Op weg naar een beter binnenmilieu in bestaande schoolgebouwen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op weg naar een beter binnenmilieu in bestaande schoolgebouwen"

Transcriptie

1 Op weg naar een beter binnenmilieu in bestaande schoolgebouwen Seminar Swegon Air Academy 11 november 2008 ir. Froukje van Dijken BBA Binnenmilieu

2 Dagelijks leerlingen ziek door slechte lucht

3 ppm School Onderzoek TU Eindhoven (van Dijken), van de 11 scholen voldoet aan binnenmilieu normen - Gem. CO 2 -concentratie 1524 ppm

4 Onderwerpen presentatie 1. Methoden systematisch onderzoek 2. Eenvoudige maatregelen 3. Praktijkvoorbeeld

5 1. Methoden systematisch onderzoek

6 Op zoek naar de juiste maatregelen Objectiveren kwaliteit binnenmilieu 1. Ervaringen van gebruikers 2. Inspectie gebouw en installaties 3. Metingen Diagnose Verbetermaatregelen op maat

7 3 methoden Van eenvoudig naar uitgebreid: ABCD-tool (Senter Novem) Eéndagsmethode (GGD) Building in Use-onderzoek (BBA)

8 De ABCD-tool Internet tool Korte vragenlijst: snel invullen Vragen over: Huidige situatie (bijv. gebouw, installaties) Energiegebruik Beleving binnenklimaat Resultaten verzenden Directe weergave score en verbetermaatregelen

9 Binnenmilieuprofiel

10 Verbetermaatregelen 3 categorieën: Voorlichting & gebruik Beheer & onderhoud Installatie & gebouw

11 Wanneer de ABCD-tool? Geen tijd, geen budget voor onderzoek Volledige implementatie van maatregelen niet haalbaar Toch inzicht kwaliteit van het binnenmilieu t.b.v. Onderhoud Strategisch voorraadbeheer Doelgroep: Scholen, schoolbesturen, gemeenten Delen van de tool ook interessant voor installateur of installatieadviseur: denk aan vragenlijst klachten

12 Eéndagsmethode Kabinetsvisie binnenmilieu basisscholen Gericht op verbetering ventilatiegedrag docenten 1 dag voor onderzoek én rapportage Inspectie lokalen Berekening ventilatiecapaciteit en behoefte Meting CO 2 (1 lokaal) Ventilatieadvies per lokaal Presentatie resultaten School krijgt: CO 2 -indicator Lespakket

13 Building in Use-onderzoek Fase 1 Fase 2 Begeleiden implementatie

14 Verklaringsmodel denk in klachten / oorzaken / oplossingen

15 2. Eenvoudige maatregelen

16 Die ÉNE oplossing bestaat niet

17 Maatregelen Met relatief simpele maatregelen zijn veel problemen op te lossen Gebruik Onderhoud Eenvoudige technische maatregelen Soms zijn meer ingrijpende maatregelen nodig Installatieconcepten

18 Frisse lucht: raampje open

19 Genoeg frisse lucht

20 Genoeg frisse lucht?

21 Verbeteren ventilatie m.b.v. CO 2 -indicator Let op waar de indicator wordt opgehangen

22 Optimaliseren dwarsventilatie Voorwaarden: rustige omgeving dwarsventilatie

23 Bediening Luchttoevoerroosters

24 Schoonmaak roosters

25

26 Vervangen filters

27 Zijschot tegen tocht Foto: GGD Brabant-Zuidoost

28 Kierstand op te openen ramen

29 Eenvoudige bediening ramen

30 Eenvoudige bediening ramen

31 Instructie gebruik zonwering

32 Zomernachtventilatie

33 Verplaatsen installatie

34 Warmteafgifte radiator

35 Instructie bediening thermostaatknop

36 Instructie bediening thermostaatknop

37 Vervuilingsbronnen in de klas

38 Schoonloopzone

39 Niet werken naast copiers en printers

40 Verbeteren schoonmaakbaarheid

41 Verbeteren schoonmaakbaarheid

42 Verbeteren schoonmaakbaarheid

43 Professionele schoonmaak

44 Niet roken

45 Soms wat ingrijpender maatregelen

46 Aanbrengen nieuw ventilatiesysteem

47 Zonwering mag luchttoevoer niet belemmeren

48 Geschikte buitenzonwering

49 Aanpassingen LBK

50 Verlagen bezettingsgraad Normale kantoorsituatie (Met dank aan C. Derikx)

51 Verlagen bezettingsgraad Vertaald naar schoolsituatie (Met dank aan C. Derikx)

52 3. Praktijkvoorbeeld

53 Aanpak van een bestaande school een voorbeeld

54 OBS De Spoorzoeker Den Haag Aanpak project: Objectiveren kwaliteit bestaande situatie / nulmeting (zomer en winter): Ervaringen leerkrachten en leerlingen (enquête) Visuele inspectie Metingen CO 2 -concentratie en temperatuur Maatregelen: advisering en uitvoering Instructie leerkrachten Evaluatie / nameting (zomer en winter)

55 Objectiveren bestaande situatie

56 OBS De Spoorzoeker Den Haag Bouwjaar: 1991 Ca m 2 Natuurlijke ventilatie (mech afzuiging alleen in de toiletten) Verwarming door radiatoren Enkel glas Ramen op het noorden

57

58 Klachten Zomer: Te warm Lucht is muf en bedompt Schoonmaak onvoldoende Winter: Te koud Te warm Wisselende temperaturen Koude voeten Lucht is muf en bedompt Schoonmaak onvoldoende

59 Enquête resultaten leerkrachten luchtkwaliteit statische electriciteit In zomer te droog 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Luchtkwaliteit Busken Huetstraat Klachtenpercentages redelijk goed NL schoolgebouw In winter te droog schoonmaak onvoldoende bedompt/onfris of muf hinderlijke geuren last van tabaksrook

60 Enquête resultaten leerkrachten thermisch binnenklimaat (snel)wisselende temperaturen In zomer vaak te warm 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Thermisch binnenklimaat Busken Huetstraat Klachtenpercentages redelijk goed NL schoolgebouw In zomer vaak te koud tocht In winter vaak te warm koude voeten In winter vaak te koud

61 Meetresultaten CO 2 -concentratie zomer e Verdieping 1e Verdieping werktijd Begane grond Begane grond werktijd Klasse A (800 ppm) klasse B (1000 ppm) Klasse C (1200 ppm) CO2-concentratie in ppm Datum

62 Meetresultaten temperatuur winter Temperatuurverloop 1e Verdieping Busken Huetstraat 1e Verdieping 1e Verdieping Werktijd Ondergrens klasse A (21 graden Celsius) Bovengrens klasse A (23 graden Celsius) Ondergrens klasse B (20 graden Celsius) Bovengrens klasse B (24 graden Celsius) Ondergrens klasse C (19 graden Celsius) Bovengrens klasse C (25 graden Celsius) Temperatuur (graden Celsius) Datum

63 Maatregelen

64 Maatregelen: 1. Aanbrengen mechanische afzuiging in lokalen 2. Schoonmaken gevelroosters + controle werking 3. CO 2 -indicatoren ophangen 4. Gebruikersinstructie ventilatie + verwarming (en lespakket) 5. Nieuwe verwarmingsketel + andere schakeltijden 6. Nieuwe coating in toiletten 7. Intensiveren schoonmaak

65 Luchtafvoer OBS De Spoorzoeker

66 Instructie

67 Instructies leerkrachten

68 Instructies leerkrachten

69 Instructies leerkrachten

70 Lespakket

71 Lespakket

72 Evaluatie

73 CO 2 -concentratie voor en na CO2 [ppm] Nulmeting Nameting Datum CO2 Verdieping CO2 Verdieping (werktijd) Klasse A (<800 ppm) Klasse B (<1000 ppm) Klasse C (<1200 ppm)

74 Temperatuur voor en na Nulmeting Nameting Temperatuur [ C] Datum Temperatuur Verdieping Temperatuur Verdieping (werktijd) Klasse A (21-23 C) Klasse B (20-24 C) Klasse C (19-25 C)

75 Klachten voor en na In zomer vaak te warm 100% 80% Bedompt/onfris of muf (winter) 60% 40% 20% 0% In winter vaak te koud Lucht te droog (winter) Tocht (winter) Lucht te droog (zomer) Voor de renovatie Na de renovatie

76 MEER INFORMATIE ISSO-publicatie 89

Methodiek Binnenmilieuprofiel

Methodiek Binnenmilieuprofiel Methodiek Binnenmilieuprofiel ISSO Landelijke Informatiedag Binnenmilieuprofiel 17 februari 2011 ir. Jaap Balvers BBA Binnenmilieu Tel 010-2447025 jb-bba@binnenmilieu.nl Inhoud Uitgangspunten Benodigdheden

Nadere informatie

BBA. Boerstra Binnenmilieu Advies

BBA. Boerstra Binnenmilieu Advies ! BBA Boerstra Binnenmilieu Advies 1 " # $ % "&''( 2 )* * Meten weten? Of is weten meer dan meten? 3 +, -. / 0+ & 1 2 3 4 56 / + 5 5 5 4 ! / 7 8 : 7 9 0 / 3 7 ; 8 00 9 7 0 9 5 ! 0/ : 0 + 0-00 : 6 4 5 Discomfort,

Nadere informatie

Impact van natuurlijke ventilatie op comfort, gezondheid en productiviteit

Impact van natuurlijke ventilatie op comfort, gezondheid en productiviteit Duco seminar SCOREN MET NATUURLIJKE VENTILATIE - juni 2014 ir. Atze Boerstra, BBA Binnenmilieu / DGMR Impact van natuurlijke ventilatie op comfort, gezondheid en productiviteit Opbouw lezing Deel A / algemeen:

Nadere informatie

Klimaatinstallatie gemeentehuis Moerdijk: achtergronden en verbeteringen. 29 september 2011 Linda Deutz & Jaap de Knegt

Klimaatinstallatie gemeentehuis Moerdijk: achtergronden en verbeteringen. 29 september 2011 Linda Deutz & Jaap de Knegt : achtergronden en verbeteringen 1 Linda Deutz & Jaap de Knegt Onderwerpen van deze presentatie Aanleiding van het onderzoek Het gebouw: kenmerken en installaties Functionele inspectie & bevindingen Plan

Nadere informatie

Beter leren in een gezonde school

Beter leren in een gezonde school Beter leren in een gezonde school drs. L. Haans en ir. A.C. Boerstra, BBA Boerstra Binnenmilieu Advies Het binnenmilieu in basisscholen is van groot belang omdat jonge kinderen een groot deel van hun tijd

Nadere informatie

Gezond Wonen. Binnenmilieu en gezondheid. Ad Dilven Monique Scholtes

Gezond Wonen. Binnenmilieu en gezondheid. Ad Dilven Monique Scholtes Gezond Wonen Binnenmilieu en gezondheid Ad Dilven Monique Scholtes Stichting Futura November 2010 Inhoud Bureau: voorstellen Binnenmilieu en gezondheid Wat doet Bureau GMV? Casuïstiek (5X) Samenwerking?

Nadere informatie

1. Welk lesaanbod/lespakket voert de school uit voor het thema binnenmilieu? (meerdere antwoorden mogelijk)

1. Welk lesaanbod/lespakket voert de school uit voor het thema binnenmilieu? (meerdere antwoorden mogelijk) Vignet Milieu, po Vragenlijst Milieu Educatie 1. Welk lesaanbod/lespakket voert de school uit voor het thema binnenmilieu? (meerdere antwoorden mogelijk) o Energieke Scholen o Anders, namelijk... o Geen

Nadere informatie

Balansventilatie in Vathorst Effectstudie van de verbetermaatregelen

Balansventilatie in Vathorst Effectstudie van de verbetermaatregelen Balansventilatie in Vathorst Effectstudie van de verbetermaatregelen Arjen Meijer 16-11-2009 In samenwerking met: GGD Midden-Nederland, DWA en GGD Groningen In opdracht van: Gemeente Amersfoort Begeleidingscommissie:

Nadere informatie

Workshop 1 EBA en schouwcriteria Milicon, Milieu consultancy, Mat Schatorje

Workshop 1 EBA en schouwcriteria Milicon, Milieu consultancy, Mat Schatorje Workshop 1 EBA en schouwcriteria Milicon, Milieu consultancy, Mat Schatorje Bouwadviesburo van Niekerk, Emile Niekerk Gespreksleider: Steven van der Lelie (GGD Gelre- Ijssel) inhoudsopgave Inleiding Voorbeeld

Nadere informatie

Bewustwordingsproject

Bewustwordingsproject Bewustwordingsproject Binnenmilieu Basisscholen 2008-2013 Merel Linthorst GGD Nederland 15 September Inhoud 1. Achtergrond 2. Bewustwordingsprogramma Binnenmilieu Basisscholen 3. In vogelvlucht de Eendagsmethode

Nadere informatie

Gezonde binnenlucht op school? Van belang voor je gezondheid!

Gezonde binnenlucht op school? Van belang voor je gezondheid! Gezonde binnenlucht op school? Van belang voor je gezondheid! www.airatschool.be www.mmk.be/onderwijs www.vlaamselogos.be www.zorg-en-gezondheid.be www.vigez.be Gezonde binnenlucht op school? Belang voor

Nadere informatie

Bewoners, huisdieren en planten produceren dagelijks tien liter vocht. onderhouden+verbouwen. Ventilatie Onderhoud. eigen huis magazine

Bewoners, huisdieren en planten produceren dagelijks tien liter vocht. onderhouden+verbouwen. Ventilatie Onderhoud. eigen huis magazine onderhouden+verbouwen eigen huis magazine Bewoners, huisdieren en planten produceren dagelijks tien liter vocht Ventilatie Onderhoud 32 eigen huis magazine jan 2013 31 24 uur per dag frisse lucht Ventileren

Nadere informatie

Natuurlijke ventilatie van leslokalen

Natuurlijke ventilatie van leslokalen Natuurlijke ventilatie van leslokalen Seminar Actiflow - CFD in de bouw 20 mei 2011 ir. Henk Versteeg Inhoud presentatie Introductie LBP SIGHT Binnenmilieu basisscholen Ventilatie basisschool De Schakel

Nadere informatie

4 mogelijke ventilatieprincipes.

4 mogelijke ventilatieprincipes. 4 mogelijke ventilatieprincipes Systeem C Luchttoevoer: natuurlijk, zelfregelend en eventueel akoestisch Luchtafvoer: mechanisch, minstens kloksturing (IDA-C3) eventueel vraaggestuurd (IDA-C4/5/6) indien

Nadere informatie

Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02

Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02 Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02 Goed nieuws: JIJ kunt verschil maken! Target Onze school gaat een steentje bijdragen! De uitdaging: krijg met de hele

Nadere informatie

ComfoFan CO 2 -systeem. Koeling Ventilatie Filtering

ComfoFan CO 2 -systeem. Koeling Ventilatie Filtering -systeem Verwarming Koeling Ventilatie Filtering - systeem nog eenvoudiger ventileren Voor een optimaal binnenklimaat is continue ventilatie onontbeerlijk. Hiervoor wordt verse buitenlucht toegevoerd en

Nadere informatie

Meten is weten (wat te doen) Gezondheid in woningen, scholen en kinderdagverblijven. Presentatie 3e kennisdag Bouwfysica 14 mei 2009

Meten is weten (wat te doen) Gezondheid in woningen, scholen en kinderdagverblijven. Presentatie 3e kennisdag Bouwfysica 14 mei 2009 Meten is weten (wat te doen) Gezondheid in woningen, scholen en kinderdagverblijven ir. Henk Versteeg Presentatie 3e kennisdag Bouwfysica 14 mei 2009 Lichtveld Buis & Partners BV Raadgevende ingenieurs

Nadere informatie

Toetswaarden voor ventilatie in scholen en kindercentra

Toetswaarden voor ventilatie in scholen en kindercentra Toetswaarden voor ventilatie in scholen en kindercentra Frans Duijm arts medisch milieukundige Kenniscentrum Milieu & Gezondheid GGD s Groningen, Friesland, Drenthe 21 maart 2007 ventilatie in scholen

Nadere informatie

Aandacht voor binnenklimaat scholen

Aandacht voor binnenklimaat scholen Aandacht voor binnenklimaat scholen GroenLinks Arnhem Tobias de Groot September 2012 Pagina 1 Aandacht voor binnenklimaat Naar aanleiding van de 'Evaluatie Multifunctionele Centra Arnhem' van 13 maart

Nadere informatie

ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker

ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker ComfoFan CMF 14 Handleiding voor de gebruiker Handleiding voor de installateur z.o.z. Verwarming Koeling Ventilatie Filtering Inhoudsopgave 1. Introductie...2 2. Werking systeem...3 3. Garantie...4 4.

Nadere informatie

Rapportage BINNENMILIEU IN ZORGINSTELLINGEN. Project in samenwerking met de gemeente Arnhem gefinancierd door de

Rapportage BINNENMILIEU IN ZORGINSTELLINGEN. Project in samenwerking met de gemeente Arnhem gefinancierd door de Rapportage BINNENMILIEU IN ZORGINSTELLINGEN Project in samenwerking met de gemeente Arnhem gefinancierd door de Academische Werkplaats Medische Milieukunde 10 juli 2014 www.vggm.nl BINNENMILIEU IN ZORGINSTELLINGEN

Nadere informatie

Welkom Themabijeenkomst Gezond Wonen

Welkom Themabijeenkomst Gezond Wonen Welkom Themabijeenkomst Gezond Wonen Gezond Wonen Jetske Thielen Programma Themabijeenkomst Gezond Wonen 12.30 Project Gezond Binnenklimaat (Jetske Thielen) 13.30 Gezond Wonen GGD (Ad Dilven) 14.00 Workshops

Nadere informatie

, relatieve luchtvochtigheid (RH) en temperatuur hoeft u zelf helemaal niets te doen.

, relatieve luchtvochtigheid (RH) en temperatuur hoeft u zelf helemaal niets te doen. DUCO at HOME De standaard voor woningventilatie Bij Duco Ventilation & Sun Control staat de gezondheid van de bewoners op de eerste plaats. Het Duco Comfort System en het DucoTronic System bieden de garantie

Nadere informatie

ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur

ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur ComfoFan S R 275 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur Handleiding voor de installateur z.o.z. Manuel de l installateur t.s.v.p. Heating Koeling Fresh Air Clean Air Inhoudsopgave 1. Introductie...1

Nadere informatie

We waren Intergemeentelijk en nu

We waren Intergemeentelijk en nu We waren Intergemeentelijk en nu Ruud Veen Gemeente Haarlem Bouwfysica Lid Werkgroep Gezondheid & Energiezuinigheid Bestuurslid Nederlands Vlaamse Bouwfysica Vereniging (NVBV) April 2011 Regiodagen 2011

Nadere informatie

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag 13 juli 2006 PO/B&B/06.

logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag 13 juli 2006 PO/B&B/06. logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 13 juli 2006 PO/B&B/06.29506 Uw kenmerk 06-OCW-B-029 Onderwerp Rappel toezegging kabinet

Nadere informatie

Hoofdbediening CO 2. RF en Uitbreidingssensor CO 2. RF Handleiding voor de gebruiker. Verwarming Koeling Ventilatie Filtering

Hoofdbediening CO 2. RF en Uitbreidingssensor CO 2. RF Handleiding voor de gebruiker.  Verwarming Koeling Ventilatie Filtering Hoofdbediening RF en Uitbreidingssensor RF Handleiding voor de gebruiker In de Kasbah geplaatst in het voorjaar 2015 Verwarming Koeling Ventilatie Filtering www.dekasbah.nl Inhoudsopgave 1. Introductie

Nadere informatie

Woningventilatie en renovatie

Woningventilatie en renovatie Woningventilatie en renovatie Bouwbesluit, bewoners en de praktijk Workshop Energie Nul73 Ir. H.J.J. (Harm) Valk Nieman Raadgevende Ingenieurs BV 19 mei 2015 Ventilatie Waarom ventileren? Kwaliteit en

Nadere informatie

Verbetering binnenklimaat van de basisscholen in Amstenrade en Oirsbeek. Gemeentebladnummer: 2010/34 Vergaderdatum: 03 juni 2010 Agendapunt: 10

Verbetering binnenklimaat van de basisscholen in Amstenrade en Oirsbeek. Gemeentebladnummer: 2010/34 Vergaderdatum: 03 juni 2010 Agendapunt: 10 Verbetering binnenklimaat van de basisscholen in Amstenrade en Oirsbeek. Gemeentebladnummer: 2010/34 Vergaderdatum: 03 juni 2010 Agendapunt: 10 Aan de Raad Voorstel: tot het beschikbaar stellen van een

Nadere informatie

Project Frisse Scholen op Texel 2009 GGD Hollands Noorden Sector Infectieziekten en Milieu

Project Frisse Scholen op Texel 2009 GGD Hollands Noorden Sector Infectieziekten en Milieu Project Frisse Scholen op Texel 29 GGD Hollands Noorden Sector Infectieziekten en Milieu Auteurs: L. Lakenman, J. Visser, M. Karels, R. Kuipers en E.D. Schmidt November 29 Inhoudsopgave Inleiding... 3

Nadere informatie

GEZONDE LUCHT OP SCHOOL

GEZONDE LUCHT OP SCHOOL GEZONDE LUCHT OP SCHOOL KINDEREN HEBBEN RECHT OP GEZONDE BINNENLUCHT! Gezonde lucht op school Wist u dat het binnenklimaat in bijvoorbeeld gevangenissen vele malen beter is dan in een schoolgebouw? Onderzoeken

Nadere informatie

natural comfort inside

natural comfort inside RAAMVenTiLATie nl natural comfort inside Een optimaal binnenklimaat is gezond en geeft een goed gevoel. Daarom ontwikkelde Duco haar Green Building Solution, waarbij basisventilatie, intensieve ventilatie

Nadere informatie

Scholen. Gezonde. lucht. Duurzaam. Gezond. Comfortabel

Scholen. Gezonde. lucht. Duurzaam. Gezond. Comfortabel Scholen Duurzaam Gezond Comfortabel Gezonde op school lucht ClimaRad SVS (School Ventilatie Systeem) Met het ClimaRad SVS wordt een volledig frisse school gerealiseerd. Uiteraard frisse klaslokalen, maar

Nadere informatie

DE PEETERSSCHOOL VERNIEUWBOUW 2011-2012. 1e REACTIE OP VO 12-12-2011 G R E E N T E A M B O U W

DE PEETERSSCHOOL VERNIEUWBOUW 2011-2012. 1e REACTIE OP VO 12-12-2011 G R E E N T E A M B O U W DE PEETERSSCHOOL VERNIEUWBOUW 2011-2012 1e REACTIE OP VO INLEIDING Voor u ligt een eerste verkenning van mogelijkheden tbv de vernieuwbouw van de St. Peeterschool te Amsterdam waarbij door het bestuur

Nadere informatie

Themakatern duurzaamheid

Themakatern duurzaamheid ziekteverzuim cijfer totaal investering totaal energie totaal onderhoud ziekteverzuim docenten (klasse B1) (klasse B2) (klasse B2' ) vloerverwarming + 6% 5% 5% 5% 4% -- - +/- + ++ 6,5 8 Themakatern duurzaamheid

Nadere informatie

ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur

ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur ComfoFan S 425 Handleiding voor de gebruiker Manuel de l utilisateur Handleiding voor de installateur z.o.z. Manuel de l installateur t.s.v.p. Heating Koeling Fresh Air Clean Air Inhoudsopgave 1. Introductie...1

Nadere informatie

HR WTW-schoolunits vraaggestuurd ventileren

HR WTW-schoolunits vraaggestuurd ventileren aan schoolkinderen en docenten! HR WTW-schoolunits vraaggestuurd ventileren Fluisterstille, frisse klaslokalen..! Met de speciaal voor scholen ontwikkelde ventilatiesystemen van Auerhaan Klimaattechniek

Nadere informatie

Achtergrondinformatie behorend bij het project: Mechanisch geventileerde scholen in Flevoland

Achtergrondinformatie behorend bij het project: Mechanisch geventileerde scholen in Flevoland Achtergrondinformatie behorend bij het project: Mechanisch geventileerde scholen in Flevoland Voor wie Basisscholen die mee hebben gedaan het project Mechanisch geventileerde scholen in Flevoland Inhoud

Nadere informatie

Evaluatierapport project Binnenmilieu op scholen. Een evaluatie na één jaar onderzoek op- en adviezen aan scholen in Den Haag

Evaluatierapport project Binnenmilieu op scholen. Een evaluatie na één jaar onderzoek op- en adviezen aan scholen in Den Haag Evaluatierapport project Binnenmilieu op scholen Een evaluatie na één jaar onderzoek op- en adviezen aan scholen in Den Haag Yke Heeg GGD Den Haag Afdeling Leefomgeving 27 april 2009 2 1. Inleiding Het

Nadere informatie

Evaluatierapport project Binnenmilieu op scholen. Resultaten onderzoek op- en adviezen aan scholen in Den Haag periode 2007-2011

Evaluatierapport project Binnenmilieu op scholen. Resultaten onderzoek op- en adviezen aan scholen in Den Haag periode 2007-2011 Evaluatierapport project Binnenmilieu op scholen Resultaten onderzoek op- en adviezen aan scholen in Den Haag periode 2007-2011 GGD Den Haag Afdeling Leefomgeving Mei 2012 Samenvatting Bestaande scholen

Nadere informatie

Bewoners ervaringen & energiemetingen Poorters van Montfoort

Bewoners ervaringen & energiemetingen Poorters van Montfoort Bewoners ervaringen & energiemetingen Poorters van Montfoort BBA Binnenmilieu ir. Eline Vermeulen ev-bba@binnenmilieu.nl 1 ACTIVE HOUSE RADAR (bron: ActivehouseNL.info) Berekende prestatie voor de renovatie

Nadere informatie

Blok voor Blok. Energiezuinigheid en binnenmilieu. Geregeld BV. Piet van Luijk

Blok voor Blok. Energiezuinigheid en binnenmilieu. Geregeld BV. Piet van Luijk Blok voor Blok Energiezuinigheid en binnenmilieu Piet van Luijk Geregeld BV September 26, 2014 Inhoud presentatie 1. Energiezuinigheid en binnenmilieu 2. Welke kwaliteitsaspecten spelen bij binnenmilieu

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid S. Mulder en L. Zandstra. sv RIS Regnr. BOW/ Den Haag, 29 april 2008

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid S. Mulder en L. Zandstra. sv RIS Regnr. BOW/ Den Haag, 29 april 2008 Gemeente Den Haag BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid S. Mulder en L. Zandstra sv 2008.070 RIS 153508 Regnr. BOW/2008.283 Den Haag, 29 april 2008 Inzake: binnenmilieu in schoolgebouwen

Nadere informatie

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid.

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid. Van 0-meting tot haalbare business case Meer informatie: www.w-e.nl www.gprsoftware.nl ir. Janny Stevens (stevens@w-e.nl) ir. Saskia van Hulten (hulten@w-e.nl) Wie zijn wij? W/E adviseurs www.w-e.nl Saskia

Nadere informatie

Bij het opstellen van deze notitie zijn de volgende relevante documenten als uitgangspunten gehanteerd:

Bij het opstellen van deze notitie zijn de volgende relevante documenten als uitgangspunten gehanteerd: Project: Brede School Rembrandtkwartier te Rijswijk Projectnr.: 6.053 Datum: 20 februari 2017 Betreft: Ontwerpnotitie Ventilatie 1. UITGANGSPUNTEN Bij het opstellen van deze notitie zijn de volgende relevante

Nadere informatie

Duurzaamheid en comfort, van ontwerp naar praktijk.

Duurzaamheid en comfort, van ontwerp naar praktijk. Duurzaamheid en comfort, van ontwerp naar praktijk. Praktijkevaluatie van duurzame kantoren waarbij de relatie tussen het ontwerpproces en de prestatie in de praktijk wordt onderzocht. Afstudeerpresentatie

Nadere informatie

, relatieve luchtvochtigheid (RH) en temperatuur hoeft u zelf helemaal niets te doen.

, relatieve luchtvochtigheid (RH) en temperatuur hoeft u zelf helemaal niets te doen. DUCO at HOME De standaard voor woningventilatie Bij Duco Ventilation & Sun Control staat de gezondheid van de bewoners op de eerste plaats. Het Duco Reno System, Duco Comfort System en DucoTronic System

Nadere informatie

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4

WOONLASTEN 4 15. Zijn de maandlasten voor huur + energie in een Passiefhuis lager dan in een normale woning? 4 PASSIEFHUIZEN COLUMBUSKWARTIER ALMERE VEEL GESTELDE VRAGEN PASSIEFHUIZEN EN WONEN IN EEN PASSIEFHUIS 2 1. Wat is een Passiefhuis? 2 2. Wat is het voordeel van een Passiefhuis? 2 3. Wat zijn bewonerservaringen

Nadere informatie

Binnenmilieu op de basisschool verdient meer aandacht

Binnenmilieu op de basisschool verdient meer aandacht Binnenmilieu op de basisschool verdient meer aandacht Het binnenmilieu in basisscholen is niet altijd wat het zijn moet. De luchtkwaliteit laat soms te wensen over, wat gezondheidsklachten kan veroorzaken.

Nadere informatie

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Projectseminar Velve-Lindenhof ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Nieman Raadgevende Ingenieurs Inleiding Nieman Raadgevende Ingenieurs

Nadere informatie

Ventilatie van woningen

Ventilatie van woningen Ventilatie van woningen Ventileren betekent: Verse buitenlucht naar binnen, Vervuilde binnenlucht naar buiten! Goed ventileren is 24 uur per dag ventileren 13 december 2012 Veel gestelde vragen zijn: Kan

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van De gemeenteraad - 19 juni 2012 Duurzaam bouwen project School Portland Het college Controller Directie Paraaf Datum Ons kenmerk CC Henk van der Linden

Nadere informatie

Wonen in een passiefhuis

Wonen in een passiefhuis 2 2 2010 Bouwfysica Wonen in een passiefhuis Voor het eerst binnenmilieu in passiefhuizen gemeten Passiefhuizen zijn hot. Passiefhuizen worden de norm in 2015. Passiefhuizen zijn volop in het nieuws. En

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Milieu en Natuur

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Milieu en Natuur Menukaart Gezonde basisonderwijs: Milieu en Natuur : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Goed ventileren in huis

Goed ventileren in huis Goed ventileren in huis Wist u dat de binnenlucht meestal viezer is dan de buitenlucht? Eén op de tien huizen heeft schimmel en in veel woningen is er meer fijnstof dan buiten. Daarom is ventileren zo

Nadere informatie

Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel

Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel Bijlage 1 Van inspanningsverplichting naar prestatiecontract nieuwbouw MFG Kaatsheuvel Door Sunburst B.V. Ing. Joost de Roij en Ing. Joost Vermeer januari 2014 Inhoudsopgave Blz Inleiding 3 1. Van inspanningsverplichting

Nadere informatie

Het binnenmilieu binnenste buiten

Het binnenmilieu binnenste buiten Het binnenmilieu binnenste buiten Resultaten van het onderzoek Gezondheid en ventilatie in woningen in Vathorst GGD Eemland in samenwerking met het ministerie van VROM In opdracht van de gemeente Amersfoort

Nadere informatie

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer Datum en tijd: Naam controlerende instantie: Naam inspecteur: Project: Adres of bouwnummer: Fabrikaat ventilatiesysteem:

Nadere informatie

YES! GLOBAL ISSUES: CLDCO2

YES! GLOBAL ISSUES: CLDCO2 1/1/2013 CHRISTELIJK LYCEUM DELFT YES! GLOBAL ISSUES: CLDCO2 Wat is de luchtkwaliteit van onze school en voldoet deze aan de Europese norm? Door Alma van Oudheusden, Naomi Bartels en Mark Bemelmans Inhoud

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

ERGONOMIE BESTAANDE CHAUFFEURSCABINE VRACHTWAGEN

ERGONOMIE BESTAANDE CHAUFFEURSCABINE VRACHTWAGEN ERGONOMIE BESTAANDE CHAUFFEURSCABINE VRACHTWAGEN Wettelijke grondslag De maatregelen beschrijven op welke wijze werkgevers en werknemers invulling kunnen geven aan de wettelijke bepalingen uit de Arbowet.

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

GGD-criteria bij de Regeling verbetering binnenklimaat huisvesting primair onderwijs 2009

GGD-criteria bij de Regeling verbetering binnenklimaat huisvesting primair onderwijs 2009 GGD-criteria bij de Regeling verbetering binnenklimaat huisvesting primair onderwijs 2009 Inleiding De Regeling verbetering binnenklimaat huisvesting primair onderwijs 2009 stelt subsidie aan gemeenten

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 2/25 3/25 1. Praktijk van het verleden

Nadere informatie

Aanvraag regeling verbetering Binnenklimaat huisvesting primair onderwijs 2009. Dit formulier zenden aan: CFI OND/ODB Postbus 606 2700 ML Zoetermeer

Aanvraag regeling verbetering Binnenklimaat huisvesting primair onderwijs 2009. Dit formulier zenden aan: CFI OND/ODB Postbus 606 2700 ML Zoetermeer blad 1 van 6 N.B. Aanvragen moeten uiterlijk 31 december 2009 worden ingediend. Uit de poststempel moet blijken dat de aanvraag uiterlijk 31 december 2009 is gepost. Aanvragen met een poststempel van 1

Nadere informatie

5 OPNAMEFORMULIER BINNENMILIEUPROFIEL WONINGEN

5 OPNAMEFORMULIER BINNENMILIEUPROFIEL WONINGEN 5 OPNAMEFORMULIER BINNENMILIEUPROFIEL WONINGEN Inleiding In dit hoofdstuk staat het opnameformulier weergegeven dat een adviseur nodig heeft voor het opnemen van een woning voor het Binnenmilieuprofiel.

Nadere informatie

VERBETER UW RESULTAAT MET COMFORTABEL BOUWEN

VERBETER UW RESULTAAT MET COMFORTABEL BOUWEN VERBETER UW RESULTAAT MET COMFORTABEL BOUWEN Sept. - Nov. 2015 ir. Atze Boerstra BBA Binnenmilieu ab-bba@binnenmilieu.nl www.binnenmilieu.nl ing. Joost Valk Vital Places jvalk@vitalplaces.eu www.vitalplaces.nl

Nadere informatie

I Ventilatiesystemen principes :

I Ventilatiesystemen principes : I Ventilatiesystemen principes : Types A, B, C van ventilatie technieken: Ventilatiesysteem A : Het natuurlijke ventilatieconcept, genaamd ventilatiesysteem A, gebruikt het schoorsteenprincipe om de luchtstroming

Nadere informatie

Passief Bouwen in de praktijk

Passief Bouwen in de praktijk Passief Bouwen in de praktijk Velve-Lindenhof: van idee tot realisatie ir. H.J.J. (Harm) Valk / ing. A.F. (André) Kruithof adviseur Energie & Duurzaamheid Programma Projectomschrijving Ontwerpvisie Bouwfysische

Nadere informatie

Programma van Eisen Frisse Scholen april 2012

Programma van Eisen Frisse Scholen april 2012 Programma van Eisen Frisse Scholen april 2012 Voor u ligt het Programma van Eisen Frisse Scholen. Dit Programma van Eisen dient als leidraad voor opdrachtgevers van nieuw- en verbouw van scholen (schoolbesturen

Nadere informatie

Nieuwe wegen in comfort van kantoorgebouwen. Door: ir. E.N. t Hooft

Nieuwe wegen in comfort van kantoorgebouwen. Door: ir. E.N. t Hooft Nieuwe wegen in comfort van kantoorgebouwen Door: ir. E.N. t Hooft 1 INHOUD PRESENTATIE Inleiding Binnenmilieu Thermisch comfort Beoordelingsmethoden Consequenties ATG-methode Conclusie 2 FASEN IN BOUWPROCES

Nadere informatie

Tool Nieuwbouw Onderhoud & beheer Handleiding bouwen aan Frisse Scholen PVE Frisse Scholen Frisse Scholen Toets Ervaringen met de Frisse Scholen

Tool Nieuwbouw Onderhoud & beheer Handleiding bouwen aan Frisse Scholen PVE Frisse Scholen Frisse Scholen Toets Ervaringen met de Frisse Scholen Tools voor Frisse Scholen een overzicht Ir. Bert Meijering 07.11.2012 Tool Nieuwbouw Onderhoud & beheer Handleiding bouwen aan Frisse Scholen PVE Frisse Scholen Frisse Scholen Toets Ervaringen met de Frisse

Nadere informatie

Bouwfysica. Ventilatie en Infiltratie. hoofdstuk 6 Bouwfysica. eisen m.b.t. ventilatie oppervlakte

Bouwfysica. Ventilatie en Infiltratie. hoofdstuk 6 Bouwfysica. eisen m.b.t. ventilatie oppervlakte Bouwfysica Ventilatie en Infiltratie hoofdstuk 6 Bouwfysica 1 Onderwerpen Inleiding Bouwbesluit eisen m.b.t. ventilatie oppervlakte Ventilatie Basisventilatie (luchtverversing) Spuiventilatie (zomerventilatie)

Nadere informatie

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Uitgangspunt Bestaand, oorspronkelijk gebouw had als gebruik een mix aan functies. Dit waren

Nadere informatie

VERBETERING VENTILATIE BASISSCHOLEN. Schooladvies over de kwaliteit van het binnenmilieu

VERBETERING VENTILATIE BASISSCHOLEN. Schooladvies over de kwaliteit van het binnenmilieu VERBETERING VENTILATIE BASISSCHOLEN Schooladvies over de kwaliteit van het binnenmilieu Basisschool Augustinusschool te Hilversum GGD Gooi & Vechtstreek Bezoekadres Onderzoek naar de kwaliteit van het

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

Gezond ventileren lekkere lucht is hoofdgerecht van gezond wonen. Evert Hasselaar Onderzoeksinstituut OTB, TUDelft 12 november 2009

Gezond ventileren lekkere lucht is hoofdgerecht van gezond wonen. Evert Hasselaar Onderzoeksinstituut OTB, TUDelft 12 november 2009 Gezond ventileren lekkere lucht is hoofdgerecht van gezond wonen Evert Hasselaar Onderzoeksinstituut OTB, TUDelft 12 november 20 Inhoud Gezond wonen Gezond wonen en ventilatie Gedrag en energiegebruik

Nadere informatie

Natuurlijke toevoer en comfort Een samenvatting van nationaal en internationaal onderzoek

Natuurlijke toevoer en comfort Een samenvatting van nationaal en internationaal onderzoek Natuurlijke toevoer en comfort Een samenvatting van nationaal en internationaal onderzoek W.F.de Gids TNO Bouw en Ondergrond Symposium 12 november 2008 Etten Leur Tocht Te koude relatief hoge luchtsnelheid

Nadere informatie

'Your air.. Our care!'

'Your air.. Our care!' 'Your air.. Our care!' Beknopt kan hiermee de missie van KlimaVent environment worden omschreven. Ventileren is een vak. Een vak waar KlimaVent zich dagelijks mee bezig houdt. Voor het creëren van een

Nadere informatie

Verwarmen Ventileren Koelen. Aangenaam leren. Energie besparen. Aangenaam leren, optimaal energie besparen. Aangenaam

Verwarmen Ventileren Koelen. Aangenaam leren. Energie besparen. Aangenaam leren, optimaal energie besparen. Aangenaam Verwarmen Ventileren Koelen Energie besparen, optimaal energie besparen Aangenaam comfort Altijd het juiste klimaat en comfort in elk lokaal Goede ventilatie en een juiste temperatuur hebben een positieve

Nadere informatie

Invoer Algemeen. Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Klik op type om binnenklimaat van de lokaaltypen te bepalen. Naam school. Onderwijsvorm.

Invoer Algemeen. Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Klik op type om binnenklimaat van de lokaaltypen te bepalen. Naam school. Onderwijsvorm. Invoer Algemeen Naam school Onderwijsvorm primair onderwijs Adres Postcode Plaats Invoer lokaaltypen Type 1 Type 2 Type 3 Type 4 Klik op type om binnenklimaat van de lokaaltypen te bepalen. Bouwjaar B.V.O.

Nadere informatie

Overheid verscherpt de binnenklimaat normen

Overheid verscherpt de binnenklimaat normen Bewaakt permanent het binnenklimaat van gebouwen Evalueert van op afstand de werking van de installaties Optimaliseert samen met u het energieverbruik Overheid verscherpt de binnenklimaat normen METIZ

Nadere informatie

DUCO at CARE. De beste zorg voor een gezond binnenklimaat. We inspire at www.duco.eu

DUCO at CARE. De beste zorg voor een gezond binnenklimaat. We inspire at www.duco.eu DUCO at CARE De beste zorg voor een gezond binnenklimaat Het binnenklimaat in ziekenhuizen of zorginstellingen laat nog al te vaak te wensen over. Te warm of te koud, onvoldoende verse en frisse lucht

Nadere informatie

Klimaat onderzoek Mobiliteitsbranche 2010

Klimaat onderzoek Mobiliteitsbranche 2010 Definitief Klimaat onderzoek Mobiliteitsbranche 2010 De heer M. Bakker, senior consultant/arbeidshygiënist: projectleider Paraaf Datum: februari 2011 KeurCompany Postbus 10.000 1970 CA IJmuiden Telefoonnummer

Nadere informatie

lezing ventilatie & luchtkwaliteit

lezing ventilatie & luchtkwaliteit 902.317 lezing & luchtkwaliteit Nederlands Vlaamse Bouwfysica Vereniging elphi nelissen 30 maart 2006 nelissen ingenieursbureau bv lezing NVBV maart 2006 1 inhoudsopgave lezing & luchtkwaliteit introductie

Nadere informatie

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met mechanische toe- en afvoer met warmteterugwinning

Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met mechanische toe- en afvoer met warmteterugwinning Model opleveringsrapport ventilatiesysteem met mechanische toe- en afvoer met warmteterugwinning Datum en tijd: Naam controlerende instantie: Naam inspecteur: Project: Adres of bouwnummer: Fabrikaat ventilatiesysteem:

Nadere informatie

Gezonde, frisse lucht in huis

Gezonde, frisse lucht in huis Een buitengewoon binnenklimaat VENTILATIE VOOR WONINGBOUW Gezonde, frisse lucht in huis EEN HELDERE KIJK OP VENTILATIE Heerlijk, continu frisse lucht in mijn werkkamer. Zo kan ik goed geconcentreerd thuis

Nadere informatie

Het binnenklimaat in de schoolgebouwen in de Benelux

Het binnenklimaat in de schoolgebouwen in de Benelux Het binnenklimaat in de schoolgebouwen in de Benelux - Februari 2013 Voorwoord Anneleen Vandenberk Verantwoordelijke Centrum voor Gezonde Scholen In 2011 lanceerde het Centrum voor Gezonde Scholen een

Nadere informatie

Mechanische ventilatie in de school GGD - Informatieblad voor schoolleiding

Mechanische ventilatie in de school GGD - Informatieblad voor schoolleiding Mechanische ventilatie in de school GGD - Informatieblad voor schoolleiding Goede ventilatie in school is belangrijk voor de gezondheid van leerlingen en personeel. Met het regelmatig verversen van de

Nadere informatie

Instructie Ventilatie

Instructie Ventilatie Instructie Ventilatie Type woning Bij de bouw van een woning wordt er rekening mee gehouden dat de woning geventileerd kan worden. Hierin is onderscheid te maken in 3 type woningen; woningen met luchtkanalen,

Nadere informatie

> Verwarmen en ventileren

> Verwarmen en ventileren > Verwarmen en Verwarmen en Vochtproblemen in huis, condens op de ramen, een beschimmelde muur u kunt het allemaal voorkomen door goed te en te verwarmen. Zorg voor voldoende frisse lucht in huis. Lees

Nadere informatie

et presteen echanische entilatie- Het presteren van mechanische ventilatiesystemen in nieuwbouw eengezinswoningen

et presteen echanische entilatie- Het presteren van mechanische ventilatiesystemen in nieuwbouw eengezinswoningen et presteen van echanische Het presteren van mechanische ventilatiesystemen in nieuwbouw eengezinswoningen entilatie- Inleiding Klachten over mechanische ventilatie In 2008 was het uitgebreid in het nieuws:

Nadere informatie

Tekst: Cees van de Sande

Tekst: Cees van de Sande Het lijkt zo vanzelfsprekend als we zeggen dat klaslokalen zijn gemaakt om optimaal te kunnen leren. Helaas is dat niet altijd het geval. Het klimaat in klaslokalen kan zelfs een negatief effect op de

Nadere informatie

Daglicht- en ventilatieberekening

Daglicht- en ventilatieberekening Daglicht- en ventilatieberekening Project gegevens Project : Nieuwbouw woongebouw Zaagmolenstraat 197-203 te Rotterdam Kadastrale gemeente : Rotterdam 7 e afdeling Sectie : W Perceel : 2827, 2828,3027

Nadere informatie

Adviesnota Raad. Raadsvergadering d.d. : 11 december Agendapunt : 16

Adviesnota Raad. Raadsvergadering d.d. : 11 december Agendapunt : 16 Adviesnota Raad Raadsvergadering d.d. : 11 december 2013 Agendapunt : 16 Onderwerp : Voorstel tot beschikbaarstelling van 100.000 voor klimaatvoorzieningen schoolgebouwen Portefeuillehouder : wethouder

Nadere informatie

ClimaRad en binnenmilieu Achtergrondinformatie voor de consument CLIMARAD-EN-BINNENMILIEU-2011.001-NL

ClimaRad en binnenmilieu Achtergrondinformatie voor de consument CLIMARAD-EN-BINNENMILIEU-2011.001-NL ClimaRad en binnenmilieu Achtergrondinformatie voor de consument CLIMARAD-EN-BINNENMILIEU-2011.001-NL Inleiding Het binnenmilieu in woningen en gebouwen krijgt steeds meer aandacht van zowel de consumentenorganisaties,

Nadere informatie

Vraaggestuurde Natuurlijke Ventilatie (VNV) in de utiliteit. Drie voorbeeldprojecten, objectief geëvalueerd

Vraaggestuurde Natuurlijke Ventilatie (VNV) in de utiliteit. Drie voorbeeldprojecten, objectief geëvalueerd Vraaggestuurde Natuurlijke Ventilatie (VNV) in de utiliteit Drie voorbeeldprojecten, objectief geëvalueerd Belang & impact van een gezond binnenklimaat Onvoldoende geventileerde gebouwen of gebouwen die

Nadere informatie

Artikelen. Energiegebruik

Artikelen. Energiegebruik De eerste onderzoeksresultaten zijn gebaseerd op de vragenlijst. In de grafieken zijn de gemiddelden weergegeven. In twee artikelen, beide in de Engelse taal, zijn de resultaten meer diepgaand geanalyseerd

Nadere informatie

Model opnamerapport mechanisch ventilatiesysteem

Model opnamerapport mechanisch ventilatiesysteem Model opnamerapport mechanisch ventilatiesysteem Datum en tijd: Naam controlerende instantie: Naam inspecteur: Aanwezig bij het onderzoek: Project: Adres of bouwnummer: Type ventilatiesysteem Fabricaat

Nadere informatie