgevers in een andere bedrijfstak gewerkt? Kijk dan ook eens op Hier vindt u een overzicht van al uw opgebouwde pensioenen. In de vorige pensioenkrant keken we al even vooruit naar de toekomst van het pensioenfonds. Hierin noemden we onder andere een mogelijke wijziging in de samenstelling van het bestuur. Op 1 januari 2014 treedt namelijk de Wet versterking bestuur pensioenfondsen in werking. Dat betekent dat de deskundigheid van het bestuur moet worden vergroot en het interne toezicht moet worden versterkt. Een van de mogelijkheden voor de uitvoering hiervan is het kiezen voor een externe bestuurssamenstelling. In deze samenstelling zal het volledige bestuur dan gaan bestaan uit externe bestuurders. Een andere mogelijkheid is om (maximaal) twee deskundigen toe te voegen aan het huidige bestuur. In de komende periode zullen we besluiten voor welke variant we gaan kiezen. Vergoeding bestuursleden Het bestuur van de Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat bestaat in totaal uit acht personen. Vier personen zijn benoemd namens de werkgevers en vier namens de deelnemers en pensioengerechtigden. De taak van het bestuur is het besturen van het pensioenfonds in al zijn aspecten. Zo bepaalt het bestuur het beleid rondom de uitvoering, de financiering en de communicatie van de pensioenregeling. Naast hun bestuursfunctie nemen ze ook deel in diverse commissies, zoals de administratiecommissie, de beleggingscommissie, de commissie integraal risicomanagement en de jaarwerkcommissie. Ook volgen de bestuursleden opleidingen en trainingen om bij te blijven in hun vakgebied. De bestuursleden die namens de werkgevers en de deelnemers benoemd zijn hebben naast hun bestuurs- en commissiefuncties zoveel mogelijk een reguliere baan. Voor al hun werkzaamheden ontvangen de bestuursleden een bruto basisvergoeding van per jaar. 10 Mijn pensioen

11 Financiële situatie in 2013 Nadat de dekkingsgraad op 31 december 2012 werd vastgesteld op 100,2%, waren de resultaten de daarop volgende maanden wisselend, maar positief. Gemiddeld blijft de dekkingsgraad stijgen en met het stijgen boven de 100% heeft er zelfs al weer waardeoverdracht kunnen plaatsvinden. Toch is er nog geen reden om te juichen, want er is nog een lange weg te gaan. Op 1 januari 2014 loopt het korte termijn herstelplan af en zal de dekkingsgraad op 104,3% moeten eindigen. Aan het eind van 2013 wordt het herstelplan weer geëvalueerd en dan zal blijken of de financiële situatie zich blijft verbeteren. Is de dekkingsgraad eind 2013 toch niet voldoende gestegen, dan bestaat de mogelijkheid dat het fonds wederom moet besluiten om een korting toe te passen. We houden u hierover op de hoogte. In september is de dekkingsgraad gestegen naar 104,8%. Een positieve ontwikkeling die we proberen vast te houden. In de grafiek ziet u het verloop van de dekkingsgraad in 2013 tot en met september. Anja weet het Stel uw vraag aan de pensioendeskundige Beste Anja, Afgelopen juni ontving ik mijn jaarlijks pensioenoverzicht. Dit was er echter niet één, maar ik ontving twee overzichten met verschillende bedragen. Klopt dit wel? Het is toch pensioen bij hetzelfde bedrijfspensioenfonds, waarom staat het dan niet op één overzicht? Vriendelijke groet, Frank Dekkingsgraad % 105% Beste Frank, Het kan inderdaad zijn dat je meerdere pensioenoverzichten hebt ontvangen. In jouw geval komt dit omdat je ook bij een andere werkgever in het notariaat hebt gewerkt. Als er tussen twee dienstverbanden meer dan drie maanden tijd zit dan wordt je pensioenopbouw apart in de administratie opgenomen. 100% 95% 90% JAN FEB MRT APR MEI JUN JUL AUG SEPT Dekkingsgraad per maand Minimaal vereiste dekkingsgraad Stel dat je momenteel werkzaam bent in het notariaat en in het verleden heb je ook bij een ander notariskantoor gewerkt. Als er tussen deze dienstverbanden langer dan drie maanden zat, dan ontvang je nu een pensioenoverzicht van je huidige dienstverband en eens in de vijf jaar ook een pensioenoverzicht van je vorige dienstverband. Het is lastig om de opgebouwde bedragen uit de verschillende dienstverbanden samen te voegen. Hier is in de administratie in het verleden voor gekozen. We kijken momenteel naar de mogelijkheden hoe we dit in de toekomst kunnen samenvoegen. Vriendelijke groet, Anja Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat 11

12 Kerncijfers Bedragen x Aantal verzekerden (per eind van het jaar) Deelnemers, actief en voortgezet Gewezen deelnemers Ingegane pensioenen Totaal aantal verzekerden Aantal aangesloten werkgevers Pensioenen Kostendekkende premie Gedempte premie Feitelijke premie Uitvoeringskosten Uitkeringen Reguliere toeslagverlening (per 1 januari) Actieve deelnemers 0,0% 0,0% Gewezen deelnemers en ingegane pensioenen 0,0% 0,0% Korting 3,2% 0,0% Vermogen en solvabiliteit Aanwezig eigen vermogen Voorziening pensioenverplichtingen Dekkingsgraad in % 100,2% 89,4% Dekkingsgraad bij minimaal vereist eigen vermogen 104,3% 104,3% Dekkingsgraad bij vereist eigen vermogen 111,3% 112,1% Rentetermijnstructuur (RTS) 2,5% 2,7% Beleggingen Netto balanswaarde Beleggingsopbrengsten Beleggingsportefeuille Vastgoedbeleggingen Aandelen Vastrentende waarden Derivaten Overige beleggingen Beleggingsrendement in % 16,29% 8,39% Benchmarkrendement portefeuille in % 16,50% 5,19% Voorlopige Z-score 0,82 2,14 Performance toets 7,27 6,38

13 Balans na resultaatbestemming Bedragen x ACTIVA Beleggingen Vorderingen en overlopende activa Overige activa Totaal activa PASSIVA Stichtingskapitaal en reserves Technische voorzieningen Overige schulden en overlopende passiva Totaal passiva Staat van baten en lasten Bedragen x BATEN Premiebijdragen Beleggingsresultaten Overige baten Totaal baten LASTEN Pensioenuitkeringen Pensioenuitvoeringskosten Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico pensioenfonds - Pensioenopbouw Toeslagverlening Rentetoevoeging Wijziging marktrente Wijziging uit hoofde van overdracht van rechten Onttrekking voor uitvoeringskosten Onttrekking voor pensioenuitkeringen Overige mutatie voorziening pensioenverplichting Wijziging grondslagen Korting Mutatie overige technische voorzieningen Saldo overdrachten van rechten Lasten herverzekering Overige lasten 0 4 Totaal lasten Saldo van baten en lasten

14 Colofon Dit is een uitgave van Stichting Bedrijfspensioenfonds voor medewerkers in het Notariaat. Correspondentieadres Postbus AM Groningen Bezoekadres Europaweg AS Groningen Telefoon (050) Internet

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Verkort jaarverslag Woord van de voorzitter

Verkort jaarverslag Woord van de voorzitter Verkort jaarverslag 2015 Verkort jaarverslag 2015 In deze verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2015 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag

Nadere informatie

De pensioenleeftijd zal omhoog gaan

De pensioenleeftijd zal omhoog gaan Jaarbericht 2011 Ruim 1.600 mensen ontvangen op dit moment een pensioenuitkering via ons pensioenfonds. Nog eens ruim 2.300 (oud) DuPont-medewerkers zullen in de toekomst een pensioenuitkering ontvangen.

Nadere informatie

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 >

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Eind 2012 liep het herverzekeringscontract met Nationale-Nederlanden

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Reservetekort weggewerkt, pensioenen verhoogd

Reservetekort weggewerkt, pensioenen verhoogd Verkort jaarverslag 2013 In dit verkorte jaarverslag 2013 zetten we de hoofdpunten uit het volledige jaarverslag van Metro Pensioenfonds voor u op een rij: we blikken terug op het pensioenjaar 2013 en

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Uw mening over pensioen

Uw mening over pensioen Uw mening over pensioen Onderzoek naar de risicohouding van pensioenopbouwers en pensioenontvangers van Philips Pensioenfonds mei / juni 2013 Philips Pensioenfonds Inhoud Aanleiding onderzoek Opzet onderzoek

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers

POPULAIR JAARVERSLAG. Financiële situatie. Beleggingen. De organisatie. Veranderingen. Communicatie. 2014 in cijfers POPULAIR JAARVERSLAG 2014 Financiële situatie Beleggingen De organisatie Veranderingen Communicatie 2014 in cijfers 2 Pensioenfonds UWV heeft in 2014 veel aandacht besteed aan de toekomst van het pensioenfonds,

Nadere informatie

Pensioenfonds B&S. Pensioenkrant Pensioen fonds B&S

Pensioenfonds B&S. Pensioenkrant Pensioen fonds B&S Pensioenfonds B&S Pensioenkrant 2014 Pensioen fonds B&S I n h o u d s o p g a v e Woord vooraf... 4 1. Jaarverslag 2013 in hoofdijnen... 5 2. Dekkingsgraad 2014... 7 3.Nieuw pensioenstelsel 2015... 8

Nadere informatie

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Persbericht ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Hoofdpunten: Verlaging pensioen met 0,5% per 1 april 2013 definitief Mogelijk aanvullende

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

POPULAIR JAARVERSLAG 2013

POPULAIR JAARVERSLAG 2013 POPULAIR JAARVERSLAG 2013 2 Het herstel van onze financiële positie blijft absolute topprioriteit. Twee gezichten Het jaar 2013, maar ook 2014 dat nog grotendeels voor ons ligt, kent twee gezichten. Enerzijds

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Populair jaarverslag 2012

Populair jaarverslag 2012 Populair jaarverslag 2012 Overzicht 2012 Februari Pensioenfonds UWV kondigt een mogelijke verlaging van de pensioenopbouw aan voor 2012. Gelukkig blijkt deze maatregel niet nodig te zijn. April Kabinet-Rutte

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Uw pensioen bij SPOA. Deelnemersbijeenkomst 8 november 2016

Uw pensioen bij SPOA. Deelnemersbijeenkomst 8 november 2016 Uw pensioen bij SPOA Deelnemersbijeenkomst 8 november 2016 Agenda De pensioenregeling van SPOA Dekkingsgraad: Korten of niet? Premie voldoende voor pensioendoel? Uw pensioenoverzicht: wat staat er nu op?

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014. Stand van zaken SVG. 1 van 20 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 5 februari 2014 Stand van zaken SVG 1 van 20 Programma Pensioenfonds SVG Wat speelt er rond de pensioenen? Financiële positie SVG Kortingsmaatregel Vooruitblik 2014-2015

Nadere informatie

Publieksjaarverslag 2013

Publieksjaarverslag 2013 Publieksjaarverslag 2013 publieksjaarverslag 2013 2 Introductie Voorzitter Wim Hamers blikt terug op het afgelopen jaar en kijkt vooruit. 4 Inhoud Herstel zet door In 2013 verbeterde de financiële positie

Nadere informatie

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2014 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 samenvatting van het jaarverslag In het Jaarverslag 2014 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Goed jaar Metro Pensioenfonds, toch geen verhoging pensioenen

Goed jaar Metro Pensioenfonds, toch geen verhoging pensioenen Verkort jaarverslag 2014 In dit verkorte jaarverslag 2014 zetten we de hoofdpunten uit het volledige jaarverslag van Metro Pensioenfonds voor u op een rij: we blikken terug op het pensioenjaar 2014 en

Nadere informatie

Pensioenfonds B&S. Pensioenkrant Pensioen fonds B&S

Pensioenfonds B&S. Pensioenkrant Pensioen fonds B&S Pensioenfonds B&S Pensioenkrant 2016 Pensioen fonds B&S I n h o u d s o p g a v e Woord vooraf... 4 1. Jaarverslag 2015 in hoofdijnen... 5 2. Financiële positie 2016... 8 3.Haalbaarheidstoets 2016... 9

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

PensioenNieuws van Pensioenfonds TenCate

PensioenNieuws van Pensioenfonds TenCate PensioenNieuws van Pensioenfonds TenCate oktober 2016 Hoe verloopt 2016 tot nu toe? Om maar meteen met de deur in huis te vallen: de financiële situatie bij Pensioenfonds TenCate is niet goed. De alsmaar

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Derde kwartaal juli 2013 t/m 30 september 2013

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Derde kwartaal juli 2013 t/m 30 september 2013 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2013-1 juli 2013 t/m 30 september 2013 Nominale dekkingsgraad is gestegen van 113,3% naar 120,3% Beleggingsrendement is 1,8% Het belegd vermogen

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7

Jaarbericht 2014. Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3. 2014 in cijfers 5. Wijzigingen in de pensioenregeling 7 Jaarbericht 2014 Financiële positie Pensioenfonds Forbo 3 2014 in cijfers 5 Wijzigingen in de pensioenregeling 7 De organisatie Pensioenfonds Forbo 8 Kerncijfers 11 2014 stond vooral in het teken van gewijzigde

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl.

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl. Verkort jaarverslag 2012 Stichting Pensioenfonds PostNL 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel Pensioenfondsen en pensioenen stonden ook in 2012 weer in het middelpunt van de belangstelling.

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013. Inclusief de pensioenkrant:

Verkort jaarverslag 2013. Inclusief de pensioenkrant: Verkort jaarverslag 2013 Inclusief de pensioenkrant: In deze pensioenkrant: Nieuwe streefdatum fusie: 1 januari 2016 Wijzigingen pensioenregeling per 1 januari 2015 Naar een nieuw financieel toetsingskader

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten.

De dekkingsgraad van het Pensioenfonds is bijna elke maand anders. Dat komt vooral door de rentestand en onze beleggingsopbrengsten. Nieuwsbrief Ballast Nedam Pensioenfonds September 2013 Tijd voor een nieuwsbrief van uw Pensioenfonds. Er gebeurt veel in de Nederlandse pensioenwereld; dat kan u bijna niet zijn ontgaan. In onze vorige

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

INFOSESSIES PENSIOENEN - 20, 22 en 26 november Infosessies PENSIOENEN en 26 november door Peter Boonen en Jan Lodewijks

INFOSESSIES PENSIOENEN - 20, 22 en 26 november Infosessies PENSIOENEN en 26 november door Peter Boonen en Jan Lodewijks Infosessies PENSIOENEN 2012 20-22 en 26 november 2012 door Peter Boonen en Jan Lodewijks 1 AGENDA Toelichting huidige situatie Septemberpakket en Regeerakkoord Overleg met vakorganisaties Communicatie

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Juni 2015

NIEUWSBRIEF Juni 2015 NIEUWSBRIEF Juni 2015 De financiële positie van het fonds De dekkingsgraad van een pensioenfonds geeft de verhouding weer tussen de bezittingen van het pensioenfonds (het vermogen) en de verplichtingen

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m 30 juni 2012 Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Nominale dekkingsgraad is gedaald van 110,0% naar 105,1% Beleggingsrendement

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen?

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen? Veelgestelde vragen DE KORTINGEN Gelden de kortingen op het pensioen per 1-9-2016 en 1-3-2017 voor beide regelingen? Ja, de kortingen gelden zowel voor de middelloon als de CDC regeling, ongeacht het afgesproken

Nadere informatie

Verkorte kerngegevens fonds

Verkorte kerngegevens fonds Samenvatting jaarverslag 2010 Deze samenvatting is een ingekorte versie van het Jaar verslag 2010 van Pensioenfonds Horeca & Catering (PH&C). Hierin leest u over de belangrijkste onderwerpen en ontwikkelingen

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Presentatie met uitleg per slide

Presentatie met uitleg per slide Presentatie met uitleg per slide 1 Terug- en vooruitblik In het principe cao-akkoord van december 2012 hebben we afspraken gemaakt over de noodzaak van een nieuwe en toekomstbestendige pensioenregeling

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Jaarbericht 2014 AUGUSTUS 2015 In dit Jaarbericht over 2014 legt Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland op hoofdlijnen verantwoording af voor het

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 19 november 2013 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening Financiën: Financiële situatie Beleggingsbeleid Risico s en rendement

Nadere informatie

WOORD VOORAF. Beste deelnemers,

WOORD VOORAF. Beste deelnemers, WOORD VOORAF Beste deelnemers, Voor u ligt de pensioenkrant 2015 van Stichting Pensioenfonds B&S ( het Pensioenfonds ). Hiermee willen wij u informeren over de gebeurtenissen en ontwikkelingen van de afgelopen

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad. staat de nieuwe beleidsdekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #13 augustus 15 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Nieuwe financiële spelregels voor pensioenfondsen 3/4

Nadere informatie

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 26 juni 2014

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 26 juni 2014 Welkom namens Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK AMSTERDAM, 26 juni 2014 AGENDA 1. Opening en voorstellen leden van het bestuur 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Notulen deelnemersvergadering 27

Nadere informatie

68 De Pensioenwereld in 2014

68 De Pensioenwereld in 2014 09 68 De Pensioenwereld in 2014 Pensioenregeling 69 Aanpassingen van het fiscale (Witteveen-)kader Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen mogen zich nog altijd verheugen in de warme

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 De maandelijkse nominale dekkingsgraad ultimo september is gedaald ten opzichte van eind juni; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Kerkrade, 12 november 2013 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012 Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers April 2012 Agenda Kenmerken SPNG Aanleiding Uitgangspunten en ondernomen stappen Wijzigingen in de regeling en premie Intermezzo: de pensioendriehoek Stappen

Nadere informatie

134 De Pensioenwereld in 2015

134 De Pensioenwereld in 2015 14 134 De Pensioenwereld in 2015 Ontwikkelingen in de pensioenmarkt 135 Het nieuwe FTK: oude wijn in nieuwe zakken? Auteurs: Gijs Hoedemaker, Machiel Koper en Alexander van Stee Na de crisis leek er een

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen

Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen Pensioennieuwsbrief Verlagen pensioenen Pensioenfonds DHV verlaagt de pensioenen De meest gestelde vragen & de antwoorden Net als zo n 70 andere pensioenfondsen, groot en klein, heeft het bestuur van Pensioenfonds

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 2 juli 2015 1 Agenda Opening 2014 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk nftk Henk Herstelplan Henk Beleggingsbeleid Bert

Nadere informatie

Vraag-antwoord voor Pensioenfonds ANWB

Vraag-antwoord voor Pensioenfonds ANWB Vraag-antwoord voor Pensioenfonds ANWB vanwege verlagen pensioenen, april 2013 1. Waarom moet Pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland. Verkort jaarverslag 2013

De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland. Verkort jaarverslag 2013 De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Verkort jaarverslag 2013 Dit is een uitgave van De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Het verkorte jaarverslag is een populaire samenvatting

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Jaarbericht 2011

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Jaarbericht 2011 Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Jaarbericht 2011 AUGUSTUS 2012 In dit Jaarbericht legt Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland verantwoording af voor het in 2011 gevoerde beleid.

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan ingediend bij en goedgekeurd

Nadere informatie

2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016

2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016 Samenvatting cijfers per 30 juni 2016 Dekkingsgraad (UFR): 99,0% Beleidsdekkingsgraad: 99,6% Belegd vermogen: 23,3 miljard Rendement 1 e halfjaar 2016:

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN?

WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN? WAT SPEELT ER ROND UW PENSIOEN BIJ SPUN? Bijeenkomst voor pensioengerechtigden Dick Vis, voorzitter Stichting Pensioenfonds Urenco Nederland 20 september 2016 Agenda 1. Samenvatting jaarverslag 2015 2.

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK

RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK PPF APG Pieter Kasse / Manja Rietjens 15/16/17 januari 2014 RISICOBEREIDHEIDSONDERZOEK ONDER DEELNEMERS AANLEIDING ONDERZOEK Inzicht in (risico)voorkeuren van deelnemers en gepensioneerden

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij Welkom OWASE Pensioenforum 26 juni 2013 OWASE 3 juli 2013 bij Pensioenfonds en solidariteit: één voor allen, allen voor één! www.owase.nl PFO20130626/20130703 2 Programma Pensioenforum De bedoeling van

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2015-1 oktober 2015 t/m 31 december 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 103,7% naar 106,3%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE?

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Als bestuur nemen we ieder jaar vele besluiten. Een van de belangrijkste besluiten is die over de indexatie, ook wel toeslagverlening genoemd.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2012 t/m ultimo juni Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m ultimo juni 2012 Samenvatting: Nominale dekkingsgraad gedaald van 107,6% naar 101,9% Beleggingsrendement is 1,6%

Nadere informatie