DEF IKR Boekje A :01 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "260748 DEF IKR Boekje A 01-11-2006 16:01 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond."

Transcriptie

1 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie SIGMO

2 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 2 Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 5 De sigmoidoscopie 7 Vervolgonderzoek: colonoscopie 9 Het Erasmus MC vraagt u deel te nemen aan een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Onderzoek in het buitenland heeft aangetoond, dat darmkanker in een vroeg stadium ontdekt kan worden door middel van een bevolkingsonderzoek. Hierdoor overlijden minder mensen aan darmkanker. De vraag is nu of er in Nederland ook een bevolkingsonderzoek naar darmkanker moet komen en hoeveel mensen hieraan mee willen doen. Om op deze vragen antwoord te krijgen, vragen wij uw medewerking. Deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek 9 Contact 13 Vertrouwelijkheid 14 Goedkeuring 15 Darmkanker Darmkanker in Nederland In Nederland is darmkanker, na longkanker en prostaatkanker, de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. Bij vrouwen is darmkanker na borstkanker de meest voorkomende vorm van kanker. Per jaar krijgen ongeveer mensen in Nederland te horen dat zij darmkanker hebben. De meest voorkomende vormen van kanker in Nederland (2005) mannen vrouwen Colofon Deze brochure is een uitgave van een samenwerkingsverband van de afdeling Maag- Darm- Leverziekten van het Erasmus MC, de Stichting Bevolkingsonderzoeken Zuidwest Nederland (SBZWN) en het Integraal Kankercentrum Rotterdam (IKR). Erasmus MC, Rotterdam, oktober borst- darm- long- prostaatkanker kanker kanker kanker 2 3

3 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 4 Wat is darmkanker? Met darmkanker wordt eigenlijk kanker van de dikke darm bedoeld. Ook in het proef-bevolkingsonderzoek zal alleen gekeken worden naar kanker van de dikke darm, omdat kanker van de dunne darm zeldzaam is. Hoe ontstaat darmkanker? Darmkanker ontstaat vaak uit darmpoliepen, die zich kwaadaardig ontwikkelen. Darmpoliepen zijn kleine goedaardige zwellingen van het darmslijmvlies. Ze verschillen in grootte van enkele millimeters doorsnede tot meer dan twee centimeter. Darmpoliepen geven meestal geen klachten. Een deel van de darmpoliepen wordt uiteindelijk kwaadaardig. De behandeling van darmkanker Vaak is darmkanker in een vergevorderd stadium en niet meer beperkt tot de darm, wanneer het wordt ontdekt. Dat komt omdat darmkanker in een vroeg stadium meestal geen klachten geeft. Ongeveer de helft van de mensen, bij wie darmkanker is vastgesteld, zal eraan overlijden. Als darmkanker in een vroeg stadium wordt ontdekt, is de kans groter dat patiënten door behandeling kunnen genezen. Hoe kan darmkanker eerder worden ontdekt? Door middel van een landelijk bevolkingsonderzoek kan darmkanker in een vroeg stadium worden ontdekt. Dus voordat er klachten zijn. Verder kunnen de voorlopers van darmkanker worden weggehaald, voordat ze kwaadaardig worden. Verschillende landen in de Europese Unie, de Verenigde Staten en Canada hebben een bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker Een bevolkingsonderzoek houdt in dat mensen, die geen klachten hebben, worden onderzocht. De meerderheid van de mensen, die deelnemen, heeft dan ook geen darmkanker. Het proef-bevolkingsonderzoek zal gegevens opleveren, die duidelijk moeten maken of een landelijk bevolkingsonderzoek wel of niet mogelijk én zinvol is. Ook zal worden onderzocht bij hoeveel mensen darmkanker of voorlopers van darmkanker kunnen worden opgespoord. De eerste resultaten van het proef-bevolkingsonderzoek zullen eind 2007 bekend zijn. Welke regio wordt uitgenodigd? In de periode november 2006 tot december 2007 worden willekeurig mensen uit de regio Groot-Rijnmond uitgenodigd om deel te nemen aan het proef-bevolkingsonderzoek. U bent er daar één van. Uw gegevens zijn, met toestemming van de deelnemende gemeenten, verkregen uit de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA). Wie wordt uitgenodigd? Er is gekozen voor mannen en vrouwen in de leeftijdsgroep van 50 tot en met 74 jaar. In deze leeftijdsgroep komt darmkanker het meest voor. Dit kunt u zien in het onderstaande plaatje. Het aantal nieuwe gevallen van darmkanker per leeftijdsgroep (2003) mannen vrouwen

4 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 6 De drie verschillende onderzoeksmethoden De sigmoidoscopie Om te onderzoeken welke methode het beste werkt voor een bevolkingsonderzoek naar darmkanker, is de groep van personen in drie U bent ingeloot voor de sigmoidoscopie. Dit houdt in, dat u kunt deelnemen groepen verdeeld. Twee groepen hebben een onderzoeksset thuisgestuurd aan een kijkonderzoek van het laatste deel van de dikke darm. De sigmoidoscopie zal plaatsvinden in de centrumlocatie van het Erasmus MC. gekregen. Hiermee kunnen ze hun ontlasting verzamelen en opsturen naar het laboratorium. Met dit onderzoek kunnen bloedsporen in de ontlasting worden opgespoord. De twee groepen krijgen een verschillende onderzoeksset thuisgestuurd, zodat de twee methoden voor ontlastingsonderzoek U kunt telefonisch een afspraak maken voor een sigmoidoscopie (zie pag. 13). Hoe maak ik een afspraak voor een sigmoidoscopie? vergeleken kunnen worden. De derde groep mensen krijgt een uitnodiging voor een kijkonderzoek van het laatste deel van de dikke darm (sigmoidoscopie). Om de verdeling zo eerlijk mogelijk te houden, zijn de uitgenodigde De sigmoidoscopie kan alleen worden uitgevoerd wanneer het laatste deel De voorbereiding mensen via loting in een van de drie groepen verdeeld. Alleen op deze van de dikke darm leeg is. Daarom is het nodig, dat u een klysma gebruikt. manier zijn de groepen goed vergelijkbaar. De artsen van deze studie Deelnemers kunnen zichzelf thuis een klysma toedienen. Dit klysma wordt hebben geen invloed op de groepsindeling. U kunt ook niet van onderzoeksgroep veranderen. klysma vindt u een gebruiksaanwijzing. Wanneer het u niet lukt om uzelf via de post naar u toegestuurd, nadat u een afspraak heeft gemaakt. Bij dit thuis een klysma toe te dienen, kunt u dit bij het maken van een afspraak Door wie wordt het proef-bevolkingsonderzoek uitgevoerd? aangeven. Het proef-bevolkingsonderzoek wordt uitgevoerd door de afdeling Maag- Darm- Leverziekten van het Erasmus MC, het Integraal Kankercentrum Een sigmoidoscopie: hoe gaat dat? Rotterdam (IKR) en de Stichting Bevolkingsonderzoeken Zuidwest Bij sigmoidoscopie worden de endeldarm Nederland (SBZWN). en het S-vormige laatste deel (60 cm) van de darm (het sigmoid) onderzocht met een endoscoop (zie plaatje). Een endoscoop bestaat uit een dunne flexibele slang. De endoscoop heeft aan de bovenkant een kleine videocamera en een lampje, zodat de arts de binnenkant van de dikke darm kan bekijken. Bovendien kunnen er foto s worden gemaakt, zodat de arts achteraf de beelden nogmaals kan beoordelen. Het onderzoek duurt ongeveer vijf à tien minuten. Terwijl u op de onderzoekstafel ligt, wordt de endoscoop via de anus voorzichtig in de endeldarm gebracht. Het instru- 6 7

5 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 8 ment wordt langzaam de dikke darm ingeschoven en daarna langzaam teruggetrokken. Hierbij wordt de binnenzijde van de darm nauwkeurig bekeken. Via de endoscoop wordt lucht ingeblazen om een goed zicht te krijgen. Hierdoor kunt u enkele darmkrampen voelen, maar over het algemeen wordt het onderzoek goed verdragen. Via de endoscoop kunnen ook kleine stukjes weefsel worden weggenomen voor nader onderzoek. Dit noemen wij een biopsie. Verder kunnen kleine poliepen worden verwijderd en voor verder onderzoek worden opgestuurd. Als er poliepen of andere stukjes weefsel worden verwijderd, duurt het onderzoek enkele minuten langer. Het wegnemen van weefsel en/of poliepen is niet pijnlijk. Na de sigmoidoscopie Na het onderzoek kunt u enige tijd lichte buikpijn hebben als gevolg van de ingeblazen lucht. Meestal zijn de krampen binnen een uur verdwenen. Als er een stukje weefsel of poliep is weggenomen, kunt u de eerste tijd een beetje bloed verliezen via de anus. De uitslag van de sigmoidoscopie Na afloop van het onderzoek bespreekt de arts de uitkomst van het onderzoek met u. Ook vertelt de arts of er bij u weefsel is weggenomen voor nader onderzoek. De uitkomst van de sigmoidoscopie en het weefselonderzoek krijgt u binnen twee weken schriftelijk toegestuurd. Geen afwijkingen Wanneer er geen afwijkingen zijn gevonden, wordt u niet uitgenodigd om een vervolgonderzoek te ondergaan. Dit zal bij 94 van de 100 mensen het geval zijn. Het bevolkingsonderzoek kan u echter geen volledige zekerheid geven. U moet daarom altijd alert blijven op klachten. Wanneer u klachten bemerkt, zoals een veranderd ontlastingspatroon of bloed bij de ontlasting, moet u contact opnemen met uw huisarts. Wel afwijkingen Als bij het kijkonderzoek verdachte afwijkingen worden gevonden, is een vervolgonderzoek noodzakelijk. Als er poliepen zijn gevonden, is een vervolgonderzoek nodig afhankelijk van de hoeveelheid en aard van de poliepen. Ongeveer zes van de 100 mensen wordt aangeraden een vervolgonderzoek te ondergaan. In samenspraak met uw huisarts zal er een afspraak voor dit vervolgonderzoek worden gemaakt. Vervolgonderzoek: colonoscopie Colonoscopie: wat is dat? De colonoscopie is vergelijkbaar met een sigmoidoscopie. Bij een colonoscopie wordt echter de gehele dikke darm onderzocht. Tijdens de colonoscopie zullen er bij 1 op de 5 mensen poliepen worden gevonden in het nog niet onderzochte gedeelte van de dikke darm en bij 1 per 100 mensen zal darmkanker worden vastgesteld. Deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek Deelname Wij vragen u deel te nemen aan het proef-bevolkingsonderzoek. Deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek is geheel vrijwillig. Als u wilt deelnemen, kunt u een afspraak maken voor een sigmoidoscopie. U wordt verder verzocht het antwoord- en toestemmingsformulier in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek in het ziekenhuis (zie achterzijde van de uitnodigingsbrief). Wanneer u toestemming geeft, kunt u die altijd zonder opgave van redenen weer intrekken. Wanneer u besluit niet deel te nemen, zal dit uw eventuele behandeling of begeleiding in de toekomst niet veranderen. Wij stellen het op prijs als u ons via het antwoordformulier laat weten, dat u niet wilt deelnemen. Het formulier kunt u in de envelop, zonder postzegel, terugsturen. 8 9

6 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 10 Ook vragen wij op het antwoordformulier aan te geven of u bereid bent uw reden om wel of niet deel te nemen telefonisch toe te lichten. Deze gegevens zullen vertrouwelijk worden behandeld en alleen worden gebruikt om een toekomstig bevolkingsonderzoek te verbeteren. Verder vragen we u uw telefoonnummer en de naam en het adres van uw huisarts aan ons door te geven, zodat wij u en uw huisarts (zonodig telefonisch) op de hoogte kunnen stellen van de uitslag van het onderzoek. U kunt ook deze gegevens invullen op het antwoordformulier. Het onderzoek valt onder de Wet Bescherming Persoonsgegevens en het privacyreglement van het Erasmus MC. Uw gegevens worden alleen gebruikt door bevoegde personen. Deelname is niet zinvol als u: Dikke darmkanker of endeldarmkanker heeft of in het verleden heeft gehad. Onder behandeling bent van huisarts of specialist voor de Ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa. De afgelopen drie jaar een kijkonderzoek van de dikke darm (sigmoidoscopie of colonoscopie) of een darmfoto (barium inloopfoto) heeft gehad. De laatste drie maanden een veranderd ontlastingspatroon of bloed bij de ontlasting heeft of heeft gehad (neemt u dan contact op met uw huisarts). Een aandoening of ziekte heeft waardoor u niet in staat bent dit onderzoek of het vervolgonderzoek te ondergaan. Als één van deze categorieën op u van toepassing is, is deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek niet zinvol. Wij stellen het op prijs, als u dit aangeeft op het antwoordformulier. Dit kunt u in de envelop, zonder postzegel, terugsturen. Ethische Toetsingscommissie de studie beoordelen. Het proef-bevolkingsonderzoek is positief beoordeeld door bovengenoemde commissies. Wanneer u wilt deelnemen, hebben wij uw schriftelijke toestemming nodig om voor het proef-bevolkingsonderzoek noodzakelijke gegevens door te geven aan uw huisarts en zonodig bij de behandelende specialisten gegevens op te vragen. Met de ondertekening van het toestemmingsformulier geeft u ook toestemming voor het onderzoeken van het bij u eventueel te verwijderen darmweefsel. De aanvullende informatie over vertrouwelijkheid kunt u lezen op pagina 14 van deze folder. LET OP: Het antwoord- en toestemmingsformulier vindt u op de achterkant van de uitnodigingsbrief. Voor- en nadelen van deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek Voordelen Door deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek kunnen darmpoliepen en darmkanker vroegtijdig worden ontdekt en behandeld, waardoor uw kans op genezing aanzienlijk verbetert. Verder draagt u, door uw deelname, bij aan de ontwikkeling van een mogelijk landelijk bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Nadelen Het meedoen aan dit onderzoek heeft als nadeel, dat u een sigmoidoscopie moet ondergaan, wat door sommige mensen als een belastend onderzoek wordt gezien. Deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek kan ongerustheid en spanning bij u oproepen, wanneer u moet wachten op de uitslag. Verder zult u bij een afwijkende uitslag geadviseerd worden een vervolgonderzoek te ondergaan, wat belastend voor u kan zijn en waardoor u langer in onzekerheid verkeert. Toestemmingsformulier Proef-bevolkingsonderzoeken moeten in Nederland aan een groot aantal voorwaarden voldoen. Ten eerste wordt de studie beoordeeld door een door de overheid ingestelde commissie. Deze commissie bewaakt de uitvoering van de Wet op het Bevolkingsonderzoek. Ten tweede moet de Medisch Zijn er risico s aan het proef-bevolkingsonderzoek verbonden? Een complicatie, zoals buikpijn na de sigmoidoscopie of minimaal bloedverlies na verwijdering van een poliep komt voor bij zes per mensen. Ernstig bloedverlies of een scheurtje van de darmwand kan optreden bij 0.1 per mensen. Bloedverlies kan direct optreden of tot 14 dagen erna

7 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 12 Het risico van scheurtjes is groter als er ziekteprocessen in de darmwand aanwezig zijn of als een stukje weefsel en/of poliep wordt verwijderd. Als er een scheurtje in de darmwand ontstaat, dan krijgt u in de eerste dag na de scopie buikpijn en later koorts. U moet bij deze klachten, en ook als u twijfelt, direct contact opnemen met het screeningscentrum, de afdeling Maag- Darm- Leverziekten van het Erasmus MC of uw huisarts. Contact Screeningscentrum Erasmus MC, Centrumlocatie Afdeling Maag- Darm- Leverziekten s Gravendijkwal 230, 3015 CE Rotterdam LET WEL: Als u een vervolgonderzoek (colonoscopie) moet ondergaan is de kans op een complicatie, zoals buikpijn na het onderzoek of minimaal bloedverlies na verwijdering van een poliep, 40 per mensen. De kans op ernstig bloedverlies of een scheurtje in de darmwand is 1 per Kosten en vergoeding Er zijn voor u aan het proef-bevolkingsonderzoek geen kosten verbonden. U krijgt geen (reiskosten)vergoeding. Wel worden de parkeerkosten vergoed, die u maakt tijdens het sigmoidoscopie onderzoek in het Erasmus MC. Afspraak maken voor een sigmoidoscopie: Telefoonnummer: Bereikbaar: op werkdagen tussen 9.00 en uur. Vragen Voor meer informatie kunt u de internetsite raadplegen: Als u vragen heeft, kunt u bellen naar het onderzoeksteam. Telefoonnummer: Bereikbaar: op werkdagen tussen 9.00 en uur. Als u vragen heeft of twijfelt over uw deelname kunt u een onafhankelijke arts raadplegen, die zelf niet bij het onderzoek betrokken is, maar die wel deskundig is op het gebied van darmkanker: Dr. J. Dees, Maag- Darm- Leverarts Erasmus MC, telefoonnr: Bij problemen kunt u buiten kantooruren contact opnemen met de telefoniste van het Erasmus MC (tel ) en vragen naar de dienstdoende Maag- Darm- Leverarts. Klachten Indien u bij deelname aan het proef-bevolkingsonderzoek ontevreden bent of klachten heeft, dan kunt u contact opnemen met het onderzoeksteam. Er wordt dan samen met u een oplossing gezocht. Verder kunt u terecht bij de onafhankelijke Klachtencommissie van het Erasmus MC. De Klachtencommissie is te bereiken op telefoonnummer Een brochure met daarin het reglement klachtenopvang is te verkrijgen bij het Patiënten Informatie Centrum van het Erasmus MC, telefoonnummer:

8 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 14 Vertrouwelijkheid Uw persoonlijke onderzoeksgegevens kunnen slechts met uw toestemming door daartoe bevoegde personen worden ingezien. Deze personen zijn medewerkers van het proef-bevolkingsonderzoek, medewerkers van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en leden van de Medisch Ethische Toetsingscommissie van het Erasmus MC. Inzage kan nodig zijn om de betrouwbaarheid en kwaliteit van het onderzoek na te gaan. Onderzoeksgegevens zullen worden gehanteerd met inachtneming van de Wet Bescherming Persoonsgegevens en het privacyreglement van het Erasmus MC. Persoonsgegevens die tijdens deze studie worden verzameld, zullen worden vervangen door een codenummer. Alleen dat nummer zal gebruikt worden voor studiedocumentatie. In publicaties of rapporten worden de gegevens anoniem beschreven. Slechts de onderzoeker die de sleutel van de code heeft, kan hieraan persoonsgegevens koppelen. De gecodeerde gegevens worden gedurende 15 jaar bewaard. Uw huisarts en/of behandelend arts zal schriftelijk worden ingelicht over uw deelname aan het onderzoek. U dient daarvoor wel toestemming te geven. Het materiaal dat verkregen wordt gedurende de studie zal worden bewaard en geanalyseerd. Na afloop van het proef-bevolkingsonderzoek worden de opgeslagen lichaamsmaterialen tot maximaal 15 jaar na afloop van het onderzoek bewaard. Indien blijkt dat screening voor darmkanker effectief is, kan het opgeslagen lichaamsmateriaal dan eventueel in de toekomst worden gebruikt voor vervolgstudies van screening op darmkanker. Als u niet wilt dat uw lichaamsmateriaal 15 jaar lang bewaard wordt, zullen wij dat vanzelfsprekend respecteren; u kunt uw weigering op het toestemmingsformulier schriftelijk vastleggen. Wanneer u geen bezwaar heeft, kunt u dat ook op het toestemmingsformulier aangeven. Wanneer wij uw opgeslagen lichaamsmateriaal in de toekomst zouden willen gebruiken voor studies, wordt schriftelijk toestemming gevraagd aan u. Voor deze studie is goedkeuring verkregen van de Raad van Bestuur na een positief oordeel van de Medisch Ethische Toetsingscommissie Erasmus MC, en van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in het kader van de Wet op het Bevolkingsonderzoek. De voor het proefbevolkingsonderzoek geldende internationale richtlijnen zullen nauwkeurig in acht worden genomen. Wanneer u een vervolgonderzoek moet ondergaan, worden uw gegevens uitgewisseld door de artsen van het onderzoeksteam en de specialisten in het ziekenhuis op grond van medebehandelaarschap. Met uw toestemming worden uw gegevens uitgewisseld met Palga en de kankerregistratie van het regionale Integraal Kankercentrum (IKC). In de kankerregistratie staan alle gevallen van darmkanker vermeld. Door de gegevens van het bevolkingsonderzoek hiermee te vergelijken, kan men nagaan welke gevallen van darmkanker na het bevolkingsonderzoek in het ziekenhuis zijn vastgesteld. Om vast te stellen of het bevolkingsonderzoek de sterfte aan darmkanker beïnvloedt, worden de gegevens van dit onderzoek vergeleken met die van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Goedkeuring Raad van Bestuur van het Erasmus MC Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) (In het kader van de Wet op het Bevolkingsonderzoek) Het proef-bevolkingsonderzoek wordt financieel ondersteund door KWF Kankerbestrijding Zorg Onderzoek Nederland en Medische Wetenschappen van NWO (ZonMW) 14 15

9 DEF IKR Boekje A :01 Pagina 16 Hoofdpunten van het proef-bevolkingsonderzoek Waarom een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker? In Nederland krijgen jaarlijks mensen darmkanker en mensen overlijden eraan. Opsporing en behandeling in een vroeg stadium geeft een grotere kans om te genezen. Welke onderzoeken zijn er? Twee verschillende ontlastingsonderzoeken Kijkonderzoek van het laatste deel van de dikke darm, de sigmoidoscopie U bent ingeloot voor een sigmoidoscopie, wat kunt u doen? Wanneer u wilt deelnemen, kunt u een afspraak maken voor het sigmoidoscopie onderzoek. Het ingevulde antwoord- en toestemmingsformulier kunt u meenemen naar het onderzoek. Wanneer u niet wilt deelnemen, kunt u het antwoordformulier in de retourenvelop terugsturen (postzegel niet nodig). Hoe werkt sigmoidoscopie? Het onderzoek vindt plaats in het screeningscentrum. Het laatste deel van de dikke darm wordt aan de binnenkant bekeken door een arts met een dunne slang met aan de bovenkant een kleine camera. De uitslag van het onderzoek Zes per 100 mensen hebben een afwijkende testuitslag. Dit kan onder andere betekenen dat zij darmkanker of een voorstadium van darmkanker hebben. Daarom wordt bij een afwijkende testuitslag geadviseerd een aanvullend kijkonderzoek van de gehele dikke darm te ondergaan (colonoscopie). Zijn er risico s aan het onderzoek verbonden? Er is een kleine kans, 0.1 per 1000 mensen, dat er een ernstige complicatie optreedt. Contact Internetsite: Telefoonnummer: Het onderzoek wordt uitgevoerd door: Erasmus MC, afdeling Maag- Darm- Leverziekten Stichting Bevolkingsonderzoeken Zuidwest Nederland (SBZWN) Integraal Kankercentrum Rotterdam (IKR)

Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. Informatie FOBT - 1

Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. Informatie FOBT - 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie FOBT - 1 Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 4 Het ontlastingsonderzoek 6 Vervolgonderzoek:

Nadere informatie

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - vervolg 1 jr.

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - vervolg 1 jr. 280311 IKR Infoboekje FBT - 2e ronde 06-03-2008 11:41 Pagina 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie FOBT - vervolg 1 jr. 280311 IKR Infoboekje FBT - 2e

Nadere informatie

DEF IKR Boekje B :35 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond.

DEF IKR Boekje B :35 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. 260749 DEF IKR Boekje B 01-11-2006 15:35 Pagina 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie FOBT 260749 DEF IKR Boekje B 01-11-2006 15:35 Pagina 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde Informatie herhalingsonderzoek Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT - Groep D 2 e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker

Nadere informatie

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde Informatie 3 e screeningsronde Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT, 3e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 5 Het ontlastingsonderzoek

Nadere informatie

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam. Inhoudsopgave

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam. Inhoudsopgave Informatie Inhoudsopgave Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam Inleiding 3 Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 4 De coloscopie 5 Deelname

Nadere informatie

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam COCOS CTC. Inhoudsopgave

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam COCOS CTC. Inhoudsopgave Informatie Inhoudsopgave Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam Inleiding 3 Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 4 De CT-colografie 5 Vervolgonderzoek:

Nadere informatie

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Verstuur uw test niet op vrijdag na 17.00 uur, zaterdag, zondag of een feestdag!! Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Proefbevolkingsonderzoek darmkanker Colofon Deze brochure

Nadere informatie

Hoofdpunten van het proef-bevolkingsonderzoek

Hoofdpunten van het proef-bevolkingsonderzoek 13. Contact Screeningscentrum Erasmus MC, Centrumlocatie Afdeling Maag- Darm- Leverziekten s Gravendijkwal 230, 3015 CE Rotterdam E-mail: darm@sbbzwn.nl Het maken van een telefonische afspraak Telefoonnummer:

Nadere informatie

Hoofdpunten van het proef-bevolkingsonderzoek

Hoofdpunten van het proef-bevolkingsonderzoek Contact Screeningscentrum Erasmus MC, Centrumlocatie Afdelingen Radiologie en Maag- Darm- Leverziekten s Gravendijkwal 230, 3015 CE Rotterdam E-mail: darm@sbbzwn.nl Het maken van een telefonische afspraak

Nadere informatie

Supplementary webappendix 1

Supplementary webappendix 1 Supplementary webappendix 1 This webappendix formed part of the original submission and has been peer reviewed. We post it as supplied by the authors. Supplement to: Stoop EM, de Haan MC, de Wijkerslooth

Nadere informatie

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden Als er bloed in uw ontlasting is gevonden januari 2014 2 3 Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het proefbevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting

Nadere informatie

Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij glaucoom?

Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij glaucoom? Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij glaucoom? Om die vraag te kunnen beantwoorden zoeken wij patiënten met glaucoom van 40 jaar en ouder. Een medisch wetenschappelijk

Nadere informatie

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora.

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. Uw behandelend arts of de onderzoeker heeft u geïnformeerd over het medisch-wetenschappelijk onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. U beslist zelf of u wilt meedoen. Om deze beslissing

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Bevolkingsonderzoek darmkanker Vervolgonderzoek in het ziekenhuis Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker vervolgonderzoek in het ziekenhuis polikliniek maag-, darm-, leverziekten U bent doorverwezen naar Rijnland Ziekenhuis omdat er bloed in uw ontlasting is gevonden bij het

Nadere informatie

ROSCAN Huidkanker Biobank

ROSCAN Huidkanker Biobank Kanker Instituut Uw behandelend arts in het Erasmus MC heeft u geïnformeerd over het bestaan van de ROSCAN Biobank. Hij/zij heeft u al het een en ander uitgelegd. Wij vragen u vriendelijk om mee te doen

Nadere informatie

Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij glaucoom?

Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij glaucoom? Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij glaucoom? Om die vraag te kunnen beantwoorden zoeken wij gezonde vrijwilligers van 20 jaar en ouder. Een medisch wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij gezichtsveldonderzoek?

Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij gezichtsveldonderzoek? Hoe kan het meten van oogbewegingen leiden tot betere diagnostiek bij gezichtsveldonderzoek? Om die vraag te kunnen beantwoorden zoeken wij patiënten van 40 jaar en ouder. Een medisch wetenschappelijk

Nadere informatie

Als er bloed in uw ontlasting. is gevonden. Bevolkingsonderzoek

Als er bloed in uw ontlasting. is gevonden. Bevolkingsonderzoek Als er bloed in uw ontlasting 2014 is gevonden Bevolkingsonderzoek Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting

Nadere informatie

Informatie voor deelnemers aan de Groninger Antitrombine Studie

Informatie voor deelnemers aan de Groninger Antitrombine Studie Informatie voor deelnemers aan de Groninger Antitrombine Studie Geachte heer, mevrouw, Bij u of een van uw familieleden is een antitrombine gebrek vastgesteld. Dat is een aandoening die een verhoogde kans

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2014 Bevolkingsonderzoek darmkanker In deze folder leest u meer over het bevolkingsonderzoek darmkanker en wat dit voor u kan betekenen. Waarom een bevolkingsonderzoek? Darmkanker

Nadere informatie

Patiënteninformatie bij het wetenschappelijk onderzoek naar het nut van het routinematig controleren van alvleesklier cysten.

Patiënteninformatie bij het wetenschappelijk onderzoek naar het nut van het routinematig controleren van alvleesklier cysten. Patiënteninformatie bij het wetenschappelijk onderzoek naar het nut van het routinematig controleren van alvleesklier cysten. Geachte heer/mevrouw, Uw behandelend arts heeft u deze informatie gegeven,

Nadere informatie

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden Als er bloed in uw ontlasting is gevonden 2015 Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting (poep) is

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Dokter op Dinsdag Bevolkingsonderzoek darmkanker Dr. Anneke De Schryver, MDL arts 25 maart 2014 Het slijmvlies van de dikke darm Het ontstaan van poliepen Poliepen + Goedaardig + Maar: kunnen kwaadaardig

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2016 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. In 2014

Nadere informatie

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Het STONE-project: Biobank voor studies naar kwaadaardige poliepen

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Het STONE-project: Biobank voor studies naar kwaadaardige poliepen Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Het STONE-project: Biobank voor studies naar kwaadaardige poliepen Datum: 15 maart 2016 Versienummer: 1.2 Inleiding Geachte heer/mevrouw, U ontvangt deze

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE FOLDER Vaststellen van de waarde van nieuwe MRI technieken bij de behandeling van endeldarmkanker

PATIËNTEN INFORMATIE FOLDER Vaststellen van de waarde van nieuwe MRI technieken bij de behandeling van endeldarmkanker PATIËNTEN INFORMATIE FOLDER Vaststellen van de waarde van nieuwe MRI technieken bij de behandeling van endeldarmkanker Dit studieprotocol en de bijbehorende patiënteninformatie en het toestemmingsformulier

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker Bevolkingsonderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker In deze algemene folder leest u over de bevolkings onderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker. Wat is

Nadere informatie

Schiedamse Vest 180 Postbus LM Rotterdam. tel.:

Schiedamse Vest 180 Postbus LM Rotterdam.  tel.: Schiedamse Vest 180 Postbus 70030 3000 LM Rotterdam www.oogziekenhuis.nl tel.: 010-4017777 Titel van het onderzoek: Drie-dimensionale 'spectraal domein OCT' met licht van lange golflengte bij macula aandoeningen.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE BRIEF PROSPECTIEVE DATA REGISTRATIE VAN PATIËNTEN MET EEN AANGEBOREN ZELDZAME STOLLINGSAFWIJKING (PRO-RBDD)

PATIËNTEN INFORMATIE BRIEF PROSPECTIEVE DATA REGISTRATIE VAN PATIËNTEN MET EEN AANGEBOREN ZELDZAME STOLLINGSAFWIJKING (PRO-RBDD) PATIËNTEN INFORMATIE BRIEF PROSPECTIEVE DATA REGISTRATIE VAN PATIËNTEN MET EEN AANGEBOREN ZELDZAME STOLLINGSAFWIJKING (PRO-RBDD) Geachte mevrouw / mijnheer, Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie / colonoscopie (darmonderzoek)

Sigmoïdoscopie / colonoscopie (darmonderzoek) Sigmoïdoscopie / colonoscopie (darmonderzoek) Sigmoïdoscopie / colonoscopie (darmonderzoek) Locatie Delfzicht: Scopie-afdeling (route G, locatie G.04.) Locatie Lucas: Endoscopiecentrum (afdeling Zuid 2)

Nadere informatie

Het Parelsnoer Initiatief: Parel Reumatoïde artritis / artrose Biobank Reumatoïde artritis / artrose. Patiënten Informatiebrief

Het Parelsnoer Initiatief: Parel Reumatoïde artritis / artrose Biobank Reumatoïde artritis / artrose. Patiënten Informatiebrief Het Parelsnoer Initiatief: Parel Reumatoïde artritis / artrose Biobank Reumatoïde artritis / artrose Patiënten Informatiebrief 1 INLEIDING...2 2 HET PARELSNOER-INITIATIEF...2 3 VRIJWILLIGE DEELNAME...3

Nadere informatie

U bent door uw behandelend specialist verwezen (naar de functieafdeling) voor een colonoscopie....dag,..., om... uur

U bent door uw behandelend specialist verwezen (naar de functieafdeling) voor een colonoscopie....dag,..., om... uur Colonoscopie U bent door uw behandelend specialist verwezen (naar de functieafdeling) voor een colonoscopie. U wordt op...dag,..., om... uur verwacht op de functieafdeling. Bij opname een kwartier eerder,

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2015 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. Elk jaar

Nadere informatie

Patiënteninformatiefolder

Patiënteninformatiefolder Patiënteninformatie bij het wetenschappelijk onderzoek naar het nut van het routinematig controleren van alvleesklier cysten. Geachte heer/mevrouw, Uw behandelend arts heeft u deze informatie gegeven,

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2017 Waarom deze folder? In deze folder vindt u informatie over het bevolkingsonderzoek darmkanker. De folder is bedoeld om u informatie te geven over het onderzoek, zodat

Nadere informatie

Biobank Leukemie, Myeloom, Lymfklierkanker

Biobank Leukemie, Myeloom, Lymfklierkanker Patiënteninformatie behorend bij het onderzoek Biobank Leukemie, Myeloom, Lymfklierkanker Geachte heer, mevrouw, Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over bovengenoemd medischwetenschappelijk onderzoek.

Nadere informatie

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie).

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Verbetert de zorg na de behandeling van dikke darmkanker

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie Onderzoek van de darm. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie Onderzoek van de darm. rkz.nl Patiënteninformatie Sigmoïdoscopie Onderzoek van de darm rkz.nl Uw afspraak U wordt verwacht op de Dagbehandeling A1, 1e etage, wachtruimte Endoscopie. op: -------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek Darmkanker

Bevolkingsonderzoek Darmkanker Bevolkingsonderzoek Darmkanker In verband met deelname aan het Bevolkingsonderzoek Darmkanker heeft u ontlasting afgestaan voor onderzoek. Uit dit onderzoek is gebleken dat in uw ontlasting sporen van

Nadere informatie

Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA

Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA Julius Centrum UMC Utrecht Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie. Sigmoïdoscopie

Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie. Sigmoïdoscopie Patiënteninformatie Sigmoïdoscopie Sigmoïdoscopie 1 Sigmoïdoscopie Wij verwachten u op... om... uur. Endoscopiecentrum, route 0.5 Telefoon (050) 524 5940 (poli MDL) Bereikbaar op werkdagen van 08:30 uur

Nadere informatie

Maag-, Darm- en Leverziekten Functieafdeling Interne Geneeskunde. Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie. Slingeland Ziekenhuis

Maag-, Darm- en Leverziekten Functieafdeling Interne Geneeskunde. Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie. Slingeland Ziekenhuis Maag-, Darm- en Leverziekten Functieafdeling Interne Geneeskunde Sigmoïdoscopie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Een sigmoïdoscopie is een kijkonderzoek (scopie) in de endeldarm en

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie. Onderzoek van de endeldarm. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Sigmoïdoscopie. Onderzoek van de endeldarm. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden Sigmoïdoscopie Onderzoek van de endeldarm Informatie voor patiënten F0032-4380 februari 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260

Nadere informatie

Patiënten informatiebrief

Patiënten informatiebrief Patiënten informatiebrief Landelijk onderzoek naar patiënten met trombocytopathie in Nederland Geachte mevrouw/mijnheer, Trombocytopathie in Nederland (TiN) Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan

Nadere informatie

Patiënteninformatiefolder Voor patiënten van 12 t/m 17 jaar

Patiënteninformatiefolder Voor patiënten van 12 t/m 17 jaar Patiënteninformatiefolder Voor patiënten van 12 t/m 17 jaar Tweede immunoglobulinen (IVIg) kuur voor Guillain-Barré Syndroom patiënten met een slechte prognose. Beste lezer, Je dokter heeft gevraagd mee

Nadere informatie

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld:

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Kunststof matje versus geen matje voor navelbreuken: een dubbel blind, prospectief gerandomiseerd onderzoek Engelse titel: Mesh versus suture

Nadere informatie

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken?

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Kan de zelfafnameset het uitstrijkje vervangen? IMPROVE Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Uitnodiging voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek. www.hpvzelfafname.nl

Nadere informatie

502c. Colonoscopie met zeer intensieve voorbereiding (met eventueel poliepectomie)

502c. Colonoscopie met zeer intensieve voorbereiding (met eventueel poliepectomie) Colonoscopie met zeer intensieve voorbereiding (met eventueel poliepectomie) Een goede voorbereiding is belangrijk voor het slagen van een colonoscopie. In deze brochure wordt kort ingegaan op de volgende

Nadere informatie

Informatieformulier MRI onderzoek. Verbetering van MRI scan protocollen

Informatieformulier MRI onderzoek. Verbetering van MRI scan protocollen Informatieformulier MRI onderzoek Verbetering van MRI scan protocollen Geachte heer, mevrouw, U bent door uw behandelend arts gevraagd deel te nemen aan een wetenschappelijk onderzoek naar het optimaliseren

Nadere informatie

Hoe werkt de dikke darm?

Hoe werkt de dikke darm? Sigmoïdoscopie Inleiding Uw arts heeft voorgesteld om bij u een sigmoïdoscopie te laten doen. Dit is een onderzoek, waarbij met een kijkinstrument (de endoscoop) de binnenkant van het laatste deel van

Nadere informatie

Onderzoek naar blijvende veranderingen in leef - en eetgewoonten bij vrouwen met het polycysteus ovarium syndroom (PCOS) en overgewicht.

Onderzoek naar blijvende veranderingen in leef - en eetgewoonten bij vrouwen met het polycysteus ovarium syndroom (PCOS) en overgewicht. Onderzoek naar blijvende veranderingen in leef - en eetgewoonten bij vrouwen met het polycysteus ovarium syndroom (PCOS) en overgewicht. Geachte mevrouw, Uw behandelend arts heeft u verteld over het onderzoek

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Proefpersoneninformatie ten behoeve van het verzamelen van extra beenmerg voor wetenschappelijk onderzoek bij patiënten met leukemie en MDS 06 januari 2014 Geachte heer, mevrouw, Uw behandelende arts heeft

Nadere informatie

Patiënten Informatie Folder

Patiënten Informatie Folder Patiënten Informatie Folder imprint studie OZBS62.15245 Patiënten Informatie Folder imprint studie (imaging of PSMA: Registratie en Inventarisatie voor Nederlandse Toepassing) Inleiding Uw arts heeft voorgesteld

Nadere informatie

1. Titel van het onderzoek: Primaire Baerveldt implant versus Trabeculectomie bij een oogdrukverlagende glaucoomoperatie.

1. Titel van het onderzoek: Primaire Baerveldt implant versus Trabeculectomie bij een oogdrukverlagende glaucoomoperatie. Schiedamse Vest 180 Postbus 70030 3000 LM Rotterdam tel.: 010-4017777 email: www.oogziekenhuis.nl 1. Titel van het onderzoek: Primaire Baerveldt implant versus Trabeculectomie bij een oogdrukverlagende

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2018 Waarom deze folder? In deze folder vindt u informatie over het bevolkingsonderzoek darmkanker. De folder is bedoeld om u informatie te geven over het onderzoek, zodat

Nadere informatie

Patiënten informatiebrief

Patiënten informatiebrief Patiënten informatiebrief Landelijk onderzoek naar patiënten met trombocytopathie in Nederland Geachte mevrouw/mijnheer, Trombocytopathie in Nederland (TiN) Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie / colonoscopie darmonderzoek

Sigmoïdoscopie / colonoscopie darmonderzoek Sigmoïdoscopie / colonoscopie darmonderzoek 2 SIGMOÏDOSCOPIE / COLONOSCOPIE (darmonderzoek) Afdeling: Scopie afdeling (route G, locatie G.04.) Telefoon: 0596-644 591 Datum:. Tijd:. Er is met u op bovengenoemde

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Proefpersoneninformatie ten behoeve van het verzamelen van extra beenmerg voor wetenschappelijk onderzoek bij patiënten met verdenking op een aplastische anemie Geachte heer, mevrouw, Uw behandelende arts

Nadere informatie

Darmkankeronderzoek vanaf 2014 bij 1,9 miljoen Vlamingen

Darmkankeronderzoek vanaf 2014 bij 1,9 miljoen Vlamingen Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 3 februari 2012 Darmkankeronderzoek vanaf 2014 bij 1,9 miljoen Vlamingen Stoelgangtest kan op termijn 400 kankerdoden per jaar

Nadere informatie

Proefpersoneninformatie behorend bij het onderzoek: MOleculaire ontlastingstest voor Colorectaal CArcinoom Surveillance (MOCCAS-studie)

Proefpersoneninformatie behorend bij het onderzoek: MOleculaire ontlastingstest voor Colorectaal CArcinoom Surveillance (MOCCAS-studie) Proefpersoneninformatie behorend bij het onderzoek: MOleculaire ontlastingstest voor Colorectaal CArcinoom Surveillance (MOCCAS-studie) Geachte heer, mevrouw, U heeft een afspraak voor een onderzoek ter

Nadere informatie

leverarts In deze folder leest u meer over het onderzoek.

leverarts In deze folder leest u meer over het onderzoek. Coloscopie Inwendig onderzoek van de dikke darm Afspraak coloscopie Datum: Tijd: Melden op afdeling: Bloedverdunnende medicatie Stopdatum: In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een coloscopie.

Nadere informatie

Patiëntinformatieformulier LOGICA-trial

Patiëntinformatieformulier LOGICA-trial Informatiebrief LOGICA trial: Laparoscopische versus Open Maag Operatie Datum: Onderwerp Telefoon E-mail 1 november 2015 LOGICA trial 088-005 6908 espillenaarbilgen@rijnstate.nl Geachte heer/mevrouw, U

Nadere informatie

Wij vragen u vriendelijk om deel te nemen aan een medisch wetenschappelijk onderzoek, genaamd de mijnibdcoach studie.

Wij vragen u vriendelijk om deel te nemen aan een medisch wetenschappelijk onderzoek, genaamd de mijnibdcoach studie. De mijnibdcoach studie NL47697.068.14 Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om deel te nemen aan een medisch wetenschappelijk onderzoek, genaamd de mijnibdcoach studie. Wij benaderen u omdat u

Nadere informatie

Patiënten Informatie formulier. SPLINT-trial

Patiënten Informatie formulier. SPLINT-trial Patiënten Informatie formulier SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint? Versie 2 09-10-2013 pagina 1 van 8 Titel van het onderzoek

Nadere informatie

Coloscopie. Inwendig onderzoek van de dikke darm. gemini-ziekenhuis.nl

Coloscopie. Inwendig onderzoek van de dikke darm. gemini-ziekenhuis.nl Coloscopie Inwendig onderzoek van de dikke darm gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is een coloscopie? 3 U krijgt sedatie 3 Uw voorbereiding 3 Het onderzoek 5 Na het onderzoek 6 Weer thuis 6 Complicaties

Nadere informatie

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek PAIS2: Het effect van hoge dosis paracetamol op de uitkomst na een beroerte bij mensen met een lichaamstemperatuur van 36.5 graden Celsius of hoger Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u via deze brief mee

Nadere informatie

Betreft MINITUB Studie. Geachte heer/mevrouw,

Betreft MINITUB Studie. Geachte heer/mevrouw, Chirurgische Oncologie MINITUB Studie Prospectieve registratie studie bij schildwachtklier positieve melanoom patiënten met minimal hoeveelheid kankercellen, die een lymfklier uitruiming of nodale observatie

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie Onderzoek van de endeldarm

Sigmoïdoscopie Onderzoek van de endeldarm Sigmoïdoscopie Onderzoek van de endeldarm Uw afspraak Wij verwachten u op: om: uur Wilt u zich een kwartier voordat u de afspraak heeft, melden op de afdeling: HMC Antoniushove, afdeling Endoscopie (vierde

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT voor zwangeren met verhoogd risico op een kind met down-, edwards-, of patausyndroom Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-1 studie)

Nadere informatie

Onderzoek naar de optimale behandeling van patiënten met galstenen

Onderzoek naar de optimale behandeling van patiënten met galstenen Onderzoek naar de optimale behandeling van patiënten met galstenen Geachte heer/mevrouw, Wij doen onderzoek naar de behandeling van galstenen. Uw arts heeft u gevraagd of u mee wilt werken aan dit onderzoek.

Nadere informatie

Informatiebrief Internetbehandelingen om drankgebruik te verminderen voor (ex-)kankerpatiënten

Informatiebrief Internetbehandelingen om drankgebruik te verminderen voor (ex-)kankerpatiënten Informatiebrief Internetbehandelingen om drankgebruik te verminderen voor (ex-)kankerpatiënten Inleiding Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Informatiefolder voor deelnemers

Informatiefolder voor deelnemers Een lange termijn onderzoek naar de behandeling en uitkomsten van dikkedarm- en endeldarmkanker Informatiefolder voor deelnemers Prospective data collection initiative on colorectal cancer - a prospective

Nadere informatie

Patiënt informatie over de TREND studie Medisch wetenschappelijk onderzoek

Patiënt informatie over de TREND studie Medisch wetenschappelijk onderzoek Patiënt informatie over de TREND studie Medisch wetenschappelijk onderzoek TREND-studie Deelnemende ziekenhuizen in Nederland: Chirurgische of endoscopische behandeling van grote poliepen in de endeldarm?

Nadere informatie

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE BEHANDELING OP DE GEZONDHEIDSTOESTAND BIJ EEN HERSENINFARCT Geachte heer / mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch

Nadere informatie

Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm

Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm Maag-, darm- en leverziekten Afdeling maag-, darm- en leverziekten Colonoscopie Op.... dag..... om.... uur Verwachten wij

Nadere informatie

Colonoscopie in het kader van het bevolkingsonderzoek

Colonoscopie in het kader van het bevolkingsonderzoek Patiënteninformatie Colonoscopie in het kader van het bevolkingsonderzoek rkz.nl Intake-gesprek U heeft een intake-gesprek gehad met onze gespecialiseerde verpleegkundige of arts. Na het intake-gesprek

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie. Afdeling Endoscopie

Sigmoïdoscopie. Afdeling Endoscopie Sigmoïdoscopie Afdeling Endoscopie In overleg met uw behandelend arts is er een afspraak gemaakt voor een Sigmoïdoscopie. Het onderzoek vindt plaats op:... dag Datum:... Aanwezig:... uur Onderzoek:...

Nadere informatie

Onderzoek naar de beste behandeling van patiënten met galstenen

Onderzoek naar de beste behandeling van patiënten met galstenen Onderzoek naar de beste behandeling van patiënten met galstenen Geachte heer/mevrouw, Wij doen onderzoek naar de beste behandeling van galstenen. Een onderzoeker zal contact met u opnemen om te vragen

Nadere informatie

Onderzoek naar de beste behandeling van epilepsie-achtige hersenactiviteit na reanimatie

Onderzoek naar de beste behandeling van epilepsie-achtige hersenactiviteit na reanimatie TELSTAR: Treatment of ELectroencephalographic STatus epilepticus After cardiopulmonary Resuscitation (ABR 46296) Onderzoek naar de beste behandeling van epilepsie-achtige hersenactiviteit na reanimatie

Nadere informatie

Extra Informatiebrief voor de Patiënt en Toestemmingsverklaring optioneel herkenningsstoffenonderzoek

Extra Informatiebrief voor de Patiënt en Toestemmingsverklaring optioneel herkenningsstoffenonderzoek Extra Informatiebrief voor de Patiënt en Toestemmingsverklaring optioneel herkenningsstoffenonderzoek Een fase 1 onderzoek met AEB071 bij patiënten met diffuus grootcellig B-lymfoom waarbij CD79 veranderd

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie bij dialysepatiënten. Onderzoek van het onderste gedeelte van de dikke darm

Sigmoïdoscopie bij dialysepatiënten. Onderzoek van het onderste gedeelte van de dikke darm Sigmoïdoscopie bij dialysepatiënten Onderzoek van het onderste gedeelte van de dikke darm 2 U heeft een afspraak gemaakt op de endoscopie afdeling van CWZ voor een sigmoïdoscopie. Dit is een onderzoek

Nadere informatie

Titel van het onderzoek Inbrengen van continue ambulante peritoneaal dialyse katheters: Kijkoperatie of open techniek?

Titel van het onderzoek Inbrengen van continue ambulante peritoneaal dialyse katheters: Kijkoperatie of open techniek? Titel van het onderzoek Inbrengen van continue ambulante peritoneaal dialyse katheters: Kijkoperatie of open techniek? Inleiding Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Wij willen daarom graag uw toestemming vragen om mee te doen aan dit onderzoek.

Wij willen daarom graag uw toestemming vragen om mee te doen aan dit onderzoek. PATIËNTENINFORMATIE PROTECT (Profylaxe van Trombo- Embolische Complicaties Trial) Profylaxe van veneuze tromboembolieën bij patiënten met een fractuur van de onderste extremiteit die conservatief behandeld

Nadere informatie

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank TiN Geachte mevrouw/mijnheer, In het kader van de Trombocytopathie in Nederland studie wordt een gedeelte van het extra afgenomen bloed opgeslagen in een

Nadere informatie

Patiënteninformatiebrief Academisch Medisch Centrum, versie 3, 1 juni 2015 1/9

Patiënteninformatiebrief Academisch Medisch Centrum, versie 3, 1 juni 2015 1/9 Informatiebrief over deelname aan de SCAPURA studie Wat is de sensitiviteit van littekenbiopten voor achtergebleven colorectaal adenocarcinoom na endoscopische verwijdering van onzekere radicaliteit. Geachte

Nadere informatie

Dikke darmpoliepen. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl

Dikke darmpoliepen. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl Dikke darmpoliepen MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inhoudsopgave 1. Wat zijn darmpoliepen? 2 2. Darmpoliepen en darmkanker 2 3. Wat kunnen de klachten zijn bij dikke darmpoliepen? 3

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie Onderzoek van het laatste deel van de dikke darm

Sigmoïdoscopie Onderzoek van het laatste deel van de dikke darm 00 Sigmoïdoscopie Onderzoek van het laatste deel van de dikke darm afdeling Endoscopie Melden aan de balie op het Dagcentrum (route 32) Datum: Tijd: Het onderzoek wordt gedaan door: Tijd onderzoek: Binnenkort

Nadere informatie

502d. Afbeelding: Dikke darm met een ingebrachte endoscoop

502d. Afbeelding: Dikke darm met een ingebrachte endoscoop 18-11-2016 502d Colonoscopie (klinisch) (met eventueel poliepectomie) Een goede voorbereiding is belangrijk voor het slagen van een colonoscopie. In deze brochure wordt kort ingegaan op de volgende onderwerpen:

Nadere informatie

Onderzoek laatste deel dikke darm

Onderzoek laatste deel dikke darm H.65151.0317 Onderzoek laatste deel dikke darm (sigmoïdscopie) 2 Inleiding U krijgt een onderzoek (sigmoïdscopie) om meer te weten te komen over de binnenkant van het laatste deel van uw dikke darm. Via

Nadere informatie

Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap

Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap Informatie folder voor zwangere patiënten met een leveradenoom Geachte

Nadere informatie

Patiënteninformatiebrief Maasstad Ziekenhuis, versie 4, januari /10

Patiënteninformatiebrief Maasstad Ziekenhuis, versie 4, januari /10 Informatiebrief over deelname aan de SCAPURA studie Het voorkómen van onnodige operaties door het ontwikkelen van een test op achtergebleven kanker na verwijdering van een kwaadaardige dikkedarmpoliep.

Nadere informatie

Patiënten informatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: De SHAPE studie

Patiënten informatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: De SHAPE studie Patiënten informatie ten behoeve van een wetenschappelijk onderzoek: De SHAPE studie (een internationale gerandomiseerde non-inferiority trial (radicale baarmoederverwijdering met verwijderen lymfeklieren

Nadere informatie

Prospective data collection initiative on colorectal cancer - a prospective observational cohort study

Prospective data collection initiative on colorectal cancer - a prospective observational cohort study Prospective data collection initiative on colorectal cancer - a prospective observational cohort study Een lange termijn onderzoek naar de behandeling en uitkomsten van dikkedarm- en endeldarmkanker versie

Nadere informatie

Prenataal testen met de NIPT

Prenataal testen met de NIPT ALGEMENE INFORMATIEFOLDER Prenataal testen met de NIPT Deze folder hoort bij een wetenschappelijke studie (TRIDENT-studie) van de Nederlandse Universitair Medische Centra 2014 www.meerovernipt.nl 1 In

Nadere informatie

LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers

LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers Geachte heer/ mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek. U beslist zelf

Nadere informatie

Maag-, Darm- en Leverziekten Functieafdeling Interne Geneeskunde. Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie. Slingeland Ziekenhuis

Maag-, Darm- en Leverziekten Functieafdeling Interne Geneeskunde. Patiënteninformatie. Sigmoïdoscopie. Slingeland Ziekenhuis Maag-, Darm- en Leverziekten Functieafdeling Interne Geneeskunde Sigmoïdoscopie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Een sigmoïdoscopie is een kijkonderzoek (scopie) in de endeldarm en

Nadere informatie

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek PAIS 2: Het effect van hoge dosis paracetamol op de uitkomst na een beroerte bij mensen met een lichaamstemperatuur van 36.5 graden Celsius of hoger Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u via deze brief mee

Nadere informatie

Sigmoïdscopie darmonderzoek

Sigmoïdscopie darmonderzoek Sigmoïdscopie darmonderzoek Sigmoïdscopie (darmonderzoek) Afdeling: Scopie centrum (Zuid 2) Telefoon: 088 066 1206 Datum:. Tijd:.. Het onderzoek wordt gedaan door: Wat is een sigmoïdscopie? Op advies

Nadere informatie