R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s"

Transcriptie

1 R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s O p le i d i n g: M a s t e r P u b l i c M a n a g e m e n t a n d P o l i c y O p e n U n i v e r s i t e i t N e d e r l a n d S t u d e nt : P. M. F. G e e l e n S t u d e nt n u m m er : Voorzitter examencommissie : Drs. A. Kampermann S t u d i eb e g e le i d e r : P r o f. Dr. A. F. A. K or s t en D a t u m : 2 1 m a a r t

2 - 2 -

3 - 3 - I N H O U D S O P G A V E S a m e n v a t t i n g h o o f d s t u k P r o b l e e m s t e l l i n g v a n h e t o n d e r z o e k I n l e i d i n g A a n l e i d i n g t o t h e t o n d e r z o e k E e n e e r s t e v e r k e n n i n g C e n t r a l e v r a a g e n o n d e r z o e k s v r a g e n M e t h o d e n v a n o n d e r z o e k K e u z e m e t h o d i e k Opzet casestudie bij drie overheidsorganisaties Aanpak van de casestudie D a t av er we r k i n g e n -b e h e e r S a m e n v a t t i n g L e e s w i j z e r h o o f d s t u k D e r e s u l t a a t g e r i c h t e o v e r h e i d I n l e i d i n g B e s t u u r s k u n d i g e p e r s p e c t i e v e n o p r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d b i j d e o v e r h e i d M a at s c h a p pe li j k p er s p ec t i ef Sociaal-p s y c h olo g i s c h p er s p e ct i e f P o l i t i e k -bestuurlijk perspectief B e d r i j f s k u n di g p e r s p e ct i ef E e n r e s u l t a a t g e r i c h t e o r g a n i s a t i e v o o r d e m e n s e n i n d e o r g a n i s a t i e M a at s c h a p pe li j k p er s p ec t i ef Sociaal-p s yc h o lo g i s c h p er s p e ct i e f Politiek -b e s t u u r li j k e p er s p e ct i e f B e d r i j f s k u n di g p e r s p e ct i ef L e e r p u n t e n r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d Doel of inspanning Verbeteren en beheersen Bewustwording en verantwoording E f f i ci ë n t i e e n e f f e ct i v i tei t P r e s t a t i e m e t i n g S a m e n h a n g t u s s e n r e s u lt a a t g er i ch t h ei d e n c om p et e n t i em a n a g em e nt S a m e n v a t t i n g h o o f d s t u k C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s I n l e i d i n g D e b e g r i p p e n c om p et e nt i e e n c om p et e n t i e m a n a g em e nt De betekenis van competentiemanagement voor organisatie en mensen Competentiemanagement vanuit een maatschappelijk perspectief Competentiemanagement vanuit een sociaal-p s yc h o lo g i s c h p e r s p e ct i ef Competentiemanagement vanuit een politiek - b e st u u r li j k p er s p ec t i e f Competentiemanagement vanuit een bedrijfskundig perspectief L e e r p u nt e n c om p e t en t i em a n a g em e nt S a m e n v a t t i n g

4 - 4 - h o o f d s t u k R e s u l t a at g er i c ht h ei d e n c om p e t en t i e ma n a g e m e nt bi j h et M i n i st e ri e v a n L a n db o uw N a t u ur e n V o e d s e l k w a l i t e i t I n l e i d i n g Uitgangspunten resultaatgerichtheid en competentiemanagement Resultaatgerichtheid vanuit een maatschappelijk perspectief Resultaatgerichtheid v anuit een sociaal-p s yc h o lo g i s c h e p e r s p e ct i ef Competentiemanagement vanuit een sociaal-p s yc h o lo g i s c h p e r s p e ct i ef R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d v a n u i t e e n p o l i t i e k -be s t u ur li j k pe r s pe c t i ef C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v a n u i t e e n p o l i t i e k -b es t u ur li j k p e r s p e ct i ef Competentiemanagement vanuit een bedrijfskundig perspectief I n ze t v an h et i n st r u m e n t c om p et e n t i em a na g e m e nt I n ze t c o m p et e nt i e m a na g em e n t a ls s t ur i ng s i n st r u m e nt Inzet competentiemanagement als sys t em a t i sc h p er s o n ee ls i n s t r u m en t I n z e t c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t a l s s y s t e m a t i s c h e m e t h o d i e k L e e r p u nt e n r e s u lt a a t g e r i c ht h ei d e n c om pe t e n t i em a n a g em e nt Relatie tussen resultaatgerichtheid en competentiemanagement R e f l e c t i e r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v a n u i t t h e o r i e e n p r Reflectie o p h et m aa t sc h a p p e li j k e p er s p ec t i e f R e f le c t i e o p h et s o ci a a l p s yc h o lo g i s c h p e r s p e ct i e f R e f l e c t i e o p h e t p o l i t i e k -b es t u ur li j k p e r s pe c t i e f Reflectie op het bedrijfskundige perspectief S a m e n v a t t i n g e n c o n c l u s i e s c a s e s t u d y L N V h o o f d s t u k R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d e p r o v i n c i e L i m b u r g I n l e i d i n g U i t g a ng s p u nt e n v a n r e s u lt a a t g e r i c ht h ei d e n c om p et e n t i em a n a g em e nt Resultaatgerichtheid vanuit een maatschappelijk perspectief Competentiemanagement vanuit een maatschappelijk perspectief Resultaatgerichtheid vanuit een sociaal-psychologisch pe r sp e ct i ef Competentiemanagement vanuit een sociaal-p s yc h o lo g i s c h p e r s p e ct i ef R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d v a n u i t e e n p o l i t i e k -bestuurlijke perspectief C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v a n u i t e e n p o l i t i e k -b es t u ur li j k p e r s p e ct i ef Resultaatgerichtheid vanuit een bedrijfskundig perspectief C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v a n ui t e e n b e dr i j f s k u n di g e p e r s p e ct i ef I n ze t v an r e s u lt a a t g er i c h t he i d e n c om p et e n t i e m a na g em e n t I n ze t c o m p et e nt i e m a na g em e n t a ls s t ur i ng s i n st r u m e nt I n ze t c o m p et e nt i e m a na g em e n t a ls s ys t em a t i sc h p er s o n ee ls i n s t r u m en t I n z e t c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t a l s m e t h o d i e k L e e r p u n t e n r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i em a n a g em e nt Relatie tussen resultaatgerichtheid en competentiemanagement R e f l e c t i e r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v a n u i t t h e o r i e e n p r Reflectie op het maatschappelijke perspectief R e f le c t i e o p h et s o ci a a l p s yc h o lo g i s c h p e r s p e ct i e f R e f l e c t i e o p h e t p o l i t i e k -b e s t u u r l i j k p e r s pe c t i e f Reflectie op het bedrijfskundige perspectief S a m e n v a t t i n g e n c o n c l u s i e s c a s e s t u d y p r o v i n c i e L i m b u r g h o o f d s t u k R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d e g e m e e n t e T i l b u r I n l e i d i n g De uitgangspunten van resultaatgerichtheid en competentiemanagement Resultaatgerichtheid vanuit een maatschappelijke perspectief C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v a n u i t e e n m a a t s c h a pp e li j k p e r s pe c t i ef

5 Resultaatgerichtheid v anuit een sociaal-p s yc h o lo g i s c h p e r sp e ct i ef Competentiemanagement vanuit een sociaal-p s yc h o lo g i s c h p e r s p e ct i ef R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d v a n u i t -be e e n s t u p ur o li l j i k t pe i r e s k pe c t i ef C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v a n u i t e e n -b es p o t u l ur i li t j i k e p k e r s p e ct i ef Resultaatgerichtheid vanuit een bedrijfskundig perspectief Competentiemanagement vanuit een bedrijfskundig perspectief I n z e t v a n r e s u l t a a t g e n t r.... i..... c.... h.... t..... h.... e... i d e.... n c o m p e I n ze t c o m p et e nt i e m a na g em e n t a ls s t ur i ng s i n st r u m e nt I n ze t c o m p et e nt i e m a na g em e n t a ls p e r s on e e ls i n s t r um e nt I n z e t c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t a l s. m... e.. t.. h.. o.. d.. i... e.. k L e e r p u nt e n r e s u lt a a t g e r i c ht h ei d e n c om pe t e n t i em a n a g em e nt Relatie tussen resultaatgerichtheid en competentiemanagement R e f l e c t i e r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e u n i t i e t m h e a o n r a g i e m e n t.. p.. r v.. a.. k n.. t.. i.. j 6 2 k Reflectie op het maatschappelijke perspectief Reflectie op het sociaal psycholog i s c h p e r s p e ct i e f R e f l e c t i e o p h e t -b p es o l t u i ur t li i j k e k p er sp e c t i e f R e f l e c t i e o p h e t b e d r i j f e s c k t i u e n f. d.. i... g.. e..... p.. e.. r... s.. p S a m e n v a t t i n g e n c o n c l u s i e s c a s e s t u d y g e. m... e.. e.. n.. t... e..... T.. i... l... b.. u.. r... g h o o f d s t u k R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r... h.. e.. i... d.. s.. o.. r... g.. a. n 6 i 7 s a t i e s I n l e i d.. i.... n. g R e f l e c t i e p r a k t i j.. k..... o.. p..... t.. h.. e.. o.. r... i... e Theorie en praktijk in het maatschappelijk perspectief Theorie en praktijk in het sociaal-p s yc h o l o g i s c h p er s p e ct i e f T h e o r i e e n p r a k t i j k i n -b e e n s t u p u o r li j i k t p i e r e s k p e ct i ef Theorie en praktijk in een bedrijfskundig perspectief G e m e e n s c h a p p e l i j k e h o o f d l i j n e n u i t d e r e f l e c t i e t h e.. o.. r.. i... e..... o.. p.... p.. r.. a.. k.. t... i. j 7 1 k c a s e s 7. 3 V e r g e l i ing j k van de praktijkcases resultaatgerichtheid en competentiemanagement V e r g e l i j k i n g v a n u i t g a n g s p u n t e n o v e r h e i d.. s. o.. r... g.. a.. n.. i.. s.. a.. t.. i... e.. s V e r g e l i j k i n g d o e l e n o v e r h e i d s o. r.. g.. a.. n.. i... s.. a. t... i... e.. s V e r g e l i j k i n g b e t e k e n i s v o o r d e m e n s e n i n d e o v e r.. h.. e.. i... d.. s.. o.. r.. g.. a.. n.. i... s. a.. t... i.. e.. s V e r g e l i j k i n g i n z e t a l s i n s t r u m e n t b i j o. v.. e.. r.. h.. e.. i.. d.. s.. o.. r.. g.. a.. n.. i... s.. a.. t.. i... e.. s Relatie resultaatgerichtheid en competentiemanagement Invloed op relatie tussen resultaatgerichtheid en competentiemanagement L e e r p u nt e n r e s u lt a a t g e r i c ht h ei d e n c om pe t e n t i em a n a g em e nt S a m e n v a t t i... n. g h o o f d s t u k C e n t r al e v r a a g, h y p o t h e s e e n d i. s.. c.. u.. s.. s.. i... e B e a n t w o o r d i n g v a n d e c e n t r.. a.. l... e..... v.. r.. a.. a.. g B i j d r a g e a a n h e t r e a l i s e r e n v a n d e d o r e g l a e n n i... s.. a.. t... i... e B i j d r a g e a a n h e t r e a l i s e r e n v a n r e s u l t.. a.. t... e. n..... v.. a.. n..... d.. e..... m... e.. n.. s.. e.. n I n v l o e d v a n d e o v e r h e i isatie d s o r op g a resultaatgerichtheid n en competentiemanagement H y p o t h e s e n D i s c u s s.. i... e O n d e r z o e k s v r a g e n o v e r h e t p r a k t i j k. o.. n.. d. e.. r... z. o.. e.. k Uitspraken over werking van competentiemanagement en.... resultaatgerichthe R e f l e c t i e o p h e t t o t s t a n d k o m e n v a n h e t p.. r.. a.. k.. t.. i... j... k. o.. n.. d.. e.. r... z. o.. e.. k G e r a a d p l e e g d e l i t e r a t u u r, v a k b l a d e n,.... i.. n.. t... e.. r.. n.. e.. t.. s.. i... t.. e.. s Vragenlijst A Resultaatgerichtheid van de overheidsorganisatie V r a g e n l i j C s o t m p e B t e n t i e m a n a g e m e n t i n d e o v e r h e i.. d.. s.. o.. r.. g.. a.. n.. i... s.. a.. t... i... e

6 - 6 -

7 R e s u l t a atgerichtheid en competentiemanagement b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s - 7 -

8 - 8 -

9 S a m e n v a t t i n g O v er h ei d s o r g a n i s a t i e s wi l le n d e d o e lg e r i c h t h ei d v a n d e or g a ni s at i e v er st e r k e n doo r t e i nv e s t er e n i n m a n a g em e nt - en medewerkersontwikkeling, gedrag en houding. Competentiem a na g e m e nt wo r dt hi er b i j a ls p r o b a a t i n s t r um e n t i n g e ze t. T ot zi ch t ba r e d oe lt r e f f e n d h ei d h e e f t h e t n o g n i e t g ele i d e n h et i s n o g d e v r a a g o f d e g e n o em d e i nv e st e r i n g e n zu l l e n r e nd e r e n. D e d e ug d e li j k h ei d v a n c om p e t e nt i em a n a ge m en t k o m t m e t n a m e t o t g u a i ls t m d r i d u d k e k l i o m n h et pr e st at i e b e wu s t zi j n v a n m e de we r k e r s t e st i m u le r e n. D a a r o p z i j n p r e s t a t i e f a c t o r e n a -b l e s st u d ur e li p j k o e l c i o t n i t e e x k t, d e t a st b a ar h e i d v a n h et pr o d u ct e n d e m a t e v an di e n st v er le n i n g v a n d e ov er h ei d s o r g a ni s at i e v an i nv lo e d. D i t i o s o f d i li n j n e h n de c on c lu s i e v an h et p r a kt i j k o n d er zo e k n aa r d e we r ki n g v a n c o m p et e nt i em a n ag e m en t e n r e s u lt a a t g e r i c ht h e i d bi j dr i e ov er h ei d s or g a ni s at i es. De o n d er zo c h t e o v er h ei d s or g a ni s at i es, L N V, p r ov i n c i e Li m b u r g e n d e g em e e nt e T i lb u r g, i nt r od u c ee r d e n i n h u n or g a ni s a t i e, d e af g e lo p e n j ar e n c om p et e nt i em a n a ge m en t. E lk e o r ga n i s a t i e h a d h i er v o o r e e n ei g e n m o t i e f e n o n t w i k k e l d e. Z h e a i d d e n r d a v ar m o e o e é r én g em z e i e n j s ch n a p p e li e j k i g e n d o e l v o o r o g e n : h e t v e r b e t e r e n v a n p r e s t a t i e i s a t i v e. a n M a m ar e h n e s ef t e di n t t o r t d g e a n g e we n s t e r e s u l t a t e n g e l e i d? A c h t e r g r o n d e n I n o n d e r zo e k e n li t er a t uu r v a n b e st u u r s k un d i g e n k om t d e g r oe i e nd e b e la n g s t e lli n g v o or r e s u lt a a t g e r i c ht we r k e n, pr e st a t i e s e n h e t g e dr a g v a n a m b t e n a r e n n aa r v or e n. D e ze b e la n g s t e l li n g i s i n de af g e lo p e n j a r e n st e r k t o e g e n om e n e n k om t o o k t e r ug i n v o or n em e n s e n i ni t i at i ev e n v a n d e ov e r h e i d ze lf. Z o n am h e t k a b i n e t B a lk e n e n d e I I h e t i n i t i a t i ef om m et b e h u lp v a n he t A c t i e p r o g r am m a A nd e r e O v e r h ei d v e r a n d e r i n g a a n t e b r e n g e n i n i n d g, i st e ur n s i t ng v v e an r l d e p o li t i e k e n de b e dr i j f sm a t i g h ei d v a n o v er h ei d s or g a ni s at i es. D e pr ov i n ci e b e st ur e n n am e n h et i ni t i at i ef ov er e n p r e s e nt ee r d e n : D e A n de r e P r o v i n c i e e n h e t z o g e n a a m d e S p i e g e l m a n i f e s t, w a a r i n d e v e r a n d e r e l n d e p r o v i s t a at. B i j g e m e e n t e li j k e ov e r he i ds o r g a ni sa t i es wo r d t o p di t g e bi e d h e t T i lb u r g s e m o d e l a ls m e e st t o o n a a n g ev e n d b e s c h ou wd. B i j ov er h ei d s or g a ni s a t i e s i s e e n k e n t e r i ng wa a r t e n em e n. E er st we r d h e i l e n ge ne zi n g g e zo c h t i n h et o n t w i k k e l e n v a n t e c h n o c h c r e a s t ys i t em s en e n m et h o di e k e n om s li m m er, s ne l le r e n e f f e ct i ev e r r es u lt a a t te boeken. Nu zijn het ook 'mens'-systemen en methodieken -pr a ct ce s ) e wo r d (of e n i n g e ze HR t om r e s u lt a t e n t e v er b e t e r e n. C om p et e nt i e m an a g e m e nt i s, o p di t g eb i e d, h e t m e e st r e ce n t em e ns g e r i c ht p e r s o n e e ls i n st r um e nt. H et i s e e n i ns t r u m e n t ge r i c ht o p h et v e r gr o t e n v a n d e ef f ec t i v i t ei t e n f un c t i o n er e n v a n d e m e n s, e waarmee n de resultaatgerichtheid bij de overheidsorganisaties k a n w o r d e n b e v o. r d e r d O n d e r z o e k s r e s u l t a t e n Hoewe l bij het mini st e r i e v a n L N V v ee l t i j d i s g es t o ke n i n h e t o nt wi k k e le n v a n c o m p e t e nt i em a n a ge m en t, b l i j k -c t e nt r a L a N l o V n v o ld o e n d e i n s t a a t t e zi j n om he t o o k i n d e p r ak t i j k t o e t e p a ss e n. D i t ko m t, v o lg e n s d e i n f o r m a n t -centraal n b i, door j L het N V beleidsmatig karakter v a n h et m i ni st e r i e è n d e v r i j b li j v e n d h ei d o m g e b r ui k t e m a k e n v a n h et co m pe t e nt i e i ns t r um e n t ar i u m. D a a r n aa s t g a at v o o r a l d e aa n d a c ht ui t n aa r d e o nt wi k k e li n g v a n h et m a n a g em e nt e n n i e t zo ze e r n a a r d e o n t wi k k e li n g v a n d e m e d e we r k e r s. T o c h zijn de invester i n g en, b i j d e o n t wi k k e li n g v a n c om p et e nt i em a n ag e m e n t bi j h et m i n i s t e r i e, ni et v e r g e ef s g e we e s t. A l s g e v o l g v a n e e n k r i m p t a a k s t e l l i n g -c w o e n t r d aa t l, h e b t i j D L G, i n t i n s t r u m e n t a r i u m v a n c o m p e t e n t i e m a èl n g a e b g r u e i m k t. e D n e t i j d v e a n r e s u l t a v er p li c h t e wi n k e ln e r i n gb i j D L G i s v o o r bi j. D i t i s d e r e d e n om m a n ag e r s e n m e d e we r k e r s b e wu s t t e m a k e n v a n h u n ni e u we r o l a ls o p d r a c ht ne m e r. I m m e r s i n de t o e k om st za l D L G a ls m ar kt p a r t i j g a a n w e r k e n e n d a t b e t e k e n t o p d r a c n h t t e n e n b i n e n e nh k l a le a n. C o m p et e nt i em a n age m e nt wo r d t d a ar bi j gezien als hulpmiddel om gedrag en houding van medewerkers naar de nieuwe situatie te ontwikkelen. D e g em e e n t e T i lb u r g li e p m e t h et T i lb u r g s e m o d e l a l v e r v o or u i t m et r e s u lt a a t ge r i c h t h ei d. E e n m e n s g er i c h t e v i si e i s e e n ni e u we b e n a d er i n g o p d e r e s u lt a a t g e r i c ht h ei d v a n he t ' T i lb u r g s e m o d e l'. D e - 9 -

10 b e l a n g s t e l l i n g v a n -b p e o s l t u i u t r i v o e or k de ze b e n a d e r i n g i s gr o o t. B i j d e ui t v o e r i n g v a n p la n n e n e n p r o j ec t e n st a at d e s am e n we r ki n g m et d e b u r g e r v o or o p. D i tb e t ek e n t d at he t n i e t a l le e n o m h et r e s u lt a a t g a a t m a a r v o or a l ov e r d e wi j ze wa a r o p h e t r es u lt a a t t o t st a n d k om t. D e be la n g s t e l li n g v a n p o l i t -b i e st k u u r v o or r e s u lt a a t ge r i c ht h ei d e n c om p et e n t i em a n a g em e nt i s bi j d e g em e e nt e T i lb u r g, v e r g e l e k e n m e t d e o a nd n d e r zo e c h t e ov er h ei d s or g a ni s at i es, h e t gr o o t s t. D e ze be la n g s t e l li n g i s bi j d e andere overheidsorganisaties nauwelijks aanwezig. D e p r ov i n ci e Li m bu r g h e ef t i n d e p er i o de c om p e t en t i em a n a g em e nt e n r e s u lt a a t g er i c h t h ei d o n t w i k k e l d e n g e ï m p l e m i n e d n e t o e r e ga r n d i s at i e. H o e we l e r n o g v ee l le e r p u n t e n t e n o em e n zi j n, k a n wo r d e n g e c o n st at e e r d d at d e pr ov i n ci e Li m b u r g h et v e r s t g a at i n h e t g e br u i k v a n he t i n st r um e nt ar i um. D i t k o m t v o o r a l d o o r h e t k o p p e l e n v a n b e l o n i n g a a n c o m p e t f or e n m t an i t e s n v a e n d e r e s u l t a t a n d e r e ov er h e i d s o r ga n i s a t i e s v i n d e nd i t n o g e e n st a p t e v e r. W at le v e r t h e t o n d er zo e k n o g m e e r o p? H e t pr a kt i j k o nd e r zo e k le v er t v oo r a l d e v oo r n a am s t e r a n dv o or wa a r d e n o p di e n o d i g zi j n v o o r he t we ls la g e n v a n c om p et e n t i em a n a g em en t e n r e s u lta a t g er i c h t h ei d. D o or d e i nf o r m a nt e n v a n d e ov e r he i ds o r g a ni s at i e s wo r d t de r o l e n h a n d e li n g s b e k wa a m h e i d v an d e m a n a g er a ls c r uc i aa l g e n o e m d. P as a ls e e n f oc us wo r d t g e le g d o p h et b e o o g d e r e s u lt a a t k a n d e m an a g e r o o k st u r e n o p p r es t at i e s, g e dr a g e n h o u di n g.als e r t i j d wo r d t g e v o n d e n o m h et ov e r r es u lt a t e n t e h e b be n, da n o nt st a at er r ui m t e ( i n ' h et g es p r ek ' ) v o or a an d a c ht o p d e d o e le n v a n d e or g a ni s at i e e n d e p e r s oo n li j k e o nt wi k k e li n g v an d e m e d e we r k e r. R e l a t i e t u s s e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t e n r h e t s h u e l i t d a a t g e r i c E r i s s p r ak e v a n ee n r e la t i e t u ss e n c o m pe t e n t i em a n a g em e nt e n r e s u lt a a t ge r i c ht he i d. D o or d e informanten bij de ov erheidsorganisaties wordt gezegd dat het bij r es u lt a a t g e r i c ht he i d zo n d er competentiemanagement alleen maar gaat om het resultaat, g e b a s e er d o p k wa n t i t e i t zo n d e r u i t zi c ht op b o r g i n g v a n k wa li t e i t. D e ov e r he i ds o r g a ni s a t i e s zi j n h e t m e t e lk a a r e e n s d a t g e zoc h t m o et wo r d e n n a ar e e n g o e d e b a la n s t u s s e n c om p et e n t i em an a g e m e nt e n r e s u lt a a t g er i c ht h e i d. Invloed op de relatie competentiemanagement en resultaatgerichtheid U i t d e a n a lys e v a n h e t pr a k t i j k o n d er zo e k b li j k t d a t d e we r k i n g v a n c om p et e n t i em a na g e m e nt e n r e s u lt a a t g er i c h t h ei d v a n e e n o r ga n i sa t i e wo r d t b eï nv lo e d d o o r p r e s t at i e f ac t or e n a l s d e t a st b a ar h ei d v a n r e s u l t a t e n ( e n h e t d a a r b e i w j a a r b e n h e o e r m e b n a d a r g e d r a g ), d e -b p e o st l u i ur t li i j k e e k b et r ok k e n h ei d e n d e di e n st v e r le n i n g. H o e st e r k d e i nv lo e d v a n d e ze dr i e f a ct o r e n i s op d e r e la t i e t u ss e n c o m p et e nt i em a n ag e m en t e n r e s u lt a a t g e r i c ht h e i d, k a n n i e t wo r d e n a a ng e g ev e n. W e l b li j k t d at, n a ar m at e h e t be le i d s m at i ge ka r a kt er v an d e o r g a n i s a t i e gr ot e r wo r d t e n d e ui t v o e r i n g s ge r i c ht h e i d k le i n e r, h e t v o or d e ov er h ei d s or g a ni s a t i e m o e i li j k e r wo r d t o m c o n cr e t e c om p et e nt i es e n r e s u lt a t e n t e b e n o em e n. Di t werkt ook door in de betrokkenheid van politiek en bestuur. Naarmate de afstand van -be s politiek t uu r o p c o n c r et e r e s u lt a t en gr o t e r wo r d t, n e em t de s t u r i n g o p c o n c r e t e r es u lt a t e n a f. V o or wa t d e d i e n st v er le n i n g b et r ef t b li j kt d a t, na a r m at e d e ov e r h e i ds o r g an i sa t i e m i n d er co n c r et e r es u lt a t e n v o o r t b r e n g t, e r e i s p r v a n k e e n g r ot e r e a f s t a n d na a r d e o n t v a n g e r v a n d e di e n st. V r a g e n e n d i s c u s s i e H e t o n de r zo e k r o e pt v r a g e n o p ov er v e r ge li j k b a a r h ei d v a n d r i e v e r s c hi l le n d e o v er he i d s or g a ni s at i es, b r u i k b a a r h e i d v o o r v e r d e r o n d e r z o e k e n r e p r e s e n t a t i v i t le e i d t. t o t H ui e t sp t r a o ke n d n e r di z e o e g k e d a a n k u n n e n wo r d e n a a n d e ha n d v a n t h e or i e e n p r ak t i j k. H et ui t g ev o er d e pr a kt i j ko n d e r zo e k k a n b ep e r kt e n k le i n s c h a li g wo r d e n g e n o em d m a a r, bi e dt m o g e li j k he d e n v o o r di e p g a a nd e r o n d er zo e k. T o t s l o t C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t r i g a s n i s b a t i j e s g o eï n t r o d u ce e r d a ls e e n st e e n d e r wi j ze n d i e g ar a n t st a at v o or zi c h t ba r e e n k wa li t a t i ef h o ge r e r es u l t a t e n. U i t di t pr a kt i j k o nd e r zo e k b li j k t d at ee n d e r g e li j k e v e r w a c h t i n g g e n u a n c e e r d l i g t. H e t b i e d t z e k e r t o e g e v o e g d e w a d a e r g d a e r, a n t i m e s a a r n o g o n v o or h e t b e h a le n v a n r es u lt a t e n di e e r v oo r d e or g a ni s a t i e t oe d o en. E r i s n o g o n de r zo e k n o di g o m e e n u i t s p r a ak t e d o e n o f c om p et e n t i em a n a g em e nt e e n s t e e n de r wi j ze n i s of d o or ov er h e i ds o r ga n i s a t i e s zal worden ervaren als molensteen

11 h o o f d s t u k 1 P r o b l e e m s t e l l i n g v a n h e t o n d e r z o e k I n l e i d i n g I n d i t h o of d st u k wo r d t d e pr o b le e m st e l li n g v a n h e t o n d er zo e k ui t g e we r k t. I n p a r a gr a a f 1. 2 wo r d t d e a a n l e i d i n g v a n h e t o n d e r z o e k b e s c h r e v e n. V a n u i t d i e b e s c h r e v e n g e d a c h t e w o r d t e e r st e v e r k e nn i n g g e pr e s e nt e er d di e n o di g i s om t e k o m e n t ot d e c e nt r a le v r a a g en o n d er zo e k sv r a ge n ( p a r a gr a af 1. 4). D e ce n t r a le v r a a g wo r d t v er v o lg e n s i n o nd e r zo e k sv r a g e n ui t g e we r k t i n p ar a gr a a f I n p a r a g r a a f 1. 6 w o r d t e e n t o e l i c h t i n g t h g o e d g o e lo v g e i n e v o a p n h d e e t o n m d er zo e k. I n p a r ag r a af 1. 7 wordt het hoofdstuk samengevat en in paragraaf 1. 8 is een leeswijzer per hoofdstuk van de scr o p g e n o m e n Aa n l e i d i n g t ot h et o n d e r zo e k I n m i j n a f s t u d e e r t h e s i s M a s t e r P u b l i c lo G r a o t v i ef e r on n a d n e c r zoe e k i ui s t g e ev e n o e r e d x n p a ar d e invoering van ontwikkelde HRM ( Human Resources Management -b e o ) o r d e l i n - g e s n b e lo n i n g s i n st r um e nt e n b i j d e p r ov i n ci e L i m b u r g e n d e p r ak t i s c he d o or we r k i ng d a ar v a n i n d e p r ov i nc i a le o r g a n i s a t i e. E é n v a n d e c o n c i t l o u n s de i r e zo s e k v wa a n s, d a t d e m a n a g er i n h o o f d za a k o p h et v a s t l e g g e n v a n p r e s t a t i e s v a n d e m e d e - w e r k e r c o n c e p t b e o or d e le n a ls p e r s o o n li j k o n t wi k k e li n g si n st r um e nt wo r d t g e br ui k t. D e i nze t v a n p e r so n e e l bereik t hi e r m e e e e n i n di v i d u e e l o n t wi k ke l i n g s g er i c h t d o e l e n ni et ee n r e s u lt a a t g er i c h t ( o p p r e st a t i e g er i c h t ) or g a ni s at i e d o e l. R e s u lt a a t g e r i c ht h e i d e n o nt wi k k e li n g s k r ac h t s t o nd e n c e n t r a a l i n d e e i n dr a p p or t a ge W e gi n g v a n d e b e s t u u r s k r a c h t v a n d e p r o v ur i g n c ( i 2 0 e 0 6) L. i I n m de b ze r a p p or t a g e le g t d e v i si t a t i e c om m i ss i e e e n a a n t a l a a n b ev e li n g e n v o o r di e m et he t o og o p d e t o e k om st k u n n e n le i d e n t o t v er b et e r i n g e n i n h et f u n ct i o ne r e n( r es u lt a a t- e n o n t w i k k e l i n g s g e r i c h t ) v a n h e t p r o v i n c i e b e s t u u r e. r D e c o m m i a n d e r e a a n d a t d e s t r at e g i s c h e v i s i e v an h e t pr ov i n ci e b e st u u r k a n wo r d e n ge zi e n a ls e e n v o r m v a n m a n a g em e nt v a n de ( g e le g i t i m ee r d e a g en d e r i n g v a n ) ei s e n, we n s e n e n v er wa c h t i n g e n i n de s a m e n l e v i n g, d o o r d u i d e l i j k h e i d t e g e v e n o v e r n d v e e c r on s s c e h q i u l en l t i e es n d v e a n r pr o ov l i l n ci e n a le e b e t r ok k e n h ei d. S am e n we r ki n g, n et we r kv o r m i n g, he t v er s t er k e n v a n d e r o l i n h et pr o c e s v a n beleidsv erantwoording en het opbouwen v an een doel- e n e f f e ct g er i ch t e e n n i et-bu r e a u cr a t i s ch e cultuur, die aansluit op de bestuursst i j l v an h e t pr ov i n ci e b e st u u r, v o r m e n i n d e a a nb e v e li n g e n d e r o d e d r a a d v o o r r e s u lt a a t e n de o nt wi k k e li n g v a n d e b e la n g r i j k st e c o m pe t e nt i e s. M e t d e c o n c lu s i e s v a n m i j n e x p lo r a t i e f o nd e r zo e k v o or o g e n e n d e ei n dr a p p o r t a g e v a n d e v i s i t a t i e c o m m i s s i d e k wa i n m d e v r h a a n g n a ar v o r e n o p we lk e wi j ze h e t p r ov i nc i e b e st u ur, g e br u i k m a k e n d v a n b -c e o s nc c e p t h en i a ls k c b o m a pe r t e nt i e m an H R a g M em e n t, a f d oe n d e k a n i ns p e le n o p r e s u lt a a t v er b et e r i n g E e n e e r s t e v e r k e n n i n g I n d e l i t e r a t u u r w o r d e n e n k e l e t e a n a a n a k n ge o p t i r o n f f g e s n, p u di n e e e n a n t wo o r d g ev e n o p d e v r a a g h o e h e t p r o v i n c i e b e s t u u r -c, o n ce p g t e e n a b ls r u i k m a k e n d v a c o m p et e nt i em a n ag e m en t, ha a r s t r ev en na a r r e s u lt a a t v e r b et e r i n g k a n b ev or d er e n. C o m p et e n t ie m a n a g em e nt U i t li t e r at u ur s t ud i e b li j ktda t h e t t o e p a ss en v a n c om p et e n t i e s zi c h t o es p i t st op h et m o t i v er e n, b eh e r e n e n h e t on t wi k k e le n v a n p e r s o n e e l ( T hi e r r y ( ), S c hm i t ( ), B ou lt e r ( ) e n Sp e n c e r ( ) ). D o o r K l u i j t m a n s ( : e. v. ) w o r d t n i e t a l l e e n h e t a i n n co s t m r p u et m e n t i t e e s l be e s c k hr a r ev a e k t n. e r v H i j b e st e e dt o ok a an d a c ht a an e e n a n d er e b e n a d er i n g v a n co m pe t e nt i e m a n a g em e n t, n am e li j k h e t c o n t i n u e n g eï nt e g r e e r d a f s t em m e n v a n t a le n t e n ( bi j we r k n e m e r s a a n we zi g e k e n ni s, v a a r di g h ed e n e n a t t i t u d e s) o p st r at e gi s c h e d o e le n v a nd e o r g a ni s a t i e

12 I n d i e l i j n z i e n o o k V o l z e n V a n d e -4 r 7 5 ) H c e om i j p d et e n nt i ( em 2 0 a 0 na 1 : g em 4 e 7 nt 4 a ls e e n m o g e li j k h ei d om d e a lg e m e n e b e d r i j f s d oe ls t e l li n g e n t e v er t a le n n a ar h et p e r s o n e els m a n a g e m e nt. Zi j g e v e n a a n d a t, i n d e t u r b u l e n t e o n m o r g e a v ni i s n at g i e v, a h n et v e a e n st e e ds gr o t e r b e la n g wo r d t om s t r at e gi s c he d o e le n e n t a le n t e n o p e lk a a r a f t e st em m e n e n af g e st e m d t e h o u d e n. C o m p et e n t i em a n a g em e nt d r a a gt v o lg e n s h e n i n v i e r o p zi c ht e n b i j a a n h e t p er s o n ee ls m a n a g e m e nt : h et le i d t t ot e e n v e r b et er i n gv a n d e ef f e ct i v i t ei t, de ef f i ci ë nt i e, d e a c c e pt a t i e e n d e f le x i b i li t e i t e n d u u r za a m h ei d v a n h e t b e le i d. V e r n h o u d e n Va n d er V li st ( ) b es c h r i j v e n d e b e h o ef t e v a n e e n o r ga n i s a t i e o m d e o r g a n i s a t i e d o e l s t e l l i n g e n t e r e a l i s e r e n. A a n g e g r e d v e o n d w er o n r e d m t i n g d er a t i n, s la w a a g n t n e e n o p t i m a le a f s t em m i ng t e r e a li s e r e n t u s s e n ( o n d er n em er s ) d oe ls t e l li n g e n e n d e b e la n g e n e n m o t i ev e n v a n d e i n d i v i d ue le m e d e we r k e r s, d i t k a n le i d e n t ot e f f e ct i ev e s yn e r g i e t u s s e n b e o o g de o r g a n i s a t i e v e r a n d e r i n g e n d e p e r ontwikkeling s o o n l i j k van medewerkers. D e ze e e r s t e v er k e n ni n g le i d t t ot de co n c l u s i e d a t c om p et e nt i em a n ag e m e n t bi j dr a ag t a an d e o n t wi k k e li n g v a n h et pe r s on e e ls m a n a g em e nt i n e e n or g a ni s at i e, m a a r d i t n i et lo s g e zi e n k a n wo r d e n v a n d e s t r a t e g i s c h e d o e l e n a ni v s a n t i e d. e D e o on r g t wi k k e li n g v a n he t p e r s o n e e ls m a n a g em e nt en d e s t r at e gi s c he d o or v er t a li n g v a n d o e le n v an d e o r g a ni s at i e m o et e n o p e lk a a r zi j n af g e s t em d e n op e lk a a r a a n s lu i t e n. R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d K o r s t e n ( : 8) b 1 es 8 c h r i j f t d e on t wi k k e li n g v a n d e e x ter n e e n i nt e r n e d yn am i e k bi j gemeentebesturen en constateert dat een explicietere reflectie op strategisch beleid nodig is: W a ar gaan we eigenlijk voor en hoe willen we dat bereiken? H. i e r m e e m a r k ee r t hi j d e d oe ls t e l li n g e n e n d e t e v er wa c h t e n r e s u lt a t en v an ov e r h ei d s or g an i s at i es. D e au t e ur g e e f t a a n da t v a n ui t v e r s c hi l le n d e p e r s p e ct i ev e n n a ar n ut e n n oo d za a k v a n e e n r es u lt a a t g er i ch t e o r g a n i s a t i e k a n wo r d e n g e k ek e n. V o l g e n s h e m z i j n e r f a c t o r e n t e n o e e nt m e li j n k e d i e o r g a n i s a t i e. H e t g a a t d a t n i e t a l -b l e s e t n u u o r m l i p j o k l e i t e n i e d k e -am p o bt l e i li t j i ke e v k er h o u di n g e n, m a a r o o k om d e we r ki n g v a n he t am b t e li j k e a p p ar a at e n d e o nt wi k k e li n g e n wa a r he t am bt e li j k e a p p a r a at m e e wo r d t g e c o nf r o nt e er d. D e r e s u l t a r i a c t ht g h e ei d v a n ov e r he i ds o r ga n i s at i e s wo r dt o ok d o or Ba a km a n & B e ck e r ( : 1 0 ) b e s c h r ev e n i n e e n r e la t i e t u s s e n ov er h ei d e n o n d e r ne m i n g. Zi j s t e lle n v a s t d at een ov er h e i d di e n i et d o e l m a t i g f u n c t i o n e e r t, z i j n d o e l v o o r b i j s c h i e t 1. : V -2 2 a 0 5 n ) s H t e lle l d n e d n a t e n J a n s s e n ( 2 o r g a ni s a t i e s zo d ui d e li j k m o g e li j k m oe t e n a a n g ev en wa t zi j wi l le n b e r e i k e n. D a ar b i j p a s s e n ni e u w t e o n t wi k k e le n i n st r um e nt e n, m a ar di e m o e t e n wo r d e n ui t g e d r ag e n do o r b e la n g r i j k e p o li t i ci e n m a n a g er s. R o s e e n L a wt o n ( ) zi e n i n d e r e s u lt a a t g e r i c ht h ei d v a n d e or g a ni s at i e d e m ens a ls o n m i s b ar e s c h a k e l: M e ns e n m a ke n e en or g a ni s at i e, m aa r e e n o r g a ni s at i e k a n m e n se n o ok m e e r m e n s m a k e n C e n t r a l e v r e a n a g o n d e r z o e k s v r a g e n In paragraaf 1. 2 is een eerste verkenning beschreven u i t de h o of d li van j n e n v a n c o m p et e nt i em a n ag e m en t. G e b le k e n i s da t o nd e r c om p et e n t i em a n a g em e nt h e t g eï n t e gr e er d af st em m en v a n s t r a t e g i e ( o n d e r n e m i n g s d o e l -i n s t r u t m e nt l e n l v o or i n g e n ) p e r s o o n li j ke o nt wi k k e li n g v an m e d e we r k er s k a n wo r d e n v er s t aa n. O n d e r e e n r es u lt a a t g e r i c ht e ov er h ei d wo r d t v er s t aa n e en or g a ni s at i e di e we e t wa a r ze v oo r g a a t e n h o e ze d a t k a n b er e i k e n. H et g a a t d a n o m e e n r e e k s v a n f a c t o r e n d i e v a n i n v l o e d z i j n o p h e t f u n c t i o n e r e n v a n d e o v v a n di e f a ct or e n wo r d t d e m e ns i n d e or g a n i s at i e g en o e m d. D e m e n s i n d e o r g an i s at i e i s n i et a l le e n e e n p r o d u ct i ef a ct o r om t e k om e n t ot r e s ult a a t g e r i c h t he i d v a n d e ov er h e i d s o r ga n i sa t i e. H i j i s o o k o n d e r w e r p v a n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t, w a a r li n g v d a e n d o e n t m w ed i e k we k e r k e r wo r dt i n g e ze t o m t e ko m en t o t r e a li s e r i n g v a n o nd e r n em i n gs d o e ls t e l li n g e n. H i er ui t k a n e e n r e la t i e t us s e n c o m p et e nt i em a n ag e m en t e n d e r e s u lt a a t g e r i c h t e or g a ni s a t i e n a ar e e n c en t r a le v r a a g wo r d e n af g e le i d. I n d e c e n t r a l e v r a a g m p e w t o e r nt d i e t m a c n o a g e m e nt i n r e la t i e g eb r a c ht m et d e r e su lt a a t g e r i c h t h e i d v a n drie cases uit drie verschillende overheidslagen (Rijk, Provincie en Gemeente)

13 De centrale vraagstelling luidt als volgt : O p w e l k e m a n i e r d r a a g t c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t ul t b a i at j g e ri a ch a n t h e d i e d v r a n e s d e overhei dsorgani sat i e?' B i j o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s w o -c r o n c d ep t om t e c k o om m e p n t e ot t e n t i p e r s o o n li j ke o nt wi k k e li n g v an m e d e we r k er s en t a le n t e n. D e v r a a g i s of e r v e r s c hi l le n e n o v er e e n ko m s t e n zi j n wa a r t e n e m e n bi j de a a n p a k v a n c om p et e nt i em a n ag e m e n t en r es u lt a a t g e r i c ht h ei d b i j dr i e c a se s u i t dr i e v e r sc h i lle n d e o v er he i d s la g e n. D e ze v r a a g i s ui t g e we r k t a ls m o d er e r e n de v ar i a b e le. Op basis van onderstaand conceptueel model worden twee hypothesen geformuleer d :! " F i g u u r : U 1 it g e w e r kt c o n c e pt u e e l m o de l m e t 3 v a r ia b e l e n : Dr ie c a s e s u it dr ie v e r sc h il l e n d e o v e r h e id s l a g e n ( R ij k, P r ov in c ie e n g em ee n t e ) m o d er e r e n h et ve r b a nd t u s s e n c om p e t e nt ie m a n a g e m en t en een resultaatgerichte organisatie. 1. D e o n a f h a n k e li j k e v ar i a b e le c o m p et e n t i em a n a g em e nt wo r d t i n v er b a n d g e br a c ht m e t d e r e s u lt a a t g e r i c ht e ov er h e i d. V er wa c h t wo r d t d at t u s s e n b ei d e v a r i a b e le n s pr a k e i s v a n e e n st e r k e i n v l o e d. D e z e h y p o t h e s e i s g e b a s e e r d o p d e b e n a d e r i n g e n : 2 v 2 a 2 n ) ), K Vo l u l z i e j n t V a m n a n s ( d e r H ei j d e n ( : ) e n V e r nh o u d e n V a n d e r V li s t ( ). D e ze sc h r i j v e r s k om e n ov er e e n i n v i si e o p ' co m p et e nt i e m an a g em e n t ' v o o r zov e r h e t be t r e f t h e t a f s t em m e n v a n r e a li s e r e n e n d o or v e r t a le n v a n b e d r i j f s d o e ls t e l li n g e n n a ar t a le n t e n,b e la n g e n e n m o t i ev e n v a n i n di v i du e le m e d e we r k e r s. D e ze h yp o t h e s e wo r d t o o k o n d er st e u n d d o o r K or st e n ( e n ). D e ze a ut eu r st e lt d at h et v a n b e la n g i s d e v r a a g t e st e l le n wa a r e e n or g a n i s at i e v o o r g a at e n h o e zi j d at wi l b e r ei k e n. V er v o lg e n s s i g n a e l r t e h i j : D e b e st u u r sk u n d e h e ef t o nd e r m e er m et h o d e n e n t e ch n i ek e n o p g e le v er d v o or h et o r g a ni s e r e n e n m a n a g e n, e n v o o r h et o nt we r p e n, ui t v o e r e n e n ev a lu e r e n v a n b e le i d, m a ar h et zi j n d e l e i d i n g g e v e n d e n m e t h u n m e d e w e r k e r s d i e d e t o e p a s s i n g e n m d o e r t es e u n lt a b t e n v o r d e r e b e n u t t e n. D e a a nv u l li n g v a n K o r st e n o n de r s t r e e pt i n d e h yp o t h e s e h e t b e la n g v a n d e m e n s e li j k e f a c t o r. 2. A ls b e ï nv lo e d e n d e ( m o d er e r e n de ) f ac t or wo r d t i n h et o n d e r zo e k d e ov e r he i ds o r g an i s at i e ( R i j k, P r o v i n c i e e n G e m e e n t e ) g e n o m c e h n t. wo r V d e t r da w t a e r s pr a k e za l zi j n v a n e e n s t e r k e i nv lo e d, o m d at d e o v e r h e i d i n t o e n e m e n d e -c m o n a c e pt i e n ze t o c m o r e m s u p lt a e a t g er e i c n h t t i e m a t e w e r k e n. D i t w o r d t o n d e r s t e u n d d o o r d e s t e l l -2 i n 8 g ) v a n d K o a r t s e n e ( r 1 e 9 n 9 8, f 1 8 a c t o zi j n di e v a n i nv lo e d zi j n o p h et f u nc t i o n er e n v a n e e n g em e e nt e li j k e o r g a ni s at i e. D e li j n d oo r t r e kk e n d n a a r an d e r e ov er h ei d s or g a ni s at i es, b et e ke n t di t d at o o k b i j r i j k e n pr ov i n ci e b e st u r en f ac t or e n zi j n di e v a n i nv lo e d zi j n o p h u n o r g a ni s at i e. O n d e r z o e ks v r a g e n V a n u i t h et c o n c e pt u e e l m o d e l wo r d t t o e ge we r k t n a ar ge r i c ht e on d e r zo e k sv r a g e n. D e ze o n d e r zo e k sv r a g e n v o r m e n d e b a si s v o or h e t t h e or e t i sc h e en pr a kt i j k g er i c h t e o n de r zo e k v a n d e t h e si s. D e z e c e n t r a l e v r a a g i s u i t g e w e r k t i n e e n v i e r t ubv a l r a d ge e e n l. M v r e a t g d e n a n m t wo e t o r d s e n o p d e ze v r a g e n za l u i t e i nd e li j k d e ce n t r a le v r a a g be a n t wo o r d wo r d e n

14 1. W a t b e t e k e n t r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v o o r d e o v e r h 1 a. W a t i s d e b e t e k e n i s v a n ' r e s u l t a a t g e r i c i h t d s h o e r i g d a ' n i v s o a o t r i e d? e o v e r h e 1 b. W a t i s h e t b e l a n g v a n e e n r e s u l t a a t g e r i c h t e o r g a n i s a t i e v o o r d e m e n s e n 1c. W a t i s d e b i j d r a g e v a n r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d v o o r d e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i 1 d. W a t i s d e r e l a t i e t u s s an e a n g em e r n t? e s u l t a a t g e r i c 2 W e lk e bi j d r a ge k an d o or c om p e t e n t i em an a g e m e nt wo r d e n g e le v er d aa n e en r e s ult a a t g e r i c h t e o v er h ei d s or g a ni s at i e? 2 a. W a t i s d e b e t e k e n i s v a n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t v o o r d e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i 2 b. W at i s d e bi j d r a g e v a n c om p et e nt i em a n ag e m e ntv o o r d e o r g an i sa t i e? 2c. O p we lk e m a ni e r wo r d t c om p e t en t i em a na g e m e nt i n d e o r g a ni s at i e i n g e ze t? 2 d. W e l k e l e e r p u n t e n b i j c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t k o m e n n a a r v o r e n? 3. Op welke manier werkt competentiemanagement en resultaatgerichtheid in de praktijk bij e e n r i j - k s p r o v i n c - i e a n l e e n g e m e e n t e l i j k e o r g a n i s a t i e? 3 a. W at k a n e r wo r d e n ge ze g d ov er d e g e h an t e e r de ui t g a n g s p u nt e n v a n c om p et e n t i em a n a g em e nt en r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d p e r p r a k t i j k c a s e? 3 b. W a t l e v e r e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t e n r e s u l t r a pr a t a kt g i e j r k ca i s c e h, t o h p e v i o d or, d e p d e o e le n v a n d e o r g a n i s a t i e? 3c. W at le v e r e n co m p et e nt i e m an a g em e n t e n r e su lt a a t g e r i c ht h ei d, p er pr a kt i j k ca s e, o p v o or d e m e n s e n i n d e o r g a n i s a t i e? 3 d. Op welke manier worden competentiemanagement en resultaatgerichtheid, per praktij kc a s e, a ls i n s t r u m e n t i n g e z e t? 3 e W at k a n, pe r p r ak t i j k c a s e, wo r d e n g e ze gd ov er d e r e la t i e t u s s en r e s u lt a a t g er i c h t he i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t? 3 f. W at k a n, pe r p r ak t i j k c a s e, wo r d e n g e ze gd ov er d e i nv lo e d v a n d e ov e r h ei d so r g a ni s a t i e o p d e relatie tussen resultaatgerichtheid en competentiemanagement? 3 g. W e lk e le e r p u nt e n k u n n e n p e r pr a k t i j k c ase wo r d e n g e n oe m d t e n aa n zi e n v a n de we r k i n g v a n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t e n r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d? 4. W a t l e v e r t d e v e r g e l i j k i n g t u s s e n c o m p e t e n t i e t m g e a r n i c a ht g e h m ei e d n b t i j d e r n i e r e s u l t a a o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s o p? 4 a. W e l k e v e r s c h i l l e n e n o v e r e e n k o m s t e n z i j n w a a r t e n e m e n v a n u i t h e t t h e o r 4 b. W e lk e v e r sc h i lle n e n ov e r e e nk om s t en zi j n wa a r t e n em e n t en a a n zi en v an d e g e ha n t e e r d e u i t ga n g s p u nt e n v a n c om p ete n t i em a n a g em e nt e n r es u lt a a t g er i ch t h ei d ov er a lle p r a k t i j kc a s e s h e e n? 4c. W at le v e r e n co m p et e nt i e m an a g em e n t e n r e su lt a a t g e r i c ht h ei d, ov er a l le p r a k t i j k c a se s h e e n, o p v o o r d e d o e l e n v a n d e o r g a n i s a t i e? 4d. Wat leveren competentiemanagement en resultaatger i c ht h ei d, ov er a l le p r a k t i j k c a se s h e e n, o p v o o r d e m e n s e n i n d e o r g a n i s a t i e? 4 e. W e lk e v e r sc h i lle n e n ov e r e e nk om s t en zi j n ov er a lle p r a k t i j kc a s e s h e e n wa a r t e n em e n t e n a a n z i e n v a n h e t i n z e t t e n v a n c o m p e n t? e n t i e

15 4 f. W at k a n wo r d e n g e ze g d ov e r d e r e la t i e t u s s e n r e s u lt a a t ge r i c ht h e i d e n c om p et e nt i e m a n a g em e nt o v e r a l l e p r a k t i j k c a s e s h e e n? 4 g. W at k a n, ov e r d e p r ak t i j k c a s es h ee n, wo r d e n g e ze g d ov e r d e i nv lo e d v a n d e overheidsorganisatie op de relatie tussen result a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t? 4 h. W e lk e le e r p u nt e n k u n n e n ov er a lle p r a k t i j k c a s e s h e e n wo r d e n wa a r g e n om e n t e n aa n zi e n v a n d e w e r k i n g v a n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t e n r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d? M e t h o de n v a n o n d e r z o e k I n d i t o n d e r z o e k s t r a d a e n e lv d r e a g e v n i v e a n p a r ag r a af 1. 4 c e nt r a a l. D e ze v r a g e n wo r d e n b e a nt wo o r d v a nu i t ee n t h e or e t i s ch e n e e n o p d e pr a kt i j k g e ba s e e r d k ad e r. D e e er s t e v r a a g wo r d t b ea n t wo o r d a a n d e h a n d v a n t h e o r e t i s c h e ( b e s t u u r s k u n d i g e ) e e za b l r o n n e n. g e b r ui k wo r d e n g em a a kt v a n t h e or e t i s che b r o nn e n, e n e e n o p d e pr a kt i j k g e b a see r d o nd e r zo e k. Di t o n d e r zo e k i s m et b e h u lp v a n ee n ca s e st u d y u i t gev o er d. D e ui t k om s t e n v a n he t t he o r e t i sc h e k a d e r v a n h e t v r a a g s t u k i s h i e r g e b r u i k t a l s l e i s d v r o or a a de e v n r a g a e l n li s j st b a v s o or d e i n t e r v i e ws ( zi e bi j la g e 1 ). V e r s c h ur e n & D o or e wa a r d ( : 1 6 9) be s c h r i j v e n a ls k e n m er k v a n e e n c a s e st u di e on d e r m e e r h et k le i n e a a n t a l o n d er zo e k s e e n h e d e n, d e ar b e i d si nt e n si ev e b e n a d er i n g, m e e r di e p t e d a n b r e e d t e e n e e n o p e n wa a r n em i n g o p lo c a t i e. D e di e p t e i n d e c a s e st u di e wo r dt b er ei k t d o or t e we r k e n m e t v er s c hi l le n d e v or m e n v a n da t av e r za m e li n g. Z o i s g e br ui k g e m a a k t v a n i n t er v i e ws, i s d i ep t e g e zo c h t i n bi j p as s e n d e literatuur en al uitgev oerde annexe onderzoeken. Door gebruik t e m a k e n v a n m e e r d e r e g e g ev e n s br o n n e n n a a st e lk a a r ( d at at r i a ng u la t i e ) i s h et b ee ld v a n d e o n d er zo e k s s i t u a t i e m e er g e ld i g g e m a a kt K e u z e m e t h o d i e k E r z i j n v e r s c h i l l e n d e m e t h o d e n m o g e l i j k v o o r h e t v e r z a m e l e n v a n ( f e m p i r i s c h za l d e k e u ze v o or d e m e e r v o u di g e c a s e st u d i e wo r d e n t o e g e li c ht. Y i n ( ) no e m t v e r s c hi l le n d e m e t h od en v o or k wa li t a t i e f o n d er zo e k. H i j s t e lt d at d e onderzoeksstrategie die gebruikt wordt afhankelijk is van drie condities : a. het type onderzoeksvraag; b. d e m a t e v a n c o nt r o le di e d e o n d er zo e k e r h e e f t ov er d e g e b e ur t e n i s s e n; c. d e m at e v a n f oc u s o p h et heden dan wel het verleden. Toegelicht zal worden waarom gekozen is voor de opzet van de casestudy. Ad ( a ) Type onderzoeksvraag E r k a n e e n o n d e r s c h e i n d g em w o r a ak d e t i n d e t yp e n wi e, wa t, wa a r, h o e e n wa a r om. Y i n st e lt d at i n h e t g e v a l v a n wa t-v r a g e n a l l e e x p l o r a t i e v e o n d e r z o e k s m e t h o d e n t o e p -v a s r a b g a e a n r d i e z i j n. B i j h o e x p l o r a t i e f v a n a a r d z i j n, s t e l t h i j v o o r o m g e b r u i k t e er i m a e k nt e n o v f a n e e n c a s e v a n e e n o n d er zo e k v an u i t h i st or i sc h pe r sp e c t i e f. Aa n g e zi e n h e t hi e r g a at om e e n n i e u w b e s t u u r sk u n di g c o n c e p t, v a lt d e m o ge li j k h ei d v o o r o n d er zo e k v a nu i t hi st or i sc h pe r s p ec t i ef af. E e n e x p e r i m e n t i s i n d i t g e v a l n i e t o p z i j n p l a a t an s, geen o m d gebruik a t m e kan n d maken van real- li f e da t a, di e ge zi e n d e a a r d v a n d e g en o e m d e o nd e r zo e k sv r a g en j ui st e e n gr ot e r o l s p e le n. D i t o nd e r zo ek r i c ht zi c h voornamelijk op wat- en hoe -v r a g e n ( zi e d e d o e ls t e l li n g e n d ee lv r a g e n i n p ar a gr a af 1. 4 ). D a a r om p a st hi e r d e t oe p a s si n g v a n e e n c a s e st u d y. Ad ( b ) Mate van controle die de onderzoeker heeft over de gebeurtenissen. G e k o ze n i s v o or e en m e er v o u di g e c a s e st u d y. B i j d r i e c a s e s ui t d r i e v er s c hi l le n d e o v er h ei d s la g e n we r d d e r e la t i e t u s s e n c om p et e nt i em a n ag e m en t e nr e s u lt a a t g er i c h t h ei d o n d er zo c h t. H et pr a kt i j k o nd e r zo e k i s v o or n am e li j k g e b a se e r d o p i nt er v i e ws b i j d e d r i e ov er h ei d s o r g a n e n. D a ar n a a st i s ge b r u i k g em a ak t v a n p u b li c a t i es, r a p po r t a g e s e n o n d er zo e k e n wa a r d e ov er h ei d s or g a n e n d e e l v a n ui t m a a k t e n. G e zi e n d e a a r d v a n d e o nd e r zo e k sv r a g e n, wa a r bi j de h ui d i ge si t u a t i e v a n b e la n g i s, i s e e n g ec o n t r o le e r d e o m g ev i n g n i e t g e we n s t. T i j de n s d i t on d e r zo e k zi j n i nt e r v i e ws bi j h et M i ni s t er i e L N V, d e G em e e n t e T i l b u r g e n p r o v i n c i e L i m b u r g g e h o u d e n. D e i n t nt e r o v le i e r d w e s om i g n ev i e n e g n m aa o n k g t e en c o h et m o g e li j k om o bs e r v a t i e s e n i n dr u k ke n i n h e t on d e r zo e k m e e t e n em e n

16 Ad ( c ) Mate van focus op het heden dan wel het verleden H e t o n d e r z o e k C o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t e n r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d o p d r i e o v e r h e i i n he t h e d e n a f ( p e r i o d e n aj a a r v oo r j a ar ). D e ca s e st u d y wo r d t v e r ko ze n i n d i en o n de r zo e k wo r d t g e d a a n n a ar ge b e u r t e ni s s e n i n h e t h e d e n, wa a r d e o nd e r zo e k e r we i n i g t o t ge e n i nv lo e d o p ui t k a n o ef e n e n. H et v o o r d e e l v a n e e n c a ses t u d y t en o p zi ch t e v a n e e n o n d er zo e k v an u i t d e hi s t or i e i s d at men directe observaties kan doen en interviews kan houden O p z e t c a s e s t u d i e b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s N a d e k e u ze v o or e en c as e st u d i e m o e st wo r d e n b e p a a ld o p we lk e m a n i er bi n n en d e c a s e d at a wo r d e n v e r z a m e l d. G e k o z e n i s v o o r h e t h o u -i d nt e n e r v i e a ws n d a i ls e p r t i m e ai r e m et h od e. D a ar n a as t i s g e b r ui k ge m aa k t v a n d o c um e nt at i e, a r c hi e f m at e r i a a l, di r ec t e o b s er v at i es e n d e e ln e m e r s o bs e r v a t i e s. D e k e u z e v o o r i n t e r v i e w s a l s k w a l i t a t i e v e m e t h a o m d e li n v g o o h r e e f d t a s t er a k v e r e z n zwa k k e punten. De voornaamste voor - e n n a d e le n d i e g e no e m d wo r d e n d o o r Y i n ( ) en M a r s h a ll & R o s s m a n ( ) zi j n i n t a b e l 1 op g e s om d. T a b e l 1 l a a t d e s t e r k t e s e n z w a k t e -) s i nt z e i r v e i e n ws v a ls n d ( a d t av i e r p za t m e e li n g s m et h o d e. O n d a n k s d e v e l e z w a k k e p u n t e n v o o r h e t h o u -i d n e t er n v i v e a ws n a d ls i e p p r i t m e ai r e o n d e r zo e k sm e t h od e, wo r d t d o o r V e r s c h ur e n & D o o r e wa a r d ( ) e n Y i n ( ) aa n g e g ev e n d a t interviews geschikt zijn in een exploratief onderzoek, waarbij personen als informatie b r on di e n e n. H et o p s t e l le n v a n e en g es t r u ct u r e er d e v r ag en li j s t k a n h e lp e n o m d e k a n s o p b i as t e ve r k le i n e n. B i as ka n n a m e li j k o nt s t a a n a ls g ev o lg v a n e e n s le c h t e v r aa g s t e l li n g d i e v er v o lg e n s t ot e e n v er k e er d e i nt er p r et a t i e e n d a a r d o o r t o t o n j u i s t ies e c kan o n c leiden. l u s S t e r k t e s I n t e r v i e w s D o e l g e r i c h t ; f o c u s t o p h e t o n d e r w e r p v a n d e c a s e s t u d y I n z i c h t e l i j k ; v e r s c h a d f e t i n z i c h t i n c a u s a l e h e r l e i d i n g Z wa k t e s K a n s o p b i a s a l s g e v o l g v a n s l e c h t e v r a a g s t e l l i n g O n n a u w k e u r i g h e i d a l s g e v o l g v a n s l e c h t e h e r i n n e r i n g V e r z a m e l i n g v a n v e e l d a t a i n k o r t e t i j K a d n s o p b e v o o r o o r d e e l d e a n t w o o r d e n Perspectief van de geïnterviewde( n ) w o r d t d u i d e l i j k Kans op reflectie ; geïnterviewde(n ) geeft v o o r d e t e i r n v i e w e r g e w e n s t e a n t w o o r d e n Tabel : 1 Sterktes en zwaktes van interviews als dataverzamelingsmethode A a n p a k va n d e c as e s t u d ie G e k o z e n i s v o o r h e t h o u d e n -i v n a t e n r v i d e i ws e p a t ls e p r i m a i r e o n d e r zo e k sm et h od e. V oo r h e t h o u d en van de interviews wer d e e n v r a ge n li j s t o pg e s t e ld d i e a ls le i d r a a d i s g e br u i k t t i j d e n s h e t v o er e n v a n d e g e s p r e kk e n. D e g e s pr e k k e n we r d e n gev o e r d m et m e d e we r k er s v a n h e t M i ni st e r i e L N V e n d e u i t v o e r i n g s o r g a n i s a t i e D i e n s t L a n d e l i j k G e b i e d ( D L G ), d e g e m e e n i e t e Li m T b i u l r g b. u r g e n d e p D e g e s pr e k k e n m e t i n f or m a n t en v on d e n p la a t s i n d e p e r i o d e n aj a a r v o or j aa r I n h et o n d e r zo e k st o n d d e r e la t i e t u s s e n c om p et e n t i em a n a g em e nt e n r e s u lt a a t g er i c h t h e i d v a n d e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e c e n t r a a l. D e k e u z e v o o r d e er c d a s o e p s d e i cr s i t g e r i b a: a s b e s c h i k b a a r h e i d v a n d o cu m en t at i e e n/ of p u b li c a t i es ov e r d e i nv oe r i n g v a n c o m p et e nt i em a n ag e m en t, waaruit blijkt dat de organisatie initiatieven heeft genomen voor implementatie, e n v o o r b e e l d e n k u n n e n w o r d e n o v e r g e l e g d d i e co d e m p w et e e r nt k i e m n g an ag v a e n m e nt i n zi c ht e li j k m a k e n. V o o r d a t m e t d e i n f or m a n t e n e e n g e s pr e k we r d g ev o er d, i s d e s kr e s e ar c h v er r i c ht na a r o nd e r zo e k e n, p u b li c a t i es et c. ov e r d e b e t r e f f e n d e ov er he i d s or g a ni s at i e. Hi er m ee we r d ee n b e la n g r i j k a a nt a l v r a g e n i n

17 e e r s t e a a n l a e l g b e a n t w o o r d. M e t d e i n f o r m a n t e n i s v e r v o l g e n s e e n a f s p -r a a k g e p l a i n t e r v i e w. V o o r d e o n d e r z o e k s w a a r d e w e r d h e t v a n b e l a n g g e a c h t o m p e r - o v e r h e i i n t e r v i e w s o p b e l e i d s n i v e a u e n o p u i t v o e r i n g s n i v e a n u d e t f ac e t o h r o wa u d e s n v. o or B a l e d l e m m e r e b e r e i d h e i d v an d e ov er h ei d s or g a ni s at i es o m m et m e er da n é én p er s o o n e e n g e s pr e k t e v oe r e n. A lle i n s p a n n i n g e n w a r e n e r o p g e r i c h t o m m i n -i nt m er a a v l i e ws t w t e v e o e d r en i e. p I n t d e be s c hr i j v i n g v a n d e c a s e p e r o v e r o h r d e i n d e s i nf o r m g a nt a e n i g e s n o a em t d. i O e m t o w t v er d er e o bj e c t i v er i n g t e k o m e n we r d e n a anv u l le n d e i nt e r v i e ws p er or g a ni s at i e g ev oe r d. D e ze i nt e r v i e ws gi n g e n ov er u i t s pr a k e n i n d e d i -i e p n t e r v i e w s o f o p o n d e r z o c h t e n c i t a t e n i n p u b l i c a t i e s e, r e o n d e r z o e k s m a v or m e n v a n do c um e n t a t i em a t er i a a l v a n en ov er d e ov er h ei d s or g a ni s at i e i n k we s t i e. A l l e g e s p r e kk e n we r d e n d i g i t a a l o p g e n om e n. V a n e lk g e s p r e k i s e e n wo o r d e li j k v e r s la g g e m a ak t e n t er accordering toegestuurd. Een en ander heeft geresulteerd in vijf e gespr k k en o p r i j k s n i v e a u L N V/ D LG ( wa a r v an v i er g es p r ek k e n v o or a kk o o r d en o p é é n ge s p r e kv er s la g we r d n i et m e er g e r e a g e er d ). D e r e s u lt a t e n v a n d i t g e s pr e k m ak e n ge e n de e l u i t v a n he t o n d er zo e k. O p g em e e nt e li j k n i v e a u ( T i lb u r g ) w e r d e n d r i e g e s p r e k k e n g e v d o r e i e r d g e s ( pr o e p k sv e r s la g e n we r d e e n a kk o o r d g eg e v e n ). O p p r ov i nc i e n i v e a u ( Li m b ur g ) we r d e n v i er g es p r ek sv er s la g e n g ev o er d ( v i e r g e s pr e k sv e r s la g e n we r d e n g e a c c o r de e r d). D e i n f o r m a n t e n b i j d e o n d e r z o c h t e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s z i j n n li i j k n h e t n a j a a r b e n a d e r d e n g e ï n t e r v i e w d. D e d u u r -i v n t a er n v i d e e ws d ( n i aj e a p ar t e v o or j aa r ) v ar i e er d e t u s s e n t we e e n t we e e n e e n h a lf u ur. D oo r d e o p e n st r uc t u ur k o n d e g eï nt e r v i e wd e, d e v r a a g b e a n t w o o r d e n e n e v e n e e n s z i j n / h a a r e r v a r i n g r d g i s e v o e m n. zo v ee G e l p m r o g b e li e j k d e o bj e ct i v i t ei t v a n h et v e r h aa l v a st t e h o u d e n. H et i nt er v i e w v o lg d e d e li j n e n v a n e e n c o nv e r s at i e, m a ar d e i n t er v i e we r h i e ld h e t i nt er v i e ws c h em a i n h et a ch t er h oo f d ( Y i n, ). H i er d o or t r ad i n ze k e r e m a t e ee n v o o r af b e p a a l d e f u o s c o p ( Em a n s, ). H et i nt e r v i e ws c h e m a ( zi e bi j la g e 1 ) i s o p g e b ouwd v a n ui t d e h o o f dv r a g e n zo a ls d e ze u i t h e t c o nc e p t ue e l m o d e l v o or t ko m en. I n h e t p r ak t i j k o n d er zo e k i s t ev e ns i s g e b r u i k g em a a kt v an d oc u m en t at i e zo a ls we r k p la n n e n, u i t g ev o e r d e M e d e we r k e r s t ev r e d e nh e i ds o n d er zo e k e n ( M T O ) e n r e c e nt e p ub li c a t i e s ov e r d e t o ep a s s i ng s p r ak t i j k v a n competentiemanagement van de organisatie ( zie literatuurlijst ) D a t a v er w e r k in g e n -b e h e e r B i j k wa li t a t i ef o n d e r zo e k i s h et m o ei li j k om de v a li d i t ei t t e wa a r b or g e O n m. d e k wa li t e i t v a n k wa li t a t i ef o n d e r zo e k t e k u n n e n wa a r b o r g e n h e ef t Yi n ( ) v i er c r i t er i a be s c hr ev e n: co n s t r uc t v a li d i t ei t, i nt e r n e v a li d i t ei t, e x t er n e v a li d i t ei t e n b e t r o u wb a a r h e i d. O m a a n d e c r i t er i a v a n c o n st r u ct v ali d i t e i t t e v o ld o e n h e e f t Y i n e n e t a n l r i a c a h t li j n e n op g e st e ld. H e t o n d er zo e k m o e t d a n g er i ch t zi j n o p h e t ge b r ui k v a n m e e r d e r e, v e r sc h i lle n d e b r o n n e n. D a ar na a s t m oe t h e t o n d er zo e k t r a ns p a r a n t zi j n, zo d a t d e st a p p e n di e g e n o m e n z i j n o m t o t d e c o n c l u s i e t e k o m e n a c h t e r a f r d e g n e. ë D v e a l d er u e d e r d i c ht k li u j n di e n e w o Y i n ( ) no e m t i s om he t o n d er zo e k t e la t e n h e r zi e n d o o r m e n s e n ( de s k u n di g e n) di e d a a r bi j b e t r ok k e n zi j n. H e t o n de r zo e k v o ld o e t a a n d e v i er g e s t e l d e cr i t e r i a v a n Y i n. U i t p ar a gr a a f b li j k t o p we lk e wi j ze v o l d a a n i s de a a v n oo r n a am st e e i s e n v an Y i n t e n aa n zi e n v a n c o n st r u ct v a li d i t ei t. C o n s t r u c t v a li d i t ei t v er ei s t o o k o n af h a n ke li j k h ei d t u s se n o nde r zo e k e r e n d at a. G e zi e n d e b e t r o k ke n h ei d v a n de o n d e r zo e k e r a ls m e d e we r k er bi j d e pr ov i n c i e L i m b ur g k om t d e v r a ag n a ar v o r en of v o ld a a n i s a a n d e e i s v a n o n a f h a n k e li j k he i d. Di t i s b e r ei kt do o r g eb r ui k t e m a k e n v a n ui t g e br ei d o n af h a n k e li j k b r o nm a t er i a a l. D a a r n a as t i s h et o n d er zo e k s m at e r i a a l o p t we e v e r s c hi l le n d e m a ni e r e n t r a n s pa r a nt en l o g i s c h m e t e l k a a r v e r g e l e k e n. manieren D i t inzichtelijk s o p t w gemaakt e e. E e n e e r s t e v er g e li j ki n g t us s e n d e c a s e s i s g em a a kt do o r d e o n d e r zo e k sr e s u lt a t e n n a a s t d e v as t g es t e ld e v ar i a be le n u i t d e sk r e s ea r c h, s t ud i es e n li t e r a t u ur t e le g g e n. D o or e e n lo g i s c h e v er g e li j ki n g w o r d t h e t t h e o r e t i s a c n h d e k pr a d a e kt r i j k a g et o e t s t. Hi e r d o o r k a n e e n u i t s pr a a k wo r d e n g e d a a n ov er het gebruikte theoretisch kader en nuance worden aangebracht over gehanteerde studies en literatuur. E e n t w e e d e v e r g e l i j k i n g h e e f t p l a a t s g e v o n d e n d o o r d e p r a k t i j k c a s e s b i j d e d r e i d s o r g a n i s a t i e s n a a s t e lk a a r t e le g g e n. A a n d e h a n d v a n g e m e e n sc h a p p e li j ke h o of d li j n e n ui t h et on d e r zo e k s m a t er i aa l k u n n e n v e r sc h i lle n e n ov e r e en k om s t e n wo r d e n g e n o em d. Hi e r d o or k a n, ov e r d e d r i e

18 overheidsorganisaties heen, een uitspraak worden gedaan over d e we r k i n g v a n r es u lt a a t g e r i c ht h e i d e n c o m p et e nt i em a n ag e m en t i n d e p r a k t i j k. O m t e k o m e n t o t e e n b e t r o u w b a a r o n d e r -i z nt o e er k v i e z ws i j u n i t g ev d i o er p d t m e et m e er d a n é é n p e r s o o n b i n n e n d e o r g a n i s a t i e. D i t i s g e d a a n o m e e n s l u i s u t lt e a n a d t g er b i e c e h l t h d ei d t e k r i j g e n c om p et e n t i em a n a g em e nt b i nn e n de ca s e. D e ui t g ev o er d e i nt e r v i e ws we r d e n u i t g ev o er d b i j e e n b e le i d s m a k er o p g e bi e d v a n H R M a a n g ev u ld d o o r d e p r a k t i j k i n e e n u i t v o er i n g s or g a n i s at i e. H i er d o or w e r d h e t m o g e l i j k o m s t a b i e l t e n r zi e s n u. l t a t e n t e l a G e c o nc lu d e e r d k a n wo r d e n d at s p r a k e i s v a n: e e n b et r o u wb a a r o n d er zo e k wa a r i n r ek en i n g i s g e h ou d e n m et d e ei s e n v a n c o ns t r u c t v a li d i t ei t zo a ls Y i n d e ze g e f or m u le e r d h e ef t, interne v aliditeit omdat binnen de onderzoeksgroep op een logische en consist e n t e wi j ze i s g e r e d e n e er d wa a r d o o r h e t o n d er zo e k c or r e c t i s u i t g ev o er d, e x t er n e v a li d i t ei t om d at de r e s u lt a t e n v a n h e t o n d er zo e k t e ge n e r a li s er e n zi j n. Di t wi l ze g g e n d a t d e r e s u lt a t e n v o or e e n gr o t er e g r o ep d a n s le c h t s d e h u i di g e o n d er zo e k s g r oe p zu l le n g e ld e n. N a d e r o n d e r zo e k bi j v er g e li j kb a r e o n d er zo e k s g r o e p e n za l n a a r v er wa c h t i n g le i d e n t ot een h o g er e c o r r e la t i e e n gr o t er e v a li d i t e i t S a m e n v at t i n g I n d i t h o of d st u k i s i n g e zo o m d o p a s p ec t en v a n r es u lt a a t g e r i c ht h ei d, c om p et e nt i em a n a g e m e nt t e n a a n z i e n v a n d e c e nt r a le v r a a g. V a n ui t d e c e nt r a le v r a ag zi j n v r a g en g ef o r m u le e r d d i e d e b as i s le g g e n v o or h e t v er r i c ht e n v a n k wa li t a t i ef o nd e r zo e k. D e m at e v a n f o c u s o p h et h e de n d an we l h e t v e r le d e n i s e e n v a n d e c o n d i t i e s d i e Y i n s t e l t i o n de h e r zo t e k g s e st b r at u e i gi k e. D v a e n m e e r n v o u di g e c a s e s t u d y wo r d t v e r k o ze n om d at e e n o nd e r zo e k wo r d t g e d a a n n a ar ge b e u r t e ni s se n i n h et h e d e n, wa a r d e o n d er zo e k e r we i n i g t ot g e e n i nv lo e d op u i t k a n o e f en e n. H e t v oo r d e e l v a n e e n c a s e s t u d y t e n o p z i c h t e v a n e e n o n d e r z a o n e ui k t d v e hi st o r i e i s d at m e n di r e ct e o b s er v at i es ka n do e n e n i nt er v i e ws k a n h o u de n L e e sw i j z e r I n h o o f d st u k 1 wo r d t i n g e g a a n o p d e b e t e k e n i s v a n d e r es u lt a a t g e r i c ht e ov er h ei d. E n k e le b e s t uu r li j k e p e r s p e c t i e v e n v a n d e r e s u l t a a t g e r i c h t ni e s at o i e v e k om r h e i n n d a s ar o r v g or a e n: he t m a at s c h ap p e li j k e, sociaal-p s y c h o l o g i s c h e, p o -b l i e st t u i u e r k li j k e e n h e t b e dr i j f s k u nd i g e p er s p e ct i e f. Ze v or m e n t e za m e n d e i nv a ls h o e k e n om n i e t a l le e n d e r es u lt a a t ge r i ch t h ei d v a n d e ov e r h e i ds o r g an i sa t i e, m a a r o o k c o m p e t e n t i e m g a e n m a en t t e b e ki j k e n. I n h o o f d st u k 2 wo r d t de r e s u lt a a t g er i c h t e o r g a ni s a t i e b e li c h t. V an u i t h e t b e s ef d a t de ov er h e i d d yn a m i s c he r e n c om p le x e r i s g e wo r d e n, i s d e r e su lt a a t g e r i c ht e ov e r h e i ds o r g an i sa t i e no d i g om s t r a t e g i s c h e d o e l e n e n t a l e n t e n v lk o a o a r t af d u t e r s e t n em d m o e p n e n af g e st em d t e h o u d en. I n h o o f d st u k 3 wo r dt a a n d e h a n d v a n v i e r i n v a ls h o e k e n v a n d e r e s u lt a a t g e r i c ht e ove r h e i d s o r g a n i s a t i e, d e b e t e k e ni s e n d e i n ze t v a n c om p e t e n t i em a n a g e m e nt u i t g e we r k t. N a d e t h e or e t i sc h e op b o u w v a n r e s u lt a a t g e r i c h th ei d e n c om p e t e n t i em a n a g em e nt wo r d e n d r i e c a s e s ui t d r i e v er s c hi l le n d e ov e r h ei d s la g e n b es p r ok e n. D e t h e or e t i s c he i nv a ls h o e k e n wo r d en i n d e c a s es d o o r g et r o kk e n. I n h oo f d st u k 4 wo r d t de ca s e m i n i st er i e L a n d bo u w, N a t u ur e n V o ed s e lk wa li t e i t ( L N V ) a ls o r g a ni s a ti e v a n d e ov er h e i d s la a g R i j k ge ï n t r o d u ce e r d. A an b o d k om t d e r e s u lt a a t g e r i c h t h ei d e n c o m p et e nt i em a n ag e m en t bi j L N V e n h a ar ui t v o e r i n g so r g a ni s at i e Di e n st L a n d e li j k G e bi e d ( D LG ). D e maatschappelijke, sociaal-p s y c h o l o g i s c h e, p o -b l i e s t i u e u k r l i j k e e n r i j f h s e k t u n di b g e e d i nv a ls h o e k e n ui t d e t he o r i e v a n h o o f d s t uk 2 e n 3 wo r d e n v e r g e le k e n m et d e we r ki n g i n d e p r ak t i j k. D i e ze lf d e m e t h o d e wo r dt g ev o lg d i n h o o f d s t u k 5 wa a r bi j d e c a se pr ov i n ci e Li m b ur g c e nt r a a l s t a a t e n i n h o o f d st u k 6 wa a r d e c a s e g e m e e n t e T i lb u r g c e n t r a a l s t a at. N a b e st u d e r i n g v a n d e d r i e p r a kt i j k c a s e s wo r d e n i n h o of d st u k 7 d e r es u lt a t e n v a n h o o f d st u k 4 t ot e n m e t 7 m et e lk a a r v er ge le k e n. E e r st wo r d e n d e ov er e e n k om st e n e n v e r s c hi l le n t u s s e n t h e or i e en pr a kt i j k v er g e le k e n. D a ar n a wo r d e n d e ov e r i g e ov er e e n ko m s t e n e n v er s c hi l le n n a a s t e lk a a r g e ze t. I n h o of d st u k 8 wo r d t d e c e nt r a le v r a a g be a n t wo o r d e n wo r d t i n ge g a a n o p d e g es t e ld e h yp o t he s e v a n p ar a g r a a f 1.4. A f g es lo t e n wo r d t m e t e e n d i s c us s i e p a r a gr a af

19 ho o f d s t u k 2 De resultaatgerichte overheid 2. 1 I n l e i d i n g U i t e e n e e r s t e v er k e n ni n g ( zi e p a r ag r a af 1. 3 ) b le e k, d at o n d e r e e n r e s u lt a a t g er i ch t e ov er h e i d e e n o r g a ni s a t i e wo r d t v e r s t a an di e we e t wa a r ze v o o r g a at e n h oe ze d at k a n be r ei k e n ( K o r st e n, e n Baakman en Becker, 2001). In de reeks factoren die d e s c hr i j v er s n o em e n, di e v an i nv lo e d zi j n o p h et f u n ct i o ne r e n v a n d e ov er h e i d s o r g a n i s a t i e, wo r d t d e m e n s i n d e o r g a n i s a t i e g e n o em d. I n di t h o of d st u k wordt de relatie gelegd tussen resultaatgerichte overheid en de 'mens' in de organisatie. V a n u i t d e n n am a a e d at er ee n v e r b a n d be s t a at t u s s en d e r e s u lt a a t g er i ch t e ov er h ei d en c o m p et e nt i em a n ag e m en t, zi j n v i e r d e e lv r a g e n g ef o r m u le e r d di e b et r e kk i n g h e b ben o p d e v a r i a b e le resultaatgerichte overheid : 1 a. W at i s d e b et e k e ni s v a n ' r e s u lt a a t g er i c h t h e i d ' v o or d o e v e r h e i d s o r g a n i s a t i e? 1 b. W a t i s h e t b e l a n g v a n e e n r e s u l t a a t g e r i c h t e o r g a n i s a t i e v o o r d e m e n s e n i 1c. W a t l e v e r t e e n r e s u l t a a t g e r i c h t e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e o p? 1 d. W a t i s d e r e l a t i e t u s s e n r e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t? A a n d e h a n d v a n d e ze d e e lv r ag e n wo r dt e n e r zi j ds t o e g e we r kt n a ar p r e ci s er i n g v an d e r e s u lt a a t g e r i c ht e o v er h ei d e n a nd e r zi j d s e e n v e r ba n d ge le g d n a ar co m p et e nt i e m an a g em e n t. Aa n de h a n d v a n bestuurskundige perspectiev en ingegaan op resultaatgerichtheid bij d e ov e r h ei d ( p a r a g r a a f 2. 2 ). V e r v o lg e n s wo r d e n d e m e n s e n i n d e r e su lt a a t g e r i c h t e or g a ni s at i e d e o r de g es t e ld ( p ar a gr a a f 2. 3 ). I n p a r a g r a a f 2. 4 i s b e s c hr ev e n wa t e e n r e s ult a a t g e r i c h t e ov er h ei d s or g a ni s at i e ( n i et ) op le v e r t. Af g e s lo t e n wo r d t m e t h e t le g g e n v a n d e r e la t i e t u s s en r es u lt a a t g e r i c ht h ei d e n co m pe t e nt i e m an a g e m e nt ( p ar a g r a a f 2. 5 ) e n e e n s am e nv at t i n g i n p ar a g r a a f B e s t u u r s k u nd i g e p e rs p e c t i e v e n o p r es u l t a at g er i c ht h ei d bi j d e o v e r he i d N a b e s t u d e r i n g v a n b e s t u u r s k u n d i g e l i t e r a t u e u n r d at i s t h em o p a t s e n m o n a d k er we r p e n ov er d e r e s u lt a a t g er i c h t e ov er h ei d v a nu i t v e r sc h i lle n d e p e r s p e ct i ev e n wo r d e n b e n a d er d. T e o n d er s c h ei d e n i s r e s u lt a a t g er i c h t h ei d v a n ui t e e n: m a a t s c h a p p e l i j k p e r s p e c t i e f : d e o r g a n i s a t i e a l s v e r l e n g s le t n u, k v a n m a a t s c h a p sociaal-psychologisch perspectief: de manager en medewerkers (sociaal-p s yc h o lo g i s c h) a ls m i dd e l e n i n s t r um e n t om d e j ui s t e r a n dv o or wa a r d e n t e sc h e p p e n om t a k e n i n e en or g a ni sa t i e t e r e a li s e r e n), p o l i t -bestuurlijk i e k perspectief : de gelegitimeerde best u ur sm a c ht d i e g er i c h t i s o p he t r e a li s e r e n v a n maatschappelijke doelen, b e d r i j f s k u n di g p er s p e ct i e f : h et v e r s t er k e n v a n h e t di e n st b a r e e n h et b ed r i j f sm at i g e v a n d e o r g a ni s a t i e. Deze perspectieven worden in de volgende paragrafen tegen het licht gehouden Maatschappelijk perspectief V o lg e n s D e W a a l e n K er k la a n ( ) g aa t h et b i j d e r e s u lt a a t ge r i c ht e ov e r h ei d om he t g e g ev en, d a t o v er h ei d e n p o li t i e k st e e d s s n e lle r e e n b et e r e r es u lt a t e n c. q. p r e st at i es m o et la t e n zi e n. Di t om de toenemende onvrede bij d e bu r g er s ov er h e t f u n ct i o n e r e n v a n ov e r h ei d e n p o li t i ek t e g e n t e g a a n. V o lg e n s d e ze a u t e u r s t o n e n st u d i e s aa n d a t go e d pr e st at i em a n a ge m en t p o si t i ev e e f f ec t e n h e ef t o p d e r e s u l t a t e n v a n d e o r g a n i s a t i e. V o l g e n s R u c c i e. a. ( ) D, e W S aa c h l i ( 2 e 0 m 0 a 2 n ) & L i n g e (

20 wo r d t a a n g et o o n d d at d e i n di v i du e le m a na g e r en m e d e we r k er la t e n zi e n h o e ze ze lf k u n n e n bi j d r a g en a a n h et h a le n v a n d e d o e ls t e l li n g e n v a n d e o r ga n i s a t i e. D a ar bi j wo r d t v a n d e m a na g e r wo r dt v er wa c h t d a t ac t i e wo r d t on d e r n om e n om : o p c r u c i m a om l e e n t en r e s u lt a t e n v a st t e s t e l le n, het prestatieniveau van de organisatie te verbeteren en gewenste effecten te bereiken, a ls o r g a n i s at i e i n c o nt r o l t e zi j n, d o o r c o nt i n u e a a n d a c ht t e h e b b e n v o or a n a lys e e n c o nt r o le v a n gekozen strategie en beleid. E e n a n d er v o o r b e e ld, wa a r ui t e e n p o si t i ef ef f ec t v a n p r e s t at i em a n a g em e nt o p d e r e s u lt a t e n v an d e o r g a ni s a t i e b li j kt, i s de i n t e r n at i o n a a l v er ge li j k e n d e s t u di e v a n M or i a r t y& K e n n e d y n a a r d e we r k i n g v a n p r e s t a t i e m a n a g e m e n t ( N a t i o n a l P a r t n e r s h i p v e f r nm o r e nt R, e 1 i 9 9 n 9; v e Un n t i t i ed n g St a G t es o G e n er a l A c c o u n t i n g O f f i c e, ; M or i ar t y& K e n n e d y, ). D e b e la n g r i j ks t e c o n c lu s i e i s hi e r, d at d o or h e t i nv o er e n v a n p r e st at i em a na g e m e n t, do e l s t e l li n g e n e er d e r wo r d e n g eh a a ld, b e t e r e s e r v i c e a an b ur g er s e n b e d r i j v e n w e o le r v d e t r d, e g n e r e f f i c i ën t e r wo r d t g e we r k t. Ui t b ui t en la n d s e p r oj e c t e n v a n d e Ke n n e d y S c h o o l o f G ov er nm e n t v a n H a r v a r d U ni v e r s i t y wo r d t d e po s i t i ev e we r k i n g v a n p r es t a t i em a n a ge m e nt i n d e o v e r h e i d a l s v o l g t v e r w o o r d : E f f e c t i e f p r e s t a t i er e m b e a t n e a r d g e m r e su n lt a t l e n e i v a d n t t o t v p u b li e k e o r g an i sa t i e s e n v e r s t er kt d a ar d oo r d e d em o cr a t i e ( E x e cu t i v e S e s si o n o n P u b li c S e c t or P e r f or m a n c e M an a g em e n t, ). D a a r aa n wo r d t d e c o n c lu s i e t o e g ev o e g d d a t di t zo we l v o o r d e lo k a le o v e r h e d e n a l s d e c e n t r a l e o v l d e t r. V h e o d lg e n s g d e u i t g ev o er d e s t u d i es o nt st aa n p o si t i ev e r e s u lt a t e n o m d a t bi n n e n d e ov e r he i ds o r ga n i s at i e d ui d e li j k i s wa a r d e or g a ni s at i e v o o r s t a at, wa t d e o r g a ni s a t i e wi l b e r e i k en e n o p we lk e m a ni e r d e o r g an i sa t i e d a t wi l b e r e i k e n. D i t br en g t m et zi ch m d e a e t d e m a n a g er m o et st ur e n op pr e st a t i e s e n d e m e d e we r k er s d a a r op a a ng e s pr o k e n m o et e n wo r d e n. A a n s p r e k en o p pr e s t a t i e s b e t e k e nt ni et af r e ke n e n, m a a r le r e n v a n e n o p e n st a a n v o or f e e db a c k ov er g e le v e r d e p r es t at i e s. O v e r h e t f u n c t i o n e r e n v a n d e n o i v e s r a h t e i e d s s o r c h g r a i j v e n T e p p e r e n -20 F a b ) e wa r t e ( r 2 v 0 a 0 n 6 : 1 1 d e ov er h ei d v e r wa c h t m ag wo r d e n. D e co n c lu s i e s zi j n m i n of m e er g e li j k lu i d e n d : W i e r e s u lt a a t g er i ch t wil werken en leiding geven moet eerst resultaatgericht organiseren. Hiermee geven de s schrijver a a n d a t r e s u lt a a t ge r i c ht we r k e n g e e n d o e l o p zi c h i s, m a a r i n d e c o nt e xt v a n d e we r ki ng v a n o r ga n i s a t i e g e zi e n m o e t wo r d e n. H i e r o p s lu i t e n G e u t, D e Vr i es e n W i lm i nk ( : 1 1 7) a a n. Zi j c o n c lu d e r e n d a t o n t w i k k e l i n g e n a l s v e r z a k e l i j k i n g,, a u t v o m e r at z i e s e l r i f n s g/ t i n a f or n d m i a g t i s er n g i n g e n m a a t s c h a p p e li j ke v er a n d er i n g e n g r ot e gev o lg e n h e b b e n v oo r h et f u nc t i o n er e n v a n de ov e r h ei d. Hi e r b i j kr i j gt d e ov e r h ei d s t e e d s m e e r e e n r eg i er o l. M e t b e h u lp v an p r oj e ct m a t i g, pr o gr a m m at i s c h e n p r o c es m at i g we r k e n wo r dt d i er e gi e r o l s t e e d s m e e r i ng ev u ld Sociaal-psychologisch perspectief I n h e t m aa t sc h a p p e li j k e p er s p e ct i e f k wa m de r o l v a n d e m a n a g e r e n m e d e we r k e r s i n d e or g a ni s a t i e n a a r v o r e n. D e m a n a g e r i s n a a s t h e t v e r t a l e n v a n o r g a n i -i s n a t di c at i or e d e o n e l e n n a a r p r e s t v er a nt wo o r d e li j k v o o r h et v er b et e r en v an h e t pr e st at i e ni v ea u v a n or g a ni s at i e e n m e d e we r k e r s. D e r o l e n v e r a n t w o o r d e l i j k h e i d v - a e n m e a d n e a we g e r k s e r s k om t o ok t e r ug i n h e t N e w P u b li c M a n a g em e nt - (NPM) denken v an Osborne en Gaebler (1992). Zij i n t r o d u ce e r d e n e e n t i e nt a l p r i n c i p e s d i e i n h u n o n d er zo e k -en a dv i es p r a kt i j k a ls e r g s uc c e sv o l wa r e n g e b le k e n. D e ze p r i n ci p e s zi j n g er i ch t o p m a n a g em e nt v e r b e t er i n g v a n d e ov er he i d. E é n v a n di e t i e n pr i n c i p e s i s d at d e ov er h ei d be t a li n g m o et k o p p e le n a a n r e s u lt a t e n e n n i et a a n i n s pa n n i n g e n. Z e no e m de n h et r e s u lt s or i e n t e d g ov er nm e n t. H et v e r e i s t e e e n c o n c r e t e m e n t a l i t e i t s v e r a n d e r i n g r. v R o o r s e n d t e h a p l u b l ( i 1 9 e 9 k -2 6 e : 0 4) s 2 e c 0 2 t o b e n a d e r t h e t b e g r i p r e s u l t a a t v a n u i t h e t g e d a c h t e g o a e g d em v en a t n ( N P e M w ). R P o u s b e l nt i h a c l M a n ze g t h i er ov er d a t, zo la n g d e v er la n g d e t eg e n p r e st at i e o n d er b e li c h t i s e n b li j f t, m e n e r o o k ni e t i n s la a g t d e k o p p e li n g t e le g g e n t u ss e n i n p ut s ( ge l d, p er s o ne e l) e n d e g e we n s t e p r es t at i e. A ls m e n hi e r we l i n s la a g t, d a n st a a t ni e t d e i n ze t v a n d e m en s e n e n d e m i d d e le n c e nt r aa l, m a ar de pr o d u ct e n v a n d e o r g a ni s a t i e e n d e ef f e ct e n di e zi j i n h aa r o m g ev i n g d i e n e n t e b e we r k s t e l li g e n. Di t s lu i t a a n o p d e t o e g ev o eg d e wa a r d e v a n r es u lt a a t g e r i c ht h e i d, n l. h et du u r za a m r e a li s e r e n v a n d o ele n,b e s c h r ev e n d o o r H u i sm a n ( / 7 ). H e t g a at d an om s yn e r g i e t e cr e ër e n t u ss e n ee n k wa li t a t i e f g o ed e s am e n we r k i n g, d e o n t wi k k e li n g v a n m e d e we r k e r s e n d e d o els t e l li n g e n v a n d e or g a ni s at i e

T I P S I N V U L L I N G E N H O O G T E T E G E N P R E S T A T I E S B O M +

T I P S I N V U L L I N G E N H O O G T E T E G E N P R E S T A T I E S B O M + T I P S I N V U L L I N G E N H O O G T E T E G E N P R E S T A T I E S B O M + A a n l e i d i n g I n d e St a t e nc o m m i s si e v o or R ui m t e e n G r o e n ( n u g e n o em d d e St at e n c

Nadere informatie

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W +

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + D o e l m a t i g h e i d s t o e t s v o o r g e b i e d e n w a a r v o o r g e e n b o d e m b e h e e r p l a n i s v a s t g e s

Nadere informatie

B e l e i d s k a d e r K e r k e n, K l o o s t e r s e n a n d e r e r e l i g i e u z e g e b o u w e n

B e l e i d s k a d e r K e r k e n, K l o o s t e r s e n a n d e r e r e l i g i e u z e g e b o u w e n B e l e i d s k a d e r K e r k e n, K l o o s t e r s e n a n d e r e r e l i g i e u z e g e b o u w e n I n é é n d a g k a n r e l i g i e u s e r f g o e d v a n m e e r d e r e g e n e r a t i e

Nadere informatie

Q u i c k -s c a n W M O i n L i m b u r g De e e r s t e e r v a r i n g e n v a n g e m e e n t e n e n c l i ë n t e n

Q u i c k -s c a n W M O i n L i m b u r g De e e r s t e e r v a r i n g e n v a n g e m e e n t e n e n c l i ë n t e n Q u i c k -s c a n W M O i n L i m b u r g De e e r s t e e r v a r i n g e n v a n g e m e e n t e n e n c l i ë n t e n M w. d r s. E. L. J. E n g e l s ( P r o v i n c i e L i m b u r g ) M w. d r s.

Nadere informatie

R e g i o M i d d e n -L i m b u r g O o s t. G r e n z e l o o s w o n e n i n M i d d e n -L i m b u r g R e g i o n a l e W o o n v i s i e

R e g i o M i d d e n -L i m b u r g O o s t. G r e n z e l o o s w o n e n i n M i d d e n -L i m b u r g R e g i o n a l e W o o n v i s i e R e g i o M i d d e n -L i m b u r g O o s t G r e n z e l o o s w o n e n i n M i d d e n -L i m b u r g R e g i o n a l e W o o n v i s i e 4 o k t o b e r 2 0 0 6 P r o j e c t n r. 2 9 5 7. 7 2 B o

Nadere informatie

R e g i o n a a l Pr o g r a m m a L u c h t k w a l i t e i t

R e g i o n a a l Pr o g r a m m a L u c h t k w a l i t e i t Limburgs Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit R e g i o n a a l Pr o g r a m m a L u c h t k w a l i t e i t T e n b e h o e v e v a n h e t: K a b i n e t s s t a n d p u n t Nationaal Samenwerkingsprogramma

Nadere informatie

B u i t e n r i n g P a r k s t a d L i m b u r g

B u i t e n r i n g P a r k s t a d L i m b u r g Bestuurlijk standpunt Voorkeurs t r a c é B u i t e n r i n g P a r k s t a d L i m b u r g Provincie Limburg Pagina 1 27 mei 2008 2 1. I n l e i d i n g De Buitenring Parkstad Limburg ( de Buitenring

Nadere informatie

Ontwerp POL-aanvulling Gebiedsontwikkeling Klavertje 4

Ontwerp POL-aanvulling Gebiedsontwikkeling Klavertje 4 Ontwerp POL-aanvulling Gebiedsontwikkeling Klavertje 4 Ee n r u i m t e l i j ke c o n o m i s c h C r a d l e 2 C r a d l e p e r s p e c t i e f v o o r -L i N m o b o u r ; d g p a r t i ë l e h e r

Nadere informatie

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT Dit is een vereenvoudigde lijst met spijkerschrifttekens uit Mesopotamië. Deze lijst maakt het mogelijk de tijdens de workshop Graven om te Weten bestudeerde tablet te vertalen.

Nadere informatie

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng Pagina 1 van 14 Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng 3 Z Al s u z ag dat de punt ac ht e r "SUCCES" e e n kl e i ne o was had u uw e e r s t e goe de c ont r ol e t e pakke n. Ooooooooo z i t dat z o!!!!!!

Nadere informatie

H 0 5 R R -F 5 x 1, 5 m m

H 0 5 R R -F 5 x 1, 5 m m I b u w k k p l t H I C 6 4 4 0 3 X G l v r s t d z h d l d g t l z! B s t k l t, D k u v r h t k p v -p r d Bu c kt W h p d t u d b s t r s u l t t v r k r p r d u c t, d t v r v r d g d s m t d l l r

Nadere informatie

B01 B02 B03 B04 B05 B06 B07 B08 B09 B10 B11 B12 B13 B14 B15 B16 B17 B18 B19 BR* BR+

B01 B02 B03 B04 B05 B06 B07 B08 B09 B10 B11 B12 B13 B14 B15 B16 B17 B18 B19 BR* BR+ B01 B02 B03 B04 B05 B06 B07 B08 B09 B10 B11 B12 B13 B14 B15 B16 B17 B18 B19 BR* BR+ LH 262 BK JV 151 FA KR 069 MU ET 160 TK VK 010 MT JE 139 EN AW 228 WI KT 247 BI BT 172 FA PW 261 BK HF 119 EN NF 107

Nadere informatie

De hi e r ui t voor t vl oe i e nde ui t ga ngs punt e n z i j n ui t ge we r kt e n ve r me l d i n hoof ds t uk 2.

De hi e r ui t voor t vl oe i e nde ui t ga ngs punt e n z i j n ui t ge we r kt e n ve r me l d i n hoof ds t uk 2. . I NLEI DI NG Di t doc ume nt omva t he t Ca pa c i t e i t s pl a n 2 va n ENECO Ne t Be he e z oa l s ve e i s t i n de El e kt i c i t e i t s we t 1998 e n he t hi e op a a ns l ui t e nd be s l ui

Nadere informatie

Wat kunnen we voor u betekenen?

Wat kunnen we voor u betekenen? ? W? D N T N, V S N,. M. E. D,. H T N. D N. W? E! H N D N N,. T. D N T. H N. H 22. D N,. S. E N ;. O N. M N. Z N. O N. I N. 9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X IJ Z,, -. A B C D E F G H I

Nadere informatie

Al g e m e e n : O p a l o n z e a a n b i ed i n g en, a a n v a a r d i n g en, m ed ed el i n g en en o v er een k o m s t en v o o r o n d er s t a a n d e v er r i c h t i n g en z i j n u i t s l

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. RELENZA 5 mg/dosis, inhalatiepoeder, voorverdeeld zanamivir

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. RELENZA 5 mg/dosis, inhalatiepoeder, voorverdeeld zanamivir Bijsluiter: informatie voor de gebruiker RELENZA 5 mg/dosis, inhalatiepoeder, voorverdeeld zanamivir Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T HET SEP-RAA MWE R KPLAN HEEFT A LS DO E L C U L TURELE IN STE LL INGE N E N S CHO LE N (IN HET B I JZO N DE R LE RA REN) CO N C RETE I N H O U DE LI

Nadere informatie

W el k rekenb la d gebru ik j ij?

W el k rekenb la d gebru ik j ij? > VOORBEELD 1 Aan 50 leerli n g e n u it h et v ie r d e j a a r werd gevraa gd welk reke nbl ad z i j h e t l i ef s t g e b r uike n. D e r e s u l t a t e n vi n d j e i n o n d e r s t a a n d e t

Nadere informatie

Drukkerij Van de Sande Ambachtshof 1, 2632 BB Nootdorp

Drukkerij Van de Sande Ambachtshof 1, 2632 BB Nootdorp Dij V S Amcf, 2632 BB N Dij V S - SD - S Pi - Bc.l Hii - Iiw - H Cll - D Ec - Fmiliijf - Mw 200 Amcf - T mi - Omij - Gmlij cii Dllli Aciii - P P: w,, wii - P: iil,, i, l - Af P: ij, ill, w, c, zi Oz l

Nadere informatie

O v e n C S M 6 9 3 0 0 G G e l i e v e e e r s t d e z e g e b r u i k e r s h a n d l e i d i n g t e l e z e n! B e s t e k l a n t, D a n k u v o o r h e t a a n k o p e n v a n epe rn o d ub ce t

Nadere informatie

De nieuwe efficiëntie in de betonfabriek

De nieuwe efficiëntie in de betonfabriek De nieue efficiënie in e beonfabriek iconor... bk e revoluie in e bouerel. Nie r nie iner. He eare sys kan sava als e bouijze voor e 21se u: e isolaiebou ehoe. iconor laas e isolaie craal in alle syse

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

Vesper Vesper 27 maart De kruiswoorden 2

Vesper Vesper 27 maart De kruiswoorden 2 6 04 Vsp 7 maa 04 M mwk va Coak Ak.o. Vsp 04 D kuswoo H aa s. H sv va H Jus. E s maa éé oë a. E ook oo voo was 000 jaa éé a v. W m j o om va a Jus Csus w am. D was w waaop Hj a. Vsp 04 D kuswoo D w va

Nadere informatie

Geef alarm (druk alarmknop in, verwittig uw contactpersoon) Geef alarm (druk brandknop in, verwittig uw contactpersoon)

Geef alarm (druk alarmknop in, verwittig uw contactpersoon) Geef alarm (druk brandknop in, verwittig uw contactpersoon) 0. 1 1 0.00-0. -0 15.9-0 3.17-0.71-0.59 0.1 9 0. 1 7 0.31 0.2 5-0.44 0.21 0.3 5 0.20 0.1 1 0.32 0. 28 0.17 0. 0 4 R=7.5m Huls t-ha ag 3 b eto npaa ltje s -0.5 0-0.4 6 0.0 2-0.3 3-0.35 0.20-0. 29 B E ST

Nadere informatie

1. Operationele voorbereiding op de winter q Aanleiding q Programma aanpak q

1. Operationele voorbereiding op de winter q Aanleiding q Programma aanpak q Seizoensvoorbereiding winter Presentatie @ Managing Successful Programmes User Group (MSPUG) Utrecht, 19 oktober 2011 Noot: persoonlijk gebruik leden MSPUG niet verspreiden! De inhoudsopgave van deze presentatie

Nadere informatie

m Page 1 of 12 Alle persberichten over Jouw 5-S terren R a d io F orest. Bron - F M R a d i o/ R a d i ov i s i e 0 4 d e c e m b e r 2 0 0 4 F orest: V a n D ex ters en U ltiem e K erstpla ten V a na

Nadere informatie

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 H.C.A. Zwitserloot Beng, inkoopmanager Bizob Opgericht door de deelnemende gemeenten 2003; Bizob is van en voor de 18 gemeenten, daarnaast werken wij voor organisaties

Nadere informatie

Toetsrooster klas 1 Periode 3

Toetsrooster klas 1 Periode 3 Toetsrooster klas 1 Periode 3 Week 9 vak uur surv Week 13 vak uur Week 17 vak uur Week 21 vak uur di 1-mrt di 29-mrt di 26-apr meivakantie di 24-mei wo 2-mrt wo 30-mrt wi 4 wo 27-apr meivakantie wo 25-mei

Nadere informatie

DIPLOMA. KNM(b. sl' #2hotWN De Jury. Concertwedstrijd Veld hoven. Vereniging: Harmonie Orkest Vleuten. Dirigent: Arjan van Gaasbeek.

DIPLOMA. KNM(b. sl' #2hotWN De Jury. Concertwedstrijd Veld hoven. Vereniging: Harmonie Orkest Vleuten. Dirigent: Arjan van Gaasbeek. DIPLOMA Concetwedstijd Veld hoven 29 novembe 2OL4 Veeniging: Hamonie Okest Vleuten Plaats: Vleuten Diigent: Ajan van Gaasbeek Divisie: 2" divisie Aantal punten: Veplicht gedeelte: Colossus Thomas Doss

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

Schoolkrant. December 2016

Schoolkrant. December 2016 Schoolkrant December 2016 De Groep kleutergroepen 4 De Groep kleutergroepen 4 De Groep kleutergroepen 4 De Groep kleutergroepen 4 De Groep kleutergroepen 4 De Groep kleutergroepen 4 De Groep kleutergroepen

Nadere informatie

e e n b o s t u l p e n

e e n b o s t u l p e n een bos tulpen E e n p r o j e c t v a n Ge r C. Bo u t, Al b e d a Co l l e g e, Euroskills 2008, KMR, OBM-Ri j n m o n d, PWS, SKVR e n Villa Ze b r a Tulpen uit Amsterdam??? Nee, natuurlijk niet: Tulpen

Nadere informatie

Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g. Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom arbeidsongeschiktheid

Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g. Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom arbeidsongeschiktheid Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g Gen e r a l i Ar b e i d s Ong e s c h i k t h e i d s Ver z e k e r i n g Financiële zekerheid en een complete aanpak rondom

Nadere informatie

Van: Utrecht (NL, 3511) Naar: St Jean de Minervois (F, 34360) Afstand: 1266 km. Reisduur: 11:49 Notities: 1 uw startpunt is: Catharijnebaan vertrek in zuid-westelijke richting 2 op Catharijnebaan na 546

Nadere informatie

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo). Sector- en profielkeuze 2016-2017 Versie : 2.0 Datum : 11 januari 2016 Sector of profiel Leerlingen in de bovenbouw van mavo, havo en vwo gaan lessen volgen in een sector (mavo) of profiel (havo & vwo).

Nadere informatie

ANTWERPEN januari 2017 ANTWERPEN februari 2017

ANTWERPEN januari 2017 ANTWERPEN februari 2017 ANTWERPEN januari 2017 ANTWERPEN februari 2017 01 zo 05:33 5,52 - - 16 ma 06:15 5,64 00:41-0,15 01 wo 06:31 5,54 01:05-0,15 16 do 07:08 5,47 01:28-0,10 17:49 5,62 12:28-0,24 18:35 5,75 13:15-0,45 18:51

Nadere informatie

OOSTENDE januari 2017 OOSTENDE februari 2017

OOSTENDE januari 2017 OOSTENDE februari 2017 OOSTENDE januari 2017 OOSTENDE februari 2017 01 zo 02:40 4,53 09:18 0,24 16 ma 03:25 4,71 10:10-0,10 01 wo 03:39 4,72 10:31 0,01 16 do 04:28 4,57 11:11 0,10 14:59 4,65 21:31 0,43 15:51 4,75 22:27 0,36

Nadere informatie

Welkom in Lourdes. Inhoud. Contact. Verken. Beleef. Proef

Welkom in Lourdes. Inhoud. Contact. Verken. Beleef. Proef L NL-v I W L V 10 B S 16 D 24 E F B 26 T! P 20 K! 21 V, 22 H v O 4 G 6 G 8 M v 18 I v A Z 23 Wz C V C T 6, C Px 65100 L T.: 0033 5 62 94 28 99 Fx: 0033 5 62 94 25 14 16 6 26 Z, v. E L v v. V,,? Dz z v

Nadere informatie

Rijks- en Gemeentelijke monumenten december 2013

Rijks- en Gemeentelijke monumenten december 2013 Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht Adres huisnummer Postcode soort monument A.B.C.-straat 20 3512PX Utrecht Gemeentelijk monument A.B.C.-straat 36 3512PX Utrecht Gemeentelijk monument A.B.C.-straat

Nadere informatie

Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij. methode voor de uitvoering van de ondertoezichtstelling van minderjarigen

Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij. methode voor de uitvoering van de ondertoezichtstelling van minderjarigen Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij methode voor de uitvoering van de ondertoezichtstelling van minderjarigen Colofon Handboek Deltamethode Gezinsvoogdij Uitgave # %& '()*++ )(', - Tekst. ' /0 1#23%' 14

Nadere informatie

le r e n k e nne n e n de uni e k e ei ge nsc ha ppe n z el f te e rv ar e n:

le r e n k e nne n e n de uni e k e ei ge nsc ha ppe n z el f te e rv ar e n: Handleiding TYPO3 Handleiding en gegev ens CMS DR ecom m TY PO 3 Di t d oc ume nt bev a t e e n v er k or te ha ndl e i di ng Typo3 e n g ee ft u sne l e e n id e e va n de w e r ki ng e n ge br ui k er

Nadere informatie

Antwerpen januari 2016 Antwerpen februari 2016

Antwerpen januari 2016 Antwerpen februari 2016 Vlaamse overheid Antwerpen januari 2016 Antwerpen februari 2016 01 vr 08:07 5.06 01:53 0.21 16 za 08:07 5.32 02:30-0.03 01 ma 08:50 4.82 02:45 0.17 16 di 09:42 5.05 03:47 0.03 20:34 4.98 14:44 0.04 20:38

Nadere informatie

Verklaring kolommen Tape Lite

Verklaring kolommen Tape Lite Verklaring kolommen Tape Lite kolom naam inhoud mogelijke waarden grootte verplicht? A ACTION_CODE Deze code geeft aan wat er met de aangifte dient te gebeuren A= add M= modify 1 nee, doch wel aan te raden;

Nadere informatie

Oostende januari 2013 Oostende februari 2013

Oostende januari 2013 Oostende februari 2013 Vlaamse overheid Oostende januari 2013 Oostende februari 2013 01 di 03:06 4.51 09:46 0.22 16 wo 03:52 4.75 10:39-0.17 01 vr 04:03 4.73 10:54 0.04 16 za 04:59 4.49 11:40 0.23 15:27 4.61 21:57 0.47 16:22

Nadere informatie

Oostende januari 2016 Oostende februari 2016

Oostende januari 2016 Oostende februari 2016 Vlaamse overheid Oostende januari 2016 Oostende februari 2016 01 vr 05:39 4.14 - - 16 za 05:21 4.47 - - 01 ma 06:23 3.95 00:26 0.92 16 di 07:05 4.20 01:06 0.64 18:11 4.09 12:23 0.55 17:59 4.47 12:13 0.17

Nadere informatie

versie van 4-4-2012 huis nr. PC-cijfers PC-letters Admiraal de Ruyterweg 26 26 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal de Ruyterweg 28 28 3317 AA 9-2-2011 4

versie van 4-4-2012 huis nr. PC-cijfers PC-letters Admiraal de Ruyterweg 26 26 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal de Ruyterweg 28 28 3317 AA 9-2-2011 4 versie van 4-4-2012 straatnaam huis nr. PC-cijfers PC-letters datum aantal pers vergunning vergund Admiraal de Ruyterweg 26 26 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal de Ruyterweg 28 28 3317 AA 9-2-2011 4 Admiraal

Nadere informatie

Kapzones Almere Poort - Hoge Vaart Eerste kwartaal 2015

Kapzones Almere Poort - Hoge Vaart Eerste kwartaal 2015 Bx Bië B x Sw kij k D N k w E K k R Ab Sv ië E ië k ij Gi k Fkijkk Z N70 k A T k N Fi Kz A P - H V E kw 0 Tc A Sc: Ei, HERE, DL, TT, I, ic P C., GEBCO, USGS, FAO, NPS, NRCAN, GB, IGN, K NL, Oc Svy, Ei

Nadere informatie

Legende. projectperimeter gemeentegrens Laakdal landinrichtingsproject de Merode

Legende. projectperimeter gemeentegrens Laakdal landinrichtingsproject de Merode LANDI NRI CHTI NG dm ro d, Prin sh rl ijkpl l nd S o o z g rij n Pso ri o n w rp L n din ric hin g sp l n K r 1:siu rin gbin n n dmro d Lgnd projcprir gngrns Lkdl lndinrichingsprojc d Mrod b ro n : V c

Nadere informatie

Duurzaamheid in een notendop

Duurzaamheid in een notendop Duurzaaheid i e otdop Savattig Duurzaaheidsvslag 2009 Astda RAI heeft hoge abities op het gebied va Maatschappelij Vatwoord Ode. We hebb os voorgo o i 2013 de eest duurzae locatie voor evet te zij i Europa.

Nadere informatie

Lekker puzzelen en lekker met taal bezig zijn. Puzzel mee! Ria van Adrichem Leonie van de Wetering. jaargang 1 2006/2007. serie 1

Lekker puzzelen en lekker met taal bezig zijn. Puzzel mee! Ria van Adrichem Leonie van de Wetering. jaargang 1 2006/2007. serie 1 Lkk puzz kk mt t bzig zij Puzz m! Ri v Adichm Li v d Wtig jgg 1 2006/2007 si 1 Vmgvig Hi Ku Puzz m! jgg 1, 2006/2007, si 1 ISBN 90-71740-85-4 2006 D Stip Eductif Nits uit dz uitgv mg gkpid wd zd uitdukkijk

Nadere informatie

$% & ' & , -., /.., 0 )+ # ""1 2 # ""! 3 & &&- $# 4$"4# ""! & /

$% & ' & , -., /.., 0 )+ # 1 2 # ! 3 & &&- $# 4$4# ! & / ! ""# " $% & ' & ' & ( )* +! ""# """$, -., /.., 0 )+ # ""1 2 # ""! 3 & &&- $# 4$"4# ""! & / 0 ( $5 *. * 6 3 7 2 # 56 3 35 6., 7 8 * 5 53 9 73 6 13 : 58 ;

Nadere informatie

De reflectie. geboeid was, omdat..rk..r e q"^a.2 s\q sv!a.!-"a-!-oe \-t 5vj

De reflectie. geboeid was, omdat..rk..r e q^a.2 s\q sv!a.!-a-!-oe \-t 5vj De reflectie. Reflecteer geheel vrij en open op deze training en beargumenteerje mening. Geef dus duideliik aan waarom je een bepaald waardeoordeel uitspreek. Gebruik bij deze reflectie geen woorden, zoals

Nadere informatie

Gebrauchsanweisung Gebruiksaanwijzing Mode d emploi Instruzioni sull uso

Gebrauchsanweisung Gebruiksaanwijzing Mode d emploi Instruzioni sull uso DE NL FR IT Gebrauchsanweisung Gebruiksaanwijzing Mode d emploi Instruzioni sull uso 3 29 54 80 B DE

Nadere informatie

geslaagd voor hulpvaardigheid binnen de auti-klas! Bedankt Halim, bedankt Charlène. (NC)

geslaagd voor hulpvaardigheid binnen de auti-klas! Bedankt Halim, bedankt Charlène. (NC) 2 A p r il 2 0 1 0 Jaar gan g 6, Edi t i e 3 R e al i sat i e Sc h o o l n i e u w s: Dav i d Lo n c k e Hulpvaardigheid & Verdraagzaamheid Binnen onze school wordt heel wat aandacht besteed aan sociale

Nadere informatie

Bladmuziek. midden- / bovenbouw 2014-2015 / 3. Inhoud. Doe maar mee! (cd-2; track 1 en 2) 2 Veel verdiend! (cd-2; track 3 en 4) 3

Bladmuziek. midden- / bovenbouw 2014-2015 / 3. Inhoud. Doe maar mee! (cd-2; track 1 en 2) 2 Veel verdiend! (cd-2; track 3 en 4) 3 Inhoud oe maar mee! (cd2; track 1 2) 2 Veel verdid! (cd2; track 3 4) 3 20e aargang Trefwoord, afverg 3 opyright Kwtesss, 2015. Het aan schol, die abonneerd z op Trefwoord, toestaan all voor tern bruik

Nadere informatie

Truma Secumotion. Gebruiksaanwijzing

Truma Secumotion. Gebruiksaanwijzing Truma Secumotion Toepassingsgebied De Truma gasdrukregelaar SecuMotion zorgt voor een gelijkmatige gasdruk van 30 mbar bij een toegestane ingangs druk van 0,3 16 bar. SecuMotion regelt en bewaakt het verbruik

Nadere informatie

De GO!-specifieke opleiding voor zorgcoördinatoren: ook iets voor jou?

De GO!-specifieke opleiding voor zorgcoördinatoren: ook iets voor jou? OPLE ID IN G A l s zorgc oör dinato r De GO!-specifieke opleiding voor zorgcoördinatoren: ook iets voor jou? geef j e elke dag vorm aa n zor g i n het basiso nde rwij s Om j ou d eze taak goe d te he lpe

Nadere informatie

ď ď ď Ľ ť ď ť á ď ŕ í ŕ ď ť ŕť ť Ú ŕ í ď Ú é í éé Ľ í ť éé ŕ ď í ď í ŕ Ú Ť ť ť ť Ť ť ď í í ď ť Ô Ô í í ť éé í í ď Ť Ľ ď ď ď ť ď í ť ď ď ď í ŕ ŕ ŕ í ť á ť ť Ĺ ď ŕ ď á ť ď ď í ŕ ť ď ď ŕ ť ŕ ťí ď č Ô Ľ ŕ

Nadere informatie

Onderzoek naar de maatschappelijke participatie van de Vlaamse 60-plusser.

Onderzoek naar de maatschappelijke participatie van de Vlaamse 60-plusser. Onderzoek naar de maatschappelijke participatie van de Vlaamse 60-plusser. Soort: Eindwerk in de Agogische Wetenschappen Student: Bieke Vens Promotor: Prof. Dr. D. Verté Opdrachtgever: vzw S-Plus Academiejaar

Nadere informatie

Sinterklaasliedjes. Sinterklaas Kapoentje. poen - tje, œ œ. Sinterklaasje bonne bonne bonne. Hop, hop hop! Paardje in galop. recht - ga - nu in

Sinterklaasliedjes. Sinterklaas Kapoentje. poen - tje, œ œ. Sinterklaasje bonne bonne bonne. Hop, hop hop! Paardje in galop. recht - ga - nu in Sterklaasliedes & c Sterklaas Kapote S - klaas ka - po - te, gooi m scho - te, & gooi m laars - e, Dank u S - klaas - e! & c St - klaas - e Sterklaase bonne bonne bonne bon -ne bon- ne bon - ne, gooi m

Nadere informatie

VOORWOORD. Harold Hamersma

VOORWOORD. Harold Hamersma 1 VOORWOORD V W?. E - -. H 1973, C- 7-U. E? J. A F - ID ; -. E,. E. H N : 8,89 10,37. S : 20. E. M. Z. (L. D : D? W! ). E :. A,. V D G H 2017. E. E Z. H. H H 3 DUITSLAND ROOD ZV E ZV --- P Z. N 12 I, 2008.

Nadere informatie

4.1 Op ontdekkingsreis

4.1 Op ontdekkingsreis LB 4-5 4. Op tdkkigsis > Kijk fbdig. Wk zi h bij d jgs? O Os schip is zischip. O Wij v m v s pzi. O Wij wk p ht schip. O Wij v gs i bkd d. O W zi bkd vgs. > Ls Uit ht dgbk v Vsc d Gm. Wt hft Vsc d Gm mgm

Nadere informatie

De Tweede Wereld oorlog.

De Tweede Wereld oorlog. D T W. Psc C - Op 10 m 1940 km usts N b. Z stuu p 14 m 1940 bf bumst v Rttm st. As u t s vv bmb Rttm hm pt. Om hf 2 s ms p 14 m st bmm fvuu. D St s t vuuz s tt vt k v zt k t z. I 2 z 900 ms v 1000 ms hbb

Nadere informatie

Naar een CX-fundament voor de digitale overheid

Naar een CX-fundament voor de digitale overheid CX- B G C S M M Sy & y 5 2015 I 2 1 I 2 U 3 CX- CX- 4 CX- 3 I I 4 5 :? G & x S S & B- y C P & K 6 1 W ()? 7 2 H? 8 3 H ë? K 9 B G W Z M L R G B B H P W? CX- 10 C K O CX- 11 S 2-5 T 1-2 O 0-1 P & I & K

Nadere informatie

Enquê tê mobiêlê têlêfonischê bêrêikbaarhêid Gorinchêm

Enquê tê mobiêlê têlêfonischê bêrêikbaarhêid Gorinchêm Enquê tê mbiêlê têlêfnischê bêrêikbaarhêid Grinchêm Geeft het mbiele netwerk in de binnenstad van Grinchem bij individuele gebruikers prblemen f is het een grter prbleem? Aanleiding Stadsbelang Grinchem

Nadere informatie

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern.

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern. 1 Atoombouw 1.1 Atoomnummer en massagetal Er bestaan vele miljoenen verschillende stoffen, die allemaal zijn opgebouwd uit ongeveer 100 verschillende atomen. Deze atomen zijn zelf ook weer opgebouwd uit

Nadere informatie

geurt s /meertens Adres: Mathematisch Centrum, 2 e Boerhaavestraat 4 9, Amsterdam Telefoon: (020)947272 Kunsthandel: G a le rie S wa rt, Amsterdam

geurt s /meertens Adres: Mathematisch Centrum, 2 e Boerhaavestraat 4 9, Amsterdam Telefoon: (020)947272 Kunsthandel: G a le rie S wa rt, Amsterdam "1 geurt s /meertens p e rs o o n lijk : Leo Ge u rts (1 9 4 2, Den Haag) e n Lambert Meertens (1 9 4 4, A mst e r- dam) werken a l s programmeur b i j d e S t ic h t in g Mathematisch Centrum, Amsterdam.

Nadere informatie

Guizing Theater Oz (WAL/BXL)

Guizing Theater Oz (WAL/BXL) M i ji 12 2 PROGRAMMA 2016-2017 2 123 W ij i? M if 45 i i j! J ii S i - fij i i i i Fi i ii! D i f i FESTIVAL 26/12 ij 30/12 i 03/01 07/01 H i S i ij i Ti i 1000 1600 i f i Di f i V ji ji i f : i i! Fii:

Nadere informatie

Niet-vorderende ontsluiting

Niet-vorderende ontsluiting Niet-vorderende ontsluiting Aanbevelingen voor verloskundig beleid begeleiding en preventie KNOV-standaard 100838 - NVO standaard.pdf - pag.1 LET OP!!! Lage resolutie! !"!# %" &!'&# %%())(*())+!-.! ())/

Nadere informatie

Handleiding Onderzoek in Beweging

Handleiding Onderzoek in Beweging Laura Tamassia Goele Cornelissen Fien Depaepe Maarten Simons Thomas Storme Kristof Van de Keere Stephanie Vervaet Handleiding Onderzoek in Beweging Voor lerarenopleiders Onderzoek in Beweging "#$%&'(%($*$%'+,'.($/'0'($

Nadere informatie

Profielkeuze voorlichting

Profielkeuze voorlichting Profielkeuze voorlichting 31-10-2013 Presentatie : M. Speetjens (Coördinator in-uitstroom/decaan) Presentatie van de 4 profielen in het regulier onderwijs Profielen op Helder Aansluiting op het hbo, universiteit

Nadere informatie

Welkom in Djerba. Welkomstmeeting. Hotelbezoeken. Beoordelingsformulier. Tegemoetkomingsformulier. Kennisname van klacht

Welkom in Djerba. Welkomstmeeting. Hotelbezoeken. Beoordelingsformulier. Tegemoetkomingsformulier. Kennisname van klacht D NL- W D Z, p. E D. V,, p? D p. O pp p! W O ()! T pp. W? K pp! H H, p? J () p p p. W? B p. G p óó p :. A,. E :,, é p F: é pé B p :,, F: p B T M. A p, p p. M, p () p. H p p. Op p p p W K K p p, p (). H

Nadere informatie

Dit is wat de IVW u allemaal. oplevert

Dit is wat de IVW u allemaal. oplevert Dit is wt IVW u llml oplt D uitstk liggig i mtopoolgio Amstm jlg omstiti, it gbi hft l l zichzlf. Ht zij cht ms i ctif zij smwk, i succs mk. Voo zichzlf oo lk. Ht twk IVW splt i blgijk ol. E cti igig,

Nadere informatie

uaïjee> 69iim n o o 9"789027"665768

uaïjee> 69iim n o o 9789027665768 aïjee> 69iim n 9"789027"665768 8e druk ISBN 978. 90. 276. 6576.8 Uitgeverij Zwijsen B.V" Tilburg Illustraties: Fleur van der Weel, Els van Egeraat Auteur: Paul Stapel u.f3 c ^ o u o o Veel woorden zijn

Nadere informatie

!"#$%&''()$ ((#$*&++,$(#$ ((#$(-+.(--/

!#$%&''()$ ((#$*&++,$(#$ ((#$(-+.(--/ !"#$%&''()$ ((#$*&++,$(#$ ((#$(-+.(--/!"#$% &'()*+,*-.*(/ !"#$%&''()$((#$*&++,$(#$((#$(-+.(--/ !"""#$%"&'(()*"))%"+',,-")%"))%").,/)..0 !!"#$%&''()$ ((#$*&++,$(# ((#$(-+.(--/!"#$% &'()*+,*-.*(/ 0++*++%+++++1++$++$++2

Nadere informatie

LEARN. Blended Learning Omgeving Deeltijd opledingen

LEARN. Blended Learning Omgeving Deeltijd opledingen LEARN Blended Learning Omgeving Deeltijd opledingen AGENDA De wens, Debriefing Wat hebben we tot nog toe gedaan De Persona s in het kort; de doelgroepen De Customer journey inzichten Het Concept Design

Nadere informatie

Deze site wordt binnenkort volledig geactualiseerd en gemoderniseerd.

Deze site wordt binnenkort volledig geactualiseerd en gemoderniseerd. Deze site wordt binnenkort volledig geactualiseerd en gemoderniseerd. Uit de Arnhemse Koerier Koorschool Arnhem kijkt met trots terug op een geslaagd minioptreden voor Pauline Krikke. Een grote boom bracht

Nadere informatie

Schooljaar 1516. Leerlingen

Schooljaar 1516. Leerlingen Schooljaar 1516 Leerlingen 1 Voorwoord Hierbij tref je alle informatie aan die je nodig hebt voor de laatste ronde van dit schooljaar. Handig alle data, schema s, overzichten en instructies bij elkaar

Nadere informatie

Internationale handel in biobrandstoffen: wie draagt de ecologische en sociale kosten?

Internationale handel in biobrandstoffen: wie draagt de ecologische en sociale kosten? Internationale handel in biobrandstoffen: wie draagt de ecologische en sociale kosten? Saar Van Hauwermeiren!"# $%&'%()*+"'#,%-#."/%&%# '&0"/1-02%"# 1-..-# /%# +"-%&".-+0".(%# 3."/%(# +"# 4+04&."/1-02%"#

Nadere informatie

Vesper Vesper 20 maart De kruiswoorden 2

Vesper Vesper 20 maart De kruiswoorden 2 Vsp 0 maa 04 M mwk va Mav Vsp 04 D kuswoo H aa s. H sv va H Jus. E s maa éé oë a. E ook oo voo was 000 jaa éé a v. W m j o om va a Jus Csus w am. D was w waaop Hj a. Vsp 04 D kuswoo D w va kus. L mj, o

Nadere informatie

Adres post code Soort monument Woonplaats

Adres post code Soort monument Woonplaats Monumenten Gemeente Oisterwijk Gemeentelijke monumentenlijst Adres post code Soort monument Woonplaats Baaneind 6 5059 AS boerderij Heukelom Heukelomseweg 29 5059 AJ boerderij Heukelom Heukelomseweg 34

Nadere informatie

Lantaarntje. œ œ œ œ. œ œ œ. b œ. œ œ. Uit Zwitserland Acanthus Music CH-4522 Rüttenen. La Lan. tärn taarn - - li, tje, li, tje, La lan - - -

Lantaarntje. œ œ œ œ. œ œ œ. b œ. œ œ. Uit Zwitserland Acanthus Music CH-4522 Rüttenen. La Lan. tärn taarn - - li, tje, li, tje, La lan - - - Lantaarnte Uit Zitserland La Lan - - tärn taarn - - - - - - li, te, La lan - - tärn taarn - - - - - - li, te, F F Son zon F - ne, Mond ond Stärn - - - en maan en ster - - - Bb b b F li ren 01 Acanthus

Nadere informatie

Gerlof Hoekstra & Jaap Meijering Doen, durven of de waarheid? Najaarsevent Testnet: 16 september 2008

Gerlof Hoekstra & Jaap Meijering Doen, durven of de waarheid? Najaarsevent Testnet: 16 september 2008 Titel, saenvatting en biografie Saenvatting: Gerlof Hoekstra & Jaap Meijering Doen, durven of de waarheid? Najaarsevent Testnet: 16 septeber 2008 Je wordt als testanager gevraagd voor een ission ipossible.

Nadere informatie

De kracht van het. PensioenLab. Formuleboek 2012-2014

De kracht van het. PensioenLab. Formuleboek 2012-2014 D Pi Ful 2012-2014 PNIN 2014 wwwill Pi i iiii CNV J FNV J VCP Yu Pil i wi PiFi FVP I w z 60 j ili ui l u w ull i w ii i l i l u D iz Pi z l il l u Pi wil u w i iiii? K wwwill ()ii M il : PGGM yu M D Nl

Nadere informatie

Bevestigingsbrief. Bijlage 1 bij het besluit van de N Ma " Modelcontract voor de levering van

Bevestigingsbrief. Bijlage 1 bij het besluit van de N Ma  Modelcontract voor de levering van Bevestigingsbrief ma Geachte [klant], Welkom als klant bij [leverancier]. n le rding v i i in vu lbaar Onze gegevens Naam: Postadres: Postcode: Plaats: Tel E-mailadres: D e le ve ran cie rsg,?ee ven s

Nadere informatie

Duurzaamheid van geluidreducerend asfalt

Duurzaamheid van geluidreducerend asfalt Duurzaamheid van geluidreducerend asfalt Jan Fijan Provincie Gelderland Christiaan Tollenaar + Jan Hooghwerff M+P Raadgevende ingenieurs Duurzaamheidsprofiel Geluidreducerend asfalt I En er g i e en k

Nadere informatie

Onderkasten System 78 cm

Onderkasten System 78 cm Onderkasten System 78 cm Artikelen met dit symbool in het lichaam d iepte 46 cm zijn beschikbaar. Lade met ombouw Korpushoogte 13 cm Korpusdiepte 35/46/56/66 cm U.. 13 35 S U.. 13 S U.. 13 66 S 30/40/

Nadere informatie

Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht. huisnummer

Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht. huisnummer Beschermde monumenten in de gemeente Utrecht Adres huisnummer Postcode 1e Achterstraat 2 3512VL Utrecht Rijksmonument 1e Achterstraat 3 3512VL Utrecht Rijksmonument 1e Achterstraat 1 3512VL Utrecht Rijksmonument

Nadere informatie

www.kuyperhof.nl Bouwnummer A1, A2, A8, A14 Vanaf E 205.500,- v.o.n.

www.kuyperhof.nl Bouwnummer A1, A2, A8, A14 Vanaf E 205.500,- v.o.n. Ridderkerk A, A, A, A e, e, e en e verdieping Driekamerappartement m Royale woonkamer/keuken van circa 0 m met veel lichtinval en een aangrenzend balkon. op de eerste verdieping. Privé parkeerplaats op

Nadere informatie

PROVINCIE ANTWERPEN GEMEENTE NIJLEN GEMEENTELIJK RUIMTELIJK UITVOERINGSPLAN ZONEVREEMDE SPORT EN RECREATIE NIJLEN FEITELIJKE TOESTAND

PROVINCIE ANTWERPEN GEMEENTE NIJLEN GEMEENTELIJK RUIMTELIJK UITVOERINGSPLAN ZONEVREEMDE SPORT EN RECREATIE NIJLEN FEITELIJKE TOESTAND PROVINCIE ANWERPEN GEMEENE NIJLEN GEMEENELIJK RUIMELIJK UIVOERINGSPLAN ZONEVREEMDE SPOR EN RECREAIE NIJLEN FEIELIJKE OESAND Advies Ruimtelijke Kwaliteit ARK Sint Waldetrudisstraat b Herentals tel. /..

Nadere informatie

Belcanto Pak maar mijn Hand SATB. Pag.

Belcanto Pak maar mijn Hand SATB. Pag. ORIINLONOOY ak maar min Hand ag elcanto 02 Fll score combo instrment 10 Fll score combo b instrment 18 Fll score combo Eb instrment 26 Fll score combo extra staves 37 Fll score small combo 8 Fll score

Nadere informatie

de Tulpen het vervolg

de Tulpen het vervolg de Tulpen het vervolg v o o r w o o r d In januari 2011 is Stichting Een Bos Tulpen opgericht. Met veel enthousiasme hebben de bestuursleden ja gezegd op de vraag te gaan staan voor het Tulpenproject.

Nadere informatie

Toekomstvisie 2012-2014

Toekomstvisie 2012-2014 Toekomstvisie 2012-2014 TOEKOMSTVISIE 2012-2014 3 Inhoud 4 Kijk op onze omgeving 6 Uitzicht op persoonlijke ontwikkeling 8 Meerwaarde voor iedereen 12 Koers op 2014 15 Regionaal maatwerk - Rijnmond - Haagrand

Nadere informatie

Begrijpend en studerend lezen. leerlingmateriaal proefles instructieles

Begrijpend en studerend lezen. leerlingmateriaal proefles instructieles Bgijpd udd z igmi pof iuci 6 BLOK 3 LES 3 TELEVISIE 2 1 W vid d mm m g g po v-p v-p v h v v D m g g g g d i wi hui hu K o H K H g g z g m om o D w w d m m m m om o ccho g g ig v i fv d iid D j j i i ui

Nadere informatie

41 luxe vrije sector huurwoningen. Huren in. Vermeer Kwartier. Schilderswijk - Den Haag

41 luxe vrije sector huurwoningen. Huren in. Vermeer Kwartier. Schilderswijk - Den Haag 41 luxe vrije sector huurwoningen Huren in Vermeer Kwrtier Schilderswijk - Den Hg tr uis t r t tr dst l w ord o d Ge J n Westeinde He nd str rik t rk M te Gro l gw ur Lociekrt eb pt m de Ge gel sin om

Nadere informatie

Indeling voorwedstrijden divisie 4 en 5 op 27 januari Turnlust Huizen

Indeling voorwedstrijden divisie 4 en 5 op 27 januari Turnlust Huizen Idi wdtijd diii 4 5 27 ji 2013 Tt Hiz Wdtijd 1 (wmi 8.15 ; tt wdtijd 8.30 ; # 59) B I (24) B II (35) It D1 diii 4 Ji diii 4 - i 6 Jd I diii 5 - i 8 Jd II diii 5 - i 8 Wdtijd 2 (wmi 12.00 ; tt wdtijd 12.15

Nadere informatie

EXASUN PRODUCTS POWER THAT LASTS

EXASUN PRODUCTS POWER THAT LASTS EXASUN PRODUCTS POWER THAT LASTS HET EE G L A S - GR S T E BACK C LAS Z O N N E O N TA C T T E R W PA N E E L ERELD! EXASUN PRODUCTS POWER THAT LASTS BLACK GLASS MODULE 285-290-295Wp BLACK MYSTIEK SOLAR

Nadere informatie

oefenen met spelling A

oefenen met spelling A oefenen met spelling A Oefenen met spelling A 0 Spellingsproblemen Cd-rom A eenvoudige eenlettergrepige woorden eenvoudige eenlettergrepige woorden woordbegin: sp, sl, st, tr woordeind: twee medeklinkers

Nadere informatie

Surfen over glad ijs; ICT-implementatiestrategieën in het hoger onderwijs vanuit veranderkundig perspectief

Surfen over glad ijs; ICT-implementatiestrategieën in het hoger onderwijs vanuit veranderkundig perspectief Surfen over glad ijs; ICT-implementatiestrategieën in het hoger onderwijs vanuit veranderkundig perspectief Henk Sligte Judith Schoonenboom Peter J. Dekker Klari-Janne Polder To cite this version: Henk

Nadere informatie