Edishon number 2, oktober E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Selebrando un aña di Kolaborashon ku Dia di Koketa

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Edishon number 2, oktober 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Selebrando un aña di Kolaborashon ku Dia di Koketa"

Transcriptie

1 Kontenido Edishon number 2, oktober E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Selebrando un aña di Kolaborashon ku Dia di Koketa Dia 25 di ougùstùs a selebrá ku un aña pasá, na ougùstùs 2010, a kuminsá ku e proyekto Kolaborashon entre Dagbesteding i Wonen. Dia di Koketa ta un aktividat eksitoso ku a organisá vários bes kaba, i durante kua klientenan por gosa di masashi, pedikür, manikür, tratamentu di kara, servisio di kapsalon i mas. E evento aki semper ta asina eksitoso ku e idea a surgi pa organis é di un manera ku tantu klientenan komo trahadónan lo por gosa di tur e tratamentunan, na okashon di un aña di Kolaborashon. Dia 25 di ougùstùs a kuminsá e evento ku kantamentu rònt di un bolo enorme, ku un anchura di mas ku 1 meter. E bolo aki tabata e resultado di koperashon entre diferente habitante, ken a traha diferente sorto di bolo ku huntu a bin forma un bolo grandi. Tambe ta tin bouncers i a parti kos di boka dushi, manera katuna di suku. Henter e evento tabata un bon ehèmpel di kon pa yega na un bon resultado dor di koperashon: lidernan di e diferente departamentonan a koperá i tur hende a kontribuí pa hasi e dia aki un éksito. Servisio di manikür Proyekto Kolaborashon E proyekto Kolaborashon tin komo meta final pa brinda un mihó kuido pa klientenan, dor di kolaborashon entre e trahadónan di Wonen i Dagbesteding, yudando otro pa semper tin sufisiente hende pa brinda aktividat òf kuido na momentonan ku ta nesesario. Asina por ehèmpel trahadónan di Dagbesteding ta yuda nan koleganan den e kasnan mainta tempran ku bañamentu di e klientenan òf dunamentu di kuminda, miéntras trahadónan di Wonen ta yuda nan koleganan di Dagbesteding ku aktividatnan durante e oranan ku mester di hopi hende pa guia aktividat. Yuda otro Unitleider Diana Dorothea ta wak bèk riba un aña durante kua e trahadónan mester a kustumá ku nan trabou nobo. Ounke tur Servisio di kapsalon hende a risibí training, tòg pa un persona ku ta kustumá por ehèmpel di hasi aktividat, ta un kambio pa e siña kon pa baña e habitantenan. I vice versa un hende ku ta kustumá di traha den un kas awor tambe ta guia aktividatnan ku e habitantenan. E struktura di Kolaborashon sigur ta kana i nos ta hasiendo mihó uso di tantu nos trahadónan komo e edifisionan. Pero loke ainda mester desaroyá su mes un tiki mas, ta e kreatividat di e trahadónan mes den nan trabou. Hopi hende ainda ta hasiendo simplemente loke ta bisa nan. Pero manera nos tur sa, nos trabou ta demandá mas ku esei. E ta pidi ku nos mes ta bini ku idea òf inisiativa pa resolvé kos òf pone kosnan kana mihó. Mi ta kere esaki ta bai bini ku tempu, ku hendenan realmente ta pone e idea di Kolaborashon na práktika den nan trabou diario: yudando otro, trahando huntu. 2 & 3 Sertifikadonan Modulo Medicatie Tweeluik over vergrijzing cliënten Entrevista ku Dina i Zizany Nieuwbouw voormalige Shalom Welkom bij de SGR-Groep! 4 & 5 Start trainingen seksualiteit Problema ku gulimentu Een dag meelopen met Over kunst en rolstoelen Ouderavonden nieuwe stijl 6 & 7 Cursus Neurorevalidatie van start HR-mutaties Stagiair na SGR-Groep Cursus Neurorevalidatie Training Agressiehantering 8 BHV: Rina Nocento Fakansi kas 28 na Boneiru Trampolin! De Therapeutische Peutergroep (TPG) Trampolin bestond op 31 augustus 10 jaar: een goede reden om een feestje te bouwen! De naam Trampolin staat voor een sprong naar de verdere ontwikkeling van de peuters, die daar de dag doorbrengen. Trampolin is nog altijd de enige opvang op het eiland voor peuters, die wegens hun lichamelijke beperking niet passen in de reguliere opvang. Op de Trampolin wordt aandacht besteed aan begeleiding, stimulering en therapie, zowel in groepsverband als individueel. Beste collega, Het is allemaal goed nieuws dat ik u breng, in deze column. De SGR- Groep heeft voor 2011 een sluitende begroting en de zorgcontracten voor 2011 en 2012 worden binnenkort met BZV getekend. Voeg daar nog eens bij dat we recent de nieuwe CAO hebben getekend, dat we een van de negen nieuwbouwprojecten succesvol hebben afgerond en er tot en met 2012 en daarna nog diverse projecten op stapel staan, en u zult begrijpen dat het plaatje er op dit moment rooskleurig uitziet voor de SGR-Groep. Graag gebruik ik deze gelegenheid om u bij te praten over de diverse nieuwbouwprojecten. In 2011 werd begonnen met de verbouwing van het voormalige Shalom. Dit gezinsvervangende tehuis met 11 aanleunwoningen is in september helemaal afgerond, de bewoners zijn inmiddels in hun nieuwe onderkomens getrokken en op 27 oktober aanstaande zal de officiële opening plaatsvinden, waarbij ook de nieuwe naam van deze voorziening bekend zal worden gemaakt. Ondertussen is in Emmastad gestart met twee nieuwe gezinsvervangende tehuizen voor in totaal 12 LVG-cliënten met gedrags- of psychiatrische problematiek. Vorige maand ontvingen we de bouwvergunning voor vier woningen aan de Margrietlaan in Emmastad. Deze woningen zijn bestemd voor in totaal 32 meervoudig beperkte cliënten van Fundashon Verriet, die nu deel uitmaken van de afdelingen B en C. Die afdelingen zullen in de toekomst een stuk kleiner worden (ze gaan van 72 naar 40 cliënten). De accommodatie van deze twee afdelingen aan de Salsbachweg zal ook helemaal gerenoveerd worden. Hiervoor wordt nu het programma van eisen opgesteld. Eind 2011 gaan we van start met het programma van eisen voor de verbouwing van het Rietveldgebouw tot een nieuw orthopedisch dagcentrum voor cliënten, die nu de dag doorbrengen bij Pasadia, Dolfijntjes, Purunchi en de Therapeutische Peutergroep. Dan zijn er nog de projecten die we samen met de FKP gaan uitvoeren: De bouw van de gezinsvervangende tehuizen voor 18 tot 24 verstandelijk beperkte cliënten en de bouw van een nieuw dagbestedingscentrum in Kirindongo Abou, tegenover Kas Richard Pieternella. Voor de drie gezinsvervangende tehuizen vindt momenteel de aanbesteding plaats. De oplevering zal volgens planning plaatsvinden in 2012, aan het eind van het eerste kwartaal. Het dagbestedingscentrum zal in 2013 gereedkomen. In 2013 zal het huidige Pasadia worden verbouwd tot een kantorencentrum voor SPD en BBO. Vanaf medio 2011 wordt gewerkt aan het opstellen van een programma van eisen voor de bouw van het nieuwe Revalidatiecentrum. Dit gebouw zal naast het huidige Fundashon Verriet aan de Salsbachweg verrijzen. De financiering zal naar verwachting in de tussentijd rondkomen. De gerenoveerde of nieuwe gebouwen voorzien stuk voor stuk in een grote behoefte en er is in sommige gevallen jaren op gewacht. Als directielid van de SGR-Groep spreek ik mijn grote dank uit aan de BZV en de SVB en aan alle andere stakeholders, die ons door dik en dun gesteund hebben om de realisatie van deze projecten mogelijk te maken. En natuurlijk aan alle medewerkers van de SGR- Groep die zich dagelijks, ook in de soms verouderde behuizingen, met enthousiasme en élan wijden aan datgene waar we met elkaar voor staan: de best mogelijke zorg voor onze cliënten! Tonnie Rossen, financieel directeur Een groepsfoto van feestvierende kinderen. Het revalidatietraject, dat de peuters samen met hun ouders doorlopen, staat onder leiding van revalidatiearts dr. Ayal Zahavi, bijgestaan door zijn multidisciplinaire team, dat gevormd wordt door Damiris, Marilou, Susy, Mirjam, Jasmijn, Darline, Charyn en Mable. Trampolin is in principe bedoeld als voorbereiding op het (speciaal) kleuteronderwijs. De kinderen, die door hun beperkingen het (speciaal) onderwijs niet halen, worden doorverwezen naar Fundashon Verriet voor dagbesteding. De deuren van Trampolin staan van tot uur open en iedereen is welkom bij juffrouw Charyn en juffrouw Darline.

2 Sertifikado pa modulo Medicatie Dia 17 di yüni diferente grupo di kursista a risibí nan sertifikado pa e modulo Medicatie di IFE. Siguimentu di e modulo aki ta un eksigensia di Ministerio di Salubridat Públiko pa tur empleado, begeleider i assistent-begeleider ku ta traha den kuido, kaminda tin ku duna remedi. E kurso ta dura sinku siman i ta pa persona ku no tin un background médiko i ku a hasi Helpende Welzijn òf SPW 3 òf 4. Durante e kurso aki partisipantenan a siña tokante e diferente tipo di remedinan i kon pa apliká òf duna diferente tipo di remedi, variando di remedi pa den wowo pa esunnan ku mester guli, inhalá etcetera. Vergrijzing bij onze cliënten Dankzij betere woon- en leefomstandigheden en een betere medische zorg bereiken in onze samenleving steeds meer mensen tegenwoordig een hoge leeftijd. Hoewel mensen met een beperking doorgaans een kortere levensverwachting hebben, slaat ook bij de cliëntenpopulatie van de SGR-Groep de vergrijzing toe. Van de cliënten die als jonge kinderen bij de diverse voorzieningen binnenkwamen, kan ondertussen 35 procent worden aangemerkt als ouderen. Voor de gemiddelde persoon met een beperking wordt hiervoor de leeftijd van 50 jaar aangehouden, voor cliënten met het symptoom van Down of een meervoudige beperking geldt dat ze vanaf 40 jaar als ouderen worden gezien, omdat de lichamelijke functies al rond die leeftijd beginnen af te nemen. Dementiescreening onder cliënten SGR-Groep De vraag die hierbij rijst is: hoe kan de SGR-Groep zich goed voorbereiden op de veranderende zorgvraag van onze klanten, die in de toekomst steeds meer gezondheidsproblemen zullen krijgen? Bij Fundashon Verriet zijn er in de afgelopen periode diverse projecten en initiatieven geweest rondom deze problematiek. In deze Entre Otro kunt u lezen over een onderzoek dat door Martha Atienzo van de SPD is uitgevoerd naar dementie onder zorgvragers en over de workshops veroudering, die recent georganiseerd zijn door Ansela Ricardo van GVT Salsbachweg. Workshop De ouder wordende bewoner Psychologe Martha Atienzo rondde recent een onderzoek af, waarvoor bewoners van de huizen in Emmastad en de buitenvoorzieningen sinds oktober 2010 zijn gescreend op dementie. Uit de resultaten van deze screening blijkt dat het momenteel nog wel meevalt met het aantal dementerende cliënten. Maar in de context van de toenemende vergrijzing van de SGR-populatie wordt het steeds belangrijker dat het zorgpersoneel voldoende kennis heeft over veroudering en alert blijft op de veranderingen die dit met zich meebrengt. De bewoners van 40 jaar en ouder, 153 in totaal, werden getest aan de hand van een vragenlijst, gebaseerd op de methode DSDS (Dementia Screening for Down s Syndrome), die ook gebruikt wordt voor mensen met verstandelijke beperkingen. De bewoners waren tussen de 40 en 81 jaar. Martha: De screeningmethode houdt ook rekening met hartziekten en andere somatische stoornissen gerelateerd aan het verouderingsproces. Aan de hand van de test wordt de risicogroep bepaald bij wie de test over een jaar wordt herhaald, om te kunnen vaststellen of bij deze groep de situatie achteruit is gegaan of stabiel is gebleven. Een stabiele situatie betekent dat afwijkingen in het gedrag aan andere factoren moeten worden toegeschreven. Situatie in beeld Martha begon in maart 2010 met het verzamelen van literatuur en testmateriaal en ging in oktober 2010 aan de slag met de test. Het onderzoek is in maart 2011 afgerond. Aansluitend werd de vragenlijst verwerkt en geanalyseerd. De resultaten zijn vervolgens verwerkt tot een verslag, dat eind mei af was. 87,6% van de onderzochte bewoners bleek geen aanwijzingen voor dementie te hebben. Tot zover het goede nieuws: maar 87,6%... De keerzijde hiervan, of het slechte nieuws, is dus: 12,4% van de vergrijzende populatie valt wél binnen de risicogroep en dit kan naar verwachting alleen maar meer worden, met de voortschrijdende vergrijzing van de cliëntenpopulatie. Dan rijst natuurlijk de vraag of de SGR-Groep daar voldoende op is voorbereid. De zorg voor mensen met dementie is namelijk behoorlijk intensief. Daarom bevat het verslag tevens een bijlage met methodieken die kunnen helpen bij dementerende bewoners. Enkele aanbevelingen Het onderzoek betreft dus een schatting van het mogelijke aantal bewoners met dementie. Om een definitieve diagnose (wel of geen dementie?) te kunnen geven moet je kennis hebben van het oorspronkelijke niveau van de sociale redzaamheid en het functioneren. Met andere woorden: in een eerder stadium moet het niveau van functioneren zijn vastgelegd in een basismeting. Hier kwam echter een tekortkoming aan het licht. Van 42,5% van de bewoners bleek namelijk dat er geen recente gegevens beschikbaar waren. Het probleem werd opgelost door met behulp van de DSDS een voormeting te doen. De verkregen gegevens kunnen dan bij latere beoordelingen op dezelfde schaal vergeleken worden, om zo een beeld te krijgen van de achteruitgang bij de bewoners. Naar aanleiding hiervan zijn enkele aanbevelingen gedaan hoe in de toekomst het best de benodigde gegevens verzameld kunnen worden. Er wordt ook gewezen op het belang van kennis bij begeleiders over verouderingsaandoeningen bij mensen met verstandelijke beperkingen, zodat ze alert kunnen zijn op veranderingen die optreden bij het ouder worden. Een cursus over verschillende vormen van dementie en het omgaan met dementerende ouderen zou hiervoor nuttig zijn. Het eerste screeningsonderzoek is voltooid en de resultaten zijn bekendgemaakt. Maar de vervolgonderzoeken gaan door en het opvolgen van de aanbevelingen zal ongetwijfeld in de toekomst zijn vruchten blijven afwerpen. Op 7 en op 14 september 2011 zijn de eerste twee workshops De ouder wordende bewoner georganiseerd. Deze workshop is opgezet door unitleider Ansela Ricardo van GVT Salsbachweg in samenwerking met ex-sgr-medewerker Jorina de Palm (orthopedagoog) en in overleg met opleidingscoördinator Egidia Martina. Ansela vertelt dat de training eerst vooral bedoeld was voor de groepsleiders binnen GVT Salsbachweg: Het was mij opgevallen dat de groepsleiders in toenemende mate te maken kregen met cliënten die niet meer goed mee konden doen met de activiteiten. Vanuit het besef dat de ouder wordende cliënt, net als de oudere mens zonder beperking, het nou eenmaal rustiger aan moet doen, is deze workshop ontwikkeld. Eye-opener De workshop duurt twee en een half uur en gaat in op de lichamelijke en psychische aspecten van veroudering en de effecten hiervan op sociale relaties. Met de deelnemers wordt vervolgens bekeken hoe zij daar in hun omgang met oudere zorgvragers mee om kunnen gaan. Ansela: In de praktijk blijkt bijvoorbeeld dat ouderen meer moeite krijgen om het tempo van de activiteiten bij te houden en dat een activiteit van vier uur te lang voor ze is. Door de begeleiders hier bewust van te maken, kunnen ze in hun dagelijks werk beter rekening houden met de oudere zorgvrager. Zo mogen oudere cliënten nu s ochtends iets langer blijven doorslapen en wordt er een minder vol schema van dagbesteding voor ze gemaakt. De inhoud van de workshops is volgens Ansela voor veel mensen een eye-opener: Omdat veel cliënten hier al op jonge leeftijd binnenkomen, blijven we ze vaak zien als die jonge personen. Maar bij het bespreken van de ouderdomsverschijnselen en hun gevolgen, zien veel deelnemers parallellen met hun eigen ouders of andere ouderen uit hun omgeving en sommigen ook met zichzelf. Het gaat boven een bepaalde leeftijd allemaal minder snel en gemakkelijk, je krijgt meer te maken met lichamelijke gebreken en in sommige gevallen ook met dementie. Nieuwe cursussen De workshop blijkt volgens Ansela in een behoefte te voorzien: Er was voor de eerste twee afleveringen al zoveel belangstelling, dat er ook deelnemers uit verschillende andere organisatie-onderdelen en voorzieningen mee hebben gedaan. En ondertussen zijn er weer nieuwe aanvragen binnengekomen 2

3 Entrevista ku Dina Fortin-Davelaar i Zizany Henriquez E trabou di HR ta hopi variá Dia promé di òktober ta nèt un aña ku departamentu di HR tin un hende nobo na kabes: Dina Fortin. Promé ku el a tuma e funshon nobo, Dina a traha sinku aña den e afdeling kaba komo funshonario di personal. Un puesto ku Zizany Henriquez a tuma over; e tin dies luna den su puesto awor. Un bon momentu pa mira patras i evaluá. Dina: E trabou ta hopi variá, SGR ta un organisashon dinámiko kaminda kada dia ta trese algu nobo i interesante. E trabou nobo a trese un responsabilidat mas grandi kuné, ya ku e tin ku sòru pa resultadonan di henter e afdeling keda realisá i finalmente kada un kontribuí na desaroyo di personal pa por duna un kuido di bon kalidat. E bentahanan ta ku Dina konosé e organisashon kaba i ku kada miembro di e tim ta aportá di su parti. Dina su dia ta kore di 8.30 pa or. Mainta e ta kuminsá ku preparashonnan pa reunionnan ku e por tin riba e dia ei. E punto di salida den su funshon ta e HRM-beleidsplan ku ta basá riba e plannan di maneho (beleidsplannen) di e tres fundashonnan prinsipal di SGR-Groep. For di dje i for di otro plan di direktiva anualmente ta desaroyá diferente programa, ku ta keda evaluá kada kuartal huntu ku maneho i direktiva. Un gran parti di e aktividatnan pa siman ta asuntunan ku ta surgi na e momentu ei i mester atendé ku nan mes ora, manera por ehèmpel kontestá preguntanan hurídiko i organisatorio, intermediá den konfliktonan, yena kuponan di trabou nobo et cetera. Esakinan ta envolví komunikashon kontinuo ku e koleganan, hopi lesamentu di tekstonan di lei, i trahamentu di rapòrt. Mas emoshonal Zizany tin nèt un aña bèk na Kòrsou; el a biba 14 aña na Hulanda promé ku el a tuma e puesto di funshonario di personal na SGR. El a eksperenshá diferente kambio basta abrupto ku a tuma lugá den un korto tempu den su bida, por ehèmpel tuma despedida di su woon- en werkomgeving, bira mama pa promé bia i un mudansa grandi for di Hulanda pa Kòrsou. Zizany: E ambiente na nos departamentu ta dushi i mi ta sinti mi na kas aki na SGR. E organisashon ta hopi bon strukturá; tin hopi plan i richtlijn i tòg tin fleksibilidat tambe. Tin bia ta un reto pa kustumá bèk ku e mentalidat: Kaminda na Hulanda hendenan ta mas rashonal, na Kòrsou hopi bia nos ta mas emoshonal; no ku esaki ta robes o malu, pero e ta djis rekerí pa - promé ku bo duna un konseho - bo para ketu i imaginá bo mes den e otro hende su sapatu pa por komprond é, i purba trigger e hende pa tuma e parti rashonal na kuenta tambe. Zizany su dia ta kore di 7.30 pa or, i kada dos siman e tin un dia liber riba djarason. Durante di e aña ku ta kasi tras di lomba, el a okupá su mes hopi ku selekshon di trahadó, komo ku e organisashon ta kresiendo i a habri un parti nobo, miéntras ku semper tin hende ku ta bai ku penshun òf ta kita for di trabou pa un motibu òf otro. Zizany: E reto ta semper pa haña e persona korekto na e lugá i puesto korekto. Otro tareanan ta pa reportá i kompilá informashon pa e diferente reportahenan ku HRM tin ku entregá na e diferente unitleidernan. Zizany su trabou tambe ta enserá e parti ad hoc: atendé ku pregunta i problema ku ta surgi, i dunamentu di konseho na unitleider i trahadó. Tin bia e ta fungi komo intermediadó den konflikto; e no ta sosodé hopi si. Zizany: E reto ta pa semper keda neutral i sòru pa un bon komprondementu den partidonan. Kombinando trabou i kas Komo hende muhé kasá, Dina su bida ta èkstra drùk pasobra banda di su trabou, e ta bini di un famia grandi i ke dediká tempu na nan regularmente. Tambe, e ta un lider den su iglesia ku ta guia estudionan. Dina ku su kasá ta traha huntu komo un tim kaminda kada un tin su tareanan pa loke ta trata e trabounan ku mester sosodé na kas, i meskos ta konta pa Zizany i su pareha. Den Zizany su kaso den siman no tin hopi aktividat sosial, entre otro pa motibu di su yu chikitu, pero tambe pasobra e ta biba na Banda Abou. Dina i Zizany tur dos ta enfatisá e importansha di ta balansá, di plania i traha tempu pa tur kos, inkluso e parti sosial. Un bon konseho di dos dama hóben ku eksperensia. Nieuwbouw voormalige Welkom bij de SGR-Groep! Shalom in beeld Zoals door directeur Tonnie Rossen al gemeld in zijn Column op pagina 1 van deze Entre Otro, vindt op 27 oktober 2011 de officiële opening plaats van het nieuwe gezinsvervangende tehuis bij Shalom aan de Kaya Muizenberg, bestaande uit elf aanleunwoningen met bijbehorende voorzieningen. Stonden in de vorige Entre Otro nog foto s waarop alles nog in aanbouw was, in deze editie geven wij een beeld van de recent opgeleverde, gloednieuwe faciliteiten. De elf verstandelijk beperkte cliënten, die hier gehuisvest zijn, voelen zich ondertussen al aardig thuis. Interieur van een van de Beeld van de galerij, na afronding van de bouwfase. Enkele van de nieuwe aanleunwoningen, van de buitenkant gezien. badkamers. 1 april 2011 ochtendgroep 8 april 2011 middaggroep 8 april juli 2011 Er zijn in de afgelopen maanden vijf introductiebijeenkomsten gehouden in de grote vergaderzaal in Emmastad. Deze bijeenkomsten zijn bedoeld om nieuwe medewerkers op een luchtige manier kennis te laten maken met de SGR-Groep, zodat zij zich gewaardeerd en thuis gaan voelen bij de SGR-Groep en hun weg kunnen vinden binnen de organisatie. Vaste onderdelen van het programma zijn een welkomstwoord door algemeen directeur Henk Kamsteeg of zijn plaatsvervanger, een rondleiding door verschillende huizen en centra van Fundashon Verriet en een bespreking van de arbeidsvoorwaarden. De dag wordt afgesloten met een kennisquiz over verschillende onderwerpen die met de stichting te maken hebben. 16 september 2011 De introductiebijeenkomsten worden verzorgd door de introductiecommissie, bestaande uit Egidia Martina (opleidingsfunctionaris), Milan Raap (programmabegeleider) en Zizany Henriquez (personeelsfunctionaris). 3

4 Atenshon pa e Protokòl di Gulimentu! Manera nos tur sa, e proseso di gulimentu no ta algu ku ta kana bon outomátikamente serka tur kliente. Pa e motibu ei ta nesesario pa personal di SGR-Groep ta bon informá tokante di e tópiko aki i sa kiko pa hasi na momento ku tin problema ku gulimentu. Despues ku den kurso di 2010 logopedistanan Roanht Statia i Heidy Simon a desaroyá e protokòl tokante di gulimentu i kon pa atendé ku problema ku gulimentu, na 2011 a traha un foyeto i un poster tokante di esaki tambe. E dos logopedistanan ta dunando presentashonnan. Durante di e seshonnan ei, ta presentá i diskutí e protokòl, splikando tur guia kon e proseso di gulimentu ta hinká den otro, kiko por bai robes i kon pa aktua den un kaso kaminda un kliente ta eksperenshando problema ku gulimentu. Durante 2011 i 2012 lo sigui organisá e presentashonnan aki te ku trahadónan den tur e voorzieningnan lo a mira e presentashon. Durante di e presentashonnan ta parti un foyeto pa kada partisipante, un kopia di e protokòl pa kada afdeling òf voorziening i algun poster, pa kologá na un lugá kaminda e guianan por chek e informashon fásil i lihé na momento ku esaki lo ta nesesario. E foyeto i e poster Problema ku gulimentu Omgaan met seksualiteit van cliënten Ook verstandelijk of meervoudig beperkte personen hebben zo hun behoeftes op het gebied van seksualiteit. Het verschil met niet beperkte personen is, dat verstandelijk beperkten zich vaak niet bewust zijn van wat wel of niet sociaal toelaatbaar of normaal is. Hoe ga je daar als verzorger of begeleider op een professionele manier mee om en hoe kun je met de verstandelijk beperkte cliënt hierover effectief communiceren en deze in zijn of haar seksualiteit begeleiden? Dat was het onderwerp van de eerste twee trainingen Seksualiteit, die op 5 en 12 september 2011 plaatsvonden in Emmastad. De trainingen zijn ontwikkeld door de werkgroep Seksualiteit, bestaande uit Natali Li-Martina, Denise Pestana, Ilonia van Duivenbode, Jacqueline Francisca, Heidi Simon. Natali treedt op als coördinator. Het doel van deze trainingen is volgens Natali, om verzorgers en begeleiders handvaten te geven om op een professionele manier te kunnen omgaan met de seksualiteit van de verstandelijk beperkte cliënt: Met deze trainingen wil de SGR- Groep voorkomen dat zich in de praktijk situaties voordoen, waarbij begeleiders niet weten hoe zij moeten handelen. Door aandacht aan dit onderwerp te schenken en het personeel te trainen hoe op dit gebied te handelen, kan worden voorkomen dat cliënten of begeleiders grenzen overschrijden van wat in onze maatschappij toelaatbaar is. Eigen seksualiteit De trainingen bestaan uit twee componenten: een trainingsdag van vier uur en een terugkomsessie van twee uur, ongeveer twee maanden na de trainingsdag. Het programma van de trainingsdag bestaat uit een theoretisch en een praktisch gedeelte, met rollenspellen. Tijdens het theoriegedeelte gaan de deelnemers met hun trainers in op de definitie van seksualiteit en de manieren waarop je personen met een beperking over dit onderwerp kunt informeren. Er wordt ook ingegaan op communicatiestrategieën en stilgestaan bij de eigen seksualiteit en perceptie van zaken die hiermee te maken hebben. De training wordt afgesloten met enkele rollenspellen van situaties die zich in het dagelijks werk met de cliënten kunnen voordoen. Iedere cursus wordt gegeven door twee leden van de werkgroep, samen met een gastdocent. Acceptabel gedrag De training van 5 september werd gegeven voor een groep unitleiders en op 12 september waren de begeleiders van Huize Jos Wouter aan de beurt. Natali kijkt terug op twee succesvolle eerste trainingen.: De deelnemers waren enthousiast over de tools die ze ontvingen, maar gaven aan dat er nog behoefte is aan meer handvaten. Daar gaan we aan werken. De eerste cursussen zijn bewust georganiseerd voor begeleiders van vier voorzieningen voor cliënten van De folder Seksualiteit van Fundashon Verriet, die tijdens deze cursus aan de cursisten wordt verstrekt. een wat hoger niveau. Natali legt uit: Juist omdat deze cliënten op een hoger niveau functioneren, is het moeilijker om hierover goed met ze te communiceren. Enerzijds lijken ze vrij veel zaken goed te begrijpen, omdat ze op een relatief hoog niveau functioneren, anderzijds begrijpen ze bijvoorbeeld niet waarom bepaalde gedragingen niet acceptabel zijn. Maar we gaan vanaf nu tot in 2012 deze training voor al het zorgpersoneel organiseren en werken aan het uidiepen van sommige aspecten. Zo kunnen we alle begeleiders straks de juiste tools aanreiken om in de praktijk met dit delicate onderwerp om te gaan. Een dag meelopen met COP Elke aflevering van deze rubriek beschrijft een dag bij één van de onderdelen van de SGR-Groep. Dit keer is Curaçao Orthotics & Prosthetics (Salsbachweg) aan de beurt. Zoals bekend is daar in maart 2011 de winkel COP Shoes & Braces aan de Rooseveltweg bij gekomen, waar orthopedische schoenen en steunzolen worden verkocht. COP is de enige afdeling van de SGR-Groep die commercieel draait, door de verkoop van producten en diensten. Er is een groeiende vraag naar hun producten, ook op de andere eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen. Inmiddels zitten ze ook om de twee weken op Bonaire en één keer per maand op St. Maarten. In de nabije toekomst zullen ook één keer per maand de andere BES-eilanden bezocht worden, omdat ze door de staatkundige veranderingen niet meer onder St. Maarten vallen. Op Bonaire zit COP in het gebouw van Nos Orkon, in het winkelcentrum tegenover Mariadal. Bij COP werken in totaal acht werknemers. Kyra Römer is manager en instrumentmaker, Laurens Konter, Javier Liseur en Idiene Vanblarcum (instrumentmakers), Rhoünda Margarita (podotherapeut/schoenconsulent COP Shoes & Braces), Rayza Bernabela en Marjolein Neslo (administratief medewerksters, de laatste bij COP Shoes & Braces) en Jason Martes (assistent-instrumentmaker, op vrijdag bij COP Shoes & Braces). Per 3 oktober wordt de vacature van magazijnmedewerker opgevuld. Dag vliegt om Kyra komt om half acht binnen. Dan worden de mails doorgenomen; die betreffen Instrumentmakers Idiene (links) en Laurens werken in de werkplaats aan gipsmodellen. vaak opdrachten en vragen om advies van directie, collega s, cliënten en leveranciers. Ze woont vergaderingen bij en staat collega s die binnenkomen met vragen te woord. Ze neemt ook de bestellingen door en doet zelf de besteladviezen; voor de semiorthopedische schoenen is dat niet altijd even makkelijk. Kyra controleert altijd of de instrumentmakers, die de schoen aanmeten, de bestelling goed hebben ingevuld. Bij de ene leverancier worden de maten namelijk 4

5 Interactieve ouderavonden Dolfijntjes en Purunchi groot succes Over kunst en rolstoelen Christine Tsirikidis zit nu anderhalf jaar op Curaçao, samen met haar man. Ze geniet van haar dochter, de strandwandelingen met haar drie honden en maakt Chichi s (red.: kleurrijke vrouwenbeeldjes) voor beeldend kunstenares Serena Israel en kunstobjecten van drijfhout, die ze verkoopt op de kunstmarkt in Landhuis Ascencion. Daarnaast werkt deze veelzijdige dame twee ochtenden in de week als kinderergotherapeut bij Dolfijntjes en Purunchi, waar ze Anke Bruggers voor zes maanden vervangt. En ze weet alles over de rolstoelen bij deze twee dagverblijven. Ik heb het erg naar mijn zin op Curaçao. Mensen staan hier nog dicht bij hun gevoel en uiten dat ook. Wel heb ik gemerkt dat ouders van kinderen met een beperking vaak nog beter (of efficiënter) begeleid kunnen worden in het omgaan met de beperkingen van hun kind. Zij willen terecht het beste voor hun kind, maar hebben soms te hoge verwachtingen. Daarom vind ik het fijn dat wij als hulpverleners iets kunnen betekenen voor de ouders en hun kinderen. Ik ben blij dat ik op deze goed functionerende afdeling mag werken, waar de medewerkers gestructureerd bezig zijn en altijd openstaan voor nieuwe ontwikkelingen. Nieuwe rolstoelen Christine vertelt hoe gebleken is dat op Curaçao, door het materiaal en als gevolg van de warmte en de hoge luchtvochtigheid, rolstoelen vaak in korte tijd verslijten. Het besef groeide dat er behoefte was om goed te kijken naar de rolstoelvoorzieningen voor de kinderen van Dolfijntjes en Purunchi. Onderzoek wees uit dat er vijf kinderen in elke groep waren, die problemen hadden met rolstoelen, en dat in totaal zeker negen kinderen een nieuwe rolstoel nodig hadden, omdat hun stoel niet meer goed functioneerde. Er is maar één leverancier van rolstoelen op Curaçao. Die bleek bereid te zijn om mee te denken en rond te kijken op een beurs in de VS, op zoek naar rolstoelen met een goede prijs-kwaliteitverhouding. En om samen te komen met de zorgverzekeraar, de ouders, de therapeuten en de kinderen, om per cliënt te kijken naar de problemen, de thuissituatie en de wensen van ouder en kind. Rolstoelspreekuur Voorbereidend rolstoeloverleg vond begin augustus plaats met Frits van Limoen namens zorgverzekeraar BZV. Alle knelpunten rond de rolstoelen werden besproken. Afgelopen week was de start van het rolstoelspreekuur, waarin ouders vragen aan de rolstoelleverancier en de zorgverzekeraar konden stellen samen met de behandelende fysio- en ergotherapeuten. Vervolgens komt de leverancier de passing doen (red.: de maten opnemen). Als de zorgverzekeraar akkoord gaat, worden aansluitend de rolstoelen besteld. Hopelijk zitten dan over vier maanden onze kinderen in degelijke en goed passende rolstoelen, aldus Christine. De kinderdagbestedingsgroepen De Dolfijntjes en Purunchi werken nu al een jaar met succes met de methodiek PAct, een individueel activeringsprogramma voor kinderen met verstandelijke en motorische beperkingen. Binnen dat kader paste ook een nieuw concept voor individuele ouderavonden. Daar is vorige week mee begonnen. Brigitte van den Broek (orthopedagoge) en Jermain Kerman (fysiotherapeut), die samen de nieuwe aanpak bedachten, zijn beiden erg enthousiast over de nieuwe ontwikkelingen. Jermain: Het was ook een goed moment om de PAct-methode, waar we een jaar geleden mee begonnen zijn, te evalueren. PAct is een persoonlijk activeringsprogramma. Voor elk kind wordt een individueel behandelplan gemaakt waar alle informatie over het kind in staat, met een perspectief, een hoofddoel en werkdoelen. Het perspectief wordt om de twee jaar, het hoofddoel om de negen maanden en de werkdoelen om de vier tot zes weken geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Het systeem geeft tevens inzicht in wat de kinderen kunnen en leuk vinden en maakt het gemakkelijker om de vooruitgang te meten. Brigitte: De ouders worden overal bij betrokken en hebben inzage in alles waar we mee bezig zijn. De hoofddoelen worden ook met hen doorgenomen en na negen maanden geëvalueerd. Jermain: In het verleden waren alle ouderavonden collectief. Dat was niet zo n succes. Vaak kwamen de ouders niet, of hadden ze geen grote inbreng. Nu zijn er naast de collectieve evaluaties ook individuele, jaarlijkse ouderavonden. De opzet van de individuele ouderavonden is om alle therapeuten (ergotherapeut, logopedist, fysiotherapeut, gedragsdeskundige) samen met de ouders en de unitleider aan tafel te krijgen. Er komen nu gemiddeld vijf ouders per avond aan de beurt; vorige week waren De Dolfijntjes, morgen is Purunchi aan de beurt. Voorafgaand aan de ouderavonden kregen de ouders een lijst met zestien vragen toegestuurd. Hierop konden zij voor elke discipline aangeven hoe ze de zorg vinden. Zo konden de therapeuten zich aan de hand van de antwoorden voorbereiden. Elke ouder krijgt twintig minuten met de therapeuten van haar of zijn keuze. Brigitte: Tot nu toe zijn bijna alle ouders geweest. Het is goed gegaan; sommigen vonden twintig minuten te kort, maar ze vonden het allemaal fijn dat ze individueel hun verhaal kwijt konden. Verder komt er één keer per jaar een thema-avond, waar iedere therapeut even iets kan vertellen over een bepaald onderwerp. Jermain: Sommige ouders waren eerst sceptisch maar zien nu - een jaar na dato - wat PAct inhoudt, omdat ze nu meer inzicht hebben in de vorderingen van hun kinderen. Brigitte: De therapeuten en groepsleiders zijn ook enthousiast en voelen zich heel trots als ze een doel hebben bereikt. Kortom, PAct wordt door alle betrokkenen ervaren als een positief programma. met cijfers aangegeven (bijvoorbeeld bij lengtematen maat 35-37, of 3-5, bij breedtematen 4-8), bij de andere met letters (I-G). Waar nodig worden de maten omgezet met de hulp van de schoenconsulent of de instrumentmaker. Dan maakt Kyra de inkooporders klaar en doet de bestellingen. De leveranciers zitten meestal in Nederland, Duitsland of de Verenigde Staten. COP probeert zoveel mogelijk orthopedische hulpmiddelen uit de VS te laten komen; dat gaat sneller dan vanuit Europa en de producten kunnen met de credit card betaald worden. s Middags schrijft Kyra meestal rapportages en overlegt ze met het overige personeel. Ze heeft ook wekelijks overleg met fysiotherapeuten en een revalidatiearts, om de vorderingen van de patiënten en de knelpunten te bekijken. Daarnaast heeft iedere patiënt zijn eigen instrumentmaker en zijn eigen fysio die, naar gelang van de behoefte aan begeleiding van de cliënt, elkaar één of twee keer in de week zien. En dan komen er andere werkzaamheden bij: verbouwinkjes, dingen die stukgaan, storingen. Zo vliegt een dag om. Receptioniste Rayza Bernabela: het gezicht van COP aan de Salsbachweg. Behoorlijk druk Aan het eind van de maand wordt gekeken of er die maand veel verkocht is. Gaat het de goede kant op? Of moet er juist meer werk aangetrokken worden? Als het minder goed gaat, waar ligt dat dan aan? En is de voorraad wel op tijd binnengekomen? Kyra vindt het jammer dat ze vaak weinig tijd overhoudt voor het maken en corrigeren van datgene waar zij zelf voor is opgeleid: orthopedische schoenen en hulpmiddelen! Gelukkig springt assistent-instrumentmaker Jason vaak bij, want de vraag naar schoenen is - mede door een goede promotie van de producten - heel snel gegroeid. Cliënten voor speciale schoenen zijn vooral diabetici, of mensen met een veranderde voetvorm door een hallux valgus, een conditie waarbij de grote teen naar binnen groeit in de richting van de kleine teen, of mensen met reuma die geen druk kunnen hebben. Deze patiënten kunnen geen gewone schoenen gebruiken; voor hen moeten speciale schoenen gemaakt worden van lycraleer, een zacht materiaal dat erg rekbaar is. Als straks de nieuwe magazijnmedewerker er is, helpt dat al veel om de druk van de ketel te halen. Dan heeft Kyra meer tijd om in de paskamers, waar de metingen gedaan worden, cliënten bij te staan. Of om te werken in de werkplaats, waar de producten van COP vervaardigd worden. Dit zijn, behalve orthopedische schoenen en steunzolen, ook spalkjes, beugels, corsetten voor kinderen met een beperking die zelf hun romp niet Foto van het COP-team, gemaakt tijdens de opening van COP Shoes & Braces. Meianne (links, achter) is ondertussen niet meer werkzaam bij COP en ontbrekend op de foto zijn Rayza Bernabela en Marjolein Neslo. omhoog kunnen houden, en natuurlijk ook de protheses. Op Curaçao is er een teruggang in diabetes gedurende de laatste tien jaar. Maar, mede door het grote aantal ongelukken met motoren, blijft de vraag naar protheses toch vrij groot. Voor Kyra en haar collega s blijft het voorlopig dus behoorlijk druk, maar met de voldoening dat ze mensen mogen helpen en het bedrijf zien groeien. 5

6 Cursus Neurorevalidatie van start op Curaçao In juli en augustus zijn bij Revalidatiecentrum Curaçao de eerste vier cursusdagen gegeven van de cursus Neurorevalidatie bij CNA (Centraal Neurologische Aandoeningen). De cursus wordt gegeven door de Nederlandse Neurorevalidatie expert Frans van der Brugge en zijn vierkoppige team. Doelgroep hiervoor zijn fysio- en ergotherapeuten uit de eerste- en tweedelijn die te maken hebben met patiënten met een centraal neurologische aandoening zoals CVA (Cerebro Vasculair Accident of beroerte), Parkinson, MS (Multiple Sclerose) en dementie. De cursus heeft als doel om de deelnemers op te leiden tot gecertificeerde specialisten in de Neurorevalidatie, zodat zij CNA patiënten zelfstandig kunnen onderzoeken en behandelen. Neurorevalidatie heeft tot doel om patiënten met niet-aangeboren hersenbeschadiging door middel van therapie of training te helpen in het herstellen van aangetaste functies. Een specialist in de Neurorevalidatie heeft inzicht in de meest voorkomende specifieke CNA verschijnselen, kent de overeenkomsten tussen de verschillende aandoeningen en is in staat om de betreffende symptomen door middel van een paramedische behandeling positief te beïnvloeden. Het theoretische deel bestaat uit een aantal lezingen en interactieve lessen, waarmee deelnemers de meest actuele kennis kunnen vergaren over de behandeling van CNA patiënten. Het praktijkdeel richt zich op de ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn voor de behandeling van patiënten met een CNA. Tijdens de cursus worden deze vaardigheden gedemonstreerd en geoefend. Daarnaast is het de bedoeling dat de cursisten deze vaardigheden in de eigen beroepssituatie oefenen en in volgende bijeenkomsten hun ervaringen uitwisselen. Tenslotte zullen tijdens de cursus, in groepsverband, patiënten behandeld worden om de kennis en vaardigheden in praktijk te brengen. Groepsfoto van de deelnemers aan de cursus Neurorevalidatie. Geriatief fysiotherapeut Frans van den Brugge doet tijdens de praktijktraining voor hoe een gevallen CVA-patiënt de transfer van de grond naar zijn stoel te laten maken. De eerste vier cursusdagen Tijdens de eerste vier cursusdagen is er aandacht besteed aan de verschillen en overeenkomsten tussen de meest voorkomende centraal neurologische aandoeningen waaronder het Cerebro Vasculair Accident, Parkinson, Multipele Sclerose en Dementie. Er is duidelijk gemaakt hoe de ontwikkeling van NDT (Neuronal Development Treatment) naar neurorevalidatie heeft plaatsgevonden. Er zijn meetinstrumenten aangereikt om richting te geven aan het revalidatieproces zoals onderzoeksformulieren, de WCN-lijst (werkgroep CVA Nederland) en verschillende tests in de klinimetrie en welke leersstrategieën hier het beste bij passen en hoe functioneel te oefenen. Er is verder ook ruime aandacht besteedt aan de cognitieve revalidatie en het stellen van onderbouwde prognoses. Deelnemers Naast de deelnemers vanuit Revalidatiecentrum Curaçao, hebben zich bij deze cursus ook externe deelnemers aangesloten waaronder een aantal fysiotherapeuten uit Bonaire, het verzorgingshuis Habaai en het verpleeghuis Betesda. In oktober 2011 is de volgende periode gepland waarin de schat aan informatie, verkregen in de eerste periode, praktisch uitgewerkt gaat worden. Cursusprogramma Het cursusprogramma bestaat uit in totaal 20 dagdelen, die verspreid over 3 perioden werden en worden gegeven: in de maanden juli-augustus (25 en 26 juli en 3 en 4 augustus), oktober (11, 12, 17 en 18 oktober) en in januari 2012 (16 en 17 januari). MUTATIES HRM-GEGEVENS In dienst Voorziening Functie 1 april 2011 Richards, Janice Safari Begeleider 1 april 2011 Martinez-Scherptong, Teodisia PJ Kas 30 Begeleider 1 april 2011 Bade, Jelske BBO Gedragsdeskundige 1 april 2011 Moen, Lotte BBO Gedragsdeskundige 1 april 2011 Serberie, Irama KRP Ass. Begeleider Slaapdienst 1 april 2011 Felesia, Daniela FD Medewerker Keuken 1 april 2011 Nuñez, Valeska FD Medewerker Keuken 1 april 2011 Sumter, Rowendy Rosa Assistent Begeleider 1 april 2011 Manuela, Lyzette FD Medewerker Schoonmaak 1 april 2011 Martina, Tishaina SSI Assistent Activiteitenbegeleider 1 april 2011 Dalnoot, Stella SSI Busbegeleider 1 april 2011 Isenia, Shurandy FD Algemeen Tuinman 1 april 2011 Martina, Tishaina SSI Activiteitenbegeleider 1 april 2011 Franciska, Gilyanne KK Begeleider 1 april 2011 Nita, Mirugia Shalom Wonen Begeleider 1 april 2011 Dalnoot, Stella SSI Busbegeleider 1 april 2011 Martina, Mildred KKA Assistent Begeleider 1 mei 2011 Neslo, Marjolein COP Medew. Verkoop Shoes & Braces 1 mei 2011 Sebastiana, Luz Marina SSI Activiteitenbegeleider 1 mei 2011 Curiel, Edson Rosa Begeleider 1 mei 2011 Stegeman Michelle Zorgmanagement Unitleider 3 mei 2011 Peters, Jaien SAL Activiteitenbegeleider 1 juni 2011 Kirindongo, Avionella Flexpoolwonen Flex Assistent begeleider 1 juni 2011 Cineus, Christel KRP Begeleider 15 juni 2011 Klepper, Anardis PJ Kas 16 Assistent Begeleider 15 juni 2011 Kwidama, Chisain Flexpoolwonen Flex Begeleider 15 juni 2011 Lourens, Nagira Flexpoolwonen Flex Begeleider 15 juni 2011 Balentina, Eugenicka KKA Assistent Begeleider Slaapdienst 15 Juni 2011 Sanches, Almara FD Coupeuse 1 Juli 2011 Dorcenat, Marie-Mona Flexpoolwonen Flex Begeleider 1 Juli 2011 Cato, Vanessa Zorgmanagement Unitleider 1 Juli 2011 Serberie, Irama KRP Assistent Begeleider 15 Juli 2011 Profar, Lusmarina Dolfrijn & Purunchi Activiteitenbegeleider 1 Augustus 2011 Henriette, Patrick Flexpoolwonen Flex Begeleider 1 Augustus 2011 Martina, Eshana Flexpoolwonen Flex Assistent begeleider 1 Augustus 2011 Isenia, Daymara Flexpoolwonen Flex Assistent begeleider 10 Augustus 2011 Maitre, Nehemie Flexpoolwonen Flex Begeleider Nachtdienst 15 Augustus 2011 Margaritha, Dayanarrah Flexpoolwonen Flex Begeleider Nachtdienst 15 Augustus 2011 de Jong, Perla SSI Activiteitenbegeleider 15 Augustus 2011 Ortega, Rickshomar Nachtdienst Prinsenlaan Assistant Begeleider Nachtdienst Uit dienst Voorziening/afdeling 12 april 2011 Pablo, Merienne COP 1 mei 2011 Vrutaal, Micarly Flexpool Wonen 1 mei 2011 Pieters, Vanessa PJ Kas 30 1 mei 2011 Jamanika, Richenella SSI 1 mei 2011 Winklaar, Mildred Flexpool Wonen 1 mei 2011 Martina, Mildred KKA 15 mei 2011 Gerard, Xoxchitl Rosa 23 Juni 2011 Roslia, Syreeta A3 23 Juni 2011 Martina, Suleima Flex Assistent Begeleider 24 Juni 2011 Trinidad, Ramchandany COP 30 Juni 2011 Cineus, Christel KRP 30 Juni 2011 Serberie, Irama KRP 1 Juli 2011 Catz, Bianca Zorgmanagement 1 Juli 2011 Nicolaas, Minouche Zorgmanagement 1 Juli 2011 Martina-Monte, Wendy Nachtdienst Prinsenlaan 15 Juli 2011 Flaneur, Miluska Flexpool Wonen 15 Juli 2011 Pikeur, Lysienne PJ Kas Juli 2011 Maartens, Anne Marieke RCC 31 Juli 2011 Cordilia, Rodoycka PJ Kas Juli 2011 Christina, Edsiony PJ Kas 16 Functiewijziging Nieuwe Functie Maart 2011 Melfor, Renaise Begeleider Juni 2011 La Bast, Sirelda Begeleider Juni 2011 Emelina, Evelia Begeleider Juni 2011 Felicia, Janine Begeleider Juni 2011 Jamanica, Ruthselie Begeleider Juni 2011 Siberie-Simmons, Yvette Begeleider Juli 2011 de Windt, Charette Begeleider Augustus 2011 Compagñiera, Milushka Begeleider Augustus 2011 Krips-Provence, Enigma Begeleider 6 Vervolg op pagina 8 >>

7 Stagiair na SGR-Groep Nos a siña hopi tokante e klientenan Stagiair: kasi den tur departamentu di SGR-Groep tin un òf mas di nan ta traha. Ku nan konosementu up-to-date i ku nan manera inovativo di wak kos, nan ta brinda un kontribushon valioso pa nos organisashon, na tur nivel. Ta trata di studiante ku ta hasiendo nan estudio na Hulanda òf na Kòrsou. Den e rúbrika aki di Entre Otro kada bes nos ta presentá un portrèt kòrtiku di un den e kaso aki dos stagiair. Leunice (robes) i Gishamilen. Leunice Reeberg i Gishamilen Jonge Leunice Reeberg i Gishamilen Jonge a kore stage na Sociaal-Pedagogische Dienst (SPD), e departamentu di SGR-Groep ku ta enkargá ku plaatsing di klientenan den e departamentu korekto na SGR i ku kuido ambulante na kas. Tur dos ta studia na Universidat di Kòrsou. Tur dos ta den nan di tres aña, i ta hasiendo nan Bachelor of Social Work. Leunice su uitstroomprofiel ta sociaal-pedagogisch hulpverlener; di Gishamilen ta maatschappelijk en sociaaljuridisch dienstverlener. Nan stage na SPD a kai nèt den e temporada ku e afdeling a ekspandé. Esaki a duna un dimenshon èkstra na e trabou: nan por a aportá algu dor di yuda werk in e miembronan nobo ku a kuminsá traha despues di nan. Dikon SGR? Den Leunice su di dos aña na universidat, el a hasi un snuffelstage di 80 ora na Sentro Inge Boutier na SGR-Groep. Esaki a lanta su interes pa bini bèk i siña mas tokante di e trabou di e fundashon aki. Gishamilen tabatin un tiki konosementu di e klientenan kaba, komo ku e tin dos aña ta traha na Pasadia i Mgr. Verriet komo Clini-Clown, pa entretené e muchanan i laga nan pasa prèt. Su stage a dura diesun luna, un tiki mas largu ku esun di Leunice, pasobra banda di su stage el a sigui traha diesdos ora komo Clini-Clown. Diferente tarea Nan stage a dura mas o ménos dies luna. Nan tareanan tabata hopi amplio; nan a traha hopi ku mayor i kliente. Nan a yuda ku plaatsing di kliente i dunamentu di guia ambulante. Esaki ta enserá hasi intake, buska informashon, yuda traha screenings- i behandelingsplan, hasi bishita na kas, i atendé ku otro instansha pa loke ta trata e kliente. Algun di e instanshanan aki tabata por ehèmpel Gezinsvoogdij Instellingen (GVI, ku ta duna guia i ayudo na yunan i mayornan ku problema riba tereno di edukashon di yu), Yudabo Yu (un sentro pa muchanan ku problema sikiátriko di 0 te ku 18 aña), i Klínika Capriles. Tabatin dia ku nan a bishitá skol di e kliente pa wak si e behandelingsplan ta funshoná. Tambe tabatin dia ku nan a hasi bishita na kas di klientenan nobo, tambe komo parti di e guia ambulante. Banda di esei tabatin e parti atministrativo tambe: yuda ku bureaudienst, loke a enserá atendé yamada i atendé hende ora di aanmelding nobo. Leunice: Nos a siña hopi tokante di e grupo di enfoke: kon pa traha un band ku e personanan i nan mayornan òf otro hende ku ta kuida nan. Nos no tabata sa por ehèmpel ta kiko ta síndrome di Down, i nos mester a bai bèk pa buska informashon i siña mas tokante di e gruponan di enfoke. Lo tabata bon si nos por a siña mas tokante di esaki den nos estudio. Struktura di e stage Den e promé fase di nan stage nan a traha hopi huntu, ora di sera konosí ku e fundashon i e trabou. Despues, kada un a haña su mes klientenan, mas o ménos diessinku. E kontakto ku e klientenan tabata sosodé un bia pa siman, of un bia kada dos siman. E stagiairnan tabata interkambiá hopi ounke nan tabatin un kliente so en komun. Gishamilen: Tabatin diesun persona riba e afdeling di SPD; tur ta hende muhé. E trabou a bai hopi bon. E tim ta hoben i tòg tin hopi eksperensha pa ku e trabou. Nan ta dinámiko, i tur hende tabata habrí pa yuda nos kaminda nan tabata por i kontestá nos preguntanan. E dos stagiarnan tabatin un vaste begeleider, Migsela Blanco. Kuné nan tabata reuní pa un ora tur djabièrnè mainta. Tambe nan tabata asistí na teambesprekingen pa diskutí planning, i casuïstiekbesprekingen kada dos siman durante dos ora, pa diskutí kasonan individual di kliente. Leunice: Tabata un temporada interesante pa traha na SPD, pasobra e afdeling tabata den un proseso di ekspanshon. A bini tres zorgconsulent, un administratieve kracht i un gedragsdeskundige aserka, i un manager a bai pa asina un nobo por a bin. Mi a haña hopi interesante kon nos ku ta stagair por a aportá un tiki dor di yuda werk in e hendenan nobo! Cursus omgaan met agressie We lezen er dagelijks over in de kranten en helaas zijn we er ook bij de SGR- Groep niet van gevrijwaard: agressie. Wat doe je als twee cliënten elkaar de hersens dreigen in te slaan of als iemand jou in zijn woede te lijf gaat? Van begeleiders in de zorg wordt verwacht dat zij op de juiste manier optreden, om (verdere) escalatie tegen te gaan en daarmee ook alle mogelijke vervelende gevolgen van agressie: van persoonlijke trauma s tot fysieke verwondingen tot schade aan spullen en materiaal van de stichting. Maar hoe pak je dit aan? Bij de SGR-Groep loopt de cursus Agressiehantering, waarin begeleiders worden getraind in het herkennen, voorkomen en waar nodig reageren op agressie. Naar aanleiding van incidenten met agressie in de afgelopen jaren was er een jaar of vijf geleden behoefte aan een cursus Agressiehantering, die goed aansluit bij de visie van de SGR-Groep, met aandacht voor een respectvolle bejegening van de cliënt, vertelt Ilonia van Duivenbode. De kennis voor het opzetten van deze cursus bleek bij de SGR-Groep zelf voorhanden: Ilonia had zich tijdens de masterfase van haar studie Pedagogiek al verdiept in de omgang met agressie en fysiotherapeut Edwin Baas is instructeur in vechtsporten en zelfverdediging. Edwin en Ilonia hebben hun kennis gebundeld in een cursus Agressiehantering, die met enige regelmaat wordt gegeven. Sinds maart van dit jaar geeft Edwin iedere woensdagmiddag les in Agressiehantering, met uitzondering van de derde woensdag in de maand. Verbale en fysieke agressie Ilonia legt uit: Je hebt verbale en fysieke agressie. We hebben het over verbale agressie bij gevallen waarin een cliënt scheldt en/ of schreeuwt, dwangmatig om aandacht vraagt of ruzie maakt. Bij verbale agressie gaat het om een situatie die al uit de hand is gelopen maar die nog verder kan escaleren, met gebruik van fysiek geweld (fysieke agressie). Het is dan dus zaak om snel en effectief op te treden om te voorkomen dat het zich verder ontwikkelt tot fysieke agressie. We spreken van fysieke agressie als iemand handtastelijk wordt, dreigt te gaan slaan, voorwerpen gebruikt om een ander mee te bedreigen, voorwerpen vernielt of gaat slaan, schoppen, bijten et cetera. Eigen ervaring met agressie De cursus bestaat uit een theorie- en een praktijkdeel. Onderwerpen die ter sprake komen in het theoretische gedeelte zijn: de definitie en het ontstaan van agressie, het onderscheid tussen verbale en fysieke agressie, hoe het ontstaan van agressie tegen te gaan en hoe te voorkomen dat verbale agressie zich ontwikkelt tot fysiek geweld. Volgens Ilonia kom je als begeleider al een heel eind als je je cliënten goed kent, zodat je rekening kunt houden met hun reacties: Van een autist kun je bijvoorbeeld verwachten dat die ongelukkig wordt als je hem confronteert met veranderingen. Begeleiders worden tijdens de cursus uitgenodigd om een eigen ervaring met agressie ter sprake te brengen. Die incidenten worden in de groep besproken, waarbij iedere begeleider - op basis van de nieuw verworven kennis over agressie - feedback krijgt op de manier waarop hij of zij een incident heeft aangepakt. Blijven communiceren Onder leiding van Edwin Baas gaan de deelnemers vervolgens aan de slag met het praktijkgedeelte. Dit onderdeel gaat in op de fysieke kant van agressie en hoe jezelf te bevrijden, als het zo ver mocht komen dat je wordt aangevallen. Dit aanvallen kan overigens variëren van in een (wurg)greep nemen tot slaan, schoppen, krabben, bijten, tot het bekogelen met voorwerpen. De fysieke houding is volgens Edwin op zo n moment erg belangrijk: Zo moet je zorgen dat je goed in balans staat en een voor jou gunstige positie inneemt ten opzichte van degene die je aanvalt. Daarbij is de houding van je armen en handen essentieel, maar vooral ook het handhaven van oogcontact. En, last but not least, dat je blijft communiceren. Door met iemand te blijven praten, kun je hem kalmeren of afleiden. Bevrijden bij een aanval De technieken die cursisten leren, zijn allemaal defensief en erop gericht om je te leren bevrijden bij een aanval, zonder dat dit leidt tot letsel bij de aanvaller. Een voorbeeld van een techniek, die Edwin tijdens de cursus met de deelnemers oefent, is de manier om jezelf te bevrijden op het moment dat iemand je hard vasthoudt. Edwin: Door middel van demonstraties en oefeningen leg ik de cursisten uit met welke delen van je hand je de meeste kracht kunt uitoefenen en hoe je de greep van je tegenstander kunt verzwakken, om jezelf los te maken. Minder escalaties Er zijn dit jaar weer diverse nieuwe aanvragen binnengekomen voor de cursus Agressiehantering, van onder meer Pasadia, Sentro Inge Boutier, Kas Richard Pieternella en de voorzieningen in Kirindongo Abou en Noord Zapateer, om er een paar te noemen. Ilonia en Edwin zijn voorlopig dus nog niet uitgetraind en dat is volgens Ilonia maar goed ook: Een breed verspreide kennis over preventie en aanpak van agressie zal ongetwijfeld leiden tot minder escalaties. Kortom: een prettige en veilige omgeving voor iedereen die bij ons zorgproduct betrokken is. 7

Laatste toespraak Minister-president van de Nederlandse Antillen, mw. Emily de Jongh-Elhage Brionplein, Otrobanda, 23:30 uur, 09 oktober 2010

Laatste toespraak Minister-president van de Nederlandse Antillen, mw. Emily de Jongh-Elhage Brionplein, Otrobanda, 23:30 uur, 09 oktober 2010 Laatste toespraak Minister-president van de Nederlandse Antillen, mw. Emily de Jongh-Elhage Brionplein, Otrobanda, 23:30 uur, 09 oktober 2010 Koninklijke Hoogheden, Excellenties, Dames en Heren, Met nog

Nadere informatie

PERSBERICHT. Fundashon Tur Ta Konta presenteert haar actieplan voor het schooljaar 2015-2016.

PERSBERICHT. Fundashon Tur Ta Konta presenteert haar actieplan voor het schooljaar 2015-2016. PERSBERICHT Fundashon Tur Ta Konta presenteert haar actieplan voor het schooljaar 2015-2016. Kantoor AIC. Willemstad, 23 april 2015. Inleiding Fundashon Tur Ta Konta is opgericht in september 2014 en is

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF - SECTOR ZORG & WELZIJN

NIEUWSBRIEF - SECTOR ZORG & WELZIJN Het biedt haar leden een nieuwe manier om op de hoogte te blijven van elkaars ontwikkelingen: de sector-nieuwsbrief. Dit is de eerste editie voor de sector Zorg & Welzijn. Het bijzondere is dat vrijwel

Nadere informatie

Feestelijke opening vernieuwde patio

Feestelijke opening vernieuwde patio Inhoud Pagina 2-3 Verbetertraject medicatieveiligheid Nieuws van Kurso Vishon riba kuido pa Dagbesteding Huize Jos Wouter staat er weer mooi bij! SGR goed op weg met BHV-organisatie Edishon number 2, òktober

Nadere informatie

Schoenendozen vol verrassingen voor SGR-kids

Schoenendozen vol verrassingen voor SGR-kids Kontenido Edishon number 1, mei 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Huiskamerproject autisten Botanische tuin Vorderingen nieuwbouw Pasadia op cursus 4 & 5 De nieuwe

Nadere informatie

Edishon number 1, mei 2008 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. een zwembad!

Edishon number 1, mei 2008 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. een zwembad! Kontenido Pagina 2 Met deze advertentie bedankten de leden van de Tafelronde iedereen die heeft meegewerkt aan de financiering van het zwembad. De SGR-Groep heeft binnenkort een therapeutisch zwembad!

Nadere informatie

Edishon number 4, desèmber 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Eduard (Ed) Eleonora

Edishon number 4, desèmber 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Eduard (Ed) Eleonora Kontenido Edishon number 4, desèmber 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Sentro di Aktividat Eduard (Ed) Eleonora 2 & 3 Update Nieuwbouw San Nikolas Klientenan mas independiente

Nadere informatie

Snoezelen kan binnenkort weer in Emmastad!

Snoezelen kan binnenkort weer in Emmastad! Edishon number 3, december 2009 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Kontenido Pagina 2 & 3 Muchanan di Kòrsou Mudansa den kasnan Binnenplaats Revalidiatie Brandweer aan het werk

Nadere informatie

Plattelandsontwikkelingsplan Bonaire. En nu aan de slag!

Plattelandsontwikkelingsplan Bonaire. En nu aan de slag! Plattelandsontwikkelingsplan Bonaire En nu aan de slag! 1 COLOFON Dit is een uitgave van het Openbaar Lichaam Bonaire en het Ministerie van Economische Zaken Samenstelling Dienst Landelijk Gebied (Pieter

Nadere informatie

3/26/2017. Kòrsou, Hulanda i Region. SSC su tareanan prinsipal ta: Finansiamentu di estudio Guia di estudio Kobransa di finansiamentu di estudio

3/26/2017. Kòrsou, Hulanda i Region. SSC su tareanan prinsipal ta: Finansiamentu di estudio Guia di estudio Kobransa di finansiamentu di estudio Kontenido Tareanan di Stichting Studiefinanciering Curaçao (SSC) Unda tur nos ta finansiá Kondishonnan Struktura di finansiamentu di estudio Kiko i ki ora ta paga bèk Kon apliká Siklo di informashon i

Nadere informatie

Edishon number 6, desèmber 2007 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep

Edishon number 6, desèmber 2007 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Kontenido E aña aki representante di SGR-Groep, kompañá di 7 coach, a partisipá den 007 Special Olympics World Summer Games, entre i di òktober na Shanghai, China. Tantu pa e atletanan komo pa nan coachnan,

Nadere informatie

Edishon number 1, mei 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep

Edishon number 1, mei 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Kontenido Edishon number 1, mei 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Dagbesteding ta implementá PACT Nieuws van COP SGR vermindert energie- en waterverbruik SGR actief

Nadere informatie

Edishon number 2, oktober 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep

Edishon number 2, oktober 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Kontenido Edishon number 2, oktober 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Veranderingen in de organisatie Cursus Sensorische Informatie verwerking Kennismaking met Martha

Nadere informatie

Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru

Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Den e edishon aki: Edishon Nr. 1 Yanüari 2007 Gratis NOS FLAMINGO TA ÚNIKO: Tin para mas grandi ku e flamingo, i tin para ku

Nadere informatie

Informatiepakket betreffende het Curacaose Straatvoetbal Kampioenschap 2007!

Informatiepakket betreffende het Curacaose Straatvoetbal Kampioenschap 2007! Informatiepakket betreffende het Curacaose Straatvoetbal Kampioenschap 2007! Persconferentie: Foto persconferentie: Ed Craane eigenaar Dutch Dream Special Events Fayna Haseth persvoorlichting UTS Onderwerp:

Nadere informatie

In(fo)spekshon. ENTREVISTA ku Inspektor General MINISTERIE VAN. Inspectie Onderwijs: In(fo)spekshon Augustus

In(fo)spekshon. ENTREVISTA ku Inspektor General MINISTERIE VAN. Inspectie Onderwijs: In(fo)spekshon Augustus Nieuwsbrief Augustus 2015 jaargang 1 nummer 1 In(fo)spekshon ENTREVISTA ku Inspektor General Pa nos promé edishon di e In(fo)spekshon nos ta entrevistá sra Rubia Martina-Bitorina, Inspektor General. Sra

Nadere informatie

Studieplanner Biologie klas 1 3 e periode 2013 2014

Studieplanner Biologie klas 1 3 e periode 2013 2014 Studieplanner Biologie klas 1 3 e periode 2013 2014 Wijzigingen mogelijk! Voor actuele informatie, volg instructies in lessen en zie klassenboek! Week Dagen Aantal lessen onderwerp deelonderwerpen Opdrachten

Nadere informatie

Gesprek van Rennox Calmes (RC) en leden van familie van Arnioli en Norwin Ferero (NF) RC tuma nan ke tuma bo sèn; bo ta komprondé, ta e kos e nan ke;

Gesprek van Rennox Calmes (RC) en leden van familie van Arnioli en Norwin Ferero (NF) RC tuma nan ke tuma bo sèn; bo ta komprondé, ta e kos e nan ke; Arnioli, een erfgenaam van legatarissen Leentje, bekijkt het achterste gedeelte van een uitgekozen stuk grond die hij in bezit wil gaan nemen om een woning te bouwen. 21 mei 2016 Arnioly begon met werkzaamheden

Nadere informatie

Edishon spesial Asuntunan sosial

Edishon spesial Asuntunan sosial Trahando huntu riba futuro di Karibe Hulandes This information bulletin is also available in English oktober 2010 NUMBER 8 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U S

Nadere informatie

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Cursusinformatie Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Overeenkomsten in symptomen en paramedische interventies Ontwikkeling en coördinatie : Frans van der Brugge Maart 2015 1 Algemene

Nadere informatie

Spasticiteit. Spastisidat. Behandeling met Botuline Toxine. Tratamentu pa spastisidat ku Botuline Toxine

Spasticiteit. Spastisidat. Behandeling met Botuline Toxine. Tratamentu pa spastisidat ku Botuline Toxine Spasticiteit Behandeling met Botuline Toxine Spastisidat Tratamentu pa spastisidat ku Botuline Toxine Introductie Deze folder is bedoeld voor mensen aan wie Botuline Toxine is aanbevolen voor de verhindering

Nadere informatie

2013. binnen en worden daar verwerkt. politie deze taken uit. Hulpverlening. Handhaving van de rechtsorde en. misdrijven)

2013. binnen en worden daar verwerkt. politie deze taken uit. Hulpverlening. Handhaving van de rechtsorde en. misdrijven) This information bulletin is also available in English NUMMER 6 I N F O R M A T I E K R A N T B O N A I R E, S I N T - E U S T A T I U S E N S A B A Als op 10.10.10 het land Nederlandse Antillen ophoudt

Nadere informatie

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 21 mei 2012. Biodiversiteit went

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 21 mei 2012. Biodiversiteit went Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 21 mei 2012 Gratis Biodiversiteit went Dia 22 di mei ta dia Internashonal di Biodiversidat. E anja aki ta pone atenshon riba

Nadere informatie

Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao

Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao Na: Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino Franco Wilhelmina plein 4 Presente. STATEN VAN CU~AO om APR 1?2015 No.: 5.9t V/ 111-1

Nadere informatie

Anochi Informativo pa Mayornan di studiantenan den HAVO 5 y VWO 6. Colegio Arubano

Anochi Informativo pa Mayornan di studiantenan den HAVO 5 y VWO 6. Colegio Arubano Anochi Informativo pa Mayornan di studiantenan den HAVO 5 y VWO 6 Colegio Arubano 2017-2018 Bon Bini Mayornan y Studiantenan Puntonan cu lo wordo trata: Examentraining Cifranan nesecario pa slag Tips pa

Nadere informatie

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 17 Mart 2011. Natuur in onze cultuur

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 17 Mart 2011. Natuur in onze cultuur Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 17 Mart 2011 Gratis Natuur in onze cultuur Fotocredits: Marian Walthie De campagne Nos ta biba di naturalesa is gestart in

Nadere informatie

Edishon number 1, mei 2009 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep

Edishon number 1, mei 2009 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Kontenido 2 & 3 De verborgen problematiek van de LVG-ers Hoe zit het met de wachtlijsten? Samenwerking met hotel Dolphin Suites Sekshon di enfermeria nobo Edishon number 1, mei 2009 - E korant aki ta un

Nadere informatie

Press Release September 5 th, 2014

Press Release September 5 th, 2014 Press Release September 5 th, 2014 Cft: 'Government companies under scrutiny" Willemstad - The Board financial supervision for Curaçao and Sint Maarten (College financieel toezicht Curaçao and Sint Maarten

Nadere informatie

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru TRADITIONELE VANGST VAN DE KARKÓ BLIJFT MOGELIJK

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru TRADITIONELE VANGST VAN DE KARKÓ BLIJFT MOGELIJK Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 12 desèmber 2009 Grátis STINAPA Bonaire ta deseá henter pueblo di Boneiru un Felis Pasku i un Próspero Aña 2010. STINAPA Bonaire

Nadere informatie

medewerking van ERA!

medewerking van ERA! Kontenido Pagina Wat hebben ouders nodig? Over de besturing van de SGR-Groep Het CVA Ketenzorgproject Edishon number, sèptèmber 008 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Pagina 4-5

Nadere informatie

Een nieuwe manier op onze wijze Prettige Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar

Een nieuwe manier op onze wijze Prettige Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar Bureau van de Rijksvertegenwoordiger op Rijksdienst Caribisch Nederland - Centraal, Belastingdienst Caribisch Nederland, Belastingdienst Caribisch Nederland, Saba Brandweer Korps Caribisch Nederland, Brandweer

Nadere informatie

KAMBIO DI KLIMA. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. KLIMAATVERANDERING Met de concerten van Live Earth in alle werelddelen

KAMBIO DI KLIMA. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. KLIMAATVERANDERING Met de concerten van Live Earth in alle werelddelen MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Den e edishon aki: Edishon Nr. 3 Yüli 2007 In deze editie: Gratis Subimentu di temperatura di awa ta un menasa pa e refnan di

Nadere informatie

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 23 desèmber 2012

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 23 desèmber 2012 Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 23 desèmber 2012 Gratis Het verhaal van de bomen Kent u het verhaal van de bomen? De bomen van Bonaire? Nee? Nou, hieronder

Nadere informatie

Edishon Nr. 19 desèmber 2011

Edishon Nr. 19 desèmber 2011 Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 19 desèmber 2011 Gratis Fotocredit: Peter Montanus Ambassadeurs glascampagne. Van links naar rechts: Bubuchi Janga, Hubert

Nadere informatie

Input op de vraag naar verbetering van het rooms katholiek onderwijs

Input op de vraag naar verbetering van het rooms katholiek onderwijs BUNDEL VERSLAGEN van de participatieronde met Leerlingen Ouders Docenten Schoolleiders Overheid Partners in de onderwijssector Input op de vraag naar verbetering van het rooms katholiek onderwijs Opgesteld

Nadere informatie

Molèster riba kaya. B. Bieleman. R. Nijkamp. S. Biesma. Inventarisatie overlastgevenden Groot Willemstad

Molèster riba kaya. B. Bieleman. R. Nijkamp. S. Biesma. Inventarisatie overlastgevenden Groot Willemstad Molèster riba kaya Inventarisatie overlastgevenden Groot Willemstad B. Bieleman R. Nijkamp S. Biesma Molèster riba kaya INVENTARISATIE OVERLASTGEVENDEN GROOT WILLEMSTAD Maart 2009 INTRAVAL Groningen-Rotterdam

Nadere informatie

Edishon spesial Enseñansa

Edishon spesial Enseñansa Trahando huntu riba futuro di Karibe Hulandes This information bulletin is also available in English sèptèmber 2010 NUMBER 7 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U

Nadere informatie

Nieuwskrant Vijfde jaargang nummer 16 September t/m december 2004

Nieuwskrant Vijfde jaargang nummer 16 September t/m december 2004 Nieuwskrant Vijfde jaargang nummer 16 September t/m december 2004 Fundashon Parkinson Kòrsou Van het bestuur We bereiden ons voor op het einde van het jaar; het is alweer zover! Waar blijft de tijd! Ieder

Nadere informatie

COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT. Cft: Financieel gaat het de goede kant op, verbeteringen in het financieel beheer blijven nodig

COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT. Cft: Financieel gaat het de goede kant op, verbeteringen in het financieel beheer blijven nodig Persbericht 18 januari 2013 2 e Halfjaarrapportage 2012 College financieel toezicht Bonaire, Sint Eustatius en Saba Cft: Financieel gaat het de goede kant op, verbeteringen in het financieel beheer blijven

Nadere informatie

Informatie voor studenten uit Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland voor inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens (BRP)

Informatie voor studenten uit Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland voor inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens (BRP) Informatie voor studenten uit Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland voor inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens (BRP) Voordat je als student in Nederland kunt gaan studeren,

Nadere informatie

51ATEN VAN CURA(fAO. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. M. Franco Wilhelminaplein Punda. Willemstad, 21 di oktober Apresiabel senor Franco,

51ATEN VAN CURA(fAO. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. M. Franco Wilhelminaplein Punda. Willemstad, 21 di oktober Apresiabel senor Franco, 51ATEN VAN CURA(fAO Presidente di Parlamento di Korsou Sr. M. Franco Wilhelminaplein Punda Willemstad, 21 di oktober 2013 Apresiabel senor Franco, Hasiendo uso di artikulo 96 di Reglamentu di Orden di

Nadere informatie

Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 1

Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 1 Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 1 Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 2 Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU en Fundashon Aseguros ACU

Nadere informatie

Parliament of Curac,:ao Parlamento de Curazao Staten van Curac,:ao

Parliament of Curac,:ao Parlamento de Curazao Staten van Curac,:ao PARLAMENTO DI KORSOU Parliament of Curac,:ao Parlamento de Curazao Staten van Curac,:ao Na Presidente di Parlamento Sr. M. Franco Presente Willemstad,10-11-2014 T6piko: Petishon na Sr. Franco pa manda

Nadere informatie

WSNP plan di maneho nobo

WSNP plan di maneho nobo Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 4 Novèmber 2007 Gratis Foto credits: Hanny Kalk Dia di plantamentu di palu di Boneiru 17 di novèmber. Op 17 november is het

Nadere informatie

I N F O R M AT I E K R A N T

I N F O R M AT I E K R A N T ekomst en aan de to Samen bouw Nederland van Caribisch Deze informatiekrant is ook te verkrijgen in het Papiaments. juni 2012 EDITIE 13 I N F O R M AT I E K R A N T B O NA I R E, SINT EUSTATIUS EN SABA

Nadere informatie

Hulandes den konstitushon hulandes

Hulandes den konstitushon hulandes Hulandes den konstitushon hulandes Anto unda Papiamentu ta keda? Dr. Marta Dijkhoff 1 Introdukshon Kiko ta un idioma ofisial den un konstitushon? E ta nesesario? Un bista riba e diskushon na Hulanda Un

Nadere informatie

KREDO KOOPERATIVISTA. Lagami trese Speransa, kaminda tin Desesperashon.

KREDO KOOPERATIVISTA. Lagami trese Speransa, kaminda tin Desesperashon. Relato Anual 2014 KREDO KOOPERATIVISTA Señor, Hasimi bira un hèrmènt di bo pas. Lagami trese Amor, kaminda tin Odio. Lagami trese Pordon, kaminda tin Pleitu. Lagami trese Union, kaminda tin Desunion. Lagami

Nadere informatie

Nótulonan Reunion General Anual di ACU riba aña 2013 di dia 25 di mei 2014

Nótulonan Reunion General Anual di ACU riba aña 2013 di dia 25 di mei 2014 Nótulonan Reunion General Anual di ACU riba aña 2013 di dia 25 di mei 2014 1. Apertura Sr. F. Vicario, Presidente di Bestür, ta habri e reunion pa 09:09 a.m.: Sosionan di ACU bon dia un dia bendishoná.

Nadere informatie

Behandelprogramma. CVA/hersenletsel

Behandelprogramma. CVA/hersenletsel Behandelprogramma CVA/hersenletsel Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. In dit hoofdstuk vindt u zoveel mogelijk informatie

Nadere informatie

Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru

Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 8 desèmber 2008 Den e edishon aki: HET ONTWIK- KELINGSPLAN PLAN DI DESAROYO E KOLÓ BÈRDÈ DE KLEUR GROEN Gratis In deze editie:

Nadere informatie

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 15 Sèptèmber 2010

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 15 Sèptèmber 2010 Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 15 Sèptèmber 2010 Raton dj anochi Foto credits Eric & Jolande Gietman Gratis NOS NATURALESA TA NOS TESORO! Onze natuur, ons

Nadere informatie

VWO 5 : 2009/2010. Op weg naar Nederland! On the way to The Netherlands! Na kaminda pa Hulanda!

VWO 5 : 2009/2010. Op weg naar Nederland! On the way to The Netherlands! Na kaminda pa Hulanda! VWO 5 : 2009/2010 Op weg naar Nederland! On the way to The Netherlands! Na kaminda pa Hulanda! Geachte heer/mevrouw, In 2003 is op de Scholengemeenschap Bonaire het vwo opgestart. De leerlingen van de

Nadere informatie

CODE: Onderzoek: Residentiële opvang jongeren, Leefmilieu. Toelichting:

CODE: Onderzoek: Residentiële opvang jongeren, Leefmilieu. Toelichting: CODE: Onderzoek: Residentiële opvang jongeren, Leefmilieu Contactpersoon Hogeschool Leiden: Telefoon: 0648133745 Contactpersoon Fontys Hogeschool: Telefoon: 08850-78689 Peer van der Helm e-mail: helm.vd.p@hsleiden.nl

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Stichting F.E.L.I.S. Curaçao

Voortgangsrapportage Stichting F.E.L.I.S. Curaçao Voortgangsrapportage Stichting F.E.L.I.S. Curaçao Hierbij willen wij u ons half jaarlijkse rapportage over de periode september 2016 tot en met december 2016 presenteren. Dank zij al onze sponsoren en

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn

Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn Beweegprogramma ms in de eerste en tweede lijn Carien Linders v.d. Lijcke fysiotherapeut PMC Heusdenhout, Breda lid NAHFysioNet Hoe ontstaan? Als opdracht voor cursus Neurorevalidatie... Aanvulling van

Nadere informatie

Persbericht 7 maart 2014

Persbericht 7 maart 2014 Persbericht 7 maart 2014 Cft voorzitter Age Bakker: Curaçao heeft volledig voldaan aan de aanwijzing Willemstad Het College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten (Cft) heeft de Rijksministerraad

Nadere informatie

B O L E T I N I N F O R M A T I V O

B O L E T I N I N F O R M A T I V O This information bulletin is also available in English. Trahando huntu riba futuro di Hulanda Karibense ougùstùs 2012 EDISHON 14 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N A I R E, S I N T E U S T A T I

Nadere informatie

Press Release December 11 th, 2014

Press Release December 11 th, 2014 Press Release December 11 th, 2014 Strengthening of financial management remains a major concern Age Bakker (Cft): Good financial management is of great importance for public entity Bonaire Kralendijk

Nadere informatie

Edishon spesial: introdukshon di dòler

Edishon spesial: introdukshon di dòler This information bulletin is also available in English Deze informatiekrant is ook in het Nederlands verkrijgbaar NUMBER 4 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U S

Nadere informatie

COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT

COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT Press Release September 10th, 2014 Publication semi-annual report January-June 2014 Cft Curaçao and Sint Maarten Cft: Keep on working on multi-annually balanced budget and improvement of financial management

Nadere informatie

Ministerio di Hustisia Kódigo Penal Nobo Kambionan den Lei

Ministerio di Hustisia Kódigo Penal Nobo Kambionan den Lei Ministerio di Hustisia Kambionan den Lei 2 Introdukshon di Minister di Hustisia Inleidend commentaar Minister van Justitie Desaroyonan internashonal riba tereno penal i tambe e surgimentu di delitunan

Nadere informatie

Voor mantelzorgers en vrijwilligers

Voor mantelzorgers en vrijwilligers Voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2014 VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 3 In drie bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Press release September 4 th, 2014

Press release September 4 th, 2014 Press release September 4 th, 2014 Bonaire grants renewed priority to strengthening of financial management Age Bakker (Cft): "Sound financial management is of major importance for public entity Bonaire

Nadere informatie

SIGURÁ BO MAÑAN AWE. Ban duna tur ku tin. Vota Monchi. Ramonsito i UPB mester kaba e trabou. Nos futuro ta den nos mes man Awor òf nunka mas

SIGURÁ BO MAÑAN AWE. Ban duna tur ku tin. Vota Monchi. Ramonsito i UPB mester kaba e trabou. Nos futuro ta den nos mes man Awor òf nunka mas UPB ta Informá SIGURÁ BO MAÑAN AWE Elekshon 2007 Vota Monchi Ban duna tur ku tin Ramonsito i UPB mester kaba e trabou Nos futuro ta den nos mes man Awor òf nunka mas Aprel 2007 2 Korant informativo UPB

Nadere informatie

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen ENERGIEK Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen Achtergrond Bewegen is goed, voor iedereen! Dat is wat u vaak hoort en ziet in de media. En het is waar, bewegen houdt ons fit en

Nadere informatie

Brief aan de tienermoeders Aruba,... april 2002. Wit Gele Kruis Koningstraat 22 Oranjestad Tel: 824444 ... Beste.,

Brief aan de tienermoeders Aruba,... april 2002. Wit Gele Kruis Koningstraat 22 Oranjestad Tel: 824444 ... Beste., Brief aan de tienermoeders Aruba,..... april 2002 Wit Gele Kruis Koningstraat 22 Oranjestad Tel: 824444... Beste., Eerst willen wij je bedanken dat je mee wil werken aan ons onderzoek. Wij zullen ons even

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie

Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru

Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 9 mart 2009 Grátis Den e edishon aki: In deze editie: BONAIRE ALS ANIVERSARIO DI KLIMAATVERANDERING PIONIER NOS PARKEN ARKENAN

Nadere informatie

Speciale uitgave. Samen kunnen we een hoop bereiken

Speciale uitgave. Samen kunnen we een hoop bereiken Samen bouwen aan de toekomst van Caribisch Nederland This information bulletin is also available in English september/oktober 2011 NUMMER 10 I N F O R M A T I E K R A N T B O N A I R E, S I N T E U S T

Nadere informatie

Persbericht 26 maart 2014

Persbericht 26 maart 2014 Persbericht 26 maart 2014 Jaarverslag Cft: Stabiele overheidsfinanciën essentieel voor economisch herstel Willemstad - Stabiele overheidsfinanciën zijn essentieel voor het herstel van de economie. Dat

Nadere informatie

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Biodiversiteit is leven! De Verenigde naties hebben 2010 uitgeroepen tot het

MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Biodiversiteit is leven! De Verenigde naties hebben 2010 uitgeroepen tot het Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Biodiversidat ta bida! Nashonnan Uní a proklamá 2010 komo aña internashonal di biodiversidat. Biodiversidat ta parse un konsepto difísil den promé

Nadere informatie

Lijst van Ingekomen Stukken no. 4 Zitting

Lijst van Ingekomen Stukken no. 4 Zitting Lijst van ingekomen stukken voor de openbare vergadering van 8 december 2016. Brieven Gouverneur 1. 162 V/16-17 Brief d.d. 28 november 2016, kenmerk RV-16/0032/JW van de directeur van het Kabinet van de

Nadere informatie

Onll : QCT 07 STATE VAN CURA~AO. No. :Ob8~ V/13-1. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino (Mike) Franco Piasa Wilhelmina 4 Presente

Onll : QCT 07 STATE VAN CURA~AO. No. :Ob8~ V/13-1. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino (Mike) Franco Piasa Wilhelmina 4 Presente MINISTER VAN ALGEMENE ZAltBN STATE VAN CURA~AO Onll : QCT 07 No. :Ob8~ V/13-1 Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino (Mike) Franco Piasa Wilhelmina 4 Presente Fecha E mail 7 di oktober 2013 minprescur@gmail.com

Nadere informatie

Categorie 4 Zwakbegaagfdheid

Categorie 4 Zwakbegaagfdheid 4. Zwakbegaafdheid 2 Categorie 4 Zwakbegaagfdheid Wat verstaan we onder zwakbegaafdheid? Zwakbegaafdheid of verstandelijk gehandicapt wil zeggen dat er sprake is van een intellectuele beperking waardoor

Nadere informatie

Behandelprogramma. Dwarslaesie

Behandelprogramma. Dwarslaesie Behandelprogramma Dwarslaesie Iedereen is anders. Elke situatie is anders en elk herstelproces verloopt anders. Dat realiseren wij ons heel goed. Om u voorafgaand aan uw opname en/of behandeling bij Adelante

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Doelmatigheid Leerplicht. Deel II Toezicht op het bijwonen van lessen op school. Verzuimt de overheid bij het toezicht op schoolverzuim?

Doelmatigheid Leerplicht. Deel II Toezicht op het bijwonen van lessen op school. Verzuimt de overheid bij het toezicht op schoolverzuim? Doelmatigheid Leerplicht Deel II Toezicht op het bijwonen van lessen op school Verzuimt de overheid bij het toezicht op schoolverzuim? Juni 2017 Inhoud Rapport in het kort... 4 Samenvatting, conclusies

Nadere informatie

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Informatie voor (para)medici Zelf en samen redzaam Als betrokken professional kent u uw patiënt. U stelt of kent de diagnose en ziet welke behandeling

Nadere informatie

Kooperashon Promé Sentro di Hubentut i Famia na

Kooperashon Promé Sentro di Hubentut i Famia na This information bulletin is also available in English Deze informatiekrant is ook in het Nederlands verkrijgbaar NUMBER 3 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U S

Nadere informatie

H Revalidatie na een CVA

H Revalidatie na een CVA H.40033.0217 Revalidatie na een CVA Inleiding U heeft een CVA (cerebrovasculair accident), ook wel beroerte genoemd, doorgemaakt. Hiervoor bent u in eerste instantie in het ziekenhuis behandeld. Na deze

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. De Speelbergh. algemene informatie

Libra R&A locatie Leijpark. De Speelbergh. algemene informatie Libra R&A locatie Leijpark De Speelbergh algemene informatie Deze folder is bedoeld voor ouders en verzorgers van kinderen die motorische problemen hebben en voor vroegbehandeling naar de Speelbergh komen.

Nadere informatie

Therapeutische peutergroepen. Algemene informatie

Therapeutische peutergroepen. Algemene informatie Therapeutische peutergroepen Algemene informatie Therapeutische peutergroep Behandeling op een therapeutische peutergroep (TPG) bestaat uit een intensief revalidatieprogramma voor kinderen van ongeveer

Nadere informatie

Voor mensen met een arbeidshandicap.

Voor mensen met een arbeidshandicap. Voor mensen met een arbeidshandicap. Inhoudsopgave 1. Ambitie 2. Ontstaan van Ambitie. 3. Begeleid Werken 4. Jobcoaches en werkbegeleiders 5. Ervaringen 6. Met Ambitie aan het werk 7. Aanmelden Ambitie

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling

Poliklinische revalidatiebehandeling REVALIDATIE Poliklinische revalidatiebehandeling Binnenkort start u met een revalidatiedagbehandeling in het Laurentius Ziekenhuis te Roermond. Revalideren betekent beter leren functioneren in uw dagelijkse

Nadere informatie

Peutergroepen. Muis, Kikker, Rinkel

Peutergroepen. Muis, Kikker, Rinkel 1 Peutergroepen Muis, Kikker, Rinkel Inleiding Uw kind gaat (mogelijk) deelnemen aan één van de therapeutische peutergroepen van De Hoogstraat. Deze folder geeft algemene informatie over de peutergroepen.

Nadere informatie

Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert

Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert Wat is een beroerte (CVA) precies? De medische term voor een beroerte is CVA, wat staat voor cerebro vasculair accident. Letterlijk

Nadere informatie

COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT. Cft, SBTNO en DCAA organiseren seminar: Checks and Balances in Corporate Governance on Curaçao

COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT. Cft, SBTNO en DCAA organiseren seminar: Checks and Balances in Corporate Governance on Curaçao Persbericht 19 februari 2013 Cft, SBTNO en DCAA organiseren seminar: Checks and Balances in Corporate Governance on Het College financieel toezicht (Cft), de Stichting Bureau Toezicht en Normering Overheidsentiteiten

Nadere informatie

Peuterrevalidatie. Bijzondere aandacht voor uw peuter

Peuterrevalidatie. Bijzondere aandacht voor uw peuter Peuterrevalidatie Bijzondere aandacht voor uw peuter Bijzondere aandacht voor uw peuter Op eigen benen staan, de eerste stapjes zetten, de eerste woordjes zeggen. Deze spontane stappen in de ontwikkeling

Nadere informatie

Mijn naam is / mi nomber ta: Mijn klas is / mi klas ta: Mijn mentor is / mi mentor ta: Mijn adres is / Mi adres ta:

Mijn naam is / mi nomber ta: Mijn klas is / mi klas ta: Mijn mentor is / mi mentor ta: Mijn adres is / Mi adres ta: Mijn naam is / mi nomber ta: Mijn klas is / mi klas ta: Mijn mentor is / mi mentor ta: Mijn adres is / Mi adres ta: Mijn moeders telefoonnr. is / Mi mama su telefoon ta: Mijn vaders telefoonnr. is / Mi

Nadere informatie

Pronunsiá pa Promé-Minister Gerrit Schotte den Parlamento 4 di mei 2012

Pronunsiá pa Promé-Minister Gerrit Schotte den Parlamento 4 di mei 2012 KOMUNIKADO PA PRENSA Fecha Account Manager Email Nr. 4 di mei 2012 Nydia Adam Voorlichting.azbb@gmail.com 00 Disertashon promé minister Gerrit Schotte Willemstad Promé minister Gerrit Schotte a duna un

Nadere informatie

Mi propio negoshi na Kòrsou

Mi propio negoshi na Kòrsou Mi propio negoshi na Kòrsou Manual pa esun ku ta kuminsá ku su propio negoshi. Informashon tokante belasting, seguro sosial i aspektonan relevante. Ku kua organisashon òf departamentunan bo tin di haber

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

POLIKLINISCHE REVALIDATIE BEHANDELING

POLIKLINISCHE REVALIDATIE BEHANDELING POLIKLINISCHE REVALIDATIE BEHANDELING In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over de poliklinische revalidatie behandeling. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Polis slim bouw SELIBON,, P. Ambiental. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru

Polis slim bouw SELIBON,, P. Ambiental. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Edishon Nr. 5 febrüari 2008 Grátis Gratis WORLD WETLANDS DAY Twee februari is het World Wetlands Day. Op deze dag viert men niet alleen de ondertekening

Nadere informatie

Nederland, Curaçao, Aruba en St. Maarten vormen vandaag samen het Koninkrijk der Nederlanden. Is het altijd zo geweest? Hoe is het zo gekomen?

Nederland, Curaçao, Aruba en St. Maarten vormen vandaag samen het Koninkrijk der Nederlanden. Is het altijd zo geweest? Hoe is het zo gekomen? Doel: In deze lesbrief leer je meer over het Koninkrijk: de Rijksband, de relatie van ons land Curaçao met Nederland, Aruba en Sint Maarten en de autonomie Meta: Den e karta di enseñansa aki bo ta siña

Nadere informatie

Multiple Sclerose (MS) Orbis Revalidatie

Multiple Sclerose (MS) Orbis Revalidatie Multiple Sclerose (MS) Orbis Revalidatie Bij u of een naaste is de diagnose Multiple Sclerose (MS) gesteld. Deze folder heeft als doel u te informeren welke mogelijkheden Orbis Revalidatie u te bieden

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie. klinische opname kinderen/jongeren

Libra R&A locatie Leijpark. Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie. klinische opname kinderen/jongeren Libra R&A locatie Leijpark Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie klinische opname kinderen/jongeren Deze folder is bedoeld voor kinderen/jongeren (of hun ouders/verzorgers) die met de diagnose

Nadere informatie